Bijlage Tweede Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
Van dit vrijgevallen bedrag wordt € 30.000 ingezet voor de inhuur van een lokale projectleider voor het regionale programma Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd (NvO). Het resterende bedrag blijft beschikbaar voor toekomstige inzet. Hervormingsagenda Jeugd – Beweging naar de Sociale Basis De Hervormingsagenda Jeugd vormt het startpunt van een brede verandering binnen het sociaal domein, waarbij de beweging wordt ingezet van geïndiceerde zorg naar vrij toegankelijke ondersteuning, ofwel: licht waar het kan, zwaar waar het moet’. Deze verandering strekt zich uit over de domeinen Jeugd, Wmo, Participatiewet en gezondheid, en wordt vormgegeven in het koersdocument Sociaal Domein 2030, dat naar verwachting in Q1 2026 door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Deze beweging beoogt de ondersteuning dichter bij inwoners te organiseren en preventie te versterken, maar implementatie brengt altijd risico’s met zich mee. In de eerste jaren van de verandering kunnen de kosten oplopen doordat nieuwe werkwijzen extra tijd vragen, onverwachte vraagstukken oproepen en mogelijk extra investeringen vragen, bijvoorbeeld in de sociale basis. Dit kan mogelijk leiden tot een tijdelijke druk op de begroting en het benodigde beroep op de Algemene Reserve om de continuïteit van dienstverlening te waarborgen. Zie ook de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de Begroting 2026.
Bijstellen budget Preventie, alcohol en drugs, LEV Een deel van het budget voor Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) wordt in 2025 niet ingezet. De aangestelde preventiemedewerker OKO is per 1 juni 2025 niet meer werkzaam in Altena. De taken zijn inmiddels grotendeels intern belegd, waardoor een deel van de begrote personeelskosten vrijvalt.
30
Bijstellen budget Plan van Aanpak / budget dementie Het voor 2025 beschikbare budget voor dementie wordt niet volledig ingezet. Dit heeft meerdere oorzaken. De pilot 'Bewegen tegen vergeten' is door de initiatiefnemers geparkeerd. Mogelijk wordt deze alsnog in 2026 uitgevoerd. De pilot Wmo dementie is afgerond, maar de formalisering en eventuele betaling aan zorgorganisaties vindt later plaats dan gepland, naar verwachting in 2026. Het project voor versterking van ontmoetingsplaatsen voor diverse doelgroepen, waaronder mensen met dementie, is nog niet gestart. De uitvoering hiervan staat gepland voor 2026. Overheveling tussen programma’s - Administratieve overheveling van programma 6b. Er vindt een administratieve overheveling plaats van budget voor de inzet van de programmalijncoördinator GALA. De dekking verschuift van het programma Vitaliteit naar een gedeeltelijke invulling van de stelpost die in de Kadernota 2024 is opgenomen voor kosten in het kader van gezondheid en vitaliteit, gefinancierd uit de specifieke uitkering GALA. Deze overheveling is budgettair neutraal (zie ook programma 3). - Administratieve overheveling naar programma 3. De salarislasten van de verenigingsondersteuners worden ten laste gebracht van de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit leidt tot een administratieve overheveling van budget van programma 2 naar programma 3.
Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal (zie ook programma 3). - Administratieve overheveling naar programma 6b. Binnen het programma Vitaliteit is Vitaal Platteland een van de programmalijnen. Het bijbehorende budget wordt benut voor de tijdelijke inzet van de programmalijncoördinator. Daarnaast wordt het budget ingezet voor de implementatie en uitvoering van gezondheidsbeleid, in relatie tot de Omgevingswet en andere beleidsprocessen. Het doel is om eind 2025 de functie van adviseur gezonde fysieke leefomgeving structureel in de organisatie te borgen. Besloten is om de inzet van de programmalijncoördinator te dekken uit het programma Vitaliteit. Daarom wordt € 60.000 overgeheveld van programma 6b naar programma 2. Budgettair neutraal - Bestedingsplan Kinderopvang Toeslag (KOT) - baten en lasten. De mutatie betreft de ontvangsten van het Rijk uit hoofde van de specifieke uitkering inzake de kinderopvangtoeslagaffaire (KOT). Tegelijk worden de lasten van de compensatie aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslag geraamd. - Geen realisatie asielopvang baten en lasten. Altena blijft zich inzetten voor asielopvang, maar het college wil dit proces zorgvuldig doorlopen, gezien de impact op de lokale samenleving. In 2025 vindt hierover geen besluitvorming meer plaats.
Daarom wordt er geen beroep gedaan op Rijksmiddelen voor asielopvang in dat jaar en wordt de raming van de baten bijgesteld. Omdat in 2025 geen uitvoering plaatsvindt op dit dossier wordt tegelijkertijd de raming van de lasten bijgesteld. - Regio Deal Vitaliteitscentra – baten en lasten. In 2024 is besloten deel te nemen aan de Regio Deal West-Brabant Brede Welvaart, met het project Vitaliteitscentra als onderdeel van een netwerksamenwerking. Het convenant is eind 2024 gesloten. Het proces om te komen tot een subsidieovereenkomst heeft in 2025 meer tijd gekost dan verwacht. In juli 2025 heeft het college de samenwerkingsovereenkomst vastgesteld. Daarmee is de subsidiebeschikking aangevraagd en kan de financiële geldstroom vanuit het Rijk op gang komen. Naar verwachting wordt de 31
-
beschikking in het vierde kwartaal van 2025 uitbetaald. De uitvoering van het project is al gestart in 2024 en 2025, gefinancierd vanuit het budget voor vitaliteitscentra en de bijbehorende cofinanciering. De Rijksbijdrage is bedoeld voor de uitvoering in de periode 2024– 2028, waarbij een deel via de subsidiebeschikking beschikbaar wordt gesteld aan betrokken partners. Tijdelijke formatie 2 fte inburgeringsconsulenten. In 2025 wordt € 180.000 programmageld Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen ingezet voor 2 fte inburgeringsconsulenten. Tijdelijke formatie 1 fte inburgeringsconsulent. Tot en met 2028 wordt € 87.000 programmageld Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen ingezet voor 1 fte inburgeringsconsulent. Tijdelijke formatie 1 fte projectleider statushouders. Tot 1 juli 2026 wordt € 55.000 programmageld Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen ingezet voor de functie reintegratie projectleider statushouders.
Mutaties reserves In de Tweede Bestuursrapportage 2025 zijn diverse mutaties op het programmabudget Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen opgenomen. De uitgaven voor dit programma worden gedekt uit de hiervoor beschikbare reserve Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen. Als gevolg van mutaties in de uitgaven zijn ook de bijbehorende onttrekkingen aan de reserve aangepast.
32
Programma 3.
Veelzijdig
3.1
Veelzijdig Altena
Doelenbomen
Altena
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Kansengelijkheid We zetten de middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in om de achterstanden op sociaalemotioneel gebied, die in het onderwijs ontstaan zijn door corona, te verminderen.
•
We investeren in het verbeteren van de mentale belastbaarheid en weerbaarheid van kinderen en jongeren. De afgelopen periode zijn hiervoor diverse interventies ingezet die gecontinueerd en/of geïntensiveerd worden.
•
•
•
Met de beschikbare middelen hebben we samen met scholen, opvang, zorg en andere partners initiatieven kunnen opzetten om de ontwikkeling van leerlingen op verschillende vlakken te versterken. Het collectieve trainingsaanbod mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden wordt voortgezet.
De methode MAZL die zich richt op het verminderen van ziekteverzuim is in juni 2025 op meer dan de helft van de basisscholen in Altena geïmplementeerd.
•
De pilot MAZL PO liep oorspronkelijk tot juni 2025 en werd bekostigd met tijdelijke NPOmiddelen, waarvan de bestedingstermijn halverwege 2025 af is gelopen. Vanwege de positieve ervaringen zetten we de interventie in ieder geval voort tot eind 2025.
De restmiddelen vanuit het NPO zetten we tot en met schooljaar 2024-2025 in samenspraak met onderwijs en kinderopvang daar in waar nodig.
•
Het NPO-bestedingsplan is in overleg met het onderwijs en de kinderopvang opgesteld, met als doel breed draagvlak in de sectoren. Doordat sommige kosten lager uitvielen dan
33
2022-2025
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting begroot, ontstond ruimte voor extra initiatieven, zoals een vervolgbijeenkomst 'Inclusiever Altena' over samenwerking tussen zorg, onderwijs en kinderopvang. De NPObestedingstermijn is eind juli geëindigd. De evaluatie van de NPO-periode wordt in Q4 opgeleverd en via een RIB bekendgemaakt.
We verbinden onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp door de preventieve aanpak verder door te voeren. We werken samen op basis van relatie en vertrouwen. We werken samen rondom het kind en we innoveren en monitoren op het snijvlak tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp.
•
De verbindingsfunctionarissen onderwijs en jeugdhulp hebben korte lijnen met de scholen om mee te denken over passende ondersteuning voor een kind. De verbindingsfunctionarissen sluiten standaard aan bij zorg-overleggen op school en denken mee wanneer er problemen zijn rondom een kind. Ze informeren, adviseren en verwijzen door waar nodig is.
2024-2026
•
De verbindingsfunctionarissen worden gezien als de spil tussen onderwijs, jeugd en de gemeente. Scholen doen regelmatig een beroep op de verbindingsfunctionarissen, en laten weten dat de samenwerking als prettig en waardevol ervaren. De verbindingsfunctionarissen sluiten aan bij zorgoverleggen op school (ZAT/SOT), zijn sparringpartner van de intern begeleider (IBer), leerkracht en directie en creëren korte lijnen tussen onderwijs, jeugdhulp en gemeente.
•
We werken aan een warme overdracht tussen kinderopvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs.
Doorlopend
•
De input vanuit het werkveld voor de eerste evaluatie van het overdrachtsformulier kinderopvang-primair onderwijs is opgehaald. Op basis van onze evaluatie gaan we verdere verbeteringen doorvoeren ten aanzien van het overdrachtsformulier en het gebruik ervan stimuleren.
•
In schooljaar 2024-2025 experimenteren we voor het tweede schooljaar met een onderwijszorgarrangement bij SBO De Akker waarbij onderwijs- en
2024-2025
34
De pilot OZA De Akker liep oorspronkelijk af aan het einde van schooljaar 2024-2025. In samenwerking met SBO De Akker en zorgaanbieder De Schutse werd een evaluatie
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
jeugdhulpondersteuning door 1 hulpverlener in de klas wordt geboden. De OZA wordt tussentijds en aan het einde van het schooljaar inhoudelijk geëvalueerd om inzicht te krijgen in de effecten. Daarnaast voeren we twee keer per jaar overleg over het proces waarin de werkwijzen rondom de pilot en financiën worden besproken.
van de twee pilotjaren opgesteld. De ervaringen zijn positief, waardoor is besloten de pilot in ieder geval te verlengen tot 1 januari 2027.
•
We starten met de proof of concept (PoC) waarbij Sterke Lokale Teams (SLT), bestaande uit een netwerk van professionals vanuit het brede gemeentelijk sociaal domein, de sociale basis en de gespecialiseerde jeugdhulp, zorgen voor een preventieve, effectieve en efficiënte uitvoering en coördinatie van de (jeugd)hulp.
2025-2027
•
De PoC is op 1 januari 2025 van start gegaan in de kernen Hank en Wijk en Aalburg. In maart is er een kick-off bijeenkomst georganiseerd met alle stakeholders. Het SLT bestaat uit meerdere organisaties met alle expertise om de veel voorkomende jeugdhulpvragen op te pakken. De verbindingsfunctionaris is onderdeel van het SLT en zorgt voor de samenwerking met het onderwijs. In iedere casus wordt gekeken of de school onderdeel kan zijn van het plan. Er wordt volop ingezet op de het samenwerken zonder schotten tussen organisaties. Ook zien we het eerste collectieve aanbod ontstaan. Er is volop ruimte voor het benutten van kansen en doorvoeren van verbeteringen tijdens de periode van samen leren en ontwikkelen. Het komende jaar onderzoeken we verder welke taken opgepakt kunnen worden binnen het SLT.
•
We continueren de samenwerking met het onderwijs en de samenwerkingsverbanden voor meer inclusief onderwijs.
Doorlopend
•
De partijen in de onderwijsregio (gemeenten Altena, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden, Vijfheerenlanden, West-Betuwe en de samenwerkingsverbanden voor het Primair Onderwijs (Driegang en Berséba) en VO
35
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting (Munio en RefSVO) hebben een regionale projectleider aangesteld voor begeleiding en ondersteuning ten aanzien van het thema inclusief onderwijs. De opdrachten van de projectleider worden meerdere keren per jaar afgestemd in het bestuurlijke REA (Regionale Educatieve Agenda) overleg. De programmalijnen waar de focus op ligt zijn onderwijshuisvesting, onderwijs-jeugdhulp, preventie, thuiszitters/arbeidsmarkttoeleiding en leerlingenvervoer. Met het samenwerkingsverband Langstraat PO en VO hebben we ambtelijke en bestuurlijke overleggen. Daarnaast zijn er gebiedsgerichte overleggen met het onderwijs waarin inclusief onderwijs de rode draad is.
We bieden kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool, waarbij het onderwijs en de kinderopvang gefaciliteerd is om onderwijsachterstanden zo goed mogelijk aan te pakken. We laten de
•
We hebben een preventief collectief trainingsaanbod dat is gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden van leerlingen in het PO en VO.
Doorlopend
•
•
Peuters met een VE-indicatie starten op 2,5jarige leeftijd met voorschoolse educatie (VE) en nemen 16 uur per week deel. We verbeteren de toeleiding en het bereik van het VE-aanbod. Gezamenlijk met de JGZ
2022-2025
In 2025 wordt het huidige Onderwijskansenbeleid geëvalueerd en herijkt. Dit gebeurt in samenwerking met het adviesbureau Innovatie Nul13 en de betrokken partners. In vier sessies worden de thema's in het huidige beleidskader besproken en
•
36
Voor 2025 hebben de scholen (PO, VO en SBO) subsidie aangevraagd voor het organiseren van een collectief preventief cursusaanbod gericht op de mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden. Het plan is om het collectief trainingsaanbod vanaf 2026 via inkoop te organiseren. In 2025 wordt hiervoor de nodige voorbereiding getroffen. Er is een marktconsultatie uitgevoerd en het projectplan is opgesteld. In Q3 volgt het collegevoorstel met de bijbehorende raadsinformatiebrief.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
educatieve partners met elkaar samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden.
•
•
•
•
Goede, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting waar schoolbesturen eigentijds onderwijs kunnen verzorgen in een veilige, uitdagende leeromgeving waar de leerling centraal staat. Huisvesting die een multifunctionele rol in het dorp of de
•
• •
Planning
en de kinderopvangorganisaties stellen we een centrale werkwijze en procedure vast rondom het indiceren en toeleiden van doelgroeppeuters. We werken o.a. met uniforme formulieren en maken gebruik van de Peutermonitor om zicht te krijgen op het bereik en de reden van indicatie. Daarnaast is er een casuïstiek overleg van 0-5 jaar waar de betrokken professionals aan één tafel zitten. We zorgen samen met de kinderopvang en de basisscholen voor een doorgaande zorgen leerlijn, zowel in overdracht van voornaar vroegschool, als in ontwikkeling en zorg. We financieren de Taalklas waar leerlingen in de basisschoolleeftijd die de Nederlandse taal nog niet machtig zijn intensief taalonderwijs krijgen. We hebben een focus op taal. Daarvoor zetten we onder andere de BibliotheekCultuurpuntAltena in met BoekStart, Bibliotheek op school en kinderopvang en de Voorleesexpress. We werken aan zicht op bereik, kwaliteit en opbrengsten. Hiervoor gebruiken we de Peutermonitor. We houden de gemeenteraad op de hoogte van de stand van zaken van de uitvoering van het IHP Nieuwbouw Hart van Almkerk Nieuwbouw basisschool Het Fundament, wordt brede school
37
Status
Toelichting waar nodig aangepast of aangevuld om beter aan te sluiten bij de actuele ontwikkelingen en behoeften van de doelgroep en samenwerkingspartners in onze gemeente.
2025
•
doorlopend
Ook in 2025 wordt uitvoering gegeven aan Integraal Huisvestingsplan Onderwijs:
• 2025 2025
We financieren twee Taalklassen in de kernen Werkendam en Almkerk. Daarnaast is aanvullende financiering beschikbaar voor ambulante NT2 begeleiding. De NT2 begeleiding is voor leerlingen die vanuit de Taalklas instromen in het regulier primair onderwijs en zorgt voor een soepele overgang en zachte landing.
Er is gestart met de bouw van Het Hart van Almkerk, brede school Het Fundament en brede school Henri Dunant.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
wijk mogelijk maakt door samenwerking met kinderopvang en andere maatschappelijke partners die een rol kunnen spelen in de ontwikkeling van een kind.
•
Nieuwbouw basisschool Henri Dunant, wordt brede school Uitwerken businesscases voor nieuwe projecten
2025
Uitbreiding basisschool Het Baken tot integraal kindcentrum
2025
Voor integraal kind centrum Het Baken is het definitief ontwerp bijna afgerond. De overeenkomst met de eerder geselecteerde aannemer is opgezegd omdat er financieel geen overeenstemming kon worden bereikt. In Q4 zal gestart worden met de aanbesteding van een nieuwe aannemer.
•
We geven uitvoering aan de actie-agenda 'van Onderwijs naar Arbeidsmarkt'.
2025 Q1
•
In Q1 2025 is de actie-agenda Onderwijsarbeidsmarkt vastgesteld door het college.
•
We faciliteren de kopgroep 'van onderwijs naar arbeidsmarkt' met bijbehorende werkgroepen.
Doorlopend
•
Als gemeente zijn we onderdeel van de werkgroep 'Altena Kennispoort', voorheen de kopgroep 'Van Onderwijs naar Arbeidsmarkt'. Er wordt duurzaam samengewerkt tussen het onderwijs, ondernemers en de gemeente.
•
We ondersteunen en faciliteren een onderwijs en arbeidsmarkt evenement.
Q2
•
In maart heeft het onderwijs-arbeidsmarkt evenement 'Werkend Altena' plaatsgevonden in Fort Altena. Het evenement werd druk bezocht door onder meer scholieren en werkzoekenden. Het evenement wordt door de werkgroep 'Altena Kennispoort' geëvalueerd.
•
De ontwikkelingen van de maritieme campus Werkendam worden benut en de
2025
•
Er wordt door diverse doelgroepen gebruikt gemaakt van de activiteiten op de maritieme campus, o.a. door basisschoolleerlingen,
We verbeteren de samenwerking tussen onderwijs, gemeente en bedrijfsleven.
•
Status
Toelichting
•
2025 •
38
In 2025 zal het planologische traject voor het nieuwbouwproject De Eng en daarmee ook voor de brede school Veen afgerond worden. Er is gestart met businesscases voor nieuwbouw/renovatie basisschool De Halm, nieuwbouw basisschool Eben Haezer en uitbreiding van basisschool De Morgenster
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
samenwerking met het I-lab Gorinchem voor 2025 is vastgelegd.
•
We zoeken proactief aansluiting bij regionale initiatieven in onze eigen arbeidsmarktregio West-Brabant en buurgemeenten die hierbuiten vallen (bijvoorbeeld Waalwijk en Gorinchem).
studenten en medewerkers van aangesloten ondernemers bij WMI. We leveren een financiële bijdrage aan het I-lab Gorinchem. Deze bijdrage onderstreept ons commitment om innovatieve initiatieven in de regio te ondersteunen en te stimuleren. Doorlopend
•
In de arbeidsmarktregio West-Brabant wordt sinds dit jaar uitvoering gegeven aan de meerjarenagenda. Onze gemeente is vertegenwoordigd in verschillende werkgroepen. Momenteel worden projectvoorstellen in de regio opgehaald ten behoeve van de samenwerking van onderwijs, ondernemers en overheid.
Gezond leven We koesteren het sportieve karakter van Altena, door sportverenigingen te ondersteunen en in te zetten op meer sportmogelijkheden in de buitenruimte.
•
Vanaf het 3e kwartaal 2025 komen, conform de afbouw bewegingsonderwijs, uren beschikbaar van onze buurtsportcoaches. We zetten onze buurtsportcoaches en verenigingsondersteuners (breder) in om onze beleidsdoelstellingen voor Vitaal Leven vanuit het programma Vitaliteit te realiseren
Q4 2026
•
De afbouw verloopt zoals gepland, waardoor momenteel de sportcoaches breder worden ingezet binnen Vitaal Leven en programma Vitaliteit. We koppelden de inzet aan de bestaande beleidsdoelen en -ambities.
•
We geven uitvoering aan het herijkte sportakkoord waarbij we sport- en beweegaanbieders betrekken, door budget open te stellen om initiatieven te ondersteunen die aantoonbaar bijdragen aan de ambities van het Sportakkoord.
Q4 2026
•
Het herijkte sportakkoord wordt volgens bestedingsplan uitgevoerd. Het budget voor initiatieven van inwoners/organisaties is gekoppeld aan een subsidieregeling van programma Vitaliteit. Overige middelen werden onder andere besteed aan de Nationale Wandel Uitdaging en bijeenkomsten voor Uniek Sporten.
39
Wat willen we bereiken?
We willen investeren in het verhogen van de kwaliteit en toegankelijkheid van bestaande sportlocaties en in het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties.
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Met behulp van het digitaal platform Actief in Altena ondersteunen we sportverenigingen en andere aanbieders om sport- en beweegaanbod beter bekend te maken. Vanaf het 1e kwartaal 2025 is het ondersteuningsaanbod voor sportaanbieders zichtbaar.
doorlopend
•
Het vernieuwde platform Actief in Altena is live en wordt beheerd door verenigingsondersteuners en sportcoaches. We organiseerden 4 bijeenkomsten voor sport-en cultuurverenigingen en het platform telt 36 actieve aanbieders. In Q3 start een inwonerscampagne.
•
In het 1e kwartaal 2025 gaan we eenduidige samenwerkingsafspraken maken over de financieringsmogelijkheden en subsidies met de (buiten)zwembaden.
Q1 2025
•
De eenduidige samenwerkingsafspraken en werkwijze rondom de subsidies van de buitenzwembaden hangen samen met het strategisch onderzoek maatschappelijk vastgoed. Samen met de stichtingen werd al wel een concept opgesteld voor het toekomstige werkproces. Dit biedt een belangrijke basis voor latere besluitvorming.
2028
In (de zomer van) 2025 vervangen we 2 sportvelden. Hiervoor zijn alle aanbestedingen en voorbereidingswerkzaamheden getroffen.
We geven uitvoering aan de meerjaren investeringsplanning voor de sportvelden. De veldvervangingen die in 2025 op de planning staan worden tijdens de zomerstop uitgevoerd.
Status
Toelichting
Economie en ondernemen We verkrijgen duidelijkheid in toekomstige ontwikkellocaties voor de vestiging van bedrijven in Altena
•
We participeren actief in de herijking van de provinciale behoefteprognose en de daarop gebaseerde regionale afspraken.
Q2 2025
•
In de regio Baronie en met de Provincie NB wordt het overleg gevoerd over de herijking. Het kwalitatieve (de visie) is afgerond. Nu volgt het kwantitatieve gedeelte. De planning is dat het eind 2025 wordt afgerond.
•
We onderzoeken of andere locaties op termijn verder kunnen worden uitgebreid.
Q3
•
Conform de motie van de gemeenteraad zijn we in overleg met initiatiefnemers voor de mogelijke ontwikkeling Veensesteeg Zuid. Het plan wordt nader uitgewerkt en beoordeeld.
40
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Op basis van de gebiedsvisie voor Werkendam Noord wordt een definitieve locatiekeuze voor het bedrijventerrein gemaakt die nader wordt uitgewerkt.
Q4
•
Er wordt momenteel gewerkt aan de gebiedsvisie Werkendam Noord naar aanleiding van de recent aangenomen motie. We zijn in overleg met de provincie over (on)mogelijkheden voor Werkendam Zuid.
•
We ronden het onderzoek naar herstructureringsmogelijkheden af
Q4
•
Het onderzoek naar herstructureringsmogelijkheden wordt in 2025 afgerond. We hebben hiervoor kwantitatieve hectaren aangedragen in de herijking provinciale behoefteraming (zie voorgaand).
Er wordt duidelijkheid verkregen over de haalbaarheid van het plan voor de insteekhaven
•
We geven uitvoering aan het raadsbesluit over het haalbaarheidsonderzoek
2025
•
Het haalbaarheidsonderzoek is afgerond. Het Regionaal Ontwikkel Bedrijf is gestart met de voorbereidingen zoals het opstellen van een projectorganisatie en projectplan. Het ROB is begonnen met het verwerven van gronden/gebouwen die nodig zijn voor realisatie Insteekhaven.
We willen een vervolgstap zetten in het verkrijgen van inzicht in de haalbaarheid van de derde haven
•
Afhankelijk van de uitkomsten van het BO MIRT (of de havenontwikkeling weer op de MIRT agenda komt) gaan we het MIRT onderzoek actualiseren t.b.v. de MIRT verkenning.
2025 en verder
•
De havenontwikkelingskansen in Altena staan sinds eind 2024 op de agenda van de Tweede Kamer via de motie Vedder. Het Rijksregiebureau Maritieme Maak Industrie heeft nu de taak om samen met gemeente Altena de haalbaarheid van een 3e haven concreet te maken. Onderzocht wordt welke meekoppelkansen er zijn zowel vanuit de Sectoragenda Maritieme Maak Industrie (SAMMI), als ook Ruimte voor de Rivier 2.0 en andere beleidsprogramma’s. Ook worden vraagstukken als Natura 2000, stikstof, netcongestie en arbeidsmarkt meegenomen
41
Status
Toelichting
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting om zo integraal tot een financierbare businesscase voor de 3e haven te komen. We werken verder aan allianties om onze ambities te versterken waaronder samenwerking Smart Delta Drechtsteden en de bestaande regio’s.
We bepalen de rol en scope van de gemeente in de maritieme campus.
•
In 2024 is een besluit genomen over de wijze van participatie in de maritieme campus. In 2025 en de komende jaren wordt de uitvoering van dit besluit gecontinueerd.
2025
•
In december 2024 is de businesscase maritieme campus opgeleverd. Dit is later dan aanvankelijk gedacht. Besluitvorming over de wijze van participatie in de maritieme campus vanaf 2026 wordt in 2025 genomen.
•
De nulmeting, zonder ecologische duiding, van leefgebieden en soorten is uitgevoerd volgens planning en vormt een goede basis voor het groen- en natuurbeleid. De regeling kwaliteitsverbetering landschap wordt planmatig geëvalueerd met oog op praktische toepasbaarheid.
•
De uitvoering van het gebiedsgerichte uitvoeringsproces verloopt volgens planning. We volgen een beschermende lijn waarbij landschap en biodiversiteit centraal staan.
•
De voortgang stagneert door beperkte grondmobiliteit, wat de realisatie van ecologische verbindingszones (EVZ’s) bemoeilijkt. We zetten in op versnelling via intensieve samenwerking, kavelruil en inzet van grondinstrumenten. Binnen het project Polder
Natuur, landschap en water Kernkwaliteiten van ons waardevolle landschap beschermen.
Behoud en vergroten van biodiversiteit.
•
In het kader van het op te stellen beleid ten aanzien van groen, natuur en landschap brengen we de kwaliteiten van ons landschap in beeld en houden we gelijktijdig onze ‘Regeling kwaliteitsverbetering van het landschap Altena’ tegen het licht.
2025
•
In het uitvoeringsproces voor de Gebiedsgerichte aanpak (GGA) voor het gebiedsprogramma voor het NPLG volgen we deze beschermende lijn.
2025
•
We gaan, samen met Waterschap Rivierenland, concreet aan de slag met de realisatie van ecologische verbindingszones tussen natuurgebieden.
2025 en verder
42
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting van de Toekomst doen we in de SIG-aanvraag (Samenwerking Integrale gebiedsontwikkeling) expliciet een subsidieaanvraag voor de realisatie van EVZ’s.
•
Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen krijgen concrete invulling in ons beleid duurzaam bouwen en laten we integraal meenemen bij ruimtelijke ontwikkelingen.
Q4 2025 doorlopend
•
•
We geven uitvoering aan de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie.
2025
•
Binnen de GGA voor het gebiedsprogramma voor het NPLG nemen we als doelen het behoud en het vergroten van biodiversiteit mee.
43
2025 en verder
Klimaatadaptatie heeft een prominente plek op de agenda van de gemeente Altena. Ter ondersteuning is een externe expert aangetrokken om hieraan concreet invulling te geven. Hoewel het ecologische aspect van klimaatadaptatie momenteel nog beperkt is belegd, wordt hierop formatief geacteerd. Dit zorgt ervoor dat het ecologische component in de toekomst weer stevig verankerd is binnen het beleid. Als actie vanuit de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie wordt gewerkt aan duurzaam bouwbeleid. Hierin worden de gemeentelijke kaders geschetst voor klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit bij ruimtelijke ontwikkelingen.
•
Op basis van de uitvoeringsagenda voeren wij projecten klimaatadaptief uit. Voor een deel van deze projecten zetten wij hierbij de aangevraagde en verleende subsidies (impulsregeling en provinciale bijdrage) in. Deze subsidieaanvragen zijn 100% gehonoreerd en wachten op uitvoering van de projecten.
•
Het Rijk heeft het programma NPLG en de bijbehorende financiering geschrapt. Door de val van het kabinet is nog meer onzekerheid over (co)financiering van natuur en behoud en
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting herstel van biodiversiteit. Provincie NoordBrabant zet hier wel op in, maar in 12 andere GGA-gebieden. Parallel daaraan is de gemeente in 2025 gestart met de ontwikkeling van nieuw groenbeleid (Programma onder de Omgevingswet Groen, natuur & landschap), waarin biodiversiteit nadrukkelijk wordt meegenomen. In 2025 wordt dit zo veel mogelijk afgerond. Ook binnen het Integraal Beheer Kader krijgt biodiversiteit structureel aandacht.
Gebiedsgerichte Aanpak groenblauw, waaronder agrarische sector Beter inzicht verwerven in de vraagstukken en uitdagingen van onze agrarische sector.
•
Organiseren van keukentafelgesprekken
2025
•
Organiseren van casustafels vraaggestuurd vanuit de sector Vanuit het GGA-gebiedsteam wordt samen met de onafhankelijke gebiedscoördinator de uitvoeringsagenda ‘Polder van de toekomst’ geïmplementeerd en wordt uitvoering gegeven aan twee tot drie concrete projecten (die de kwaliteit van water lucht en bodem waar nodig verbeteren)
2025
We halen gericht ruimtelijke belemmeringen in de eigen regelgeving weg (Omgevingsplan Altena), ook in samenwerking met andere overheden. Ervaringen uit het
2025 en verder
•
We faciliteren de agrarische sector (onder andere ruimte voor duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling, perspectief blijvers en
•
44
•
• 2025 en verder •
•
In aanloop naar de subsidieaanvraag Samenwerking Integrale Gebiedsontwikkeling (SIG) zijn keukentafelgesprekken gehouden. Ook in 2025 zijn casustafels georganiseerd om ondernemers op weg te helpen met hun ideeën. We werken met alle gebiedspartners aan de uitvoeringsagenda ‘Polder van de Toekomst'. De opgeleverde opgavenanalyse heeft de belangen en uitdagingen op kaart gezet (zie filmpje). Eind april 2025 is een subsidieaanvraag (SIG) ingediend. Deelnemende partijen doen mee in deze cofinancieringsregeling. Verwachte toekenning is in Q4 2025 voor uitvoering t/m 2028 Het bouwen aan het Omgevingsplan loopt tot 2031. Daarbij wordt een vorm van participatie met belanghebbenden gehanteerd; de wijze waarop is nog niet bekend. De ervaringen uit
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
stoppers, kavelruil, Altena als experimenteergebied).
De belangen en kansen van Altena stevig positioneren in het gebiedsprogramma dat provincie Noord-Brabant moet indienen voor het NPLG.
Planning
Status
Toelichting
ondersteuningsnetwerk voor agrarische ondernemers (bestaande uit o.a. keukentafelgesprekken agrarisch adviseur, de casustafel, informatiebijeenkomsten en seminars) bieden hiervoor concrete aanknopingspunten.
het ondersteuningsnetwerk kunnen later worden meegenomen bij de participatie rond het omgevingsplan.
•
We verkennen de mogelijkheid om via het grondbeleid de doelen te realiseren op het gebied van duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling.
2025
•
Opties om pachtgronden duurzamer te gebruiken en bestaande landbouwgronden mogelijk onder te brengen in een centrale administratieve registratie worden nader onderzocht
•
We participeren proactief in GGA's en gebiedsprogramma NPLG en zetten Altena en de belangen van ons landelijk gebied op de kaart aan regionale overlegtafels zoals van de Regio West-Brabant, SRBT en het ruimtelijk voorstel.
2025
•
Door veranderde omstandigheden bij het Rijk en de provincie (zie hiervoor) werken we ook in regioverband samen op het thema landelijk gebied. (SRBT, Baroniesamenwerking en VNG).
•
We blijven ons belang inbrengen bij zowel de M50 en P10. We sluiten twee wekelijks aan bij het overleg van de P10.
2025
•
We participeren in P10 verband, brengen daar belangen van Altena in en halen kennis op van andere plattelandsgemeenten
•
We blijven de samenwerking met het waterschap versterken door gezamenlijk op te trekken in de gebiedsgerichte samenwerking (o.a. door de verschillende projecten die samen met de gebiedspartijen op het gebied van water, bodem, natuur, landbouw en klimaat opgestart gaan worden).
2025 en verder
•
Onderdeel van de gebiedsgerichte samenwerking is de actieve samenwerking met Waterschap Rivierenland. Voorbeelden hiervan zijn de samenwerking in het gebiedsproces ‘Polder van de toekomst’ en de Brabantse Waterdag georganiseerd door het Waterschap.
45
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Cultuur (historie), recreatie en toerisme De cultuurvisie is weer toekomstbestendig
• •
Het realiseren van de ambities en verzilveren van kansen uit de Erfgoedvisie Altena 2022-2027.
De uit de cultuurvisie voortkomende actieagenda wordt uitgevoerd Subsidieregelingen worden geactualiseerd
We voeren de acties uit de uitvoeringsagenda uit langs drie ambities: beschermen, verbinden en vieren.
46
2025 Q4
•
2023-2027
Beschermen: • Er wordt gewerkt aan een informatiecampagne en een verscherpt toezicht op onze monumenten. Verbinden: • Voor de Rijksmonumentale Gevangenpoort in de Vesting wordt momenteel verkend of een meer maatschappelijke invulling haalbaar is. • In diverse gebiedsontwikkelingen binnen Altena wordt integraal samengewerkt rondom de waarden van de NHW. • De verzameling van Grietje Post staat tentoongesteld op diverse maatschappelijke locaties in Werkendam. Over de toekomst van de Oudheidkamer zelf zijn we nog in gesprek. Vieren: • De QRfgoed routes maken de verhalen uit de erfgoedvisie beleefbaar. • Het Oorlogsmuseum Altena is tot eind 2027 gevestigd in Wijk en Aalburg. We blijven aangehaakt bij de zoektocht naar een permanente locatie. • Samen met Erfgoed Altena wordt een erfgoedcafé georganiseerd over mogelijk toekomstig Post ’65 erfgoed.
Op 1 juli is het toekomstperspectief op kunst, cultuur, recreatie en toerisme 2025-2040 vastgesteld door de raad en is gestart met het aanpassen van de subsidieregeling toeristische instellingen en het opstellen van de nieuwe subsidieregeling voor musea.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
We inventariseren en waarderen (wegen) voor het hele gemeentelijke grondgebied de cultuurhistorische waarden en vormen op basis hiervan beleidsuitgangspunten voor het vervolg.
•
Q1 2025
De concept kwaliteitsatlas wordt nog nader uitgebreid met cultuurhistorisch waardevolle panden. Daarna zal er afstemming met de externe klankbordgroep plaatsvinden en kunnen de stukken voor besluitvorming worden aangeboden.
We vormen samen met de kerkeigenaren een visie op de kerkelijke gebouwen binnen de gemeente Altena.
We vertalen de ambities zoals in 2024 in de kerkenvisie zijn vastgesteld in een uitvoeringsagenda.
2025
De concept uitvoeringsagenda van de kerkenvisie is in mei in de raad besproken ten behoeve van het kenbaar maken van eventuele wensen en bedenkingen. Vaststelling door het college is beoogd in Q3.
Q3
•
•
We verkrijgen inzicht in het recreatief • gebruik, en de impact daarvan, in Nationaal Park de Biesbosch, de schil rondom de Biesbosch en de rest van de gemeente Altena
We stellen een digitale kwaliteitsatlas op. Deze atlas bevat een inventarisatie en waardering van landschappen, structureren, elementen en objecten. We onderzoeken of we deze kwaliteitsatlas ook voor iedereen digitaal kunnen ontsluiten.
Fase 1 van bestemmingsmanagement, het kwantitatieve onderzoek met inzichten in de piekmomenten wordt afgerond. De raad wordt geïnformeerd over de resultaten.
Status
Toelichting
Q4
Inwoners en bezoekers worden op een interactieve en digitale wijze geïnformeerd over de historische parels van Altena via QR-codes.
•
Fase 2: het kwalitatief onderzoek waarin bezoekers, inwoners en ondernemers zijn bevraagd over hun ervaringen met de Biesbosch wordt afgerond en geanalyseerd.
•
De molens in Altena worden voorzien van een QR-code met cultuurhistorische informatie en verhalen
•
De vaarroute voor QRfgoed wordt verder uitgewerkt en gerealiseerd
47
•
Q1
Q2
In maart zijn de eerste resultaten van de nulmeting besproken met de stuurgroep en klankbordgroep. De verwachting is dat we de eindrapportage inclusief eerste conclusie in september kunnen delen met de raad. Fase 2 is inmiddels aanbesteed. Er worden nu afspraken gemaakt over de planning met het winnende bureau met als uitgangspunt start werkzaamheden uiterlijk september.
•
Op 15 februari 2025 is de QRfgoed molentocht geopend.
•
Op 24 mei 2025 is de podcast over de Biesbosch gelanceerd. Bij verschillende startlocaties in de gemeente Altena, Drimmelen en Dordrecht staan informatieborden met een QR-code en in de rest van het gebied zijn kleinere borden te vinden met QR-code. Deze kleinere borden
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting hangen ook bij aanlegplekken in en aan het water zodat het verhaal van de Biesbosch ook beleefd kan worden vanaf het water tijdens het varen.
•
We meten en evalueren het gebruik van de QR-codes en komen op basis daarvan met een voorstel voor het vervolg/verdere uitrol.
Q4
•
Eind december worden de QRfgoed-projecten geëvalueerd.
Strategisch accommodatie- / vastgoedbeleid Effectief en efficiënt beheer en/of onderhoud van ons vastgoed.
•
Na de eerste fase (inventarisatie) leveren we in de eerste helft van 2025 een concreet afwegingskader, toetsing van de maatschappelijke accommodaties aan dit kader en een voorstel voor (langetermijn)investeringen in ons maatschappelijk vastgoed.
Q2 2024
•
In juni 2025 is de SWOT-analyse met achterliggende onderzoeken ten aanzien van het maatschappelijk vastgoed aan de raad voorgelegd. De uitwerking vindt nu plaats.
•
Uitbreiding, verduurzaming en renovatie d’Alburcht
2023-2025
•
De aannemer is in Q2 gestart met de werkzaamheden.
48
3.2
Financieel overzicht
(bedragen in €)
2025
2026
2027
2028
2029
Omzetten voorziening Onderhoud sportvelden naar reserve
323 N
1.114 N
269 N
203 N
615 V
Bijstelling baten verblijfbelasting
131 N
48 N
48 N
48 N
48 N
Actualisatie budgetten onderwijshuisvesting
114 N
114 N
114 N
114 N
114 N
Bijstelling raming Fysieke bedrijfsinfrastructuur
114 N
114 N
114 N
114 N
114 N
Beheerkosten Rondeel
68 N
68 N
68 N
68 N
68 N
Bijstelling budget zwem- en gymvervoer
55 N
55 N
55 N
55 N
55 N
Noodzakelijk onderhoud Bijtelskil
88 N
-
-
-
-
Vervanging douchesysteem en riolering De Crosser
65 N
-
-
-
-
Vervanging gymnastiekmaterialen d'Alburcht
61 N
-
-
-
-
-
51 N
51 N
51 N
51 N
69 N
-
-
-
-
SPUK IDO - baten
57 V
-
-
-
-
SPUK IDO - lasten
57 N
-
-
-
-
Bijstellingen
Septembercirculaire 2025 Overheveling tussen programma's Administratieve overheveling van programma 2 Budgettair neutraal
Diverse mutaties < 50.000
214 N
115 N
155 N
161 N
225 N
1.301 N
1.680 N
875 N
815 N
61 N
Omzetten voorziening Onderhoud sportvelden naar reserve
323 V
1.114 V
269 V
203 V
608 N
Verwerking actualisatie reserves Kadernota 2026
75 V
75 V
75 V
75 V
75 V
Noodzakelijk onderhoud Bijtelskil - dekking
88 V
-
-
-
-
Diverse mutaties < 50.000
49 V
-
-
-
-
Totaal mutaties reserves
534 V
1.190 V
344 V
278 V
533 N
Totaal programma 3. Veelzijdig Altena
767 N
491 N
531 N
537 N
594 N
Totaal mutaties baten en lasten Mutaties reserves
Toelichting op de mutaties
Omzetten voorziening Onderhoud sportvelden naar reserve In 2025 wordt ten laste van de Algemene reserve de bestemmingsreserve Onderhoud sportvelden gevormd. Op basis van de regelgeving van het BBV kan de bestaande voorziening Onderhoud sportveld omgezet worden naar een reserve. Het bedrag van de voorziening wordt aan de reserve Onderhoud sportvelden toegevoegd. Deze mutatie is per saldo budgettair neutraal (zie ook onder Mutaties reserves). Bijstelling baten verblijfbelasting Op basis van de raming van SVHW van juli 2025 wordt de structurele opbrengst van de verblijfsbelasting (toeristenbelasting) verlaagd naar € 324.000. In dit bedrag is ook de opbrengst opgenomen van verblijfsbelasting voor locaties waar arbeidsmigranten verblijven. Eerder was een 49
extra opbrengst van € 86.000 geraamd voor nog op te leggen aanslagen over 2024 voor de locaties van arbeidsmigranten. Volgens de raming van SVHW van juli 2025 wordt deze extra opbrengst echter niet gerealiseerd. Daarom wordt dit bedrag gecorrigeerd in de begroting. Actualisatie budgetten onderwijshuisvesting Binnen het budget voor onderwijshuisvesting worden kosten geboekt voor de huur van onderwijsaccommodaties en voor vergoedingen aan scholen die gebruikmaken van sportaccommodaties. Door inflatie en de uitbreiding van het aantal locaties waarvoor huur of vergoeding wordt betaald is een budgetverhoging van € 72.000 nodig. Daarnaast blijkt uit de actualisatie dat de inkomsten structureel te hoog zijn ingeschat. Daarom worden de geraamde opbrengsten met € 42.000 naar beneden bijgesteld. Bijstelling raming Fysieke bedrijfsinfrastructuur In de begroting zijn eerder ten onrechte structurele opbrengsten uit grondverkopen binnen het ROB geraamd. De opbrengstraming wordt daarom gecorrigeerd. Beheerkosten Rondeel Het beheer van 't Rondeel in Woudrichem wordt overgenomen van de exploitant. Dit leidt tot jaarlijks hogere uitgaven van € 68.000. In 2025 is daarnaast nog sprake van hogere lasten van € 30.000 voor de noodzakelijke inspectie van brandbeveiliging (Collegebesluit d.d. 23 april 2025).
Bijstelling budget zwem- en gymvervoer Basisscholen in Altena maken voor gym- en zwemlessen gebruik van gymzalen en zwembaden verspreid over de hele gemeente. Deze locaties liggen niet altijd in de directe nabijheid van de scholen. De gemeente zorgt voor het vervoer van leerlingen van en naar deze lessen. In de afgelopen jaren zijn de kosten voor dit vervoer aanzienlijk gestegen. Op basis daarvan wordt het budget bijgesteld. Noodzakelijk onderhoud zwembad Bijtelskil Aan zwembad Bijtelskil is in 2025 nog onderhoud noodzakelijk. De hogere kosten worden gedekt ten laste van de reserve Onderhoud gemeentelijke gebouwen (zie ook onder Mutaties reserves). Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal. Vervanging douchesysteem en riolering sporthal De Crosser Het blijkt noodzakelijk het douchesysteem en de buitenriolering van sportaccommodatie De Crosser te vervangen. Deze kosten waren in 2025 niet voorzien. Vervanging gymnastiekmaterialen sporthal d'Alburcht Bij een recente controle in sporthal d'Alburcht zijn diverse gymnastiektoestellen afgekeurd. Deze materialen voldoen niet meer aan de veiligheidseisen en mogen daarom niet langer gebruikt worden. De toestellen moeten in 2025 worden vervangen. De kosten van vervanging waren in 2025 niet voorzien.
50
Septembercirculaire 2025 In de Septembercirculaire 2025 zijn middelen ontvangen voor Overheidsbrede Dienstverlening. De lasten worden op programma 3 geraamd. De specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening binnen het gemeentefonds. Met deze decentralisatie-uitkering kunnen gemeenten, vanuit hun regiorol, lokaal bepalen waar en welke vorm van ondersteuning het meest passend is. Overheveling tussen programma's De salarislasten van de verenigingsondersteuners worden ten laste gebracht van de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit leidt tot een administratieve overheveling van budget van programma 2 naar programma 3. Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal (zie ook programma 2). Budgettair neutraal De raming van de baten uit de specifieke uitkering Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) wordt in de begroting opgenomen. Tegelijkertijd worden de uitgaven ten laste van deze specifieke uitkering geraamd. Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal. Mutaties reserves - Omzetten voorziening Onderhoud sportvelden naar reserve. In 2025 wordt ten laste van de Algemene reserve de bestemmingsreserve Onderhoud sportvelden gevormd. Op basis van de regelgeving van het BBV kan de bestaande voorziening Onderhoud sportveld omgezet worden naar een reserve.
Het bedrag van de voorziening wordt aan de reserve Onderhoud sportvelden toegevoegd. Deze mutatie is per saldo budgettair neutraal. - Verwerking actualisatie reserves Kadernota 2026. In de Kadernota 2026 is opgenomen dat een aantal bestemmingsreserves kan vrijvallen en overgeheveld kan worden naar de Algemene reserve. Bij een aantal bestemmingsreserves betekent dit dat ook geraamde toevoegingen en onttrekkingen komen te vervallen. - Noodzakelijk onderhoud zwembad Bijtelskil. Aan zwembad Bijtelskil is in 2025 nog onderhoud noodzakelijk. De hogere kosten worden gedekt ten laste van de reserve Onderhoud gemeentelijke gebouwen. Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal.
51
Programma 4.1
4. Duurzaam Altena
Doelenbomen
Duurzaam Altena
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Omgevingswet Toepassen van de regels en werken naar de doelen van de Omgevingswet.
•
Raad betrekken bij en laten besluiten over keuzes bij verdere opbouw van Omgevingsplan Altena.
2025-2031
•
•
Toepassen van afspraken (december 2023) bij de programmastructuur over raadsbetrokkenheid.
2025 en verder
•
•
Raad informeren over nieuw tijdpad op basis van de gedane ombuigingen in juli 2024, eerste ervaringen en nieuwste inzichten.
2025
•
•
Raad monitorresultaten aanbieden.
2025 en verder
52
In het najaar van 2025 is een raadsinformatiebrief gestuurd waarin uitleg gegeven is over de verschillende instrumenten van de Omgevingswet en de rol van de raad daarin. De raad heeft op 18 juni 2025 de programmastructuur geamendeerd vastgesteld en over een aanvullende afspraak besloten. Die wordt uitgevoerd. Het tijdschema blijft staan. (1) In de huidige bestuursperiode is de Omgevingsvisie Altena 2040 het strategisch kader voor de fysieke leefomgeving. (2) In overeenstemming met de structuur van de POW’s en het raadsbesluit wordt gewerkt aan verplichte en vrijwillige programma’s. Voor een of meer POW’s wordt naar verwachting in de tweede helft van 2025 het ‘programmakader’ bij de raad geagendeerd. (3) Het Omgevingsplan Altena dient gereed en vastgesteld te zijn voor 1 januari 2032. In 2025 is
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting gestart met de voorbereidingen van de eerste tussentijdse wijziging van het tijdelijk Omgevingsplan. (4) Dankzij de Rijksbijdrage en de aanvulling vanuit de Kadernota 2026 is geen bijstelling van de werkzaamheden nodig. •
Het streven is om bij de ontwikkeling van nieuwe omgevingsprogramma’s de beoogde effecten en wijze van monitoring op te nemen. Dat is een stap binnen de beleidscyclus van de Omgevingswet.
•
Over de Veense Put is op 11 juli 2025 een RIB gestuurd. Voor het gebied wordt een omgevingsprogramma met kostenverhaal opgesteld. Ook gaat in de toekomst tijdelijk een uitzondering gelden van de Beleidslijn grote rivieren 2025 voor dit buitendijks gelegen gebied. Dat maakt de eerder gedachte volgorde anders. Het beeld is nu als volgt.
•
In het vierde kwartaal van 2025 wordt het kaderstellend beleid (de uitgangspunten) voor het omgevingsprogramma Veense Put ter besluitvorming voorgelegd aan de raad in de vorm van een ‘programmakader’.
•
Vanaf 2026 krijgt dit een vervolg, dat met de nodige stappen vermoedelijk meer jaren gaat duren.
Veense Put De ruimtelijke, juridische en feitelijke situatie op de Veense Put op rechtvaardige wijze in overeenstemming met elkaar brengen.
•
Met de eigenaren sluiten we anterieure overeenkomsten met het oog op de realisatie van de gewenste kwaliteitsverbetering en het mogelijk maken van permanente bewoning op de Veense Put.
2025 en verder
•
Aansluitend wordt een wijziging van het Omgevingsplan voorbereid.
2025 en verder
53
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Arbeidsmigranten We gaan op zorgvuldige wijze ruimte bieden aan de ontwikkeling van huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten.
Uitvoeren nieuw behoefteonderzoek arbeidsmigranten
2025
In 2022 is een behoefteonderzoek gedaan. Dit brengt de behoefte aan huisvesting tot 2030 in kaart. Aan de raad is toegezegd om in 2025 een nieuw onderzoek te doen om daarmee nieuwe ontwikkelingen in kaart te brengen.
•
Duurzaamheid Uitvoering Warmtevisie Altena 2021.
•
We voeren de plannen uit die we voor spoor A en B van de Warmtevisie hebben opgesteld. Dit doen we in samenwerking met onder andere de woningcorporaties.
Q1 2025 en verder
•
We zetten ons in om belemmeringen voor verduurzaming van de Woudrichemse vesting en monumenten weg te nemen.
Q1 2025 en verder
•
We doen onderzoek naar mogelijkheden voor het lokaal toepassen van alternatieve warmtebronnen zoals groen gas en aquathermie.
Q1 2025 en verder
•
We beginnen met de herijking van de Warmtevisie Altena (dit wordt een Warmteprogramma onder de Omgevingswet).
Q1 2025 en verder
•
•
•
•
54
Dit is een continu proces. De woningcorporaties zijn betrokken bij de uitvoering van de Warmtevisie. Zij hebben hun eigen verduurzamingsopgave. Eind 2024 is versoepeling van regels voor verduurzaming van niet-monumenten binnen de vesting vastgesteld door het college. Ten opzichte van de jaarrekening 2024 zijn geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Een aantal melkveehouders is geïnteresseerd in deelname in collectieve mestvergisting. Om belemmeringen weg te nemen met betrekking tot locatiekeuze en vergunningen voor stalaanpassingen spreken we met onder andere de provincie. Met betrekking tot aquathermie verkennen we samen met de RPE-mogelijkheden voor samenwerking. Intern zijn voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een warmteprogramma. Altena neemt hiervoor deel aan het ondersteuningsaanbod van het NPLW (Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie). Ecologisch adviesbureau Ecoresult gaat voor Altena een SMP opstellen dat in de 1e helft van
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
2025 – 2027
We stellen een SMP (soortenmanagementplan) op.
Status
Toelichting
• •
2027 gereed zal zijn. De activiteiten zijn medio 2025 gestart. Zwaartepunt van de activiteiten (tellingen/inventarisatie van soorten) ligt in 2026. De nieuwe aanbesteding voor het vinden van een marktpartij die het isolatieprogramma gaat uitvoeren, loopt nog. Definitieve gunning is gepland op 23 september 2025. De gemeentelijke subsidieregeling LAI is in concept gereed. De subsidieregeling wordt, na gunning, door bovengenoemde marktpartij in zijn geheel uitgevoerd.
We realiseren een meerjaren ontzorgingsprogramma dat particuliere woningeigenaren helpt bij alles rondom het verduurzamen van de woning.
2025 – 2027
We stellen een subsidieregeling op o.b.v. de Lokale Aanpak Isolatie.
2025 – 2026
Openbare laadinfrastructuur.
We plaatsen openbare laadvoorzieningen. Dit op basis van de reeds gesloten concessieovereenkomst.
Doorlopend
In het eerste halfjaar 2025 zijn ca. 70 laadpalen geplaatst.
Altena energie-eiland.
We stimuleren het plaatsen van zonnepanelen op bedrijven(terreinen) en zetten ons in om op bedrijventerrein de Rietdijk een Smart Energy Hub op te zetten (met ondersteuning vanuit de RES).
Q1 2025 en verder
Vanaf april 2025 is een aanjager bedrijventerreinen aangetrokken, die zich voor de Rietdijk voornamelijk zal focussen op het verbeteren van de organisatiegraad en het verkennen van een mogelijke BIZ. Collectieve samenwerking is nodig om tot een concreet initiatief te komen. Naast de Rietdijk richt de aanjager bedrijventerreinen zich ook op verduurzaming bij de BIZ-businessparken Werkendam.
RES 2.0
•
Oplevering Q1 2025
•
•
We herijken de RES 1.0 naar RES 2.0 in 2025. Daarbij gebruiken we de systeemstudie Altena Energie Eiland.
55
•
De wensen en bedenkingen opgehaald in de Altenatafel van 11 maart zijn verwerkt in het definitieve Regionaal Plan Energiesysteem: WestBrabant Energie in Balans (RPE-WBEB). Het RPEWBEB is in de raadsvergadering van 18 juni 2025 vastgesteld.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Q2 2025
In samenhang met de RES 2.0 houden we het Zonnekader Altena integraal tegen het licht
Status
Toelichting •
Het zonnekader gaan we nog tegen het licht houden. Dit gebeurt in samenhang met gebiedsaanpak onder het RPE-WBEB. Planning Q1 2026. Binnenkort worden de laatste conventionele lichtpunten vervangen door LED. Hiermee wordt de doelstelling behaald om alle straatverlichting te voorzien van LED lampen.
De openbare verlichting uitvoeren in 100% LED.
In 2025 ronden we de vervanging van conventionele verlichting door LED-verlichting af.
2025
Gebruikmaken van (alternatieve) vormen van energieopslag.
We doen onderzoek naar (alternatieve) vormen van energieopslag. Dit wordt uitgewerkt in de RES 2.0.
2025
Dit hangt samen met de Energiesysteemstudie. In het RPE-WBEB neemt energieopslag een belangrijke plaats in. Samen met de provincie wordt gewerkt aan een afwegingskader voor grote batterijen.
Wonen Kaders formuleren voor de volkshuisvesting van en in Altena, gericht op het aanbieden van woonruimte voor inwoners (met een zorgvraag).
•
Vaststellen regionale Woonzorgvisie.
2025
•
•
Vaststellen volkshuisvestingsbeleid Altena (opvolger Woonvisie)
2025
•
•
Het woonaanbod in de 21 kernen van Altena in 2030 is duurzaam, veelzijdig, kwalitatief, authentiek en passend bij de sociale cohesie van de kernen en de levensfase van de inwoners.
•
Uitvoeren van het Programmaplan Wonen.
2025-2026
•
Opstellen dorpsstrategie Woudrichem.
2025
56
•
Afsprakenkader wonen, welzijn en zorg regio Baronie is vastgesteld. Het college heeft de raad het “Kader wonen, welzijn en zorg” aangeboden ter vaststelling (beoogde vaststelling Q4 2025). Met dit strategische kader legt de raad de basis voor het Volkshuisvestingsprogramma (vaststelling college 2026). Dit kader en het Volkshuisvestingsprogramma geven beleidsmatig richting aan de thema’s Wonen en Wonen met zorg. De raad heeft via een RIB (03-07-2025) kennis kunnen nemen van de (on)mogelijkheden van woningmarktregulering voor inwoners met binding. De raad is tijdens de extra Altenaronde (24-062025) geïnformeerd over de voortgang van Programma Wonen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting •
•
Opstellen dorpsstrategie Sleeuwijk.
2025 •
•
Stimuleren bijzondere/innovatieve woonvormen.
2025 •
•
Realiseren van 1 of 2 projecten met flexwoningen.
2025-2026 •
De input uit de wensen- en bedenkingenprocedure (april 2025) voor de Gebiedsagenda werken we uit in de Kernstrategie Woudrichem. We streven ernaar om de Kernstrategie eind Q3 of begin Q4 aan de raad aan te bieden De evaluatie van de inhoud en het proces voor Almkerk en Woudrichem moet nog plaatsvinden. Daarna starten we het proces van de kernstrategie Sleeuwijk op. Dat zal naar verwachting in Q3/A4 van 2025 gebeuren. De formulering van spelregels voor het gemeentelijk stimuleringsfonds innovatie bouwen woonvormen loopt vertraging op. Aan de verschillende opties hangen verplichtingen en randvoorwaarden vast. Dit vraagt nog een nadere verkenning en afweging. We zijn in gesprek met de initiatiefnemer over een haalbaarheidsonderzoek voor een groot flexproject.
Circulair voedselsysteem Voortgang boeken op de weg naar een circulair voedselsysteem
•
•
•
Het verder uitbouwen en versterken van het ondersteuningsnetwerk voor agrarische ondernemers Het faciliteren van transitielab en masterclass korte keten waarin de gemeente samen met gebiedspartijen concrete experimenten, projecten en onderzoeken uitvoert en belemmeringen wegneemt Uitvoering geven aan het project gezonde en circulaire kantine en catering in samenwerking met MidZuid
57
2025 - 2028
•
2025 - 2028
• 2025
2025 en verder
De subsidieaanvraag GLB Kennis en Informatie is na afwijzing indiening 2024 opnieuw ingediend. Het ondersteuningsnetwerk is verder uitgebouwd en doorgezet en daarmee wordt een duurzame bijdrage geleverd aan de landbouwen voedseltransitie. In 2025 zijn er drie transitielabs georganiseerd over verschillende thema's voor voedseltransitie. Een nieuwe masterclass is gepland (vertraagd vanwege nieuwe indiening van bovengenoemde subsidie).
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
•
Planning
Continuering van de actieve deelname aan de carbon farming pilot om de samenwerking tussen bedrijven en boeren in Altena te vergroten Uitwerken van de verkenning van het thema circulaire economie voor Altena
Status
Toelichting •
2025 •
• Meer externe financiering voor het programma circulair voedselsysteem
Groeiende bewustwording bij onze inwoners over herkomst en gebruik van gezonde voeding
•
Uitvoering geven aan twee projectfiches ‘duurzaam bodembeheer’ en 'gezonde en plantaardige voeding’; onderdeel van het subsidieproces voor de Regiodeal WestBrabant
2025 en verder
•
Verkennen nieuwe kansen voor externe financiering van het programma circulair voedselsysteem in samenwerking met onze subsidieadviseur
2025 en verder
•
Organiseren 5e editie van ‘de Week van Ons Eten Altena’ (voorheen Dutch Food Week Altena) Uitvoering geven aan het communicatieplan van het programma circulair voedselsysteem, inclusief bewustwordingscampagne
•
58
Het project gezonde en circulaire kantine en catering is in Q4 2025 afgerond. De tastbare interventies en aanpassingen in aanbod kantine leiden tot andere keuzes van gebruikers. Vier agrariërs en vijf bedrijven nemen actief deel aan de carbon farming pilot. De inzet van carbon farming t.b.v. duurzaam bodembeheer wordt ook binnen het Regiodeal project gezonde bodem verkend. Een ontwikkelperspectief circulariteit wordt uitgewerkt.
•
Uitvoering en samenwerkingen in de Regiodeal projecten zijn gestart en verlopen volgens planning.
•
Subsidie aanvraag GLB Kennis en Informatie is opnieuw ingediend. SIG-aanvraag (Samenwerking Integrale Gebiedssamenwerking) is ingediend en toekenning wordt verwacht in Q4 2025
2025
•
2025 en verder
•
De Week van Ons Eten 2025 is succesvol georganiseerd met een balans in beperkte inzet, middelen en maximale impact. Het communicatieplan is uitgevoerd met twee bewustwordingscampagnes: voorkomen van voedselverspilling en seizoensgroenten
4.2
Financieel overzicht
(bedragen in €)
2025
2026
2027
2028
2029
Doorschuiven diverse projecten Omgevingswet
435 V
-
-
-
-
Lagere baten rioolheffing
100 N
-
-
-
-
Lagere baten rioolheffing - mutatie voorziening
100 V
-
-
-
-
Hogere baten afvalstoffenheffing
-
427 V
427 V
427 V
427 V
Hogere baten afvalstoffenheffing - mutatie voorziening
-
427 N
427 N
427 N
427 N
Regiodeal Bodem - baten
210 V
217 V
76 V
15 V
-
Regiodeal Bodem - lasten
186 N
205 N
64 N
15 N
-
Regiodeal Boer tot bord - baten
194 V
204 V
32 V
-
-
Regiodeal Boer tot bord - lasten
171 N
192 N
20 N
-
-
Verbouwing gemeentehuis
-
97 V
-
-
-
Bijstelling baten milieuleges
76 N
76 N
76 N
76 N
76 N
Septembercirculaire 2025
12 N
1.675 N
11 N
9N
-
Bijstelling deelnemersbijdrage OMWB
52 V
13 V
7V
9V
9V
Bijstelling budget CDOKE - baten
916 N
400 V
400 V
400 V
400 V
Bijstelling budget CDOKE - lasten
916 V
400 N
400 N
400 N
400 N
Bijstelling budget Lokale Aanpak Isolatieprogramma (LAI) - baten
619 V
-
-
-
-
Bijstelling budget Lokale Aanpak Isolatieprogramma (LAI) - lasten
619 N
-
-
-
-
Bijstelling budget Hof van Courtine - baten
175 V
-
-
-
-
Bijstelling budget Hof van Courtine - lasten
175 N
-
-
-
-
Diverse mutaties < 50.000
49 N
31 N
51 N
62 N
47 N
Totaal mutaties baten en lasten
397 V 1.648 N
108 N
138 N
113 N
Verwerking actualisatie reserves Kadernota 2026
69 N
69 N
69 N
69 N
69 N
Doorschuiven diverse projecten Omgevingswet mutatie reserve
435 N
-
-
-
-
Meicirculaire 2025 - Omgevingswet
312 N
-
-
-
-
Totaal mutaties reserves
816 N
69 N
69 N
69 N
69 N
Totaal programma 4. Duurzaam Altena
419 N 1.717 N
177 N
207 N
183 N
Bijstellingen
Budgettair neutraal
Mutaties reserves
Toelichting op de mutaties
Doorschuiven diverse projecten Omgevingswet In 2025 worden een aantal projecten in het kader van de Omgevingswet niet uitgevoerd. Hierdoor wordt het beschikbare budget voor de Omgevingswet niet volledig benut. Als gevolg daarvan wordt
59
ook minder gebruik gemaakt van de reserve Omgevingswet. Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal (zie ook onder Mutaties reserves). Lagere baten rioolheffing en mutatie voorziening riolering De raming van de opbrengst uit rioolheffing voor niet-woningen is op basis van de gerealiseerde opbrengst in 2023 voor 2025 met € 100.000 verhoogd. Achteraf blijkt dat de hogere opbrengst in 2023 incidenteel was in en in 2025 niet is gerealiseerd. Omdat het product riolering een gesloten systeem betreft, worden de lagere baten verrekend met de voorziening rioolheffing. Deze correctie heeft geen invloed op het begrotingssaldo. Hogere baten afvalstoffenheffing en mutatie voorziening afval De tarieven voor de afvalstoffenheffing worden conform het vastgestelde tarievenbeleid voor nietkostendekkende tarieven verhoogd met 2% plus inflatie. Deze verhoging is nodig vanwege stijgende kosten voor afvalinzameling, inflatiecorrectie en toename van het aantal aan afval toegerekende uren op milieustations. Omdat het product afval een gesloten systeem betreft, worden de hogere inkomsten verrekend met de voorziening afvalstoffenheffing. Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal. Regiodeal Bodem – baten en lasten De baten en lasten van de regiodeal Bodem worden in de begroting verwerkt. Omdat de geraamde baten hoger zijn dan de geraamde lasten is sprake van een voordeel.