Jaarstukken 2020

-

De raad heeft besloten om in het IHP uit te gaan van ENG Bouwen.

☺

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Toelichting

We zoeken samenwerking met stakeholders, zoals woningcorporaties, Energiecoöperatie Altena Nieuwe Energie, het lokale bedrijfsleven en onderwijs.

☺

De samenwerking met diverse partijen rond het thema duurzaamheid wordt steeds intensiever. Samen met Econnetic en Stichting Stoer is een traject opgezet om ondernemers te stimuleren en te ontzorgen bij het plaatsen van zonnepanelen op bedrijfsdaken. Zo heeft het thema een belangrijke plaats gekregen in de prestatieafspraken met de woningcorporaties, huurdersorganisaties en scholen.

We volgen een wijkgerichte aanpak voor aanpassingen aan vastgoed, gericht op besparing van energie en/of duurzame opwek. De aanpak wordt zo mogelijk gekoppeld aan thema’s als veilig wonen en langer thuis wonen.

☺

Verder is onder meer een duurzaamheidsenquête gehouden en een duurzame huizenroute georganiseerd. Ook zijn er diverse themabijeenkomsten geweest, naast tal van andere activiteiten.

We stimuleren (sport)verenigingen tot verduurzaming van accommodaties.

☺

Sportverenigingen zijn geïnformeerd over de subsidieregeling van het Rijk voor duurzaamheidsmaatregelen. Zij worden ook verwezen naar Altena Nieuwe Energie

We treden lokale duurzaamheidsinitiatieven tegemoet met de bril van ‘mogelijk maken’. De rol van de gemeente wordt van geval tot geval ingevuld.

☺

Doorlopende actie waar uitvoering aan wordt gegeven.

We evalueren de door de voormalige gemeente Woudrichem vastgestelde regeling voor het verstrekken van duurzaamheidsleningen. Daarbij onderzoeken we of deze regeling - al dan niet in aangepaste vorm- in heel Altena kan worden ingevoerd.

☺

Het fonds is meegenomen bij de opstelling van de Uitvoeringsagenda van de Altena Energiestrategie. In 2020 is een stap gezet in de vergroening van leges. Nadere uitwerking volgt.

59

Maatschappelijke effecten

Resultaten

• Verduurzaming van ons vastgoed en van installaties in de openbare ruimte

• Goed voorbeeld doet volgen

Een warmtevisie die in overeenstemming is met de door het Rijk gestelde normen

Regionaal bod met uitvoeringsprogramma dat een bijdrage levert aan de grootschalige opwek van duurzame energiekracht

Inspanningen

Status

We ontwikkelen vastgoed- en accommodatiebeleid, inclusief een duurzaamheidsplan voor ons vastgoed. Vooruitlopend daarop nemen we nu al duurzaamheidsmaatregelen. We kiezen daarbij voor duurzame ‘no regret’-oplossingen. Oplaadpunten voor elektrische auto’s in de openbare ruimte worden gestimuleerd, waar de parkeercapaciteit dat toelaat. We gaan in gesprek met stakeholders, zoals de provincie, woningcorporaties en netbeheerders, over de gewenste aanpak om te komen tot een warmtevisie.

De werkzaamheden aan het vastgoed- en accommodatiebeleid en het bijbehorende duurzaamheidsplan liggen op schema.

☺

☺

☺

De voorbereiding van de warmtevisie ligt op schema. Voorts is een Quick scan waterthermie uitgevoerd ism Hak en Waterschap Rivierenland naar de kansen voor twee kleinschalige lokale warmtenetten

☺

60

Voorbeeld het VerLEDden van de openbare verlichting richting 100% en als eerste Brabantse gemeente heeft Altena de CO2 prestatieladder gerealiseerd. Een mooie stap naar een CO2 neutrale gemeentelijke organisatie. Op diverse locaties zijn laadpalen toegestaan of op een andere manier gefaciliteerd. Naast diverse particuliere projecten, kunnen de oplaadpunten bij de vesting Woudrichem als voorbeeld worden genoemd. Daar loopt een proefproject met deelauto’s.

Binnen het kader van de Regionale Energiestrategie (RES) leveren we een bijdrage aan de grootschalige opwek van duurzame energie.

We dragen bij aan de totstandkoming van een regionaal bod met elektriciteitsplan, warmteplan, infrastructuurplan en innovatieplan.

Toelichting

De bijdrage van iedere gemeente in de Regio West-Brabant is in beeld gebracht in de Contourennotitie RES West-Brabant. De notitie bevat de hoofdlijnen en bestuurlijke keuzes die de regionale partners in de RES willen maken. Voor Altena geldt een opgave voor zon op dak en op veld, waarbij de zonneladder wordt toegepast. Deze ambitie sluit aan bij onze eigen Altena Energiestrategie.

-

Op 17 februari 2020 heeft Altena Nieuwe Energie een informatiebijeenkomst voor raads- en burgerleden gehouden over de RES 2030 en de Contourennotitie. In maart 2020 is dit onderwerp besproken tijdens een Altenatafel.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Toelichting -

Visie op grootschalige zonnevelden

Een strategische en integrale aanpak van alle thema’s die raakvlakken hebben met de fysieke leefomgeving

Omgevingsvisie, Omgevingsplan en aansluiting op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)

De concept-RES is in het tweede kwartaal van 2020 ter besluitvorming voorgelegd. De planning is dat de definitieve RES in maart 2021 volgt. Het project ligt op schema.

We sluiten aan op de landelijke zonneladder.

☺

Het juridisch goed regelen van dit kader, onder meer het uitgangspunt lokaal eigenaarschap, wordt binnen RES-verband verder uitgewerkt. Onze medewerker duurzaamheid neemt deel in de regionale werkgroep die inmiddels is ingesteld. De startnotitie met uitgangspunten is aan de raad aangeboden.

We stellen een visie op voor grootschalige zonnevelden.

☺

Zie bovenstaande.



Op 17 september 2019 heeft de raad het ontwerp van de Omgevingsvisie Altena vastgesteld. Vervolgens werd duidelijk dat een MER (Omgevingseffectrapport, OER) moet worden opgesteld, samen met een Passende Beoordeling (PB). De resultaten daarvan leidden tot het collegebesluit om de ontwerpomgevingsvisie te verbeteren en die niet ter inzage te leggen. Het streven is vaststelling van de nieuwe versie uiterlijk in het tweede kwartaal 2022.Voorafgaand wordt een inspraakprocedure gevolgd. Het Omgevingsplan is van rechtswege (tijdelijk deel) en ontstaat bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Vaststellen van het Omgevingsplan Altena is de komende jaren niet aan de orde. Dat vergt een veelomvattende transitie-/ transformatiefase. Daarbij vormen, na de inwerkingtreding, ieder nieuw vastgesteld ruimtelijk plan en verleende omgevingsvergunningen stap voor stap het Omgevingsplan Altena (definitief deel). Keuzes over opzet, structuur e.d. van het Omgevingsplan Altena worden in 2021 gemaakt.

☺

De voorbereidingen voor de aansluiting op het DSO lagen op koers, maar op 1 april 2020 heeft de minister laten weten dat de Omgevingswet niet per 1 januari 2021 in werking treedt. Inmiddels is inwerkingtreding voorzien per 1 januari 2022. De voorbereidingen gaan echter gewoon door en aansluiting op het DSO kan plaatsvinden volgens planning.

We leggen de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan ter vaststelling voor aan de raad.

We maken een plan van aanpak voor de aansluiting op het DSO en voeren dat uit.

61

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Het werken met programma’s en proefprojecten wordt voortgezet.

Toelichting

☺

Het werken met proefprojecten is voortgezet. Programma's zijn nog niet aan de orde.

Woonvisie

Ter voorbereiding op de Woonvisie doen we onderzoek naar de mogelijkheden om via kavelsplitsing meer woningen voor starters en (andere) kleine huishoudens te kunnen realiseren.



In juni 2020 is het actieprogramma wonen aangeboden aan de gemeenteraad en dit is ook aldaar besproken. Door Corona is de beoogde woonconferentie als start voor het opstellen van de Woonvisie verplaatst naar 24 september 2020. Na deze conferentie zal de verdere uitwerking van de Woonvisie plaatsvinden, welke gereed dient te zijn Q2 2021. In deze visie zal ook het thema kavelsplitsing aan de orde komen.

Prestatieafspraken

Prestatieafspraken met de corporaties en de huurdersorganisaties met daarin onder meer afspraken over bouw- en renovatieopgaven, verduurzaming en doelgroepen.

☺

In december 2019 zijn de jaarlijkse prestatieafspraken vastgesteld, inclusief een uitvoeringsprogramma en een doorkijk naar latere jaren.

Onderzoek woningbehoefte

Periodiek onderzoek naar de woningbehoefte

☺

Sinds 2015 wordt 2 jaarlijks de woningbehoefte binnen Altena onderzocht, geanalyseerd en waar nodig gestuurd bij nieuwbouwontwikkelingen op type woningen.

Het maatschappelijk initiatief is leidend.

☺

Het project van de Stichting ‘De Bloesemhoff’ in Andel is een mooi voorbeeld van een dergelijk initiatief. Het betreft een woonvoorziening voor 16 jongvolwassenen met een verstandelijke beperking.

We stimuleren initiatieven die tegemoet komen aan de actuele woonvraag vanuit de doelgroepen, zoals de uitstroom uit de GGZ, huisvesting voor pleeggezinnen of mensen met een verslaving. In de Woonvisie nemen we de aanpak van dit thema mee.

☺

Het thema wordt meegenomen in de Woonvisie.

Wonen

Voldoende passende woningen in iedere kern, afgestemd op de behoeften van onze inwoners en de demografische ontwikkelingen

Ruimte voor particuliere initiatieven

Circulaire economie

62

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

We stellen een Programmamanager circulaire landbouw aan als aanjager Programmamanager circulaire en vast aanspreekpunt voor alle landbouw initiatieven en activiteiten op het gebied van de circulaire economie.

✓

Toelichting

De programmamanager circulair voedselsysteem is begin mei 2020 in dienst getreden.

-

We faciliteren en ondersteunen de in het manifest ‘De Kracht van Altena’ genoemde projecten.

Bevorderen circulaire economie in Altena

☺

Actieprogramma circulaire economie

-

Organiseren van een bijeenkomst in het kader van CHIEF, om te onderzoeken of de CHIEF locatie op korte termijn toch kan worden gerealiseerd (proces rondom CHIEF lag stil i.v.m. corona). Bieden van experimenteerruimte om een korte keten in Altena te ontwikkelen onder de vlag 'Uit Jouw Streek'. Bijdrage aan een onderzoek naar de kringloopstromen in Altena, onderzocht zijn de stromen van mest, voer en producten.

-

We bieden experimenteerruimte aan het opzetten van het korte keten platform 'uitjouwstreek.nl' door middel van een financiële bijdrage.

-

We laten het kringloopgat van Altena op het gebied van mest, voer en producten in kaart brengen via Stichting Altena Kennispoort.

We gaan in gesprek met het bedrijfsleven en de kennisinstituten om te verkennen hoe we bedrijven kunnen ondersteunen op de route naar een circulaire economie.

☺

De programmamanager heeft een verkenningstour en een reeks kennismakingsgesprekken om te verkennen wat de belemmeringen en kansen zijn voor de route naar een circulair voedselsysteem afgerond.

Met behulp van die input stellen we gezamenlijk een Actieprogramma op, voortbouwend op het manifest.

☺

De programmamanager gaat aan de slag met een visie op de circulaire landbouw en agrofood. Daaruit vloeit het actieprogramma voort. Dit komt later dan gepland, waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2021.

63

Maatschappelijke effecten

Meer eerlijke handel

Resultaten

Inspanningen

Status

Altena Fairtrade gemeente in 2020

We participeren in de lokale Fairtrade werkgroep met een faciliterende en verbindende rol, ook in relatie tot Altena PUUR en Global Goals Gemeente.

☺

Toelichting

De participatie is voortgezet. De focus ligt nu vooral op de Global Goals, waarin de principes van Fairtrade en Altena PUUR voor een belangrijk deel terugkomen.

Afval en grondstoffen

Een duurzame en kostenefficiënte inzameling van huishoudelijk afval met een adequaat serviceniveau

Minder zwerfafval

Inwoners worden zich op jonge leeftijd bewust van het belang van goed gescheiden inzameling en duurzaamheid

Regeling voor de milieustraten We bereiden keuzes voor rond de als sluitstuk op de herijking milieustraten ten behoeve van van de inzamelsystemen besluitvorming door de raad (aantal milieustraten, openstellingstijden en tariefstelling). Stappenplan kostendekkende afvalinzameling

Actieplan zwerfafval en efficiënter ingerichte openbare ruimte

Brede uitrol van het programma AltenaSchoon

We geven uitvoering aan het nog in 2019 vast te stellen stappenplan naar een kostendekkende afvalinzameling.

We rollen een breed actieplan zwerfafval uit.

✓

✓

✓

We stimuleren bewustwording. Een mogelijkheid daartoe is het programma AltenaSchoon beschikbaar stellen aan alle basisscholen en scholen voor voortgezet onderwijs.

✓

Altena als groenblauwe oase

64

Besluitvorming door de gemeenteraad over de regeling voor de milieustraten was geagendeerd voor december 2020 doch is verplaatst naar februari 2021 (i.v.m. Corona)

De raad heeft op 19 november 2019 ingestemd met een notitie over de uitgangspunten voor de inzameling van huishoudelijk afval. De verdere uitwerking vindt op basis van die notitie plaats. Een samenwerking met de afvalstoffendienst Den Bosch is inmiddels geëffectueerd. Met een raadsinformatiebrief van 30 januari 2020 hebben we de raad geïnformeerd over de ondernomen acties. We volgen een praktische aanpak, waarbij we intensief samenwerken met scholen en vrijwilligers. Deze aanpak met ‘zappers’ (zwerfafvalpakkers) werkt goed en draagt ook bij aan de bewustwording. In het voorjaar van 2020 hebben we een actie van het Altenacollege ondersteund. Ook werken we samen met het Willem van Oranjecollege aan een bewustwordingscampagne over zwerfafval op schoolroutes.

Maatschappelijke effecten

Resultaten Het groenareaal in de gemeente neemt toe

Inspanningen

Status

We stimuleren inwoners, bedrijven en organisaties om verharding te vervangen door groen.

We blijven betrokken bij het burgerplatform Grip op water Altena.

Een gezonde en meer klimaatbestendige leefomgeving met meer groen en water

Via klimaatdialogen maken we concrete afspraken met bedrijven, woningcorporaties en projectontwikkelaars over aanpassing van de leefomgeving aan het veranderende klimaat. Vergroening is daarbij een belangrijk aspect.

We vervullen een voorbeeldfunctie voor de openbare ruimte en bij het ontwerp van publieke gebouwen.

We zetten in op vergroening van schoolpleinen en onderzoeken de mogelijkheden voor de inzet van middelen die bij het waterschap en provincie beschikbaar zijn. We gaan hierover in gesprek met de schoolbesturen.

65

✓

☺

☺

✓

✓

Toelichting Samen met Natuurinclusief Altena stelden we een welkomstpakket samen voor nieuwe inwoners om hen te verleiden een groene tuin aan te leggen. Dit deden we samen met het waterschap en woningbouwverenigingen. Oo de basisscholen organiseerden we weer het project Spraakwater, voor zover mogelijk door corona. Ten gevolge van corona heeft het platform in 2020 geen activiteiten georganiseerd. De klimaatadaptatiedialogen zijn in 2020 intern gestart. Er is ook met de woningbouwcorporaties gesproken. Begin 2021 gaan we externe dialogen voeren. We stellen in 2021 een klimaatadaptatiestrategie op, samen met projectontwikkelaars, bedrijven, agrariërs, woningbouwverenigingen en natuurverenigingen. We werken hierbij samen met het waterschap, hetgeen moet resulteren in een gezamenlijke subsidieaanvraag bij het Rijk in 2022. Vooruitlopend daarop volgen we een projectmatige aanpak en maken we bij concrete plannen zo mogelijk al afspraken over klimaatadaptatie. We borgen dit in de Handleiding Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) en brengen dit nadrukkelijk (zowel ambtelijk als bestuurlijk) onder de aandacht bij toekomstige ruimtelijke projecten. Een aandachtspunt blijft de belangenstrijd tussen enerzijds groen/water/klimaat en anderzijds woningbouw, parkeerplaatsen en voldoende positief exploitatieresultaat. De schoolbesturen zijn geïnformeerd over de financieringsmogelijkheden.

Periodiek laten we dit onderwerp terugkomen op de agenda voor het overleg. Momenteel hebben het waterschap en de provincie geen subsidiegeld meer, zij overwegen nog of ze dit weer in gaan zetten.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Bij de toetsing van ruimtelijke plannen houden we rekening met klimaatbestendig en natuurinclusief bouwen. We schrijven een percentage groen voor dat minimaal moet worden gerealiseerd.

66

☺

Toelichting Binnen onze juridische mogelijkheden houden we hier al zoveel mogelijk rekening mee. We ontwikkelen in 2021 een normenkader om hier verder invulling aan te geven. Voor een deel zit dat ook in de ontwerpomgevingsvisie, maar na de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn er meer mogelijkheden.

Altena

Nederland

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) (2019) *

85

163

Hernieuwbare elektriciteit (%) (2018)

4,3

18,3

Altena

Nederland

Gemiddelde WOZ-waarde (x € 1.000) (2020)

271

270

Nieuwgebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen) (2019)

8,3

9,2

Demografische druk* (%) (2020)

78

74,4

* Exclusief milieustations

* De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot het aantal personen van 15 tot 65 jaar.

Altena

Nederland

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2020)

699

700

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2020)

768

773

Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl

04. Duurzaam Altena (bedragen x € 1.000) Lasten

24.675 N

Begroting 2020 voor wijziging 20.806 N

Baten

22.615 V

18.115 V

29.443 V

27.279 V

2.164 N

Saldo programma

2.060 N

2.691 N

3.654 N

3.105 N

549 V

Mutaties reserves

949 V

207 N

1.392 V

2.208 V

817 V

1.112 N

2.898 N

2.263 N

897 N

1.365 V

Realisatie

Resultaat van lasten en baten

2019

2.691

67

Begroting 2020

Realisatie

na wijziging

2020

33.097 N

30.384 N

2.713 V

Verschil

Omschrijving

Afwijking V/N

04. Duurzaam Altena

549

V

5.7 Openbaar groen en recreatie Het verschil wordt veroorzaakt door: - Voordeel van € 89.000 bij onderhoud plantsoen. Kosten zijn gemaakt bij zwerfaval. - Voordeel van € 61.000 op stortkosten onderhoud plantsoen (€ 35.000) alsmede diverse kleinere voordelen (€ 26.000). - Voordeel van € 113.000 bij watergangen wegens uitstel baggerwerkzaamheden naar 2021, plus diverse voordelen € 23.000. - Nadeel van € 217.000 onderhoud gazons. - Voordeel overig € 45.000.

114

V

7.2 Riolering - Nadeel van € 58.000 is ontstaan door een wijziging van toerekening van wegen aan het product riolering. - Nadeel overig € 18.000

76

N

7.3 Afval Het verschil wordt veroorzaakt door: - Nadeel van € 295.000 wegens extra personele inzet milieustations. Er is in de coronatijd sprake geweest van een groter aanbod. - Voordeel van € 148.000 uit extra belastingopbrengst aantal ledigingen. - Voordeel van € 411.000 door een hogere onttrekking uit reserve, onder andere ter dekking van de hogere kosten voor zwerfafval (€ 150.000, programma 5). - Diverse verschillen € 25.000 voordelig.

289

V

7.4 Milieubeheer - Als gevolg van het later starten van de werkzaamheden mede door Corona zijn onder andere het zonnekader, Zon op het bedrijfsdak en de transitievisie warmte niet tot uitvoering gekomen in 2020, hierdoor ontstaat een voordeel van € 160.000. Hiervoor is ook een resultaatbestemming aangevraagd van € 143.000. - Diverse verschillen € 10.000 voordelig.

170

V

8.1 Ruimtelijke ordening Het verschil wordt veroorzaakt door een voordeel van € 106.000 in verband met niet uitgegeven middelen Omgevingswet. Deze zijn meegenomen in het voorstel voor budgetoverheveling.

108

V

68

Omschrijving

Afwijking V/N

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Het nadelige verschil van € 578.000 op de grondexploitaties wordt veroorzaakt door de volgende onderdelen: - Nadeel van € 119.000 door de kosten voor de reconstructie van de Hogelandstraat. - Niet voorzienbare storting van € 658.000 in de verliesvoorzieningen grondexploitatie (zie paragraaf grondbeleid). Dit bedrag wordt gedekt uit een onttrekking uit de reserve grondexploitaties (zie mutaties reserves). - Daarnaast is een voordeel van € 179.000 ontstaan als gevolg van winstnemingen 2020 binnen de lopende grondexploitaties (zie ook paragraaf Grondbeleid). Dit bedrag wordt conform de nota Grondbeleid gestort in de reserve grondexploitaties (zie ook mutaties reserves). - - Voordeel overig € 20.000

578

N

8.3 Wonen en bouwen - Voordeel € 553.000 baten bouwvergunningen. Over 2020 zijn beduidend meer aanvragen omgevingsvergunning ingediend dan waar in de bijgestelde begroting rekening mee is gehouden. Er zijn ruim 200 extra aanvragen ingediend.

521

V

1

V

817

V

Overige verschillen

Mutaties reserves programma Duurzaam Altena Mutaties reserve Grondexploitatie Het voordelige verschil van € 817.000 op mutaties reserves is als volgt te verklaren: - Een begrote storting van € 218.000 uit de voormalige gemeente Werkendam in de reserve grondexploitaties heeft niet plaatsgevonden. - Een niet voorzienbare onttrekking van € 658.000 uit de reserve grondexploitaties voor de dekking van de stortingen in de verliesvoorziening grondexploitaties (zie paragraaf grondbeleid). - Een niet voorzienbare onttrekking van € 119.000 uit de reserve grondexploitaties voor de dekking van de kosten voor de reconstructie van de Hogelandstraat (zie paragraaf grondbeleid). - Daarnaast zijn de winstnemingen van € 179.000 conform huidig beleid in de reserve grondexploitaties (zie paragraaf Grondbeleid).

69

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Tanis

De A27 en het onderliggend wegennet

Wethouder Tanis

Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen

Wethouder Van Vugt

Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting

Mobiliteitsvisie In het najaar van 20202 is gestart met het opstellen van de mobiliteitsvisie Altena. In dat kader worden ook de diverse netwerken (fiets-/landbouw-/autoverkeer) in beeld gebracht. De A27 en het onderliggend wegennet In 2020 hebben de zeven gemeenten, waterschap Rivierenland, drie provincies en drie Rijkswaterstaatdiensten de handen ineen geslagen om werk te maken van minder hinder maatregelen ten gevolge van files op rijksweg 27. Files zowel tot aan het moment van start werkzaamheden aan A27 alsook ten tijde van de werkzaamheden. Naast deze gezamenlijke actie heeft de gemeente Altena tussen eind 2019 en eind 2020 drie keer met vertegenwoordigers woonachtig rondom de A27 of langs door sluipverkeer gebruikte wegen langs de A27 gesproken over mogelijkheden om de overlast en het gevaar van het sluipverkeer te beperken. In de loop van 2021 wordt gestart met werkzaamheden om diverse wegen onaantrekkelijker te maken voor sluipverkeer. Het onderzoek naar een betere verbinding van de kern Werkendam op aansluiting de Tol vordert. De resultaten worden vóór de zomer van 2021 aan de raad aangeboden. Eind 2020 is opdracht gegeven om de Verkeersregelinstallatie aan de westzijde van de Tol (die in eigendom is van de gemeente Altena) te optimaliseren. Bij de aanpak van het fileknelpunt op de N267 bij de Kromme Nol trekken we samen op met de provincie.

Inmiddels is de realisatie van een nieuwe rotonde bij de kruising van de Hoge Maasdijk met de N322 een feit. We werken aan de verkeersveiligheid rondom scholen, sport- en recreatieve voorzieningen en nemen ook gebiedsontsluitingswegen onder de loep. Denkbare oplossingen toetsen we op financiële, maatschappelijke en technische haalbaarheid. Knelpunten die het landbouwverkeer met zich meebrengt worden regionaal in beeld gebracht, waarna we concrete projecten kunnen definiëren. Najaar 2020 hebben we bij de agrarische ondernemers en loonwerkers (hernieuwde) aandacht gevraagd voor het gevaar van modder op de weg en aangegeven welke maatregelen betrokkenen dienen te nemen.

70

In Regio West-Brabant-verband (RWB) hebben wij meegedacht over het uitvoeringsprogramma voor de komende jaren. Openbaar vervoer We zetten ons in voor een hoogwaardig OV-netwerk. Hiervoor hebben we in 2020 met de Visie openbaar vervoer Altena onze koers en ambities benoemd. De reiziger zetten we centraal met de vier OV-ambities: 1. HUBS/knooppuntontwikkeling 2. Goede avond- en weekendbereikbaarheid 3. Betere bereikbaarheid door bijvoorbeeld nieuwe OV/fietscombinaties 4. Zorgen dat de reiziger vlot en betrouwbaar kan reizen. Altena is als actief deelnemer in de Kopgroep gedeelde mobiliteit van de Regio West Brabant. In nauwe samenwerking met de opdrachtgever voor het openbaar vervoer, de provincie NoordBrabant wordt de nieuwe OV-concessie voorbereid en worden nieuwe initiatieven op het gebied van gedeelde mobiliteit voorbereid, zoals flexibel openbaar vervoer met de HUB-taxi en verbetering van verbindingen naar bijvoorbeeld Tilburg en Den Bosch. We faciliteren duurzame initiatieven zoals deelauto’s, deelfietsen en veilig stallen van (elektrische) fietsen op knooppunten. Uiteraard drukte in 2020 Corona ook zijn stempel op het gebruik en aanbod van het openbaar vervoer, waarbij we gemeente actief en kritisch het belang van de inwoners en bezoekers van Altena hebben ingebracht bij de provincie en de vervoerder.

Veerverbindingen De gemeente Altena ‘participeert’ in drie veerverbindingen: 1. Kop van 't Land (Altena – Dordrecht) 2. Veerverbindingen over de Boven Merwede (Riveer) 3. Bergsche Maasveren Voor de onder 1 en 2 genoemde veerverbindingen wordt gewerkt aan het elektrificeren van de vaartuigen. Ook voor de Bergsche Maasveren wordt bezien of elektrificatie tot de mogelijkheden behoort. Mogelijke knelpunten in de veerverbindingen worden in beeld gebracht en waar mogelijk opgelost. Fietsverbindingen In het kader van de mobiliteitsvisie worden de fietsroutenetwerken in beeld gebracht. Daarbij wordt ook nagegaan of snelle fietsroutes kunnen worden gerealiseerd. Beheer van wegen, water, groen, riool, verlichting, havens en civiele kunstwerken Eind 2020 heeft de gemeenteraad het integraal beheerkader openbare ruimte vastgesteld. De daarin vastgelegde benodigde budgetten en investeringen zijn verwerkt in de begroting. Na 2 jaar actualiseren we het integraal beheerkader.

71

✓ ☺  

Gereed We liggen goed op koers om deze doelstelling te behalen. Bijsturing is nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing is nodig om doelstelling te behalen.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Toelichting

De A27 en het onderliggend wegennet Verbeterde doorstroming op de A27 en reductie sluipverkeer We zetten stevig in op het voorkomen van (verdere) vertraging. De bereikbaarheid van bestemmingen binnen en buiten Altena wordt beter en het sluipverkeer neemt af

Inmiddels heeft de Raad van State uitspraak gedaan over ingediende bezwaren. Uitspraak biedt Rijkswaterstaat de ruimte/mogelijkheid om door te gaan. Er ontstaan door deze juridische uitspraak géén vertragingen.

☺

✓ De voortgang van de reconstructie wordt permanent gemonitord.

Optimale informatievoorziening naar inwoners en ondernemers

We zijn ambtelijk en bestuurlijk aanspreekpunt voor inwoners, bedrijven en instanties.

72

We zijn goed aangesloten bij de bestuurlijke en maatschappelijke adviesgroepen (BAG en MAG) en bij het ambtelijk overleg. We trekken gezamenlijk op met de langs de A27 gelegen gemeenten, de drie provincies en de waterschappen die wegbeheerder zijn van delen van het onderliggende wegennet. We blijven de problematiek van het sluipverkeer, zowel in de huidige situatie als tijdens en na de reconstructie, nadrukkelijk onder de aandacht bij Rijkswaterstaat brengen. Ook maken we samen met Rijkswaterstaat en de wegbeheerders van het onderliggend wegennet werk van de ‘Minder Hinder-aanpak’ van het Rijk.

☺

We zorgen samen met Rijkswaterstaat voor een goede informatievoorziening richting inwoners, bedrijven en instanties. De door ons aangetrokken externe bereikbaarheidsmanager ondersteunt ons hierbij.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Een robuuste verbinding tussen de A27 en de kern Werkendam

Momenteel vindt onderzoek plaats naar de meest geschikte variant. In 2020 wordt daarnaast onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om de energiefabriek op de toekomstige A27 aan te sluiten.

Maatregelenpakket om Altena en bestemmingen buiten onze gemeente bereikbaar te houden en sluipverkeer tegen te gaan

Opheffing van het fileknelpunt bij de Kromme Nol

Aanleg van een rotonde in de N322 bij de kruising met de Hoge Maasdijk Verbetering verkeersveiligheid

Minder knelpunten als gevolg van landbouwverkeer

Status

We stellen een maatregelenpakket op om sluipverkeer te bestrijden. Voorafgaand daaraan brengen we in beeld waar sluipverkeer valt te verwachten en hoe knelpunten kunnen worden bestreden.

☺

Toelichting De onderzoeksresultaten worden in het eerste halfjaar van 2021 verwacht. De raad kan dan een voorkeursvariant kiezen voor de verbeterde ontsluiting van Werkendam. Die keuze is ook van invloed op de wijze waarop de energiefabriek kan worden ontsloten. Na de besluitvorming worden de gemaakte keuzes planologisch verankerd en vindt de eventueel noodzakelijke grondverwerving plaats. -

De gemeenteraad is kort voor de zomervakantieperiode en medio december 2020 via een RIB geïnformeerd over de wijze waarop het college met de problematiek van het sluipverkeer door files op A27 wil omgaan. Dit mede naar aanleiding van de samen met circa 40 inwoners gevoerde overleggen.

-

In september is een derde gespreksronde met de bewoners gestart. Daarbij wordt gesproken over de concrete maatregelen.

☺

De provincie Noord-Brabant is wegbeheerder van de N267 en daarom trekker van dit project. Momenteel vindt overleg plaats over de planning voor de planstudie. Wij proberen te bevorderen dat het project bij de provincie zo spoedig mogelijk van start gaat.

We leveren een bijdrage aan de planstudie voor de N267. De provincie wil de werkzaamheden combineren met groot onderhoud in 2022, maar de planstudie brengt ook in beeld of eerdere realisatie mogelijk is. Het fietsverkeer in de omgeving van de Heusdense brug wordt in de studie meegenomen.

☺

De rotonde Hoge Maasdijk/N322 wordt uitvoeringsgereed gemaakt en gerealiseerd

☺

De uitvoering heeft plaatsgevonden tussen medio juli en eind augustus. De officiële opening vond plaats op 10 september 2020.

☺

We lopen mee in het ritme van de door de Regio ingestelde werkgroep.

We nemen deel aan het regionaal actieprogramma en doen onderzoek in regionaal verband.

73

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Minder verkeersknelpunten bij gebiedsontsluitingswegen en nabij voorzieningen

Inspanningen

Status

Regionaal vervolgonderzoek vindt plaats eind 2019. In 2020 kan worden vastgesteld welke routes aandacht nodig hebben en kunnen eventuele projecten worden gedefinieerd. In 2019 brengen we knelpunten in beeld die zich voordoen op gebiedsontsluitingswegen en nabij voorzieningen zoals scholen en sportaccommodaties. Na afronding van die inventarisatie pakken we de knelpunten gericht aan.

☺

Toelichting

In 2019 hebben we de verkeerssituatie rondom de Rijksstraatweg in Sleeuwijk geanalyseerd en denkbare oplossingen in beeld gebracht. De werkzaamheden in Sleeuwijk zijn uitgevoerd. Ook andere gebiedsontsluitingswegen zijn onderwerp van onderzoek en overleg met dorpsraden en inwoners.

Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen Uitbreiding van het OV-netwerk met verbindingen met steden als Utrecht, Breda en Dordrecht en gemeenten als Gorinchem, Zaltbommel, Den Bosch en Tilburg

Verbetering van de bereikbaarheid per openbaar vervoer

We zijn en blijven aangehaakt bij de besprekingen tussen de provincie Noord-Brabant en het Rijk over nieuwe concessies voor het openbaar vervoer. De beoogde grootschalige vernieuwing van het openbaar vervoer biedt kansen voor Altena, onder meer op het punt van de plannen rond een innovatieve OV-verbinding tussen Breda en Utrecht en een Altenaliner-busdienst. We zetten de uitbreiding van het OV-netwerk ook op de agenda bij de regio West-Brabant.

74

☺

☺

De nieuwe concessie voor het openbaar vervoer in West Brabant gaat volgens de oorspronkelijke planning in december 2022 in. Op basis van een intentieovereenkomst werken de provincie en de betrokken gemeenten samen aan een transitiestrategie. In het overleg met de provincie en de samenwerkende gemeenten brengen we de belangen van Altena nadrukkelijk naar voren. In verband met corona wordt de planning voor de nieuwe concessie doorgeschoven. Daarbij gesterkt door de raadsuitspraken van juli 2020 tijdens welke de OV-visie besproken en geaccordeerd is.

De inzet is erop gericht dat iedereen in West-Brabant straks van halte naar halte kan reizen, ook vanuit de kleinere kernen. Deels met bussen, maar daarnaast ook met flex-concepten, vervoer op aanvraag gecombineerd vervoer e.d.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

We leggen bestuurlijke en ambtelijke contacten met andere betrokken overheden om draagvlak te creëren voor betere vervoersverbindingen, in lijn met onze recent ontwikkelde visie op het openbaar vervoer.

De in het Collegeprogramma opgenomen integratie van verschillende verkeersstromen maakt onderdeel uit van het overlegtraject rond de concessie.

☺

Opheffing knelpunten in fietsroutes en aanleg van nieuwe snelle routes

We brengen fietsstromen en wensen van fietsers in beeld.

☺

We inventariseren knelpunten en denkbare oplossingen.

☺

Verbetering van de bereikbaarheid per fiets

We gaan in overleg met de provincie over subsidiemogelijkheden en zetten in op lobbyactiviteiten.

75

Toelichting

☺

-

De planning van de provincie is erop gericht dat in Q4 2020 in beeld is welke vormen van vervoer worden toegepast en waar ze gaan rijden.

-

Het onderwerp staat ook op de agenda bij de Regio WestBrabant. Mobiliteit is een speerpunt van de regionale mobiliteitsagenda.

Hiermee zijn we gestart eind 2020; dit pakken we verder door in 2021. Aan het initiatief van de jongerenraad Going 4Altena voor verbetering fietsverlichting is in 2020 gevolg gegeven. Met de beschikbare gelden voor verlichting van fietsroutes voor scholieren zijn de Parallelweg tussen Giessen en Andel verlicht en de route Almkerk-Woudrichem. Ook wordt geëxperimenteerd met dynamische verlichting op deze schoolroute. Hiermee zijn we gestart eind 2020; dit pakken we verder door in 2021. Op basis van de resultaten van de inventarisatie zoeken we naar subsidiemogelijkheden. dat kunnen provincie maar ook het rijk en wellicht Europese bronnen zijn. Daarbij maken wij gebruik van de kennis en het netwerk van de 'subsidioloog'.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Naar aanleiding van een tijdens de behandeling van de Kadernota 2020 aangenomen motie wordt prioriteit gegeven aan de realisering van een eenzijdig fietspad in twee richtingen ten zuiden van de Middenweg te Andel. Ook wordt voorzien in een veilige oversteekvoorziening.

☺

Toelichting In vervolg op een raadsbreed aangenomen motie is gewerkt aan een plan van aanpak voor de realisatie van een vrij liggende fietsvoorziening langs de Middenweg. Dit plan van aanpak is in december 2020 aan de raad voorgelegd. Vóór de zomervakantie wordt het plan van aanpak nader uitgewerkt op basis waarvan een concretere kostenraming kan worden opgesteld die aan de raad wordt voorgelegd. Begin 2021 zijn de voorgestelde tijdelijke maatregelen ter verhoging van de veiligheid van de weggebruikers via een RIB voorgelegd aan de gemeenteraad.

Beheer van wegen , water, groen, riool en verlichting Beheerpakketten voor het beheer en Een efficiënt en onderhoud van onze kapitaalgoederen duurzaam beheer van en vastlegging van de toepasselijke onze kapitaalgoederen onderhoudsniveaus volgens vooraf vastgestelde normen en kosten Geharmoniseerd plan voor de gladheidsbestrijding

Veilige speeltoestellen die voldoen aan de wettelijke regels

We actualiseren de inventarisatie van kapitaalgoederen en brengen in beeld hoe we het beheer en onderhoud van de openbare ruimte kunnen verduurzamen en wat de bijbehorende kosten zijn (start al in 2019).

Het integraal beheerkader openbare ruimte is in december 2020 vastgesteld door de gemeenteraad

✓

We harmoniseren en optimaliseren de verschillende plannen voor de gladheidsbestrijding.

✓

De harmonisatie heeft reeds in 2019 plaatsgevonden. De afgelopen winter is al uitvoering gegeven aan de uniforme werkwijze voor de gehele gemeente Altena.

We harmoniseren de bestaande beleidsplannen voor de speelvoorzieningen. Vooruitlopend daarop nemen we alvast maatregelen in het kader van onderhoud en vervanging van speeltoestellen.



De opstelling van een nieuw beleidskader voor speelvoorzieningen wordt in het 4e kwartaal van 2020 afgerond. Wordt in Q1 2021 aan de raad aangeboden.

76

Maatschappelijke effecten

Voorkoming van ongevallen op het werk

Resultaten

Inspanningen

Status

Geharmoniseerde verordening voor ondergrondse infrastructuur

We harmoniseren de verordeningen voor de ondergrondse infrastructuren en stellen een Handboek kabels en leidingen op.

Aanwijzing installatieverantwoordelijke We onderzoeken hoe we kunnen op grond van het Arbo-besluit voldoen aan de verplichting een installatieverantwoordelijke aan te wijzen voor het toezicht op een veilige werkomgeving bij het onderhoud aan elektrische installaties.

77

Toelichting In december 2020 is een en ander door de raad vastgesteld.

✓ De aanwijzing zal in 2021 plaatsvinden.

☺

Realisatie 05. Bereikbaar Altena (bedragen x € 1.000)

2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020

Realisatie

na wijziging

2020

Verschil

Lasten

7.431 N

8.431 N

10.911 N

11.275 N

364 N

Baten

7.543 V

922 V

1.261 V

1.139 V

122 N

Saldo programma

112 V

7.509 N

9.650 N

10.136 N

486 N

Mutaties reserves

5.610 N

593 V

2.582 V

2.581 V

1N

Resultaat van lasten en baten

5.498 N

6.917 N

7.068 N

7.556 N

487 N

Omschrijving

Afwijking V/N

05. Bereikbaar Altena

486

N

2.1 Verkeer en vervoer De belangrijkste verschillen op het taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer zijn: - Nadeel van € 350.000 door hogere lasten op de projecten Duijlweg en Monnikenhoef vanwege tegenvallende constructies en onvoorziene saneringswerkzaamheden. - Nadeel van € 150.000 bij zwerfafval. Er was in 2020 sprake van meer zwerfvuil. Ook waren de kosten van lediging van prullenbakken en dumpingen hoger dan geraamd. Deze kosten zijn structureel te laag geraamd. - Nadeel van € 52.000 in verband met voorbereidingskosten raadsvoorstel vrijliggend fietspad Middenweg. - Diverse verschillen € 15.000 nadelig.

567

N

2.2 Parkeren

-

V

2.4 Economische havens en waterwegen

13

N

94

V

-

Diverse kleine verschillen

2.5 Openbaar vervoer De belangrijkste verschillen op het taakveld 2.5 Openbaar Vervoer zijn: - Voordeel van € 75.000 door een niet-begrote subsidie van de provincie Noord-Brabant voor de veerdienst van Riveer. - Overige verschillen € 19.000 voordelig.

78

Omschrijving

Afwijking V/N

Overige verschillen

-

79

V

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Tanis

Behoedzaam manoeuvreren

Wethouder Sheikkariem

Strategisch vastgoedbeleid

Behoedzaam manoeuvreren De financiële kaders zijn bij start van de nieuwe gemeente Altena zijn vastgesteld in diverse nota’s en verordeningen, zoals de Financiële verordening, de nota Waarderen en afschrijven, de nota Reserves en voorzieningen en Controleverordening. De nota Reserves en voorzieningen is in 2020 herijkt en door de gemeenteraad op 15 december 2020 opnieuw vastgesteld. De financiële implicaties van de beleidsvoorstellen uit het Bestuursakkoord 2019-2022 en het Collegeprogramma 2019-2022 hebben een plaats gekregen in de Kadernota 2020 en vervolgens in de Begroting 2020 en Meerjarenraming 2021-2023. In 2020 zijn met het oog op het voorspellend vermogen verdere stappen gezet in de opstelling van de tussentijdse bestuursrapportages. Dit heeft geresulteerd in meer inzicht in de financiële positie, zowel aan de lastenkant als aan de batenkant, ook in het meerjarenperspectief: meer en meer worden de budgetten realistisch geraamd. Onze weerstands- en reservepositie is op orde. We houden voortdurend onze ogen en oren open voor subsidiemogelijkheden en cofinanciering. Om die scherper in beeld te krijgen, is eind 2020 een subsidioloog aangetrokken: vanaf 1 januari 2021 wordt TRIAS ingehuurd als subsidieadviseur. Behoedzaam manoeuvreren blijft -zeker ook met de ontwikkelingen als gevolg van corona- over de gehele linie nodig.

Bijzondere aandacht is in 2020 uitgegaan naar het sociaal domein. De inspanningen om de kosten van de domein beheersbaar te houden, kwamen onder Programma 2 Altena Samenredzaam al aan de orde, waarnaar we hier verwijzen. Strategisch vastgoedbeleid Voor het bereiken van een optimaal maatschappelijk en financieel rendement van ons vastgoed is in 2020 een vastgoedmanagement en -beheersysteem aangeschaft. Met behulp daarvan wordt een vervolgens een strategisch vastgoed- en accommodatiebeleid opgesteld, inclusief een duurzaamheidsplan om onze vastgoedportefeuille op termijn energieneutraal te maken. Met betrekking tot de huisvesting van het bestuurlijk en ambtelijk apparaat geven we uitwerking aan een tijdens de behandeling van de Kadernota 2020 aangenomen motie. De daarin gestelde deadline van 1 november 2020 is echter niet haalbaar gebleken, gezien de omvangrijkheid van dit onderwerp.

80

Behalve uit de opdracht uit de motie heeft ook het coronatijdperk ons geleerd dat we voor de toekomst naar structurelere manieren van thuiswerken en digitaal werken kunnen denken. De visie om de organisatie op één plek te huisvesten staat voorop. Omvang en werkwijze vergen onderzoek. Uiteindelijk is een politiek-bestuurlijke keuze voor langere termijn nodig. Er wordt ingezet op Q4 2021.

81

✓ ☺  

Gereed We liggen goed op koers om deze doelstelling te behalen. Bijsturing is nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing is nodig om doelstelling te behalen.

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

Toelichting

Behoedzaam manoeuvreren

Uitkomen met ons inkomen

Een sluitende meerjarenbegroting

We verbeteren de control op de financiën en zorgen voor een voortdurende monitoring van inkomsten en uitgaven. Tegenvallers worden binnen een programma gedekt, uitgaven worden niet naar de toekomst verschoven en meevallers komen ten goede aan de Algemene Reserve.

☺

We zijn op de goede weg om de control te verbeteren. Na een herindeling is daarvoor enige tijd nodig, maar de basis komt steeds beter op orde. In 2020 zijn de nodige verbeterslagen gemaakt, met name in de opstelling van de tussentijdse rapportages.

✓

Dit uitgangspunt is gehanteerd bij de opstelling van de Kadernota 2020 en de Begroting 2020.

We verbeteren de grip op de uitgaven in het sociaal domein (zie Programma Samenredzaam, Doelenboom ‘De financiële middelen’).

☺

Dit maakt onderdeel uit van het programma Doorontwikkeling sociaal domein, zoals genoemd in programma 2 (zie aldaar).

We onderzoeken jaarlijks of alle ambities uit het collegeprogramma financieel haalbaar zijn en doen zo nodig voorstellen tot bijstelling.

☺

Over de stand van zaken van de uitvoering van de ambities uit het collegeprogramma is gerapporteerd in de Eerste en Tweede Bestuursrapportage 2020.

82

Maatschappelijke effecten

Resultaten

Inspanningen

Status

De begroting, jaarrekeningen en tussenrapportages zijn transparant. We zoeken actief naar mogelijkheden om onze middelen te verhogen, bijvoorbeeld door aanpassingen in onze vastgoedportefeuille, cofinanciering en subsidies. We maken gebruik van een subsidioloog om daarop meer zicht te krijgen.

Een gezonde reserve- en schuldpositie

Toelichting

☺

De documenten uit de P&C-cyclus zijn transparant en begrijpbaar voor de Raad.

☺

Zowel in het sociaal domein als in het ruimtelijk domein, maar ook binnen bedrijfsvoering, hebben we oog voor diverse subsidiemogelijkheden. Coördinatie op de aanvragen is noodzakelijk om deze mogelijkheden maximaal uit te nutten. Eind 2020 is een subsidioloog aangetrokken, die vanaf 1 januari 2021 over subsidiemogelijkheden zal adviseren.

We streven naar kostendekkende tarieven voor gemeentelijke diensten en producten, behalve bij de grafrechten. De grafrechten en de rioolheffing worden nader op kostendekkendheid geanalyseerd.

☺

Met ingang van 2020 is in de verordeningen toeristenbelasting en watertoeristenbelasting een forfait opgenomen. De aanslagen van 2020 zullen in verband met Corona pas in 2021 worden opgelegd. Naar inschatting zal de opbrengst van de toeristenbelasting 25% lager zijn dan geraamd. De gemeente is hiervoor door het rijk gecompenseerd. Het forfait van de toeristenbelasting is daarop aangepast. De tarieven van de afvalstoffenheffing voor 2020 zijn aangepast conform de notitie inzameling huishoudelijk afval en het om 19 november 2019 aangenomen amendement. De lijkbezorgingsrechten en de rioolheffing zijn in december 2020 geharmoniseerd. Voor deze heffingen werden in het jaar 2020 nog de tarieven van 2019 gehanteerd. Bij de overige heffingen zijn de tarieven aangepast met de inflatiecorrectie.

We monitoren onze weerstandsen reservepositie, zodat deze gezond blijft, wat betekent dat 90% van onze risico’s is afgedekt.

☺

De weerstands- en reservepositie wordt gemonitord. Deze voldoet aan de gestelde norm.

83

Maatschappelijke effecten

Een optimaal maatschappelijk en financieel rendement van ons vastgoed

Resultaten

Inspanningen

Status

We schaffen een vastgoedmanagement- en beheersysteem aan ten behoeve van een efficiënte inrichting van de adviesfunctie over onderhoud Een strategisch vastgoed- en en beheer van gemeentelijk vastgoed. accommodatiebeleid. Met behulp daarvan stellen we een strategisch vastgoed- en accommodatiebeleid op.

Optimale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en organisaties

Adequate en duurzame huisvesting voor het bestuur en de medewerkers

☺

Het vastgoedmanagement- en beheersysteem is aangeschaft en de conditiemetingen van het gemeentelijk vastgoed zijn uitgevoerd. Onder andere op basis van deze informatie worden (strategische) keuzes opgenomen in het strategisch vastgoed- en accommodatiebeleid, zie hierna.

☺

De voorbereidingen voor het strategisch vastgoed- en accommodatiebeleid liggen op schema. Het nieuwe beleid voorziet straks in een visie op het beheer en de exploitatie van gemeentelijke accommodaties. Ook strategische keuzes tot aanhouden of afstoten van gemeentelijk vastgoed komt hier nadrukkelijk aan de orde.

Het uitgangspunt is dat de gemeentelijke organisatie centraal wordt gehuisvest.

 Wij werken in 2020 verder aan de uitvoering van de op 2 juli 2019 aangenomen motie over de unilocatie te Almkerk

84

Toelichting

De ervaring na twee jaar Altena leert dat het nadelig is dat een belangrijk deel van de ambtelijke organisatie op afstand staat van de rest en van het bestuur. Behalve uit de opdracht uit de motie heeft ook het coronatijdperk ons geleerd dat we voor de toekomst naar structurelere manieren van thuiswerken en digitaal werken kunnen denken. In Almkerk is tegelijkertijd behoefte aan grotere vergaderruimtes waar raad en organisatie gebruik van kunnen maken. Visie om de organisatie op één plek te huisvesten staat voorop. Omvang en werkwijze vergen onderzoek. Uiteindelijk is een politiek-bestuurlijke keuze voor langere termijn nodig. Er wordt ingezet op Q4 2021.

Altena

Nederland

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2020)

699

700

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2020)

768

773

Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl

Altena 2020 Formatie (fte per 1.000 inwoners)

5,9

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

5,9

Apparaatskosten (kosten per inwoner) *

€ 628,11

Externe inhuur **

19% / 6,4 mln

Overhead (% van totale lasten) ***

13%

Bron: eigen cijfers. *

** ***

Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Kosten inhuur als % van totale personeelskosten. Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

6a. Financiering en alg. dekk.middelen (bedragen x € 1.000)

Realisatie 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020

Realisatie

na wijziging

2020

Verschil

Lasten

1.567 N

1.170 N

42 N

553 V

595 V

Baten

84.619 V

85.913 V

87.971 V

86.744 V

1.227 N

Saldo programma

83.051 V

84.742 V

87.929 V

87.297 V

632 N

Mutaties reserves

5.077 N

194 N

1.556 V

1.552 V

4N

Resultaat van lasten en baten

77.974 V

84.548 V

89.485 V

88.849 V

636 N

85

Realisatie 6b. Overhead (bedragen x € 1.000)

2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020

Realisatie

na wijziging

2020

Verschil

Lasten

14.320 N

17.841 N

19.245 N

18.978 N

267 V

Baten

103 V

1.187 V

1.131 V

1.365 V

233 V

Saldo programma

14.216 N

16.654 N

18.113 N

17.613 N

500 V

Mutaties reserves

662 V

670 V

696 V

701 V

5V

13.554 N

15.984 N

17.417 N

16.912 N

505 V

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020

Realisatie

Verschil

na wijziging

2020

118 V

96 N

214 N

118 V

96 N

214 N

118 V

96 N

214 N

Resultaat van lasten en baten

Realisatie 6c. Vennootschapsbelasting (bedragen x € 1.000)

2019

Lasten Baten Saldo programma Mutaties reserves Resultaat van lasten en baten

Omschrijving

Afwijking V/N

6a. Financiering en algemene dekkingsmiddelen

632

N

0.5 Treasury Het resultaat op het taakveld 0.5 wordt veroorzaakt door: - Nadeel van € 2,7 miljoen betreft de administratieve boeking van de toegerekende rente. - Voordeel van € 2,8 miljoen uit hoofde van de rentetoerekening aan grondexploitaties (€ 2,8 miljoen) zoals deze volgen uit de voorgeschreven renteberekening.

90

V

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Het verschil op taakveld 0.7 bestaat uit: - Voordeel van € 113.000 vanwege de in de Decembercirculaire 2020 nog ontvangen coronacompensatie alsmede voordeel van € 36.000 door overige aanpassingen in de Decembercirculaire 2020.

205

V

86

Omschrijving - Voordeel van € 70.000 vanwege actualisatie van diverse rekeningaantallen in het vierde kwartaal van 2020. - Nadeel van € 14.000 vanwege een lagere afrekening van de algemene uitkering over oude jaren.

Afwijking V/N

0.8 Overige baten en lasten Het verschil op taakveld 0.8 wordt veroorzaakt door: - Nadeel van € 858.000 vanwege twee stelposten. Deze stelposten zijn opgenomen voor verwachte meevallers die in het jaarrekeningresultaat tot uiting zouden moeten komen vanuit diverse afwijkingen binnen de hele programmabegroting en betreffen: ▪ Een taakstelling van € 350.000 voor besparingen op bestaande budgetten. Bij de Kadernota 2020 werd er vanuit gegaan dat na de samenvoegingen van de budgetten van de drie voormalige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem over de gehele begroting bezien budgettaire ruimte zou ontstaan. ▪ Een taakstelling van € 508.000, namelijk het voordelige effect in 2020 voortvloeiend uit de Jaarrekening 2019. Voor beide taakstellingen geldt dat verondersteld wordt dat deze op diverse posten door de begroting heen ingevuld worden. - Nadeel van € 211.000 in verband met hogere onvoorziene lasten samenhangend met naheffingsaanslagen 2015. - Voordeel van € 199.000 door verlaging van de voorziening dubieuze debiteuren. - Nadeel van € 98.000 door overige verschillen.

967

N

Overige verschillen

40

V

Omschrijving

Afwijking V/N

6b. Overhead

500

V

De belangrijkste verschillen op het taakveld 0.4 overhead: Personeelskosten Voordeel van € 264.000 op generatiepactgelden. De generatiepactgelden worden ingezet voor het Young Professional programma (YYP). De start hiervan was 4e kwartaal 2020 en loopt t/m half 2022. De generatiepactgelden 2020 zijn niet ingezet, maar gereserveerd ter dekking van de kosten van YYP in 2021. Derhalve een voordeel in 2020 wat overgeheveld moet worden naar 2021. Voordeel van € 124.000 op inhuur inzet kopgroep omgevingswet. In 2019 zijn middelen overgeheveld naar 2020 voor de omgevingswet. Door het uitstel van de invoering van de omgevingswet en door de coronapandemie zijn werkzaamheden doorgeschoven naar 2021. Derhalve een voordeel in 2020 wat overgeheveld moet worden naar 2021. (zie ook toelichting bij programma 5)

87

Omschrijving Afwijking V/N Voordeel van € 205.000 op salaris- en inhuurbudget. De salarissen en sociale lasten moeten in samenhang bezien worden met de kosten voor inhuur van personeel en het uitbesteden van werk. Immers, in veel gevallen is het noodzakelijk om ontstane vacatures tijdelijk in te vullen met extern inhuur. Huisvestingskosten Voordeel van € 74.000 op onderhoud ‘De Werf’ te Woudrichem. De geplande renovatie/vervanging van de lift en een deel van de klimaatinstallatie zijn niet uitgevoerd in afwachting van het onderzoek naar de uitkomst van de toekomstvisie van ‘De Werf’. Voordeel van € 56.000 op huurontvangsten. In 2020 is de ontvangst van de verhuur van ‘De Werf’ verantwoord welke niet begroot was. Kosten ICT Nadeel van € 146.000. Dit verschil betreft de afwikkeling van de migratie van Centric naar Open Line. Het gaat daarbij om nog te declareren en te betalen kosten bij genoemde partijen. Op dit moment vinden de afrondende gesprekken hierover plaats. Zodra hier overeenstemming over is zal dit vastgelegd worden in een vaststellingsovereenkomst. Op dat moment wordt bekeken hoe de financiële verwerking zal plaatsvinden. Nadeel van € 120.000 aanschaf ICT-middelen. Dit zijn opgesomd de hardware matige aanpassingen en / of voorzieningen vanwege de verplichting om thuis te werken en / of zo veel als mogelijk digitaal.

Deze aanpassingen en aanschaf hadden zonder deze verplichting niet plaatsgevonden. Eenmalige investeringskosten waren niet voorzien / begroot. Nadeel van € 31.000 op telefoonkosten. De extra telefoonkosten en het dataverbruik zien wij duidelijk terug op de facturen vanaf medio maart 2020. De verdeling tussen deze kosten verschuift wel steeds meer verder naar verhoogd dataverbruik. Oorzaak van verhoogd dataverbruik zit in de beperkte bandbreedte van de WiFi bij medewerkers in de thuisomgeving. Op het moment dat digitaal wordt vergaderd en de WiFi-verbinding te zwak of té beperkt is omdat er meerdere huisgenoten tegelijk gebruik daarvan maken schakelt het telefoontoestel standaard over op 4G. Ook komt het voor dat de 4G-verbinding beter is dan WiFi bij medewerkers en dat men daar standaard het toestel op laat staan en / of via standaard via een hotspot thuis werkt. Gevolg is deze verhoogde exploitatiekosten die niet waren voorzien / begroot. Overige niet verklaarde kleine verschillen Voordeel van € 74.000 op diverse kleine voor- en nadelen op diverse onderdelen. Omschrijving

Afwijking V/N

6c. Vennootschapsbelasting

214

In 2020 is een verplichting opgenomen van € 214.000 voor de te betalen VPB 2018.

88

N

Onvoorzien (bedragen x € 1.000)

Begroting 2020 Begroting 2020

Realisatie

voor wijziging

na wijziging

2020

513 V

771 V

155 N

Onvoorzien (kostenplaats 6080010)

Verschil

926 N

In 2020 is ten laste van kostenplaats 6080010 Onvoorziene lasten en baten in totaal een bedrag van € 155.000 gebracht. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de aanwending van het budget voor onvoorziene lasten en baten weer. Omschrijving

(bedragen x € 1.000)

Naheffingsaanslag / teruggaaf belastingen

211 N

Afboekingen

45 N

Ontvangst SPUK

115 V

Overige

14 N 155 N

89

In december 2019 brak het COVID-19 virus uit in China. Op 27 februari 2020 werd de eerste besmetting in Nederland vastgesteld. Vanaf dat moment is de gemeente Altena volop bezig -waar nodig- om inwoners en ondernemers door de crisis te leiden. Bij alle hulp en initiatieven die zijn gestart is de gemeente aangesloten bij de diverse regelingen vanuit de Rijksoverheid. Als het gaat om de naleving en handhaving van de coronamaatregelen zijn voor de gemeente de landelijke en regionale regelgeving (vanuit de Veiligheidsregio) leidend geweest. In 2020 lag de nadruk op het coördineren en beheersen van de crisis. Veel medewerkers van de gemeente waren betrokken bij het bestrijden ervan. Voortdurend werd er actuele informatie ingewonnen, geanticipeerd op een nieuwe noodverordening en werden er vragen van inwoners en ondernemers beantwoord. Op basis van alle informatie die binnenkwam werd het directieteam, burgemeester en het college geïnformeerd en geadviseerd. Advisering ging o.a. over de communicatiestrategie, interne maatregelen en maatregelen richting inwoners, (nood)opvang van kinderen, ondernemers en over de openbare ruimte. Voor de externe communicatie zijn alle beschikbare communicatiekanalen ingezet: digitaal, huis-aan-huis en via Abri’s. Het voorjaar van 2020 was een onzekere periode, waarbij gelijk duidelijk was dat de impact van de crisis enorm zou zijn.

Zowel op het gebied van de zorg, economie, als op sociaal-maatschappelijk vlak. In deze paragraaf van de jaarrekening zetten we de belangrijkste gevolgen, maatregelen en activiteiten van de crisis op hoofdlijnen voor de gemeente Altena op een rij. Graag verwijzen wij naar de verschillende factsheets die zijn verschenen voor de cijfermatige informatie.

In het actieplan ‘Effecten van de coronacrisis’ (juni 2020) is ingegaan op de effecten van het coronavirus en de impact van de lockdown op alle onderdelen van de maatschappij in Altena. Specifiek is in dat document stilgestaan bij de verschillende rollen die de gemeente heeft, denk bijvoorbeeld aan subsidieverlener en leverancier van diensten. Vanuit deze rollen zijn er in 2020 maatregelen en activiteiten per sector genomen specifiek voor de gemeente. Alle maatregelen en acties die zijn genomen hebben zoveel als mogelijk plaatsgevonden in samenwerking en afstemming met de partners, met inwoners en ondernemers. Ook het democratische proces en de dialoog met de Raad hebben wij gedurende de crisis voor ogen gehouden. Bij besluitvorming was er een specifieke rol weggelegd bij de voorzitter van de Veiligheidsregio, op basis van de Wet publieke gezondheid. De voorzitter van de Veiligheidsregio heeft diverse bevoegdheden voor de bestrijding van het virus. Met de Tijdelijke wet maatregelen

90

COVID-19 (per 1 december 2020) kent de burgemeester ook diverse bevoegdheden, zoals ontheffingen verlenen. Bij de aanpak van de crisis in 2020 hebben wij de korte, middellange en lange termijneffecten van COVID-19 voor ogen gehouden. Als het gaat om de korte termijneffecten is het vooral anticiperen op nieuwe maatregelen (of juist het afbouwen van maatregelen) die in de verschillende persconferenties werden aangekondigd. Waarbij er ook oog was voor het door laten draaien van de reguliere organisatie. Middellange- en lange termijneffecten van de crisis zijn er zeer zeker. Vooral op economisch en sociaal-maatschappelijk gebied. In 2020 zijn de Young Professionals gestart met het inzichtelijk maken van de impact van de crisis op een 20-tal onderwerpen. Van duurzaamheid tot impact op familierelaties. Deze inzichten zullen, met de uitkomsten van allerlei landelijke en internationale onderzoeken die lopen, worden meegenomen in de beleidsmatige vertaling van allerlei thema’s in de gemeente Altena. Bijvoorbeeld de consequenties voor wonen, mobiliteit, psychische gezondheid van mensen etc.

Hieronder staat een opsomming van de belangrijkste maatregelen, activiteiten en werkzaamheden die in 2020 hebben plaatsgevonden ten behoeve van de bestrijding van het coronavirus. Sociaal domein: kwetsbare groepen, onderwijs en sociale impact (psychische en fysieke gezondheid) Uitgangspunten die de gemeente heeft gehanteerd vanaf de start van de crisis zijn: -

De zorgverlening wordt zo goed mogelijk gecontinueerd; De gemeente zorgt (vaak samen met andere maatregelen) dat zorgaanbieders deze continuïteit ook konden blijven bieden door hen te ondersteunen; De eigen bijdragen WMO zijn in de maanden april en mei niet in rekening gebracht.

De Coronacrisis maakt het belang van een fijnmazig netwerk van professionals en vrijwilligers nog meer zichtbaar. In Altena ondersteunen vier welzijnsorganisaties dit netwerk met een breed scala aan activiteiten variërend van jeugd – en jongerenwerk tot woonzorgsteunpunten voor ouderen. Kleinschalige activiteiten, veel telefonische dienstverlening en - begeleidingsgesprekken zijn gewoon doorgegaan. Ook in Altena blijft het een zorg om contact te houden; juist met de inwoners met een kleine portemonnee, met een handicap of die alleen wonen. Naast het welzijnswerk hebben veel verenigingen zich ingezet om ontmoetingsactiviteiten op anderhalve meter mogelijk te maken. Ook zorgaanbieders moesten anticiperen op de coronacrisis. Zij hebben hun hulpverlening veelal moeten aanpassen aan de anderhalve meter samenleving. Vaak werd de zorg digitaal geleverd. In alle gevallen hebben zij de zorg zo goed als kan kunnen continueren. Daarnaast zijn de jongerenwerkers, sportcoaches en leerplichtambtenaren extra en soms op alternatieve wijze ingezet om jongeren en gezinnen te ondersteunen. Er zijn geen inwoners die door COVID-19 geen (jeugd)zorg hebben ontvangen. Wel hebben sommige tijdelijk minder of later jeugdhulp ontvangen.

91

Een aantal dagbestedingen heeft ook tijdelijk de deuren moeten sluiten. De ondersteuning is zoveel mogelijk op alternatieve wijze doorgegaan. In een enkel geval is dat niet gelukt. Binnen de jeugdhulp is een lichte afname van jeugdhulp zichtbaar in de maanden april en mei. De verwachting is wel dat deze zorg mogelijk nog ingehaald gaat worden. Op dit moment is dat echter nog niet zichtbaar in de cijfers. Of de coronacrisis heeft gezorgd voor eerdere escalaties in de thuissituatie en daarmee de inzet van zwaarder zorg kan nog niet 100% cijfermatig bewezen worden. Vanuit de toegang was wel een toename van (complexe) hulpvragen zichtbaar. Met name in gezinnen waar al sprake was van een (dreigende) overbelasting. De coronacrisis heeft bedrijven en inwoners met een baan in sectoren, die volledig of deels gesloten zijn ernstig getroffen. Op de TOZO-regeling, die de gemeente uitvoert, is een flink beroep gedaan. Tijdens de zomer leek het beroep op het Kindpakket en andere ondersteunende regelingen af te nemen; in het najaar van 2020 is het gebruik daarvan weer toegenomen. De aanvragen bijzondere bijstand en aanvragen levensonderhoud zijn gemiddeld hoger dan in 2019 echter zijn ze vanaf Q3 wel gestabiliseerd. Op verschillende manieren hebben we gezorgd dat er pakketten mondkapjes aan minima zijn verstrekt. De scholen en de kinderopvang zijn een aantal keer gesloten geweest.