Jaarstukken 2021

Ook is in 2021 veel aandacht besteed aan het ontwikkelen van beleid voor laadpalen voor elektrische auto’s en voor kleine windmolens. Dit zal in 2022 verder worden uitgewerkt en afgerond. Hetzelfde geldt voor beleid op het gebied van duurzaam bouwen waarbij moet worden opgemerkt dat dit meer beleidsvelden raakt dan alleen duurzaamheid/CO2 reductie. Duurzaamheid: klimaatadaptatie De energietransitie gaat over klimaatmitigatie, het beperken van de klimaatverandering. Klimaatadaptatie gaat over het aanpassen aan de te verwachten klimaatverandering. Dit is het onderwerp van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). In 2021 is dan ook in samenwerking met het waterschap en relevante gebiedspartners door middel van risicodialogen een klimaatadaptatiestrategie opgesteld. In oktober is dit bekrachtigd door ondertekening van het

57

manifest. Vanaf 2022 wordt samen met het waterschap een klimaatadaptatiecoördinator ingehuurd om onder andere de strategie uit te werken tot een uitvoeringsagenda. Voor uitvoering van de maatregelen benoemd in de uitvoeringsagenda wordt in samenwerking met WE4Climate subsidie aangevraagd. In de beleidsvisie Klimaat, water en groen is verder vormgegeven aan onze ambities om onze leefomgeving duurzamer te maken: groener, gezonder, minder kwetsbaar voor de klimaatverandering met meer biodiversiteit. De Kracht van Altena: samen op weg naar een circulair voedselsysteem Altena wil voortgang boeken op de weg naar een circulaire economie. We kiezen daarbij voor een programmatische aanpak, en we starten met het thema voedsel. De gemeente nam het voortouw om het programma circulair voedselsysteem te ontwikkelen, maar de gemeente deed dat niet alleen. Het Manifest de Kracht van Altena vormde ons startpunt. Ook is geluisterd naar de mening en ideeën van inwoners, organisaties, ondernemers, onderwijs en andere overheden. In de uitvoering gaan we samenwerken met gebiedspartners. Programmaplan 1.0 van het programma circulair voedselsysteem is eind 2021 in concept gereedgekomen. De politiek-bestuurlijke besluitvorming vindt in 2022 plaats. Programmaplan 1.0 is niet van achter een bureau geschreven. Het is ontwikkeld met de inzichten vanuit gesprekken, bronnen en ervaringen uit de praktijk.

Er is continu gesprek geweest met verschillende gebiedspartijen en belanghebbenden. Ook hebben we bronnen bestudeerd met feiten en cijfers over Altena en het voedselsysteem, en maakten we een beleidsanalyse en trendanalyse. Daarnaast zijn we gewoon aan de slag gegaan met verschillende onderzoeken, projecten en experimenten. De Woonvisie en het actieplan woningbouw De Woonvisie is voor de zomer van 2021 vastgesteld. Met de visie geven we onder meer uitwerking aan het thema wonen uit de Omgevingsvisie. Ook vormt de visie volgens de Woningwet het kader voor de prestatieafspraken met de woningcorporaties en de huurdersorganisaties. De woningbouwopgave van de gemeente Altena is ambitieus. In de visie is aangegeven dat de gemeente wil versnellen. De versnellingsopgave is een samenwerkingsopgave tussen alle betrokken partijen (publiek en privaat) op inhoud en op relatie. Het vraagt een benadering op het niveau van de gemeente; wat is nodig om de ambitie te realiseren? En op het niveau van het individuele plan; hoe zorgen we ervoor dat ieder jaar voldoende woningen worden gebouwd met de juiste kwaliteit en in het juiste segment? Per 1 januari is een programmamanager wonen aan de slag gegaan om dit proces te gaan aansturen. Samen met belangrijke stakeholders in onze gemeente wordt ingezet om de genoemde ambitie in de Woonvisie te realiseren.

Eind 2021 is opdracht gegeven om een start te maken met het organiseren van woontafels met betrokken partijen. De vaststelling van de Woonvisie, was de start om een aantal vervolgstappen te zetten in de uitvoering van de Woonvisie. Zo is de verordening voor de starterslening opnieuw vastgesteld, met nieuw budget en verruimde regels om starters te kunnen helpen bij de aankoop van een eerste woning. Ook zijn nieuwe regels geformuleerd voor de verkoop van woningen en bouwkavels. Aanvullend daarop is de doelgroepenverordening vastgesteld. Dit moet helpen om nieuwe huurwoningen en goedkope koopwoningen vast te houden voor de doelgroep. In 2021 zijn 240 woningen toegevoegd aan onze woningvoorraad. Tevens zijn in 2021 244 woningen in aanbouw genomen (zie beleidsindicatoren).

58

Afval en grondstoffen Op 1 januari 2021 is de afvalstoffendienst Den Bosch gestart als nieuwe inzamelaar voor het huis aan huis afval. Ondanks wat te verwachten opstartproblemen is de dienstverlening van de afvalstoffendienst als goed aan te merken. Het aantal meldingen ten opzichte van het aantal acties is zeer laag en men heeft een flexibele grondhouding.

59

✓ ☺

 

Doelstelling is behaald. Op koers om doelstelling te behalen.

Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Maatschappelijke effecten Duurzaamheid

Resultaten

Inspanningen

Altena CO2-neutraal in 2046

De projecten en activiteiten uit het uitvoeringsprogramma van de Altena Energiestrategie Inwoners , bedrijven en verenigingen worden gestimuleerd tot actie op de weg naar duurzaamheid

We werken de in 2019 vastgestelde Altena Energiestrategie uit in een uitvoeringsagenda die we vervolgens uitvoeren.

☺

De acties uit de Klimaatagenda (40 in totaal) worden uitgewerkt en uitgevoerd. Sommige acties zijn al in gang gezet, andere acties zijn pas later gepland.

•

We geven deze bestuursperiode prioriteit aan bewustwording, besparing en verduurzaming van de bebouwde omgeving.

✓

•

•

We zoeken samenwerking met stakeholders, zoals woning-corporaties, Energiecoöperatie Altena Nieuwe Energie, het lokale bedrijfsleven en onderwijs. We volgen een wijkgerichte aanpak voor aanpassingen aan vastgoed, gericht op besparing van energie en/of duurzame opwek. De aanpak wordt zo mogelijk gekoppeld aan thema’s als veilig wonen en langer thuis wonen. We stimuleren (sport)verenigingen tot verduurzaming van accommodaties. We treden lokale duurzaamheidsinitiatieven tegemoet met

•

• •

Status

60

Toelichting

•

☺

✓

•

Het duurzaamheidsloket is al enige tijd operationeel. Hieraan gekoppeld is de uitvoering van RRE(W)maatregelen. Vanwege corona zijn deze maatregelen op een coronaproof wijze ingevuld of vooruit geschoven in de planning. Spoor A uit de Warmtevisie sluit hierop aan. De samenwerking met genoemde stakeholders is goed. Door uitvoering van de klimaatagenda maar ook door bijvoorbeeld de warmtevisie is deze samenwerking intensief te noemen. Het project zon op dak heeft positieve subsidiebeschikkingen opgeleverd voor ongeveer 12.000 panelen op 4 bedrijfspanden. Helaas kunnen deze installaties niet worden aangesloten vanwege transportschaarste. Een vervolgaanpak gericht op kleine daken is niet goed uit de verf gekomen door gebrek aan interesse als gevolg van de coronasituatie. Het loket voor verenigingen en ook voor bedrijven is in Q4 2021 operationeel geworden (aanvullend aan het reeds bestaande duurzaamheidsloket).

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Toelichting

de bril van ‘mogelijk maken’. De rol van de gemeente wordt van geval tot geval ingevuld. -

-

Verduurzaming van ons vastgoed en van installaties in de openbare ruimte Goed voorbeeld doet volgen

•

We ontwikkelen vastgoed- en accommodatiebeleid, inclusief een duurzaamheidsplan voor ons vastgoed.

✓

•

•

Vooruitlopend daarop nemen we nu al duurzaamheidsmaatregelen. We kiezen daarbij voor duurzame ‘no regret’oplossingen. We zorgen voor een integrale benadering vanuit duurzaamheid, vastgoedbeleid en onderwijshuisvesting. Oplaadpunten voor elektrische auto’s in de openbare ruimte worden gestimuleerd, waar de parkeercapaciteit dat toelaat.

☺

•

We gaan in gesprek met stakeholders, zoals de provincie, woningcorporaties en netbeheerders, over de gewenste aanpak om te komen tot een warmtevisie. De warmtevisie wordt door de raad vastgesteld.

✓

•

•

Een warmtevisie die in overeenstemming is met de door het Rijk gestelde normen

•

•

61

☺

•

•

☺

Het Strategisch vastgoedbeleid is eind 2021 vastgesteld. Hierin staan de aanpak en de globale stappen beschreven om tot een CO2 neutrale vastgoedportefeuille te komen. Het verduurzamingsplan voor ons vastgoed wordt verder uitgewerkt a.d.h.v. een technische analyse/routekaart. De uitwerking hiervan vindt plaats in 2022 en wordt opgenomen in het transitieplan vastgoed. Het nemen van duurzaamheidsmaatregelen is een doorlopende actie. Waar mogelijk worden no regret maatregelen toegepast. De integrale benadering is geborgd door verschillende disciplines te betrekken in het opstellen van het Strategisch vastgoedbeleid. Met een quick scan-onderzoek zijn scenario’s voor het opzetten van een pro-actieve laadinfrastructuur en welke rol de gemeente hierin kan nemen in beeld gebracht. Inmiddels is de vervolgstap, het opstellen van een laadvisie in voorbereiding in combinatie met een plaatsingsplan voor Altena. De laadvisie voor Altena zal uiterlijk in Q2 van 2022 aan de raad worden aangeboden. Op basis hiervan wordt een aanbestedingstraject opgestart voor de samenwerking met een marktpartij.

•

Samen met interne stakeholders (diverse teams/disciplines) en externe stakeholders (lokaal en bovenlokaal) wordt intensief gewerkt aan de gemeentelijke warmtevisie.

•

De Warmtevisie Altena is op 21 december 2021 vastgesteld.

✓

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Regionaal bod met uitvoeringsprogramma dat een bijdrage levert aan de grootschalige opwek van duurzame energie

•

Visie op grootschalige zonnevelden

•

Omgevingsvisie, Omgevingsplan en aansluiting op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

Toelichting

Binnen het kader van de Regionale Energiestrategie (RES) leveren we een bijdrage aan de grootschalige opwek van duurzame energie. We dragen bij aan de totstandkoming van een regionaal bod met elektriciteitsplan, warmteplan, infrastructuurplan en innovatieplan.

✓

De RES1.0 is op 16-3-2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Het realiseren van de opgave voor Altena tot 2030 wordt bemoeilijkt door de transportschaarste op het elektriciteitsnet. In regionaal verband wordt Altena als voorbeeldcasus nader onderzocht.

We sluiten aan op de landelijke zonneladder. We stellen een visie op voor grootschalige zonnevelden.

✓

Het zonnekader is op 22 juni 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Met Enexis, Altena Nieuwe Energie en Altenatuur wordt bekeken op welke wijze initiatieven, ondanks de beperking die de transportschaarste met zich meebrengt, verder gebracht kunnen worden.

•

We leggen de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan ter vaststelling voor aan de raad.



•

•

We maken een plan van aanpak voor de aansluiting op het DSO en voeren dat uit. Het werken met programma’s en proefprojecten wordt voortgezet.

☺

•

Bij het opstellen van de Woonvisie doen we tevens onderzoek naar de

✓

•

•

Een strategische en integrale aanpak van alle thema’s die raakvlakken hebben met de fysieke leefomgeving

Status

•

•

0,8-versie Omgevingsvisie Altena 2040 is eind december 2021 gereed. Vaststelling volgt in 2022, door besluit presidium voor extra ronde wensen & bedenkingen in januari 2022. Het opbouwen van het Omgevingsplan Altena is transitie van meerdere jaren en kent een wettelijke doorlooptijd tot en met 2029. Aansluiting op DSO loopt bij Altena op schema, maar landelijk zijn wij afhankelijk van het Rijk. Programma's kunnen ontwikkeld worden op basis van de Omgevingsvisie Altena 2040. Na vaststelling van de Omgevingsvisie kunnen Programma's onder de Omgevingswet volgen. Door een langere doorlooptijd van de Omgevingsvisie schuift vaststelling van Programma's onder de Omgevingswet door naar later.

Wonen Voldoende passende woningen in iedere kern,

• •

Woonvisie Prestatieafspraken

•

62

•

Niet alleen bij de woonvisie, maar ook bij gronden die de gemeente uitgeeft wordt bekeken of splitsing of

Maatschappelijke effecten afgestemd op de behoeften van onze inwoners en de demografische ontwikkelingen

Resultaten •

Inspanningen

Onderzoek woningbehoefte •

•

Ruimte voor particuliere initiatieven

• •

Status

mogelijkheden om via kavelsplitsing meer woningen voor starters en (andere) kleine huishoudens te kunnen realiseren. Prestatieafspraken met de corporaties en de huurdersorganisaties met daarin onder meer afspraken over huisvesting bijzondere doelgroepen, bouw- en renovatieopgaven, verduurzaming en leefbaarheid. Periodiek onderzoek naar de woningbehoefte

☺

Toelichting herverkaveling mogelijk is. Dit is o.a. al gebeurd in de Zandweide voor bouw rug aan rugwoningen. • Het laatste woningbehoefte onderzoek is gedaan in januari 2020. In september 2020 heeft de provincie nieuwe cijfers bekend gemaakt. Met de woonvisie zijn deze gegevens verwerkt. Daarnaast is voor de woonvisie specifiek onderzoek gedaan naar de woningbehoefte voor de zorg. We doen mee met het landelijk WOON onderzoek. Resultaten daarvan worden verwacht in 2022. De verwachting is dat een nieuw lokaal woningbehoefte onderzoek pas nodig is op z'n vroegst eind 2022. In de Woonvisie wordt nadrukkelijk stilgestaan bij dit thema. Er is nader onderzoek gedaan naar de behoefte aan verschillende type zorgwoningen. Daarnaast wordt in de woonvisie ruimte geboden aan lokale initiatieven en zelfrealisatie en een pilot tiny houses.

Het maatschappelijk initiatief is leidend. We stimuleren initiatieven die tegemoet komen aan de actuele woonvraag vanuit de doelgroepen, zoals de uitstroom uit de GGZ, huisvesting voor pleeggezinnen of mensen met een verslaving. In de Woonvisie nemen we de aanpak van dit thema mee.

✓

We stellen een Programmamanager aan als aanjager en vast aanspreekpunt voor alle initiatieven en activiteiten op het gebied van de circulaire economie. We faciliteren en ondersteunen de in het manifest ‘De Kracht van Altena’ genoemde projecten.

✓

De programmamanager is begin mei 2020 in dienst getreden.

☺

Voortvloeiend uit en voortbouwend op het Manifest ‘De Kracht van Altena’ faciliteren en ondersteunen we verschillende ontwikkelingen. • Organiseren van de eerste editie van Dutch Food Week Altena om ondernemers een podium te bieden en inwoners kennis te laten maken met de positieve kracht van voedsel.

• Circulaire economie Bevorderen circulaire economie in Altena

Programmamanager circulair voedselsysteem

Programma circulair voedselsysteem

63

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Toelichting •

We gaan in gesprek met het bedrijfsleven en de kennisinstituten om te verkennen hoe we bedrijven kunnen ondersteunen op de route naar een circulaire economie.

☺

Met behulp van die input stellen we gezamenlijk een Actieprogramma op, voortbouwend op het manifest.

☺

64

Organiseren van een masterclass korte keten en activiteit ‘Fietsen voor m'n Eten’ tijdens Dutch Food Week Altena. • Subsidieaanvraag ingediend en subsidie ontvangen, samen met HAS-hogeschool en twee lokale ondernemers bij het O&O fonds van de Regio West-Brabant om de vraaggerichte B2b korte keten te onderzoeken. • Faciliteren van Stichting CHIEF bij het opzetten van hun gebiedsgerichte pilot over de consumptie van meer plantaardige eiwitten. • Bijdrage leveren aan ‘Vitaal Altena’ vanuit het thema ‘gezond en meer maatschappelijk verantwoord eten’. • Faciliteren van ZLTO met het organiseren van een gebiedspilot ‘carbon farming’. • Doorontwikkeling van het ‘ondersteuningsnetwerk voor ondernemers’ in samenwerking met de provincie.

• Afronding en vervolg van het onderzoek kansen en knelpunten natuurinclusieve landbouw met gebiedspartners Het programmateam werkt continu aan het opbouwen van een relevant en breed netwerk en aan goede relaties met onze (potentiële) partners door: • Het uitbreiden van het netwerk rondom het programma • Continue dialoog met verschillende (agrarische) ondernemers en organisaties • Structureel overleg met ZLTO Altena-Biesbosch, Stichting Altena Kennispoort, ANV Altena-Biesbosch, Rabobank, en provincie Noord-Brabant Wij werken continu aan het vergroten van de zichtbaarheid door PR en lobbyactiviteiten Programmaplan 1.0 van het programma circulair voedselsysteem is eind 2021 in concept gereedgekomen. De politiek-bestuurlijke besluitvorming vindt in 2022 plaats.

Maatschappelijke effecten

Meer eerlijke handel

Resultaten

Altena Fairtrade gemeente in 2020

Inspanningen

Status

We participeren in de lokale Fairtrade werkgroep met een faciliterende en verbindende rol, ook in relatie tot Altena PUUR en Global Goals Gemeente.



Toelichting Programmaplan 1.0 is niet van achter een bureau geschreven. Het is ontwikkeld met de inzichten vanuit gesprekken, bronnen en ervaringen uit de praktijk. Altena heeft een lokale Fairtrade werkgroep. Zij zet zich in voor de titel ‘Fairtrade gemeente’. De gemeente ondersteunt de Fairtrade werkgroep in het behalen van die titel. Door corona hebben de activiteiten van de werkgroep in 2020 en 2021 grotendeels stilgelegen. In juli 2021 is besloten de ambitie om Fairtrade gemeente te worden opnieuw te bekrachtigen. De werkgroep gaat dit samen met de gemeente verder vormgeven. Altena is een Global Goals gemeente. Fairtrade is onderdeel van de Global Goals.

Afval en grondstoffen Minder zwerfafval

Actieplan zwerfafval en efficiënter ingerichte openbare ruimte

• •

We rollen een breed actieplan zwerfafval uit. We onderzoeken of het wenselijk is om vanuit de Participatiewet of via Halt mensen te betrekken.

☺

Inwoners worden zich op Brede uitrol van het jonge leeftijd bewust van programma AltenaSchoon het belang van goed gescheiden inzameling en duurzaamheid Altena als groenblauwe oase

We stimuleren bewustwording. Een mogelijkheid daartoe is het programma AltenaSchoon beschikbaar stellen aan alle basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs.

☺

Een gezonde en meer klimaatbestendige leefomgeving met meer groen en water

•

☺

Het groenareaal in de gemeente neemt toe

We stimuleren inwoners, bedrijven en organisaties om verharding te vervangen door groen.

65

•

Er is een plan van aanpak om de hoeveelheid zwerfafval te beperken uitgevoerd. Voorlichting op scholen, ludieke acties en het faciliteren van onze vrijwilligers zijn hierin de belangrijkste thema's geweest. • Daarnaast heeft MidZuid het leegmaken van de openbare prullenbakken en het rapen van zwerfafval verzorgd Onderdeel van het plan van aanpak waren gastlessen op scholen. Hiervoor is voldoende belangstelling echter als gevolg van corona is dit minder dan voorgaande jaren geweest . Ook is er een afvalboekje opgesteld met tips en trucs voor betere scheiding van afval.

•

We hebben de actie Groene Buurtkampioen georganiseerd en meerdere acties rondom het NKtegelwippen. Het winnende plan van de actie wordt in 2022 uitgevoerd. Er is een klimaatadaptatiekatern

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

•

Status

Toelichting

We blijven betrokken bij het burgerplatform Grip op water Altena.

☺

Via klimaatdialogen maken we concrete afspraken met grote bedrijven, woningcorporaties en projectontwikkelaars over vergroening van de leefomgeving, in lijn met de Omgevingsvisie. We vervullen een voorbeeldfunctie voor de openbare ruimte en bij het ontwerp van publieke gebouwen.

☺

•

☺

•

We zetten in op vergroening van schoolpleinen en onderzoeken de mogelijkheden voor de inzet van middelen die bij het waterschap en provincie beschikbaar zijn. • We gaan hierover in gesprek met de schoolbesturen. Bij de toetsing van ruimtelijke plannen houden



•

•

•

66

☺

•

uitgebracht en met Natuurinclusief Altena (ANV) een kortingsbon voor een regenton toegevoegd aan het welkomstpakket voor nieuwe inwoners. We hebben een bijdrage geleverd aan de bloemzaadactie van ANV en de tegelactie Hier begint de zee. In het uitvoeringsprogramma gaat we verder vorm geven aan de integrale stimuleringsstrategie. We zijn nog aangesloten bij Grip op water echter zijn door corona in 2021 geen activiteiten georganiseerd .

We hebben online klimaatdialogen gevoerd, , de klimaatadaptatiestrategie opgesteld en het manifest met relevante gebiedspartners ondertekend. De strategie is geïntegreerd in de Beleidsvisie Klimaat, water en groen.

We hebben dit zo goed mogelijk bij projecten georganiseerd. Zo komen er groene daken op de brandweerkazernes en de gemeentewerven. Daarnaast hebben we boven op de inspanningsverplichting op enkele locaties ondergrondse bergingen aangelegd. We gaan in 2022 nog een beslisboom opstellen voor hoever we hierin gaan bij toekomstige projecten. Voor de openbare ruimte hebben we afspraken geborgd in de Handleiding Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Er is momenteel bij provincie en waterschap geen budget beschikbaar . Daarnaast hebben wij hier zelf momenteel geen budget en geen capaciteit voor. Wij pakken dit onderwerp in 2022 op. Wel blijven we het project Spraakwater uitvoeren op de basisscholen. Bij nieuwe basisscholen worden schoolpleinen zo ‘groen’ en klimaatadaptief als mogelijk ontworpen. Binnen onze juridische mogelijkheden houden we hier al

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Altena klimaatbestendig in 2050

we rekening met klimaatbestendig en natuurinclusief bouwen. We schrijven een percentage groen voor dat minimaal moet worden gerealiseerd. Via interne klimaatdialogen zorgen we er voor dat onze eigen organisatie bij alle plannen rekening houdt met de klimaatverandering. Via externe klimaatdialogen met stakeholders komen we tot een gezamenlijke klimaatadaptatiestrategie.

67

☺

Toelichting zoveel mogelijk rekening mee. We gaan in 2022 uitvoeringsbeleid opstellen voor het klimaatbestendig en natuurinclusief bouwen en het realiseren van groen bij nieuwbouw. We hebben online interne en externe klimaatdialogen gevoerd over prettig wonen, klimaatbestendige bedrijvigheid, klimaatrobuust buitengebied en gezondheid. De klimaatadaptatiestrategie is bekrachtigd met onze gebiedspartners in een manifest. We gaan in 2022 met de klimaatadaptatiecoördinator de strategie concretiseren naar een uitvoeringsagenda samen met onze gebiedspartners.

Percentage woningen met geregistreerde zonnepanelen (2020) Vermogen zonnepanelen totaal (woningen+niet-woningen+landbouw) in kW– 2019 ->2020 Energielabels procentuele verdeling*

Altena

West-Brabant

18

15

28.893 -> 47.601 (+65%)

320.701 -> 498.348 (+55%)

A+ B C D E F G

32 19 25 9 5 5 5

A+ B C D E F G

29 19 26 11 7 4 4

* Het aantal geldige energielabels in Altena betreft 54% van de woningen, in West-Brabant is dat 57%.

Altena

Totaal aantal in aanbouw genomen woningen

waarvan huur

waarvan koop

waarvan eengezins

waarvan meergezins

244

71

173

167

77

2021

Altena

Nederland

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) (2020) *

90

170

Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit (2019)

7,0

20,0

Altena

Nederland

Gemiddelde WOZ-waarde (x € 1.000) (2021)

291

290

Nieuwgebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen) (2021)

9,3

8,7

Demografische druk* (%) (2021)

77,8

70,1

* Exclusief milieustations

* De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot het aantal personen van 15 tot 65 jaar.

Altena

Nederland

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2021)

703

733

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2021)

744

810

Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl

68

04. Duurzaam Altena (bedragen x € 1.000)

Realisatie 2020

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

Lasten

30.384 N

20.855 N

25.358 N

33.030 N

7.672 N

Baten

27.279 V

18.386 V

23.116 V

32.316 V

9.201 V

Saldo programma

3.105 N

2.469 N

2.243 N

714 N

1.529 V

Mutaties reserves

2.208 V

351 V

977 V

423 N

1.400 N

Resultaat van lasten en baten

897 N

2.119 N

1.266 N

1.136 N

129 V

Afwijking V/N x € 1.000

Omschrijving 4. Duurzaam Altena 5.7 Openbaar groen en recreatie

86 N

De overschrijding van € 180.000 is structureel. De afgelopen jaren is ervaring opgedaan met de noodzakelijke inspanningen om de buitenruimte op het gewenste niveau te houden. Deze ervaring is input geweest voor het bestek dat MidZuid inmiddels uitvoert en tevens zal worden meegenomen in de bijstelling van de beheerplannen. Door omstandigheden is pas in november 2021 een doorstart kunnen maken met het Beheer- en Onderhoudsplan stedelijk water. Door capaciteitsgebrek is ook pas laat de opdracht gegeven voor het haalbaarheidsonderzoek verondiepen Put aan de Omloop. Afronding van deze werkzaamheden vindt plaats voor de zomer van 2022. Diverse kleine verschillen.

180 N

7.2 Riolering

83 V

Mutatie egalisatievoorziening riolering.

230 V

Voor beheer en onderhoud gemalen en drukriolering is een overschrijding van circa € 200.000, veroorzaakt door boeking van renovatiewerkzaamheden op beheer en onderhoud post "onderhoud algemeen". Baten komen ten goede aan de uitgaven op dit onderdeel.

205 N

7.3 Afval

230 N

De onttrekking aan de egalisatievoorziening afval valt lager uit door een lager bedrag aan toe te rekenen BTW (€ 82.000) ten laste van afval en meevallende inkomsten afvalfonds (€ 89.000). Diverse kleine verschillen.

171 N

69

66 V

28 V

58 V

59 N

Afwijking V/N x € 1.000

Omschrijving

7.4 Milieubeheer

35 N

Het werkprogramma van de OMWB bestaat uit verschillende programma’s. Programma 1 omvat eigenlijk alle zogeheten basistaken, deze taken dienen wij verplicht te beleggen. Programma 2 omvat veel van de zogeheten verzoektaken. Dit zijn de taken die wij graag willen beleggen bij de OMWB. Programma 1 bestaat uit een groot gedeelte aanbod gestuurde taakvelden (vergunningverlening, klachten en meldingen, repressieve handhaving en bezwaar en beroep, waarop wij als gemeente niet kunnen sturen. Het zijn met name deze taakvelden die gemiddeld zorgen voor een overschrijding van het budget van het werkprogramma. Voor het jaar 2021 gaat het om (i) uitputting vergunningverlening 194%, (ii) uitputting klachten en meldingen 130%, (iii) uitputting repressieve handhaving 129% en (iv) uitputting bezwaar en Beroep: 0%. De andere taakvelden (toezicht onder programma 1 en de taakvelden binnen programma 2) kennen gemiddeld een forse onderuitputting. Dit zijn de taakvelden waar wij zelf op kunnen sturen door middel van opdrachten en het opstellen van een programma. Diverse kleine verschillen.

53 N

18 V

8.1 Ruimtelijke ordening

268 V

Anterieure overeenkomsten. In 2021 is sprake van eenmalige vrijval van kosten en baten uit meerdere anterieure overeenkomsten vanuit voormalig Aalburg, die nu worden afgesloten. Omgevingswet. Door uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn de DSOuitgaven opgevangen binnen het ICT-budget. Overheveling voor bruto € 50.000 ("bommenkaart"). Verder overheveling van € 25.000 wegens uitstel en doorschuiven besluit vaststelling Omgevingsvisie Altena 2040 door de raad. Planschades. In 2021 waren nog niet alle planschadekosten in rekening gebracht bij initiatiefnemers. Inmiddels is dit in 2022 gedaan. In 2020 is een toevoeging aan het fonds achterwege gebleven. Dit wordt in 2022 gecorrigeerd. De uitgaven zijn in 2021 gedaan. Diverse kleine verschillen.

326 V

8.2 Grondexpl. (niet-bedr.terreinen)

102 V

54 N 52 N 54 N

1.525 V

Het voordelige verschil van op de grondexploitaties wordt veroorzaakt door de volgende onderdelen: Een voordeel door een incidentele verkoop van een perceel grond aan de Eikenlaan te Sleeuwijk. Een nadeel door de doorbelasting van ambtelijke inzet en overheadkosten op nog te starten en afgesloten grondexploitaties. Deze kosten kunnen niet binnen de grondexploitatie en als onderhanden werk worden. Niet voorzienbare storting in de verliesvoorzieningen grondexploitatie (zie paragraaf grondbeleid). Dit bedrag wordt gedekt uit een onttrekking uit de reserve grondexploitaties (zie mutaties reserves). Daarnaast is een voordeel ontstaan als gevolg van winstnemingen 2021 binnen de lopende grondexploitaties (zie ook paragraaf Grondbeleid) en voormalige schoollocaties. Dit

70

248 V 73 N

1.297 N

2.648 V

Afwijking V/N x € 1.000

Omschrijving bedrag wordt conform de nota Grondbeleid gestort in de reserve grondexploitaties (zie ook mutaties reserves). Diverse kleine verschillen

1 N

8.3 Wonen en bouwen

3 V

Om het fors gestegen aantal aanvragen te kunnen afhandelen was aanvullende personele capaciteit nodig. Deze aanvullende inhuurkosten zijn gedekt uit de meeropbrengst van de leges bouwen. In de Tweede Bestuursrapportage 2021 is de raming van de opbrengsten verhoogd. Uit de realisatie blijkt dat het aantal aanvragen ten opzichte daarvan hoger is dan verwacht en daarmee is dus de opbrengst ook hoger dan verwacht. Diverse kleine verschillen.

119 N

136 V

14 N

Mutaties reserves programma 4 0.10 Mutaties reserves

1.400 N

Mutaties reserve Grondexploitatie Het nadelige verschil op mutaties reserves is als volgt te verklaren: Een niet voorzienbare onttrekking uit de reserve grondexploitaties voor de dekking van de stortingen in de verliesvoorziening grondexploitaties (zie ook analyse taakveld 8.2 op vorige pagina en in de paragraaf grondbeleid). Daarnaast zijn de winstnemingen binnen de lopende grondexploitaties en voormalige schoollocaties conform huidig beleid in de reserve grondexploitaties gestort (zie ook analyse taakveld 8.2 op vorige pagina en in paragraaf Grondbeleid). Diverse kleine verschillen.

1.297 V

2.648 N

49 N

129 V

71

Portefeuillehouder Wethouder Tanis

Thema De A27 en het onderliggend wegennet

Wethouder Tanis

Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen

Wethouder Van Vugt

Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting

Bereikbaarheid en mobiliteit De gebrekkige doorstroming op de A27 is het grootste knelpunt voor de bereikbaarheid van Altena. Om de files te ontlopen, nemen weggebruikers vaak sluiproutes via ons lokale wegennet, met ernstige gevolgen voor de verkeersveiligheid, de leefbaarheid en de lokale bereikbaarheid. De start van de reconstructie is medio 2023 gepland. Wij laten geen gelegenheid onbenut om Rijkswaterstaat daaraan te houden. In het overleg dringen we ook aan op een goede toepassing van de ‘Minder hinder aanpak’ van Rijkswaterstaat en op een adequate informatievoorziening voor inwoners, bedrijven en instanties. Naast de ‘Minder hinder aanpak’ vanuit Rijkswaterstaat heeft de gemeente Altena het initiatief genomen om met de acht gemeenten langs de A27 tussen Houten – knooppunt Hooipolder, Waterschap Rivierenland, de provincies Noord-Brabant en Zuid-Holland alsook Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat te komen tot de zogenaamde ‘Slimme Aanpak’. Deze dertien partijen hebben samen(-)gewerkt aan het in kaart brengen van locaties op het lokale en provinciale wegennet waar problemen worden verwacht wanneer Rijkswaterstaat start met de werkzaamheden op de A27. De verwachting is zeer groot dat veel gebruikers van de A27 deze mijden en via de lokale en provinciale wegen rijden/reizen.

Er is samen gezocht naar maatregelen om dat ‘sluip’verkeer op deze lokale en provinciale wegen te beperken en de veiligheid en leefbaarheid op en langs deze wegen optimaal te houden. Deze aanpak wordt door zowel RWS als het ministerie met waardering omarmd. Het voornemen is om te zorgen dat er bestuurlijke afspraken worden gemaakt over de voorgestelde Slimme Aanpak in het BO MIRT van najaar 2022. In het MIRT Overzicht 2022 zijn alle rijksprojecten uit de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat opgesomd. Het MIRT staat voor Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. Het onderzoek naar alternatieven voor de ontsluiting van Werkendam is afgerond. Een alternatief is nodig om de doorstroming op de huidige belangrijkste ontsluitingsweg, de Dijkgraaf den Dekkerweg, te garanderen en de verkeersveiligheid daar te verbeteren. Een voorkeursgebied voor de nieuwe ontsluiting is aan te wijzen in Werkendam Noord. Exacte begrenzing volgt na ruimtelijke verkenning van het gebied.

72

Een voorstel voor een maatregelenpakket ter bestrijding van sluipverkeer is verder uitgewerkt en voorjaar 2022 is/wordt een deel van de fysieke maatregelen aangelegd. Voordat maatregelen worden gerealiseerd vindt overleg met de direct omwonenden plaats. Inmiddels is op 22 juni 2021 de Mobiliteitsvisie Altena Samen vooruit door de raad vastgesteld. In de mobiliteitsvisie wordt het toekomstbeeld voor een veilig, bereikbaar, leefbaar en duurzaam Altena geschetst. Om dat te bereiken is een uitvoeringsprogramma samengesteld. Aan dit uitvoeringsprogramma, bestaande uit 22 mobiliteitsprojecten, wordt de komende jaren (periode 2022 – 2040) gewerkt. Inmiddels is een deel van de projecten uit het uitvoeringsprogramma al op- en/of doorgepakt: 3. 4. 10. 11. 13. 15. 16. 17. 18.

Opstellen verkeersvisie Hank Aanpak Middenweg Ontwikkelen mobiliteitshubs in drie schaalniveaus Ontwikkelen interregionale hub De Tol Verkennen, uitbouwen en monitoren op alsook ontwikkelen mobiliteitshubs Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 Opstellen laadstrategie auto Opstellen laadstrategie fiets

Uiteraard wordt in het dagdagelijkse werk aandacht geschonken aan het verkeersveiliger inrichten van kernen en woongebieden met daarbij de voetganger en fietsers als hoofdgebruiker (1) en worden verkeersveiligheidsknelpunten tussen verschillende verkeersmodaliteiten opgepakt (2). In de loop van 2022 wordt gestart met een verkenning van een regionale ‘snelle fietsverbinding’Tol – Gorinchem waarbij ook een doorkijk wordt gemaakt om richting zuiden (Raamsdonksveer) een verbinding te maken Om de voortgang in de uitvoering van de diverse projecten vanuit de mobiliteitsvisie te waarborgen is een Opgavemanager Mobiliteit geworven. In 2021 hebben we de afspraken tussen de drie gemeenten Altena, Hardinxveld-Giessendam en Gorinchem die samenwerken binnen Riveer herijkt en is een start gemaakt met de bouw van twee elektrische vaartuigen die vanaf 2023 in de vaart worden genomen. Beheerplannen op orde Sinds 2019 is hard gewerkt aan het inventariseren van al onze objecten in de buitenruimte en aan het in beeld brengen van de kwaliteit. Dit is een complexe operatie, nu de drie voormalige gemeenten ieder hun eigen aanpak kenden en relatief veel beleids- en beheerplannen waren verlopen of zelfs ontbraken. We hebben inmiddels een integraal beheerkader voor alle objecten als kapstok voor de verschillende meerjarenonderhouds- en uitvoeringsprogramma’s per groep beheerobjecten.

In 2021 zijn we aan de slag gegaan met de uitvoering van het beheer. Het beheerkader en de daarbij horende aanhangsels worden geëvalueerd nadat we daar twee jaar mee hebben gewerkt.

73

Vanuit riolering en water is in 2021 gewerkt aan verschillende beleids- en beheerplannen met name op het gebied van water. Deze en nog andere in 2022 op te stellen plannen gaan samenkomen in het in 2022 op te stellen Programma Water, Riolering en Groen.

Een zichtbare en dienstbare buitendienst De medewerkers van onze buitendienst zijn voor onze inwoners het gezicht van de gemeente. Wij willen een dienst die robuust, zichtbaar en herkenbaar is. Een dienst waarbij medewerkers zich bewust zijn van de omgeving waarin zij werken en van hun dienstbare rol als ambassadeurs van de gemeente. Daarbij gaat het om zaken als houding en gedrag en om het werken aan een gezamenlijke cultuur. Inmiddels zijn en worden hierin mooie stappen gezet. Afgelopen 2 jaar zijn 7 nieuwe en jongere medewerkers aangetrokken ter vervanging van pensioengerechtigden. Hiermee is een belangrijke stap gezet in de verjonging van het team. Dit is een actiepunt dat na een herindeling altijd aandacht nodig heeft, maar de keuze van Altena om gebiedsgericht te werken vormt nog een bijkomend argument. De teams zijn opnieuw geformeerd en we werken nu met gebiedsbeheerders. Met onze medewerkers werken wij aan een nieuwe werkwijze die past in de visie van een effectieve, proactieve en dienstverlenende organisatie. In datzelfde kader past ook het werken vanaf twee gemeentewerven, in plaats vanaf de huidige werven te Veen, Giessen en Werkendam. De werf in Veen zal niet meer gebruikt worden en is inmiddels verhuurd aan Midzuid. De werf te Werkendam is qua ruimte en indeling geschikt en behoeft op wat kleine punten na geen aanpassingen.

De werf te Giessen zal geschikt gemaakt worden voor de huisvesting en stalling van voertuigen en uiteraard de medewerkers. Voor wat betreft de stalling van materialen zal het milieustation te Giessen geschikt gemaakt worden. Dit vergt een investering waar we tevens een slag maken in de verduurzaming van het pand en het buitenterrein (energieneutraal en Natuurinclusief Bouwen). Hierbij gaan wij er van uit dat de afschrijvings- en kapitaallasten kunnen worden gedekt door de huuropbrengsten van de gemeentewerf in Veen. In het kader van duurzaamheid is de aanbesteding van het gehele wagenpark inmiddels in volle gang. Bedoeling is dat alle voertuigen de komende 2 jaar vervangen worden. Uitgangspunt is zoveel mogelijk elektrische voertuigen, doch vanwege een optimale bedrijfsvoering voor de gladheidsbestrijding blijven een aantal voertuigen met dieselmotor noodzakelijk. Van de 32 nieuw aan te schaffen voertuigen worden 24 voertuigen elektrisch. Daarnaast zal het terrein ook voor de gladheidsbestrijding zodanig ingericht worden, waardoor het gebruik van de voorzieningen in Eethen stopgezet kunnen worden. Gemeente Altena wordt daarmee onafhankelijk van derden. Tevens worden daarmee de reisbewegingen tijdens de gladheidsbestrijding behoorlijk beperkt en kan effectiever worden gereden. De bouw van de gemeentewerf en de herinrichting van het buitenterrein zijn inmiddels gestart.

Zoals de planning er nu naar uitziet zal deze medio juli 2022 klaar zijn.

74

✓ ☺

 

Doelstelling is behaald. Op koers om doelstelling te behalen.

Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Maatschappelijke Resultaten effecten De A27 en het onderliggend wegennet

Inspanningen

De bereikbaarheid van bestemmingen binnen en buiten Altena wordt beter en het sluipverkeer neemt af

•

We zetten stevig in op het voorkomen van (verdere) vertraging.

•

We komen samen met omliggende gemeenten met een slimme aanpak om verkeersoverlast tijdens de reconstructie te beperken; De voortgang van de reconstructie wordt permanent gemonitord.

Verbeterde doorstroming op de A27 en reductie sluipverkeer.

•

Optimale informatievoorziening naar inwoners en ondernemers.

Status

We zijn ambtelijk en bestuurlijk aanspreekpunt voor inwoners, bedrijven en

75

☺

☺

Toelichting

Naast de ‘Minder hinder aanpak’ vanuit Rijkswaterstaat heeft de gemeente Altena het initiatief genomen om met twaalf andere partijen te komen tot de zogenaamde ‘Slimme Aanpak’. Deze dertien partijen hebben samen(-)gewerkt aan het in kaart brengen van locaties op het lokale en provinciale wegennet waar problemen worden verwacht wanneer Rijkswaterstaat start met de werkzaamheden op de A27. De verwachting is zeer groot dat veel gebruikers van de A27 deze mijden en via de lokale en provinciale wegen rijden/reizen. Er is samen gezocht naar maatregelen om dat ‘sluip’verkeer op deze lokale en provinciale wegen te beperken en de veiligheid en leefbaarheid op en langs deze wegen optimaal te houden. Deze aanpak wordt door zowel RWS als het ministerie met waardering omarmd. Het voornemen is om te zorgen dat er bestuurlijke afspraken worden over de voorgestelde Slimme Aanpak in het BO MIRT van najaar 2022. In het MIRT Overzicht 2022 zijn alle rijksprojecten uit de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat opgenomen. Het MIRT staat voor Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. Er is zeer frequent overleg met het projectteam RWS. Hierin bespreken we de voortgang en eventuele knelpunten. We willen komen tot een strategisch communicatieframe waarin we in een continue dialoog zijn met bewoners en

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

instanties. We evalueren de klantcontacten periodiek met het klantcontactcentrum.

Een robuuste verbinding tussen de A27 en de kern Werkendam.

Momenteel vindt onderzoek plaats naar de meest geschikte variant. We informeren de raad hierover eind 2021.

☺

Maatregelenpakket om Altena en bestemmingen buiten onze gemeente bereikbaar te houden en sluipverkeer tegen te gaan.

•

☺

•

Opheffing van het fileknelpunt bij de Kromme Nol.

Opstellen mobiliteitsvisie

We stellen een maatregelenpakket op om sluipverkeer te bestrijden. Voorafgaand daaraan brengen we in beeld waar sluipverkeer valt te verwachten en hoe knelpunten kunnen worden bestreden.

De provincie NB onderzoekt in 2022 de mogelijkheden om het knelpunt op te heffen. Wij worden proactief betrokken bij dit traject.

76

☺

Toelichting bedrijven, maar ook hun eigen bijdragen aan de oplossing zelf. Er is een aantal dossiers waarin we in direct contact met burgers treden om hen te ondersteunen, helpen of informeren. Denk hierbij aan de reconstructie van de Kerkstraat in Hank, de alternatieve ontsluiting Werkendam of de aanpassingen aan het marktplein in Wijk en Aalburg. Er zijn onderzoeken uitgevoerd op verkeerskundige aspecten en op omgevingsaspecten voor de verschillende varianten. Een voorkeursrichting voor een noordelijk tracé is in december door de raad vastgesteld. Het verder uitwerken van het tracé volgt in 2022 na een visie op 'Werkendam Noord'. De Mobiliteitsvisie is ‘breed’ opgesteld en geeft inzicht in de langere termijn ontwikkelingen en maatregelen die nodig zijn om Altena bereikbaar, veilig, duurzaam en leefbaar te houden. In juni 2021 heeft de raad de visie vastgesteld. Hoewel de overlast van het sluipverkeer op lokale en provinciale wegen op dit moment minder is door COVID-19, zal die waarschijnlijk in de toekomst weer toenemen, zeker wanneer wordt gestart met de reconstructie van de A27. Om dat voor te zijn, is in samenspraak met aanwonenden een maatregelpakket 0ntwikkeld, om het onvermijdelijke sluipverkeer via de routes af te wikkelen die het minste overlast geven. Daarmee is beoogd om de overlast in de kernen en op minder daartoe geschikte routes te beperken.

We werken nu aan de (gefaseerde) aanleg van die maatregelen. De uitwerking en aanleg duurt langer dan vooraf voorzien mede omdat er intensief overleg plaatsvindt met de omwonenden van de diverse te realiseren maatregelen. Najaar 2021 is de provincie Noord-Brabant gestart met een actualisering van eerdere onderzoeken.De raad is eind februari 2022 via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de stand van zaken en de verdere voortgang.

Maatschappelijke effecten Verbetering verkeersveiligheid

Resultaten

Inspanningen

Minder knelpunten als gevolg van landbouwverkeer.

We nemen deel aan het regionaal actieprogramma in de RWB.

☺

Minder verkeersknelpunten bij gebiedsontsluitingswegen en nabij voorzieningen. Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen

We hebben de knelpunten geïnventariseerd in de mobiliteitsvisie Altena 2040.

☺

Verbetering van de bereikbaarheid per openbaar vervoer

a.



Behoud van het ov-netwerk en verbindingen met Utrecht, Breda, Den Bosch, Dordrecht en Gorinchem.

b.

c.

d.

Status

We blijven aangehaakt bij de besprekingen tussen de provincie NoordBrabant en het Rijk over nieuwe concessies voor het openbaar vervoer. De beoogde vernieuwing van het openbaar vervoer biedt kansen voor Altena, onder meer op het punt van de plannen rond een innovatieve ovverbinding tussen Breda en Utrecht. We zetten het behoud van het ovnetwerk ook op de agenda bij de regio West-Brabant. We leggen bestuurlijke en ambtelijke contacten met andere betrokken overheden om draagvlak te creëren voor betere vervoersverbindingen, in lijn met onze recent ontwikkelde mobiliteitsvisie. Tegelijkertijd zijn we actief om de impact van de grote bezuinigingen in het ov door Covid-19 te beperken voor Altena c.q. alternatieven te zoeken.

77

Toelichting In 2022 starten we met de aanpak landbouwverkeer conform mobiliteitsvisie. Waar mogelijk pakken we knelpunten aan. We lobbyen samen met onze regiopartners binnen de RWB voor aandacht voor landbouwverkeer bij de provincie en we werken samen met ZLTO voor de bestrijding van modder op de weg in het oogstseizoen. Project valt binnen het uitvoeren van de mobiliteitsvisie. Er volgt in 2022 een Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030-conform uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid.

Het openbaar vervoer vormt een blijvend aandachtspunt in de gemeente Altena. Ten opzichte van de auto is de bereikbaarheid met het ov beperkt. Een goed openbaar vervoersysteem draagt bij aan de doelen van Altena, met een betere bereikbaarheid voor iedereen, inclusief leefbaarheid voor kwetsbare doelgroepen en een bijdrage aan een meer duurzaam mobiliteitssysteem. Tegelijkertijd is het, mede door de Covid-19-crisis, onzeker hoe het openbaar vervoer binnen Nederland en Altena er in de toekomst uitziet. Het aanbod aan ov is de afgelopen periode verder afgenomen . Gekeken moet worden of vervanging mogelijk is, bijvoorbeeld door gedeelde mobiliteit(diensten). Het is lastig om enerzijds de wens tot verbetering in te vullen en anderzijds de aankomende verslechtering van het aanbod te verenigen. Hiervoor worden vier scenario’s verkend. In deze scenario’s spelen mobiliteitshubs een belangrijke rol als schakels in het openbaar vervoersysteem. Het ontwikkelen van deze mobiliteitshubs is een speerpunt de komende jaren.

a. – d. Er is frequent ambtelijk overleg openbaar vervoer in brede zin (onder andere de lijn Breda-Gorinchem-Utrecht) met de provincie, de regio West-Brabant alsook de vervoerder

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen e.

f.

Status

We zetten de realisatie van mobiliteitshubs ook op de agenda bij de regio West-Brabant. We zetten in op vrijwilligersinitiatieven als ANWB Automaatje en de Buurtbus.

Toelichting

e. Samen met de provincie en de Regio Wet-Brabant (RWB) worden voorstellen voor de HUBS De Tol, Kromme Nol, Hank en Nieuwendijk opgesteld en naar verwachting worden in de loop van 2022op meerdere plekken verschillende vormen van deelmobiliteit aangeboden.

f. Automaatje wordt in de eerste helft van 2022 door Trema

Verbetering van de bereikbaarheid per fiets

Opheffing knelpunten in fietsroutes en aanleg van nieuwe snelle routes.

•

De knelpunten zijn op hoofdlijnen in de mobiliteitsvisie onderzocht en gedefinieerd.

☺

•

Samen met onze inwoners, regionale partners, overheden en exploitanten brengen we knelpunten en passende maatregelen in beeld t.a.v. veerverbindingen(bijvoorbeeld uitbreiding veerdiensten en vaarroosters). We staan open voor initiatieven van inwoners en bedrijven om mobiliteit te verbeteren en zullen die waar mogelijk stimuleren. De invulling van onze rol is afhankelijk van het betreffende initiatief. Hierbij wordt o.a. gedacht aan deelauto’s, OV-fietsen of een belbus.

☺

•

78

opgepakt en uitgewerkt waarna dit voor de zomer operationeel moet zijn. Op dit moment wordt de fiets vooral gebruikt voor korte afstanden. Doorgaans circa 7 kilometer . Mede door de opkomst van de e-fiets zien we kansen om het fietsgebruik binnen Altena verder te vergroten. Het stimuleren van het fietsgebruik draagt fors bij aan de doelen van Altena. Het is een duurzaam vervoermiddel zonder uitstoot. Als meer mensen gaan fietsen wordt het in de kernen rustiger qua autoverkeer waardoor leefbaarheid en veiligheid worden versterkt, mits de routes op een goede manier worden vormgegeven. Voor een deel van onze inwoners vervullen de veren een belangrijke rol in hun dagelijkse verplaatsingen. Met drie diverse diensten (Dordrecht | Riveer | Bergsche Maasveren) is de gemeente Altena in gesprek over mogelijke verbeteringen van enerzijds de dienstverlening en anderzijds de financiële continuïteit. Door middel van een onderzoek onder gebruikers en niet-gebruikers van de veren wordt de huidige dienstverlening in beeld gebracht. De uitvoering van dat onderzoek vindt plaats in mei 2022

Maatschappelijke Resultaten effecten Beheer van wegen , water, groen, riool en verlichting

Inspanningen

Een efficiënt en duurzaam beheer van onze kapitaalgoederen volgens vooraf vastgestelde normen en kosten

We houden de inventarisatie van kapitaalgoederen actueel (een constant proces om een en ander actueel te houden) en brengen in beeld hoe we het beheer en onderhoud van de openbare ruimte kunnen verduurzamen en wat de bijbehorende kosten zijn. We stellen een beleidsplan op voor speelvoorzieningen. Vooruitlopend daarop nemen we alvast maatregelen in het kader van onderhoud en vervanging van speeltoestellen.

Beheerpakketten voor het beheer en onderhoud van onze kapitaalgoederen en vastlegging van de toepasselijke onderhoudsniveaus

Veilige speeltoestellen die voldoen aan de wettelijke regels

Voorkoming van ongevallen op het werk

Aanwijzing installatieverantwoordelijke op grond van het Arbo-besluit

Status

We onderzoeken hoe we kunnen voldoen aan de verplichting een installatieverantwoordelijke aan te wijzen voor het toezicht op een veilige werkomgeving bij het onderhoud aan elektrische installaties.

79



☺

☺

Toelichting

In 2022 richten we ons vooral op een vernieuwde landschapsvisie en een richtlijn voor landschappelijke inpassing. Ook de ambitie om 20% groen in planontwikkelingen te realiseren verwachten wij in 2022 nader te concretiseren. Voorts brengen we in beeld hoe vergroting biodiversiteit binnen het groenbeheer vorm wordt gegeven. Planning voor het opleveren van het beleidsplan speelvoorziening wordt Q4 2022. Komende periode wordt, naast de ambtelijke inzet, deskundig advies ingewonnen, aan de hand waarvan onze visie, de participatie in de kernen en de beleidskaders speelvoorzieningen worden opgesteld. Kort na de zomervakantie is de aanwijzing van een installatieverantwoordelijke een feit.

05. Bereikbaar Altena (bedragen x € 1.000)

Realisatie 2020

Begroting 2021 voor wijziging

Begroting 2021 na wijziging

Realisatie 2021

Verschil

Lasten

11.275 N

10.011 N

11.384 N

10.421 N

962 V

Baten

1.139 V

6.384 V

1.191 V

1.526 V

335 V

Saldo programma

10.136 N

3.627 N

10.193 N

8.895 N

1.298 V

Mutaties reserves

2.581 V

3.990 N

2.034 V

1.025 V

1.009 N

Resultaat van lasten en baten

7.556 N

7.617 N

8.159 N

7.870 N

289 V

Afwijking V/N x € 1.000

Omschrijving 5. Bereikbaar Altena 2.1 Verkeer en vervoer

705 V

Een voordeel van € 409.000 ontstaat als het gevolg van het omzetten van de verrekening van de kosten onderhoud wegen van een voorziening naar een reserve (zie ook de toelichting onder 0.10 Mutaties reserves). Verder is sprake van een nadeel van € 79.000 door een lagere onttrekking aan de voorzieningen onderhoud wegen en civiele kunstwerken. Het voordeel ontstaat door het doorschuiven van onderhoud aan Jan Spieringweg, Zandpad en Steurstraat van 2021 naar 2022. Gemeente Altena is als (bestuurlijk en ambtelijk) trekker opgetreden van de Slimme Aanpak A27. Daartoe is in 2021 externe capaciteit ingehuurd (i.v.m. niet aanwezig zijn van voldoende capaciteit binnen cluster Mobiliteit). Daarnaast is Altena opdrachtgever geweest van Mangenius en Rebelgroup; de partijen die voor de 13 samenwerkende overheidsinstanties werkzaamheden hebben verricht die hebben geleid tot voorstel voor slimme Aanpak. Door de deelnemende gemeenten en provincies is meebetaald aan alle kosten. De budgetten voor groenonderhoud vallen onder verschillende begrotingsprogramma’s. Op het budget voor bermonderhoud, dat onder dit programma valt, is een voordeel ontstaan. Op het totaal van het groenonderhoud ontstaat evenwel een tekort. Meevaller vanwege tijdige vervanging door LED-lampen en gunstige aanbesteding nieuwe aannemer. Over 2020 zijn te lage voorschotten voor energie openbare verlichting betaald.

Er is een afrekening ontvangen van € 54.000 . Daarnaast zijn de voorschotten in het derde en vierde kwartaal 2021 aangepast. Laatste gedeelte van inventariseren en inspecteren wordt uitgevoerd in 2022. De inhaalslag van het onderhoud kan pas in 2022 uitgevoerd worden.

330 V

80

428 V 88 N

145 V

41 V 66 N

21 V

Omschrijving Het betreft een overschrijding op de mensgerichte maatregelen. De Provincie heeft in 2022 laten weten een voorschot van € 53.180 te verstrekken voor mensgerichte maatregelen kalenderjaar 2021 Dit bedrag is in april 2022 uitgekeerd. Diverse kleine verschillen.

Afwijking V/N x € 1.000 74 N

32 N

2.2 Parkeren

-

Diverse kleine verschillen.

-

2.4 Economische havens en waterwegen

636 V

In 2021 was een onttrekking uit de algemene reserve grondexploitatie van € 600.000 geraamd voor de vorming van een verliesvoorziening grondexploitatie Insteekhaven. Om financieel-technische redenen valt de voorziening vrij naar de algemene reserve grondexploitatie (zie ook onder Mutaties reserves programma 5). Richting de meer definitieve planvorming rondom de insteekhaven zal het college de desbetreffende middelen ad € 600.000 opnieuw betrekken. In 2021 is extra geld gevraagd voor het onderhoud van de havens. Vanwege beperkte capaciteit en een te krappe tijdsplanning is niet het hele bedrag uitgegeven in 2021 en dient het restant overgeheveld te worden naar 2022. Tevens is sprake van meer kade- / havengeldopbrengsten dan begroot. Er zijn meer schepen in de haven geweest dan aanvankelijk gedacht. Tevens zijn er ook extra kosten geweest door het extra ledigen van de containers in de haven. Diverse kleine verschillen.

600 V

2.5 Openbaar vervoer

44 N

Diverse kleine verschillen.

44 N

55 V

19 N

Mutaties reserves programma 5 0.10 Mutaties reserves

1.009 N

In 2021 was een onttrekking uit de algemene reserve grondexploitatie van € 600.000 geraamd voor de vorming van een verliesvoorziening grondexploitatie Insteekhaven. Om financieel-technische redenen valt de voorziening vrij naar de algemene reserve grondexploitatie (zie ook taakveld 2.4). Richting de meer definitieve planvorming rondom de insteekhaven zal het college de desbetreffende middelen ad € 600.000 opnieuw betrekken. Op basis van het Beheerkader Openbare ruimte waren aanvankelijk de bestemmingsreserves Wegen en Civieltechnische Kunstwerken deels omgevormd tot voorzieningen. De bijbehorende Beheerplannen zijn echter nog niet opgeleverd. De Beheerplannen zijn echter nodig als onderbouwing voor de voorziening. Hierdoor is de omzetting van reserves naar voorzieningen voorbarig en wordt dit weer teruggedraaid. Omdat de begroting daarop al was afgestemd treedt nu bij de jaarrekening 2021 dit verschil op. Maar dit verschil is voor het jaarresultaat neutraal omdat de tegenhanger als verschil optreedt bij taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer taakveld (€ 379.000) en taakveld 0.4

81

600 N

409 N

Afwijking V/N x € 1.000

Omschrijving Overhead (€ 30.000). Zodra het rapport gereed is zal het worden gepresenteerd aan de raad.

289 V

82

Portefeuillehouder Wethouder Tanis

Thema Behoedzaam manoeuvreren

Wethouder Sheikkariem

Strategisch vastgoedbeleid

Financiën en de planning- en controlcyclus op orde In het op orde brengen van de planning- en controlcyclus zijn in 2021 opnieuw verdere stappen gezet. Samen met de Auditcommissie is de inrichting van de planning- en controlcyclus onder het vergrootglas gelegd. Er is toegewerkt naar een meer uniformiteit in de wijze van rapporteren en naar een hogere kwaliteit van de rapportages. Het werken aan de planning- en controlcyclus is in feite ook een onderdeel van het verder bouwen aan de driehoek raad, college en organisatie, zoals beschreven onder Programma 1 Inwoner en bestuur. Behoedzaam manoeuvreren is ook in 2021 nodig gebleken, met bijzondere aandacht voor het sociaal domein. De inspanningen die zijn geleverd om de kosten van het sociaal domein beheersbaar te houden, komen in Programma 2 Altena Samenredzaam aan de orde. Strategisch vastgoedbeleid Conform het Bestuursakkoord is in 2021 het strategisch vastgoedbeleid van de gemeente Altena door de raad vastgesteld. Dit document omvat een uitgebreide portefeuille-analyse, een toelichting op de vastgoedorganisatie en diverse beleidskaders met betrekking tot de sturing op en beheersing van het gemeentelijk vastgoed. In 2022 worden de effecten van het strategisch vastgoedbeleid op de bestaande vastgoedportefeuille in beeld gebracht.

Hiervoor wordt een transitieplan opgesteld, waarin weergegeven is welke maatregelen genomen dienen te worden en wat daarvan de (financiële) impact is. Het transitieplan wordt in Q4 2022 aan de raad aangeboden.

83

✓ ☺

 

Doelstelling is behaald. Op koers om doelstelling te behalen.

Maatschappelijke Resultaten effecten Behoedzaam manoeuvreren Uitkomen met ons Een sluitende inkomen meerjarenbegroting

Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Inspanningen

•

•

•

•

• •

Status

We verbeteren de control op de financiën en zorgen voor een voortdurende monitoring van inkomsten en uitgaven. Tegenvallers worden binnen een programma gedekt, uitgaven worden niet naar de toekomst verschoven en meevallers komen ten goede aan de Algemene Reserve. We verbeteren de grip op de uitgaven in het sociaal domein (zie Programma Samenredzaam, Doelenboom ‘De financiële middelen’). We onderzoeken jaarlijks of alle ambities uit het collegeprogramma financieel haalbaar zijn en doen zo nodig voorstellen tot bijstelling. De begroting, jaarrekeningen en tussenrapportages zijn transparant. We zoeken actief naar mogelijkheden om onze middelen te verhogen, bijvoorbeeld door aanpassingen in onze vastgoedportefeuille, cofinanciering en subsidies. We maken gebruik van een subsidioloog om daarop meer zicht te krijgen.

84

☺

Toelichting

We zijn op de goede weg om de control te verbeteren. Na een herindeling is daarvoor enige tijd nodig, maar de basis komt steeds beter op orde. In 2021 zijn verdere verbeterslagen gemaakt. Voor de inspanningen om meer grip te krijgen op de uitgaven in het sociaal domein wordt verwezen naar het programma Samenredzaam, doelenboom ‘De financiële middelen’. Per januari 2021 is externe expertise gestart die de inbedding van subsidieaanvragen in de gemeentelijke processen gaat borgen en concreet aan de slag gaat met het in kaart brengen en in gang zetten van mogelijke subsidietrajecten. Over de voortgang is de raad met een tussentijdse verantwoording geïnformeerd. De lijkbezorgingsrechten zijn met ingang van 2021 geharmoniseerd. Bij de lijkbezorgingsrechten wordt niet gestreefd naar 100% kostendekking. Bij de rioolrechten gaan we in beginsel uit van 100% kostendekkende tarieven. Bij de harmonisatie van de tarieven rioolheffing heeft uw raad besloten om de komende jaren een aanzienlijk deel van de voorziening riolering terug te laten vloeien naar de inwoners.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen •

•

Een gezonde reserve- en schuldpositie Strategisch vastgoedbeleid Een optimaal Een strategisch maatschappelijk en vastgoed- en financieel rendement accommodatiebeleid. van ons vastgoed en een energie-neutrale vastgoedportefeuille in 2035 Optimale Adequate en duurzame dienstverlening aan huisvesting voor het inwoners, ondernemers bestuur en de en organisaties medewerkers

Status

Toelichting Het product afval is een gesloten systeem. We streven naar 100% kostendekking. Het product is momenteel niet kostendekkend. De tekorten worden gedekt uit een gevormde voorziening die echter niet negatief mag zijn. Er wordt kritisch naar de toe te rekenen kosten gekeken.

We streven naar kostendekkende tarieven voor gemeentelijke diensten en producten, behalve bij de grafrechten. De grafrechten en de rioolheffing worden nader op kostendekkendheid geanalyseerd. We doen onderzoek naar de effectiviteit en efficiëntie van de bedrijfsvoering en mogelijke besparingen.

Met ingang van 1 januari 2021 heft Staatsbosbeheer voor de gemeenten Altena, Dordrecht en Drimmelen de leges die voorheen door het Parkschap Nationaal Park de Biesbosch werd geheven. De doelstelling is dat de betreffende tarieven in alle drie de gemeenten gelijk zijn. Omdat deze leges niet kostendekkend zijn wordt onderzocht hoe deze meer kostendekkend kunnen worden gemaakt. De weerstands- en reservepositie wordt gemonitord. Deze voldoet in 2021 aan de gestelde norm.

We monitoren onze weerstands- en reservepositie, zodat deze gezond blijven, wat betekent dat 90% van onze risico’s is afgedekt.

☺

We stellen een strategisch vastgoed- en accommodatiebeleid op, inclusief duurzaamheidsplan

☺

Het strategische vastgoedbeleid is op 21 december 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. De uitwerking in een transitieplan loopt conform planning tot Q4 2022.

• Het uitgangspunt is dat de gemeentelijke organisatie centraal wordt gehuisvest. • Wij werken in 2021 verder aan de uitvoering van de op 2 juli 2019 aangenomen motie over de unilocatie te Almkerk en komen met een actuele visie op dienstverlening en huisvesting.

☺

Het huidige Dienstverleningsconcept biedt voldoende houvast om vanuit het perspectief van dienstverlening te kijken naar de huisvesting van de organisatie en zal op die manier ook worden meegenomen. Omvang van de huisvesting en werkwijze van de organisatie vergen onderzoek. Uiteindelijk is een politiek-bestuurlijke keuze voor langere termijn nodig.