Transcript gemeenteraad 21 juni 2022

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Alderliesten. Ik zie niemand meer staan. Ik stel voor dat we even naar de portefeuillehouder gaan, dan kun je eventueel het laatste woord mijnheer Duizer. Portefeuillehouder Tanis. De heer Tanis: Ja, dank u wel voorzitter. Even heel concreet op de Blokland locatie zoals u dat noemt. CPO is wat het college betreft een van de mogelijkheden die wel degelijk op tafel ligt. Ook binnen de tender. Wij zijn nu een aantal, dat doe ik samen met mijn collega Shah Sheikkariem, een aantal mogelijkheden aan het uitwerken en deze ligt echt op tafel. Concreter kan ik dat niet maken. Het tweede is met betrekking tot schoollocaties, ik begrijp uw punt. Het ingewikkelde is natuurlijk wel, maar daar hebben we natuurlijk al meer over gesproken, dat er in het verleden natuurlijk afspraken gemaakt zijn met betrekking tot de gewenste opbrengst. Maar, ook daar voorzitter, de coalitiepartijen hebben niet voor niks in het bestuursakkoord vastgelegd dat wij echt meer willen gaan werken naar het zoeken van flexibele woonvormen en innovatie op dat thema. U noemt net het punt woontafel. Nou, misschien is het toch wel leuk om hier even te melden dat wij hebben hem dan maar de bouwtafel gedoopt, dat klinkt wat actiever, vorige week een eerste gesprek hebben gehad met zesentwintig partijen.

Dat waren inderdaad projectontwikkelaars, dat waren bouwers, maar dat waren ook architecten, daar zaten woningcorporaties aan tafel, daar zaten ook makelaars aan tafel en daar waren ook partijen voor uitgenodigd, bijvoorbeeld het bureau Ruimte voor Ruimte en u heeft mij in ieder geval getriggerd om het uitnodigingsbeleid nog wat breder te trekken. Wij hebben afgesproken dat wij in principe enkele malen per jaar rond de tafel gaan zitten en een van de thema’s die daar ook benoemd zijn is juist om met deze partijen eens te kijken: wat zien jullie nou in de markt en wat zouden we nu met elkaar kunnen doen of welke suggesties hebben jullie in de richting van de gemeente met betrekking tot die flexibele woonvormen en hoe we dat vorm zouden kunnen geven. Het is zeker een thema wat deze portefeuillehouder samen met mijn achterbuurman collega Sheikkariem op gaat pakken wat ons betreft de komende periode, omdat wij het ook leuk vinden en omdat het volgens mij ook bij deze tijd past. Het laatste punt, voorzitter even heel kort, met betrekking tot uw grote projecten. Ja, ik ken uw uitgangspunt. Achter de Schans hebben we al over gesproken, dus volgens mij hoeven we daar geen woorden meer verder aan vuil te maken. Het is natuurlijk wel zo dat als er wensen zijn met betrekking tot flexibele woonvormen of CPO het natuurlijk niet gegarandeerd leidt tot de hoogste opbrengst.

Maar, dat is natuurlijk een open deur. Dat is dan een bewuste keuze die we met elkaar moeten maken vindt het college. Ik kom er graag op terug, voorzitter, in de toekomst. De voorzitter: Dank u wel portefeuillehouder. Mijnheer Duizer tot slot. Debat voldoende gevoerd?

De heer Duizer: Zeker en ik zal deze keer geen oneerbare voorstellen richting de wethouder doen en hem bedanken voor de samenwerking hierin. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Duizer. Dan gaan we naar agendapunt 3.3. Iets wat zeker niet oneerbaar is. Het opstellen van een kerkenvisie. Daarvoor mag ik de heer Noordergraaf het woord geven. De heer Noordergraaf: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, in februari hebben wij de erfgoedvisie vastgesteld als gemeenteraad en een onderdeel daarvan is dat ook een kerkenvisie gemaakt zou worden. Dat houdt in dat we vijftig voormalige of bestaande kerkgebouwen hebben in onze gemeente, markante gebouwen in het dorpskernen voor onze kernen van onze kernen van Altena en geeft ook een mooi beeld van diversiteit en de leefbaarheid in onze kernen. Alleen, deze kerkenvisie is nog op te stellen en de vraag van onze fractie is: wanneer gaat dat gebeuren? Ik durf het c-woord niet meer te noemen vanavond, of het daarmee te maken heeft. Desalniettemin hoop ik toch dat de collega’s daarop willen reageren en zijn we ook benieuwd naar de reactie van de portefeuillehouder. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Noordergraaf. Mijnheer Van der Hoeven. De heer Van der Hoeven: Het onderwerp waar wij binnen de ChristenUnie ook al over aan het nadenken zijn geweest.

Wij zouden het college graag de suggestie meegeven om dat ook gewoon met de kerken en kerkbestuurder te doen. Dus, laten we niet nou weer een standaard adviesbureau lopen wat een rapport uit zijn la te trekken met een paar stempels en een paar foto’s van onze kerken erin. Maar, dat we gewoon met de kerkbesturen en de kerkbode aan de slag gaan om hem daar gewoon van binnen naar buiten of van buiten naar binnen, hoe noemen we het ook alweer, met elkaar aan de slag te gaan. Dan kunnen we daar volgens mij mooie dingen mee doen. We zitten volgens mij in een luxepositie in Altena dat we de grote stedelijke problematiek van lege kerken beperkt is. Daar zijn we ook hartstikke blij mee, maar er spelen zeker zorgen van ook kerkgemeenschappen die over de toekomst van een gebouw na moeten denken. Hartelijke steun, maar laten we het alsjeblieft samen doen met de kerkgenootschappen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Hoeven. Mevrouw Maris. Mevrouw Maris: Ja, dank u wel voorzitter. Ook steun vanuit Progressief Altena. Ik heb nog even teruggeluisterd inderdaad en ik heb mij, Progressief Altena, in mijn persoon heeft ook de vraag toen gesteld aan de portefeuillehouder wanneer de kerkenvisie kwam. Het antwoord was toen dat het op de hoogste lijst stond. Op het hoogste punt van de lijst stond.

Dus, ik vrees toch ook even het c-woord, maar voor de rest ondersteun ik deze oproep natuurlijk. En, naar mijnheer Van der Hoeven, natuurlijk een kerkenvisie kan niet zonder de gebruikers van de huidige panden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schipper. Uitsmijter komt van mijnheer Den Haan zo direct. Mevrouw Schipper-Heijmans: Ja, ik laat Philip graag nog even uitrusten van zijn opstaan. Nee, het CDA steunt ook heel graag in ieder geval de snelheid waarmee de visie komt. Binnen onze gemeente zijn een aantal kernen, bijvoorbeeld de kern in Hank waar al jaren over bezig is, dus een beetje invulling. En, zeker ook de betrokkenheid van de betreffende besturen is nodig. Die prioritering van mij die mag zeker de aandacht hebben. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Den Haan van AltenaLokaal.

De heer Den Haan: Dank u wel voorzitter. Ik ga het niet over het c-woord hebben, maar ik ga wel aan de heer Noordergraaf en andere collega’s vragen, daar waar wij wat minder in deze materie zitten hecht ik waarde aan wat jullie daarover inbrengen en zullen wij meekijken wat bij ons past. Maar, nogmaals, de kennis en ervaring die jullie daarin meebrengen zijn voor ons bepalend en ik hoor het net al zeggen: graag in overeenstemming met de doelgroep zelf. Dat zullen wij van harte ondersteunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij zijn er dan geen dingen die meer zijn blijven zitten. Mevrouw Van Hunnik namens het college. Mevrouw Van Hunnik: Ja voorzitter, dank. Er is al een korte lezing gegeven over de erfgoedvisie die u als raad eerder heeft behandeld met elkaar. Daar stond inderdaad in: 2022 gaan we starten met die kerkenvisie. Jullie hebben het al gehad over het c-woord. Nou voorzitter, ik kan u geruststellen. Na de zomer gaan we naar u toekomen als raad met een procesvoorstel om daar vervolgens mee aan de slag te gaan. Ook eerder in de erfgoedvisie heeft u al aangegeven dat juist die dialoog daarin belangrijk is. Dus, niet alleen met de eigenaren van de kerken, maar juist ook met inwoners van de kernen en met erfgoedorganisaties. Die handschoen die pakken we graag op en daar gaan we mee aan de slag. Dat is wat ik u daar nu over terug kan geven voorzitter.

Na de zomer komen we dus terug met een uitgebreid voorstel hiervoor. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Van Hunnik. Ik kijk even naar de heer Noordergraaf. Debat voldoende gevoerd? De heer Noordergraad: Dank u wel voorzitter, ook dank voor de portefeuillehouder voor de reactie. Mooi dat het proces gaat starten. Dan nog wel een concrete vraag. Wanneer ligt de visie er dan? Mevrouw Van Hunnik: Ja voorzitter, het is een beetje een dooddoener, maar ik zou zeggen als we het proces hebben afgerond. Dat zeg ik niet om flauw te doen hier, maar we hebben juist ook met elkaar afgesproken hier in de gemeenteraad dat we het belangrijk vinden om die dialoog aan te gaan, dus dat zal ook tijd kosten. Op dit moment vind ik het nog wat lastig om daar concreet op in te komen, maar na de zomer komen we dus met een concreet procesvoorstel en dan zult u daarin ook zien wat de verwachting is wanneer we daadwerkelijk met die kerkenvisie gaan komen. Ik hecht er wel waarde aan om nogmaals aan te geven dat de afspraak die we hebben gemaakt om daar in 2022 mee te gaan starten dat we dat dus wel voor elkaar gaan krijgen met elkaar. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee hebben we programma drie afgerond en gaan we naar programma vier. Het is hier en daar een beetje doorkauwen. Dit zijn avonden die lang duren, maar er worden ook een hoop onderwerpen besproken.

We gaan naar 4.1, dat gaat over de gevolgen van de stikstofaanpak en het signaal naar het kabinet. Ik zie de heer Bouman al staan. Ik heb zomaar het vermoeden dat daar meerdere partijen het woord over willen voeren. Ik wil u voorstellen om hier even elke partij de kans te geven in een eerste termijn goed zijn betoog te doen en hier wat minder op te gaan interrumperen, want het debat zal vooral in Den Haag plaats moeten vinden en wat minder hier wat mij betreft. Dat geef ik u maar mee. Mijnheer Bouman van het CDA. Gaat uw gang. De heer Bouman: Ja, dank je wel voorzitter. De reden dat wij ons genoodzaakt voelen om dit onderwerp vandaag bij het behandelen van de kaderbrief aan te kaarten die is drieledig. Als eerste: er wordt niet vergeten dat boeren ook mensen zijn. Je zal maar een boerenbedrijf hebben in Altena en op vrijdag 10 juni jongsleden op een kaartje te zien krijgen dat je bedrijf midden in een cirkel ligt waar voorgesteld wordt om zevenenveertig of zeventig procent van de stikstofuitstoot te verminderen. Nagenoeg alle veehouderijen in

Altena worden geraakt door dit voorstel. Een agrarisch Altena is extensief. Het merendeel van deze familiebedrijven die zijn geworteld in Altena sinds vele generaties en velen van hen hebben reeds stappen gemaakt of maken plannen om aan de gewenste landbouwtransitie met bijbehorende stikstofreductie bij te dragen. Voorzitter, veel van deze agrarische ondernemers hebben de afgelopen weken wakker gelegen vanwege het voorstel wat nu op tafel ligt. Vooral door de kaartjes die daarbij horen. Het CDA Altena vindt dat de raad maar ook de gemeente Altena zich krachtig uit moet spreken tegen deze werkwijze, want zo ga je niet met mensen om. Dan het tweede punt: waar is de gebiedsgerichte aanpak? Er zou toch sprake zijn van een gebiedsgerichte aanpak? In Altena liggen twee Natura 2000-gebieden. Weliswaar geclusterd in een Natura 2000-gebied Het Pompveld en de Kornsche Boezem. Beide zijn niet stikstofgevoelig. In het voorgestelde kaartje blijkt daar helemaal niets van. In Altena wordt er conform de rekenmodellen weinig stikstof uitgestoten. Om van een kleine hoeveelheid ook nog eens een flink percentage terug te schroeven is exponentieel moeilijker dan in een gebied waar veel stikstof wordt uitgestoten. Oftewel, waar weinig is, is ook weinig te halen. In Altena mogen we best trots zijn op onze agrarische sector die zich bewust is van hun bijdrage aan een goede ecologische footprint.

Want, in Altena doen we juist ook samen met de andere betrokken organisaties, zoals bijvoorbeeld agrarische natuurvereniging en Altenatuur wordt daar samen in opgetrokken. Aan de noodzakelijke uitdagingen op het gebied van bodembeheer, klimaatadaptatie en waterbeheer wordt positief meegedacht en er wordt ook actief op ingezet. Ook wij als CDA Altena zijn zich terdege bewust dat we zuiniger moeten zijn op onze aardbol, maar pak het dan aan op basis van metingen in plaats van modellen en leg de focus op natuurdoelen en focus niet alleen op het terugdringen van de stikstofuitstoot. Kom dan ook met een gebiedsgerichte aanpak die breder is dan alleen de agrarische sector en kom met maatwerk per gebied in plaats van een algemeen kaartje van Altena. Want, het voorstel zoals het er nu ligt, dat is geen gebiedsgerichte aanpak, maar dat is gebiedsgericht aanpakken. Als laatste punt, derde punt. Dit voorgestelde plan is onzin ziens fataal voor Altena. Het heeft grote impact op onze gemeente en ook veel meer dan alleen voor de agrarische sector. Wij zijn hier namelijk een mooie landelijke gemeente met een fraai en open buitengebied en het plan raakt nu de agrarische sector, maar straks ook de verschillende bedrijventerreinen. We hebben er al over gesproken vanavond.

Werkendam, Giessen, wellicht ook Veen, Havenuitbreiding met bijbehorende verkeersbewegingen en ook het bedrijventerrein Rietdijk ligt gewoon op het gedeelde kaartje binnen die cirkel van een kilometer van Het Pompveld. Wat gaat dit allemaal betekenen? De A27 loopt in ons gebied en wordt verbreed. Voor de realisatie van het tracé dat Altena doorkruist en de bijbehorende verkeersbewegingen zullen we ook die uitstoot in Altena moeten reduceren. Hoe gaan we dat überhaupt kunnen doen als we nu al een beperkte uitstoot hebben? Daar gaan grote problemen van komen. Zo ook voor de aanpak van het fileknooppunt aan de Kromme Nol waardoor de bereikbaarheid aan de oostkant aan Altena ook dramatisch blijft. Of schrappen we bouwplannen voor de noodzakelijke woningen, omdat er geen stikstofruimte meer over is? Ook moeten we ons bewust zijn op het toenemende risico van ondermijning, hebben we het ook al over gehad vanavond, in het buitengebied. Want, een ondernemer die tot zijn nek in de schulden zit vanwege investeringen en nu gedwongen wordt om stappen te maken wordt steeds kwetsbaarder voor de verleidingen die hem worden geboden. Voorzitter, ik ga afsluiten. Onze woordvoerder in de Tweede Kamer, Derk Boswijk, heeft enkele weken geleden al een alternatieve aanpak gepresenteerd waarin een goed evenwicht is gevonden tussen de economische en ecologische uitdagingen voor de agrarische sector.

Hierin wordt onder andere gepleit voor een eerlijk en vernieuwend verdienmodel voor diezelfde sector. In Altena zijn we een voorbeeld hoe we een vitale plattelandsgemeente met elkaar vormen en dat willen wij, wat het CDA Altena betreft, graag zo houden. Het mag duidelijk zijn dat het CDA Altena zich zeer, zeer grote zorgen maakt over het voorgestelde plan. Wij zijn voornemens om een motie voor te bereiden waarmee we hopelijk raadsbreed pleiten voor aanpassingen van het voorstel en waarmee we het college ook zullen verzoeken om dit als gemeente Altena ook zo te delen met de provincie en het ministerie. Als CDA Altena doen we dit uiteraard ook zelf richting onze woordvoerders in Provinciale Staten en Tweede

Kamer en aan de portefeuillehouder hebben we ook de vraag of hij deze zorgen deelt en wat inmiddels al eventueel gedaan is richting de agrarische ondernemers in Altena en wat er nog gaat gebeuren. Aan de andere partijen vragen we of zij positief staan ten opzichte van het steunen van een dergelijke motie waarmee we de komende twee weken die dan vorm en inhoud kunnen geven zodat we dit hopelijk 5 juli aanstaande raadsbreed kunnen aannemen en dat dan ook kunnen indienen richting Den Haag. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bouman. Mijnheer Timmermans van de VVA. De heer Timmermans: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik spreek het gewoon in een keer uit dat ik mij volledig aansluit bij de woorden van mijnheer Bouman. Ik had een heel dingetje in mijn hoofd zitten. Hij heeft eigenlijk alles gezegd wat ik wil zeggen. Hoe Den Haag reageert is eigenlijk onbeschoft richting de boerenbedrijven. Het gaat nergens over. Het is niet gefundeerd op echte plannen. Het is allemaal op een model gerekend die eigenlijk door een kleuter is ingekleurd. Er zijn geen metingen verricht. Er kunnen ook geen metingen worden verricht op dat vlak. Dus, het is eigenlijk ongehoord wat er hier gebeurd en het heeft grote impact inderdaad voor Altena. En, wij zullen ook zeker zij aan zij staan met het CDA Altena om hier een krachtige motie in te dienen. Dank u.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Timmermans. Mijnheer Van der Hoeven van de ChristenUnie. De heer Van der Hoeven: Ja, ik denk dat deze ontwikkelingen pleiten voor ons plan voor die seculaire landbouw. Er zijn al voorzichtig opmerkingen gemaakt dat dat over twee jaar wel eens teruggeschroefd zou kunnen worden. Met deze ontwikkelingen denken we dat we het geld gewoon heel hard nodig hebben om die boeren en die sector zo goed mogelijk te ondersteunen. Dus, ik zou daar in die zin terughoudend in zijn. Ik kan ook niet de techniek helemaal beoordelen, dus ik durf daar niet zo überhaupt uitspraken over te doen wat er allemaal wel klopt en niet klopt. Maar, dat er een stuk onrechtvaardigheidsgevoel en onzekerheid bij de agrariërs door ontstaat dat onderkennen wij ook en daar zijn wij ook over bezig. Ook richting Den Haag. Wat ik wel aan de raad ook wil vragen. Een van de gevoelens die de boeren hebben: wij moeten het allemaal alleen opknappen. Alles mag door, industrie mag door, maar wij moeten dat stikstofprobleem oplossen. Wat we er ook van vinden. Dat vind ik wel een vraag die ik aan jullie wil stellen. Als we dan zo solidair zijn dan moeten we ook over die andere dingen nadenken die pijn doen.

Als het tien procent of twintig procent minder kan zijn dan zal het ons ook een lieve deugd zijn, maar we kunnen niet heel erg stoer zitten zeggen tegen die boeren van jongens we gaan jullie helpen, maar vervolgens doen we alle maatregelen waar ze ook last van hebben gaan we gewoon lekker onze eigen ambities gas lopen geven. Dan zijn we ook niet eerlijk naar die mensen toe. Dus, ik weet ook geen makkelijke oplossingen, maar dit is wel een oproep naar elkaar. Als dit uitkomt en we zijn solidair met die sector dan vraagt dat ook keuzes op andere terreinen en daar vraag ik jullie wel om daar dan ook in mee te denken. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Hoeven. Mijnheer Alderliesten. De heer Alderliesten: Geen angst. Ja, er is een hoop gezegd. Laat ik beginnen met te zeggen dat het natuurlijk een staaltje bijzonder slechte communicatie uit Den Haag is waardoor we nu hier over het stikstofprobleem staan te praten. Feit is dat er een probleem geagendeerd is en een taakstelling is geformuleerd en dat vervolgens de bal bij de provincie wordt weggelegd waar wij dan mogelijk wel wat handvatten en handreikingen kunnen doen. Want, het stikstofprobleem dat is van ons allemaal. Niet alleen van de boeren. Dat verhaal dat gaat veel te veel de ronde. En dus ook de oplossing van ons allemaal.

Daarin onderstreep ik de woorden die de heer Verhoeven net al uitsprak, of Van der Hoeven, net al uitsprak. We moeten daarin zeker ook naar andere sectoren kijken. Zeker ook naar onze eigen ambities kijken. Zeker ook naar de gevolgen kijken

die als ons handelen heeft op het stikstofprobleem waar we nou eenmaal wel mee zitten. Zoals de heer Bouman ook al aangaf, in Altena zijn wij een extensief agrarische gemeente. Als samenwerking tussen de agrarische sector, natuurorganisaties, maar ook bedrijven en inwoners ergens mogelijk is dan is het wel hier. Altena wil ook een inclusieve samenleving zijn. Ook zo een uitspraak die hier gestand moet worden gedaan. We laten dus niemand vallen, iedereen moet mee kunnen doen. Dat geldt voor de boeren, dat geldt voor alle sectoren. We zullen met zijn allen naar het probleem moeten kijken. Uiteindelijk is het zo. Samen zul je tot die oplossing moeten komen, want we weten met zijn allen dat we ook alleen samen verder kunnen. Ik denk dat de oproep tot het beperken van de discussie hier belangrijk is omdat er heel veel gezegd wordt. Er worden hele bouten stellingen ingenomen, er worden conclusies getrokken over onderzoeken of over kaartjes. Ik denk dat we daar als gemeenteraad ver van moeten blijven. Wat ons in ieder geval samenbindt is dat we volgens mij hier met zijn allen vinden dat het probleem getackeld moet worden en dat de boeren hier niet alleen mogen staan. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Alderliesten. Mijnheer Den Haan van AltenaLokaal. De heer Den Haan: Ja, voorzitter dank je wel.

Toen mijn collega mijnheer Bouman van het CDA begon, en ik had het stuk al gelezen, toen dacht ik, ik volg die discussie op televisie en ik kwam eigenlijk tot de conclusie: nu weet ik het eigenlijk niet meer. Ik bedoel, er gebeurt heel veel in het land. Dat hebben wij al vaker geroepen, dat wat er in het land gebeurt, wat het kabinet roept, maakt niet uit welk onderwerp dat is, nou dat is best wel ter discussie. Dus, ik moest even afwachten waar hij op dat moment naartoe ging. Want, aan de andere kant was ik wel blij dat ook het CDA, wat wij dus al een tijdje roepen, dus collega Bouman zegt: dat je je nu ook wel tegen de kabinetsplannen, waar dan het CDA ook in zit, wel keert. Want, wat wij zien gebeuren is dat wat landelijk wordt afgekondigd dat dat geen match heeft met wat er regionaal en zeker ook lokaal gebeurt. Maar, gaandeweg het verhaal zag ik ook, kwam het ook meer in de richting van het lokale wat wij moeten doen. En, ja, AltenaLokaal is ook voor de boeren en de woorden van de heer Van der Hoeven die zijn ook uit het hart gegrepen als het gaat over dan moeten we ook breder gaan kijken. Maar, u vindt AltenaLokaal aan uw zijde als het gaat over dat wij dus, en ik weet niet of dat capaciteitsproblemen oplevert, maar dan helpen wij mee met die bus naar Den Haag om daar vanuit Altena daar dan ook te protesteren tegen dit kabinetsbeleid.

Want, ook AltenaLokaal ziet wat hier gebeurt en dat we daar met elkaar, want dat is wat de heer Alderliesten ook zegt, op grond van alle andere problematieken die rond het stikstofprobleem reizen, dat we daar toch samen de schouders onder moeten zetten. Wat ik me wel afvraag, maar dat zag ik ook bij de Biesbosch-visie een beetje gebeuren. Waar hebben we wel invloed op? Er is toen al een keer geroepen dat we, en dan kijk ik echt naar de landelijke partijen toe, ga naar je broeders en zusters in de provincie en naar het kabinet. Want, wij hebben die afvaardiging niet. Dus, ik hoop, en ik ga mee en mijn fractie gaat ook mee. Wij rijden gewoon mee met jullie en … Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Den Haan. Mijnheer Van Gammeren van de SGP. De heer Van Gammeren: Ja, dank u wel voorzitter. Om dan maar met de laatste spreker te beginnen. Tenminste, mijn bijdrage. Ik denk dat u het mes op de juiste plaats zet. Waar hebben we eigenlijk invloed op? We kunnen we inderdaad met zijn allen in de bus stappen naar Den Haag, dan wel morgen op onze tractoren stappen en naar ze toe rijden, maar uiteindelijk gaat het wel om het aanwenden van onze invloed ook in Den Haag. De heer Bouman heeft een prachtig pleidooi gehouden, zeker voor lokaal Altena, maar ik mis dan wel de aansluiting met het CDA in Den Haag.

Door voormalig burgemeester Fons Naterop is de heer Bouman, dat weet ik uit betrouwbare bron, wel eens een groeibriljant genoemd en ik hoop dat dat zo ver strekt, zijn ambitie, dat hij ook nog eens een keer in Den Haag terecht komt en dat hij dan hetzelfde pleidooi gaat

houden. Toch wil ik zeker mijn steun ook uitspreken namens de SGP voor het uitbrengen van een motie om in ieder geval een signaal te geven als we dan niet verplichten om in die bus te stappen, maar een signaal afgeven daar kunnen we helemaal in meegaan. En, uiteraard, als de kans zich voordoet dan zullen wij ook onze broeders in Den Haag daarin souffleren. Maar, zoals ik het begrijp hoeft dat niet en die zitten al op de lijn van SGP Altena. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gammeren. Mijnheer Kolff van de VVD. De heer Kolff: Ja dank je wel voorzitter. Ik heb bewust als laatste gewacht. Als praktiserend veehouder bedank ik alle partijen voor zoveel steun. Ik dacht, ik laat eerst even wachten tot iedereen allemaal wat zegt. Ja, bij de heer Bouman kan ik mij eigenlijk heel veel bij aansluiten. Heb ik er wakker van gelegen? Nee. Van zo een onzinnig plan lig ik niet wakker van. Dat er zevenduizend bedrijven moeten gaan sluiten lig ik niet wakker van, dat kan niet waar zijn. Mede ook al de rede daarvoor is, natuur is belangrijk. Ik heb het woordje CO2 gezien. Nou heb ik gisteravond het nieuws gezien. CO2 bestaat niet meer. De kolencentrales gaan open. De stikstof is een punt. Het geld wat naar de boeren moet om de stikstof te reduceren is minimaal. Wij als Altena zijn ingetekend. De heer Bouman heeft dat keurig verwoord.

Het is ingetekend door wie en wat? Metingen, waarheid volgens mij nihil. Ik wil niet nihil zeggen, maar nihil de waarheid die daarin zit. Het geld wat naar de landbouw moet om het te saneren, denk ik dat we in dit land beter kunnen gebruiken. We weten totaal niet wat er dit jaar aan voedsel geproduceerd wordt in Europa, met de oorlog in Oekraïne wat daar gebeurt. Meet ook de energierekeningen voor onze inwoners in de gemeente, maar ook in het land, die de energierekening niet kunnen betalen. Moeten wij dan zoveel miljarden uitgeven aan stikstofreductie waaruit blijkt dat dertig of veertig procent vanuit het buitenland hiernaartoe waait? Dus, we kunnen heel veel reduceren en dan hoor ik de minister van de week op tv zeggen: wij gaan in Duitsland praten, we gaan in België praten. Ja, die zal heel blij zijn als die minister op bezoek komt en die nemen het zeer voor lief aan, maar er gebeurt gewoon helemaal niets mee. Dus, wij kunnen wel heel veel geld, heel veel ellende in de agrarische sector storten, het is het pleidooi van mijn kant vandaan: daar waar wij hier als Altena niet uit kunnen zetten naar Den Haag toe, maar we kunnen wel het signaal afgeven. Daar steun ik het CDA mee om daar raadsbreed een motie voor in te dienen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kolff. Ik kijk even rond. U heeft allemaal uitgebreid een eerste termijn gehad hierover.

Zullen we naar de portefeuillehouder gaan en dan kijk ik daarna of er nog behoefte is om onderling een debatje te voeren of dat we dat op 5 juli gaan doen, want dat komt zomaar op 5 juli terug heb ik het gevoel en dan krijgt u allemaal twee termijnen. De heer Van Vugt: Voorzitter, dank u wel. Ik denk dat er vorige week wel iets mis is gegaan bij de presentatie van de kabinetsplannen. Er is onzekerheid en onduidelijkheid in het kwadraat geschapen. Er is een aanpak gepresenteerd met een onleesbaar kaartje. Dat kaartje heeft inmiddels tot heel veel verwarring geleid en nog meer emotie. Er is ook een aanpak gepresenteerd, eenzijdig gericht op de agrarische sector. Terwijl van alle sectoren, dat hebben wij ook eerder gezien, een bijdrage mag worden verwacht. Er is ook een aanpak gepresenteerd die niet compleet is, want in oktober dan komt er nog een pakket doelstellingen voor water, klimaat en natuur over ons heen. Terwijl de gebiedsprocessen lopen legt deze aanpak wel een boom onder het vertrouwen. De afgelopen dagen ben ik actief de boer op geweest in Altena. Ik heb mij vooral gericht op de oostkant van Altena, met name de veehouders, omdat daar de verwarring eigenlijk het grootst is. Ik heb daar inderdaad veel onzekerheid en emotie geproefd.

Ik heb uiteraard ook contact gehad met de voorzitters van de agrarische natuurverenigingen van ZLTO en inmiddels ook de zorgen geuit bij de gedeputeerde in Brabant. Voorzitter, ik zou willen benadrukken dat Altena een unieke positie heeft. Wij hebben in onze

prachtige gemeente twee Natura 2000-gebieden in ons gebied liggen. Enerzijds De Biesbosch, daar loopt een gebiedsproces onder regie van de provincie Zuid-Holland. Daar is de gemeente Altena op aangehaakt. En, wij hebben natuurlijk het cluster Loevestein, Pompveld, Kornsche Boezem waarbij, voor het gebied Pompveld en Kornsche Boezem geldt, als wel het gebied van De Biesbosch wat op Altena’s grondgebied ligt, dat daar geen sprake is van stikstofgevoeligheid. Dat betekent dus dat wij in beginsel geen stikstofopgave hebben. En, voorzitter, ik wil nog eens benadrukken dat in Altena wij een prachtige balans kennen tussen veeteelt en akkerbouw en dat is uiteraard ook een prachtig uitgangspunt voor kringlooplandbouw. Het een is lastig te realiseren zonder het ander, dus dat moet ook in balans blijven. Onze bedrijven, het is al genoemd, die zijn extensief en veel boeren dragen op dit moment al bij aan de akkerranden-beheer en weidevogel-beheer en met succes. Er is bovendien een constructieve dialoog tussen agrarische ondernemers en natuurbeschermer organisaties. Bovendien is Altena al de weg ingeslagen naar verduurzaming van de landbouw. Altena toont aan dat natuur, landbouw en leefbaarheid prima samengaan en dat willen we zo houden. Daarom investeert dit college in vitale Altena en in het circulair voedselsysteem.

Dat is juist bedoelt ter ondersteuning van die transitie en gericht op de hele keten van inwoner tot ondernemer. Ik voel een interruptie aankomen. De voorzitter: Nou, ik heb net even gezegd: ik heb een eerste termijn, ik wil zo direct best wel toestaan dat er nog vragen worden gesteld, maar ik wil eigenlijk de raad ook vragen om het debat verder op 5 juli te volgen. Dus, maak even uw betoog af en dan kijk ik of er nog vragen zijn aan u en anders dan stel ik echt voor, anders dan zijn we hier nog een uur over bezig met elkaar, over het debat van … De heer Van Vugt: Mijn betoog is af voorzitter. De voorzitter: Ja? Oké, zijn er nog vragen, want dat mag, aan de portefeuillehouder? Zodat u zich voor kunt bereiden op het debat op 5 juli. Mijnheer Van der Hoeven. De heer Van der Hoeven: Ja, wij geloven wel in dat verhaal wat de wethouder zegt, dat unieke karakter. Alleen, de vraag is: hebben wij het concreet genoeg dat we dat ook op het bord van provincie en landelijke overheid kunnen gooien of moeten wij daar nog een stap zetten om dat concreter te maken? De heer Van Vugt: Nou, voorzitter, dit college en deze wethouder doet niet anders dan het unieke karakter zowel in Den Bosch, als ook in de contacten met Den Haag te onderstrepen.

Vandaar dat wij ook verrast zijn dat zo een kaartje is gepresenteerd waarbij Altena met een aantal cirkels bijna volledig in de stikstofopgave zit en daar herkennen wij ons niet in. De voorzitter: Ja, mijnheer Bouman. De heer Bouman: Ja dank u wel voorzitter. Misschien even ter afsl‘…’. Ik heb in elk geval gehoord, zoals Altena vaak optreedt dat er heel veel eenstemmigheid in elk geval is in deze raad omtrent dit onderwerp, dus ik denk dat we inderdaad dan als raad ook aan de slag zullen gaan met het opstellen van een motie waarmee we dat in elk geval ook, die invloed die we dan hebben in elk geval zullen aanwenden en zullen gaan aanwenden. We kregen dit mooie boekwerk vanavond op ons bureau en toen viel me op dat die trekker Altena uitrijdt. Laten we dan in elk geval ervoor gaan zorgen dat met die motie en met dat samen eraan werken dat die trekkers ook in Altena kunnen blijven en dat we hier een vitale plattelandsgemeente kunnen blijven. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bouman. Volgens mij gaan we hier op 5 juli met elkaar nog een debat over voeren. Ja. Dan gaan we naar 4.2: de krapte op het elektriciteitsnetwerk. Door het CDA aangekondigd. Mevrouw Schipper.

Mevrouw Schipper-Heijmans: Dank u wel voorzitter. Inderdaad, krapte op het elektriciteitsnetwerk. In de bestuursrapportage 2022 wordt uitvoerig ingegaan op het verduurzamen van Altena. De gemeente Altena wil binnen het kader van de RES een bijdrage leveren aan grootschalige opwek van duurzame energie. Volgens die rapportages zijn we op koers waar het gaan om inwoners, bedrijven en verenigingen te stimuleren op hun weg naar duurzaamheid. Energiecoaches worden ingezet, er zijn speciale loketten waar bedrijven en verenigingen met hun vragen terecht kunnen en de gemeente die staat open voor alle initiatieven die een bijdrage leveren om de doelstelling om CO2-neutraal te worden te bereiken. Maar, heeft het op dit moment wel nut? Want, net nu bedrijven minder afhankelijk willen worden van gas kunnen ze onder meer in Noord-Brabant niet overschakelen op stroom als duurzaam alternatief. Dat geldt zowel voor afname als opwek, maar ook voor een zwaardere aansluiting. Rede: het hoogspanningsnet zit vol door de snelgroeiende vraag naar elektriciteit. Er is sprake van transport schaarste. Dat komt vooral door de snelle opkomst van warmtepompen, elektrische laadpalen, nieuwe bedrijven en de elektrificatie van industrie in de betreffende provincies.

Door de energieleveranciers wordt gesteld dat particulieren en woningbouw niet worden getroffen door het tekort aan transportcapaciteit, maar is dat wel zo? Waar de energieleveranciers aan de ene kant aangeven dat de aankondiging van de transportschaarste onder andere bedoeld is om problemen en uitval van zonnepanelen te voorkomen erkennen ze anderzijds dat bij bijvoorbeeld appartementencomplexen met een lift er wel problemen kunnen ontstaan. Voorzitter, het probleem van transportschaarste treft de hele maatschappij. Direct dan wel indirect. Het begint al bij de bakker die elektrische ovens nodig heeft of de slager die elektriciteit nodig heeft voor de diepvries en de koelvitrines. Dat kan dan allemaal niet meer aangesloten worden. Het CDA vraagt zich af wat deze verontrustende signalen over ons elektriciteitsnetwerk concreet betekenen voor de bedrijven en de inwoners van Altena. Wat is de impact op onze duurzaamheidsambities en heeft de gemeente Altena mogelijkheden om de zorgen in samenwerking met wellicht de provincie Brabant en Enexis deels weg te nemen? Ik hoor graag de reactie van de portefeuillehouder en mogelijk andere partijen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Schipper. Ik kijk rond of er vanuit andere fracties een aanvulling is. Ik zie mijnheer Verbaarschot opstaan. Mijnheer Verbaarschot, gaat uw gang. De heer Verbaarschot: Dank u mijnheer de voorzitter.

Het zou toch gek zijn als ik hier niks over zou zeggen. Wij, in ons verkiezingsprogramma van Vrije Volkspartij Altena pleiten immers voor een andere energiesoort waar de meesten van afschrikken. Ik kan u verzekeren, ik schrik daar niet van af en wij komen daar in september nog op terug. Wij hebben een fantastisch mooi symposium ik wil er wel eventjes nog iets aan vooraf laten gaan. Bij deze. Wat ligt er nou aan de basis van deze hele problematiek, stikstof, CO2, noem maar op? De meeste mensen weten niet eens dat stikstof op zich geen probleem is, maar dat gaat dus over verbindingen die de stikstof aangaat. Dat is een technisch verhaal. Als je dan op een gegeven moment gaat beweren: als raad moet je je daar niet mee bezig willen houden. Doe dat nou maar wel, want dan weet je tenminste een beetje waar het over gaat. Laat niet met je sollen. Goed, over die voorlichting daar kom ik op terug. Die thorium zoutcentrale die we voorgesteld hebben, wat is dat namelijk het mooie daarvan? Je kunt je afvragen: mag fossiel niet meer of mag fossiel nou in een keer weer wel? Want, we gaan kolencentrales weer openstellen. Dat is natuurlijk de gekheid op een stokje. Dat is niet nodig.

Als je je eigen bezig gaat houden met: laat die centrales die we hier hebben staan in Nederland, laat ze vervangen door thorium zoutcentrales en dan ben je gelijk van heel die stikstof en weet ik wat allemaal, die discussie ben je vanaf. Want, er is dan vanaf dat moment geen probleem meer van en dan kan je gewoon het gas naar de huizen laten stromen en het gas is op termijn vervangbaar door waterstof. Als je dan toch geen gas wilt of als het opraakt of je niet afhankelijk wilt zijn van het Oostblok of wat dan ook. Dus, denk daar maar eens goed over na. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Verbaarschot. Mijnheer Van der Hoeven. De heer Van der Hoeven: We delen de zorg van het CDA. Maar goed, we hebben er natuurlijk wel in het verleden daar ook over gesproken. Zolang wij als gemeente geen plannen hebben voor grootschalige opwek gaan een Enexis of een andere partij ook geen kabels leggen en in Zaltbommel gebeurt dat wel. Ik weet niet precies waar ze naartoe gaan, maar daar lukt het om in no-time dikke kabels te leggen. Dus, dat is onderdeel van het probleem. We hebben er eerder in de vorige bestuursperiode ook met de wethouder wel eens over gediscussieerd, want je kan ook naar Smartcript gaan en ik kan me voorstellen in Giessen waar grote daken zijn en ook grote verbruikers dat je die externe kabels helemaal niet zo nodig hebt. Dus, ik ben ook wel benieuwd naar de wethouder, maar daar mag die in het kader van de kadernota ook later op terug komen, want dat is niet echt een begrotingspunt wat ons betreft. Maar, in die zin, er zijn ontwikkelingen en dat is gewoon ook vanuit een nieuwsgierigheid en op zoek naar goed nieuws, want het is wel een zorg en we lopen gewoon vast tegen wat er nu is.

Ook bij thorium centrales hebben we kabels nodig om te voeden en dat die bak inderdaad elektrisch over kan, voor kan kiezen … Ja, maar het moet wel gebeuren, dus kansen vind ik mooi, maar daar praten we al jaren over en het gaat erom hoe we die stap kunnen maken om dingen wel voor elkaar te krijgen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Hoeven. Mijnheer Verbaarschot per interruptie, gaat uw gang. De heer Verbaarschot: Om een misverstand uit de wereld te helpen dat er kabels nog gelegd zouden moeten worden als je een thorium zoutcentrale neerzet. Die thorium zoutcentrale dat is gewoon een plug-en-play apparaat wat je in plaats van die centrale erin zet die er nu staat. De oude centrale die werkt niet meer en de nieuwe centrale werkt gewoon via de bestaande kabels, dus je bent ook gelijk van het elektrificatieprobleem af. Veertig miljard gaat die elektrificatie kosten. Als je die centrale neerzet heb je geen elektrificatie nodig. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Verbaarschot. Mijnheer Hoegee, gaat uw gang, van AltenaLokaal. De heer Hoegee: Dank. Ja, we delen de zorgen van het CDA. Het is wel zo dat, we hebben eigenlijk zelf ook een beetje de fout gemaakt, want met het vaststellen van het zonnekader hebben wij eigenlijk vastgesteld: we gaan voorlopig geen nieuwe projecten opstarten hier.

Toen hebben wij nog gewaarschuwd: let nou op, want anders hangen we hier straks echt aan de achterste mem zoals we dat hier in het boerenland wel eens zeggen. En, dat is nou kennelijk net wat er gebeurt, want er is geen urgentie, want hebben geen projecten hier die op de plank liggen. In die zin zullen we er misschien wel wat aan kunnen doen om toch in ieder geval op een andere manier dan aan te geven dat er wel degelijk plannen zijn en dat we plannen hebben. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Hoegee. Mijnheer Alderliesten van Progressief Altena. De heer Alderliesten: Ja, dank voorzitter. Laat duidelijk zijn: Progressief Altena deelt de zorg uiteraard van het CDA. Ik wil niet gaan overtoepen, maar volgens mij drie jaar geleden stelde ik de eerste vraag al: lopen we strakjes niet tegen onze capaciteitsproblemen aan? Tot een jaar geleden was er nog niks aan de hand en tien dagen later bleek er ineens een acute krapte te zijn. Ik ben erg benieuwd naar de reactie van de wethouder of dat wij hier in Altena iets kunnen betekenen anders dan op een andere manier omgaan met onze netwerkcapaciteit. Dus, als je de cirkeltjes klein maakt dan kun je nog wel wat, maar grootschalige opwek, en dat onderschrijf ik zowel de heer Hoegee als de ChristenUnie die dat eerder ook al aangehaald heeft, laten we nou wel plannen blijven ontwikkelen zodat we iets op de plank hebben liggen.

Nou ja, ik deel de zorgen. Ik hoor graag van de wethouder wat wij kunnen doen en tot zover maar even.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Alderliesten. Mijnheer Van Gammeren van de SGP. De heer Van Gammeren: Ja dank u wel voorzitter. Dat zei de heer Alderliesten, heeft ook de SGP het al jaren terug aangegeven dat we zorgen hebben en ik kan me herinneren dat er ook een keer een toezegging is gekomen van de portefeuillehouder die zegt: ik houd jullie frequent op de hoogte wat het doet qua capaciteit en de mogelijkheden om dat uit te breiden. Dus, volgens mij geldt die toezegging nog steeds. Ondanks dat er een nieuw college zit. Dus, ik was even benieuwd of dat inderdaad gewoon nagekopt wordt en dan is dit volgens mij het punt van u mevrouw Visser, van Schipper, sorry, Schipper en Visser dat heeft allebei met water te maken. Maar, volgens mij is dan uw zorg ook weggenomen en worden we daar gewoon van op de hoogte gehouden. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Gammeren. Mevrouw Schipper. Mevrouw Schipper-Heijmans: Voorzitter dank u wel, maar ik wil toch nog heel even benadrukken dat wat jaren geleden is gezegd, toen zat ik hier nog niet. Ik heb uiteraard ook wel mijn huiswerk gedaan en stukken gelezen, maar het komt steeds dichterbij. Waar het in eerste instantie ging om grote velden waar de transportschade was komt het echt dichterbij.

We horen wel eens geluiden, ik heb geen cijfers, ik kan het niet met allerlei onderzoeken bekrachtigen, maar je hoort geluiden van het uitvallen van omvormers bij zonnepanelen bij mensen thuis. Dan wordt er door een Enexis gezegd: ja, dat kan niet en dat komt daar niet door, daar straalt gewoon te veel zon. Maar, dat ligt toch niet alleen aan die omvormer? Het kan ook aan de kabel liggen die van buiten naar binnen komt. Dus, het komt veel dichterbij dan alleen die grote velden. Inderdaad, de plannen moeten blijven. Ben ik het mee eens, want je moet ze wel warmhouden. Als ze niet weten dat wij bestaan dan kom je ook niet verder en dan komen ze niet naar je toe. Maar, het komt dichterbij dan dat we denken denk ik. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Schipper. Wat mij betreft iedereen is opgestaan die op wilde staan. Dan gaan we eens naar wethouder Van Vugt luisteren op dit onderwerp. U kunt uw gang weer gaan. Het geheugen is leeg. De heer Van Vugt: Ja, ik dacht even dat mijn saldo op was, maar dat valt mee. Begint daar de krapte ook al wilde ik zeggen. Voorzitter, ja u stipt terecht denk ik een urgent probleem aan. Het klopt inderdaad dat er een toezegging ligt dat het college de raad op de hoogte houdt van de ontwikkelingen, maar ik kan u zeggen, voorzitter, dat de ontwikkelingen niet gunstiger worden, maar eerder ongunstiger.

Een voorbeeld daarvan is natuurlijk de voorlopige stop op afname en opwek voor nieuwe bedrijven die TenneT heeft afgekondigd. Dat is een zeer zorgelijke ontwikkeling. Wat ik ook zojuist vanuit het CDA hoor, het treft ook inmiddels huishoudens. Want, er zijn ook signalen, ook hier dicht in de buurt, waarbij inderdaad omvormers afslaan bij een piekbelasting van boven de 253 volt en dat heeft natuurlijk ook relatie met de krapte op het netwerk. Voorzitter, het is niet zo dat dat in Altena alleen speelt. Daar hebben alle gemeenten in Brabant en Limburg last van en dat is ook de reden waarom we via de RES en zowel ook via de provincie daar voortdurend ook aandacht voor vragen in Den Haag. Het is heel schrijnend om te constateren dat, want u geeft aan: het komt doordat mensen aan het verduurzamen zijn, daardoor komt die netwerk krapte. Ik zou het willen omdraaien, want het kabinet heeft niet nagelaten om mensen op te roepen en ondernemers op te roepen om te verduurzamen. We moesten elektrisch gaan rijden, we moesten zonnepanelen op het dak leggen et cetera et cetera. Dat is gebeurd. Waar het volgens mij is misgegaan is dat het Rijk onvoldoende heeft geschakeld op te capaciteit en daar zijn wij nu ook in Altena, maar in grote delen van Brabant en Limburg de dupe van.

Dat vraagt inderdaad om niet het loslaten van ambities, maar wel te kijken of er andere creatieve manieren zijn om toch die doelstelling dichterbij te houden. Ik zou graag ook de raad in de gelegenheid stellen om met

Enexis slash TenneT ook het gesprek te kunnen voeren, want dat zijn de partijen die aan de lat staan om zeg maar te leveren. Dat blijft op dit moment, voorzitter, ver achter. Het is ook niet zo dat bij gebrek aan projecten het hier niet kan. Er zijn projecten genoeg, alleen ze kunnen niet aangesloten worden en dat heeft ook weer te maken, voorzitter, met de wijze van systematiek die in dit land geldt. Het is zo dat netwerkbedrijven werken met een systeem waarbij je offerte indient en degene die het eerst komt die maalt ook het eerst. Dat betekent in de praktijk dat projecten die als eerste zich melden maar helemaal niet kansrijk zijn of niet gewenst zijn dat die andere projecten die wellicht wel kansrijk zijn of gewenst in de weg gaan zitten. Het punt is, voorzitter, dat wij als gemeenten, en dat is ook een punt wat in RES-verband is aangestipt, daar onvoldoende zicht op krijgen. Dat heeft ook weer te maken met de AVG, delen van de gegevens. Dat zou wel zeer gewenst zijn om dat in ieder geval ook vanuit Den Haag geregeld te krijgen. Dat er veel meer uitwisseling is, ook veel meer transparantie, tussen de netwerkbedrijven en de overheden onderling.

Dat zou ons ontzettend kunnen helpen om de projecten die wel kansrijk zijn eigenlijk voorrang te kunnen geven en niet het rijtje af te moeten gaan van wie het eerst komt het eerste maalt, want er zijn bedrijven die houden eigenlijk een aantal ontwikkelingen tegen terwijl ze geen kansrijke propositie hebben. Ik wil het hierbij laten voorzitter. De voorzitter: Dank u wel wethouder Van Vugt. Kijk ik even naar mevrouw Schipper of het debat voldoende gevoerd is voor u? Ik zie u knikken. Dank u wel. Dan gaan we naar agendapunt 4.3: duurzaamheid schuine streep voorziening. Ik die de heer Van der Hoeven als eerste. ChristenUnie en de VVA hadden het aangekondigd. Mijnheer Van der Hoeven u staat als eerste, gaat uw gang. De heer Van der Hoeven: Ik realiseer me dat deze stelling waarschijnlijk de cryptogrammenprijs wint vanavond, maar het gaat over de opmerking die wordt gemaakt met name op het gebied van de lasten van rioolheffing dat we eigenlijk zeggen: jongens, we maken een pas op de plaats, we hoeven daar geen indexeringen, geen kostenstijgingen door te voeren. Terwijl wij wel weten dat er in de toekomst met klimaatadaptatie en allerlei zaken best veel inspanningen gedaan moeten worden met hevige regenbuien die we ook dit jaar alweer gehad hebben.

Dus, de vraag is aan collega-raadsleden: willen wij niet een iets consistenter beleid hebben op het gebied van onze financiële verordeningen en het al of niet pas op de plaats maken van zulk soort voorzieningen? Want, ik snap best als er geld over is dat we dat dan niet allemaal in onze zakken willen houden, maar laat er dan een integraal beeld zijn en dat we niet nu zeggen: ja, het hoeft niet te stijgen, terwijl we wel plannen hebben waardoor het zou moeten stijgen. Dus, mijn vraag aan collegaraadsleden is: hebben we daar een gevoel bij en is er dan een opdracht die we aan het college mee kunnen geven om, als er meevallers zijn, daar wel inderdaad naar te kijken, maar dat niet ten koste laten gaan voor een specifiek beleidsterrein waar we gewoon weten dat er investeringen aankomen? De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Hoeven. Mijnheer Alderliesten eventjes wachten, want ik zie ook dat de VVA nog op dit agendapunt staat als een van de inleiders. Of is dat abuis? Vier punt drie. Daar heb ik een lijstje waar ja … Wensdenken waarschijnlijk he? Mijnheer Alderliesten, gaat uw gang. De heer Alderliesten: Het was inderdaad redelijk cryptisch heer Van der Hoeven. Ik had hem ook niet zo gezien. Ik dacht dat er een duurzaamheidsvoorziening was die we terug lieten vloeien. Ik zeg dat kan niet waar zijn, maar ik hoor vast wat de bedoeling is.

Maar, ik kan de heer Van der Hoeven prima volgen. Juist die rioolmaatregelen, die belasting, dat is een doelbelasting wat ingezet wordt om de riolering op order te krijgen. Die is nu op orde. Die riolering heeft ook heel erg te maken met het waterprobleem was als gevolg van onze klimaatuitdagingen, noem ik het maar even, significant te leiden heeft dan wel uitgebreid moet worden. Dus, ik kan me daar behoorlijk in vinden en ik hoor graag van de wethouder wat zijn voorstel daarin is. Dank.

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er ook behoefte is aan meerdere reacties. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman: Dank u wel. Ja, wij wisten eerst ook niet waar die over ging, maar nou we het weten sta ik maar even op, want het is toch iets meer financieel gericht dan ruimtelijk. Ik snap ook wat de heer Van der Hoeven zegt, maar het gevolgd natuurlijk wel dat als je er niet voor kiest om die voorziening terug te laten vloeien naar de inwoners dat we de heffingen nu al moeten laten stijgen, terwijl we de keuze hebben gemaakt om die te dempen door in te zetten van die voorziening. Dat is niet uniek met die rioolheffing. Dat hebben we ook al gedaan met de afvalstoffenheffing. Dus, dat is gewoon een bepaald systeem die je hanteert. Je hebt reserves opgebouwd en je ziet dat burgers toch al stijgingen voor de kiezen krijgen en dan zeg je: nou dan zetten we maar even die voorzieningen … Dat is geen structurele oplossing. Daar heeft u gelijk in. Waarschijnlijk heeft dat tot gevolg dat je in de toekomst die heffingen meer moet verhogen dan als je die voorziening nu niet in zou zetten. Maar, als wij nou kijken waar we nu staan met deze vorm van inflatie en dergelijken, dan vraag ik me af of we inderdaad die voorziening niet moeten inzetten. Dat is een beetje onduidelijk he.

Ik zou zeggen: we moeten hem wel inzetten, want als je hem nou niet inzet moeten mensen op dit moment meer betalen. Dit is juist het moment waar mensen niet dat kunnen betalen en ik hoop dat dat over een paar jaar minder is. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bouman. Niemand anders meer? Mijnheer Van der Hoeven, wilt u nog reageren? De heer Van der Hoeven: Nou ja, technisch gezien heeft mijnheer Bouman gelijk. Alleen, het is ook een beetje hoe je je verwachtingen naar je inwoners managet. Je zou er ook in totale integraliteit naar moeten kijken. Het kan best een dempend effect hebben, maar wij missen nu gewoon helemaal die investeringsrem die er wel aan zit te komen volgens ons en dan vind ik het eigenlijk ook niet helemaal eerlijk dat je zegt nou matsen we jullie een beetje, maar zo meteen komt hij dubbel dwars terug. Als de inflatiecijfers doorlopen dan hebben ze het volgens jaar misschien wel zwaarder als dat ze het dit jaar hebben. Maar, in die zin, ik heb geen pasklaar antwoord. Ik hoor graag van de wethouder of hij onze zorg deelt en of hij daar kans voor ziet als het antwoord daarvan nee is of als de meerderheid dat niet vindt. Nou ja, dat is gewoon eventjes ook elkaar aan het denken zetten van willen we dit met elkaar? Als het antwoord daar ja op is dan is dat ook goed. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van der Hoeven. Dan gaan we naar de wethouder luisteren.

Wethouder Van Vugt. De heer Van Vugt: Voorzitter, dank u wel. Het klopt inderdaad dat het college voorstelt om de inflatie voor rioolheffing te maximeren op twee procent. U heeft een punt als het gaat om de klimaatadaptatie dat dat natuurlijk een belangrijk thema is. Nu is het overigens wel zo dat klimaatadaptatie niet uitsluitend het thema is van de gemeente Altena. Het is ook niet voor niks, voorzitter, dat wij eind 2021 met dertien Manifestpartijen een overeenkomst hebben gesloten om gezamenlijk dat vraagstuk aan te pakken. Maar goed, de gemeente staat natuurlijk wel aan de lat als het gaat om ons rioleringsstelsel. Nu is het zo, voorzitter, dat het rioleringsstelsel wordt herijkt. Wij verwachten dat begin 2023 op te leveren. Dan weten we ook een beetje hoe nat we zijn, zeg maar om in klimaat adaptieve termen te blijven. Dat zou dan inderdaad een afweeg moment kunnen zijn om wat we nu voostellen voor een jaar, die twee procent, om dat anders in te vullen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van der Hoeven, voldoende gevoerd debat? Dank u wel. Dan gaan we naar programma 5: bereikbaar Altena. Toegankelijkheid begraafplaatsen. SGP-fractie, mijnheer Versluis.

De heer Versluis: Ja voorzitter, ik wil de portefeuillehouder eigenlijk even de Altenaronde van 7 juni in herinnering roepen. Waar een inspreker was. Een uitvaartverzorgster die zich grote zorgen uitte over de toegankelijkheid van begraafplaatsen, waaronder Aalburg, door een dikke laag grind waardoor het niet toegankelijk is voor rolstoelgebruikers of rollators en dergelijken waarbij het zelfs zo erg is dat bij uitvaartdiensten die mensen vooraan het pad moeten blijven staan omdat ze niet bij het graf kunnen komen. Dat is iets wat niet zou moeten en we waren eigenlijk niet helemaal tevreden, maar dat was natuurlijk een spontaan antwoord op dat moment van de portefeuillehouder: ik ga een integraal plan maken. Een integraal plan dat duurt meestal lang en voor een heel acuut probleem lijkt het ons niet de goede oplossing. Dus we hebben eigenlijk eerst een oproep richting de portefeuillehouder of hij in ieder geval de knelpunten van te dikke lagen grind waardoor niet toegankelijk, om dat gewoon zo snel mogelijk op te lossen.

Ik wil niet direct met een datum smijten, maar dat moet toch gewoon wel kunnen lukken voor 1 september of 1 oktober, maar het bracht de SGP eigenlijk op iets dat je zegt: dit probleem is eigenlijk toch breder? Nu bestaat er in Nederland, dat is een stichting, dus zonder winstoogmerk, die, tuurlijk tegen een bepaalde jaarlijkse vergoeding, die plaatst rolstoelen net als een winkelwagentje met een muntje erin en je kunt een rolstoel lenen. Begraafplaatsen zijn natuurlijk vaak wel plaatsen waar de afstand vrij groot is en iemand die echt gebruik moet maken van een rolstoel die heeft hem zelf bij hem, maar er zijn natuurlijk mensen genoeg die vanwege de longproblematiek of toch wat slechter ter been zijn waar het ook wel handig is dat ze in ieder geval daar een juist middel voor hebben. We werden eigenlijk een beetje getriggerd door de problematiek van die grindpaden. Het gaat eigenlijk veel verder. Dat is eigenlijk richting mijn collega’s. Wij zouden eigenlijk graag met een voorstel, een motie, willen komen om in ieder geval te onderzoeken om op onze gemeentelijke begraafplaatsen dat soort voorzieningen te onderzoeken, maar ook wellicht toe te passen. Ik heb even snel zelf een rekenvoorbeeldje gemaakt. Het is ook op de website te zien van Handy-Car(e), met een knipoog naar care met de e tussen haakjes, dus de kar van rolstoel.

Het is een hele informatieve site, er staat van alles op. Maar, wij hebben zestien gemeentelijke begraafplaatsen en al zouden we op alle begraafplaatsen twee van die rolstoelen plaatsen, hebben we het over zesenhalf-, zevenduizend euro per jaar. Wil je er ook nog een overkapping bij is het iets meer. Dus, je hebt het over relatief een heel klein bedrag, maar een hele hoge dienstverlening. En, ten slotte zeggen wij met hoofdletters: in Altena moet iedereen mee kunnen doen en we zijn er voor iedereen. Dit lijkt ons eigenlijk een hele eenvoudige oplossing, maar die wellicht wel gewoon heel veel mensen … Daar kun je ze wel een plezier mee doen. Voor degene die misschien niet helemaal een beeld erbij hebben. Wat ik bedoel, de griffie heeft een fotootje van mij gekregen en dit is ook een voorbeeld van Handy-Car(e) op een begraafplaats. Nou ja, dat is een overkappinkje dat die dingen droog staan. Ze zitten met een kettinkje vast, je stopt er een muntje in en je kunt dat ding gebruiken. Die stichting die plaatst dat, die onderhoudt dat, die zorgt voor het onderhoud, die zorgt voor vervanging, dus we hebben er voor de rest geen zorgen aan. Alleen moeten we jaarlijks een bepaalde bijdrage doen en ik was gewoon benieuwd naar mijn collega’s of dat die daar ook wat positief over denken. Want, dan kunnen we met een voorstelletje komen. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Versluis.

Ik kijk even rond of er behoefte is om te reageren. Sommige mensen gaan staan, maar dat blikt voor een hapje te zijn. Nee, die zijn toch onderweg naar het spreekgestoelte. Mijnheer Bouman van het CDA. De heer Bouman: Ja dank je wel. Er werd een versnapering aangeboden, dus ik moet ook even bewegen om de calorietjes in balans te krijgen weer. Ja goed, toen ik het onderwerp inderdaad op de agenda zag staan had ik inderdaad ook een herinnering, de inloop in Wijk en Aalburg vrij recent en ik denk dat daarin misschien inderdaad naar de grootste knelpunten gekeken zal moeten worden. Want, zoals ik begrepen heb, om alle grindpaden op begraafplaatsen te vervangen dat lijkt me niet zo een verstandige aanzet. Maar, u heeft een andere aanvliegroute of een andere uitkomst eigenlijk. U verraste mij er eigenlijk een klein beetje mee. Op

zich staan wij wel positief ten opzichte van dit idee om dat dus inderdaad eens even te laten bekijken en te onderzoeken en misschien ook eens even te vragen. We hebben bij de kinderburgemeester recent hadden wij wat andere gemeentes gevraagd: hoe is dat nou allemaal bevallen, of hoe bevalt dat? Misschien moeten we ook eens vragen via die stichting Wendycar, care, ik weet niet precies wat de website is, hoe dat dan inderdaad in de praktijk uitpakt. Dan zijn wij er wel eens benieuwd naar wat dat uiteindelijk gaat brengen. Ik weet inderdaad niet welke portefeuillehouder dit gaat behandelen zo meteen, of dat ook een Wendy is, maar ik vermoed van niet dus … De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bouman. Mevrouw Maris. Mevrouw Maris: Ja dank u wel voorzitter. Dan toch even reagerend op de grindpaden. Wij zijn volgens mij ook bezig met de verduurzaming van de begraafplaatsen, dus wellicht is het een idee om dat in diezelfde beweging mee te nemen. Ik weet niet of dat kan. En, het voorstel van de rolstoelen met muntjes, ja ik ben ook wel heel benieuwd wat de ervaringen van Wendycare zijn. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Maris. Ik kijk nog even rond voordat ik mijnheer Versluis … Niemand staat meer op. Mijnheer Versluis. De heer Versluis: Ja, ik ben even hier naartoe gelopen, want het is zo moeilijk om achteruit te kijken.

Ik wil even een stukje aanvulling doen, toch, op de heer Bouman van het CDA. Kijk, hij gaat het toch weer groot maken natuurlijk van: we gaan natuurlijk niet alle grindpaden vervangen. Dat heb ik natuurlijk ook niet gezegd. Zo werkt dat … Ik begreep van mevrouw De Jong, de uitvaartverzorgster, betreft het twee of drie begraafplaatsen waar het echt een heel ernstig probleem is. U kunt zich voorstellen, als je zo een laag los grind hebt, daar is niet doorheen te komen met zo een rolstoel en heel concreet is onze vraag van de SGP aan de wethouder: kies niet voor een integraal plan wat lang gaat duren, maar los die twee of drie knelpunten op. Het kan op een relatief eenvoudige wijze. En, aanvullend op het voorstel van de Handy-Car(e), zo is het, dus geen Wendycar, dat is te veel eer denk ik voor de nieuwe wethouder, maar … Het is een rolstoel die voor alle ondergronden geschikt is. Of het nou over het gras is of over het grind of over goed begaanbaar. Het is als het ware niet natuurlijk van: jongens he, laat dat losse grind maar staan, zet eens een rolstoel neer. Maar, aanvullend zouden wij het, service klinkt zo raar natuurlijk, maar om dat in ieder geval toch toe te voegen omdat wij denken dat dat ook in een grote behoefte voorziet tegen relatief hele lage bijdrage. De voorzitter: Mijnheer Bouman. De heer Bouman: Ja, dank je wel voorzitter.

Nou, ik heb blijkbaar ook een hulpmiddel nodig, want ik had u niet goed verstaan. Excuses daarvoor. Nee, wij zijn het op dat gebied van die grindpaden dus met elkaar eens. Dat wilde ik nog eventjes benadrukken. Volgens mij zeggen wij precies hetzelfde. Focus op de knelpunten en ga niet overal alles gelijk aanpakken, maar doe dat inderdaad op die twee, drie plekken waar dat dan echt een probleem zal zijn. Met betrekking tot de Handy-Car(e) zien wij graag wat ervaringen hoe dat in de praktijk uitpakt en dan kunnen wij elkaar daar wel de hand in schudden denk ik. De voorzitter: Dank u wel. Portefeuillehouder Van Vugt. De heer Van Vugt: Het is denk ik, voorzitter, toch een verassing dat ik nou hier sta en niet Wendy. De voorzitter: Ja, maar u bent handy weet ik uit ervaring.