Omgevingsvisie Amersfoort 2030-2040 Gezond Samenleven
Tekst van het document
maken weer ruimte voor starters of jongeren die
kan in de bestaande stad plaatsvinden waarbij er
gemeentelijke afdelingen om te benoemen wat
willen samenwonen. Op deze manier vindt er
vooral verdicht wordt in de Spoorzone (Langs Eem en
belangrijk is voor de wijk en wat we gezamenlijk
doorstroming plaats en kunnen mensen uit het
Spoor en Hoefkwartier). Vathorst wordt afgebouwd
voor de wijk en de wijkbewoners willen bereiken.
Soesterkwartier binnen hun buurt verhuizen.
3. Het versterken van de kracht en aantrekkelijkheid van bestaande woonwijken en buurten 4. Kansen benutten bij bestaande woningen
2 3 4 5 6 UITVOERING BIJLAGEN
en Vathorst Bovenduist wordt een uitbreidingswijk. 65
woningen toegevoegd, waarvan een groot aantal
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4 5 6
Hoogbouwvisie In de Hoogbouwvisie AmersMet het Rijk, de provincie en de regio hebben we de
mensen die vitaal zijn of behoefte aan zorg hebben.
foort is hoogbouw mogelijk in een aantal gebie-
ambitie afgesproken om in de Spoorzone/ A1-zone
Om inclusief te zijn, zijn deze buurten gevarieerd en
den mits het bijdraagt aan de Amersfoortse ambi-
(Vathorst Bovenduist) tot 2030 8.500 woningen te
onderling onderscheidend zodat de gehele Spoor-
ties (groei, duurzaam en inclusief). We vinden het
realiseren en daarna mogelijk nog eens 5.500 wo-
zone aantrekkelijk is voor mensen met verschillende
belangrijk dat in combinatie met hoogbouw ook
ningen (versnelling grootschalige woningbouw Me-
leefstijlen en soorten huishoudens. Er wordt gebouwd
een bijdrage geleverd wordt aan de leefbaarheid
tropoolregio Utrecht). Dit kan alleen als diverse rand-
met een hoogte en dichtheid die Amersfoort nog
en kwaliteit van de omliggende wijk en buurt. In
voorwaarden op orde worden gebracht. Aanvullend
niet kent; met name rondom de stations Amersfoort
de hoogbouwvisie is de hoogbouwladder opge-
hierop zijn in de Woondeal 2022 t/m 2030 voor de
Centraal en Schothorst en aan de westkant van de
nomen waarbij het onderscheid tussen gebouwen
Regio Amersfoort woningbouwafspraken gemaakt
binnenstad. Deze plekken hebben een aantrekkelijke,
van vier, acht en zestien lagen of hoger leidend is
tussen regio, provincies en het ministerie, in nauwe sa-
toegankelijke en inclusieve openbare ruimte, voor-
voor de invloed en betekenis die een gebouw kan
menwerking met woningcorporaties, marktpartijen en
zieningen, veel reuring en zijn bij uitstek aantrekkelijk
hebben. Hoe hoger het gebouw hoe groter de
maatschappelijke partners. Voor de komende 10 jaar
voor mensen die niet al te groot hoeven te wonen.
invloed van het gebouw op de omgeving en hoe
is er in Amersfoort voldoende ruimte gereserveerd en
Daarnaast zijn er plekken in de Spoorzone die zich
groter de omgeving waarop het gebouw invloed
zijn er plannen in voorbereiding om 1.000 woningen
positioneren tussen hoogbouw en de traditionele
heeft. Daarom geldt: hoe hoger het gebouw, hoe
per jaar te kunnen bouwen. Tot 2040 is er nog een
woonwijk in en waar meer rust zal zijn en ruimte voor
hoger de ambitie en hoe meer betekenis voor de
tekort aan planlocaties. Hiervoor wordt eerst verkend
grotere woningen.
stad. In een hoogbouw effectrapportage wordt met name gekeken naar de eventuele negatie-
of Isselt-Midden (geheel of gedeeltelijk) ruimte kan UITVOERING BIJLAGEN
bieden of dat het wenselijker is dat dit vooral een
Als afronding van Amersfoort aan de noordwest-
ve gevolgen van de hoogbouw voor de (soms
werklocatie blijft.
zijde komt er in Vathorst Bovenduist een nieuwe
historische) omgeving en hoe die voorkomen of
uitbreidingswijk. Ook Bovenduist biedt kansen om
verminderd kunnen worden. We willen dit breder
In de Spoorzone worden nieuwe, stedelijke buurten
het woonpalet van Amersfoort te verrijken.
bekijken en ook sturen op mogelijke positieve
gerealiseerd. Daar wonen straks jongeren, gezinnen,
Waar de Spoorzone nieuwe manieren van
bijdragen die in combinatie met hoogbouw gerea-
ouderen; mensen met een laag tot hoog inkomen en
(hoog)stedelijk wonen kan toevoegen, kan
liseerd kunnen worden in de wijk of buurt.
66
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
Deltaplan Het Deltaplan Wonen geeft belangBovenduist nieuwe manieren van groenstedelijk
behoeften en leefstijlen van mensen in de wijk en we
rijke regels en ambities weer voor het nieuwbouw-
wonen aan de stad toevoegen. De wijk is bovendien
kijken naar de woonvraag in de stad. Als er woning-
programma binnen de gemeente Amersfoort. De
groot genoeg voor variatie tussen buurten in Boven-
bouw gebouwd wordt aan levensaders en bij ontmoe-
ambitie vanuit het Deltaplan is om een aantrekke-
duist. Dit biedt bijvoorbeeld kansen om net als in vo-
tingsplekken draagt dit bij aan de levendigheid en
lijke inclusieve stad te blijven voor iedereen. Om
rige uitbreidingswijken sterk in te zetten op gezinnen
aantrekkelijkheid die hier gewenst is.
de aantrekkelijkheid en inclusiviteit te behouden zijn er meer woningen nodig om de schaarste
(met een of twee ouders) waaronder middeninkomen
2 3 4 5 6 UITVOERING BIJLAGEN
gezinnen voor wie in de bestaande stad gezinswonin-
We streven naar leefbare wijken waarbij verschillen-
aan te pakken. We willen groeien met ongeveer
gen erg duur zijn geworden. Door flexibel te bouwen
de soorten mensen voldoende gespreid over de stad
1.000 woningen per jaar tot 2030, maar de opga-
met inzet van een breed inzetbaar woningtype kun-
kunnen wonen. In de ene wijk wonen bijvoorbeeld
ve houdt niet op na 2030. Er moet ook aandacht
nen meerdere doelgroepen bediend worden. Boven-
meer mensen met een laag inkomen en in andere
zijn voor voldoende woningbouwlocaties richting
duist kan ook een rol vervullen voor doorstroming
wijken wonen meer mensen met een hoog inkomen.
2040. Alleen groeien is niet voldoende, de groei
vanuit Vathorst of de nieuwere wijken van Amersfoort
Inkomensverschillen zijn in de regel een afspiegeling
moet niet alleen kwantitatief zijn, maar ook kwa-
Noord. Bijvoorbeeld empty nesters die kleiner willen
van de woningvoorraad. De ene wijk heeft meer so-
litatief. Dat betekent dat er woningen komen die
gaan wonen of jongeren die willen starten of door-
ciale huurwoningen en een andere meer dure koop-
passen bij de behoefte en financiële mogelijkhe-
groeien. Bovenduist kan zich onderscheiden als een
woningen. Dergelijke verschillen tussen wijken zijn
den van woningzoekenden, dat er gebouwd wordt
woonwijk die toegankelijker, inclusiever, duurzamer
op zich geen bron van zorg, maar wijken waar sociale
met respect voor de bestaande omgeving en dat
en compacter is dan zijn voorgangers.
leefbaarheid onder druk staat verdienen onze extra
het woongenot van huidige en toekomstige inwo-
aandacht. Soms kan sociale problematiek voor een
ners voldoende behouden blijft. Om af te dwingen
Bestaande wijken
deel aangepakt worden door bij te sturen op de
dat er gebouwd wordt voor de doelgroepen die dit
Er wordt ook op veel andere plekken in de stad ge-
woningvoorraad en daarmee de samenstelling van
het meeste nodig hebben zijn er eisen gesteld aan
bouwd. Als er in bestaande wijken wordt gebouwd,
de bevolking, maar dit vraagt een lange adem en
de verdeling tussen sociale huurwoningen (min.
gebeurt dat vooral wijkgericht. We kijken wat er op
zal altijd onderdeel zijn van een bredere leefbaar-
35%), middensegment woningen (min. 20%) en
de specifieke plek past en wat goed kan aansluiten bij
heidsaanpak.
overige woningen (max. 45%). 67
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4
Bestaande woningen We willen dat de bestaande woningvoorraad
2. Passende ouderenhuisvesting en wonen met zorg
6
meer toegankelijke gelijkvloerse woningen (nultredenwoningen) nodig. Ook is er behoefte aan verschil-
beter wordt benut; ook hier liggen kansen om in de vraag naar woningen te voorzien. Daarnaast
Het aantal ouderen in Amersfoort zal toenemen en
lende vormen van geclusterd wonen (met of zonder
ligt er een opgave om de bestaande woningen
ouderen zullen langer thuis blijven wonen. Dat vraagt
zorg). Het beter passend maken van woningen (nieuw
toegankelijker te maken en te verduurzamen.
deels om nieuwe woonvormen en ook om zorg die
en bestaand) draagt ook bij aan doorstroming van ou-
Door een bestaande woning of woningcomplex
dicht(er) bij huis beschikbaar is. Er ligt een opgave
deren. Om doorstroming verder te bevorderen zetten
te verbouwen of daar bij, op of aan te bouwen
voor meer nieuwbouw voor ouderen en het aanpas-
we wooncoaches voor ouderen in en in samenwer-
kunnen in de loop der tijd veel extra woningen
sen van bestaande woningen zodat ouderen daar
king met corporaties zetten we diverse maatregelen
ontstaan. We willen ruimte bieden voor bijvoorbeeld
prettig kunnen blijven wonen, ook als hun gezondheid
in voor doorstroming in de sociale huur (dat is breder
kangoeroewoningen of woningsplitsing als dat
afneemt. Het gaat ook over leefbare buurten met pas-
dan alleen voor ouderen).
specifieke woonvormen oplevert voor mensen die
sende voorzieningen. Zorg en voorzieningen dicht(er) bij huis
(mantel)zorg nodig hebben. Om te zorgen dat er
5
zelfstandig” wonen. Voor ouderen zijn vooral veel
voldoende grote woningen in de woningvoorraad
We kiezen voor:
Zorg en voorzieningen moeten dicht bij huis beschik-
blijven, zijn we op dit vlak terughoudend met
1. Meer en beter passend woonaanbod
baar zijn. Hierin zijn gradaties. Voor de meeste oude-
ontwikkelingen met commercieel oogmerk door
voor ouderen
ren die nog voldoende vitaal zijn is het voldoende als
UITVOERING
huisjesmelkers of speculanten. Kansen benutten
2.
Zorg en voorzieningen dicht(er) bij huis
voorzieningen als een huisarts, apotheek en winkels
bij bestaande woningen gaat overigens niet enkel
3.
Nieuwbouw verspreid over de stad
voor dagelijkse boodschappen dichtbij zijn. Daarom bouwen we in bestaande wijken zo dicht mogelijk
om bouwactiviteiten. Ook het aanpassen van regels
BIJLAGEN
kan nieuwe woonmogelijkheden creëren zoals
Meer en beter passend woonaanbod voor ouderen
rond bestaande voorzieningen. Werichten de woon-
woningdelen, inwoning of kamerverhuur.
Om mensen zoveel en zo lang mogelijk te laten parti-
omgeving zo in dat deze toegankelijk is en dat deze
ciperen in de samenleving en om de zorg betaalbaar
uitnodigt voor ontmoeting. Voor ouderen met een
en uitvoerbaar te houden, zetten we in op “langer
grotere en/of specifieke zorgbehoefte kan meer nodig
68
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
zijn. Daarom zetten we in op geclusterde woonvormen
Naast de ouderen zetten we ons in om ook andere
komen dat er te veel kwetsbare doelgroepen bij elkaar
met zorg en werken we met zorgorganisaties samen
kwetsbare doelgroepen zoveel mogelijk een thuis
komen te wonen is spreiding belangrijk. Soms is een
aan diverse vormen van woon-zorg combinaties. Er is
te bieden in de stad. Door in te zetten op voldoende
op complex- of straatniveau gerichte aanpak nodig in
ook behoefte aan extra plekken voor verpleegzorg;
flexibele (geschikt voor meerdere doelgroepen)
samenwerking met de verhuurders (vaak corporaties),
deze vraagstukken worden in samenhang met het
en betaalbare (zelfstandige en onzelfstandige)
wijkteams, veiligheidspartners en het zorgnetwerk. We
sociaal domein uitgewerkt.
huurwoningen realiseren we voor hen voldoende
verwachten dat dergelijk maatwerk vaker nodig zal zijn.
woonruimte. En daarnaast blijven speciale woonvor-
2 3 4 5 6
3. Een thuis voor iedereen
Nieuwbouw verspreid over de stad
men nodig voor de meest kwetsbare doelgroepen.
Op diverse plekken in de stad zetten we in op
Onder andere op Zon en Schild vindt nieuwbouw
nieuwbouw van verschillende vormen van passende
plaats met een menging van zorgwoningen,
Mensen leven in een samenleving die blijvend in be-
ouderenhuisvesting. Bouwen voor ouderen met en
zorgplekken en reguliere woningen.
weging is. De stad en hoe mensen daar kunnen leven
zonder zorg is integraal onderdeel van een
verandert mee. Demografische en sociaal-economi-
UITVOERING BIJLAGEN
inclusieve gebiedsontwikkeling zoals in de Spoorzone
In de sociale huursector neemt de concentratie van
sche trends zorgen voor grote, uitdagende woonop-
en Vathorst Bovenduist. Met het oog op de vergrij-
kwetsbare groepen verder toe. Een groot aandeel
gaven: ruimtelijk, dat er voldoende plek voor wonen is
zing zal er in nagenoeg alle wijken een toenemende
van deze huurders heeft een beperkte zelfredzaam-
en kwalitatief, dat woningen en de omgeving geschikt
behoefte zijn aan ouderenhuisvesting. In wijken mag
heid en daar waar zij geconcentreerd samenwonen,
zijn voor de grote diversiteit aan mensen en hun uit-
op plekken die voor ouderen het meest geschikt
staat ook de samenredzaamheid onder druk. Deze
eenlopende behoeften.
zijn in principe alleen gebouwd worden als er ook
bewoners hebben genoeg te stellen met hun eigen
substantieel ouderenhuisvesting komt. Dergelijke
problemen en daardoor weinig ruimte om anderen bij
Om ervoor te zorgen dat alle mensen nu en in de
plekken zijn bijvoorbeeld rond zorgvoorzieningen,
te staan. Hierdoor kan de overlast en onveiligheid in
toekomst voldoende kans hebben om in Amersfoort
bij ontmoetingsplekken, aan levensaders of rond
buurten met veel sociale huurwoningen oplopen. Bij
betaalbaar en passend te kunnen wonen, is diversiteit
ov-punten. In de Heuvelrugzone bevinden zich
woningbouwontwikkeling maar ook in het beheer is
van woningkenmerken van belang. Hiervoor is sturing
diverse zorginstellingen.
extra aandacht nodig voor leefbaarheid. Om te voor-
vanuit de gemeente nodig. Met het Deltaplan Wonen
69
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4
(2019) is een vergaand instrumentarium rondom be-
ningen vanwege hun bredere maatschappelijke inzet.
gen voor doorstroming waarmee kleinere woningen
taalbaar wonen voor lage en middeninkomens ingezet
Voor middeninkomens zijn er meer woningen in het
vrijkomen. We zetten daarbij ook in op meer variatie
en dat heeft ervoor gezorgd dat er in de plancapaci-
middensegment (huur en koop) nodig waarbij vooral
van typen woningen. De populaire traditionele grond-
teit voldoende sociale huurwoningen en middenhuur
betaalbare koop nog onvoldoende in de plannen zit.
gebonden woning – het ‘rijtjeshuis’ – neemt relatief
woningen zijn. Er is meer sturing nodig om ook andere
Betaalbare koop kan tevens zorgen voor doorstro-
veel ruimte in. Het traditionele appartement – de ‘flat’
kwalitatieve ambities te realiseren. Deze deelopgave
ming van sociale huurders waardoor het realiseren van
– biedt voor veel mensen een passend huis maar is
beschrijft de prioriteiten van de kwalitatieve woning-
dit type woningen ook kan bijdragen aan het verlagen
over het algemeen vrij eenvormig en daardoor voor
bouwprogrammering en waar (additionele) sturing
van de wachttijd voor een sociale huurwoning. Bij so-
veel anderen niet aantrekkelijk genoeg. We willen
vooral nodig is.
ciale huur en middensegment woningen is het verder
meer vormen van stedelijk wonen die tussen ‘flat’ en
van belang dat er kwalitatief een goede mix is (onder
‘rijtjeshuis’ in vallen. Door in gestapelde bouw de mo-
We kiezen voor:
andere variatie in grote en kleine woningen), passend
gelijkheden voor tuinen en goede privé buitenruimtes
1. Betaalbaar wonen voor lage en
bij de diversiteit van huishoudens.
maximaal te benutten, kan wonen in de stad voor veel meer mensen aantrekkelijk worden dan het nu is. Ge-
middeninkomens
5
Voldoende variatie
stapeld bouwen kan goed gemixt worden met stede-
Het is van belang dat er voldoende variatie is van
lijke vormen van grondgebonden woningen die veel
soorten woningen en grote en kleinere woningen. In
compacter zijn dan het traditionele rijtjeshuis.
de huidige woningmarkt staat de prijs-kwaliteitver-
Bij relatief kleine projecten kan niet voor iedereen
houding van wonen onder druk, mede als gevolg van
worden gebouwd. Hoe kleiner een project, hoe meer
Betaalbaar wonen
stijgende bouwkosten. Vanuit het hier en nu is het
we keuzes willen maken in de doelgroepen voor wie
Om in de woonbehoefte voor mensen met een laag
onvermijdelijk om deels kleinere woningen te bouwen
wordt gebouwd. Dit betreft maatwerk per project.
inkomen te kunnen voorzien is het van belang om
zodat ze betaalbaar zijn. Met het oog op de toekomst
Ook het realiseren van specifieke woonvormen (voor
het aanbod sociale huurwoningen te vergroten. Bij
is het van belang om ook voldoende grotere wonin-
bijvoorbeeld jongeren of ouderen of zorgconcepten)
voorkeur realiseren corporaties de sociale huurwo-
gen te bouwen. Grotere woningen kunnen ook zor-
kan vragen om extra maatwerk.
2. Voldoende variatie van soorten woningen en grote en kleine woningen
6
3. Ruimte voor vernieuwende woonvormen en niches
UITVOERING BIJLAGEN
70
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
Omdat we ervoor kiezen om te groeien binnen de
willen verhuizen, gaan uitbouwen, hun woonwens
re woningzoekenden. We denken bijvoorbeeld aan
grenzen van de stad kunnen niet alle mensen in hun
aanpassen om in Amersfoort te kunnen blijven wonen
vluchtelingen, statushouders en zorgdoelgroepen. In
woonbehoeften worden bediend. Ruimtelijk het
of elders willen gaan wonen.
principe wordt er bij tijdelijke woningbouw gewoond met een mix van mensen (reguliere woningzoekenden
meest knellend is de mismatch tussen vraag en aan-
2 3 4 5 6 UITVOERING
bod van grondgebonden woningen. Als we in die
Vernieuwende woonvormen
behoefte op de traditionele manier willen voorzien,
Naast fysieke woning- of gebouwkenmerken zetten we
dan zijn er na Vathorst Bovenduist nog een of twee
ook in op woonvormen die zorgen voor meer variatie
uitbreidingswijken nodig. Daar kiezen we niet voor.
in hoe mensen naast en met elkaar willen leven. Door
Op alternatieve manieren proberen we toch zo goed
gerichter in te spelen op de woonbehoefte van ver-
mogelijk in de vraag naar grondgebonden woningen
schillende mensen en hun leefstijlen kan woningbouw
te voorzien: deels door gezinswoningen in gestapel-
bijdragen aan meer verbondenheid en sociale binding
de vorm te bouwen en deels door doorstroming van
met buren en de buurt. Met het oog op duurzaam
ouderen vanuit een grondgebonden woning naar een
samenleven willen steeds meer mensen een vorm van
appartement te stimuleren. Op plekken waar grond-
collectief wonen waarbij in meer of mindere mate ruim-
gebonden wonen het meest passend is, zetten we in
te, voorzieningen of spullen gedeeld kunnen worden.
op compacte, stedelijke vormen zodat er dan in de
Ontmoeten en tegengaan van eenzaamheid horen ook
schaarse ruimte toch zoveel mogelijk grondgebonden
bij woonbehoeften van mensen. Ook Collectief Parti-
woningen kunnen komen. Hiermee zal het echter niet
culier Opdrachtgeverschap willen we stimuleren.
lukken om volledig in de behoefte aan grondgebon-
BIJLAGEN
den woningen te voorzien binnen de grenzen van de
Op sommige plekken biedt het realiseren van tijde-
bestaande stad. Dit betekent dat mensen die willen
lijke woonruimte (flexwonen) kansen om versneld
verhuizen voor de vraag komen te staan of zij nog wel
woningen te realiseren voor spoedzoekers en ande71
en aandachtgroepen). GEBIEDSACCENTEN
— Nieuwe, (hoog)stedelijke woonbuurten in Langs Eem en Spoor. In alle vier de deelgebieden wordt hoog-, middelhoog en laagbouw met elkaar afgewisseld en worden rust en reuring slim gecombineerd. Gezond stedelijk leven staat centraal met veel groen, voorrang voor fietser en voetganger en duurzame systemen. — Ontwikkelgebied Hoefkwartier: nu vooral een kantoorgebied met bedrijven en onderwijsinstellingen, straks een duurzame en gezonde stadswijk met een mix aan functies: wonen, werken, onderwijs, voorzieningen. Het aandeel ‘werken’ in het gebied wordt deels anders ingevuld met behoud van het huidige aantal arbeidsplaatsen en in combinatie met leren blijft het gebied levendig. — Bovenduist is de geplande uitbreiding van de wijk Vathorst. Beoogd wordt een duurzame gebiedsontwikkeling voor wonen in combinatie met een bedrijventerrein, maatschappelijke en groenvoorzieningen inclusief sport. — In Nederberg wordt de komende jaren een groot aantal woningen bijgebouwd door nieuwbouw en transformatie van kantoren. — Transformeren naar wonen van een aantal grootschalige, langdurig leegstaande panden in het centrum zoals het V&D pand aan de Utrechtseweg en Amicitia. — Verschillende gebiedsontwikkelingen in de Heuvelrugzone met toevoeging van woningbouw, onder andere bij Mgr Blom, Lieve Vrouwe ter Eem, en Zon en Schild en waarbij ook veel wonen en zorg komt.
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
ONTWIKKELRICHTING 4
GEZOND SAMENLEVEN
EEN INCLUSIEVE EN AANTREKKELIJKE STAD OM IN TE WONEN 3
ONTWIKKELRICHTINGEN
2
2 3 1
4 5 4
6 UITVOERING
belangrijkste gebiedsaccenten 1 2
BIJLAGEN
3 4
0 km
1
2
72
stimuleren hoogbouw Langs Eem en Spoor, maar met goede aansluiting op omliggende buurten gezonde stadswijk Hoefkwartier met mix aan functies wonen, werken, onderwijs, winkels en horeca geplande uitbreiding Vathorst Bovenduist gebiedsontwikkelingen in de Heuvelrugzone
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN
“Het gaat ook om inclusiviteit van de openbare ruimte, is die toegankelijk en bereikbaar voor iedereen, jong en oud en voor mensen met een beperking.”
ONTWIKKELRICHTINGEN
— uit samenvatting participatie omgevingsvisie, 2021
2 3 4 5 6 UITVOERING BIJLAGEN
73
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
5
GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
EEN STAD MET EEN VEELZIJDIGE EN VEERKRACHTIGE ECONOMIE PRINCIPE: WE WILLEN DAT HET AANTAL ARBEIDSPLAATSEN MEEGROEIT MET DE GROEI VAN HET AANTAL INWONERS EN DAT DE ECONOMIE EEN BIJDRAGE LEVERT AAN EEN DUURZAME, CIRCULAIRE, INCLUSIEVE, GEZONDE EN LEEFBARE STAD
2
Amersfoort is in de toekomst een stad met een veelzijdige economie met werkgelegenheid die goed aansluit bij de kwaliteiten en behoefte van onze eigen
3
inwoners. Met economische activiteiten die bijdragen aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad, een hoog voorzieningenniveau én ondernemers die met
4
innovatieve oplossingen bijdragen aan het eerlijk, duurzaam en toekomstbestendig maken van de stad. We stimuleren de transitie naar een groene en circulaire econo-
5
mie. De uitdaging is om in de verdichtende stad de groeiende ruimtebehoefte voor bedrijven en voorzieningen te faciliteren. We willen de ruimtebehoefte van bedrijven zoveel mogelijk binnen de bestaande stad opvangen. Dit vraagt om zorgvuldig
6
ruimtegebruik, waarbij we uitgaan van ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’. Daarom UITVOERING
willen we duidelijke kaders voor wat het economisch perspectief is voor bedrijvigheid in de stad. Bedrijventerreinen en kantorenlocaties spelen een belangrijke rol bij het huisvesten van Amersfoortse bedrijven. Maar ook het ‘werken in de wijk’, de binnenstad en de verschillende winkel/recreatiegebieden zijn belangrijk voor be-
BIJLAGEN
drijvigheid en werkgelegenheid. De uitdaging om ruimte te bieden aan bedrijven en werkgelegenheid is uitgewerkt in een aantal doelen. 74
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
Economische ontwikkeling is zowel een doel als een middel. Economie als doel
2 3 4
dersteunen bij de transitie naar een duurzame en
te kiezen (woon-werkverkeer en goederenvervoer)
circulaire economie. Dit is ook van belang voor de
en de verbinding te stimuleren tussen economi-
economische continuïteit van bedrijven.
sche en groene ontwikkeling.
4. Innovatie: om te zorgen voor banen en econo-
— Leefbaarder wordt door zorg te dragen voor eco-
1. Ruimte voor bedrijven/werkgelegenheid: groei
mische ontwikkeling in de toekomst zetten we in
nomische ontwikkeling van bedrijven, activiteiten
van de werkgelegenheid is zowel een kwantita-
op het stimuleren van innovatie en samenwerking
die zorgen voor passende voorzieningen, leven-
tieve (hoeveelheid en beschikbaarheid ruimte) als
binnen kansrijke sectoren (Earth Valley , Life Sci-
digheid van wijken, dienstverlening en een aan-
een kwalitatieve (juiste bedrijf/activiteit op de juis-
ences, MKB-bedrijvigheid, zakelijke dienstverle-
trekkelijk vrijetijdsaanbod.
te plek en betaalbaarheid) opgave. Hiervoor wordt
ning en vrijetijdseconomie). De creatieve industrie
onder andere een omgevingsprogramma Werken
en ICT is hiervoor een belangrijke motor.
6
beidsparticipatie te stimuleren en te zorgen dat het bedrijfsleven bijdraagt aan het sociaal-maat-
opgesteld en een afwegingskader werklocaties.
5
— Inclusiever wordt door via het bedrijfsleven ar-
UITVOERING
Economie als middel
schappelijk leven (impact ondernemen en brede
beroepsbevolking in Amersfoort en de vraag naar
Economie kan bijdragen aan een Amersfoort dat:
welvaart).
personeel vanuit de bedrijven. Dit betekent dat we
— Duurzamer en circulair wordt door het problee-
vooral bedrijvigheid willen stimuleren die passen-
moplossend vermogen van bedrijven te benutten
de banen biedtn voor de Amersfoortse beroeps-
en ondernemerschap vanuit nieuwe, circulaire
bevolking, maar ook dat het woningaanbod goed
businessmodellen te stimuleren
2. Werkgelegenheid: een goede balans tussen de
aansluit op de beroepsbevolking. 3. Energietransitie en circulariteit: er ligt een
BIJLAGEN
opgave om bedrijven en de werklocaties te on-
— Gezonder wordt door het health/life science cluster verder te versterken, een gezonde leef-werkbalans te stimuleren en voor duurzame mobiliteit
75
*Earth Valley is één van de clusters binnen het regioprofiel ‘Healthy Urban Living’ van de Utrecht Region. Earth Valley is een uniek cluster van bedrijven en kennisinstellingen m.b.t. geo-data, watermanagement, duurzame bouw, gezonde leefomgeving en bescherming van de aarde, die zich met innovatieve oplossingen inzetten voor de toekomstige leefomgeving. Door samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven wordt ingezet op de versterking van het cluster.
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
DOELEN
TOELICHTING OP DOELEN
de VMBO-opleiding. Omdat wij kansengelijkheid op de arbeidsmarkt willen, is het belangrijk dat praktisch
1. Een gezonde woon-werkbalans en werk voor iedereen
1. Een gezonde woonwerkbalans en passend werk voor iedereen
opgeleide Amersfoorters in de buurt kunnen werken. Daarnaast willen we deze ongelijkheid verkleinen met initiatieven als het Toekomstfonds Onderwijs
2. Inzet op hoogstedelijke, gemengde
2 3 4
interactiemilieus rond de OV-knooppunten 3. Toekomstbestendige bedrijventerreinen en kantorenlocaties 4. Voldoende en betaalbare ruimte voor bedrijven in de wijken
5
We willen de huidige Amersfoortse woon-werkba-
Arbeidsmarkten een betere samenwerking tussen
lans behouden. Dit betekent dat de ontwikkeling van
de gemeente, het bedrijfsleven en de diverse Amers-
het aantal banen gelijk opgaat met de ontwikkeling
foortse MBO-, ROC- en HBO-opleidingen. Speciale
van de beroepsbevolking. Het langjarige gemiddel-
aandacht gaat uit naar de zorgsector die in Amersfoort
de schommelt rond de 0,85 banen per hoofd van de
relatief groot is. De groep oudere mensen groeit. Zij
beroepsbevolking. Omdat de (beroeps)bevolking tot
hebben binnenkort zorg nodig . En dus zijn er voldoen-
2030 nog flink gaat groeien, zal het aantal banen dus
de mensen nodig om die zorg te levern. . We zoeken
even hard moeten meegroeien om de woon-werkba-
hiervoor de samenwerking met het onderwijs, bijvoor-
lans op hetzelfde niveau te houden.
beeld door in te zetten op een SOMT-campus op het Hoefkwartier met HBO en universitair onderwijs op
5. Een vitale detailhandel in
6
kansrijke winkelgebieden
UITVOERING BIJLAGEN
“Groei van het aantal banen is belangrijk voor de stad, maar heb daarbij vooral ook oog voor doelgroepen voor wie de banen niet voor het oprapen liggen.” — uit analyse participatie omgevingsvisie
We willen dat iedereen in Amersfoort de mogelijkheid
het gebied van gezondheid. Daarnaast zetten we in op
heeft om talenten te kunnen ontwikkelen bijvoor-
een bouwcampus. Deze samenwerking op het gebied
beeld van technische vakmensen tot leraren en van
van bouwopgaven tussen overheid, kennis- en onder-
verplegers tot kenniswerkers. We zorgen ervoor dat er
wijsinstellingen en bedrijven/ ondernemers is gericht
voor iedereen kansen zijn op een passende opleiding
op het vergroten van de interesse voor het technisch
die aansluit op de lokale en regionale arbeidsmarkt.
onderwijs en het realiseren van een goede aansluiting
Tegelijkertijd is er sprake van ongelijkheid en relatief
van onderwijs op de praktijk. Hiermee pakken we de
hoge werkloosheid onder mensen met een afgeron-
kansen die het grote aanbod aan MBO-opleidingen in
76
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4 5
Amersfoort biedt. Om ook in de toekomst een com-
onderwijsinstellingen, horeca en commerciële voorzie-
terreinen te intensiveren en revitaliseren en aanleg
petitieve regio te blijven, wordt innovatie bevorderd.
ningen (sport & fitness, dienstverlening, etc). Ook zet-
van bedrijventerreinen Vinkenhoef en Bovenduist.
Dit doen wij door samenwerking binnen sectoren te
ten we samen met bedrijven en onderwijs- en onder-
stimuleren, het bieden van ruimtes voor startups en
zoeksinstellingen in op het stimuleren van specifieke,
Ook zetten we in op een sterkere profilering en the-
broedplaatsinitiatieven en het stimuleren van ontmoe-
kansrijke sectoren zoals de bouwsector, gezondheid,
matisering van bedrijventerreinen, zodat we deze
ting in gemengde woon-werkgebieden.
ICT en geo-data, maar ook op de creatieve industrie
vooral reserveren voor bedrijven die niet of moeilijk
en nieuwe maakindustrie. Met de ontwikkeling van het
mengbaar zijn met wonen, en houden we rekening
gebied Langs Eem en Spoor willen we een levendig en
met specifieke ruimtebehoefte voor circulaire eco-
divers interactiemilieu mogelijk maken.
nomie en duurzame stadslogistiek. We bieden geen
2. Inzet op hoogstedelijke, gemengde interactiemilieus rond de OV-knooppunten In de Spoorzone Amersfoort, het gebied langs het
ruimte aan grootschalige industrie en grootschalige
3. Voldoende en toekomstbestendige bedrijventerreinen en kantorenlocaties
met publieksgerichte commerciële voorzieningen. De huidige vestigingsmogelijkheden voor zelfstan-
spoor en de OV-knooppunten (met name Amers-
6
logistieke bedrijven en we gaan terughoudend om
UITVOERING BIJLAGEN
foort Centraal en stations Schothorst), zetten we in
Door de druk op de woningmarkt komt de ruimte
dige kantoren op de bedrijventerreinen dringen we
op een intensivering van wonen én werken. We zien
voor bedrijven steeds meer onder druk te staan. De
terug. Omdat slechts een deel van de groei van de
in de Spoorzone kansen voor het versterken van de
Vastgoedmonitor laat zien dat er al jaren nauwelijks
werkgelegenheid kan worden opgevangen binnen de
stedelijke economie, waarbij de interactie tussen be-
aanbod van bedrijfsruimte in Amersfoort is. Er is in
bestaande stad, gaan we in regionaal verband kijken
drijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen, cultuur,
Amersfoort daarom dringend behoefte aan ontwik-
naar de mogelijkheden voor nieuwe werklocaties
werknemers en consumenten centraal staat. Denk aan
kelingsruimte voor vooral modern-gemengde werklo-
op bereikbare afstand van woongebieden. De vraag
hoofkantoren en zakelijke en culturele evenementen
caties. Aan de sterk groeiende vraag naar bedrijfs-
hoeveel extra ruimte er nodig is voor bedrijven hang
rond Amersfoort Centraal , culturele voorzieningen,
ruimten komen we (deels) tegemoet door bestaande
mede af van de vraag welk deel van de opgave door
77
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2
efficiënter ruimtegebruik van bestaande bedrijven-
Hoef-Oost wordt verkend op welke manier intensi-
Het uitgangspunt voor de toekomst is een circulaire
terreinen kan worden opgevangen.
vering in praktijk kan worden gebracht. De focus ligt
bedrijfsvoering op alle bedrijventerreinen. Ook op het
daarbij op het versterken van de werkfunctie, als het
gebied van bereikbaarheid en mobiliteit zetten we in
Bedrijventerrein Isselt functioneert al als broedplaats
gaat om type bedrijf, qua oppervlakte aan bedrijfs-
op nul-emissie door voldoende en passende laad- en
voor het midden- en kleinbedrijf (maakbedrijven en
ruimte en werkgelegenheid.
tankinfrastructuur en deelmobiliteitsconcepten.
(inclusief de insteekhaven ten oosten van de Radium-
Alle bedrijventerreinen moeten klaar zijn voor de toe-
Naast de behoefte aan bedrijventerrein, is er ook een
weg) ook bedrijven in de zwaardere milieucategorie-
komst waar CO2-neutraliteit, klimaat-bestendigheid
behoefte aan nieuwe kantoren. Omgerekend naar
ën (4.2 en 5.1). Bedrijvenpark Vathorst kent meer het
en circulariteit van groot belang is. Amersfoort zet in
vierkante meters is er voldoende kantoorruimte in
karakter van een hoogwaardig bedrijvenpark. De Hoef
op het verduurzamen en vergroenen van de bedrij-
Amersfoort voor de nabije toekomst, maar een deel
kent een hoge concentratie bouwbedrijven en er ont-
venterreinen. Zo wordt er bij nieuwbouw ingezet op
van deze ruimte is verouderd en/ of ligt niet op de
wikkelt zich een campus op het vlak van gezondheid
het zo duurzaam mogelijk inrichten van de kavel en op
juiste plek en moetworden vervangen. Circa 40-50%
(SOMT). De Vinkenhoef wordt een bedrijventerrein
bestaande kavels wordt gezocht naar groene energie-
van de totale vraag naar kantoren betreft het stati-
met ruimte voor circulaire economie. De profielen van
bronnen. De transitie naar circulaire economie vraagt
onsgebied. De overige vraag spreidt zich over de stad.
de bedrijventerreinen worden verder uitgewerkt in het
ruimte op de bedrijventerreinen voor het inzamelen,
We zetten daarom vooral in op het versterken van de
omgevingsprogramma Werklocaties.
verwerken en opslaan van materialen. Op de bedrijven-
positie van het stationsgebied als kantorenmilieu door
terreinen Vinkenhoef en Isselt willen daar ruimte voor
kwalitatieve toevoegingen in Langs Eem en Spoor
Met de regio en de provincie Utrecht werken we in
bieden. Voor Isselt moet er goed gekeken worden hoe
(Wagenwerkplaats, De Nieuwe Stad, Kop van Isselt)
het kader van het regionaal programmeren aan pilots
het bedrijventerrein ruimte kan bieden aan circulariteit,
en aan het stationsplein. We richten ons hiermee
om ervaring op te doen met intensivering op bedrij-
voldoende ruimte voor groen en waterretentie en te-
onder andere op het bevorderen van de doorstroming
venterreinen. In de pilots op Isselt-Midden en De
gelijkertijd bij kan dragen aan de intensiveringsopgave.
van kleinere bedrijven, zodat grotere kantoren vrijko-
stadsverzorgende bedrijvigheid). In het westelijk deel
3 4 5 6 UITVOERING BIJLAGEN
78
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
men voor grote bedrijven. Daarnaast richten wij ons ook op het versterken van de zakelijke ontmoetingsen congresfunctie van Amersfoort. In het Hoefkwartier zetten we in op ‘doorstart’ van het kantorenmilieu
2
in een gemengd woon-werkgebied. Verder werken we incidenteel mee aan ontwikkelingen in bijzonde-
3 4
re, kansrijke interactiemilieus op overige locaties (bij voorkeur nabij OV en levensaders). De structurele lage leegstandcijfers op courante locaties locaties laten het knelpunt op deze markt goed zien. De verwachting is dat in de toekomst de vraag op deze ge-
5
bieden het aanbod overstijgt. Vrijvallende kantoren op minder courante locaties (kunnen) worden ge-
6
transformeerd naar andere economische functies of wonen. Het beleid hiervoor staat in het transformatie
UITVOERING
kader kantoren.
4. Voldoende en betaalbare ruimte voor bedrijven in de wijken
BIJLAGEN
Om ook in de toekomst voldoende ruimte voor werk-
Stadshart met een brede diversiteit aan cultuur, wonen, winkels en horeca
waar ruimte is voor winkelen, maar ook een drankje
We willen een vitaal, aantrekkelijk en levendig Stads-
verrast worden door cultuur en mooie, bijzondere
hart met een hoge kwaliteit stedelijke voorzieningen
plekken. In het stadshart zetten we in op verdere
(winkels, horeca, culturele voorzieningen, wonen en
uitwerking en uitvoering van de drie pijlers uit de
werken). Het Stadshart is het gebied van de binnen-
visie Stadshart.
en hapje, andere mensen bekijken en ontmoeten en
stad tot en met het Centraal Station en Langs Eem en Spoor. Het historische stadshart is en blijft een toeris-
1.
Vitaal en levendig
tische trekpleister en het visitekaartje van Amersfoort.
We zetten in op levendigheid door een divers aanbod
Langs Eem en Spoor wordt een “kamer en suite” van
aan (culturele) activiteiten, voorzieningen en ontmoe-
de binnenstad en werkt als een “tussenstad”, waarin
tingsmogelijkheden in het Stadshart. De prachtige
het ook aantrekkelijk is om te verblijven. Amersfoort
historische binnenstad koesteren en versterken we.
wil een centrumfunctie vervullen voor de regio Amers-
2.
foort en meer mensen trekken als inwoner, werkende,
We willen dat het cultuuraanbod in en rondom het
bezoeker of toerist. De mensen, hun beleving en het
stadshart meegroeit met de positie en omvang van
ontmoeten staan centraal in het Stadshart.
onze stad. We stimuleren evenementen en willen de
Verrassend en aantrekkelijk
musea aantrekkelijker maken. De ambities uit de visie Stadshart zijn nog steeds
3.
actueel: we zetten in op een aantrekkelijke, aange-
Bereikbaarheid en leefbaarheid zijn belangrijke speer-
name en levendige verblijfs- en ontmoetingsruimte
punten voor het stadshart. Via verschillende sporen
79
Bereikbaar en leefbaar
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
gelegenheid te hebben, behouden we zoveel mogelijk bestaande binnenstedelijke werklocaties en het werken in de wijk. Versterken van functiemenging in de wijk draagt bij aan de levendigheid en (sociale) veiligheid in de wijk. Ook versterkt dit het voor-
2
zieningenniveau en kunnen meer mensen op korte afstand van hun woning werken. Het is dan wel van
3 4
belang dat het gaat om kleinschalige ondernemingen en initiatieven die goed in woongebieden inpasbaar zijn. Bijvoorbeeld dienstverleners als kappers of makelaars, kleinschalige reparatiebedrijven of ateliers, maatschappelijke voorzieningen zoals kinderdagver-
5
blijven of vrijetijdsvoorzieningen zoals dansscholen. Uit onderzoek blijkt dat de vraag naar werken in de
6
wijk in Amersfoort groeit, vooral binnen sectoren die meegroeien met de groei van het aantal inwoners, zo-
UITVOERING
als zorg en onderwijs. Om te zorgen dat waar mogelijk het werken in de wijk wordt behouden, werken we in het kader van het Omgevingsprogramma Werken een afwegingskader uit voor werklocaties, waarin wordt
BIJLAGEN
aangegeven op welke (typen) locaties en onder welke voorwaarden we wel (of juist niet) meewerken aan
geven we hier invulling aan (o.a. door de autoluwe
Om de authentieke binnenstad op een hoger
binnenstad, meer ruimte geven aan fietsers en voet-
peil te brengen, bouwen we samen met inwoners
gangers en zoveel mogelijk tegengaan van overlast van
en ondernemers verder vanuit de historische
fietsparkeren en vrachtverkeer). Daarnaast werken we
kwaliteiten en vernieuwen we waar dat kan.
aan een emmisieloze bevoorrading van de winkels en
Bij nieuwe ontwikkelingen hebben we steeds oog
horeca en wordt er onderzocht of de Stadsring meer
voor beleving, oud en nieuw, ontmoeten, groen,
autoluw gemaakt kan worden. Bij de herinrichting van
klimaat en duurzaamheid.
de openbare ruimte verbeteren we de verblijfskwaliteit. Het Stationsgebied is voor de trein- en busreiziger Om de aantrekkelijkheid van het Stadhart te verster-
de entree van het Stadshart en vormt daarmee een
ken en de plekken voor ontmoeting en beleving uit
belangrijk visitekaartje voor de stad. Het stationsplein
te breiden, willen we een aantal pleinen herinrichten.
willen we herinrichten en het fietsparkeren onder-
We willen daarmee het karakter van de pleinen ver-
gronds oplossen zodat het stationsplein een mooi
sterken en de routes tussen de pleinen een impuls
plein wordt waar beleving en ontmoeting centraal
geven. Pleinen die we een ‘boost’ willen geven zijn:
kunnen staan. Ook verbeteren we de aanlooproute
het Stationsplein, Zonnehof, de Varkensmarkt en het
van het Stationsplein naar de binnenstad en zetten in
Flintplein. Zo ontstaat er een snoer van aantrekkelijke
op levendige plinten in de gebouwen langs deze rou-
pleinen in het Stadshart. De verbindingen tussen de
te. Hierbij wordt gezocht naar functies die aanvullend
verschillende pleinen in het Stadshart en de deelge-
(en niet concurrerend) op de binnenstad. Daarnaast
bieden onderling, zoals Stationsgebied, Eemplein en
wordt ingezet op een herinrichting van de Van Asch
Binnenstad willen we versterken.
van Wijckstraat en De Snouckaertlaan.
80
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2
eventuele herontwikkeling of transformatie. Daarnaast
kelgebieden in op transformatie naar andere functies.
gaan we bij gebiedsuitwerkingen (bijv. wijkperspectie-
Vanwege de verstorende werking die grootschalige
ven) met partners uit de wijk op zoek naar kansen om
detailhandel aan de randen van de stad kan hebben
de wijkeconomie een impuls te geven.
op de binnenstad en de wijkwinkelcentra, zijn de mogelijkheden voor dit soort detailhandel beperkt. Deze
3 4 5 6
5. Een vitale detailhandel in kansrijke winkelgebieden
willen we zoveel mogelijk in de bestaande winkelcentra situeren. Op een aantal zichtlocaties op bedrijventerreinen zoals op bedrijvenpark Vathorst is onder
In het stadshart, maar ook elders in de stadsdeelcen-
voorwaarden en op al bestaande locaties volumineu-
tra Emiclaer, Vathorst en Leusderweg en de zeven
ze detailhandel toegestaan. Daarnaast wordt onder-
buurt- en wijkwinkelcentra willen we de detailhandel
zoek gedaan naar de mogelijkheid om eventueel op
vitaal te houden en het winkelaanbod versterken.
bedrijventerrein Isselt onder voorwaarden circulaire
Ook hier zetten we in op functiemenging en inten-
detailhandel toe te staan.
sivering. Zo onderzoeken we of vrijkomende winkelUITVOERING
ruimte kan worden gebruikt voor ambachtsbedrijven, creatieve industrie, cultuur en maatschappelijke initiatieven. Horeca en detailhandel zijn nauw met elkaar verweven en mengen steeds meer (‘blurring’). Om
BIJLAGEN
leegstand, verloedering en een afname van de leefbaarheid te voorkomen, zetten we buiten de kernwin81
GEBIEDSACCENTEN
—B ehoud en intensivering bestaande bedrijventerreinen (Isselt, De Hoef-oost, Vathorst, Calveen, De Wieken) —O ntwikkeling circulaire bedrijventerreinen op Vinkenhoef en de Wieken —F unctiemenging (bedrijven, wonen, kantoren, bestaande volumineuze detailhandel) op De Brand. — Ontwikkeling nieuw bedrijventerrein Vathorst Bovenduist (10 ha), afronding Vinkenhoef — Isselt functioneert als broedplaats voor het midden- en kleinbedrijf (maakbedrijven en stadsverzorgende bedrijvigheid) — met in het westelijk deel (inclusief de insteekhaven ten oosten van de Radiumweg) ook bedrijven in de zwaardere milieucategorieën (4.2 en 5.1). — In de pilots op Isselt-Midden en De Hoef-Oost intensiveringsmogelijkheden verkennen. De focus ligt op het versterken van de werkfunctie, zowel qua oppervlakte aan bedrijfsruimte als qua werkgelegenheid. — I nzetten op behoud wijkeconomie en mengen wonen en werken: meer werken in woonwijken Nieuwland, Kattenbroek, Vathorst, Zielhorst. Functiemening behouden in ‘oudere wijken’ behouden. Bij nieuwe woonwijken meer ruimte voor functiemenging.
— Nieuwe kantoren bij OV–knooppunten: versterken positie van het stationsgebied als kantorenmilieu door kwalitatieve toevoegingen in Langs Eem en Spoor (Wagenwerkplaats, De Nieuwe Stad, Kop van Isselt) en aan het stationsplein, maar ook door in te zetten op het versterken van de positie als zakelijke ontmoetings- en congreslocatie. — Hoefkwartier inzetten op ‘doorstart’ van het kantorenmilieu in een gemengd woon-werkgebied — Inzetten op concentratie detailhandel in kernwinkelgebieden (stadshart en stadsdeelcentra), daarbuiten faciliteren transformatie
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
ONTWIKKELRICHTING 5
GEZOND SAMENLEVEN
EEN STAD MET EEN VEELZIJDIGE EN VEERKRACHTIGE ECONOMIE
3
ONTWIKKELRICHTINGEN
1
2
4
2
2 4
3 1
4 5 6 UITVOERING
belangrijkste gebiedsaccenten 1 2
BIJLAGEN
3 4
0 km
1
2
82
inzet op hoogstedelijke, gemengde interactiemilieus rond de OV-knooppunten circulaire bedrijventerreinen nieuw bedrijventerrein Vathorst Bovenduist pilots intensivering en versterken van de werkfunctie
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
GEZOND SAMENLEVEN
ONTWIKKELRICHTINGEN
2
3
4
5
6
UITVOERING
BIJLAGEN
83
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
6
GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
EEN STAD WAARIN VOORZIENINGEN MEEGROEIEN PRINCIPE: WE WILLEN DAT DE VOORZIENINGEN MEEGROEIEN MET DE GROEI VAN HET AANTAL INWONERS Maatschappelijke voorzieningen dragen in belangrijke mate bij aan een
2
gezonde en aantrekkelijke samenleving. Ze hebben een belangrijke rol als ontmoetingsplek in de stad. In een stad met een groeiend aantal
3
inwoners, groeit ook de vraag naar voorzieningen. Hierbij maken we een onderscheid in stedelijke voorzieningen en voorzieningen op buurt- of wijkniveau. Een toenemend aantal senioren en inwoners met een beper-
4
king vraagt om andere vormen van cultuur, recreatie, dienstverlening en zorg. Door het groeiende aantal kinderen en jongeren stijgt de behoefte
5
aan onderwijs, kinderopvang en ruimte voor sport en spel. De veranderende vraag naar voorzieningen zal niet overal in de stad gelijk zijn.
6 UITVOERING BIJLAGEN
84
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
DOELEN
TOELICHTING OP DOELEN
is het belangrijk dat ze nabij en goed bereikbaar zijn. Daarbij stimuleren we culturele diversiteit en func-
1. Passende maatschappelijke en sportvoorzieningen die voor iedereen toegankelijk, multifunctioneel, nabij en goed bereikbaar zijn.
2 3 4
a.
Maatschappelijke voorzieningen
b.
Sportvoorzieningen
2. Versterken culturele voorzieningen in en rondom het stadshart.
1. Maatschappelijke en sportvoorzieningen zijn toegankelijk, nabij en goed bereikbaar
tiemenging van voorzieningen in één gebouw (zoals een school in combinatie met ouderenvoorzieningen), zodat mensen van verschillende culturen en leeftijden elkaar kunnen ontmoeten. Een goede oriëntatie op of
Voor de leefbaarheid van wijken zijn passende voor-
verbinding met de levensaders — zoals opgenomen in
zieningen voor bewoners van alle leeftijden en cultu-
paragraaf 2.2.2 — kan de functie van de voorzieningen
ren van groot belang. Daarmee kunnen ouderen zo
versterken. Een hoge architectonische kwaliteit geeft
lang mogelijk in de eigen woonomgeving blijven en
de plek mogelijk extra herkenbaarheid.
blijft een wijk aantrekkelijk voor jongeren en gezinnen.
5 6 UITVOERING BIJLAGEN
“Het gaat erom dat inwoners van de wijk elkaar kunnen ontmoeten. En het kan op allerlei plekken zijn bij een speeltuin, vereniging, of een openbare voorziening in de buurt. Jongeren zijn daarbij een aandachtspunt. Die moeten blijkbaar toch een plek hebben waar ze kunnen hangen. Zonder dat ze overlast veroorzaken.”
Met het groeien van de bevolking moet een aantal
— uit analyse participatie omgevingsvisie
1a.
Maatschappelijke voorzieningen
voorzieningen in de Amersfoortse wijken worden uitgebreid. Bij de groei van de stad hebben we oog voor
Voldoende prettige ontmoetingsplekken en ge-
alle verschillende inwoners, zodat voorzieningen voor
meenschappelijke functies zorgen voor verbinding
iedereen goed bereikbaar en toereikend blijven en
tussen mensen. Om de sociale samenhang tussen
segregatie wordt tegengegaan. Op sommige plekken
Amersfoorters te bevorderen willen we dat er zowel
en in gebieden met een hogere bebouwingsdichtheid
binnen als buiten voldoende ontmoetingsplekken
streven we naar mogelijkheden om zowel te wonen als
zijn. Logische plekken voor ontmoeting zijn centra-
te werken. Ook voor maatschappelijke voorzieningen
le plekken in de wijk langs de levensaders. In een of
zoals scholen, medische zorg en wijk- en buurtcentra
meerdere wijken starten we een proef door een inte-
85
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4 5
graal wijkgebouw te realiseren waarin ontmoeting en
Om een goed beeld te hebben van het maatschap-
begraafplaats. We streven naar een goede verdeling
andere maatschappelijke functies (huisarts, wijkteam,
pelijke voorzieningenniveau in de stad, wordt een
over de stad waarbij we aan de ene kant zoeken naar
informatiewinkel, GGD) worden gehuisvest. Het com-
voorzieningenscan ontwikkeld. Deze scan laat zien
de beste functies voor de plek en aan de andere kant
bineren en mengen van functies of voorzieningen
hoe de belangrijkste maatschappelijke voorzienin-
de beste plek voor de functie.
zoals onderwijs, medische zorg of sport stimuleert
gen verdeeld zijn over de stad en waar eventueel een
ontmoetingen en kan een oplossing zijn voor ruimte-
tekort is of dreigt. Bijvoorbeeld naar aanleiding van
problemen. Goede voorbeelden hiervan zijn maat-
geplande woningbouw. De voorzieningen die in de
schappelijke initiatieven zoals Witte Vlinder in de wijk
scan in beeld gebracht worden zijn basisonderwijs,
De groei van Amersfoort heeft gevolgen voor de toe-
Kruiskamp en Parkhuis in het park Elisabeth Groen.
buitenschoolse opvang, kinderopvang, buurthuizen,
komstige vraag naar sportvoorzieningen in de stad.
Daarnaast willen we op logische plekken in de stad
speelplekken, Cruyffcourts, sportvelden en -hallen,
Daarnaast is er voor een flink deel van de sportvoor-
meer openbaar toegankelijke toiletten realiseren.
gymzalen, huisartsen, tandartsen, specialistische
zieningen sprake van veroudering, waarbij renovatie
We willen een regierol pakken om ervoor te zorgen
zorg, apotheek en zorgcentra.
geen optie is. We willen het gemeentelijk aanbod
Sportvoorzieningen
aan sportvoorzieningen zowel kwantitatief als kwali-
dat er voldoende ontmoetingsplekken zijn in de stad
6
1b.
UITVOERING BIJLAGEN
en dat deze goed worden benut. We investeren in
Door de groei van de stad zoeken we voor een aan-
tatief op peil houden. Omdat het aanbieden van een
activiteiten en zorgen ervoor dat de ontmoetingsplek-
tal belangrijke voorzieningen nog een nieuwe plek.
breed aanbod aan sportfaciliteiten veel geld kost,
ken waar deze activiteiten plaatsvinden worden gefa-
Binnen de bebouwde kom is een nieuwe plek nodig
proberen we slim om te gaan met de bestaande en
ciliteerd. Dat doen we via het welzijnswerk van Inde-
voor de sociale banken (voedsel-, kleding en speel-
nieuwe sportzalen en -terreinen. Voor enkele van de
buurt033 en door vijf wijkcentra te ondersteunen. We
goedbank) en een locatie voor nieuwbouw van het
grote(re) buitensporten (met name voetbal) willen we
vinden het belangrijk dat ontmoetingsplekken en/of
zwembad in Hoogland. Daarnaast zoeken we voor
tekorten in veldcapaciteit opheffen of voorkomen. Dit
activiteiten voor iedereen toegankelijk zijn.
een aantal voorzieningen ook nog ruimte in de stads-
doen we door met de betreffende verenigingen en de
randen, zoals voor een zwemplas en een islamitische
Amersfoortse Sport Federatie te zoeken naar kansen
86
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4
voor herverkaveling op sportaccommodaties en ver-
weegaanbod, recreatie en ontspanning, ontmoeting
Flint zijn bovendien niet te verduurzamen. We willen
regaande samenwerking(en). Door bijvoorbeeld ge-
en onderwijs. Daarnaast voor gebruik door andere
daarom het aanbod aan cultuur laten groeien naar de
meentelijke sportlocaties op te waarderen, ontstaat er
organisaties uit de stad, met mogelijk een andere
positie en omvang van onze stad. De komende perio-
ruimte voor het beoefenen van meer sporten dan nu
verhuursystematiek. Mogelijk kunnen buitensportac-
de wordt verder onderzocht of een nieuw, gezamen-
het geval is. Daardoor kunnenmeer sport- en bewee-
commodaties in de zomerperiode gebruikt worden
lijk podiumgebouw gerealiseerd kan worden op het
gaanbieders op verschillende momenten van de dag
voor evenementen. We richten onze sportaccommo-
stadhuisplein.
hiervan gebruik maken.
daties zo groen en natuurinclusief mogelijk in. Amersfoort kent meerdere musea en presenta-
Om de gezondheid van inwoners te bevorderen willen we bewegen en sporten in de buitenruimte
2. Versterken culturele voorzieningen in en rondom het stadshart
6
Flehite, Kunsthal KAdE, het Mondriaanhuis en Architectuurcentrum FASADE) zijn ondergebracht in
stimuleren en de buitenruimte meer inzetten voor
5
tie-instellingen, waarvan de belangrijkste (Museum
UITVOERING BIJLAGEN
o.a. bewegingsonderwijs. In de groeiende stad wordt
In Amersfoort streven we naar een aantrekkelijk, ver-
de Stichting Amersfoort in C. Het Rietveldpaviljoen
de openbare ruimte steeds belangrijker voor (onge-
nieuwend, gezond en toekomstbestendig cultureel
onderscheidt zich in het park Zonnehof als een plek
bonden) sportbeoefening en bewegen vanuit ge-
aanbod. Daarvoor is verdere versterking en professio-
van ontmoeting voor lokale kunstenaars en hun pu-
zondheidsmotieven. Er worden kansen gesignaleerd
nalisering noodzakelijk. Er is een achterstand wat be-
bliek en als podium voor lokale en regionale kunst.
voor nieuwe sporten of een ander karakter van (sport)
treft cultureel klimaat in Amersfoort — met name als
Kunsthal KAdE richt zich exclusief op hedendaagse
voorzieningen.
het gaat om podiumkunsten. Amersfoort is de 15de
beeldende kunst. Vanwege het hoge ambitieniveau
stad van Nederland, maar staat wat betreft cultuur op
neemt de landelijke waardering voor en bekendheid
Onze (buiten)sportaccommodaties willen we meer
een 26ste plek. De huidige Amersfoortse podia Flint,
van KAdE steeds meer toe. Voor Flehite wordt on-
inrichten als plekken die niet alleen geschikt zijn voor
De Lieve Vrouw en FLUOR hebben een urgente huis-
derzocht hoe het zich kan omvormen tot vernieuwd
verenigingssport, maar ook voor ander sport- en be-
vestingsopgave. De panden van De Lieve Vrouw en
stadsmuseum. We werken er naar toe dat de verschil-
87
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2
lende musea met hun eigen identiteit bijdragen aan
bieden kansen om ingezet te worden voor (tijdelijke)
een inclusieve, levendige en eigentijdse stad. Door
de versterking van het Amersfoorts cultuuraanbod.
huisvesting. Naast het aanbod van fysieke plekken is
de groei van de stad staat de beschikbare ruimte voor
het van belang dat het veld van intermediaire organisa-
evenementen onder druk. We streven naar een goe-
Amersfoort heeft een rijke traditie als het gaat om
ties, als schakel tussen het vastgoed en de kunstenaar
de spreiding van evenementen over de stad. Daarbij
kunst in de openbare ruimte. Er staan meer dan 150
of kleinschalige ondernemer, wordt doorontwikkeld.
gaan we uit van de aard en de omvang van het evenement, passend bij de locatie, waarbij overlast voor
kunstwerken in onze stad. Naast permanente beelden
3 4 5 6 UITVOERING BIJLAGEN
zijn er ook tijdelijke kunstwerken te zien. Kunst in de
Naast de culturele voorzieningen ligt aan de rand van
omwonenden en impact op natuur en dieren zo veel
openbare ruimte draagt bij aan de kwaliteit en leef-
de stad Dierenpark Amersfoort met een oppervlakte
mogelijk beperkt wordt. Ook vinden wij het belangrijk
baarheid van Amersfoort. Het doel is dat kunst in de
van circa 20 hectare. Het Dierenpark is de grootste
dat evenementen inclusief, toegankelijk en veilig zijn
openbare ruimte meegroeit met de groeiende stad.
recreatieve attractie van Amersfoort.
voor alle bezoekers, van jong tot oud.
Door de groei van de stad staat het aanbod van vol-
Evenementen en festivals
doende betaalbare plekken voor broedplaatsen voor
Evenementen en festivals zijn onmiskenbaar een aan-
creatieve economie, innovatieve en/of start ups en aan
vulling op de sport- en cultuurvoorzieningen in alle
cultuur gerelateerde bedrijvigheid onder druk. We
wijken van de stad. Het meedoen aan evenementen
zetten ons in om voldoende ruimte te bieden aan zowel
levert voor mensen ontspanning op, nieuwe ontmoe-
tijdelijke als permanente broedplaatsenop geschikte
tingen en mogelijkheden om zichzelf te ontwikkelen.
plekken in de stad. In het verleden boden locaties als
Dat heeft positieve effecten op ons welzijn. Evene-
de Wagenwerkplaats en het Oliemolenkwartier hier-
menten zorgen op een laagdrempelige manier voor
voor nog ruimte. Bestaand gemeentelijk vastgoed of
verbinding met elkaar, de stad, de wijk en de buurt.
leegstaand vastgoed (bijv. bedrijfspanden en winkels)
Daardoor dragen evenementen en festivals bij aan
GEBIEDSACCENTEN
88
— Gezamenlijke huisvesting podiumkunsten Flint, De Lieve Vrouw, FLUOR op locatie Stadhuisplein of in de omgeving van het Stadshart — Hernieuwde museale invulling Rietveldpaviljoen — Herontwikkeling zwembadlocatie Hoogland. — Islamitische begraafplaats. Bijvoorbeeld bij Hoogland-West. — Vernieuwde onderwijshuisvesting voor scholen in het Soesterkwartier — Onderzoek naar nieuwe functies vrijkomende voorzieningenlocaties Schothorst-Zuid — Nieuwe brandweerlocatie in Amersfoort-Noord (bij voorkeur in Vathorst), ter vervanging van brandweerkazerne Kattenbroek. — Nieuwe brandweerlocatie in de omgeving van Kop van Schothorst voor de brandweerkazerne Centrum.
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
ONTWIKKELRICHTING 6
GEZOND SAMENLEVEN
EEN STAD WAARIN VOORZIENINGEN MEEGROEIEN
ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4 5 6 UITVOERING BIJLAGEN
0 km
1
2
89
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
GEZOND SAMENLEVEN
ONTWIKKELRICHTINGEN
2
3
4
5
6
UITVOERING
BIJLAGEN
90
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE
GEZOND SAMENLEVEN
ONTWIKKELRICHTINGEN
HOOFDSTUK IV UITVOERING
2
3
4
5
6
UITVOERING
BIJLAGEN
91
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4
In dit hoofdstuk leggen we uit hoe we de omgevingsvisie verder uitwerken in de beleidscyclus en hoe we onze doelen en opgaven willen realiseren. Daarnaast leggen we link met het Omgevingseffectrapport (OER). We geven inzicht in hoe we verder gaan werken aan het verwezenlijken van de voorgenomen ontwikkelingen en welke afwegingen een rol spelen bij het maken van keuzes. Dit is van belang omdat we meerdere doelen hebben, er veel opgaven spelen, de ruimte schaars is en de middelen begrensd zijn.
4.1 Doorwerking
We gaan volgens de beleidscyclus werken met de nieuwe kerninstrumenten van de Omgevingswet:
De omgevingsvisie is een integrale visie met stra-
omgevingsvisie, omgevingsprogramma, omgevings-
tegische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke
plan, monitoring en herijking.
leefomgeving voor de lange termijn. De omgevingsvisie gaat over de periode tot 2030 – met een
Wij geven de komende jaren verder vorm aan
doorkijk naar 2040. De ambities uit de omgevings-
deze beleidsinstrumenten. Voor een goede
visie vormen de basis voor andere instrumenten die
voorbereiding en afstemming binnen de organisa-
meer gericht zijn op de uitvoering: de omgevings-
tie werken we hiervoor met de omgevingstafel voor
programma’s, -plannen en –vergunningen.
ruimtelijke initiatieven en de Omgevingskamer voor beleid.
4.1.1 Doorwerking omgevingsvisie in omgevingsprogramma’s en omgevingsplan
Aan de omgevingstafel vindt een integrale bespreking en afstemming van ruimtelijke initiatieven plaats die niet passen in het bestemmingsplan. Het gaat
5
om middelgrote en -complexe initiatieven. Voor de meest complexe ruimtelijke initiatieven werken we met de vaste stappen uit de participatiegids.
6 UITVOERING
Met de omgevingskamer zorgen we ervoor dat er integraal en uitvoeringsgericht beleid tot stand komt dat goed past in de opzet van de instrumenten van de Omgevingswet en de beleidscyclus (met meer
BIJLAGEN
eenduidigheid en betere toegankelijkheid van en bekendheid met het beleid voor het fysieke domein). 92
OMGEVINGSVISIE AMERSFOORT 2030-40 INTRODUCTIE GEZOND SAMENLEVEN ONTWIKKELRICHTINGEN
2 3 4 5
Omgevingsprogramma’s en omgevingsplan
Omgevingswaarden
prioriteiten vast te stellen voor de komende vier jaar.
Om de visie uitvoerbaar en concreter te
We maken vooralsnog geen gebruik van omgevings-
Met de omgevingsvisie willen we hierop aansluiten en
maken werken we de hoofdlijnen van de visie
waarden. Omgevingswaarden vormen één van de
iedere vier jaar de visie actualiseren.
verder uit in:
instrumenten waarmee overheden het beleid uit een
— Omgevingsprogramma’s voor de uitwerking
omgevingsvisie kan uitvoeren. Hiermee kan de kwa-
Overgangsbeleid en overig beleid naast
van de omgevingsvisie in concrete doelen
liteit vastgelegd worden die we in de fysieke leefom-
de Omgevingsvisie
(voor thema’s of gebieden) of omgevingsprogram-
geving willen bereiken. Deze kwaliteit moet objectief
Naast de omgevingsvisie kent Amersfoort nog diver-
ma’s om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving
vast te stellen en meetbaar zijn. Omgevingswaarden
se andere beleidsplannen (o.a. het Deltaplan wonen,
te monitoren (bijv. het verplichte programma voor
gaan bijvoorbeeld over luchtkwaliteit, geur, lichthinder
Transformatiekader kantoren, Groenvisie). Omdat