Agendabundel
Tekst van het document
Uitvoering
planning
Voorbereiding verbouwing Cultuurstrip.
Uitvoering
Cultureel-maatschappelijke invulling realiseren in samenwerking met Schouwburg op Uilenstede 106/108A. Uitwerken plannen met LOCO voor een evenement waar sport en cultuur elkaar vinden. Stimuleren van cultuureducatie.
Uitvoering
Plan van aanpak doorontwikkelen bibliotheek.
Uitvoering
Uitvoering Uitvoering
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024
Programma
2022
2023
2026
2027
4.1 Openbaar basisonderwijs
-127
-134
144
0
-144
-144
-144
-144
4.2 Onderwijshuisvesting
-5.798
-6.395
10.110
1.882
-8.228
-9.664
-7.725
-8.437
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 5.1 Sportbeleid en activering
-3.594
-3.738
6.061
1.320
-4.741
-4.891
-4.700
-4.595
-4.459
-4.764
5.240
0
-5.240
-4.855
-5.584
-5.584
5.2 Sportaccommodaties
-1.045
-1.983
2.740
2.386
-354
-180
-409
-392
5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 5.4 Musea
-5.063
-4.327
5.325
0
-5.325
-5.005
-4.960
-4.848
-1.448
-1.360
1.722
0
-1.722
-1.722
-1.722
-1.472
-182
-170
292
0
-292
-292
-181
-181
5.6 Media
-2.398
-2.456
3.042
240
-2.802
-2.707
-2.707
-2.562
Totaal saldo van baten en lasten
-24.113
-25.326
34.678
5.829
-28.849
-29.461
-28.133
-28.217
3.545
3.508
650
3.458
2.808
2.980
3.125
3.118
-20.568
-21.819
35.328
9.287
-26.040
-26.481
-25.009
-25.099
Reservemutatie Resultaat
Baten
Begroting Begroting Begroting 2025
5.5 Cultureel erfgoed
Lasten
Saldo
Toelichting ontwikkeling begrotingssaldo bedrag x € 1.000 2026 2027
2024
2025
Saldo begrotingsboek 2023
22.018
22.559
22.274
22.799
Hogere dotatie aan MOP (1e tijdvak) Perspectiefnota 2024 Notitie Meicirculaire 2023 Meicirculaire 2023 Bredecombinatiefuncties naar SPUK GALA Nominaal, kapitaallasten & kostentoerekening Divers
-115 4.629 19 -197 -180 -134
-115 3.912 19 -197 233 69
-115 1.539 19 -197 1.420 69
-115 905 19 -197 1.618 69
Saldo begrotingsboek 2024
26.040
26.481
25.009
25.099
Programmabegroting 2024
41
Reservemutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
2024
2025
2026
2027
beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
4.2 Dekking kapitaallasten onderwijsgebouwen
75.678
500
-2.462
73.715
71.232
68.748
66.271
4.2 Nieuwbouw HWC
2.371
0
0
2.371
2.371
2.371
2.371
0
0
0
0
0
0
0
9.355
0
-996
8.359
7.713
7.072
6.431
150
150
0
300
450
450
450
4.2 Overige toekomstige huisvesting 5.2 Dekking kapitaallasten sportaccommodaties 5.3 Kunst in de openbare ruimte 5.5 Monumentenzorg Onderwijs en ontplooiing
148
0
0
148
148
148
148
87.701
650
-3.458
84.893
81.913
78.788
75.670
2025
2026
2027
Voorzieningenmutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
2024 beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
4.2 Onderhoud onderwijsgebouwen
784
357
-433
708
963
1.218
1.473
5.2 Onderhoud sportaccommodaties
1.113
651
-280
1.483
1.854
2.224
2.595
Onderwijs en ontplooiing
1.897
1.007
-713
2.191
2.817
3.443
4.068
Verbonden partijen Naast de eigen organisatie en onze partners in het veld dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van het programma Onderwijs en Ontplooiing is AmstelveenSport B.V. betrokken. Voor aanvullende informatie wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage "Subsidies en gemeentelijke jaarhuren voor gesubsidieerde instellingen".
42
Programmabegroting 2024
2.3 Economie en duurzaamheid
Inleiding Amstelveen blijft aantrekkelijk om in te wonen en te werken en wordt nog aantrekkelijker om in te recreëren en om te bezoeken. Wij blijven ondernemers ondersteunen als dat nodig is of bijdraagt aan de vitaliteit van Amstelveen. We investeren structureel in duurzaamheid om continuïteit en kwaliteit te realiseren en de energietransitie tot 2050 echt op gang te krijgen. Cruciaal in de realisatie van de doelstellingen is deelname van bedrijven, inwoners en energieleveranciers aan de noodzakelijke transitie. We sluiten aan bij doelstellingen en de vijf programmalijnen die het rijk heeft uitgewerkt voor versnelling van de verduurzaming gebouwde omgeving. Een gebiedsgerichte aanpak voor de warmtetransitie en een individuele aanpak van woningen en bedrijven zijn belangrijke elementen daarin. Een aandachtspunt is de reservering van voldoende boven- en ondergrondse ruimte voor toenemend elektriciteits- en warmtegebruik en behoefte aan kabels en buizen. Indicatoren Omschrijving
Bron
2020
2021
2022
Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners 15-75 jaar
13
173
175
199
Werkzame personen per 1.000 inwoners 15-75 jaar
13
829
839
830
% Hernieuwbare elektriciteit
16
6,8%
Abonnees digitale ondernemersbrief gemeente
Communicatie
304
341
339
Electriciteitsverbruik woningen (in mln KwH) per 1.000 inwoners
Klimaatmonitor
3,477
3,536
Gasverbruik woningen temp.gecorrigeerd (in mln m3) per 1.000 inwoners
Klimaatmonitor
0,56
0,56
% Hernieuwbare warmte
Klimaatmonitor
2,5%
2,7%
2023
2.3.1 Economie, toerisme en recreatie Doelstellingen ‘Ruimte voor werken’: voldoende, kwalitatief passende ruimte om te ondernemen; Een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat voor bedrijven; Amstelveen blijft aantrekkelijk om in te wonen en te werken en wordt nog aantrekkelijker om in te recreëren en om te bezoeken; Behoud en versterking van de identiteit van het landelijk gebied van Amstelveen in de Metropoolregio Amsterdam en het Groene Hart.
Actuele beleidsontwikkelingen Werklocaties a) De ruimte voor bedrijventerreinen is en blijft krap Er is onvoldoende aanbod om in de toekomstige vraag te voorzien. Uitgiften zijn veel hoger dan verwacht op basis van langjarige ramingen uit 2018/2019 (Plabeka vraagramingen). De druk wordt alleen maar groter door de op grote schaal geplande transformaties van bedrijventerreinen in de MRA, toenemende geopolitieke spanningen en een reshoring-trend (nieuwe en terugkerende maakindustrie) tezamen met de rol die is weggelegd voor bedrijventerreinen in het vervullen duurzaamheidsopgaven (klimaatadaptatie, circulaire economie, energietransitie, stadsdistributie). Op korte termijn is er in de regio nauwelijks meer ruimte voor de bedrijfsfunctie beschikbaar. BTAZ is een van de weinige locaties waar tot 2030/2040 nog ruimte beschikbaar is. Programmabegroting 2024
43
b) Huidige kantorenmarkt is krap, ontwikkeling in balans gewenst In de crisisjaren na 2009, die zich kenmerkten door overaanbod en leegstand, is in Amstelveen sterk ingezet op het transformeren van kantoren naar andere functies om de (structurele) leegstand het hoofd te bieden en verloedering van panden en gebieden tegen te gaan. Deze ontwikkeling is nog verder aangejaagd door de oplopende druk op de woningmarkt. De Amstelveense kantorenvoorraad is in 10 jaar tijd met 28% afgenomen. Het automatisme van onttrekken van kantoren om de leegstand tegen te gaan moet bijgesteld worden, omdat de courante leegstand inmiddels is gedaald tot onder het frictieniveau (leegstand in een gezonde markt). De groei van de kantorenvraag onder andere als gevolg van Covid-19 en de trend richting het nieuwe werken is enigszins gestabiliseerd. De ruimtebehoefte neemt echter niet af. Bij een verdere afname van de kantorenvoorraad (door onttrekking/ functiewijziging) in combinatie met de beoogde inwonersgroei neemt de verhouding tussen het aantal inwoners en kantoor-gerelateerde werkgelegenheid af.
c) Toekomstbestendige werklocaties De volgende kwalitatieve vestigingsfactoren worden belangrijker als onderdeel van een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat voor bedrijven: Mix van functies en voorzieningen (met name voor kantoren van belang); Energievoorziening; Duurzame inrichting locaties/panden: klimaatbestendig, circulair, energiezuinig (label C verplichting gebouwen); Beschikbaarheid en kwaliteit arbeid, gezien de krapte op de arbeidsmarkt; Digitale, multimodale en duurzame bereikbaarheid van werklocaties; Organisatiegraad van ondernemers. d) G40 Themagroep Vitale binnensteden en werklocaties Amstelveen is samen met Dordrecht bestuurlijk trekker van de werkgroep 'Vitale binnensteden en Werklocaties' van het G40 stedennetwerk. Amstelveen trekt het thema Werklocaties. Een op te stellen economisch profiel en visie draagt bij aan de verdere invulling van de diverse gebiedsontwikkelingen en profilering van de stad. Internationaal International business is een van de drie pijlers van het internationale beleid die bijdragen aan de balans tussen economische groei en welzijn. De internationale bedrijven met hun internationale medewerkers zorgen voor economische welvaart in onze regio.
Amstelveen werkt binnen het samenwerkingsverband amsterdam inbusiness aan relatiebeheer met het aanwezige internationale bedrijfsleven en het selectief aantrekken van buitenlandse bedrijven die passen bij de economische, sociale en ruimtelijke ambities van de MRA. Daarbij is ook de mate waarin zij bereid zijn om bij te dragen aan de lokale samenleving van belang. Immers, het behoud van een goede balans tussen economische welvaart en het welzijn van inwoners vraagt om meer aandacht van alle stakeholders voor de impact die de groeiende internationale gemeenschap heeft op de stad en de gemeentelijke dienstverlening. Stadsbreed fonds Het wordt voor de ontwikkeling van de lokale economie steeds belangrijker dat het lokale ondernemerschap goed georganiseerd is. Bedrijven staan in toenemende mate voor de opgave om een gezamenlijke verantwoordelijkheid te dragen voor een veilige, schone en goed onderhouden omgeving, voor mobiliteit en bereikbaarheid, voor goede promotie, voor een goed acquisitieklimaat, goede relaties met het onderwijs en voor talloze andere zaken. Alleen dan is het lokale ondernemersklimaat voldoende concurrentie- en conjunctuurbestendig. In de coronaperiode is het belang van een goed georganiseerd bedrijfsleven in Amstelveen nog eens onderstreept. Er is veel geëxperimenteerd met publiek-private samenwerking.
Het lokale corona noodfonds, stimuleringsfonds en het gedoogbeleid voor terrassen hebben de gemeente veel ‘goodwill’ opgeleverd. En het al genoemde ‘back on track’ programma is een effectieve coproductie 44
Programmabegroting 2024
gebleken van gemeente met ondernemersorganisaties OA, VAD en KHN. Het aanbod van kennis en coaching heeft vele ondernemers geholpen. Het programma is afgelopen maar, maar de opvolger ‘stay on track’ is al gestart met middelen uit het intussen overtekende stimuleringsfonds. Behoud en uitbouw van dit soort programma’s lijkt onhaalbaar met enkel (vrijwillige) inzet, daarvoor is een structurele financiële voeding noodzakelijk. Bovendien zijn ondersteuningsstructuren zoals de Kamer van Koophandel en de bedrijfs- en productschappen lokaal niet of nauwelijks meer actief of zelfs afgeschaft. In veel gemeenten is inmiddels een nieuwe, structurele basis gevestigd voor het organiserend vermogen en de belangenbehartiging van lokale ondernemers: het stadsfonds (ook wel ondernemersfonds genoemd). Dat is een lokaal, onafhankelijk investeringsfonds in handen van georganiseerde ondernemers en maatschappelijke partijen. Met het fonds kunnen tal van activiteiten die het vestigingsklimaat ten goede komen worden bekostigd. Het is een bewezen instrument om de organisatiegraad te vergroten, om meer private investeringen los te krijgen en om ondernemers zelf regie te laten nemen. Het fonds geeft de zekerheid dat er langjarig kan worden geïnvesteerd in zaken die belangrijk zijn voor grote groepen ondernemers.
Het kan gaan om basale voorzieningen zoals sfeerverlichting en promotie in de winkelgebieden of camerabeveiliging en parkmanagement op de bedrijventerreinen. En, zeker ook om visie-gedreven ambities zoals verduurzaming, stadspromotie en onderwijs-arbeidsmarktprojecten. Detailhandel De afgelopen jaren zijn de fysieke bestedingen voor recreatief winkelen (mode & vrije tijd) afgenomen in Amstelveen. Dit heeft voornamelijk gevolgen voor het Stadshart. Het Stadshart bestaat voornamelijk uit recreatief winkelen en er is veel concurrentie van online winkelen en vooral ook van andere steden. Winkelen is een ‘dagje uit’ en bezoekers verwachten een uitstekende beleving met een diversiteit aan functies (horeca, winkelen, uitgaan). Voor het Stadshart is het van belang dat de beleving versterkt wordt. Dit gebeurt onder meer door het toevoegen van een bioscoop. Een waardevolle toevoeging, en tegelijkertijd is verder investeren in de beleving van essentieel belang. De hoofdwinkelstructuur in Amstelveen bestaat uit het Stadshart en de wijkwinkelcentra. De wijkwinkelcentra hebben het de afgelopen periode goed gedaan omdat consumenten de dagelijkse boodschappen nog vooral fysiek doen. Het online boodschappen doen blijft nog beperkt. Er zijn wel een wijkwinkelcentra in Amstelveen die extra aandacht behoeven. In de Bankrashof gaat de Lidl sluiten, in Waardhuizen is de supermarkt al gesloten.
Tenslotte heeft Kostverlorenhof te maken met een ongelukkige ruimtelijke structuur. In 2024 wordt de Detailhandelsnota vanwege al deze ontwikkelingen herijkt. De herijking bestaat onder meer uit een evaluatie van het bestaande beleid en analyse van wat nodig is om de huidige winkelstructuur te behouden en te verstreken. Standplaatsenbeleid Standplaatsvergunningen zijn zogenaamde "schaarse vergunningen". Dit zijn vergunningen waarbij het aantal gegadigden groter is of kan zijn dan het aantal vergunningen dat wordt uitgegeven. Op grond van de rechtspraak rondom de schaarse vergunningen is het verplicht om voor schaarse vergunningen een verdelingsbeleid te voeren dat verzekert dat alle gegadigden gelijke kansen hebben. De procedure moet volgens de Europese Dienstenrichtlijn duidelijk zijn, vooraf openbaar gemaakt en aan aanvragers de garantie bieden dat hun aanvraag objectief en onpartijdig wordt behandeld. Het huidige standplaatsenbeleid voldoet niet aan deze eisen en het beleid zal hier daarom op worden aangepast. Horeca In de afgelopen jaren is het aantal horecazaken sterk gestegen. Er heeft daarbij ook een verschuiving plaatsgevonden. Het aantal cafés is afgenomen en het aantal restaurants is sterk gestegen. De komende jaren is er nog ruimte voor uitbreiding van de horeca. Deze uitbreiding ontstaat voornamelijk door de groei van de bevolking van Amstelveen.
Belangrijk keuze is waar groei van de horeca plaats kan vinden. In de nieuwe horecavisie, die momenteel wordt opgesteld,
Programmabegroting 2024
45
worden hierin keuzes gemaakt. Tevens wordt bepaald onder welke voorwaarden de terrassen kunnen worden uitgebreid. Toerisme en recreatie Het toerisme in Nederland groeit flink. Het aantal binnenlandse als ook buitenlandse bezoekers neemt buitengewoon sterk toe. Naast inkomsten zorgen bezoekers ook voor levendigheid en het in stand houden van een hoog voorzieningenniveau. In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) komen tot 2030 naar verwachting circa 266.000 inwoners erbij. Voor recreatie en dagtoerisme betekent dit een toename van circa 60 miljoen vrijetijdsactiviteiten per jaar voor onder meer buitenrecreatie, sport en sportieve recreatie en uitgaan. Amstelveen is een groene, culturele en ondernemende stad met een internationale uitstraling. Dat karakter maakt Amstelveen aantrekkelijk voor zowel bewoners als ook bezoekers. Deze elementen vormen samen met recreatie een belangrijk uitgangspunt voor de visie op toerisme en recreatie in Amstelveen en uitvoering daarvan. Het behoud, versterking en benutting van deze waarden is de kracht en de opgave voor Amstelveen voor de korte, middellange en lange termijn. Hierbij wordt ook rekening gehouden met nieuwe - voor Amstelveen interessante - ontwikkelingen.
Het streven is gericht op een bezoekerseconomie die waarde toevoegt aan de stad, die aansluit op de behoeften van de bewoners, die duurzaam is, de leefbaarheid versterkt en aantrekkelijk is voor bezoekers. De uitvoering van deze visie op toerisme en recreatie wordt gedaan door het opstellen, vaststellen en implementeren van een Uitvoeringsagenda toerisme en recreatie. Promotieplan Recreatie en Toerisme Op basis van het nog door het college vast te stellen Promotieplan Toerisme en Recreatie 2024 2027 wordt ingezet op het verder versterken en onder de aandacht brengen van het toeristisch, recreatief, sport- en cultureel kwalitatief hoogwaardige aanbod in Amstelveen; onder met name de bewoners en de bezoekers van Amstelveen. In samenwerking met amsterdam & partners wordt ingezet op het aantrekken van internationale bezoekers, waarbij de waardevolle bezoeker, die duurzaam wil recreëren en uitgaan, centraal staat en wordt uitgegaan van een optimale balans tussen toeristische druk en de draagkracht van de leefomgeving. De stadspromotie heeft een impuls gekregen in de afgelopen twee jaar. Amstelveen is de achtste hotelstad van Nederland maar de analyse is dat de lokale economie daar onvoldoende van profiteert.
Met campagnes van Visit Amstelveen wordt de aandacht gevestigd op de diversiteit van de lokale bezoekerseconomie, voor bewoners (inclusief internationals), bezoekers uit de regio én voor bezoekers die in Amstelveense hotels verblijven. De gemeente is tot nu toe de drijvende kracht. De praktijk in andere steden wijst uit dat meer private investeringen en een hogere participatie van ondernemers de stadspromotie zeer ten goede komen. Er wordt onderzoek gedaan naar de vraag of stadspromotie (en evenementen) moet worden ondergebracht in een separate stichting “Promotie Amstelveen” met bijbehorende cofinanciering van het bedrijfsleven. Evenementen Het huidige beleid is opgesteld in 2015 en heeft als doelstelling meer ruimte bieden aan evenementen. De afgelopen jaren heeft de evenementenbranche zich sterk ontwikkeld. Het aantal evenementen is toegenomen en ook de diversiteit neemt verder toe. Aan de andere kant hebben evenementenorganisatoren het moeilijk. Er zijn steeds meer regels op het gebied van veiligheid en duurzaamheid en het aantal vrijwilligers neemt af. In overleg met inwoners, evenementen organisatoren, en overige belanghebbenden stellen we nieuw beleid op waarin deze ontwikkelingen worden meegenomen. In het nieuwe evenementenbeleid wordt ook gekeken naar de eisen voor de evenementenlocaties.
Westeinderscheg en Amstelscheg Het programma en het gebied Westeinderscheg biedt kansen voor de ontwikkeling daarvan tot een samenhangend groenblauw en recreatief gebied. Versterking van onder andere de groenblauwe en recreatieve functie in en naar het gebied kan de leefbaarheid en beleefbaarheid daarvan vergroten.
46
Programmabegroting 2024
Het in 2023 bestuurlijk vastgestelde Werkprogramma Westeinderscheg biedt de basis voor het uitwerken en uitvoeren van acties en projecten in en voor Amstelveen. Het programma en het gebied Amstelscheg biedt eveneens kansen voor de ontwikkeling daarvan tot een samenhangend groenblauw en recreatief gebied. Het realiseren en stimuleren van de versterking van het landschap en verbetering van de toegankelijkheid voor bewoners en recreanten van de Amstelscheg kan de leefbaarheid en beleefbaarheid daarvan vergroten. Bestuurlijk Platform Groene Hart Amstelveen heeft op 19 mei 2022 met betrokken medeoverheden de bestuursovereenkomst NOVEX-gebied Groene Hart ondertekend. Er is toen uitgesproken om samen te werken aan het behoud en de versterking van het Groene Hart en de komende jaren gezamenlijk uitvoering te geven aan de verschillende grote transitieopgaven zoals wonen, energie, klimaat, landbouw, natuur en bodemdaling. Ook Amstelveen is hieraan verbonden en wil als partner meewerken aan de kernopgaven in het Groene Hart. Het Bestuurlijk Platform Groene Hart is de regiehouder van dit proces. Deelname aan deze samenwerking biedt de mogelijkheid om projecten en/of gebiedsprocessen in te brengen en om knelpunten samen met de andere medeoverheden op en aan te pakken. Waterrecreatie De waterrecreatiesector is nog steeds volop in ontwikkeling.
Waar het bootbezit daalt, neemt de populariteit van waterrecreatie in het algemeen juist toe. Dit uit zich onder andere in een stijgende vraag naar huursloepen. Ook ontwikkelen zich steeds meer verschillende vormen van watersport, zoals windsurfen, suppen, waterskiën en flyboarden. Ook kanovaren is een populaire tak van sport. De ambitie is om de komende jaren kansen te benutten en opgaven aan te pakken, zodat de Amstelveen zich verder kan ontwikkelen op waterrecreatief gebied voor bewoners als bezoekers.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Opstellen van uitvoeringsagenda toerisme en recreatie.
College
1e kwartaal
Voortzetten van stadspromotie via Visit Amstelveen en bijbehorende sociale media. Samen met medeoverheden in het Groene Hart deelnemen aan het ontwikkelen van Regionale Investeringsagenda (RIA) en projecten en/of gebiedsprocessen inbrengen en knelpunten gezamenlijk op en aan te pakken. De economische en toeristische waarde van waterrecreatie in Amstelveen versterken en waterrecreatie in Amstelveen verder ontwikkelen ten behoeve van inwoners en bezoekers. Economisch belang (ruimte voor werken) borgen in visies en stedelijke ontwikkelingen: Omgevingsvisie, Nieuw Legmeer, A9-zone, Kronenburg-Uilenstede, verlevendiging Stadshart. Uitvoering kantorenvisie/beleid (na vaststelling)
Uitvoering
MRA/ Platform Economie: Opstellen regionale bedrijventerreinenstrategie G40: Kennisontwikkeling, belangenbehartiging en netwerkvorming worden gecombineerd om met het rijk samen te werken aan goede voorwaarden voor ruimte voor werken Onderzoek naar, en het invoeren van een stadsfonds
Uitvoering
Uitvoering Uitvoering
4e kwartaal
Uitvoering
2e kwartaal
Uitvoering
4e kwartaal
Uitvoering
1e kwartaal
College
1e kwartaal
2.3.2 Duurzaamheid Doelstellingen In 2040 wil Amstelveen 95% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990; Programmabegroting 2024
47
Amstelveen wordt een circulaire stad; In 2050 is heel Amstelveen klimaatrobuust ingericht.
Actuele beleidsontwikkelingen Het Europese Fit for 55 pakket, het Klimaatakkoord en de Urgenda-uitspraak van de rechter hebben de aanpak van klimaatverandering versneld. Om deze versnelling concreet te maken zijn twee rijksprogramma’s opgesteld: Beleidsprogramma Klimaat en het Beleidsprogramma verduurzaming gebouwde omgeving. Dit laatste programma gaat uit van vijf beleidslijnen die wij als gemeente ook volgen: aanpak aardgasvrije wijken; individuele aanpak woningen; aanpak utiliteitsgebouwen, verduurzamen bronnen en; toekomstbestendige energie-infrastructuur. Daarnaast is er een zogeheten ‘horizontale’ programmalijn waar natuurinclusief en duurzaam bouwen onder vallen. De versnelling die het rijk inzet is inmiddels ook financieel vertaald. Eindelijk is er zicht op een structurele financiering van de uitvoeringslasten van het klimaat akkoord tot 2026. Daarnaast zijn er specifieke budgetten voor het aanpakken van energiearmoede en het uitwerken van een isolatie aanpak beschikbaar gekomen. Er komen daarnaast drie nieuwe wetten aan: Wet collectieve Warmtevoorziening (Warmtewet) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Deze wetten geven de gemeente de bevoegdheid om te bepalen wanneer en hoe een wijk van het aardgas af gaat en welk alternatief wordt geboden. Keuzevrijheid en kosteneffectiviteit zijn belangrijke ingrediënten.
De nieuwe Energiewet wordt het wettelijke fundament van de energietransitie. Deze wet vervangt de huidige Gaswet en Elektriciteitswet 1998 waardoor de sturing op de netuitbreiding vereenvoudigd wordt.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Buurtuitvoeringsplannen 2 wijken.
College
2e kwartaal
Bestemmingsplan hoogspanningslocaties bij Langs de Akker en Amstelveen Zuid. Regionale Energiestrategie RES 2.0
Raad
3e kwartaal
Raad
3e kwartaal
Uitgangspuntennotitie Transitie Visie Warmte TVW 2.0
Raad
4e kwartaal
PLECK 6.0
Raad
4e kwartaal
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2024
Programma
2022
2023
3.1 Economische ontwikkeling
-1.073
-526
585
0
3.3 Bedrijfsloket en -ontwikkelingen
-245
107
679
3.4 Economische promotie
-460
1.049
-1.779
Totaal saldo van baten en lasten Reservemutatie Resultaat
Lasten
Baten
Begroting Begroting Begroting
Saldo
2025
2026
2027
-585
-585
-585
-585
701
22
22
22
22
2.285
3.199
915
1.940
1.965
1.990
630
3.549
3.900
352
1.377
1.402
1.427
33
0
0
0
0
0
0
0
-1.746
630
3.549
3.900
352
1.377
1.402
1.427
Toelichting ontwikkeling begrotingssaldo bedrag x € 1.000
48
Programmabegroting 2024
2024
2025
2026
2027
Saldo begrotingsboek 2023
370
-630
-630
-630
Perspectiefnota 2024 Nominaal, kapitaallasten & kostentoerekening Divers
-619 -112 9
-644 -112 9
-669 -112 9
-694 -112 9
Saldo begrotingsboek 2024
-352
-1.377
-1.402
-1.427
Reservemutatie bedrag x € 1.000
2025
2026
2027
beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
3.3 Egalisatiereserve Grondbank (max. 500K)
2
0
0
2
2
2
2
Economie en duurzaamheid
2
0
0
2
2
2
2
omschrijving
2024
Verbonden partijen Niet van toepassing. Subsidies Niet van toepassing.
Programmabegroting 2024
49
2.4 Openbare ruimte
Inleiding Het groene karakter van de stad is een belangrijke basis voor de leefbaarheid van de woon- en werkomgeving. We ontwikkelen een nieuwe groenvisie die samenhangt met ruimtelijke- en woonontwikkelingen. Bevorderen van biodiversiteit is één van de pijlers, ook watermanagement krijgt ruime aandacht in de nieuwe visie. Wij zetten in op uitbreiding van het fietsnetwerk en openbaar vervoer. In bestaande buurten zonder fijnmazig openbaar vervoer is het belangrijk dat parkeren voor bewoners en (mantel)zorgers mogelijk blijft. Betaald parkeren draagt bij aan het bereikbaar, veilig en leefbaar houden van wijken. Vanwege de verbreding van de A9 blijft de stad de komende jaren in de steigers: we proberen de overlast voor bewoners, ondernemers en bezoekers te beperken. Indicatoren Omschrijving
Bron
2020
Rapportcijfer groenvoorzieningen
Stadspeiling
7,7
7,7
Rapportcijfer onderhoud wijk
Stadspeiling
7,3
7,5
Gemiddeld aantal kinderen (0-17 jr) per speelplaats
Basisregistratie
% Inwoners dat veel overlast ondervindt van te hard rijden in de wijk
Stadspeling
Scheidingspercentage huishoudelijk afval
Basisregistratie
61%
65%
63%
Afgevoerd huishoudelijk restafval per inwoner
Basisregistratie
169
149
145
67
2021
67
2022
68
14%
2023
68 11%
2.4.1 Groen Doelstellingen
Behouden en versterken van het groene karakter van de stad en van de biodiversiteit. Verbeteren van de leefbaarheid. Klimaatadaptief inrichten van de buitenruimte.
Actuele beleidsontwikkelingen Bestedingsvoorstel vanuit het Fonds Groen, water en recreatie In het College Uitvoeringsprogramma is voor de periode van 2023-2026 in totaal € 10 miljoen gereserveerd voor investering in groen, water en recreatie. Daartoe is het Fonds Groen, water en recreatie ingesteld. Een groot deel van het bestedingsplan is geïntegreerd in het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte 2023-2026 dat in juli 2023 integraal als onderdeel van de Perspectiefnota door de raad is vastgesteld. In 2024 zijn een groot aantal 'vergroeningsprojecten' geprogrammeerd waarvan een deel ook al in 2023 is opgestart. Dit betreft onder andere: Het voortzetten van de campagne 'Groen moet je doen'. De nadruk zal liggen op het onttegelen en vergroenen van de openbare ruimte. Bewoners kunnen hier vanaf 2024 weer ideeën voor aandragen. In de komende jaren worden zo veel mogelijk speel- en schoolpleinen groener ingericht. Dit draagt bij aan onze ambities ten aanzien van natuurlijk spelen en klimaatadaptatie. Bomen zijn van groot belang voor de groenstructuur en groene uitstraling van Amstelveen. Veel bomen hebben plaats moeten maken voor de realisatie van grote infrastructurele projecten zoals de A9 en de Amstelveenlijn. Het groen wordt na afronding hersteld: nieuwe bomen worden aangeplant. Daarnaast planten we in 2024 extra bomen in de gemeente. Deze 50
Programmabegroting 2024
aanplant wordt meegenomen in de jaarlijkse bomenrenovatie waarbij bomen worden vervangen ten behoeve van een gezond bomenbestand. In 2024 investeren we extra in het vervangen van heesters waarmee we speciale aandacht geven aan het vergroten van de biodiversiteit. In Amstelveen-zuid is in 2022 en 2023 de aanleg van een skatebaan voorbereid in de groenzone tussen Schweitzerlaan en Legmeerdijk. Onder andere door de gekozen voorkeurslocatie en door de extreem gestegen prijzen van grondstoffen is aanvullend budget nodig gebleken en beschikbaar gesteld. Daarnaast wordt de omgeving van de nieuwe skatebaan groener ingericht. Na realisatie van de Amstelveenlijn blijkt de groene uitstraling van de route te kunnen worden vergroot door de nu nog zeer versteende middeneilanden van de rotondes te vergroenen. Bovendien is dit vanuit de richtlijnen voor inrichting van rotondes nodig. Het is van belang dat er geen doorzicht over de rotondes is. Door de middeneilanden te vergroenen worden beide doelen bereikt. Een deel van de Bovenkerkerweg is in 2023 verdubbeld conform verkeersbesluit. Daarnaast wordt de zonkenproblematiek van de Bovenkerkerweg gefaseerd en structureel aangepakt. Zonken zijn kuilen in de weg, die vrij plotseling ontstaan door met name het onttrekken van vocht, in dit geval door de populieren die naast de weg staan.
Op basis van een nieuw groeninrichtingsplan kiezen we voor gevarieerde bomen en beplanting die geen zonken veroorzaken. Daarmee compenseren en herstellen we het huidige groen.
Vergroening t.b.v. klimaatadaptatie Het openbaar groen vormt een belangrijke basis voor de leefbaarheid van de woon- en werkomgeving in Amstelveen. Naast een visuele en ecologische waarde levert groen een grote bijdrage aan het verminderen van problemen die voortkomen uit klimaatverandering. Dit geldt met name voor bomen en aaneengesloten bosschages. Aan de hand van het vastgestelde Klimaatadaptatiebeleidsplan geven we vorm aan een klimaatrobuuste buitenruimte voor 2050. We richten ons daarbij op koppelkansen met bestaande renovatieprojecten en nieuwe klimaatrichtlijnen voor nieuwbouwlocaties. Groene maatregelen hebben hier de voorkeur boven grijze maatregelen. Via communicatiecampagnes worden ook bewoners bewust gemaakt van het klimaatbestendig (en groener) inrichten van hun eigen terrein. Externe partners zoals waterschappen en de MRA worden ook bij dit proces betrokken. In dit kader is in 2023 uitvoering gegeven aan de motie "Groene pergola’s: innovatie in klimaatadaptatie", waarbij de mogelijkheden voor het creëren van groene pergola’s (analoog aan The Green Leaf of Groningen) voor een aantal drukbezochte pleinen en straten in Amstelveen is onderzocht en uitgevoerd. In 2024 worden de effecten van de “Green Leaf” in Amstelveen gemonitord op basis waarvan bepaald wordt hoe kansrijk deze pergola’s zijn voor het bestrijden van hittestress.
Daarnaast wordt bekeken of er ruimte is voor kleinschalige aanvullende maatregelen voor vergroening van de openbare ruimte, zoals de lantaarns. 'Groen-voor-groen beleid' In het algemeen is er aandacht voor het 'groen-voor-groen beleid' maar in het bijzonder bij de grootschalige kap van bomen bij grote infrastructurele projecten (zoals de verbreding A9). Amstelveen gaat dit groen compenseren met bijdragen van de overheden die deze projecten hebben uitgevoerd. Dit is nog los van de herinrichtingsplannen en kredieten voor de totale landschappelijke inpassing van onder meer de overkappingen over de A9 die in de komende jaren gemaakt en aangevraagd gaan worden. De inrichting van de enkele noordelijke groenstroken (Operabuurt, Meanderpark) wordt de komende twee jaar nader vormgegeven. Dit biedt een mooie kans om het groenbestand in Amstelveen een impuls te geven. Daarnaast geldt dat gekapte bomen in kleinschalige projecten passend worden gecompenseerd. Groenonderhoud en ecologie Het groenonderhoud en de groenrenovaties in Amstelveen vinden plaats op basis van eerder vastgestelde beeldkwaliteits-, beheer- en beleidsplannen en de VTA-veiligheidscontrole van bomen. Er is aandacht voor het vergroten van de ecologische waarde van bermen/gazons. Op bepaalde plaatsen wordt het ‘sinusmaaien' toegepast, waarbij de frequentie van het maaien per locatie Programmabegroting 2024
51
verschilt, waardoor de biodiversiteit toeneemt. De bermen in het buitengebied worden ter bevordering van de biodiversiteit in de aanbesteding van de nieuwe bestekken grotendeels gemaaid en afgeruimd. Groenvisie In 2023 is begonnen met het opstellen van een nieuwe groenvisie. Deze visie zal het huidige groenstructuurplan vervangen. De visie wordt opgesteld aan de hand van vier actuele thema’s: identiteit, klimaat, gezondheid en natuur. Daarbij wordt in de groenvisie ook de relatie gelegd met het (oppervlakte)water. Deze groenvisie wordt opgesteld in drie fases. De eerste analysefase is afgerond en er is gestart met de tweede en derde fase: ‘de visie’ en ‘een aanzet voor de uitvoering’. De tweede en derde fase worden in 2024 afgerond en aan de raad voorgelegd. Om ervoor te zorgen dat de visie breed gedragen wordt, betrekt de gemeente haar partners in de verschillende fases. Actualiseren bomenbeleid Het huidige Bomenplan is opgesteld in 2008 en sluit onvoldoende aan op de toegenomen ambities voor de bomen in Amstelveen. Bomen zijn van grote invloed op het leefklimaat. In 2024 wordt dan ook een nieuw bomenbeleidsplan opgesteld. Actualisatie en spel- en recreatiebeleid Het huidige beleid geeft een goed kader voor de inrichting en vervanging van speelplaatsen in de gemeente.
In 2024 wordt dit beleidskader aangescherpt waarbij een betere aansluiting wordt gezocht op een groene inrichting van de speelplaatsen en waarbij ook andere actuele ontwikkelingen op het gebied van recreatie in het beleid worden verwerkt.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Opstellen beleidsplan bomen
Raad
4e kwartaal
Actualiseren spel- en recreatiebeleid
Raad
4e kwartaal
Groenvisie
Raad
2e kwartaal
2.4.2 Wegen, verkeersmaatregelen, openbare verlichting, riolering en water Doelstellingen Onderhouden en verbeteren van de infrastructuur op een efficiënte, planmatige, klimaatbestendige en duurzame wijze; Zorg dragen voor een doelmatige afvoer van afvalwater, hemelwater en grondwater; Waarborgen en waar nodig verbeteren van de verkeersveiligheid, leefbaarheid, bereikbaarheid en verkeersafwikkeling, waarbij actieve en duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd en gefaciliteerd. Actuele beleidsontwikkelingen
Wegen/Verkeer De wegen worden onderhouden vanuit een maatregelpakket dat op basis van de Nota Wegen en weginspecties is opgesteld. Er ligt een ambitieus vierjarenprogramma aan reconstructies en onderhoud voor. Dit programma is uitgewerkt in het Meerjarenprojectenplan (MPP) Buitenruimte 2023-2026. Ook is een integrale Mobiliteitsvisie Amstelveen vastgesteld, die voor de lange termijn het beleid rond bereikbaarheid gaat bepalen en van invloed zal zijn op de projecten voor de komende jaren. In deze visie wordt nadrukkelijk gekeken naar de koppeling tussen bereikbaarheid
52
Programmabegroting 2024
en ruimtelijke ontwikkelingen (zoals woningbouw en werklocaties) en naar technologische ontwikkelingen. Daarnaast heeft de fiets een nadrukkelijke rol gekregen in de mobiliteitsvisie. Op dit moment en ook in de komende jaren worden er allerlei grote infrastructurele projecten in en rond Amstelveen uitgevoerd. Al deze werkzaamheden hebben invloed op de bereikbaarheid en moeten dus goed op elkaar worden afgestemd. Bereikbaarheidsregie, ook op regionaal niveau, is hierbij dus van groot belang. De maatregelen en projecten die via het MPP Buitenruimte geprogrammeerd worden, sluiten aan bij de doelstellingen uit onder andere de Nota Wegen, de Mobiliteitsvisie, het Beleidsplan Klimaatadaptatie en het Gemeentelijk Rioleringsplan.
Enkele projecten die komend jaar uitgevoerd gaan worden zijn: het verbeteren van de kwaliteit van hoofdfietsroutes; hiervoor is meerjarig extra budget beschikbaar gesteld; het verdubbelen van het gemeentelijke deel van de Bovenkerkerweg en vervanging van de wegen, groenstructuur en fietspaden op het deel tussen Nesserlaan en Beneluxbaan; aanleg van rotondes op de kruisingen Oranjebaan-Beneluxbaan-De Parelvisserslaan, Oranjebaan-Camera Obscuralaan en Van Heuven Goedhartlaan-Meander; start van de herinrichting van de Groenelaan, waarbij diverse kruispunten worden heringericht en de fietsstroken worden vervangen door vrijliggende fietspaden; afronding, voortzetting en start van de reconstructie van diverse buurten, waarbij de riolering en de verharding vervangen worden en de openbare ruimte opnieuw wordt ingericht. Enkele buurten die aangepakt worden zijn de Govert Flincklaan en omgeving, de Vliegeniersbuurt, Rozenoord en omgeving, Straat van Makassar e.o., Selderust e.o. en Bovenkerkerkade-oost. Hier worden concrete klimaatadaptieve maatregelen uitgevoerd om een zo klimaatrobuust mogelijke inrichting te krijgen. Dit houdt onder meer in dat de bestaande gemengde riolering vervangen wordt door een gescheiden riolering.
Daarnaast worden er verschillende nieuwe en in Amstelveen nog niet eerder toegepaste waterbergende en waterpasserende materialen toegepast om potentiële wateroverlast te verminderen. Bovendien wordt de effectiviteit van de diverse klimaatadaptieve elementen na uitvoering onafhankelijk gemonitord. Tevens wordt mogelijk hittestress tegengegaan door de aanleg van groen, zoveel als de wijkstructuur toelaat. De uitkomsten van de weginspecties laten zien dat er met name schadebeelden te zien zijn op locaties bij fiets- en voetpaden in relatie met (grotere) bomen. Er is dan bijvoorbeeld sprake van wortelopdruk. Ook ontstaan op diverse locaties verzakkingen, wanneer bomen grondwater onttrekken aan de grond. Uitgangspunt is dat de gemeente de verharding veilig stelt en toegankelijk houdt voor alle gebruikers maar ook de waardevolle bomen in onze groene gemeente wil behouden. Alle probleemlocaties zijn in kaart gebracht. Er wordt op gestructureerde wijze gezocht naar maatwerkoplossingen per locatie. De situatie op de grondstoffen-, energie-, aannemers- en personeelsmarkt en de nijpende situatie bij Liander blijven zorgwekkend. De prijzen voor materialen, energie en arbeid zijn flink gestegen, er ligt veel werk en er is weinig gekwalificeerd personeel te vinden. Dat zorgt voor een spanningsveld tussen ambitie/werkvoorraad enerzijds en mogelijkheden om deze waar te maken anderzijds.
Daarbij is het zoeken naar combinatiewerken ook lastiger geworden, omdat partijen bij combinatiewerk afhankelijk zijn van elkaar maar de planningen niet altijd meer goed op elkaar af te stemmen zijn. Op voorhand is niet te voorspellen hoe deze situatie zich zal ontwikkelen en binnen welke projecten de genoemde risicofactoren tot uitdrukking komen in budgetoverschrijdingen of optreden van vertragingen. Het budget voor wegenbeheer staat door deze ontwikkelingen ernstig onder druk. Vooruitlopend op een nieuwe Nota Wegen (die op basis van nieuwe weginspecties wordt geactualiseerd) heeft de raad bij de Perspectiefnota 2024 tijdelijk al extra budget beschikbaar gesteld. Klimaatadaptatie De gemeente Amstelveen heeft een beleidsplan klimaatadaptatie opgesteld met beleid tot 2050. Uitvoering van dit beleid komt terug in de diverse projecten en campagnes die in 2024 en verder worden uitgevoerd. Voor wat betreft initiatieven met betrekking tot particulieren zijn Amstelveen Programmabegroting 2024
53
Rainproof, de regeling Groen op gebouwen en het aantrekken van een klimaatadaptatiecoach het vermelden waard. Riolering en water Via het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2026 (GRP) is bepaald hoeveel er de komende jaren geïnvesteerd moet worden in vervanging en verbetering van de riolering. Ook wordt gewerkt aan het opstellen van een nieuw ontwerp voor het totale rioleringsstelsel (nieuwe basisrioleringsplannen), op grond waarvan prioriteiten kunnen worden bepaald voor het oplossen van knelpunten en het verbeteren van systemen. Vervangen van verouderde rioleringen, het oplossen van knelpunten en het nemen van de watergerelateerde klimaatadaptieve maatregelen worden verwerkt in het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte en worden gefinancierd vanuit de rioolheffing. Een van de belangrijkste klimaatadaptieve maatregelen op het gebied van riolering is het scheiden van vuilwater- en hemelwaterafvoer, het zogenaamde afkoppelen. Dit blijft een van de belangrijkste rioleringsactiviteiten. Het beleid hiervoor staat in het reeds genoemde beleidsplan klimaatadaptatie. Verder zijn enkele transportriolen in Amstelveen aan grondige renovatie toe. Dit gebeurt door middel van relining.
De grondwaterzorg wordt ingevuld onder meer met de ontwikkeling van een gemeentebreed grondwaterrekenmodel, waarmee het grondwatergedrag beter kan worden voorspeld en waarmee in risicogebieden voor grondwateroverlast en grondwatertekort nauwkeuriger kan worden vastgesteld waar risico’s zich specifiek kunnen voordoen en welke maatregelen kunnen worden ingezet om het grondwatergedrag beter te kunnen beheersen.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Actualiseren Nota Wegen
Raad
3e kwartaal
2.4.3 Afvalinzameling Doelstellingen Het zo veel mogelijk gescheiden inzamelen en verwerken van waardevolle afvalstromen, waarbij de hoeveelheid (rest)afval van huishoudens beperkt wordt. De gemeente streeft naar 75% afvalscheiding en 100 kilo restafval per inwoner per jaar. Actuele beleidsontwikkelingen Het Grondstoffenplan 2022-2026 is geïmplementeerd in de gemeente. De maatregelen uit het plan sluiten aan bij de uitgevoerde evaluatie van het afvalbeleid en het verhogen van service voor inwoners, zoals extra inzamelrondes GFT/E en papier en karton bij de laagbouw en het plaatsen van extra textiel-, papier-, GFT/E- en glascontainers. Met de nieuwe maatregelen zetten we er op in om de doelstellingen uit het Grondstoffenplan 2022-2026 te behalen. In het beleid ligt de nadruk op het inzamelen van herbruikbare grondstoffen. Er is een hoogwaardige dienstverlening bij het aanbod van waardevolle grondstoffen als GFT/E, papier en karton en PMD. De doelstelling uit het Grondstoffenplan is afgestemd met het landelijke beleid. Het Landelijk Afvalbeheerplan III (LAP III) is gericht op de transitie naar een circulaire economie. Een circulaire economie is een economisch systeem dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het behoud van natuurlijke hulpbronnen als uitgangspunt neemt.
Het meegaan met de transitie naar een circulaire economie in de afvalinzameling betekent dat afval grondstof wordt. De kosten voor het verwerken/verbranden van restafval zijn in de afgelopen jaren hoger geworden, nadat de landelijke overheid de restafvalverbrandingsbelasting sinds 2019 meer dan verdubbeld heeft om de recycling van afval (grondstoffen) te stimuleren.
54
Programmabegroting 2024
2.4.4 Begraafplaats Doelstellingen Duurzaam in stand houden van gedenkpark en Rijksmonument Zorgvlied en stabiliseren van aantal crematies.
Actuele beleidsontwikkelingen Zorgvlied verwacht oplopende kosten van het cremeren door de gestegen gasprijs. De landelijke groeicijfers cremeren t.o.v. begraven zijn terug te zien op Zorgvlied. Gelegen in de nabijheid van diverse andere (grote) crematoria, speelt de marktwerking een rol. Het college komt met een evenwichtig voorstel t.a.v. een tariefsverhoging. Tevens worden (duurzame) asbestemmingen aangeboden die aansluiten bij hedendaagse (uitvaart)wensen.
Financiën Bedrag x € 1.000 Programma
Rekening Begroting
Begroting 2024
2022
2023
2.1 Verkeer en vervoer
-10.987
-10.501
16.331
5.7 Openbaar groen en openluchtrecreatie 7.2 Riolering
-12.438
-11.971
2.184
7.3 Afval 7.4 Milieubeheer
Baten
Begroting Begroting Begroting
Saldo
2025
2026
2027
1.016
-15.315
-14.471
-14.568
-9.472
15.648
247
-15.401
-15.430
-15.271
-13.116
2.326
6.779
9.215
2.436
2.744
2.744
2.744
3.300
4.133
11.415
14.860
3.445
3.445
3.445
3.445
-3.077
-3.036
4.051
0
-4.051
-3.501
-3.812
-2.758
705
949
4.800
5.414
614
779
784
789
Totaal saldo van baten en lasten
-20.314
-18.099
59.023
30.752
-28.272
-26.435
-26.679
-18.369
Reservemutatie
-3.292
-524
26.587
23.072
-3.515
-4.531
-6.189
-12.493
Resultaat
-23.606
-18.624
85.610
53.824
-31.786
-30.966
-32.869
-30.861
7.5 Begraafplaatsen
Lasten
Toelichting ontwikkeling begrotingssaldo bedrag x € 1.000 2026 2027
2024
2025
Saldo begrotingsboek 2023
19.345
19.298
19.253
19.245
Uitvoeringsprogramma 2023 Perspectiefnota 2024 Nominaal, kapitaallasten & kostentoerekening Divers
3.000 6.238 3.218 -15
4.413 4.275 2.991 -12
4.413 6.190 3.024 -12
0 8.610 3.018 -12
Saldo begrotingsboek 2024
31.786
30.966
32.869
30.861
Programmabegroting 2024
55
Reservemutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
2024
2025
2026
2027
beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
2.1 Buitenruimte
9.405
11.516
-16.484
4.437
506
162
8.517
2.1 Dekking kapitaallasten verkeer en vervoer
20.040
9.938
-819
29.159
35.651
39.531
40.000
2.1 Openbare verlichting (m.n. lichtmasten)
331
534
-627
239
306
374
908
1.647
1.223
-69
2.801
4.151
5.787
8.868
5.7 Fonds Groen, water, recreatie
0
2.500
-2.500
0
1.650
4.000
4.000
7.5 Dekking kapitaallasten Zorgvlied
137
0
-23
114
91
68
45
7.5 Zorgvlied renovatie park en graven
279
96
0
375
471
567
662
31.840
25.807
-20.522
37.125
42.826
50.488
63.001
2025
2026
2027
beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
7.5 Afkoop onderhoud graven
4.213
511
-592
4.132
4.051
3.970
3.890
7.5 Uitgifte graven
4.896
665
-735
4.827
4.758
4.688
4.619
7.2 Riolering
1.597
0
29
1.626
1.668
1.467
1.478
7.3 Huishoudelijk afval
1.355
248
-768
835
825
867
916
308
30
-40
298
329
359
359
5.7 Dekking kapitaallasten groen, water, recreatie
Openbare ruimte
Voorzieningenmutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
7.5 Begraafplaats Zorgvlied 7.5 Dubieuze debiteuren Zorgvlied
2024
35
0
0
35
35
35
35
7.2 Vervanging riolering
2.750
250
-1.200
1.800
1.550
1.550
1.300
Openbare ruimte
15.155
1.705
-3.306
13.553
13.215
12.937
12.596
Spaarvoorziening (vervanging) riolering Bij de Perspectiefnota 2021 is besloten tot de instelling van een spaarvoorziening riolen. De spaarvoorziening valt in dezelfde categorie als de reeds veel langer bestaande egalisatievoorziening. Het BBV kent beide instrumenten, die allebei zijn bedoeld om bij te dragen aan een verantwoorde en gelijkmatige ontwikkeling van de lastendruk op langere termijn. De egalisatievoorziening egaliseert incidentele fluctuaties tussen de jaren op het binnenkomende rioolheffing en de hieruit te dekken kosten. Bij een oplopende stand van egalisatievoorziening kunnen middelen hieruit via de spaarvoorziening worden ingezet ter dekking ineens van een deel van de jaarlijkse vervangingsinvesteringen zoals opgenomen in het MPP Buitenruimte. Op deze manier wordt een eventuele restruimte binnen een trendmatige, behoedzame tariefontwikkeling aangemerkt en ingezet als spaarcomponent. Concreet is bij de Perspectiefnota 2024 besloten vanuit de egalisatievoorziening € 0,8 miljoen toe te voegen aan de spaarvoorziening. Tevens is besloten € 0,75 miljoen vanuit de spaarvoorziening gefaseerd in te zetten met € 0,25 miljoen in de jaren 2024 tot en met 2026. Kredieten Niet van toepassing Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen.
Bij de realisering van de doelstellingen van het programma Openbare ruimte
56
Programmabegroting 2024
zijn het Groengebied Amstelland en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied betrokken. Voor aanvullende informatie over deze partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage "Subsidies en gemeentelijke jaarhuren voor gesubsidieerde instellingen".
Programmabegroting 2024
57
2.5 Ruimtelijke ontwikkeling
Inleiding Wij beschouwen een geleidelijke ontwikkeling van Amstelveen naar 110.000 inwoners als acceptabel. We kiezen voor een wijkgerichte benadering en denken daarbij zo vroeg mogelijk na over het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving. We bouwen in balans met de directe omgeving en met oog voor de groenkwaliteit. We actualiseren de Hoogbouwvisie, de Woonagenda en de Doelgroepenverordening. In Amstelveen moet woonruimte blijven voor alle inkomensgroepen: of je nu in de horeca werkt, leerkracht bent, ondernemer, manager of gepensioneerd. Daarom willen we bouwen in alle segmenten en bouwen we gerichter voor bepaalde doelgroepen: jongeren, starters, ouderen en studenten. Wij zetten de lobby gericht op vermindering van overlast door Schiphol voort. Indicatoren Omschrijving
Bron
2020
2021
2022
% Nieuwe huurders uit Amstelveen
18
62%
Gemiddelde WOZ waarde woningen (x1.000 euro)
16
420
442
Van rechtswege verleende vergunningen Wabo
Registratie
16
30
20
% Tijdig genomen handhavingsbesluiten
Registratie
38%
54%
12%
2023
Rapportcijfer inwoners over bereikbaarheid Amstelveen met auto Stadspeiling
8,5
8,3
Rapportcijfer inwoners over bereikbaarheid Amstelveen met openbaar vervoer
Stadspeiling
7,5
7,4
Rapportcijfer inwoners over bereikbaarheid Amstelveen met de fiets
Stadspeiling
8,5
8,5
2.5.1 Ruimtelijke ontwikkeling, projecten en grondexploitaties Doelstellingen Faciliteren en regie voeren op de ruimtelijke ontwikkeling van de stad, onder andere door het ontwikkelen en actueel houden van visies en beleidskaders; Uitvoering geven aan Omgevingswet. Actuele beleidsontwikkelingen Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) De invoering van de Omgevingswet (Ow) per 1 januari 2024 is een omvangrijke en complexe stelselwijziging die grote impact heeft op de rol, verantwoordelijkheden, beleids- en regelruimte van lokale overheden, en daarmee ook op de lokale gemeentefinanciën. De Omgevingswet is een volledig nieuw wettelijke kader dat het merendeel van alle regels en wetten rond de inrichting van de fysieke leefomgeving samenvoegt. De Omgevingswet kent twee maatschappelijke doelen: 1. een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden; 2. de fysieke leefomgeving doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen. Het landelijke Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO), waaronder regels op de kaart, functioneert nog niet volledig. De vraag is of dit per 1 januari 2024 wel volledig zal functioneren. Als dit niet het geval blijkt, zal dat invloed hebben op de (digitale) dienstverlening die de gemeente kan bieden.
Het kan zijn dat het behouden van het huidige niveau van dienstverlening binnen het fysieke domein niet mogelijk is door de overgang van de Wabo naar de Omgevingswet en Wkb. 58
Programmabegroting 2024
De Omgevingswet betekent ook een andere manier van werken: alle medewerkers die hiermee te maken krijgen zijn / worden hiervoor getraind. Door organisatorische aanpassingen creëren we een duidelijk onderscheid tussen visies, beleid en uitvoeringsregels. Tegelijk met de invoering van de Omgevingswet hebben we te maken met de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Ook deze stelselwijziging betekent een verandering van onze rol en verantwoordelijkheid in toetsing en handhaving. Dat komt doordat de kwaliteitsborging (onder andere toetsing op bouwbesluit) niet meer door de gemeente wordt uitgevoerd, maar door een externe kwaliteitsborger. De gemeente houdt wel een verantwoordelijkheid voor de kwaliteit. Ruimtelijk beleid en visies De Structuurvisie Amstelveen 2015+ (2011) is zolang de Omgevingsvisie niet is vastgesteld, samen met sectorale visies als de Mobiliteitsvisie, de Woonvisie en het Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief, het kader voor de korte en middellange termijn sturing aan de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. Amstelveen gaf hiermee helderheid over de gewenste fysieke ontwikkelingsrichting van de gemeente. Omgevingsvisie In het kader van de -op 1 januari 2024 in werking tredende- Omgevingswet wordt een Omgevingsvisie ontwikkeld die deze rol vanuit het bredere perspectief van de fysieke leefomgeving zal overnemen.
Ook (de fysieke ruimtevragen vanuit) het sociale domein zal in de Omgevingsvisie meegenomen worden. De voorbereidingen om te komen tot de Omgevingsvisie zijn de vorige raadsperiode al gestart. Onder andere is hiertoe in 2020 het Koersdocument opgesteld. Deze raadsperiode wordt allereerst in de herfst van 2023 de Opgavennotitie vastgesteld en wordt vervolgens de Omgevingsvisie voor Amstelveen opgesteld, inclusief een Omgevingseffectrapportage (OER), en aan de raad aangeboden. Planning is dat deze uiterlijk eind 2024 vastgesteld wordt. Hoogbouwvisie De Hoogbouwvisie uit 2019 is in 2023 geëvalueerd. Via een raadsgesprek heeft de raad hier kennis van genomen. In 2024 zal de visie worden geactualiseerd. Bovenkerkerwegzone In maart 2023 is de Nota van Uitgangspunten voor de Bovenkerkerwegzone vastgesteld door de raad. Hierbij wordt beoogd om de kantorenzone tussen de Bovenkerkerweg en Middenhoven te transformeren tot een gebied met woningbouw en aanvullende voorzieningen in de plint. Momenteel wordt gewerkt aan de Gebiedsvisie voor het gebied, in samenspraak met eigenaren en met verdere participatie van omwonenden. Doelstelling is om de Gebiedsvisie Bovenkerkerwegzone in 2024 aan de raad voor te leggen ter besluitvorming. Groenvisie In 2023 is de gestart met het opstellen van de Groenvisie. De doorwerking naar plannen en projecten vindt in 2024 plaats. Zie verder thema 2.4.1 Groen.
Uitvoeringsprogramma Gezonde Leefomgeving In 2024 zal uitvoering worden gegeven aan de visie gezonde leefomgeving die in 2023 is opgesteld. Er is capaciteit beschikbaar om deze uitvoering ter hand te nemen; vooralsnog zijn er geen extra middelen benodigd. Ruimtelijke projecten Amstelveen wil regie voeren op de ruimtelijke ontwikkeling van de stad. Doel is het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit en woningbouw voor de juiste doelgroepen. De schaarse ruimte vraagt om zorgvuldige regie en zoveel mogelijk meervoudig gebruik van ruimte. Leefbaarheid (een gezonde fysieke leefomgeving), een groennorm en sociale samenhang in wijken en buurten maken wij leidend. Ruimtelijke projecten dienen bij te dragen aan deze doelen. De markt voor woningbouw staat in Amstelveen flink onder druk door onder andere wettelijke onzekerheden en prijsstijgingen. Ontwikkelaars blijven desondanks kansen zien voor (her)ontwikkeling in Amstelveen. Programmabegroting 2024
59
Het werkproces voor ruimtelijke initiatieven en projecten is aangepast op de invoering van de Omgevingswet. Voor de intake van nieuwe initiatieven is een nieuw proces ingericht waarbij de initiatiefnemer verantwoordelijk is voor de participatie en waarbij de gemeente een toetsende rol heeft. In deze zogenaamde wenselijkheidsfase kan de raad worden betrokken door een raadsgeprek over een initiatief of wordt de raad actief geïnformeerd door een raadsbrief. Per initiatief kan een keuze worden gemaakt hoe de raad te betrekken. Dit is afhankelijk van de impact van het initiatief op de omgeving en het resultaat van de participatie door de initiatiefnemer. Op deze wijze bepalen we eerst de wenselijkheid van een initiatief alvorens deze als project verder uit te werken in de haalbaarheidsfase. Daarnaast speelt de krapte op de arbeidsmarkt in de hele keten van het fysiek domein nog steeds een rol in het kunnen opstarten van nieuwe projecten en ook in de uitvoering van lopende projecten. Met het prioriteren van projecten wordt capaciteit gericht ingezet. De prioritering wordt een aantal keer per jaar heroverwogen. Op deze manier is het gelukt om in 2023 een aantal nieuwe projecten op te starten zonder verlies van inzet op de lopende projecten. De nadruk in de ruimtelijke projecten ligt op transformatie en binnenstedelijk bouwen.
Het grondbeleid is situationeel, met als basishouding faciliterend. Hierbij vindt kostenverhaal plaats en zijn grondexploitaties in principe financieel neutraal. Jaarlijks stelt de gemeenteraad de actualisering van de grondexploitaties vast, door middel waarvan de financiële kaders actueel worden gehouden. De schaarse ruimte en de ambities vragen om meer sturing vanuit het grondbeleid. De komende periode zetten we stappen om te komen tot een actievere rol met onder andere strategisch verwervingsbeleid. Welstandsbeleid Bouwkwaliteit, architectuur en welstandseisen krijgen in een vroeg stadium van initiatieven voor nieuwbouw aandacht. De eisen voor welstand in de bestaande omgeving worden bijgesteld op basis van de uitgangspunten: uitstraling, kwaliteit, duurzaamheid en groen. Het welstandsbeleid wordt in die lijn geactualiseerd.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
(geactualiseerde) Hoogbouwvisie
Raad
2e kwartaal
Gebiedsvisie strook Bovenkerkerweg
Raad
2e kwartaal
Omgevingsvisie
Raad
4e kwartaal
Welstandsnota
Raad
3e kwartaal
Strategisch Verwervingsbeleid
Raad
3e kwartaal
2.5.2 Stedelijke ontwikkelingen Doelstellingen Faciliteren en regie voeren op de grote projecten overkapping A9, Stadshart en Legmeer. Actuele beleidsontwikkelingen Wij bouwen steeds vaker binnenstedelijk. Dit leidt tot vaak complexere projecten waarbinnen het lastiger is te sturen is op een planning. Onderzocht wordt hoe wij de reserve stedelijke vernieuwing, bedoeld voor “omvangrijke investeringen, gerelateerd aan de duurzame borging van het bestaande Amstelveens voorzieningenniveau bij het gaandeweg ouder worden van bestaande
60
Programmabegroting 2024
wijken en voorzieningen” kunnen koppelen aan de realisering van maatschappelijk vastgoed, waarop wij als gemeente meer regie willen gaan voeren. A9 Aannemer VeenIX is in 2020 gestart met de uitvoering van project A9 ter hoogte van Amstelveen. Het infrastructurele deel van het project loopt tot medio 2027. In 2023 is een tijdelijke ligging van de A9 (bypass) aan de zuidzijde van het A9 tracé gerealiseerd en gestart met de verdiepte ligging van de A9 aan de noordzijde van het tracé. Begin 2025 wordt de verdiepte ligging van de A9 aan de noordzijde in gebruik genomen en start de verdiepte ligging aan de zuidzijde. De einddatum van het Rijkswaterstaat project A9 ligt waarschijnlijk in 2027. Na opleveren zijn we als gemeente toe aan de herinrichting van het openbaar gebied op en om de A9. Dit loopt tot rond 2030. Er zijn meerdere grote viaducten in Amstelveen die allemaal aangepast of vernieuwd zullen worden. Dit betreft de volgende objecten: viaduct Amsterdamse Bos / Sierwater (KW003); viaduct Beneluxbaan (KW005); viaduct Burg. Boersweg (KW006); viaduct Amsteldijk en Amstel (KW007). De werkzaamheden aan deze viaducten zijn gestart en verwacht wordt dat werkzaamheden in 2026 gereed komen. De Bomenbrug over de Traverse bij het Stadshart zal pas in laatste stadium van het project (2026 – 2027) gerealiseerd worden.
De inzet van de gemeente op het A9 project richt zich op het toetsen van de ontwerpplannen, het verlenen van vergunningen en ontheffingen, de engineering van de objecten waarvan de gemeente eigenaar en beheerder wordt, het toetsen van BLVC-plannen (bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie) en omgevingsmanagement. Daarnaast heeft de gemeente een leidende rol in de (her-)inrichting van de openbare ruimte op en om de vernieuwde A9. Nadat RWS en VeenIX het infrastructurele deel van het project A9 in 2027 gereed hebben, heeft de gemeente de taak om de drie overkappingen: bij het Oude Dorp, de traverse bij het Stadshart en het Bovenlandpad evenals de resterende groenstroken aan de noordzijde en de zuidzijde van de A9 in te richten. Hiervoor zijn al eerder globale plannen gemaakt en de deelplannen worden de komende jaren vormgegeven. De overkappingen zelf worden aangelegd door VeenIX in opdracht van Rijkswaterstaat. De inrichting van de overkappingen komt ten laste van de Gemeente, waarbij wordt aangetekend dat Rijkswaterstaat de groencompensatie financiert tot een maximum van €1,1 miljoen (excl. BTW). De inrichtingskosten van de genoemde gebieden ramen we op dit moment op €16,6 miljoen.
De kosten voor de inrichting van de stroken langs de A9 zijn geraamd op €5,4 miljoen, de inrichting van de 3 overkappingen zijn geraamd op €11,2 miljoen en aangemeld in de perspectiefnota 2024. Delen van deze gebieden zijn nu reeds in beheer bij de gemeente, maar worden uitgebreid met gronden die nu nog in eigendom en beheer bij Rijkswaterstaat zijn. De beheerskosten als gevolg van deze investeringen en uitbreiding zullen toenemen. Een berekening van de beheerkosten is pas goed te maken als er ontwerpen van de gebieden zijn gemaakt. Dit zal in de komende jaren gebeuren. Er wordt momenteel gewerkt aan een masterplan voor groeninrichting met plannen voor herplanten van bomen langs het nieuwe A9 tracé. Dit masterplan zal in de tweede helft van 2023 en begin 2024 in deelplannen worden uitgewerkt, met inrichtingsplannen voor locaties Oude Dorp, Stadshart-A9 en Meanderpark-Operabuurt. Deze inrichtingsplannen zullen concreet worden gemaakt, waarna deze aan uw raad worden voorgelegd om de benodigde middelen via een kredietbesluit ter beschikking te stellen. Bij de perspectiefnota 2025 worden de nu geraamde kosten nader onderbouwd en bijgesteld. De uitvoering is mede afhankelijk van het beschikbaar komen van de gronden als (deel)werkzaamheden door VeenIX worden afgerond. Participatie vindt plaats conform het afgesproken beleid.