Omgevingsprogramma Werklocaties Amersfoort
Tekst van het document
42
Bijlagen
43
Bijlage I: Participatie Doel Het doel van het participatieproces is het vergroten van wederzijds begrip en de kwaliteit van het omgevingsprogramma Werklocaties. Het is hierin belangrijk om stakeholders mee te nemen in de opgave die de gemeente ziet omtrent ‘ruimte voor economie’ en welke keuzes worden gemaakt om hier een bijdrage aan te leveren. Stakeholders De uitwerking van het omgevingsprogramma Werklocaties treft voornamelijk bedrijven en ondernemers. Het omgevingsprogramma biedt namelijk kaders en mogelijkheden waar bedrijven zich kunnen vestigen als de beoogde ontwikkeling niet binnen het bestaande omgevingsplan mogelijk is. Binnen deze kaders landen vervolgens regels in het nieuwe omgevingsplan. Het omgevingsprogramma bevat hiernaast een transformatiekader en een afwegingskader. Deze kaders geven de mogelijkheden aan waarbinnen werkfuncties getransformeerd kunnen worden naar andere functies, zoals woningen. Dit treft naast bedrijven en ondernemers, ook inwoners en een grotere groep ontwikkelaars. Het doel van het omgevingsprogramma: ruimte voor bedrijven en werkgelegenheid, is ook ten behoeve van inwoners. De gemeente wil hiermee de mogelijkheid bieden aan Amersfoorters om in hun eigen gemeente te werken. Hiernaast dragen bedrijven bij aan de leefbaarheid in de stad, door bijvoorbeeld het voorzien in (de nabijheid van) voorzieningen.
Een groot deel van de grotere Amersfoortse bedrijven zijn verenigd in de Vereniging van Amersfoortse Bedrijven (VAB) en kleine(re) bedrijven en startende ondernemers zijn verenigd in de Vereniging van Amersfoortse Ondernemers (VAO). Naast de VAB en VAO hebben veel Amersfoortse bedrijven zich verenigd in bedrijvenverenigingen op bedrijventerreinen en hebben De WiekenVinkenhoef en bedrijventerrein Vathorst een parkmanagement. Gezien deze netwerken de belangen behartigen van een grote groep bedrijven en ondernemers, zijn dit belangrijke stakeholders van het omgevingsprogramma Werklocaties. Samenwerking met de provincie Utrecht en buurtgemeenten uit Regio Amersfoort is in de totstandkoming en uitwerking van belang. Vanuit de provincie worden kaders gesteld voor de ruimte van bedrijventerreinen en kantorenlocaties. De uitvoering van het omgevingsprogramma Werklocaties bevindt zich binnen deze kaders en daarom is afstemming tussen gemeente en provincie gewenst. Planvorming Op 30 november 2022 vond een stakeholdersbijeenkomst plaats waarbij externe belanghebbenden, waaronder de VAB, VAO, EBU, bedrijvenverenigingen, grote Amersfoortse bedrijven en afgevaardigden van parkmanagement konden reageren op de opgave ‘ruimte voor economie’. De gemeente presenteerde haar visie op deze opgave en stelde een aantal oplossingsrichtingen voor.
Hieronder staan de belangrijkste opmerkingen en aanvullingen weergegeven: •
•
De deelnemers gaven aan dat het uitgangspunt van 850 banen per 1000 inwoners (beroepsbevolking) een mooi streven is, maar waren hier ook kritisch op. Puur getalsmatig is dit niet realistisch als je kijkt naar de ruimtebehoefte die hiervoor nodig is. De consequentie van het tekort aan ruimte is dus dat we strenger en minder flexibel zijn (en moeten zijn) in het verdelen van ruimte voor bedrijvigheid. Dit is een grote uitdaging, omdat het hierbij van belang is duidelijk te weten welk type bedrijvigheid je waar gewenst laat landen. We streven dus naar het juiste bedrijf op de juiste plek. Daarbij hebben we het gehad over intensivering van bestaande werklocaties. De deelnemers gaven aan dat deze intensivering op zich niet verkeerd is, maar dat er twijfels zijn of dit wel 44
•
•
echt veel nieuwe ruimte gaat creëren. Dit zou waarschijnlijk vooral gebeuren als de huidige functie van de gebouwen wordt gewijzigd, maar dat is vaak geen gewenst resultaat. Voorbeeld: Intensiveren door toevoegen van meer kantoren op bedrijventerreinen is vaak niet wenselijk. Ook is er gesproken over functiemenging. Niet overal is dit wenselijk, bij bepaalde bedrijventerreinen is menging met bijvoorbeeld wonen niet gewenst. Dit gaat ten koste van de mogelijkheden voor de bedrijven. Bij de gemengde gebieden in Amersfoort (spoorzones) moet juist gekeken worden naar economische functies die complementair zijn aan het wonen. De insteek om in het omgevingsprogramma daarom gebiedsgericht uit te werken wordt door de deelnemers onderschreven. Tot slot werd benadrukt dat goed moet worden gekeken naar de financiële haalbaarheid (vanuit ondernemersperspectief) van de voorgestelde maatregelen, zoals bijvoorbeeld op het gebied van verduurzaming, intensivering en transformatie.
De bovengenoemde punten zijn teruggekoppeld aan de deelnemers van de bijeenkomst. In de verdere uitwerking van het omgevingsprogramma zijn al deze opmerkingen en aanvullingen meegenomen en uitgewerkt. In de verdere uitwerking van het ontwerp-omgevingsprogramma Werklocaties zijn meerdere overleggen gevoerd met de VAB en VAO. Tijdens deze overlegmomenten werden deze stakeholders op de hoogte gebracht van de voortgang en werden keuzes en dilemma’s besproken. Besluitvorming Het ontwerp-omgevingsprogramma Werklocaties heeft gedurende 6 weken van woensdag 25 september 2024 tot en met dinsdag 5 november 2024 ter inzage gelegen. Binnen deze termijn heeft het college van burgemeester en wethouders acht zienswijzen ontvangen. De zienswijzen en de reactie van de gemeente zijn terug te vinden in de zienswijzennota. Een aantal zienswijzen hebben geleid tot wijzigingen van het ontwerp-omgevingsprogramma. Hier is een overzicht van gemaakt in de zienswijzennota. De gemeente heeft tijdens de periode van de terinzagelegging van het ontwerpomgevingsprogramma Werklocaties ook actief reacties opgehaald bij belanghebbenden. Dit gebeurde tijdens verschillende bijeenkomsten met bedrijvenverenigingen, ondernemers, makelaars, ontwikkelaars en de provincie Utrecht. De gemeente heeft een toelichting op het ontwerpomgevingsprogramma Werklocaties gegeven en beantwoordde vragen van aanwezigen.
Opmerkingen die tijdens de bijeenkomsten, telefonisch en per mail kenbaar zijn gemaakt aan de gemeente zijn meegenomen in de afweging voor ambtshalve wijzigingen. Hiervan is een overzicht gemaakt in de zienswijzennota. Evaluatie Om te bepalen of de maatregelen en kaders uit het omgevingsprogramma de gewenste ontwikkelingen met zich meebrengen, zijn de eerder genoemde stakeholders van groot belang. Amersfoortse bedrijven en ondernemers zijn namelijk de belanghebbenden die de meeste gevolgen zullen ervaren van de uitvoering van het omgevingsprogramma Werklocaties. De gemeente wil de expertise van bedrijven en ondernemers benutten en ruimte bieden om hun ervaringen van de output en outcome van het omgevingsprogramma kenbaar te maken. De gemeente organiseert dit via twee sporen. Het eerste spoor loopt van de gemeente naar stakeholders. Hierin worden (periodieke) overleggen georganiseerd waarin de gemeente actief input ophaalt over de opgave ruimte voor economie. Voorbeelden hiervan zijn makelaarsoverleggen en overleggen met VAB en VAO. Hiernaast is het belangrijk om belanghebbenden zelf ruimte te bieden voor vragen, opmerkingen en aanbevelingen op (de uitvoering van) het omgevingsprogramma Werklocaties. De gemeente faciliteert dit via het tweede spoor. Hierin speelt de dienstverlening van de gemeente een 45
grote rol. Het ABT en Markt en Haven zijn de oren en ogen van de gemeente omtrent ruimte voor economie en hebben een belangrijke signaalfunctie.
46
Bijlage II: Beleidscontext Relatie met ander beleid Overzicht (deel)omgevingsprogramma’s als onderdeel van de Omgevingsvisie
Relatie omgevingsprogramma Werklocaties met andere (beleids)documenten
Provinciaal Document
Inhoudelijke thematiek
Omgevingsvisie provincie Utrecht Provinciale Programmeringsafspraken Wonen en Werken Utrecht Omgevingsverordening provincie Utrecht
Langetermijnvisie voor ruimtelijke ontwikkeling in de provincie Utrecht Programmeringsafspraken over ontwikkeling van bedrijventerreinen.
Inpassingsplan kantoren provincie Utrecht
Een transformatiekader voor bestemmingsplannen en omgevingsplannen van Utrechtse gemeenten. Aan banden leggen van en richting geven aan nieuwbouw en herontwikkeling van kantoren.
Relatie met omgevingsprogramma Werklocaties Biedt kaders voor het Omgevingsprogramma Biedt kaders voor het omgevingsprogramma Biedt kaders voor het omgevingsprogramma
Biedt kaders voor het omgevingsprogramma
Regionaal Wie
Inhoudelijke thematiek
Regionale Samenwerking met als doel om Ontwikkelingsmaatschappij ondernemers te laten innoveren, (ROM) investeren en internationaliseren om hun groei te versnellen. Economic Board Utrecht Organiseert de lobby voor de (EBU) economische regio Utrecht en is het
Relatie met omgevingsprogramma Werklocaties Samenwerkingspartners voor de uitvoeringsparagraaf Samenwerkingspartners voor de uitvoeringsparagraaf 47
instrument voor de gemeente Amersfoort richting Den Haag. Ontwikkelingsmaatschappij Faciliteert en investeert bij de Utrecht (OMU) herontwikkeling van bedrijfsmatig vastgoed en gebiedsontwikkelingen Bureau Regio Amersfoort Regionale Bedrijventerreinenstrategie en Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort
Utrecht Talent Alliantie
Talentontwikkeling in regio’s Utrecht, Amersfoort en Hilversum
Manifest
Amersfoort, stad waar je een beroep leert
Regionale Economische Agenda 2020-2027
Strategische agenda op hoofdlijnen
Samenwerkingspartners voor de uitvoeringsparagraaf Biedt randvoorwaarden voor omgevingsprogramma en samenwerkingspartners voor de uitvoeringsparagraaf Samenwerkingspartner voor talentontwikkeling en levenlang ontwikkelen Triple helix overleg ikv stimuleren vakmanschap en digitalisering in regio Amersfoort Bevat kaders en is verbindend en richtinggevend voor onder andere de Amersfoortse Omgevingsvisie, waar dit omgevingsprogramma onder valt
Gemeentelijk Document
Inhoudelijke thematiek
Omgevingsvisie 2030-2040
Langetermijnvisie voor ruimtelijke ontwikkeling in de gemeente Amersfoort.
Visie werklocaties 2030 / actualisatie vestigingsbeleid 2013
Zorgden voor flexibilisering van het vestigingsbeleid voor bedrijventerreinen en kantorenlocaties. Behoud van de woonwerkbalans, het tegengaan van transformatie van kantoren op de beste kantorenlocaties en het scheppen van helderheid richting beleggers en ontwikkelaars
Afwegingskader Transformatie Kantoren (2019)
Grond- en uitgiftebeleid
Een verzamelnaam van verschillende instrumenten gericht op uitgifte van grond die in onderlinge samenhang
Relatie met omgevingsprogramma Werklocaties Het omgevingsprogramma is een ruimtelijke uitwerking van opgave vijf uit de Omgevingsvisie Het omgevingsprogramma Werklocaties is de directe opvolger van de Visie Werklocaties Het Afwegingskader Transformatie Kantoren is geïntegreerd in het omgevingsprogramma Werklocaties. Het Afwegingskader Transformatie Kantoren wordt buiten werking gesteld na vaststelling van het omgevingsprogramma Werklocaties Omgevingsprogramma werklocaties levert input op beleid en uitvoering 48
Concept omgevingsprogramma Horeca- en Terras Nota detailhandel
kunnen worden ingezet om gemeentelijke doelstellingen op andere beleidsvelden te realiseren. Voorwaarden en regels voor horeca en terrassen Voorwaarden en regels voor detailhandel
van gronduitgifte op bedrijventerreinen of werklocaties Dient als aanvullende kader voor het omgevingsprogramma Dient als aanvullend kader voor het omgevingsprogramma
In aanvulling op de vorige tabel is hieronder een overzicht van omgevingsprogramma’s die in ontwikkeling zijn. Via de omgevingskamer en directe inbreng vanuit Programma Werken/Economie wordt de relatie met het omgevingsprogramma Werklocaties verder uitgewerkt.
Thematische verbanden Thema
Inhoudelijke thematiek
Onderwijs en arbeidsmarkt
Het belang van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt voor de Amersfoort
Inclusieve stad
Een arbeidsmarkt met kansen voor alle inwoners en maatschappelijk betrokken ondernemers
Cultuur
Een aantrekkelijk cultureel klimaat en de nabijheid van culture voorzieningen draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor inwoners, bezoekers en bedrijven en zorgt voor verbinding Het programma circulariteit zet in op het stimuleren van circulaire bedrijvigheid, door samenwerking, stimuleringsmogelijkheden, kennisontwikkeling en kennisdeling
Circulaire economie
Energietransitie (concept omgevingsprogramma Energie)
Stimuleren van verduurzaming van bedrijven en van netbewuste en robuuste energiesystemen op bedrijventerreinen
Relatie met omgevingsprogramma Werklocaties Koppeling met programma onderwijs arbeidsmarkt economie in relatie tot beschikbare ruimte voor o.a. leer-werktrajecten en onderwijsactiviteiten en uitwerking innovatiedistricten Koppeling met MVOI, impact ondernemen en programma inclusieve stad en ruimte voor maatschappelijke initiatieven Versmelting cultuur, innovatie en (maatschappelijk) ondernemerschap in broedplaatsen. Koppeling met omgevingsprogramma Circulaire gebiedsontwikkeling en bieden van ruimte voor circulaire bedrijvigheid Koppeling met Programma Energietransitie in relatie tot ruimtevraagstuk voor energiesystemen en kansen voor stimuleren van werkgelegenheid en bedrijvigheid. In het 49
Klimaatadaptatie en biodiversiteit
Aandacht voor het vergroenen en klimaatadaptief maken van Amersfoort
Duurzame mobiliteit (Concept omgevingsprogramma Mobiliteit)
Heeft invloed op het woonwerkverkeer en bijvoorbeeld de logistiek van bedrijven
Parkeren (verwacht deelomgevingsprogramma Parkeren)
Parkeren is een belangrijke pijler voor bedrijven, ondernemers en bezoekers. Hiermee gaat ook een ruimtelijke opgave gepaard
Wonen (Concept omgevingsprogramma Wonen)
Aansluiting lokale arbeidsmarkt op woningaanbod heeft invloed op beschikbaarheid van juist het woonwerkverkeer en bijvoorbeeld de logistiek van bedrijven. Hiernaast heeft het thema Wonen invloed op bijvoorbeeld de transformatie van kantoorpanden naar woningen Geluid, lucht en Biedt kaders voor onder andere omgevingsveiligheid bedrijven omtrent geluid, lucht en (verwacht veiligheid voor de omgeving. Vervoer deelomgevingsprogramma) van gevaarlijke stoffen is hier een voorbeeld van
bijzonder ook aandacht voor het vraagstuk rondom netcongestie en verduurzaming van bedrijven en bedrijventerreinen Koppeling omgevingsprogramma Hitteadaptie en biodiversiteit in relatie tot de vergroening en klimaatadaptatie van Amersfoortse bedrijven en bedrijventerreinen Koppeling Programma Mobiliteitstransitie. Hiernaast wordt onderzoek gedaan naar het woon-werkverkeer van inwoners en werknemers in Amersfoort Het Programma Werken draagt bij aan de uitwerking van het deelomgevingsprogramma Parkeren om de belangen uit economisch oogpunt te borgen Het omgevingsprogramma Werklocaties bevat een transformatiekader waarin voorwaarden worden gesteld aan het transformeren van bestaande bedrijvigheid naar woningen Draagt bij aan ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’. In de uitwerking van het deelomgevingsprogramma Geluid, lucht en omgevingsveiligheid wordt de koppeling gelegd met het omgevingsprogramma Werklocaties. Een voorbeeld hiervan is de milieuzonering van bedrijventerreinen
Relatie met Omgevingsvisie
50
De vijfde opgave richt zich op Amersfoort als stad met een veelzijdige en veerkrachtige economie. Quote uit Omgevingsvisie over veelzijdige en veerkrachtige economie: “Het streven is een stad met een veelzijdige economie met werkgelegenheid die goed aansluit bij de kwaliteiten en behoefte van de eigen inwoners. Amersfoort draagt met economische activiteiten bij aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad, een hoog voorzieningenniveau én ondernemers die met innovatieve oplossingen bijdragen aan het eerlijk, duurzaam en toekomstbestendig maken van de stad. We stimuleren de transitie naar een groene en circulaire economie. De uitdaging is om in de verdichtende stad de groeiende ruimtebehoefte voor bedrijven en voorzieningen te faciliteren. We willen de ruimtebehoefte van bedrijven zoveel mogelijk binnen de bestaande stad opvangen. Dit vraagt om zorgvuldig ruimtegebruik. Daarom willen we duidelijke kaders scheppen voor wat het economisch perspectief is voor bedrijvigheid in de stad. Bedrijventerreinen en kantorenlocaties spelen een belangrijke rol bij het huisvesten van Amersfoortse bedrijven.
Maar ook het ‘werken in de wijk’, de binnenstad en de verschillende winkel/recreatiegebieden zijn belangrijk voor bedrijvigheid en werkgelegenheid.” Economie als doel Zoals benoemd in de doelen van het coalitieakkoord en de Omgevingsvisie, streeft gemeente Amersfoort naar een evenwichtige groei van de stad, met behoud van een veerkrachtige en veelzijdige economie. Dit betekent dat het aantal arbeidsplaatsen meegroeit met de groei van het aantal inwoners. Om deze doelen te bereiken, gelden er vier belangrijke opgaven: I. Voldoende ruimte voor bedrijven/werkgelegenheid Groei van de werkgelegenheid is zowel een kwantitatieve (hoeveelheid en beschikbaarheid ruimte) als een kwalitatieve (juiste bedrijf/activiteit op de juiste plek en betaalbaarheid) opgave. Het omgevingsprogramma Werklocaties is opgesteld als uitwerking voor het ruimtelijk en economische beleid op dit thema. 51
II. Passende werkgelegenheid Een goede match tussen de beroepsbevolking in Amersfoort en de vraag naar personeel vanuit de bedrijven. Dit betekent dat we vooral bedrijvigheid willen stimuleren die passende banen biedt voor onze beroepsbevolking, maar ook dat het woningaanbod daar goed op aansluit. III. Versterking/versnelling energietransitie en circulariteit Er ligt een opgave om bedrijven en werklocaties te ondersteunen bij de transitie naar een duurzame en circulaire economie. Dit is ook van belang voor de economische continuïteit van bedrijven. Steeds meer mensen (consumenten én bedrijven) raken zich bewust van de urgentie om te verduurzamen. Ook worden steeds meer verplichtingen opgelegd vanuit het Rijk. Dit vraagt om grote investeringen en aanpassingen bij bedrijven en de ontwikkelingen en innovaties op deze gebieden volgen elkaar in hoog tempo. De transitie naar een duurzame en circulaire economie biedt dan ook juist kansen voor bedrijven die meegaan in deze transitie. En daarmee biedt het ook kansen voor meer werkgelegenheid. IV. Stimulering innovatie Om te zorgen voor banen en economische ontwikkeling in de toekomst zetten we in op het stimuleren van innovatie en samenwerking binnen kansrijke sectoren (Earth Valley*, Life Sciences, MKB-bedrijvigheid, zakelijke dienstverlening en vrijetijdseconomie). De creatieve industrie en ICT is hiervoor een belangrijke motor.
*Earth Valley is één van de clusters binnen het regioprofiel ‘Healthy Urban Living’ van de Utrecht Region. Earth Valley is een uniek cluster van bedrijven en kennisinstellingen met betrekking tot geodata, water management, duurzame bouw, gezonde leefomgeving en bescherming van de aarde, dat zich met innovatieve oplossingen inzet voor de toekomstige leefomgeving. Economie als middel In de vorige paragraaf is onder de noemer ‘economie als doel’ de vijfde ontwikkelopgave uit de Omgevingsvisie onder de loep genomen. De overige ontwikkelopgaven (1 t/m 4 en 6) uit de Omgevingsvisie vallen onder de noemer ‘economie als middel’. Economische ontwikkelingen dragen ook bij als middel om Amersfoort als duurzame, gezonde, leefbare en inclusieve stad verder te versterken. Deze doelstellingen sluiten aan bij de ontwikkelopgaven uit de Omgevingsvisie: 1. Een groene stad in een groene omgeving die water omarmt Amersfoort zet zich in voor een duurzame, gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Om dit te realiseren wordt ingezet op (openbare) ruimte met zoveel mogelijk aandacht voor groen en water. Dit levert niet alleen een bijdrage aan een gezonde leefomgeving, maar ook een bijdrage aan het klimaatbestendiger maken van de stad. Het vergroenen en klimaatadaptief maken van bedrijventerreinen draagt bij aan het realiseren van deze opgave.
Daarnaast zijn er ook veel bedrijven in de gemeente die kennis kunnen inbrengen en uitvoering geven aan deze opgave. Het omgevingsprogramma Werklocaties levert een bijdrage door beleidsmatig met name de focus te leggen op bestaande werklocaties (inbreiding, herstructurering en intensivering) en slechts beperkt tot Vathorst Bovenduist (ongeveer 10 hectare) uitbreiding te faciliteren. 2. Een duurzame CO2-neutrale stad In het behalen van de doelstelling om in 2030 minimaal 55% CO2 te reduceren en om in 2050 CO2neutraal te zijn, hebben bedrijven, bedrijventerreinen en kantoorlocaties een belangrijke rol. Bij het ontwikkelen van nieuwe bedrijventerreinen stimuleren we het duurzaam opwekken van de 52
benodigde energie. Het heeft de voorkeur om zonnepanelen te plaatsen op bedrijfsgebouwen en wordt gezocht naar mogelijke locaties voor de opwek van hernieuwbare energie in de omgeving en oplossingen voor netcongestie. Hierbij wordt samengewerkt met bedrijven en andere stakeholders van de energietransitie. Door lokale ondernemers te betrekken in deze transitie, wordt hun probleemoplossend vermogen benut. Daarnaast worden nieuwe, circulaire businessmodellen gestimuleerd en bedrijven betrokken bij het optimaliseren van de infrastructuur voor inzameling, opslag, bewerking en hergebruik van grondstoffen. Het omgevingsprogramma Werklocaties levert een bijdrage door te zorgen voor voldoende ruimte en aandacht beleidsmatig met name de focus te leggen op bestaande werklocaties (inbreiding, herstructurering en intensivering) en slechts beperkt tot Vathorst Bovenduist (ongeveer 10 hectare) uitbreiding te faciliteren. 3. Een stad met een duurzame mobiliteit Een verandering in de verkeersstructuur is onderdeel van de mobiliteitstransitie. Aanpassingen in het woon-werkverkeer dragen hieraan bij. Door werk en dagelijkse voorzieningen binnen loop- en fietsafstand van de woonomgeving te hebben, wordt actieve en duurzame mobiliteit gestimuleerd. De ordening van de juiste werkgelegenheid op de juiste plek is hierbij van belang.
Daarnaast is In de nieuwe verkeerstructuur meer ruimte voor hoogwaardig OV en deelmobiliteit. Een lage parkeernorm in Langs Eem en Spoor en Hoefkwartier kan hierdoor gerealiseerd worden. Naast het verduurzamen van het woon-werkverkeer draagt het werk zelf ook bij aan de mobiliteitstransitie. Het gebruik van door waterstof gedreven voer-/werktuigen wordt gestimuleerd en de bevoorrading van de gehele stad wordt emissie loos. 4. Een inclusieve en aantrekkelijke stad om in te wonen De groei van Amersfoort gaat gepaard met kwaliteit en leefbaarheid. Voldoende en goede economische voorzieningen (winkels, horeca, dienstverlening) in de omgeving zorgen dat mensen samenkomen en houden wijken aantrekkelijk. Een passende woonomgeving met de juiste bedrijvigheid is hier onderdeel van. Voor de inwoners van de toekomst is naast voldoende en betaalbare woningen, ook werkgelegenheid van belang. Een groei van de arbeidsplaatsen moet samengaan met de kwaliteiten en behoeften van het groeiende aantal inwoners om Amersfoort aantrekkelijk te houden om te wonen. Bedrijven spannen zich extra in om zoveel mogelijk passende arbeidsplaatsen te realiseren en samen met onderwijsinstellingen te zorgen voor voldoende opleidingsmogelijkheden en leven lang leren. Hierin trekt de gemeente samen met het bedrijfsleven en onderwijs op.
Hiernaast zijn vanuit de provincie gelden beschikbaar om leertrajecten financieel te ondersteunen. Tot slot onderzoekt de gemeente hoe wijkeconomieën versterkt kunnen worden op een manier waardoor ook een bijdrage wordt geleverd aan andere opgaven in de wijk. 6. Een stad waarin voorzieningen meegroeien De voorzieningen in Amersfoort moeten meegroeien met het aantal inwoners. De vraag naar bepaalde voorzieningen zal niet overal in de stad gelijk zijn. Dit vraagt om passende voorzieningen in wijken die ook deels door bedrijven gerealiseerd kunnen worden. Veel van deze voorzieningen leveren ook belangrijke arbeidsplaatsen op. Denk bijvoorbeeld aan zorg-, onderwijs-, cultuur- en recreatie voorzieningen. Groei en of behoud van voorzieningen leveren dus zowel een bijdrage aan de leefbaarheid als de werkgelegenheid in Amersfoort. Door (de juiste) voorzieningen met elkaar te clusteren worden voorzieningen toekomstbestendiger en wordt het voedingsgebied groter. Het omgevingsprogramma draag met 'het juiste bedrijf op de juiste plek' hieraan bij en versterkt hierdoor bijvoorbeeld winkelgebieden. Economische agenda Het beleidskader voor het economische beleid wordt sinds 2009 gevormd door successievelijke 53
economische agenda’s. De eerste economische agenda was een uitvoeringsagenda die mede was gebaseerd op het adviesrapport “Een vitale stad in een vitale regio” van de Commissie Van Eck uit 2009. De Economische Agenda 2019-2022 is opgezet vanuit vier hoofduitgangpunten: • een goede balans tussen wonen en werken, met ruimte voor (nieuw) ondernemerschap; • de juiste schaalgrootte en samenwerken in regionaal/provinciaal en landelijk/internationaal verband; • samenwerken met bedrijven, onderwijsinstellingen en andere overheden (triple helix); • inzet op het thema Gezond Stedelijk Leven (Healthy Urban Living) voor stad en regio. Op grond van deze uitgangspunten zijn voor de economische agenda de volgende zes sporen gekozen, die ook de grondslag zijn geweest voor inbreng vanuit economie in de begrotingscyclus: 1.
2. 3. 4.
5. 6.
Amersfoort Business Team voor ondernemers: accountmanagement en acquisitie gericht op behoud van het huidige bedrijfsleven het aantrekken van nieuwe bedrijven (en werkgelegenheid). Vitale werklocaties: voldoende en passende ruimte voor groei en vestiging van bedrijven en kantoren op geschikte locaties. Verbinding onderwijs en arbeidsmarkt: bijdragen aan een betere aansluiting van het onderwijs op de praktijk waar jongeren en werkgevers van profiteren. Sterk innovatieklimaat: versterken van het innovatieklimaat in samenwerking met de EBU en Utrecht Region partners, gericht op een groene, gezonde en slimme regio (smart city). Circulair ondernemen: versterken en ondersteunen van het circulair ondernemen van bedrijven en instellingen in de bouw- en demontage sector. Profilering en goede voorzieningen: versterken van de aantrekkelijkheid van Amersfoort en de regio voor (toekomstige) bewoners, bedrijven en (zakelijke) toeristen, met goede voorzieningen.
Visie werklocaties 2030 / actualisatie vestigingsbeleid 2013 De in 2011 vastgestelde Visie werklocaties 2030 en vooral de actualisatie van het vestigingsbeleid uit 2013 hebben gezorgd voor vergaande flexibilisering van het vestigingsbeleid voor bedrijventerreinen en kantorenlocaties. Dit was een reactie op de sterk opgelopen leegstand van zowel kantoren als bedrijfsruimten na de vastgoedcrisis en de financiële crisis eind jaren ’00 en begin jaren ’10. In de jaren erna is de leegstand sterk terug gelopen en met name op bedrijventerreinen is inmiddels (al een aantal jaren) sprake van een zeer krappe bedrijfsruimtemarkt. De vigerende Visie Werklocaties 2030 en de actualisatie van het vestigingsbeleid uit 2013 komen met de vaststelling van de Omgevingsvisie Amersfoort 2030-2040 en het omgevingsprogramma Werklocaties te vervallen. Afwegingskader Transformatie Kantoren (2019) In reactie op de sterk teruglopende kantorenleegstand heeft de gemeenteraad in 2019 het Afwegingskader Transformatie Kantoren vastgesteld. Het doel van het afwegingskader was behoud van de woonwerkbalans, het tegengaan van transformatie van kantoren op de beste kantorenlocaties en het scheppen van helderheid richting beleggers en ontwikkelaars. Het afwegingskader bepaalt dat op de beste kantorenlocaties kantoren niet naar woningen mogen worden getransformeerd.
Wel worden er onder voorwaarden mogelijkheden geboden om te transformeren naar andere werkfuncties. Buiten de beschermde gebieden mogen kantoren wel naar woningen worden getransformeerd. Het Afwegingskader Transformatie Kantoren is geïntegreerd in het omgevingsprogramma Werklocaties.
54
55
Bijlage III: Gebiedsgerichte beleidsuitwerking bedrijventerreinen en gemengde gebieden In onderstaand overzicht worden de verschillende bedrijventerreinen van Amersfoort onder elkaar omschreven. Hierbij ligt de focus op de kansen en knelpunten van ieder gebied, hoe de gebieden zich profileren tegenover elkaar en de gehele stad en waar de gebieden aan worden gekenmerkt. De cijfers in de gebiedspaspoorten zijn afkomstig uit het Provinciaal Arbeidsplaatsenregister (PAR) en de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). Hierbij is gebruikgemaakt van de meest recente cijfers die beschikbaar waren in maart 2024. De oppervlakte is gebaseerd op de gebruiksoppervlakte van het gebouw. Sommige gebouwen en adressen beschikken over meerdere gebruiksfuncties. In deze gevallen is niet duidelijk hoeveel vierkante meter wordt toegekend aan de specifieke gebruiksfunctie. Daarom worden in bepaalde gevallen gebruiksfuncties samengevoegd (bijvoorbeeld: industriefunctie en kantoorfunctie). De gebiedspaspoorten geven een algemeen beeld van de bedrijventerreinen en gemengde gebieden. In het vervolgtraject van het uitvoeringsprogramma zal de gemeente deze gebiedspaspoorten verder uitwerken op locatieniveau en periodiek bijhouden welke functiewijzigingen er plaatsvinden binnen de gebieden. Op deze manier monitort de gemeente de uitwerking van het omgevingsprogramma Werklocaties.
De gebiedspaspoorten worden niet gebruikt door de gemeente voor de beoordeling van ruimtelijke initiatieven. Code: 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14
Naam: De Nieuwe Stad en Eemplein Kop van Isselt Stationsgebied Wagenwerkplaats Hoefkwartier Vinkenhoef Isselt-West Isselt Midden De Wieken De Hoef Oost De Brand Calveen Vathorst (zonder Podium) Station Vathorst Podium
Bedrijventerreinen en gemengde gebieden gemeente Amersfoort
56
De Nieuwe Stad en Eemplein Aantal bedrijven totaal
168
Aantal werknemers totaal
2161
Totale oppervlakte per functie
Bijeenkomstfunctie
19133 m²
Bijeenkomstfunctie en kantoorfunctie
1270 m²
Bijeenkomstfunctie, industriefunctie en kantoorfunctie
936 m²
Bijeenkomstfunctie, industriefunctie en winkelfunctie
1760 m²
Industriefunctie
660 m²
Kantoorfunctie
13246 m²
Kantoorfunctie en winkelfunctie
1465 m²
Onderwijsfunctie
24801 m²
Overige gebruiksfunctie
19536 m²
Winkelfunctie
18097 m²
57
58
Ambitie • Met het plan voor De Nieuwe Stad wordt de locatie herontwikkeld en getransformeerd van bedrijventerrein naar een centrum stedelijke woon-werklocatie. De herontwikkeling/transformatie wordt gekenmerkt door een gevarieerd woon-werkmilieu, bestaande uit een mix van sociale woningbouw, woningen uit het midden segment, vrije sector woningen, ruimte voor culturele en maatschappelijke voorzieningen, bedrijvigheid en horeca. • Het Eemplein is een winkelketengebied. Inwoners en bezoekers trekken naar dit gebied voor (dagelijkse) boodschappen, culturele activiteiten of voor de horeca. Aangezien het Eemplein al ontwikkeld is en (grote) stedelijke voorzieningen huisvest die belangrijk zijn voor Amersfoort, blijven de bestaande functies in dit gebied gehandhaafd of versterkt. Opgaven • Na de ontwikkeling van De Nieuwe Stad is het essentieel dat de gerealiseerde ruimte voor bedrijven en werkgelegenheid behouden blijft. Hierdoor kan de identiteit van De Nieuwe Stad: een levendig stedelijk gebied met een 18-uurs dynamiek, gewaarborgd worden. • Kenmerkend voor De Nieuwe Stad is een mix van functies: ambachten in de ateliers, kenniswerkers in een hoogwaardig kantoor, een poppodium, horeca, onderwijs en bijzondere detailhandel.
Deze diversiteit aan werksferen en verblijfskwaliteiten geven het gebied karakter en maken het de aantrekkelijke microstad die zich aanpast op de ontwikkelingen in de stad. • In De Nieuwe Stad worden de bestaande gebouwen nu al heel divers gebruikt. Onderwijs, ambachten, kenniswerkers, horeca, evenementenhal en een Poppodium zijn voorbeelden van dit gebruik. Deze gebruikers en de diversiteit onderling kenmerkt De Nieuwe Stad. In de functiemix moet een substantieel aandeel vierkante meter worden behouden als betaalbare ruimte voor reguliere bedrijven, ambachten en kunsten. • Flexibiliteit is de essentiële basis in De Nieuwe Stad: de ruimte waar voorheen een ambacht zat kan worden getransformeerd tot kantoor en andersom. Hierin moet altijd rekening worden gehouden met een gezonde functiemix, de bestaande en geplande woningen en de aanwezige onderwijsfuncties om extra overlast te voorkomen.
Kop van Isselt Aantal bedrijven totaal
75
Aantal werknemers totaal
718
Totale oppervlakte per sector
Bijeenkomstfunctie
94 m²
Bijeenkomstfunctie en winkelfunctie
2090 m²
Industriefunctie
19093 m²
Industriefunctie en kantoorfunctie
10285 m²
Industriefunctie en winkelfunctie
3002 m²
59
Kantoorfunctie
18610 m²
Onderwijsfunctie
2062 m²
Overige gebruiksfunctie
1122 m²
Sportfunctie
565 m²
Winkelfunctie
30457 m²
60
Ambitie •
•
•
•
We bieden op Kop van Isselt ruimte voor transformatie naar een gemengd woon-werkrecreatiegebied. We zetten in op minimaal het behoud van het aantal arbeidsplaatsen in het gebied. Daartoe moeten veel van de huidige extensieve, grootschalige en overlast gevende bedrijven plaats maken voor kleinschaligere en schonere bedrijven, die beter mengbaar zijn met wonen. Naast gebiedsverzorgende bedrijven (dienstverlening, horeca, etc.) ligt de nadruk op kleinschalige creatieve en innovatieve bedrijven, zoals kleinschalige ambachtelijke maakindustrie, creatieve (digitale) industrie en kleinschalige circulaire bedrijven. Hiertoe wordt een mix van bedrijfsruimten, kantoren, ruimte voor maatschappelijke voorzieningen (zorg, cultuur, ontmoeting), gebiedsverzorgende horeca en een broedplaats ontwikkeld. Kop van Isselt wordt is in 2040 getransformeerd tot een hoogstedelijke stadswijk, met een hoge bebouwingsdichtheid. Het aantal banen per vierkante meter is hoog. Bij de nadere uitwerking van de plannen voor Kop van Isselt wordt onderzocht of en voor welke doelgroepen clustering en stapeling van werkprogramma wenselijk en haalbaar is. Ook wordt op Kop van Isselt alleen geparkeerd in gebouwde voorzieningen, zodat het openbaar gebied zo veel mogelijk kan worden gebruikt voor een prettige openbare ruimte. Op Kop van Isselt bieden we ruimte aan huisvesting van maatschappelijke en culturele functies.
Dit past bij de centrale ligging in Amersfoort van het terrein. Met solitaire kantoren zijn we echter terughoudend; deze concentreren we in principe op locaties dichter bij het centraal station (stationsgebied, wagenwerkplaats). Een aantal authentieke industriële panden is behouden op Kop van Isselt. Deze panden geven Kop van Isselt identiteit en sfeer; belangrijke kenmerken voor een centrale locatie. Daarnaast wordt er bij de overige panden in het gebied ingezet op de zichtbaarheid van de gebruiker van het pand.
61
Opgaven • Op Kop van Isselt worden verouderde panden tussen nu en 2040 vervangen door nieuwe, courante, duurzame en efficiënt ingedeelde panden. Hierdoor gaat de ruimtelijke intensiteit van het gebied omhoog. In het hart van het gebied wordt een aantal karakteristieke panden behouden, met oog op het behoud van het industriële karakter van het gebied. • Op Kop van Isselt is een verduurzamings- en vergroeningsopgave. In de huidige situatie kent Kop van Isselt een sterk versteend karakter. Om te komen tot een aantrekkelijk leefklimaat (voor mens en dier) wordt een aanzienlijke hoeveelheid groen toegevoegd, met name door aanleg van een park langs de Eem en met een groene verbinding richting het Soesterkwartier, en worden ook straten en binnenterreinen groen ingericht. Op het vlak van duurzaamheid speelt verder onder andere de uitdaging om te komen tot duurzaam, en waar mogelijk circulair materiaalgebruik, en het zorgen voor een passende duurzame energievoorziening. • Met het aanzienlijke programma dat in het ontwikkelkader voor Kop van Isselt op hoofdlijnen is vastgelegd voor Kop van Isselt, zowel qua wonen, werken, voorzieningen en vergroening, is de uitdaging om te komen tot een stedenbouwkundige uitwerking die recht doet aan alle belangen.
Stationsgebied
Aantal bedrijven totaal
181
Aantal werknemers totaal
7657
Totale oppervlakte per functie
Bijeenkomstfunctie
3620 m²
Bijeenkomstfunctie en onderwijsfunctie
288 m²
Bijeenkomstfunctie en woonfunctie
263 m²
Gezondheidszorgfunctie
543 m²
Gezondheidszorgfunctie en kantoorfunctie
2867 m²
Industriefunctie
43 m²
Kantoorfunctie
171128 m²
Kantoorfunctie en overige gebruiksfunctie
179 m²
Kantoorfunctie en woonfunctie
853 m²
Logiesfunctie
359 m²
62
Onderwijsfunctie
2339 m²
Overige gebruiksfunctie
81638 m²
Sportfunctie
4450 m²
Winkelfunctie
13709 m²
Winkelfunctie en overige gebruiksfunctie
4479 m²
63
Ambitie • Het Stationsgebied heeft zich in 2040 doorontwikkeld tot een aantrekkelijke en dynamische werklocatie én toplocatie voor zakelijke ontmoeting, met een hoge concentratie van bedrijven en instellingen die zich profileren op thema’s rond de gezonde, duurzame en groene stad. Het stationsgebied heeft een belangrijke regiofunctie, maar trekt door de centrale ligging van de stad ook bedrijven die vanuit Amersfoort een nationale of zelfs internationale markt bedienen. De arbeidsintensiteit en ruimtelijke intensiteit blijft hoog in het Stationsgebied. • Het Stationsgebied biedt als werkgebied van de toekomst een grote variëteit aan (kantoor)milieus, en met ‘state of the art’ kantoren die voldoen aan de laatste trends op het vlak van werken. Daarbinnen is tevens plek voor economische, maatschappelijke en culturele functies. Ook is er plek voor ontmoeting in de aantrekkelijke openbare ruimte en horecafuncties. • Tot 2040 zullen er tot circa 57.000 m2 b.v.o. aan kantoren in het Stationsgebied (inclusief de Wagenwerkplaats) gerealiseerd worden, die voor een belangrijk deel dienen ter vervanging van kantoren op minder courante locaties in de stad. • Het Trapezium (zie rood omlijnd gebied in bovenstaand figuur) huisvest in 2040 onder andere het stadskantoor, verschillende deelconcepten en aanvullende commerciële kantoorruimte.
We zien in het gebied een kans om een ‘huis van de stad’ te realiseren. Opgaven • Er is sprake van een blijvende behoefte aan nieuwe kantoren in Amersfoort, die naast de groei van het aantal werknemers vooral samenhangt met een behoefte aan vervanging van verouderde kantoren elders in de stad. Het Stationsgebied heeft markttechnisch de beste propositie in de stad, samen met de binnenstad. Nieuwe kantoren worden daarom zoveel mogelijk in het Stationsgebied gerealiseerd. Tegelijk is het zo dat de markt niet altijd staat te 64
•
•
•
springen om het ontwikkelen van kantoren. Ondanks dat er mogelijkheden voor het bouwen van kantoren worden geboden in ontwikkelkaders en bestemmingsplannen voor Wagenwerkplaats, de Nieuwe Stad en op het Trapezium gerealiseerd worden, komen deze ontwikkelingen deze maar mondjesmaat van de grond. Hier is het zaak om als overheid een lange adem te hebben, en standvastig te blijven ten aanzien van de randvoorwaarden voor ontwikkeling van deze gebieden. Ondanks de grote behoefte aan kantoren, is er soms toch nog sprake van leegstand die hoger ligt dan frictieniveau. Dit heeft meerdere oorzaken. Ten eerste is er sprake van een disbalans in het aanbod, in de zin dat er vooral kleinere vloeren in grote kantoren te huur staan, en er voor bedrijven die grotere volumes zoeken (> 2.500 m2) geen aanbod is. Ten tweede voldoet een flink deel van de bestaande kantorenvoorraad in het stationsgebied niet aan de laatste kwaliteitseisen. Het eerste probleem willen we aanpakken door bij nieuwbouw van kantoren vooral in te zetten op kleinschalige, kwalitatieve toevoegingen, zodat een proces van doorstroming op gang kan komen. De vernieuwing van de bestaande kantorenvoorraad zien we als een opgave voor de markt. Het huidige Stationsgebied heeft een weinig aantrekkelijke uitstraling, zowel qua openbare ruimte als functies in de plinten van de gebouwen in het gebied. Dit vraagt om een impuls.
Hieraan wordt vormgegeven in een project tot herinrichting van het stationsgebied, waarvoor de Amersfoortse centrumvisie mede vertrekpunt is geweest. Het is belangrijk om kantoorgebruikers, ontwikkelaars en beleggers te verleiden om voor Amersfoort te kiezen. Dit kan door het Stationsgebied sterk te profileren als excellent bereikbare werk- en ontmoetingsplek van de toekomst in het hart van Nederland.
Wagenwerkplaats
Aantal bedrijven totaal
21
Aantal werknemers totaal
387
Totale oppervlakte per sector
Bijeenkomstfunctie
3898 m²
Bijeenkomstfunctie en kantoorfunctie
704 m²
Industriefunctie
3068 m²
Kantoorfunctie
20960 m²
Onderwijsfunctie
3684 m²
Winkelfunctie
755 m²
65
66
Ambitie • We ontwikkelen de Wagenwerkplaats als een aantrekkelijk en dynamisch gemengd gebied met afwisseling tussen hoge en lage dichtheden. De authentieke panden en details van het gebied zijn behouden en geven het een unieke uitstraling. • In 2040 bestaat de Wagenwerkplaats uit woningen, kantoren, (recreatieve) voorzieningen en kleinschalige ambacht. Aan de oostkant van de Wagenwerkplaats – dichtbij het station – zijn er kantoren en woningen in hogere dichtheden (bijvoorbeeld kantoren met grotere vloeroppervlakten). Aan de westkant van de Wagenwerkplaats – tegen de bloemenbuurt aan – zijn er kantoren, woningen en voorzieningen in lagere dichtheden met meer laagbouw (bijvoorbeeld kantoorvilla’s). • Op de Wagenwerkplaats zullen tot 2030 naast kantoren ook circa 600 woningen gerealiseerd worden, in lijn met het Deltaplan Wonen. Om evenwicht tussen de verschillende functies in het gebied te behouden hebben we de ambitie om tenminste 1.000 arbeidsplaatsen te realiseren. Opgaven • De Wagenwerkplaats is in de huidige situatie op grote delen onbebouwd. Om aan de behoefte aan woningen en kantoren te voldoen zal de Wagenwerkplaats veel intensiever gebruikt worden. • Vanuit de kantorenprognose blijkt een grote vraag naar kantorenmeters in de direct omgeving van station Amersfoort, waaronder de Wagenwerkplaats. Er is echter een tekort aan (plan)aanbod in het gebied.
Op de Wagenwerkplaats kan door realisatie van moderne en courante panden in (een deel van) deze behoefte worden voorzien. • Let wel, de Wagenwerkplaats beschouwen we hierbij als een communicerend vat met het Trapezium. Wanneer er op het Trapezium veel kantorenmeters worden gerealiseerd dan wordt de vraag naar kantorenmeters op de Wagenwerkplaats minder. • Er is voornamelijk vraag naar een kwalitatieve toevoeging van kantoren in Amersfoort. Grote kantoren zijn/worden al beschikbaar in het Stationsgebied en zijn er voldoende, dus het is verstandig om op de Wagenwerkplaats de focus te leggen op een kwalitatief ander aanbod. De Wagenwerkplaats zal zich met kleinschalig/middelgroot en kwalitatief hoogstaand aanbod (zoals kantoorvilla’s of karakteristiek kleinschalig vastgoed) kunnen onderscheiden van het Stationsgebied. • Ter ondersteuning kleinschalige detailhandel (dagelijks) en/of horeca om de verblijfsfunctie van het gebied te vergroten. Daarnaast ruimte bieden aan (kleinschalige) bedrijven in de dienstverlening en lichte ambachten om tot een multifunctionele stedelijke omgeving te komen en ere te doen aan traditie van de Wagenwerkplaats.
Hoefkwartier Aantal bedrijven totaal
225
Aantal werknemers totaal
4163 Bijeenkomstfunctie
796 m²
67
Totale oppervlakte per sector
Bijeenkomstfunctie, industriefunctie en onderwijsfunctie
3116 m²
Industriefunctie
16440 m²
Industriefunctie en kantoorfunctie
1648 m²
Kantoorfunctie
97553 m²
Kantoorfunctie en onderwijsfunctie
2466 m²
Kantoorfunctie en sportfunctie
374 m²
Kantoorfunctie en winkelfunctie
1535 m²
Kantoorfunctie en woonfunctie
5944 m²
Onderwijsfunctie
20588 m²
Overige gebruiksfunctie
7522 m²
Sportfunctie
400 m²
Winkelfunctie
1444 m²
68
Bedrijven per sector in Hoefkwartier 1 32 5 4
7
Informatie en communicatie Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening
46
8
Groot- en detailhandel; reparatie van auto's Gezondheids- en welzijnszorg
13
Onderwijs Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl. Cultuur, sport en recreatie
17
Bouwnijverheid Financiële instellingen Logies-, maaltijd- en drankverstrekking
43 22
Overige dienstverlening Industrie Vervoer en opslag Productie, distributie, handel in elektriciteit en aardgas
26 28
Werknemers per sector in Hoefkwartier 48 208
16
12 8
3
1
109
Informatie en communicatie Onderwijs
222
Financiële instellingen
1186
Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening Groot- en detailhandel; reparatie van auto's
281
Gezondheids- en welzijnszorg Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl. Bouwnijverheid Overige dienstverlening
539
Cultuur, sport en recreatie Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Industrie Vervoer en opslag
776
Productie, distributie, handel in elektriciteit en aardgas
754
Ambitie • Het Hoefkwartier dient als werklocatie voornamelijk kantoorgebruikers en onderwijsfuncties, zoals de SOMT campus.
69
•
•
•
In 2040 is het Hoefkwartier een gemengde en moderne stadswijk met uiteenlopende functies: werken, wonen, recreëren, leren en verblijven. Het uitgangspunt is om de aanwezige 5.000 arbeidsplaatsen te behouden. In 2040 is het Hoefkwartier een gemengd stedelijk milieu met hogere dichtheden in functies. In 2040 zijn er maximaal 4.000 woningen toegevoegd in het Hoefkwartier, in lijn met het Deltaplan Wonen (o.a. voldoende differentiatie). Er zijn 5.000 arbeidsplaatsen in het gebied en de bijbehorende voorzieningen hebben een plek in het gebied gevonden. De kantoren in het Hoefkwartier zijn in 2040 modern en een kwalitatieve aanvulling op de andere kantorenlocaties in Amersfoort.
Opgaven • Het toevoegen van woningbouw met het behouden van kwalitatieve werkgelegenheid in het gebied. • Het ontwikkelen van een innovatielocatie. • Door de ruime opzet van het Hoefkwartier is het belangrijk op plekken waar getransformeerd wordt meer meters terug te laten komen dan voorheen. Zo wordt het Hoefkwartier intensiever benut waardoor het gebied aan behoefte aan woningen én kantoren/bedrijfsruimte kan voldoen.
Vinkenhoef
Aantal bedrijven totaal
9
Aantal werknemers totaal
19
Totale oppervlakte per sector
Industriefunctie
10036 m²
Industriefunctie en kantoorfunctie
183 m²
Kantoorfunctie
861 m²
Winkelfunctie
357 m²
70
Bedrijven per sector in Vinkenhoef
1 Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening
1
Bouwnijverheid
4 Informatie en communicatie
1 Groot- en detailhandel; reparatie van auto's
Onderwijs
2
Werknemers per sector in Vinkenhoef 0 1
1 Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening
Groot- en detailhandel; reparatie van auto's
15 Bouwnijverheid
Informatie en communicatie
28 Onderwijs
71
Ambitie • Vinkenhoef wordt circulair ontwikkeld. • In 2040 is Vinkenhoef volledig uitgegeven als bedrijventerrein. De panden op Vinkenhoef zijn daarbij duurzaam en circulair gebouwd. Vinkenhoef zit in 2040 in fase I van de levenscyclus voor bedrijventerreinen. Op Vinkenhoef wisselen bedrijven grondstoffen uit met andere circulaire bedrijven op Vinkenhoef en in Amersfoort. • In 2040 is Vinkenhoef geheel CO2-neutraal en vervult samen met bedrijventerrein De Wieken en De Hoef Oost een belangrijke rol in de stadsdistributie en de circulaire retourlogistiek van Amersfoort. • Vinkenhoef is in 2040 volledig uitgegeven aan lokale middelgrote en moderne bedrijfsruimtegebruikers met een duurzaam en circulair profiel. Opgaven • Vinkenhoef kan dé draaischijf voor de circulaire economie in Amersfoort worden. Daarvoor kijken we naar het koppelen van grote grondstoffenstromen in Amersfoort enerzijds en (nieuw) ondernemerschap anderzijds. Daartoe is van belang dat grondstoffenstromen op gemeentelijk niveau beter in kaart worden gebracht. • Om Vinkenhoef voor 2040 CO2-neutraal te maken is het van belang dat bedrijven die zich op het terrein vestigen een concreet, op maat gemaakt en realistisch CO2-neutraal plan hebben.
Isselt-West
Aantal bedrijven totaal
431
Aantal werknemers totaal
3907
Totale oppervlakte per sector
Bijeenkomstfunctie
303 m²
Bijeenkomstfunctie, kantoorfunctie en winkelfunctie
6470 m²
Bijeenkomstfunctie, industriefunctie, kantoorfunctie en overige gebruiksfunctie
2414 m²
Industriefunctie
214993 m²
Industriefunctie en kantoorfunctie
39298 m²
Industriefunctie, kantoorfunctie en winkelfunctie
1125 m²
Industriefunctie, kantoorfunctie en woonfunctie
126 m²
Industriefunctie en winkelfunctie
12682 m²
72
Kantoorfunctie
35373 m²
Kantoorfunctie en winkelfunctie
4969 m²
Onderwijsfunctie
549 m²
Overige gebruiksfunctie
1485 m²
Winkelfunctie
60737 m²
Bedrijven per sector in Isselt West 3 4 15
11
1
1
6 4
Groot- en detailhandel; reparatie van auto's Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening Industrie
15
Bouwnijverheid
17
151
20
Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl. Informatie en communicatie Vervoer en opslag Gezondheids- en welzijnszorg Cultuur, sport en recreatie
29
Overige dienstverlening Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Onderwijs Verhuur van en handel in onroerend goed
40
Financiële instellingen Openbaar bestuur, overheidsdiensten, sociale verzekeringen Winning/distributie van water; afval(water)beheer, sanering
50
64
73
27
Werknemers per sector in Isselt West
22
18 31 143
18
5
4
2
87
Industrie Groot- en detailhandel; reparatie van auto's
173
Bouwnijverheid Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening
1220
182
Gezondheids- en welzijnszorg Informatie en communicatie Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl. Vervoer en opslag
451
Financiële instellingen Cultuur, sport en recreatie Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Overige dienstverlening Winning/distributie van water; afval(water)beheer, sanering Onderwijs Verhuur van en handel in onroerend goed
673
Openbaar bestuur, overheidsdiensten, sociale verzekeringen
851
Ambitie • We behouden Isselt-West als uitsluitend monofunctioneel bedrijventerrein, voor bedrijven uit hogere milieucategorieën mogelijk zijn (3.2 en hoger). We werken dus niet mee aan functiemenging door vrijstellingen voor lichtere bedrijfstypen of andere functies. De nadruk op Isselt-West ligt op business to business bedrijvigheid, dus zo min mogelijk publieksgerichte bedrijven. Een uitzondering wordt gevormd door huidige grootschalige detailhandelsbedrijven of bij het vinden van een passende invulling voor monumentale gebouwen. Daarnaast willen we de mogelijkheid in het huidige bestemmingsplan terugdraaien om bedrijfsverzamelcomplexen tot 50% van het oppervlakte als kantoor te verhuren. • Isselt-West benut daarbij de multimodale ontsluiting, bijvoorbeeld voor stadslogistiek over water. Een groot deel van de bedrijven op het terrein draagt bij aan het industriële, duurzame en circulaire profiel van Isselt-West. Hiermee draagt Isselt-West sterk bij aan een CO2-neutraal Amersfoort. • Isselt-West kent een gemiddelde bebouwingsintensiteit, passend bij zijn industriële, duurzame en circulaire profiel. Inefficiënt verkavelde terreinen worden waar mogelijk herontwikkeld. Industriële en circulaire bedrijven hebben genoeg opslag- en productie ruimte nodig om optimaal te kunnen functioneren. Wel wordt er zorgvuldig met ruimte op Isselt-West omgegaan.
Opgaven • Er wordt op Isselt-West met behoud van de bestaande doelgroepen toegewerkt naar intensiever gebruik van het terrein, dat past bij de ligging en karakteristieken van het terrein. Dit kan door meervoudig ruimtegebruik en efficiënter gebruik van kavels en vastgoed. • Op delen van het terrein is sprake van veroudering en verrommeling, met name ten noorden van de Nijverheids-Weg Noord en ten westen van de Argonweg. Daarnaast is er een proces 74
• •
•
•
•
van vernieuwing gaande waarbij verspreid door het gebied voormalige autoshowrooms worden herontwikkeld, veelal tot kleinere bedrijfsunits. Door de relatief kleinschalige verkaveling van het gebied aan de noordzijde komt het proces van vernieuwing hier moeizaam op gang. Op een aantal plekken op Isselt-West zijn tekenen van oneigenlijk gebruik. Inzet op handhaving is nodig om oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Met name op delen van het terrein waar relatief veel verouderde bedrijfsbebouwing staat, is sprake van een opgave tot verduurzaming. Dit kan worden versterkt indien in de toekomst mogelijk ook duurzaamheidseisen gaan worden gesteld aan bestaande bedrijfsbebouwing, zoals dat nu al voor kantoren geldt (label c-verplichting). Op Isselt-West staat een aantal grootschalige panden waar potentieel zonnepanelen op daken gerealiseerd zouden kunnen worden. Het is - doordat deze panden relatief oud zijn - echter de vraag of deze panden hoge aantallen zonnepanelen kunnen dragen. De bereikbaarheid van Isselt-West staat onder druk. Nu al is het op meerdere momenten van de dag erg druk. Door intensivering van het ruimtegebruik op Isselt-West, en de toenemende verkeersdruk op de ontsluitingswegen door binnenstedelijke woningbouw, kan de bereikbaarheid verder verslechteren.
We stimuleren daarom werknemers om minder gebruik te maken van de auto en meer van alternatieve vervoerwijzen (fiets, OV, deelscooters, etc). Ook wordt er een vorm van gereguleerd parkeren ingevoerd in het openbaar gebied, mede met oog op overloop van parkeerders uit aanpalende woonwijken. De ligging van Isselt-West aan de Eem (i.c.m. kadevoorzieningen) en de centrale ligging van het gebied in de stad bieden mogelijk ruimte voor stadslogistiek. Op Isselt-West zijn problemen met de waterhuishouding. Er wordt gewerkt aan een integrale aanpak, waarbij het riool wordt ontlast door meer infiltratie. Deze opgave gaat samen met inzet op vergroening op bedrijfskavels en in het openbaar gebied. Er is sprake van een samenhang met de aanpassing van het parkeerbeleid. Bij de laatste grote bestemmingsplan herziening is per abuis geen bestemming PDV toegekend aan bedrijven die die wel hadden moeten krijgen. Deze bedrijven kunnen in de huidige situatie blijven zitten onder overgangsrecht, maar bij een volgende herziening dient dit te worden aangepast.
Isselt Midden
Aantal bedrijven totaal
345
Aantal werknemers totaal
3301
Totale oppervlakte per sector
Bijeenkomstfunctie
5718 m²
Bijeenkomstfunctie en industriefunctie
578 m²
Bijeenkomstfunctie, industriefunctie en kantoorfunctie
3600 m²
Gezondheidszorgfunctie en kantoorfunctie
284 m² 75
Industriefunctie
72239 m²
Industriefunctie en kantoorfunctie
10228 m²
Industriefunctie, kantoorfunctie en winkelfunctie
292 m²
Industriefunctie en winkelfunctie
11295 m²
Kantoorfunctie
36874 m²
Onderwijsfunctie
13459 m²
Overige gebruiksfunctie
377 m²
Sportfunctie
3861 m²
Winkelfunctie
59443 m²
Bedrijven per sector in Isselt Midden 2
11
1
9 4
14
Groot- en detailhandel; reparatie van auto's Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening
15
Industrie
19
133
Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl. Gezondheids- en welzijnszorg Bouwnijverheid Informatie en communicatie
23
Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Onderwijs Cultuur, sport en recreatie
24
Overige dienstverlening Vervoer en opslag Verhuur van en handel in onroerend goed
25
Winning/distributie van water; afval(water)beheer, sanering
27
38
76
Werknemers per sector in Isselt Midden 31 39 146
18
3
76 696
147
Groot- en detailhandel; reparatie van auto's Bouwnijverheid Industrie
167
Onderwijs Informatie en communicatie
213
Gezondheids- en welzijnszorg Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl. Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening Overige dienstverlening
230 664
Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Vervoer en opslag Cultuur, sport en recreatie
233
Winning/distributie van water; afval(water)beheer, sanering Verhuur van en handel in onroerend goed
638
Ambitie • We behouden Isselt Midden als bedrijventerrein voor bedrijven in de hogere milieucategorieën (3.1 en in delen van het gebied hoger). Dat betekent dat we in principe niet meer meewerken aan afwijkingen van het bestemmingsplan voor vestiging van bedrijven in lagere milieucategorieën, behoudens in hieronder beschreven gevallen. We maken (ook) een uitzondering voor commerciële publieksgerichte voorzieningen die op hoger gelegen verdiepingen worden gevestigd (tweede verdieping of hoger), mits dit voldoet aan een goede ruimtelijke ordening (denk aan parkeren, sociale veiligheid, geen hinder voor bedrijven). Daarnaast willen we de mogelijkheid in het huidige bestemmingsplan terugdraaien om bedrijfsverzamelcomplexen tot 50% van het oppervlakte als kantoor te verhuren. • Op Isselt-Midden bieden we experimenteer- en presenteerruimte voor kleinere innovatieve (circulaire) bedrijven. Onder voorwaarden werken we binnen bedrijvenbestemmingen mee aan (qua oppervlakte) ondergeschikte, productiegebonden detailhandel onder voorwaarden van richtlijnen uit de detailhandelsnota. • Onder voorwaarden kan medewerking verleend aan grootschalige publieksgerichte voorzieningen, zowel commercieel (leisure) als maatschappelijk, indien deze aantoonbaar van grote toegevoegde waarde voor de stad zijn en er elders in de stad geen plek voor kan worden gevonden.
• We streven naar intensivering van het ruimtegebruik, die tot uitdrukking komt in een hogere FSI op Isselt Midden en meer werknemers per hectare. Daarvoor wordt er op het terrein gekeken naar randvoorwaarden en kansen voor intensievere bebouwing (zoals eventueel een minimale bouwhoogte), intensiever gebruik van bebouwing (collectieve huisvesting, zoals in broedplaatsen), of de mogelijkheid van huisvesting van meer intensieve sectoren (zoals dienstverlening en bedrijven met een grote kantoorcomponent) Indien hiertoe van het bestemmingsplan moet worden afgeweken is het uitgangspunt dat het maaiveld zoveel 77
mogelijk voor de bedrijfscomponent wordt voorbehouden, en kantoren en andere voorzieningen op hoger gelegen verdiepingen worden gerealiseerd. Opgaven • De bereikbaarheid van Isselt-Midden staat onder druk. Nu al is het op meerdere momenten van de dag erg druk. Door intensivering van het ruimtegebruik op Isselt-Midden, en de toenemende verkeersdruk op de ontsluitingswegen door binnenstedelijke woningbouw, kan de bereikbaarheid verder verslechteren. We stimuleren daarom werknemers om minder gebruik te maken van de auto en meer van alternatieve vervoerwijzen (fiets, OV, deelscooters, etc.). Ook wordt er een vorm van gereguleerd parkeren ingevoerd in het openbaar gebied, mede met oog op overloop van parkeerders uit aanpalende woonwijken. De ligging van Isselt Midden aan de Eem (i.c.m. kadevoorzieningen) en de centrale ligging van het gebied in de stad bieden mogelijk ruimte voor stadslogistiek. De mate waarin ruimte nodig is voor stadslogistiek, hangt mede af van beleid op het vlak van duurzame mobiliteit (zoals beperkingen voor vrachtvervoer in delen van de stad). Een grote aantrekkingskracht voor zwaardere, circulaire watergebonden bedrijven lijken vanwege de lage vaarklasse van De Eem niet reëel. In samenspraak met de provincie wordt gekeken naar de mogelijkheid om te komen tot een bouwhub, waarvoor Isselt-Midden de meest aangewezen locatie is.
• De verkeersveiligheid voor langzaam verkeer verdient aandacht. Onder andere het parkeren van vrachtwagens / opleggers is er op het terrein vaak sprake van onveilige situaties. Met de aanwezigheid van een grote school, en relatief veel publieksgerichte voorzieningen is dit extra van belang • Op Isselt Midden worden veel verouderde panden tussen nu en 2040 vervangen door nieuwe, courante, efficiënt ingedeelde en duurzame panden. Deze ambitie kan op gespannen voet staan met het streven naar behoud van betaalbare ruimte, die zo belangrijk is voor het kunnen ontstaan van innovatieve bedrijven. Op Isselt-Midden zijn problemen met de waterhuishouding. Er wordt gewerkt aan een integrale aanpak, waarbij het riool wordt ontlast door meer infiltratie. Deze opgave gaat samen met inzet op vergroening op bedrijfskavels en in het openbaar gebied. Er is sprake van samenhang met de aanpassing van het parkeerbeleid. • In de afgelopen decennia is weinig aandacht uitgegaan naar handhaving van bestemmingen. Hierdoor zal een deel van de ruimte op Isselt-Midden worden gebruikt door bedrijven die daar eigenlijk niet horen te zitten. Na vaststelling van het omgevingsprogramma zal daarom een impuls worden gegeven aan de handhaving, waarmee ruimte zal vrijkomen voor bedrijven die voor hun bedrijfsvoering afhankelijk zijn van onze bedrijventerreinen.
• Bij de laatste grote bestemmingsplan herziening is per abuis geen bestemming PDV toegekend aan bedrijven die die wel hadden moeten krijgen. Deze bedrijven kunnen in de huidige situatie blijven zitten onder overgangsrecht, maar bij een volgende herziening dient dit te worden aangepast.
De Wieken
Aantal bedrijven totaal
184
Aantal werknemers totaal
2229
78
Totale oppervlakte per sector
Bijeenkomstfunctie