Beleidskader Inclusieve Stad
Tekst van het document
• Inkomensondersteuning • Aansluiting jeugdhulp op basisonderwijs
Om beter te kunnen samenwerken is het nodig om elkaar te (leren) kennen. Je
• Toegang tot specialistische hulp en maatwerkvoorzieningen
samenwerkingspartners kennen en weten wat ze te bieden hebben. Daardoor
• Toegang tot woonzorgvoorzieningen of urgenties voor huisvesting o.b.v.
weten hulpverleners elkaar beter te vinden. Dat vraagt een open houding, elkaar
zorgvraag
opzoeken, bevragen, goed luisteren en delen van kennis en expertise. Door vanuit
• Persoonsgerichte aanpak veiligheid
een gezamenlijke ambitie aan de maatschappelijke resultaten te werken wordt
• Aanpak overlast
de expertise van de verschillende professionals effectiever ingezet en voorkomen
• Integratiewerk
we dat er langs elkaar heen wordt gewerkt. Kennis over de diverse initiatieven en vormen van ondersteuning en zorg helpt daarbij.
Om de beweging in de transformatie te realiseren, is er nauwe samenwerking tussen de kernpartners voor het sociaal domein: Wijkteams, Stadsring 51 en de
Aandachtspunt in de samenwerking rond een inwoner is ook het maken van
gemeente. De samenwerking tussen deze beleids- en uitvoerende partijen draagt
goede onderlinge afspraken over wie welke rol heeft in de hulpverlening. Het
er aan bij dat de behoeften en ervaringen uit de praktijk leidend zijn voor de
moet helder zijn wie het centrale aanspreekpunt is en het overzicht bewaakt.
keuzes in het beleid en dat beleid beter wordt geïmplementeerd in de praktijk.
Ook op beleidsniveau is goede afstemming nodig om de samenwerking te
Deze partijen zijn samen met hun vele partners in de wijken zoals huisartsen en
bevorderen door goede structuren en verbindingen te faciliteren en soms
GGD verantwoordelijk voor het bieden van een duidelijke en effectieve toegang
obstakels weg te nemen als gevolg van wetten, regels en afspraken.
tot de zorg, en meer inzet op preventieve taken.
51
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
3.3.2 Sturing
3.4
Wijkgericht werken
Opdrachten aan verbonden organisaties – algemene voorzieningen De kernpartners die taken uitvoeren in opdracht van de gemeente, doen dat in
3.4.1 Wijkgerichte uitvoering en samenwerking
lijn met de doelen en de uitganspunten uit dit beleidskader. Met deze
De wijk is het schaalniveau waarop uitvoering en samenwerking in de inclusieve
organisaties maken wij langjarige afspraken voor de uitvoering van taken met
stad zoveel mogelijk vorm krijgen. In de inhoudelijke thema’s (paragraaf 2.4) is
een bijbehorend financieel kader. De ondersteuning en activiteiten die door deze
aan bod gekomen waarom de wijk goed aansluit bij de leefwereld van veel
organisaties worden geboden, hebben het karakter van een algemene
inwoners. Wijkgericht werken maakt het mogelijk om ondersteuning dichtbij te
voorziening en zijn daarmee voorliggend op de zogenaamde maatwerkvoor-
bieden en de omgeving zoveel mogelijk te betrekken.
zieningen. De organisaties kennen een preventieve werkwijze, zijn laagdrempelig toegankelijk en zijn erop gericht om te voorkomen dat problemen van (groepen)
De sociale basisinfrastructuur op wijkniveau sluit aan op eigen netwerken van
inwoners verergeren. Voor alle partners geldt dat zij professionals in dienst
inwoners en versterkt deze. De functies ontmoeting, lichte ondersteuning en
hebben met een diverse achtergrond en die cultuursensitief werken, waardoor de
informatie & advies worden vooral op wijkniveau ingevuld, zowel door formele
dienstverlening aansluit op de specifieke behoeften van inwoners. Het gaat hier
als informele organisaties. De basisstructuren die in elke wijk aanwezig zijn, zijn
om het aanbod van organisaties als Stichting Wijkteams Amersfoort,
de organisatie en de ondersteuning van het sociaal werk, het vrijwilligerswerk, de
Indebuurt033, Stadsring 51 en de gemeentelijke afdeling Werk, Inkomen en Zorg.
wijkteams, de jeugdarts en de huisarts. Ook is er nauwe samenwerking met de toeleiding naar werk, inkomensondersteuning en schuldhulpverlening, hoewel
Inkoop van re-integratie-activiteiten
deze formeel een stedelijk georganiseerde ingang hebben.
Lokaal kopen wij re-integratie-instrumenten in die inwoners met een
De aanpak en benodigde samenwerking binnen de sociale basisinfrastructuur
bijstandsuitkering in staat stellen te kunnen participeren in de samenleving of
van iedere wijk varieert op basis van de kenmerken en behoeften in de wijk.
stappen te zetten richting betaald werk. Instrumenten of voorzieningen moeten aansluiten bij de behoefte van de doelgroepen, waarbij zoveel mogelijk gebruik
Wij versterken de wijk als organisatorisch niveau en zoeken daarin meer
wordt gemaakt van de reguliere arbeidsmarkt en werkgevers in stad of regio.
samenwerking met andere domeinen. De belangrijkste partijen die
Degenen voor wie betaald werken niet (direct) tot de mogelijkheden behoort,
samenwerken met inwoners, IndeBuurt033, Stichting Wijkteams Amersfoort,
worden toegeleid naar bijvoorbeeld een vrijwilligersplek. We vragen iedereen te
scholen, de ABC-organisaties15, kinderopvang, huisartsen en consultatiebureaus,
doen wat hij/zij kan om zo snel mogelijk weer in eigen onderhoud te kunnen
maar ook wijkbeheerders, gebiedsmanagers, wijkagenten, beheerders van
voorzien of, als dat (nog) niet mogelijk is op andere wijze maatschappelijk te
woningcorporaties, buurtsportcoaches en verenigingen. Zij kennen veel inwoners
participeren en/of te werken aan persoonlijke problemen die daar een belemmering voor vormen.
15 Amersfoortse Brede Combinatie is een samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en sociaal werk..
52
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
en weten wat er speelt. Vooral voor inwoners in een meer kwetsbare positie is
uitdrukking komen. Dit plan heeft een bredere scope: naast sociale en
een netwerk van informele en formele ondersteuning dichtbij van grote waarde.
leefbaarheidsvraagstukken wordt ook aandacht besteed aan de fysieke inrichting van de wijk en veiligheid. De regie op het proces voor de totstandkoming van
Professionals in de wijk kennen elkaar en weten elkaar goed te vinden. Dat maakt
deze wijkplannen wordt belegd bij de gemeente.
de ondersteuning aan groepen inwoners of individuen met vragen optimaal,
Het hele wijknetwerk draagt bij aan het wijkplan: inwoners, inwonersinitiatieven,
integraal en efficiënt. Contact tussen professionals over de verbetering van de
professionals en gemeente. Het wijkplan brengt op basis van data, kennis en
situatie van een gezin of huishouden gebeurt in de vorm van consultatie of
praktijkervaringen in beeld wat in de betreffende wijk nodig is, welke inwoners
casuïstiekoverleg. Deze verbetering wordt effectiever wanneer de samenwerking
het meest kwetsbaar zijn. Dit zorgt ervoor dat alle partners een passende, betere
zich uitbreidt naar andere partners in de wijk.
en effectievere inzet voor de wijk kunnen bepalen. Hiermee verwachten we op termijn de inzet op zwaardere en geïndiceerde ondersteuning en hulp te kunnen
3.4.2 Wijkgerichte aanpak en wijkplannen
verminderen. Gezamenlijk programmeren, uitvoeren, meten, leren en verbeteren
Onze doelen voor de inclusieve stad vragen om een integrale en domeinover-
is een belangrijk onderdeel van deze methodiek. Gedeelde kennis over het totale
stijgende samenwerking. Een wijkgerichte aanpak biedt niet alleen samenhang
aanbod en succesvolle interventies zijn daarbij van belang. De methodiek is
in ondersteuning en zorg, maar combineert deze met (vroeg)signalering van
uniform voor de hele stad, de inhoud is aangepast aan de situatie en behoefte in
achterliggende problematiek en passende opvolging daarvan. Ook versterkt de
de wijk en helpt prioriteiten te bepalen. Inzicht in de behoefte per wijk maakt ook
wijkgerichte aanpak de samenwerking tussen het sociale domein, het onderwijs,
duidelijk in welke wijken en/of voor welke groepen inwoners (preventieve)
sport en cultuur, het medische domein, het fysieke domein (leefomgeving,
ondersteuning nodig is om hun kansen te versterken.
ontmoetingsplekken, openbare ruimte, wonen) en het veiligheidsdomein. We organiseren ondersteuning en zorg op de plekken waar inwoners met De mensen in de wijk (inwoners, vrijwilligers, verenigingen, ondernemers, etc.)
kinderen al komen, zoals het consultatiebureau, de kinderopvang, de school en de
zijn onmisbare partners bij het creëren van de juiste randvoorwaarden voor een
huisarts. De wijkgerichte samenwerking is uiteraard ook van belang voor oudere
gezonde omgeving, passende en goede basisvoorzieningen, actieve sociale
inwoners, voor wie de nabijheid van activiteiten voor ontmoeting, activering en
netwerken.
bewegen belangrijk is. Meer bekendheid over het aanbod in de wijken van formele en informele organisaties en initiatieven, maakt het mogelijk om langer
We verkennen in één of enkele wijken of de methodiek van wijkprogrammering
zelfstandig te wonen en ondersteuning dichtbij te hebben.
passend is voor Amersfoort: een praktische toepassing van wetenschap, beleid en
53
uitvoering (ontwikkeld door kennisinstituten en gemeente Rotterdam). Wij
Een omgeving waarin mensen prettig samenleven is een omgeving die een
streven naar de opstelling van één plan per wijk, waarin alle aspecten tot
uitdaging beter aankan. Op tijd signaleren van onrust of spanning en de juiste
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
54
hoofdstukaanduiding
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
Subsidie voor wijkactiviteiten
3.5
Regionale aansturing en samenwerking
Voor het stimuleren van wijkgerichte activiteiten biedt de gemeente een scala aan
Ondersteuning of zorg die intensief of specialistisch is en niet efficiënt in de wijk
subsidiemogelijkheden voor professionele en vrijwillige initiatieven. Naast de
of in de stad georganiseerd kan worden, organiseren we in de regio Amersfoort.
subsidie in het kader van #ProjectenIndebuurt zijn er subsidies voor sportieve en
Dat gaat om onder meer specialistische ambulante hulp of verblijfszorg,
culturele activiteiten en Buurtbudgetten gericht op leefbaarheid en sociale cohesie
ondersteuning op het gebied van werk en inkomen via het Jongerenloket of het
in de wijk. Wij gaan deze subsidiemogelijkheden aan elkaar verbinden en de
regionaal Werkbedrijf voor mensen met een arbeidsbeperking. Bovenregionale
procedures voor aanvragen en toekenning op elkaar afstemmen, zodat inwoners
ondersteuning binnen de provincie Utrecht of Veiligheidsregio Utrecht betreft
en organisaties een duidelijke ingang hebben voor wijkgerichte activiteiten.
crisishulp, Veilig Thuis, Meldpunt Bezorgd, het regionaal centrum voor seksueel geweld, jeugdbescherming en jeugdreclassering. (Boven)regionaal georganiseerde ondersteuning en zorg is altijd aanvullend op
ondersteuning of begeleiding bieden kan ervoor zorgen dat het voor iedereen
de lokale inzet vanuit de basisinfrastructuur en de wijkteams en wordt zoveel
een fijne en veilige omgeving blijft.
mogelijk in de wijken vormgegeven (bijv. specialistische ambulante teams jeugdzorg). Regionale partners werken samen met lokale partners, huisartsen en
3.4.3 Stedelijke netwerken en organisaties sluiten aan op de wijk
onderwijs bij de uitvoering van ondersteuning en zorg.
Niet alle lokale ondersteuningsstructuren zijn wijkgericht georganiseerd.
Vanzelfsprekend zijn de leidende principes ook van toepassing op regionaal
Sommige bewonersnetwerken, informele netwerken (bijv. Pact Samsam),
georganiseerde ondersteuning en zorg.
verenigingen of informele hulporganisaties zijn stedelijk of wijkoverstijgend
55
georganiseerd (bijv. voedselbank, organisaties voor vrijwilligerswerk). Dat geldt
Functies die regionaal georganiseerd zijn o.a.:
ook voor professionele dienstverlening zoals schuldhulpverlening, leerplicht,
• Jeugdgezondheidszorg (m.u.v. maatwerk)
• Overige individuele voorzieningen
bemoeizorg of preventieve interventies.
• Intensieve jeugdhulp
• Jongerenloket
Ook de toeleiding naar arbeidsintegratie in samenhang met de toegang tot
• Aansluiting jeugdhulp op voortgezet
• Werkgeversservicepunt
dagactiviteiten en de toegang tot voorzieningen op het gebied van rollen, wonen
onderwijs en speciaal/passend
• Werkbedrijf
en vervoer zijn stedelijk ingericht. Dat geldt eveneens voor ketensamenwerking
onderwijs
• Leerwerkloket
op het gebied van veiligheid en zorg (de persoonsgerichte aanpak) en de
• 24/7 ondersteuning en zorg in de wijk
samenwerking op het gebied van wonen en zorg voor het realiseren van opvang-
• Jeugdbescherming en -reclassering
functie voortijdig schoolverlaten
en woonzorgvoorzieningen. Deze stedelijke netwerken of organisaties werken zo
• Veilig Thuis en aanpak huiselijk geweld
(RMC)
veel mogelijk samen met partners in de wijk. Inwoners kunnen erop vertrouwen
• Meldpunt Bezorgd
dat zij de juiste ondersteuning op de juiste plek krijgen.
• Crisishulp
Onze organisatiestructuur en samenwerking
• Regionale Meld- en Coördinatie-
• Sociaal Werkvoorzieningschap Amersfoort e.o. (RWA)
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
Rol van de GGD
Regionale afspraken jeugdhulp
De wettelijke taken (Wet Publieke Gezondheid) van de Gemeentelijke
Op het gebied van Jeugdhulp wordt intensief samengewerkt. Met zeven grote
Gezondheidsdiensten (GGD) zoals de bescherming, bewaking en bevordering van
jeugdhulp organisaties (breed spectrum) en betrokken gemeenten zijn
gezondheid en het signaleren en voorkomen van gezondheidsrisico’s, zijn in
contractueel meerjarige afspraken gemaakt over een gezamenlijke
Amersfoort belegd bij de GGD regio Utrecht.
transformatieagenda. De huidige regionale samenwerking sluit aan bij de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap, die de VNG in 2020 heeft vastgesteld.
3.5.1 Regionale bestuurlijke samenwerking
Daarin staat de regiovisie centraal. In deze visie spreken gemeenten onderling af
In regio Amersfoort bestaat intensieve bestuurlijke samenwerking tussen
welke jeugdtaken in samenwerking worden opgepakt en welke inhoudelijke
gemeenten. De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Soest,
ontwikkelingen in de regio gewenst zijn. Met deze norm versterken de
Woudenberg, Eemnes (alleen voor jeugdzorg) en Nijkerk (in Regionaal
gemeenten hun samenwerking bij het bieden van passende hulp aan jeugdigen.
Werkbedrijf en OMNV) en Veenendaal (alleen op Ondersteuning met
Een groot deel van de hulp kan lokaal worden geboden, maar voor de meer
noodzakelijk verblijf voor volwassenen) kopen samen ondersteuning en zorg in
gespecialiseerde jeugdhulp is samenwerking nodig.
die nodig is voor de uitvoering van de Wmo en de Jeugdwet. Ook werken zij
Het Rijk stuurt aan op het juridisch versterken van de regionale samenwerking
samen op het gebied van werk en inkomen en onderwijs. Gemeenten doen dit
op het gebied van de jeugdzorg. Hoe dit precies juridisch wordt vorm gegeven is
samen met bestuurlijke gremia op het gebied van ondersteuning en zorg, werk
op het moment van schrijven van dit beleidskader nog niet duidelijk. Samen met
en inkomen, (passend) onderwijs, en veiligheid (en zorg).
regiogemeenten wordt voorbereid om te voldoen aan de (wettelijke) vereisten, zodra deze helder zijn.
3.5.2 Ondersteuning en zorg Op het gebied van ondersteuning en zorg vindt in de regio gezamenlijke
Regionale afspraken beschermd wonen en maatschappelijke opvang
beleidsvoorbereiding plaats. In het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein worden
Ook voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang gelden
bestuurlijke besluiten voorbereid voor lokale colleges van B&W en gemeenteraden.
samenwerkingsafspraken in de regio Amersfoort. De afspraken zijn vastgelegd in
In toenemende mate wordt het lokale beleid op elkaar afgestemd. Enerzijds als
het regionale beleidskader ‘Moed moet’ en in de Samenwerkingsovereenkomst
gevolg van sturing door het Rijk, op het gebied van bijv. jeugdhulp en beschermd
OMNV 2018-2022. Hieraan nemen ook de gemeenten Nijkerk en Veenendaal deel.
wonen. Anderzijds door de behoefte in de regio om meer gezamenlijk te sturen op
Gemeente Veenendaal verlaat de regio Amersfoort vanaf 1 januari 2022. De
de transformatie en daarmee op de kwaliteit- en kostenontwikkeling.
samenwerkingsafspraken zijn gemaakt omdat de verantwoordelijkheid van de centrumgemeenten (zoals Amersfoort) met ingang van 1 januari 2022 wordt overgedragen aan alle gemeenten en de middelen voor Beschermd wonen vanaf 1 januari 2023 in een aantal jaarlijkse stappen worden uitgekeerd aan alle
56
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
gemeenten en niet langer aan centrumgemeenten. In 2021 worden de afspraken
mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Naar aanleiding van het derde
nader beschreven in een regiovisie beschermd wonen. In 2026 wordt geëvalueerd
steun- en herstelpakket en de opgave om in de arbeidsmarktregio mobiliteits-
of dit ook gebeurt voor de Maatschappelijke opvang. De afspraken hebben o.a.
teams in te richten wordt dit overleg uitgebreid met een vertegenwoordiging uit
betrekking op de verdere ontwikkeling van beschermd wonen en
de onderwijsinstellingen en de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs
maatschappelijke opvang, en de financiering daarvan.
Bedrijfsleven (SBB). Aan de stuurgroep WSP neemt ook Amfors deel. De samenwerking in het Werkgeversservicepunt (WSP) heeft als doel om de
3.5.3 Werk en Inkomen
werkgeversbenadering en dienstverlening aan werkzoekenden te optimaliseren.
Gemeenten, uitvoerende organisaties en belanghebbende partijen als UWV,
Het WSP plaatst werkzoekenden uit diverse doelgroepen (Bijstand, Wajong, WW,
werkgevers en vakbonden sturen gezamenlijk op beleid en uitvoering in de
WIA/WGA, jongeren en niet-uitkeringsgerechtigden) bij werkgevers. Werkgevers
arbeidsmarktregio Amersfoort voor de uitvoering van de Participatiewet en de
kunnen er terecht voor informatie, advies en expertise, vacatures en matching.
Wet sociale werkvoorziening. De samenwerking ziet er als volgt uit: Sociale werkvoorziening in gemeenschappelijke regeling Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale Bestuurlijk / Strategisch
Portefeuillehouders W&I
Bestuurlijk Overleg Werkbedrijf
werkvoorziening (Wsw). Hiervoor heeft regio Amersfoort het Regionaal Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort en omgeving (RWA) opgericht in een gemeenschappelijke regeling. Het bestuur van RWA bestaat uit de
Tactisch / Strategisch
Regionaal beleidsoverleg
Voorbereidend overleg Werkbedrijf
Stuurgroep WSP
57
Leerwerk loket
Reguliere doelen
Doelen Perspectief op werk
Doelen Sociaal Akkoord
is de wethouder van de gemeente Amersfoort. De Amfors Holding B.V. voorziet als opdrachtnemer van RWA in passend werk voor medewerkers, ofwel in eigen
Werkgeversservicepunt Operationeel
portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten. Voorzitter van het bestuur
Mobiliteits team
bedrijven ofwel via (groeps)detachering bij andere bedrijven. Het betreft medewerkers die voor 1 januari 2015 een sw-indicatie hebben gekregen. Na deze datum was instroom in de Wsw niet meer mogelijk.
Het Werkbedrijf is een netwerkoverleg en had oorspronkelijk vanuit het Sociaal
3.5.4 Onderwijs
Akkoord de functie van verbinden, aanjagen en monitoren van de inspanningen
Sinds de invoering van passend onderwijs in 2014 en de decentralisatie van de
om mensen met een arbeidsbeperking te matchen aan werk, en extra banen
Jeugdzorg in 2015 is de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs vormgegeven
beschikbaar te stellen. Deelnemers aan dit overleg zijn UWV, gemeenten,
in een regionale overlegstructuur. Deze bestuurlijke overlegstructuur is verankerd
werkgevers, FNV, CNV en VNO-NCW. Inmiddels richt dit overleg zich op alle
in de Wet Passend Onderwijs en de Jeugdwet. De bijbehorende
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
samenwerkingsagenda voor de regio Amersfoort dient als basis voor lokale plannen en samenwerking, en wordt op onderdelen ook lokaal uitgevoerd. Het bestuurlijk OOGO (Op Overeenstemming Gericht Overleg) wordt gevormd
Bestuurlijk overleg Sociaal Domein (BOSD)
Bestuurlijk OOGO
VSV Programma Leerplicht Jeugdgezondheidzorg
door de wethouders onderwijs en jeugd en de bestuurders van de
Aanbieders Jeugdhulp (Breed Spectrum)
Voorbereidend OOGO
Samenwerkingsverbanden uit de regio Amersfoort. Er zijn verschillende Samenwerkingsverbanden tussen het onderwijs in het primair en voortgezet onderwijs. De MBO-instellingen in de regio nemen op relevante onderwerpen deel aan het OOGO. Daarnaast zijn er diverse regionale werkgroepen.
Werkgroep Thuiszitters
Werkgroep verbinding onderwijs, dagbehandeling en dagactiviteiten
Werkgroep/ ontwikkeltafel Dyslexie
Werkgroep onderwijs en Breedspectrum Aanbieders
3.5.5 Bovenregionale samenwerking zorg en veiligheid
complexe problemen integraal aangepakt en beter beheersbaar. In de flexibiliteit
Voor samenwerking tussen het domein van ondersteuning en zorg en dat van
sluit het ZVHRU aan bij de regionaal vastgestelde prioriteiten:
veiligheid (justitiële organisaties) is een overlegstructuur in de regio Midden-
• ‘aanpak ondermijning’
Nederland (Utrecht, Gooi & Vecht en Flevoland). Iedere subregio kent een
• personen met onbegrepen gedrag en gevaarsrisico’s
gemeentelijk bestuurlijk overleg Sociaal Domein. Aan het Regionaal
• complexe en langdurige huiselijk geweldsituaties
Veiligheidscollege nemen burgemeesters deel samen met de eenheidsleiding en
• radicalisering en extremisme
hoofden van de politie en de Officier van Justitie in de regio. Hieronder opereren
En ook:
diverse taskforces en stuurgroepen die tot doel hebben de domeinen van zorg en
• de uitvoering van de Wet verplichte GGZ
veiligheid te verbinden.
• het Advies- en Meldpunt Bezorgd • de contractering van gespecialiseerde hulpverleningsinstellingen
De samenwerking heeft betrekking op onderwerpen als complexe jeugdproblematiek, huiselijk geweld en kindermishandeling, onbegrepen gedrag,
De zes Utrechtse Wmo/jeugdregio’s werken samen om de inrichting en
radicalisering, zorgfraude en mensenhandel.
subsidiëring van Veilig Thuis en de inzet van (preventieve) jeugdbescherming en jeugdreclassering maatregelen (SAVE) door gecertificeerde instelling Samen
Operationeel werken partners samen in het Zorg- en Veiligheidshuis Regio
Veilig Midden Nederland mogelijk te maken.
Utrecht (ZVHRU). Dit is een regionaal samenwerkingsverband van justitiële
58
organisaties, zorgorganisaties en 26 gemeenten in de veiligheidsregio Utrecht.
3.5.6 Regionale contractering en inkoop van ondersteuning en zorg
Professionals uit de domeinen zorg, veiligheid en gemeenten werken onder
Inkoop en contractering van specialistische ondersteuning en zorg, alsook
eenduidige regie aan complexe zorg- en veiligheidsproblemen. Zo worden
accountmanagement en contractbeheer worden in regionaal verband uitgevoerd
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
door de gemeente Amersfoort (het Regionaal Inkoop en Subsidie Bureau).
basisinfrastructuur en betere sturing door het accountmanagement. Hiervoor
Voor ambulante ondersteuning en zorg heeft de regio tot op heden een groot
bepalen we op basis van welke criteria aanbieders worden geselecteerd.
aantal aanbieders gecontracteerd. Dit sloot aan bij de wens tot keuzevrijheid in
3 We sturen op de toegang: deze wordt belegd daar waar de sturing op de
zorgaanbieder voor cliënten en aansluiting bij lokale aanbieders. Het beperkt
transformatie en beheersing van de kosten het best te realiseren is.
echter de mogelijkheden om een efficiënt netwerk op te bouwen tussen sociale
Bijvoorbeeld de poortwachter dyslexie bij het samenwerkingsverband primair
basis, huisartsen, wijkteams, specialistische zorgaanbieders en andere
onderwijs voor behandeling van dyslexie, het loket participatie voor
betrokkenen zoals SVMN en de volwassen GGZ. Uit landelijk onderzoek blijkt
dagactiviteiten van volwassenen, de breed spectrum aanbieders voor de
bovendien dat hoe meer aanbieders gecontracteerd zijn, des te meer
behandeling van complexe problematiek jeugd en de centrale toegang voor
ondersteuning wordt geleverd en kosten worden gemaakt. Het contracteren van
ondersteuning met noodzakelijk verblijf. De procesregie ligt bij de gemeente.
veel aanbieders leidt tot hoge administratieve kosten, beperktere mogelijkheden
We sturen op taakbekostiging, waarbij financiering plaatsvindt op basis van
om te sturen op (on)gewenste ontwikkelingen en ineffectiviteit en inefficiëntie
een taakopgave. Hiermee wordt de opdrachtnemer (mede) eigenaar van een
bij wijkteams.
transformatieopgave en de verdeling en inzet van schaarse middelen. Zij moeten beter aansluiten op de basisstructuren in de wijk. Deze vorm van
Strategische uitgangspunten voor inkoop van ondersteuning en zorg 2021 e.v.
financieren is al van toepassing op de inzet van de wijkteams, de SBI en de
We hanteren in regionaal verband vier strategische uitgangspunten voor de
verblijfszorg Jeugd.
inkoop. Deze zijn leidend bij de voorbereiding van nieuwe aanbestedingen. Het betreft de volgende uitgangspunten: 1
59
4 Onderdeel van de taakgerichte financiering zijn meerjarige afspraken waardoor een duurzame relatie ontstaat met de uitvoeringsorganisaties.
We sturen op normalisatie en een inclusieve samenleving waarbij gemeenten lokaal een basisinfrastructuur hebben waarin inwoners elkaar ondersteunen
p*q-financiering
en waar maatschappelijke voorzieningen gericht zijn op alle inwoners, waar
Voor specialistische vormen van ondersteuning en zorg die niet binnen de
nodig met extra ondersteuning. We voeren met elkaar het gesprek over wat
taakopgaven vallen of om keuze mogelijk te maken voor specifieke aanbieders,
‘normaal’ is en wat ‘voldoende’ in de uitvoering van zorg en ondersteuning.
sluiten wij contracten met aanbieders op basis van p*q-financiering. Dit houdt in
Dit brengt een verschuiving van individueel maatwerk naar meer collectieve
dat aanbieders die voldoen aan de gestelde basiscriteria over organisatie en
voorzieningen.
kwaliteit van zorg worden gegund om zorg te mogen leveren. Daadwerkelijke
2 We sturen op een beperking van het aantal aanbieders per gemeente, en
levering en betaling van geleverde zorg kan alleen als een aanbieder daarvoor
realiseren kortere lijnen tussen zorgaanbieders en gemeenten voor het
een indicatie ontvangt op basis van een afgegeven beschikking of van verwijzers
individuele maatwerk. Dit maakt betere samenwerking mogelijk met wijk-
zoals huisartsen en de Gecertificeerde Instellingen met een bepaling tot
teams en andere verwijzers, betere samenwerking met partijen in de sociale
jeugdhulp. Zorgaanbieders hebben daarmee geen garantie op levering en dus
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
omzet. De sturing op de inzet van ondersteuning en zorg ligt daarmee bij de
3.6
Landelijke samenwerking
toegang. Omdat veel van de benodigde ondersteuning bij partners belegd is
De uitvoering van de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wet Maatschappelijke
binnen taakgerichte opgaven, wordt het aandeel van de p*q-gefinancierde
Ondersteuning is in handen van gemeenten. Gemeenten werken onderling
instellingen kleiner.
samen om inhoudelijk af te stemmen en van elkaar te leren en om gezamenlijk te lobbyen richting het Rijk of andere financiers, zoals zorgverzekeraars. Hiervoor
Rekening houden met diversiteit
zijn diverse netwerken actief.
Een vereiste bij inkoop van ondersteuning en zorg is dat elke organisatie cultuursensitief werkt en aansluit bij de diversiteit van hulpvragers, in
3.6.1 Stedennetwerk G-40
termen van leeftijd, beperking, etniciteit, seksuele voorkeur of religie. Dat
Het G40-stedennetwerk is het netwerk van 40 (middel)grote steden in ons land.
betekent dat we niet voor elke doelgroep een specifieke voorziening inkopen,
Het belangrijkste doel van het stedennetwerk is het behartigen van de
maar verwachten dat elke organisatie een divers samengesteld bestand van
gezamenlijke belangen op diverse beleidsterreinen richting kabinet, Eerste en
personeel heeft of dat via onderaannemers mede regelt.
Tweede Kamer en ministeries. Het netwerk kent drie pijlers; de Sociale Pijler, de Pijler Economie en Werk en de Fysieke Pijler. De Sociale Pijler heeft themagroepen
3.5.7 Landelijke inkoop
voor de belangrijkste deelterreinen in het sociaal domein.
De VNG maakt landelijke contractafspraken voor specifieke vormen van ondersteuning en zorg. Voor de Jeugdhulp gaat het om hoog specialistische zorg
Daarnaast heeft het G40-stedennetwerk een belangrijke rol bij kennisuitwisseling.
die niet in elke regio beschikbaar is (bijvoorbeeld behandeling van
Het netwerk biedt een breed platform voor kennisuitwisseling tussen de steden
eetstoornissen). Op het gebied van maatschappelijke ondersteuning betreft het
onderling en geeft ruimte aan kennisdeling met partners op de diverse
ondersteuning aan mensen met zintuigelijke beperkingen.
beleidsterreinen van het netwerk. Het stedennetwerk zoekt zowel in de belangenbehartiging als in de kennisuitwisseling samenwerking met andere
‘De ideale Amersfoortse samenleving: iedereen kan op zijn/haar manier meedoen en wordt gewaardeerd om wie hij is. De verschillen worden gezien en gevierd.’
partijen, zoals de VNG, de G4, het IPO, Platform31.
3.6.2 Netwerk Directeuren Sociaal Domein (NDSD) NDSD is een netwerk waarin grote gemeenten (100.000+) hun krachten bundelen en samenwerken aan kennisdeling, ontwikkeling van inzichten en het delen van ervaringen in het brede sociale domein. Met als doel om samen te leren over de sturing op het sociaal domein. De ambitie is om dit te doen vanuit ‘eenvoud en de bedoeling’, om de uitgangspunten en principes voor de beoogde
60
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
transformatie daadwerkelijk te blijven volgen. Er zijn leertrajecten, themabijeenkomsten en werkgroepen, die gericht zijn op actuele ontwikkelingen. Amersfoort is een van de voortrekkers van het netwerk. Het NDSD is op strategisch niveau een gesprekspartner in landelijke en regionale verbanden en voor organisaties die zich bezighouden met de beweging in het sociale domein. Het is geen formele partij als het gaat om bestuurlijke, wettelijke en financiële afspraken. Daarvoor zijn de VNG en de G-40.
3.6.3
Divosa
Divosa is de vereniging van gemeentelijke directeuren in het sociaal domein. Ooit gestart met de focus op sociale diensten, is Divosa ontwikkeld tot een vereniging waarin directeuren kennis ontwikkelen en uitwisselen over het bredere sociaal domein.
3.6.4
Lobby
Lobby wordt bij gemeente Amersfoort centraal gecoördineerd om snel te kunnen schakelen op ambtelijk en bestuurlijk niveau en voor effectieve en efficiënte inzet van mensen en middelen. Om de lobby te versterken en verbeteren worden strategieën opgesteld die aansluiten bij de doelen in het coalitieakkoord. Voor de opgave ‘Inclusieve stad’ vormt dit beleidskader het uitgangspunt. De coördinatie betreft de inzet op de lobby-, netwerk- en subsidieactiviteiten (monitoring, agendering in staven, etc.) en de inbreng voor een (periodieke) monitor Public Affairs voor het College van B&W. We richten ons ook op de samenwerking tussen de opgaven uit het coalitieakkoord, o.a. inzet VNG, G40, City Deals, Green Deals, etc.
‘Verschillen vragen om verschillen in aandacht en aanpak.’ 61
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
3.7
Meer impact door data- en kennisgedreven werken
3.7.2 Toekomstmogelijkheden van data- en kennisgedreven werken Waar cijfers en onderzoeken nu nog vooral gebruikt worden om beleid te
Data en kennisgedreven werken wordt de komende jaren misschien wel
onderbouwen, monitoren of te evalueren, willen we het meer gebruiken als basis
belangrijker dan ooit, in aansluiting op het voornemen in het coalitieakkoord
voor nieuw beleid: bijvoorbeeld door een soort ‘startfoto’ met daarin de
van Amersfoort meer (big) datagedreven te gaan werken. Hiermee zijn we
belangrijkste cijfers, onderzoeken of als manier om nieuwe richtingen voor beleid
beter in staat om complexe vraagstukken in de maatschappij op integrale
te vinden. We zetten data en kennis ook meer in bij het wijkgericht werken.
wijze aan te pakken.
We gaan de komende jaren op zoek naar nieuwe manieren om data- en kennisgedreven te werken. Projecten zoals het IJslands model, waarin op basis
3.7.1 De ontwikkelingen op het gebied van data- en
van data interventies ingezet worden en de effecten gemonitord worden, blijven
kennisgedreven werken
belangrijk. Ook willen we vaker inzetten op ‘hacketons’. Door vanuit verschillende
De afgelopen jaren is al kennis- en datagedreven gewerkt in het sociaal domein.
disciplines (bijvoorbeeld data-, onderzoeks- en praktijkkennis) de kennis en data
Zo monitoren we de effecten van de decentralisaties sinds 2015 met de jaarlijkse
te bekijken en analyseren verkrijgen we nieuwe inzichten die binnen beleid
monitor sociaal domein. De gemeente werkt samen met landelijke
gebruikt kunnen worden. Daarbij kijken we welke inzichten we kunnen halen uit
kennisinstituten die onderzoeken uitvoeren of werkplaatsen inrichten.
voorspellende technieken en big data.
Amersfoort op landelijk niveau betrokken bij samenwerkingen op het gebied van
Het blijft altijd belangrijk om, samen met professionals en andere partners, het
datagedreven werken. Zo is Amersfoort betrokken bij de doorontwikkeling van de
verhaal bij de cijfers en onderzoeken te duiden. Dat helpt om de juiste conclusies
Gemeentelijke monitor sociaal domein op waarstaatjegemeente.nl en de
te trekken, te beoordelen hoe de data kunnen worden gebruikt in beleid.
doorontwikkeling van het cliëntervaringsonderzoek Wmo en Jeugd. Met de gezonde wijkaanpak kijken de GGD en gemeente op basis van data en kennis per
Ruimte voor experimenteren
wijk wat er nodig is om de gezondheid en zelfredzaamheid te versterken en
Naast het inzetten van evidence based interventies moet er ook ruimte blijven
gezondheidsachterstanden te verminderen. Ook in de uitvoering maken we
voor experimenten met interventies die nog niet evidence based zijn. Vooral daar
zoveel mogelijk gebruik van de informatie uit de zorgadministratie, zetten we in
waar nog geen of onvoldoende data en kennis over is. De experimenten hebben
op transformatiewerkplaatsen en het ontwikkelen van het datawarehouse
daarom ook als doel om bij te dragen aan het opbouwen van kennis, te leren van
sociaal domein. Er komen zo steeds meer data beschikbaar die betrouwbaarder
ervaringen en daar conclusies uit te trekken.
en actueler zijn, en die helpen om beter te sturen.
‘Samenwerking tussen initiatieven en gevestigde instanties, hoe organiseren we dat?’ 62
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
3.7.3 Inzet op data- en kennisgedreven werken
halen. Ook bij de implementatie van eventueel nieuwe interventies is
Inzet om meer data- en kennisgedreven te kunnen werken, bestaat uit:
intensieve samenwerking nodig: uitwisselen van best practices om van en
• Breed draagvlak voor data- en kennisgedreven werken.
met elkaar te leren.
• Meer bekendheid met data- en kennisgedreven werken binnen de gemeente
• Verkennen van de technische mogelijkheden op het gebied van meer
en bij uitvoeringsorganisaties, en met het gebruiken en duiden van cijfers en
datagestuurd werken en databescherming binnen de geldende
onderzoeken.
privacyrichtlijnen.
• Voorafgaand aan een project of nieuw beleid de nemen om te starten met het verzamelen, analyseren, beschrijven en duiden van de verschillende cijfers
• Blijvend doorontwikkelen van kennis en vaardigheden van de (nieuwe) technische mogelijkheden zoals big data en voorspelmodellen.
en onderzoeken. Vooraf bedenken hoe je de effecten wilt monitoren en hoe je wilt evalueren. • Meer inzicht in evidence based interventies en beschermende en risicofactoren op basis van wetenschappelijk onderzoek. • Meer samenwerking tussen (in- en externe) onderzoek, beleid en praktijk. Alle
63
3.7.4 Vermindering administratieve lasten Doelstelling is om administratieve lasten bij inwoners en in de uitvoering zo veel mogelijk te beperken. Datagericht werken kan leiden tot de noodzaak om meer data vast te leggen en daarmee de administratieve lasten te verhogen.
perspectieven zijn nodig om een zo volledig mogelijk beeld te hebben van de
Uitgangspunt is dit zoveel mogelijk te vermijden. Uitbreiding van dataverzameling
beschikbare kennis, de juiste duiding te geven, en om onderzoeksvragen op te
is altijd onderdeel van de besluitvorming omtrent een businesscase.
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
3.8
Financieel kader
3.8.2 Programma Betaalbaarheid Ondersteuning en Zorg Net als veel andere gemeenten in Nederland heeft Amersfoort te maken met
3.8.1 Een integraal financieel kader
stijgende kosten voor ondersteuning en zorg in de periode 2016-2020, in
Bij de start van de decentralisaties van Wmo en Jeugd in 2015 heeft het Rijk
combinatie met minder rijksmiddelen. Om deze stijgende kosten het hoofd te
doeluitkeringen ter beschikking gesteld, de Integratie Uitkering Sociaal Domein
bieden zijn wij in 2019 gestart met het Programma Betaalbaarheid
(IUSD). Vanaf 2019 is de IUSD als doeluitkering verdwenen en zijn de rijksmiddelen
Ondersteuning en Zorg. Binnen dit programma worden maatregelen genomen
grotendeels opgenomen in de algemene uitkering van het Gemeentefonds. Voor
voor de periode 2019-2023 om met behoud van kwaliteit en toegang de kosten
participatie, beschermd wonen en voogdij/18+ worden de middelen nog via
voor ondersteuning en zorg betaalbaar te houden. De financiële opgave van het
doeluitkeringen beschikbaar gesteld. Naar verwachting worden deze middelen
programma behelst € 9,5 miljoen (excl. indexering). Door middel van goede
binnen afzienbare termijn ook toegevoegd aan de Algemene uitkering.
monitoring worden de effecten van de maatregelen beoordeeld en waar nodig bijgesteld. Een groot deel van de inhoudelijke en financiële resultaten van het
Over de bekostiging van individuele voorzieningen op basis van de Wmo 2015
programma dient behaald te worden in de jaren 2021-2023. Drie keer per jaar
(o.a. abonnementstarief en beschermd wonen) en jeugdwet zijn en worden
rapporteren wij aan de raad over de effecten van de maatregelen. Naast deze
landelijk onderzoeken en acties uitgevoerd. We verwachten dat in het nieuwe
financiële opgave is bij de vaststelling van de begroting 2021 voor de periode
regeerakkoord in 2021 duidelijkheid ontstaat over uitbreiding van de budgetten
2021-2024 een taakstelling van € 850.000 per jaar op sociaal domein en
voor gemeenten en/of aanpassing van de wetten, zodat kosten kunnen worden
€ 100.000 per jaar op VVE opgelegd. Bij de kadernota 2022 zullen voorstellen worden
beheerst. De uitkomsten leiden mogelijk tot aanpassingen in het beleid en/of de
gedaan om deze taakstellingen in te vullen. Tot slot is vanaf 2024 sprake van een
begroting.
structureel tekort van een € 0,5 miljoen op de uitvoering van het minimabeleid.
De kosten van sociaal domein en onderwijs stijgen jaarlijks door de groei van de
Wij sturen zowel op de transformatie, de kwaliteit van de ondersteuning en zorg
stad, door loon- en prijsontwikkelingen en door autonome groei van de
(de inhoudelijke doelen) als op de betaalbaarheid (de financiële doelen). In
zorgvraag. Om een gelijk voorzieningenniveau voor de inwoners van de stad te
business cases wordt bepaald welke investeringen nodig zijn, welke
kunnen behouden wordt jaarlijks de begroting op basis van deze indexen
maatschappelijke baten worden gerealiseerd en berekend welke financiële lasten
bijgesteld. Indien deze bijstelling financieel niet past in het gemeentelijke
hier tegenover staan, c.q. welke besparingen kunnen worden bereikt. Deze
financiële beeld, zijn bezuinigingsvoorstellen niet uitgesloten.
werkwijze zetten wij voort in dit beleidskader. Uit het programma betaalbaarheid blijkt dat investeringsbudget nodig is om de transformatie en daarmee doelen en/of besparingen te kunnen realiseren.
64
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
Binnen de begroting is onvoldoende vrije ruimte aanwezig om dit te financieren.
onderuitputting is met de begroting 2021-2024 ingezet ter afdekking van de
Wij onderzoeken de mogelijkheid voor het instellen van een zogenaamd
gemeentebrede financiële problematiek.
revolverend fonds. Een bijzonder kenmerk van een revolverend fonds is dat het
Voor het verstrekken van de bijstandsuitkeringen gaan wij ervan uit dat de
fonds zichzelf moet aanvullen doordat de investeringen die gedaan worden
budgetten van het Rijk toereikend zijn om de uitkeringslasten op te vangen. Dit is
vanuit het fonds ook opbrengsten genereren. Een onttrekking aan dit fonds kan
elk jaar afhankelijk van de uitkomsten van het verdeelmodel van het Rijk,
enkel plaatsvinden na besluitvorming door het college over een business case. Bij
daarnaast is het mogelijk dat evenals op de andere onderdelen van het
de financiering betrekken wij ook andere partijen (o.a. private partijen, fondsen,
programma, er in de realisatie afwijkingen ontstaan.
medisch en veiligheidsdomein) die profiteren van de uitvoering hiervan. Ook op
Het is de verwachting dat er de komende jaren druk blijft bestaan op de
basis van de ervaringen uit deze innovaties/business cases zullen wij landelijk
financiële middelen voor het sociaal domein.
(Rijk, VNG) pleiten voor passende financiering van de gemeentelijke taken en
Voor alle genoemde terreinen geldt dat de coronacrisis (grote) impact kan
ruimte in wet- en regelgeving om problemen op te lossen.
hebben op het gebruik van ondersteuning en zorg. De crisis die samenhangt met de coronapandemie kan bijv. nog jarenlang negatief doorwerken op de
3.8.3 Veranderende financiële kaders
werkgelegenheid en werkloosheid in de stad en op het gevoel van welbevinden
Ook de komende jaren worden door het Rijk financiële mutaties doorgevoerd in
van inwoners. Dat heeft vervolgens invloed op het gebruik van minimaregelingen,
het Sociaal Domein. In 2021 zal bijvoorbeeld een deel van de financiering van
schuldhulpverlening, re-integratie en uitkeringen, maar ook op de behoefte aan
Beschermd Wonen overgaan van de Wmo naar de Wet langdurige zorg (Wlz).
ondersteuning en zorg.
Hiermee nemen de inkomsten en de uitgaven voor Beschermd Wonen af. Ook worden de middelen hiervoor vanaf 2023 doorgedecentraliseerd naar alle
Binnen het programma Onderwijs en Jeugd hebben we middelen beschikbaar
gemeenten in Nederland. Naast deze voorbeelden zijn er nog meer mutaties te
voor activiteiten die bijdragen aan de inclusieve stad, zoals de middelen voor
verwachten, o.a. als gevolg van de nieuwe verdeelmodellen. Dit alles maakt de
volwasseneneducatie, ter voorkoming van schoolverzuim en voortijdig
noodzaak tot het goed doorvoeren van de benodigde lokale en regionale
schoolverlaten en middelen ter bestrijding van onderwijsachterstanden. Een deel
transformatie alleen maar groter om ondersteuning en zorg betaalbaar te houden.
van deze activiteiten wordt bekostigd met rijksmiddelen en een deel met gemeentelijke middelen.
Zo is er de laatste jaren in het minimabeleid sprake van hogere uitgaven dan begroot en verwachten we dat ondanks dat extra middelen zijn toegevoegd aan deze budgetten (€ 0,8 miljoen structureel vanaf 2021 en in 2020 tot en met 2023 incidenteel € 0,5 miljoen), de druk op de budgetten blijft. Op het gebied van re-integratie bleek de laatste jaren sprake van onderuitputting. Deze
65
Onze organisatiestructuur en samenwerking
‘De leidende principes zijn prachtig maar kan een professional die begeleid, of een vrijwilliger, dit allemaal wel omvatten?’ Terug naar de inhoudsopgave
bestaan, maar niet meer aan te vullen. De reserve wordt dan nog gebruikt om de geplande onttrekkingen aan de reserve uit voeren. De reserve heeft daarmee ook niet meer het brede karakter dat zij tot nu heeft gehad. Indien risico’s zich voordoen kunnen incidentele lasten nog ten laste van deze reserve gebracht worden zolang deze reserve toereikend is. Parallel hieraan kan besluitvorming worden voorgelegd om het betreffende budget te verhogen of te verlagen. De transitie Sociaal Domein en het Project Betaalbaarheid Zorg en Ondersteuning vinden ondertussen onverminderd 3.8.4 doorgang. Beschikbare middelen inclusieve stad
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
Het financieel kader waarmee we dit beleidskader de door de Raad Ter dekking van kosten van de nachtopvang 'Amergaard' wordt €uitvoeren, 0,8 miljoenisonttrokken aan de reserve vastgestelde Maatschappelijke Opvang en toegevoegd aan programmaonderdeel 2.1.4. De totale afname meerjarenbegroting 2021-2024. Het betreft het van de reserves komt hiermee voor 2021 op € 2,6 miljoen. programmaonderdeel Sociaal Domein (2.1) en Onderwijs en Jeugd (3.2, exclusief Onderwijsvoorzieningen). Tabel HF.2.1A Financieel overzicht per programma PROGRAMMA
REKENING BEGROTING BEGROTING 2019 2020 2021
RAMING 2022
RAMING 2023
RAMING 2024
LASTEN EXCLUSIEF TOEVOEGINGEN AAN RESERVES 2.1.1 Basisinfrastructuur
-13.334
-13.473
-13.877
-13.943
-13.998
-14.040
2.1.2 Ambulante zorg
-20.017
-20.033
-20.678
-20.666
-20.885
-21.090
2.1.3 Specialistische zorg
-74.761
-68.122
-67.893
-66.398
-67.844
-68.286
2.1.4 Beschermd wonen
-48.226
-53.081
-48.953
-48.706
-48.532
-48.765
-505
-353
-419
-729
-765
-765
-93.927
-95.999
-96.760
-95.613
-96.137
-96.274
-250.770 -251.062
-248.580
-246.056
-248.163
-249.220
2.1.5 Diversiteit, integratie en toegank 2.1.6 Werk en inkomen TOTAAL LASTEN BATEN EXCLUSIEF ONTTREKKINGEN AAN RESERVES 2.1.1 Basisinfrastructuur
234
280
284
284
284
284
2.1.2 Ambulante zorg
160
36
38
38
38
38
2.1.3 Specialistische zorg
2.043
1.295
970
976
984
984
2.1.4 Beschermd wonen
1.906
1.812
1.817
1.817
1.817
1.817
0
0
0
0
0
0
2.1.6 Werk en inkomen
53.372
51.582
50.799
51.799
52.999
53.699
TOTAAL BATEN
57.715
55.005
53.909
54.914
56.122
56.822
2.1.1 Basisinfrastructuur
-13.100
-13.194
-13.593
-13.660
-13.715
-13.756
2.1.2 Ambulante zorg
-19.857
-19.997
-20.640
-20.628
-20.847
-21.051
2.1.5 Diversiteit, integratie en toegank
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
Programma 2.1 Sociaal Domein lasten en baten (bron: meerjarenbegroting 2021-2024)
156 van 377
Begroting 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Ondersteuning
-9.942
-9.361
-8.844
-8.854
Volwasseneneducatie
-1.252
-1.126
-1.126
-1.126
Totaal lasten onderwijsbeleid
-11.194
-10.487
-9.970
-9.980
Ondersteuning
5.915
5.915
5.915
5.915
Volwasseneneducatie
918
918
918
918
Totaal baten onderwijsbeleid
6.833
6.833
6.833
6.833
Saldo
-4.361
-3.654
-3.137
-3.147
Lasten
Baten
Programma 3.2 Onderwijs en Jeugd - deel ondersteuning en volwasseneneducatie lasten en baten (bron: meerjarenbegroting 2021-2024)
66
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
3.9
Kwaliteit en handhaving
3.9.1 Kwaliteitsbeleid Organisaties die in opdracht van de gemeente werken of gecontracteerd zijn, zijn verplicht om een kwaliteitsbeleid te voeren of een kwaliteitsplan te hebben. Hierover leggen zij verantwoording af in hun jaarverslag. Via accountmanagement gaat de gemeente hierover in gesprek als daar aanleiding toe is.
3.9.2 Bewaking van de kwaliteit Op basis van de Wmo hebben gemeenten een wettelijke taak om de kwaliteit van ondersteuning en zorg te bewaken. Het doel van bewaking van de kwaliteit is goede ondersteuning en zorg te bieden. Voor de bewaking van de kwaliteit hebben gemeenten in de regio de GGDrU opdracht gegeven dit uit te voeren. Voor Jeugdhulp is dit belegd bij de landelijke inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Er zijn drie vormen van toezicht: 1
Kwaliteitstoezicht Dit toezicht richt zich op de kwaliteit van voorzieningen en vindt proactief plaats.
2 Signaalgestuurd toezicht
in dat het kwaliteitstoezicht plaatsvindt op basis van risico’s, naast het toezicht
Dit toezicht richt zich op de kwaliteit van voorzieningen en vindt plaats op
naar aanleiding van signalen en calamiteiten. Aan de hand van indicatoren wordt
basis van signalen over de kwaliteit van aanbieders, die door gemeenten,
beslist bij welke aanbieders, voorzieningen en locaties in het komende jaar
professionals en/of inwoners worden gemeld over een aanbieder.
toezicht nodig is. Het kwaliteitstoezicht wordt daarmee risico-gestuurd en zoveel
3 Calamiteitentoezicht
67
Vanaf 2021 wordt gewerkt volgens het geactualiseerde toezicht Wmo. Dit houdt
mogelijk gepland volgens een jaarplan. Per inkoopregio wordt een dergelijk
Dit toezicht richt zich op het begeleiden van de aanbieder bij het onderzoeken
jaarplan opgesteld, waarbij elke regio zelf kan beslissen waar zij de risico’s zien en
van een calamiteit of het uitvoeren van het calamiteitenonderzoek door
in afstemming met de toezichthouders de aanbieders kan selecteren. Om te
GGDrU zelf. Deze vorm van toezicht is reactief, naar aanleiding van gemelde
zorgen voor regionale afstemming en voor kwaliteitstoezicht bij aanbieders die
calamiteiten door aanbieders. Aanbieders hebben een wettelijke meldplicht
in de gehele regio opereren, wordt een deel van het toezicht Wmo gereserveerd
bij calamiteiten en geweldsincidenten.
voor regio-overstijgende onderzoeken.
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
Rapporten binnen het kwaliteitstoezicht worden vanaf januari 2021 actief
Wijkteammedewerkers en medewerkers van de afdeling Werk, Inkomen en Zorg
openbaar gemaakt door GGDrU. Zo is transparant en voor een ieder inzichtelijk
van de gemeente worden getraind om alert te zijn op fraudesignalen. Ook is er
hoe het met de kwaliteit van het aanbod gesteld is. GGDrU maakt samen met
een meldpunt (fraudesociaaldomein@amersfoort.nl) om vermoeden van fraude
andere GGD-en gebruik van een gezamenlijk platform voor het plaatsen van
rechtstreeks bij de gemeente te melden. De gemeente heeft toezichthouders
rapporten.
rechtmatigheid die meldingen en mogelijke fraudezaken onderzoeken. Een gesprek met de toezichthouder rechtmatigheid, accountmanager en Wmo-
3.9.3 Tegengaan van fraude
aanbieder is vaak al voldoende om de fraude te beperken. Deze aanpak geldt voor
In 2019 hebben wij fraudebeleid opgesteld. Hierin geven wij aan hoe wij met
de regio Amersfoort.
onrechtmatig gebruik van budgetten omgaan. Het doel van het fraudebeleid is tweeledig:
3.10 Omgaan met persoonsgegevens
1. Wij richten het systeem van toekenning van ondersteuning en zorg zodanig
Het zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens staat voorop. Inwoners moeten
in dat zowel uitkeringsbudgetten als zorgbudgetten rechtmatig en doelmatig
erop kunnen rekenen dat hun gegevens veilig zijn bij degenen aan wie zij deze
worden besteed: in overeenstemming met de wet- en regelgeving waarvoor
toevertrouwen. Hiervoor worden de regels uit de AVG toegepast.
zij bedoeld zijn. Wij onderscheiden drie soorten onregelmatigheden: • Oneigenlijk gebruik: Waarbij er weliswaar wordt gehandeld binnen weten regelgeving, maar strijdig met het eigenlijke doel ervan. • Fouten: Waarbij regels als gevolg van onduidelijkheid, vergissingen of onoplettendheid onbedoeld worden overschreden. • Fraude: Waarbij opzettelijk en doelbewust in strijd met de regels wordt
Uitwisseling van informatie is soms nodig voor een goede ondersteuning van inwoners en warme overdracht tussen organisaties. Door (vooraf) toestemming te vragen aan de inwoner voor het delen van informatie over de inwoner wordt de samenwerking verbeterd en kunnen inwoners beter en sneller worden geholpen.
gehandeld met het oog op eigen of andermans (financieel) gewin. 2 Wij richten het systeem zo in dat de inwoner zo optimaal mogelijk wordt
68
We leggen niet meer persoonsgegevens vast dan nodig is, maar ook niet minder,
beschermd tegen frauduleus, foutief en oneigenlijk handelen door de
om de noodzakelijke stappen te zetten. Dit doen we zoveel als mogelijk in
inwoner zelf of door een ander. Handhaving beschouwen wij als integraal
samenspraak met de persoon waar het over gaat. De in ontwikkeling zijnde Wet
onderdeel van onze dienstverlening aan de inwoner: de inwoner staat
aanpak meervoudige problematiek sociaal domein heeft als doel hierin meer
centraal.
eenduidigheid en helderheid te brengen.
Onze organisatiestructuur en samenwerking
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
4 Verdieping op de inhoudelijke thema’s In vervolg op de inhoudelijke thema’s uit paragraaf 2.4 staat hieronder per thema een uitgebreide toelichting aan de hand van de ontwikkelingen, ambities en inzet op het thema. Thema 1
Preventie
66
Thema 2
Bestaanszekerheid & participatie
71
Thema 3
Ontwikkelen & opgroeien
76
Thema 4
Ouder worden
84
Thema 5
Psychische kwetsbaarheid
88
Thema 6
Samenleven in diversiteit
94
‘Signaleren via scholen, en laagdrempelige plekken waar mensen niet perse komen voor zorg of hulp, maar wél vertrouwenspersonen leren kennen. En andersom.’
69
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
Thema 1: Preventie Veel beleidsterreinen, zoals gezondheidsbeleid, sportbeleid en cultuurbeleid, dragen bij aan de ambities voor preventie. Ook ander beleid heeft invloed op de kwaliteit van leven en de preventie van ondersteuning en zorg: zoals schuldhulpverlening, werk & inkomen, jeugd & onderwijs, doorbraakaanpak complexe huishoudens, omgevingsvisie, inrichting van de openbare ruimte (groen in de stad). We hanteren drie niveaus van preventie: • Universeel: een stevige basis voor alle inwoners. Bieden van de randvoorwaarden die gezond en positief gedrag stimuleren. Zorgen voor een gezonde omgeving, voorlichting en bewustwording. Toegankelijk maken van voorzieningen in de stad om gezond en veilig te leven. • Selectief: voor groepen inwoners met verhoogd risico. Gericht op het vergroten van kansen en verkleinen van de verschillen/achterstanden. Vroegsignalering en advies, preventieve (groeps)interventies. • Geïndiceerd: voor individuele inwoners/huishoudens/gezinnen met een (beginnend) probleem. Preventieve interventies, eerstelijns ondersteuning en hulp. Preventie is een overkoepelend thema. Ook bij de andere thema’s in dit beleidskader speelt preventie een belangrijke rol.
4.1.1 Hoe staan we er voor en wat zijn de ontwikkelingen? De Startfoto Beleidskader Inclusieve Stad maakt duidelijk aan welke thema’s aandacht moet worden besteed. De afgelopen jaren is in Amersfoort ook ingezet op preventie, maar dit heeft nog niet geleid tot minder gebruik van
70
Verdieping op de inhoudelijke thema’s | Preventie
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
ondersteuning en specialistische zorg. Integendeel, sinds de decentralisatie nam
en actief meedoen in de samenleving op de manier die bij hen past.
zowel landelijk als in Amersfoort het aantal inwoners dat gebruik maakt van jeugdzorg en Wmo-ondersteuning toe. Ook uit landelijk onderzoek blijkt dat
Wij willen dat kinderen een goede start maken. Als zij veilig en gezond kunnen
preventieve maatregelen en campagnes om gezondheid te stimuleren vaak een
opgroeien en de kansen krijgen om hun talenten te ontwikkelen, zullen zij daar
relatief kleine impact hebben op de doelgroep voor wie het is bedoeld en soms
hun hele leven profijt van hebben. Volwassen Amersfoorters gaan vitaal hun
zelfs een averechts effect. Door gericht te investeren in preventie is veel winst te
pensioen in. Ouderen hebben veel gezonde levensjaren en doen zolang mogelijk
behalen.
mee in de Amersfoortse samenleving. We willen inwoners alle kansen bieden om zich te ontwikkelen, voor zichzelf en hun naasten te kunnen zorgen, gezond te
Om de maatregelen te kiezen die de juiste impact hebben, kijken we naar
blijven, een betekenisvolle invulling aan hun leven te geven. Bij het bieden van
‘evidence based’ en/of goed onderbouwde interventies. Er is steeds meer
ondersteuning en zorg willen we dat mensen zoveel mogelijk in staat blijven of
(wetenschappelijke) kennis beschikbaar: twee typen factoren zijn van invloed op
worden om zelf regie te houden.
onze gezondheid en welzijn. Sommige factoren hebben een negatief effect:
We gaan meer investeren in kwetsbare groepen, om hun achterstanden te
risicofactoren zoals schulden, onveilige hechting, ongezond eten, te weinig
verkleinen, kansen te vergroten en zo een stevige en gezonde basis te leggen
bewegen en overmatig alcohol- en middelengebruik. Andere factoren hebben
voor toekomstige generaties.
een positief effect: beschermende factoren zoals een groene omgeving, sociale en emotionele vaardigheden, sociale contacten, positief gezinsklimaat, cultuur en
Uiteraard is het leven niet maakbaar, maar we willen de juiste randvoorwaarden
sport. Als deze factoren uit balans zijn, hebben inwoners/gezinnen/huishoudens
bieden aan inwoners om gezond en prettig te leven in de stad - met elkaar en
vaak ondersteuning of zorg nodig.
naast elkaar - en om weerbaar te zijn wanneer zij op een vraag of probleem stuiten. Ook willen we er met effectieve preventie voor zorgen dat ondersteuning
Geïsoleerde maatregelen lijken weinig effect te hebben. Dé uitdaging voor de
en zorg duurzaam betaalbaar blijven.
komende jaren is daarom een betere samenwerking tussen alle betrokken partijen bij het ontwikkelen van samenhangend preventiebeleid en bijbehorende
De samenwerking tussen alle organisaties in Amersfoort wordt verstevigd om de
activiteiten en interventies. Zowel op stedelijk, wijk-, school- en individueel
inzet op preventie zo effectief mogelijk te maken. Dat vraagt vooral om een goed
niveau.
netwerk in de wijken - dicht bij de inwoners - en om de juiste instrumenten. De inzet op preventie krijgt meer impact door gebruik te maken van data-analyses,
71
4.1.2 Ambitie
kennis, vroegsignalering en monitoring. Professionals en vrijwilligers moeten
Amersfoorters genieten fysieke en mentale gezondheid en leiden een
dichtbij, tijdig en in samenhang kunnen handelen, en de juiste interventies tot
betekenisvol bestaan waarin zij controle hebben op hun dagelijks functioneren
hun beschikking hebben.
Verdieping op de inhoudelijke thema’s | Preventie
Terug naar de inhoudsopgave
Amersfoort Inclusieve Stad | Beleidskader 2021-2026
4.1.3 Inzet
Voorbeelden:
Investeren in preventie vraagt een andere manier van denken, werken,
• het voorkomen van complexe jeugdhulptrajecten door een
financieren en verantwoorden. Het stelt eisen aan het systeem van de toegang, inkoop, financiering monitoring en aansturing van professionals.
vroegsignaleringsproject met jeugdhulpprofessionals op school; • het voorkomen van de inzet van maatwerkvoorzieningen vanuit de WMO door een effectieve inzet van laagdrempelige, collectieve
Preventie is een kwestie van lange adem, die verder reikt dan de termijn van dit beleidskader. Daarom bepalen we onze inzet op basis van wat we in de komende jaren kunnen waarmaken, en houden daarbij de blik op de langere
welzijnsvoorzieningen; • het realiseren van efficiëntiewinst door een andere manier van samenwerken in de lokale jeugdhulpketen;
termijn voordat resultaten zichtbaar of meetbaar worden. De hoofdlijnen voor
• het realiseren van gezondheidswinst door meer groen in de stad;
de inzet zijn:
• een afname van de druk op de eerstelijns gezondheidszorg door een andere manier van samenwerken tussen het medisch domein (onder ander)
1
Samenwerking in de wijk en herijking van preventieve inzet
We doen al veel aan preventie. We gaan al deze activiteiten herijken op basis van data en kennis, zodat we kunnen behouden wat werkt, kunnen ombuigen,
huisartsen en sociaal domein; • het voorkomen van maatschappelijke kosten als gevolg van een ongezonde leefstijl, door het investeren in leefstijlprogramma’s.
stoppen of vernieuwen waar dat nodig is. We kiezen voor een wijkgerichte aanpak, meer regie en meer samenhang op basis van wijkprogrammering. Zie
3 Investeren in preventie
paragraaf 3.4 over wijkgericht werken.
Als we meer resultaten willen boeken door preventie, moeten we daar op de juiste manier in investeren. De kosten gaan voor de baten uit: dit betekent niet
Betrokken partijen in de basisinfrastructuur, wijkteams, huisartsen en andere
per se meer budgetten, maar anders investeren, bijvoorbeeld met een
partners zien het vroegsignaleren en begeleiden van inwoners naar preventieve
revolverend fonds of andere vorm. Zie ook paragraaf 3.7 Financieel kader.
maatregelen als hun gezamenlijk kerntaak. We inventariseren het aanbod en de financieringsbronnen/-stromen in de wijk 2 Opstellen van Maatschappelijke Businesscase