Bijlage Tweede Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
Tweede Bestuursrapportage 202 5
Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................. 3 Programma 1. Inwoner en Bestuur .....................................................................................................5 1.1
Doelenbomen Inwoner en bestuur.....................................................................................5
1.2
Financieel overzicht ......................................................................................................... 13
Programma 2. Altena Samenredzaam ............................................................................................. 15 2.1
Doelenbomen Altena Samenredzaam ............................................................................. 15
2.2
Financieel overzicht ......................................................................................................... 27
Programma 3. Veelzijdig Altena ....................................................................................................... 33 3.1
Doelenbomen Veelzijdig Altena ...................................................................................... 33
3.2
Financieel overzicht ........................................................................................................ 49
Programma 4. Duurzaam Altena ......................................................................................................52 4.1
Doelenbomen Duurzaam Altena .....................................................................................52
4.2
Financieel overzicht .........................................................................................................59
Programma 5. Bereikbaar Altena .................................................................................................... 62 5.1
Doelenbomen Bereikbaar Altena .................................................................................... 62
5.2
Financieel overzicht ......................................................................................................... 71
Programma 6. Financiën .................................................................................................................. 73 6.1
Doelenbomen Financiën .................................................................................................. 73
6.2
Financieel overzicht ......................................................................................................... 77
Investeringen ...................................................................................................................................85 Samenvattend overzicht ..................................................................................................................88 Bijlage 1. Overzicht mutaties lasten en baten 2025 per programma ................................................ 89
2
Inleiding Voor u ligt de Tweede Bestuursrapportage 2025. Hierin wordt gerapporteerd over de uitvoering van de Begroting 2025 in de periode van mei tot september 2025. Ten opzichte van de Begroting 2025 zoals op 12 november 2024 vastgesteld is sprake van een mutatie van € 707.000 voordelig. In deze Tweede Bestuursrapportage 2025 zijn noodzakelijke bijstellingen voor tegenvallers (hogere lasten of lagere baten) en bijstellingen als gevolg van meevallers (lagere lasten of hogere baten) opgenomen. Daarnaast is sprake van administratieve wijzigingen (verschuivingen van budget tussen taakvelden of tussen programma’s) die per saldo geen gevolgen voor het begrotingssaldo hebben. De stand van zaken van de beleidsmatige uitvoering wordt weergegeven via de in de doelenbomen samengebrachte doelstellingen uit de Begroting 2025, waarbij ieder onderdeel is voorzien van een kleur die de voortgang aangeeft en een korte toelichting. In de Tweede Bestuursrapportage 2025 is tijdelijke formatie opgenomen. Voor een aantal taken blijkt het noodzakelijk tijdelijke fte in te zetten. Voor deze fte geldt dat deze van dekking zijn voorzien; uit vacatureruimte of uit programmagelden dan wel investeringsbudgetten. Per saldo hebben deze tijdelijke fte geen effect op het begrotingssaldo. Wel is sprake van een tijdelijke toename van het aantal fte.
Als organisatie hebben we taken en opdrachten uit te voeren, waarvoor niet altijd de kennis en expertise in huis is. Er kan dan een beroep gedaan worden op inhuur of er kan tijdelijk iemand in dienst genomen worden. Daarmee neemt de basisformatie niet toe en inhuur is altijd duurder dan personeel dat in dienst is. De raad heeft twee duidelijke boodschappen meegegeven rondom formatie en inhuur. De formatiebegroting moet in de Begroting 2026 terug naar 2024. Waarbij wij ervan uitgaan dat hoe en aan wie we deze begroting besteden aan het college en ambtelijke organisatie is, waardoor de opgave een financiële opgave is. Deze opgave is ook verwerkt in de begroting. Daarnaast moeten we de inhuur reduceren. Om zowel de formatiebegroting te laten aansluiten op die van 2024 als ook de inhuurkosten te reduceren ondernemen we de volgende stappen: • We zien de Begroting 2024 als een taakstellende begroting waar we financieel binnen zullen blijven met onze vaste formatie. We vangen dit op met kritisch beschouwing op vacatureruimte om deze waar mogelijk niet in te vullen. Daarnaast laten we bij ontstaan van een vacature de eerste maand vrijvallen (waarop uitgezonderd vacatures die ontstaan bij pensionering zodat warme overdracht kan plaatsvinden).
• De inhuur die plaatsvindt ter vervanging van vaste formatie (gedekt vanuit de formatiebegroting) kan alleen plaatsvinden binnen de financiële kaders van de formatiebegroting. • Bij de inhuur die plaatsvindt voor tijdelijke opgaven en gedekt vanuit andere budgetten (projecten, investeringsbudgetten, specifieke uitkeringen) maken we de keuze om deze via 3
• •
inhuur of tijdelijke contracten in te vullen. Daarin laten we naast de lagere kosten van tijdelijke contracten ook aspecten meewegen als aantrekken van talenten die later in vaste functies kunnen instromen, teamopbouw, binding, etc. In zijn algemeenheid sturen we op het reduceren van inhuur. De tijdelijke formatie die hiermee ontstaat buiten onze vaste formatie kan een vertekend beeld geven op de taakstellende formatiebegroting. Dit omdat deze financieel in 2026 gelijk is aan die van 2024, waarbij echter het aantal fte kan afwijken. Over deze vanuit tijdelijke opgaven gedekte tijdelijke formatie, leggen we transparant verantwoording af aan de raad in onze P&Cproducten.
Op de volgende pagina’s worden per programma de beleidsmatige en financiële stand van zaken beschreven. Alleen significante afwijkingen van de begroting boven € 50.000 worden nader toegelicht. De rapportage sluit af met een overzicht van nieuwe investeringsbudgetten. Tot slot volgt een samenvatting. De bijlage inzake de opvolging van de aanbevelingen uit rekenkameronderzoeken en 213a-onderzoeken ontbreekt in deze Tweede Bestuursrapportage 2025. Ter voorbereiding op de raadsbehandeling op 11 november 2025 zal het college de gemeenteraad via een nazending informeren over de actuele stand van zaken rondom de opvolging van de aanbevelingen uit de meest recent uitgevoerde rekenkameronderzoeken en 213aonderzoeken.
4
Programma 1. Inwoner 1.1
en Bestuur
Doelenbomen Inwoner en
bestuur
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
De samenleving (inwoners, politiek, organisatie en maatschappelijke partners) werkt gezamenlijk aan maatschappelijke opgaven.
We werken verder aan een democratisch Altena waarin inwoners en maatschappelijke organisaties meedenken en meedoen. De notitie bestuurlijke vernieuwing en kerngericht werken liggen hieraan ten grondslag. In 2026 ligt de nadruk op beleidsontwikkeling en kaderstelling van inwonersparticipatie. De nog op te stellen participatieverordening is hierin een belangrijk instrument. We verankeren participatie verder in het DNA van de organisatie. We maken het concreet door onder meer scholing, inbedding in beleids- en werkprocessen en het etaleren van leerzame voorbeelden op ons participatieplatform “Aan de Slag”. We monitoren de dienstverlening op verschillende niveaus. We meten de klanttevredenheid (kwantitatief) en verzamelen feedback van inwoners (kwalitatief) om gerichte verbeteringen door te voeren en de dienstverlening passend te maken.
Status
Toelichting
Uitnodigend bestuur en kerngericht werken
Burgers en bedrijven, belanghebbenden, buurten en bestuur zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente Altena.
5
Doorlopend
In 2025 hebben we de samenwerkingsafspraken met de dorpsraden binnen Altena aangescherpt, dit hebben we samen met de dorpsraden en leden van het MT in een werkgroep opgepakt, doel is om elkaar beter te vinden en verwachtingen naar elkaar helder te hebben. De samenwerkingsafspraken zijn aanvullend op de notitie ‘Bestuurlijke vernieuwing in actie’. Daarnaast werken we aan een beleidsvisie op participatie en bereiden we ons voor op het realiseren van een participatieverordening die per 1 januari 2027 gereed moet zijn. Parallel hieraan lopen het college en de gemeenteraad een eigen traject om zich hierop voor te bereiden.
2024-2026
Over het eerste half jaar 2025 meten we de volgende resultaten: Meldingen Openbare Ruimte: Met een respons van 25,3% (N=709) wordt de klanttevredenheid op dit proces beoordeeld met een 6,7. Een stijging van 0,2
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting t.o.v. 2024, mogelijk dankzij doorgevoerde verbeteringen, met gerichte aandacht voor de kwaliteit van informatie bij afhandeling van een melding. Er zijn in het eerste half jaar 5945 meldingen afgehandeld. Telefonie: Met een respons van 7,1% ( N= 854) wordt de klanttevredenheid gewaardeerd met een 7,7. Deze score is gelijk gebleven t.o.v. 2024. De respons is lager dan bij het andere onderzoek, omdat de uitnodiging hiervoor per sms gaat in plaats van email. Landelijk ligt de gemiddelde respons bij sms tussen de 5 en 10%. Omdat het volume groot is zijn de resultaten representatief. De telefonische bereikbaarheid is onlangs opnieuw onder de aandacht gebracht. Website: op de website hebben we in het eerste half jaar 123 reacties ontvangen. De gemiddelde beoordeling is 3,9 (op schaal van 5). Op basis van de reacties wordt de informatievoorziening, indien mogelijk, aangepast. Dit proces is doorlopend. In het tweede half jaar starten we met het onderzoek “Huwelijken en geregistreerd partnerschap” en de afspraken aan de balie. Het leveren van diensten naar tevredenheid is het resultaat van een zorgvuldig samenspel tussen de deskundigheid en vaardigheden van medewerkers, effectieve samenwerking binnen de organisatie, en de inzet van ondersteunende systemen en processen. Binnen de organisatie wordt hier actief op ingezet.
6
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting Er is een heldere visie op procesmanagement ontwikkeld, en de rol van kwartiermaker is belegd om duurzame verbetering en verankering van processen te realiseren.
Sterke speler, in de regio en daarbuiten Er komen themateams binnen de Baroniesamenwerking.
•
•
We dragen actief bij aan de verdere professionalisering van de samenwerking in de Baronie-regio. Dit komt voort uit de verkenning die in 2021 is gedaan naar de mogelijkheden. In onze bijdrage houden we oog voor de samenhang met de samenwerking in de regio West-Brabant (RWB) en op de schaal van de stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT).
We maken regionale en bovenregionale samenwerkingsafspraken om aan de beschikbaarheid en de verbetering van de zorgfuncties invulling te geven. Dit komt voort uit de resolutie Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) van de VNG, vanuit het besef dat goede (boven)regionale samenwerking voor bepaalde zorgfuncties
7
2023-2026
•
We leveren onze bijdrage aan de doorontwikkeling van de Baroniesamenwerking. De burgemeester van Altena is bestuurlijk opdrachtgever van het proces van versterking van de samenwerking in de Baronie. In Q2 en Q3 is/wordt gewerkt aan de besluitvorming in de deelnemende gemeenten t.a.v. de samenwerkingsvorm (Gemeenschappelijke Regeling) en de inhoud van de samenwerking (Kernagenda). Beide documenten worden in december 2025 vastgesteld. De collectieve thema's waarmee gestart wordt, zijn bepaald. Dit zijn wonen, mobiliteit, bedrijventerreinen, duurzaamheid en – onder voorbehoud - veiligheid. De verschuiving van taken tussen samenwerkingsverbanden wordt hierin meegenomen. Deze verschuiving hangt samen met de focus van het Rijk op daily urban system- niveau bij het maken van regionale afspraken.
•
In het kader van het opdrachtgeverschap voor zorgfuncties in de jeugdzorg, zijn meerdere inkoopopdrachten en inkoopdocumenten afgerond. Voor vrijwel alle zorgvormen starten nog dit jaar of begin aankomend jaar inkooptrajecten. Naast het inkopen wordt intensief samengewerkt aan ontwikkelopgaven die voortkomen uit de Regiovisie WBO Jeugd.
2023-2025
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
nodig is. •
Actieve bijdrage in de Regio West-Brabant (RWB).
Door de grote ambtelijke capaciteit die nodig is voor de inkooptrajecten, zijn er opnieuw prioriteiten gesteld in de inhoudelijke ontwikkelopgaven. Mede daardoor is de ontwikkeling van een nieuwe Gemeenschappelijke Regeling voor de jeugdhulpregio uitgesteld. .
In de Baronie blijven wij actief samenwerken en ons aandeel leveren aan de opgave voor het opvangen en huisvesten van Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. Met elkaar gaan we kijken naar bijbehorende thema's als structurele huisvesting, onderwijs, zorg en werk en inkomen.
•
De samenwerking in de RWB is belangrijk voor het realiseren van onze inhoudelijke doelen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte. Bestuurlijk zijn we de komende periode vertegenwoordigd in het Strategisch Beraad (portefeuille economische sector High Tech Maintenance). Daarnaast leveren we een bijdrage aan de speerpunten mobiliteit, circulaire economie en vitaal buitengebied. Dit alles ondersteund door betrokkenheid in ambtelijke overleggen en werkgroepen. Verder zijn we betrokken bij het aanbrengen van de focus in de samenwerking van de RWB.
•
Het actieprogramma van de RWB wordt nog herijkt voor de periode 2023-2027. We zijn
8
•
2023-2026
We werken actief in Baronie verband samen op de doelgroepen Oekraïne, asiel en statushouders. We dragen er ook in Altena met elkaar zorg voor dat we taakstellingen realiseren of elkaar ondersteunen bij een hulpvraag. We hebben geïnventariseerd waar we in 2025 aan willen werken en welke gemeente hierin de voortrekkersrol pakt. De focus van de samenwerking van de colleges van de 16 gemeenten in Regio West‐Brabant (RWB), ligt op de nieuwe economie. In aanvulling op de actuele ruimtelijke-economische thema’s, die worden behartigd door SRBT/Baronie. De focus op de nieuwe economie omvat de programma’s: • Circulaire regio • Plantaardige regio • Innovatieve regio. Een samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers hierin is noodzakelijk. Met de nieuwe regionale economische agenda kiezen we positie richting de provincies, het Rijk en Europa. Vanuit de kopgroep Vitaal buitengebied geeft Altena actief medesturing. De bestuurlijke ambities in RWB verband zijn vastgelegd in de Strategische Agenda en de
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
betrokken bij de keuzes die daarin gemaakt worden.
Verstedelijkingsakkoord
In het najaar van 2022 is de met de gemeenten in de regio Breda – Tilburg opgestelde verstedelijkingsstrategie vastgesteld. De inhoud van deze strategie is verwerkt in de reeds vastgestelde en ondertekende ‘woondeal'. In deze ‘woondeal’ maken we in 2023 op regionale schaal met de provincie afspraken over woningbouw. Verder wordt de verstedelijkingstrategie uitgewerkt in een ontwikkelstrategie die aan de gemeenteraden voor een procedure van wensen en bedenkingen zal worden aangeboden.
9
Status
Toelichting begroting 2025. Het RWB Werkplan Nieuwe Economie 2025-2026 is een operationele uitwerking van de Strategische Agenda en vormt het eerste deel van het actieprogramma 2024-2028 “West-Brabant in transitie naar een nieuwe economie.” Het RWB Werkplan Nieuwe Economie 2025-2026 is op 26 maart 2025 vastgesteld door het Strategisch Beraad van de RWB. Momenteel vindt ambtelijk overleg plaats met het strategische team van de RWB op welke wijze onze lokale doelen zo goed mogelijk kunnen worden belegd in het Werkplan van de RWB.
Afgerond
Het Convenant voor de Regiodeal “West-Brabants Welvaren” is op 26 september 2024 getekend. We zijn betrokken bij de uitvoering en aanvraag vanuit de programma's Circulair Voedselsysteem en Vitaliteit met verschillende projecten die hiermee een extra (financiële) impuls krijgen. De indiening van de subsidiebeschikking op regionaal niveau en daarmee het daadwerkelijk verkrijgen van middelen voor de projecten in Altena is afgerond. Verdere toelichting in programma 2 en programma 4. Afgerond.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
We delen kennis en ervaring met vergelijkbare gemeenten
Wij nemen actief deel in de landelijke netwerken, zoals P10, M50, J42 en VNG. Daar maken we gebruik van de kennis en ervaring van anderen, maar brengen we ook in wat we in Altena leren en ontwikkelen.
2023-2026
Altena is een veilige plek om te wonen, te werken en deel te nemen aan het maatschappelijke leven.
•
Uitrollen buurtpreventieteams kernen
•
Versterken gemeentelijke crisisorganisatie
Status
Toelichting Aan de diverse bijeenkomsten wordt doorlopend deelgenomen. Gemeente Altena neemt namens de jeugdhulpregio deel aan het VNG-netwerk van jeugdhulpregio's.
Veiligheid, ondermijning en drugscriminaliteit 2022-2026
10
•
In 2022 is Prevention Solutions in opdracht van de gemeente Altena begonnen met een pilot voor buurtpreventieteams in 2 kernen, wat in 2023 na een geslaagde pilot verder gegroeid is naar 5 kernen: Werkendam, Andel, Almkerk, Sleeuwijk en Hank. In de afgelopen jaren is ingezet op trainingen (van de surveillerende teams en de beheerders/deelnemers van Whatsappgroepen) en deelname aan evenementen en acties (Boef in de Wijk, Havendag Werkendam, etc.). Verder wordt gewerkt aan een verbeterde informatiedeling (AVG-proof) middels de opgerichte werkgroep informatie en wordt met werkgroep sociale media bekeken op welke wijze dit een consequentere rol kan hebben binnen de buurtpreventie (zowel voor het delen van informatie als voor preventieve tips en tricks).
•
Er is voortgebouwd op de ingezette lijn om de gemeentelijke crisisorganisatie toekomstbestendig en slagvaardig te maken. Een belangrijke stap hierin was het aanbrengen van een duidelijke scheiding tussen gemeentelijke crisisbeheersing en bevolkingszorg, vastgelegd in een geactualiseerd werkproces. Hiermee is meer
Wat willen we bereiken?
Er komt een stevige aanpak op het gebied van ondermijning. Acute en niet-acute zorg voor de doelgroep 0 – 100+ jaar verbeterd.
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Inbedden Brabantse Norm Weerbare Overheid
Afgerond
•
2024-2025
•
Verkenning invulling regionaal crisisinterventieteam. Conceptvorm crisisinterventieteam bekend.
11
Status
Toelichting helderheid gecreëerd in scenario's, taken, rollen en verantwoordelijkheden. • Ter bevordering van bewustwording en herkenbaarheid wordt het onderscheid tussen gemeentelijke crisisbeheersing en bevolkingszorg toegelicht middels een presentatie aan de afdelingen. • De vakbekwaamheid van sleutelfunctionarissen binnen bevolkingszorg op peil door een actieve deelname aan opleidingen en trainingen van Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant. Voor de directie en het college zijn voor 2025 en 2026 eveneens vakbekwaamheidsactiviteiten voorzien, gericht op het versterken van bestuurlijke en ambtelijke paraatheid. Tot slot wordt toegewerkt naar een integrale oefening in 2026, waarin samenwerking en afstemming wordt getest en geëvalueerd. Afgerond. In het regionale bestuurlijk overleg Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) is een akkoord gegeven op het ontwikkelen van een regionaal Crisis Interventie Team, welke onder het Meldpunt Crisis Zorg komt te vallen (eigenaarschap van Veilig Thuis). Een vijftal crisisdiensten werken per 1 juli samen om alle crisissen van inwoners te beteugelen en alle expertises te bundelen. Zij zijn 24/7 aanspreekbaar en inzetbaar, voor alle inwoners in de leeftijd tussen 0100 jaar. Per 1 juli is het Crisis Interventie Team gestart in een learning by doing- fase, voor de gehele regio. De inzet wordt gemonitord en eventueel bijgestuurd.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
We leggen meer focus op de mogelijkheden, maar ook op de gevaren van digitale veiligheid.
Opstellen actieplan ‘digitale veiligheid en maatschappelijke onrust’
2024-2025
12
Status
Toelichting Op 8 april 2025 heeft het college het Actieplan Digitale Veiligheid en Maatschappelijke onrust gemeente Altena 2024-2026 vastgesteld en de gemeenteraad hierover geïnformeerd. Digitale veiligheid en Maatschappelijke onrust is één van de vier thema’s van het veiligheidsbeleid 2023-2026 gemeente Altena. Altena wil inwoners bewuster maken van de digitale gevaren zoals digitale oplichting en diefstal en hen weerbaarder maken.
1.2
Financieel
overzicht
(bedragen in €)
2025
2026
2027
2028
2029
Bijstelling raming opbrengst grondverkopen
306 N
-
-
-
-
Meicirculaire 2025
161 N
8N
-
2N
-
Mobiliteitsverband voormalig personeel
128 N
-
-
-
-
Bijstelling salarislasten raad
76 N
76 N
76 N
76 N
76 N
Dwangsommen
215 V
-
-
-
-
Bijstelling baten rijbewijzen
84 V
84 V
84 V
84 V
84 V
Bijstelling deelnemersbijdrage RWB
54 V
29 V
30 V
34 V
37 V
Bijstelling deelnemersbijdrage VRMWB
47 V
14 V
4N
26 N
96 N
50 N
-
-
-
-
Diverse mutaties < 50.000
205 N
140 N
157 N
156 N
204 N
Totaal mutaties baten en lasten
526 N
98 N
123 N
142 N
255 N
Geen mutaties
-
-
-
-
-
Totaal mutaties reserves
-
-
-
-
-
526 N
98 N
123 N
142 N
255 N
Bijstellingen
Overheveling tussen programma's Raadsonderzoek Nieuwe Banne
Mutaties reserves
Totaal programma 1. Inwoner en Bestuur
Toelichting op de mutaties
Bijstelling raming opbrengst grondverkopen De raming van de opbrengst uit grondverkopen is op basis van de realisatie in de afgelopen jaren verhoogd. In 2025 is sprake van minder grondverkopen dan waarmee rekening is gehouden. De opbrengstraming wordt daarom verlaagd. Meicirculaire 2025 Vanuit de Meicirculaire 2025 zijn middelen ontvangen voor de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit., die beoogt de adreskwaliteit in de Basisregistratie Personen (BRP) te verbeteren. Deze baten zijn verwerkt op programma 6a (zie ook de raadsinformatiebrief van 27 juni 2025). Op programma 1 worden de lasten voor deze taak geraamd. Mobiliteitsverband voormalig personeel In verband met de kosten van een mobiliteitsverband van voormalig personeel is in 2025 sprake van hogere kosten. Omdat het personeel betreft dat voor 1 januari 2019 in dienst getreden is kunnen de kosten ten laste van de reserve frictiekosten worden gedekt (zie programma 6b). Bijstelling salarislasten raad Het budget voor salarislasten wordt op basis van de realisatie bijgesteld. De hogere realisatie is onder andere het gevolg van de arbeidsongeschiktheidsvoorziening raadsleden.
13
Dwangsommen In 2025 is sprake van een verhoging van het aantal opgelegde en geïnde dwangsommen. De raming van de baten wordt op basis hiervan voor 2025 verhoogd. Bijstelling baten rijbewijzen Analyse van de opbrengsten over de afgelopen vijf jaar en de cijfers tot nu toe geven een trend aan van stijgende baten uit de verstrekking van rijbewijzen. Op basis hiervan worden de geraamde baten naar boven bijgesteld. Bijstelling deelnemersbijdrage Regio West-Brabant (RWB) In 2025 wordt de uitkering van het jaarresultaat van de RWB over 2024 ontvangen. Vanaf 2026 is sprake van een aanpassing van de deelnemersbijdrage aan de RWB op basis van de nieuwe begroting RWB 2026-2029. Bijstelling deelnemersbijdrage Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) Op 2 juli 2025 heeft de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB) de begroting vastgesteld. Daarna is naar voren gekomen dat in eerdere jaren een verkeerde indexatie toegepast is. Daardoor is de bijdrage van de Veiligheidsregio deelnemende gemeenten in de jaren 2023 tot en met 2025 te hoog geweest en is deze voor de jaren 2026 en verder te laag geraamd. Het Algemeen Bestuur van de VRMWB heeft daarom besloten om de begroting voor 2026 aan te passen via een begrotingswijziging. Voor de gemeente Altena betekent dit dat de bijdrage verandert (Collegebesluit d.d. 9 september 2025).
Overheveling tussen programma’s Raadsonderzoek Nieuwe Banne. Conform het raadsbesluit van 1 juli 2025 vindt een raadsonderzoek plaats naar Nieuwe Banne. De kosten komen ten laste van het budget onvoorzien (zie ook programma 6).
14
Programma 2. Altena
S amenredzaam
2.1
S amenredzaam
Doelenbomen Altena
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Sociaal domein We werken informatie-gestuurd. We monitoren en evalueren op basis van data de impact van ons beleid en hebben daarbij een passend instrument waarmee zowel de raad als de gemeentelijke organisatie kunnen sturen binnen het sociaal domein.
Door middel van een inwonersbudget (vervolgtraject Maatschappelijke Agenda) willen we de samenwerking tussen de inwoners en de gemeente versterken. Dit
•
We leveren frequente rapportages op aan de stakeholders, zodat er bij het constateren van afwijkingen en bijzonderheden kan worden besloten aan welke knoppen gedraaid moet worden. • We leveren een scherpe analyse die niet eenmalig is, maar een continue activiteit. • We intensiveren ons partnerschap met regiogemeenten, externe verwijzers zoals artsen en jeugdbeschermers, en zorgaanbieders. • We benchmarken onze gegevens met de andere omliggende gemeenten en de P10 en M50 gemeenten. We geven in 2025 geen uitvoering aan het inwonersbudget maar onderzoeken dat jaar of en hoe we het inwonersbudget vanuit bestaande middelen kunnen financieren.
15
2025-2026
In de raadsmonitor voor het sociaal domein zijn de vier genoemde thema’s van het integrale sociaal domein verweven, welke wij met de raad hebben besproken: Werk & Inkomen, Jeugdhulp, Wmo. Voor het thema Alcohol & Drugs is er nog geen bijgewerkte data beschikbaar vanuit onze externe bron op het moment van samenstellen van deze monitor. De overige door de raad gewenste inzichten wenst zijn, daar waar er data over beschikbaar is, verwerkt in de monitor. De monitor over geheel 2024 is in Q2 aangeleverd.
2025
Gezien de gemeenteraad het belang van het inwonersbudget onderschreef, zijn we in 2025 gestart met een nieuwe ronde. Van de afgelopen 2 jaar hebben we verbeterpunten meegenomen om zo
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
experiment omtrent burgerparticipatie gaat om vertrouwen, eigenaarschap, regie, gelijkwaardigheid en transparantie.
Status
Toelichting meer inwoners te bereiken en het proces te versimpelen. Daarnaast zijn we bezig met een doorontwikkeling van het inwonersbudget naar een burgerbegroting.
Bestaanszekerheid We proberen financiële problemen bij onze inwoners te voorkomen. We pakken schuldenproblematiek vroegtijdig aan en we voorkomen dat een inwoner terugvalt en opnieuw schulden maakt.
•
•
•
Zoveel mogelijk inwoners doen mee in de samenleving en doen dit bij voorkeur via betaald werk. We ondersteunen onze inwoners bij het vinden en behouden van betaald werk.
•
•
•
We verbeteren de toeleiding van inwoners naar passende ondersteuning, we zetten activiteiten op om financiële vaardigheden van inwoners te ontwikkelen en zetten in op interne (afdelingen gemeente) en externe (partijen) signalering van financiële problemen. We ontwikkelen Vroeg Eropaf en de inzet van ervaringsdeskundigen verder door en we verbeteren de ketensamenwerking en de monitoring van casussen. We zetten in op het verbeteren van financiële vaardigheden van inwoners tijdens een hulpverleningstraject en bieden goede nazorg.
2025 - 2027
We geven uitvoering aan de samenwerkingsovereenkomst tussen MidZuid en de gemeente Altena. We sluiten meer aan bij de samenwerking in de arbeidsmarktregio West-Brabant waar de gemeente Altena toe behoort. Met de vier Dongemond-gemeenten werken we verder aan de doorontwikkeling van MidZuid en vervolgen we het proces over de strategische visie van MidZuid.
2025-2030
16
•
•
Per 2025 staat meer aandacht voor budgetcoaching en persoonlijke aandacht voor de cliënt centraal. In samenwerking met onze partners Surplus en de Kredietbank Nederland voeren we gerichte gesprekken over het verder versterken van de ondersteuning aan inwoners met (problematische) schulden gedurende het gehele traject. De inzet sluit aan bij het vastgestelde programma Bestaanszekerheid, waarin het versterken van de financiële weerbaarheid van inwoners centraal staat. Vroeg Eropaf hebben we in 2024 anders ingericht door effectiever gebruik te maken van huisbezoeken en meer in te zetten op telefonische contactmomenten.
Het regionaal Werkcentrum West-Brabant is op 1 januari digitaal van start gegaan. 2025 is een transitiejaar om te komen tot uniforme dienstverlening aan werkgevers, werkzoekenden en werkenden. In 2025 wordt besloten hoe en waar de dienstverlening plaats zal vinden. Hierbij is het streven dat deze zo laagdrempelig en zo bereikbaar mogelijk plaats zal vinden. Het proces om te komen tot een strategische visie voor MidZuid is eind 2024 gestart. Er worden
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting verschillende scenario’s uitgewerkt welke taken MidZuid in de toekomst kan uitvoeren voor de gemeenten. De planning om tot een keuze te komen voor een scenario is nog dit jaar. Der ervaringen die we hebben opgedaan in de samenwerking met MidZuid op basis van de samenwerkingsovereenkomst nemen we mee in de strategisch visie op MidZuid.
We bereiken een groter deel van de inwoners die gebruik mogen maken van minimaregelingen.
•
•
We sluiten zoveel mogelijk aan bij het welzijnswerk. Deze inzet loopt gelijk op en wordt afgestemd met de ontmoetingsplekken Sociale basis, waarbij we de personele en financiële inzet zo effectief mogelijk inzetten. Hierbij zal ook aandacht zijn voor het aansluiten bij bestaande activiteiten in de kern. Ondersteuning vanuit de GGZ en ervaringsdeskundigen wordt meegenomen. Vernieuwd minimabeleid wordt voorbereid voor vaststelling.
2025
Vanuit de GALA-middelen hebben we een deel van de bestaande ontmoetingsplekken versterkt en de ontmoetingsplekken uitgebreid. In de ontmoetingsplekken wordt gewerkt met ervaringsdeskundigen. Het doel van de ontmoetingsplekken is om inwoners bij elkaar te brengen. Onderwerpen bespreekbaar te maken en samen een netwerk op te bouwen waarbij gelijkwaardigheid en steun belangrijk zijn. Inwoners kunnen elkaar helpen met de vragen die ze hebben en samen optrekken als iets lastig is. De aanwezige begeleiding/ervaringsdeskundigen kunnen daarbij ondersteunen. Voor vragen die ze zelf niet kunnen beantwoorden, weten de professionals of ervaringsdeskundigen van de ontmoetingsplekken met wie geschakeld kan worden. •
17
Minimaregelingen worden herzien. Daarbij wordt rekening gehouden met de wijzigingen vanuit de Participatiewet in balans.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
We maken de Wmo toekomstbestendig
•
We onderzoeken hoe we innovatie (zowel inhoudelijk als financieel) in kunnen zetten in de uitvoering van de Wmo.
2025
•
We gaan de mogelijkheden onderzoeken om meer algemene voorzieningen in te richten (zoals een scootmobiel- en/of rolstoelpool, niet-geïndiceerde dagbesteding in de kernen
2025
18
Status
Toelichting •
Op het gebied van huishoudelijke ondersteuning en de start van het pilotproject Reablement zijn we in gesprek met partijen. De gesprekken gaan over de inzet van ergotherapeuten in alle ADGgemeenten. Verwachte start van de pilot Q4 2025.
•
In 2025 onderzoeken we de mogelijkheden om begeleiding op een andere manier vorm te geven. Hierbij gaan we uit van wat inwoners nog zelf kunnen en hoe we dat kunnen versterken. Bijvoorbeeld door ontmoetingsplekken en nietgeïndiceerde dagbesteding in de kernen te hebben. Inwoners kunnen elkaar daar vinden en met minimale ondersteuning deel blijven nemen aan het maatschappelijke leven. Dit betekent dat we meer in gaan zetten op nietgeïndiceerde dagbesteding; die door inwoners zelf opgezet en begeleid kan worden. Daarnaast gaan we in gesprek met de kernen om te onderzoeken hoe we de geïndiceerde dagbesteding anders in kunnen kopen. Bijvoorbeeld door dit door de kern zelf te laten doen. Zij kunnen dan afspraken maken met een aanbieder en meer gericht op de kern inkopen. Uiteraard is dit niet voor iedereen een geschikte oplossing en dus ook de maatwerkvoorziening blijft beschikbaar.
•
We gaan een pilot deel-scootmobielen starten in Q4 2025. We gaan bij twee complexen, waar veel gebruik gemaakt wordt van scootmobielen, deel-scootmobielen neer zetten.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting Nieuwe aanvragers krijgen een indicatie van de gemeente om gebruik te maken van een deelscootmobiel.
We willen een bijdrage leveren aan het humane probleem rondom vluchtelingen opvang in Nederland en ons sterk maken voor iedereen die onze steun nodig heeft, ongeacht afkomst of verblijfsstatus.
We streven naar een inclusieve samenleving waarin men respect heeft voor elkaar, waarin iedereen mee kan doen en waarin niemand aan de zijlijn staat. In een inclusieve samenleving is er sprake van gelijkwaardigheid en heeft iedereen dezelfde rechten om zelfstandig mee te doen op alle terreinen van het leven. Dat kan alleen als men rekening met elkaar houdt en geen drempels opwerpt voor de ander om mee te kunnen doen.
•
We openen locatie(s) voor asielopvang.
2025
•
Altena blijft zich inzetten om volgens de wettelijke verplichting asielopvang in Altena mogelijk te maken. Dit proces wil het college zorgvuldig doorlopen gelet op de impact op onze lokale samenleving. Er wordt geen besluitvorming hierover voorzien voor medio 2026.
•
We bieden intensieve begeleiding aan nieuwkomers na huisvesting in onze samenleving samen met woningbouwcorporaties en contractpartners
2025-2028
•
Hier wordt ook in 2025 uitvoering aan gegeven door de gemeente, corporaties en vluchtelingenwerk. Er worden in samenspraak informatiebijeenkomsten georganiseerd en de informatievoorziening naar nieuwkomers wordt geoptimaliseerd en gedigitaliseerd. We zetten actief in op het sneller begeleiden van statushouders naar werk en participatie.
2025
De lokale inclusie agenda met daarbij het concrete actieplan is in Q2 vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin staat de visie voor een inclusieve samenleving, de verbeterpunten die uit het participatietraject zijn gekomen en de daarbij horende actiepunten voor de komende aantal jaar. Er is gestart met de uitvoering van het actieplan.
We vertalen de visie en agenda die is opgesteld in 2024 door naar een programma van concrete acties en activiteiten voor 2025.
19
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Kansengelijkheid Jeugdigen in Altena groeien zo gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk op.
We borgen de initiatieven en acties uit het preventief jeugdbeleid in de samenleving. De komende twee jaar ligt de focus op: •
•
•
Mentale weerbaarheid. We zetten in op het bieden van kortdurende hulpverlening. De consulent kortdurende ondersteuning biedt vrij toegankelijke kortdurende ondersteuning in de vorm van een aantal gesprekken aan jongeren en / of ouders die een hulpvraag hebben. Opvoedondersteuning. We nemen deel aan de landelijke campagne Kansrijke Start. We vormen een lokale coalitie rondom het thema Kansrijke Start. We investeren in de preventieve interventies Voorzorg en Stevig Ouderschap, trajecten die zorg biedt aan kwetsbare (toekomstige) ouders met een minder makkelijke start. We continueren de pilot Buurtgezinnen, een preventieve interventie waarin hulpgezinnen gekoppeld worden aan steungezinnen. Vrijetijdsbesteding. We gaan aan de slag met het creëren van ontmoetingspunten voor jongeren. In 2024 zijn twee extra mobiele jongerenontmoetingsplekken aangeschaft. Er wordt gewerkt aan het plaatsen van beide units, zodat hier in 2025 gebruik van gemaakt kan worden. Daarnaast worden elk jaar door het jongerenwerk activiteiten georganiseerd
20
2025-2026
De meeste activiteiten en samenwerkingen op het gebied van jeugd en preventie worden voortgezet zoals eerder ingezet. We blijven kortdurende ondersteuning bieden via spreekuren bij huisartsen en op het gemeentehuis. Jongeren en/of ouders kunnen hier terecht met hulpvragen. We blijven investeren in de preventieve voorzieningen Stevig Ouderschap en Voorzorg, en continueren de samenwerking met stichting Buurtgezinnen. De proefperiode van één jaar met stichting Babyspullen is gestart. In de Proof of Concept met het Stevig Lokaal Team Jeugd is door de deelnemende organisaties voor het eerst collectie aanbod ontwikkeld: een vrij toegankelijke groepscursus voor ouders over omgaan met moeilijk pubergedrag. De lokale coalitie Kansrijke Start blijft actief. In samenwerking met het kernteam wordt verder gewerkt aan de doelstellingen binnen de drie centrale thema’s: het herkennen van kwetsbare situaties, het versterken van samenwerking, en het vergroten van de zichtbaarheid van voorzieningen en interventies voor (aanstaande) ouders. Dit jaar is er voor de tweede keer een bijeenkomst georganiseerd voor de lokale coalitie waarin deze drie thema’s centraal hebben gestaan. De jongerenwerkers organiseren het gehele jaar door activiteiten voor de jongeren in het kader van ontmoeting en verbinding. Het plaatsen van de jongerenontmoetingsplekken (JOP's) loopt.
Er zijn twee geschikte locaties geselecteerd. Er worden
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
voor verschillende doelgroepen waarin ontmoeting en talentontwikkeling centraal staan. Jeugdigen in Altena krijgen de juiste en beste hulp, zo dichtbij mogelijk.
De komende jaren implementeren we de vastgestelde regiovisie op jeugdhulp in WBO, de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd en de Hervormingsagenda Jeugd. Daarvoor gaan we het volgende doen: • We maken regionale afspraken over een gezamenlijke strategie om de visie en landelijke convenanten te implementeren •
We richten een gemeenschappelijke regeling op, waarin we als regio samen de jeugdzorg zorgvuldig organiseren en professionaliseren
•
Met de Proof of Concept verwachten we een intensievere manier van samenwerken tussen de sociale basis, gemeentelijk sociaal domein en de jeugdhulpaanbieders, zodat meer ondersteuning binnen de sociale basis en het voorveld preventief geboden kan worden. Hierdoor blijft intensievere hulp beschikbaar voor inwoners die dat écht nodig hebben. De Proof of Concept zal plaatsvinden in de kernen Hank en Wijk en Aalburg en zal een select aantal ondersteuningsvragen gaan oppakken voor huishoudens met een jeugdige. Ook de veelvoorkomende vormen van jeugdhulp die voorheen niet vrij toegankelijk waren, worden opgenomen binnen de Proof of Concept. Dit gaat om het
21
Status
Toelichting momenteel stappen ondernomen om tot daadwerkelijke plaatsing van de JOP’s op deze locaties te komen.
2025-2026
•
•
Op basis van de Regiovisie WBO Jeugd zijn een strategieplan, regionale inkoopstrategie en diverse inkoopopdrachten vastgesteld. De rest van 2025 en 2026 staan in teken van inkoopprocedures en implementatie. De ingangsdatum van de overeenkomsten is 1 januari 2027. De focus ligt op het vertalen van de visie en de landelijke akkoorden naar inkoopafspraken. Andere middelen om de visie mee tot uitvoering te brengen (zoals invoeren van andere werkwijzen binnen de gemeente, campagnes en inhoudelijke projecten) lopen achter door de grote capaciteitsvraag voor de inkooptrajecten. Het inrichten van de gemeenschappelijke regeling is getemporiseerd. Door beperkte tijd en capaciteit is het niet haalbaar om zowel de inkoopstrategie als inrichting van de GR tegelijkertijd zorgvuldig uit te voeren. Er is nog geen nieuwe planning opgeleverd. De proof of concept Stevig lokaal team (SLT) in Wijk en Aalburg en Hank heeft een goede start gemaakt. De teams weten bijna alle nieuwe hulpvragen van gezinnen in de twee dorpskernen zelfstandig te beantwoorden. De POC geeft veel inzicht in hoe we gezamenlijk de samenwerking kunnen verbeteren. Hier is ook ruimte voor tijdens deze periode van samen leren en ontwikkelen. Zo is direct een aanpassing
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
versterken van de weerbaarheid, vraagstukken voor relatie en scheiding, veiligheidsvraagstukken, ontwikkeling en opvoeding en mentale gezondheid. Ook wordt ondersteuning zoveel als mogelijk collectief aangeboden, zoals een cursus ‘hoe om te gaan met een scheiding’. Het doel voor de POC is om samen met stakeholders te beproeven in de praktijk wat werkt en wat niet, zodat de lering kan worden gebruikt om in 2027 toe te passen voor de inrichting van een Stevig Lokaal Team. Het doel van deze beweging is om te zorgen voor een meer preventieve, effectieve en efficiënte uitvoering en coördinatie van de (jeugd)hulp.
Actieve bijdrage aan Jeugdhulpregio WBO conform regiovisie en strategieplan
•
We onderzoeken waar de landelijke Hervormingsagenda Jeugd vraagt om nieuw of aangepast beleid in Altena, en leggen als dat nodig is beleidsvoorstellen voor.
•
De gemeenten Altena, Breda, Drimmelen, Geertruidenberg en Oosterhout hebben zich in de Regio West-Brabant Oost (WBO) regionaal verbonden om gezamenlijk de niet vrij toegankelijke jeugdhulp in te kopen. In opdracht van deze vijf gemeenten voert Team WBO taken rondom de Inkoop- en Contractmanagement jeugdhulp (inkoop van niet vrij toegankelijke jeugdhulp, contractbeheer, voortgangsgesprekken, verantwoording en facturatie (monitoring))
22
doorgevoerd in de werkwijze van de praktijkondersteuners jeugd bij de huisartsen, waardoor inwoners minder vaak opnieuw hun verhaal hoeven te doen. Professionals geven aan dat ze veel beter zicht hebben op welke voorzieningen de gemeente en andere hulporganisaties te bieden hebben. Het eerste collectieve aanbod voor opvoedondersteuning is van start gegaan. Het is nog te vroeg om effecten op verwijzingen naar specialistische hulp te zien.
2025-2030
•
Een onderzoek naar wat de Hervormingsagenda Jeugd vraagt aan beleidsaanpassing in gemeente Altena is nog niet gedaan. Er is niet voldoende capaciteit voor uitvoering van alle ambities uit het preventief jeugdbeleid, regiovisie jeugd, inkoopstrategie en landelijke akkoorden.
•
We leveren ambtelijke capaciteit in de regionale programmaorganisatie. Beleidsontwikkeling, inkooptrajecten en kwaliteitsbewaking gebeurt in regionale samenwerking. Er zijn afspraken gemaakt over de (tijdelijke) uitbreiding van de inzet gezien de orde van grootte van de opgaven. Voor 2025 wordt dit opgevangen met tijdelijke inhuur.
Wat willen we bereiken?
We streven ernaar het toonbeeld te zijn van een vitale plattelandsgemeente met gezonde en gelukkige inwoners. Iedere inwoner moet de kans krijgen om gezond en gelukkig oud te worden, waarbij zij zelf de regie hebben over hun fysieke, mentale en sociale uitdagingen. Om dit te realiseren richten we ons op een gezond lichaam, gezonde geest en een gezonde leefomgeving. Als gemeente willen we zelf het goede voorbeeld geven op het gebied van vitaliteit. Dit doen we door gezonde keuzes te integreren in ons beleid en onze
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
voor de regio WBO uit. Team WBO heeft ook de taak om samen met de lokale gemeenten en jeugdhulpaanbieders de jeugdhulp af te bakenen en kwalitatief door te ontwikkelen. De verlening van hulp gaat niet via Regio WBO, maar vormt een driehoek tussen gemeente, jeugdhulpaanbieder en inwoner.
•
Er worden in 2025 acht gebieden van jeugdhulp ingekocht. Voor drie taakgebieden zijn de inkoopdocumenten in Q2 afgerond, en is de aanbesteding gestart. In Q3 en Q4 werken we aan de inkoopdocumenten van de overige vijf taakgebieden. We zetten extra in op het ontwikkelen van goede plannen voor Zorg in Onderwijs, zodat de zorg voor onze jeugdigen op scholen buiten West-Brabant goed georganiseerd wordt.
In 2025 vinden de voorbereidingen plaats om tot een gemeenschappelijke regeling (GR) te komen die de dienstverleningsovereenkomst (DVO) waar nu samenwerkingsafspraken in zijn opgenomen moet gaan vervangen. In 2025 zal ook een formeel zienswijzetraject met de gemeenteraad worden doorlopen om tot een GR te komen. Gezond leven
•
Het inrichten van de gemeenschappelijke regeling is getemporiseerd.
•
Er wordt uitvoering gegeven aan de ketenaanpakken Kansrijke Start, Valpreventie en Welzijn op Recept. Met Kansrijke Start bouwen we voort aan de lokale coalitie. Voor Welzijn op Recept zijn we bezig met het versterken van de verbinding tussen medisch en sociaal domein. Er is een start gemaakt met de uitrol van de ketenaanpakken KNGG en GLI. Hiervoor wordt lokaal voornamelijk geïnvesteerd in het netwerk. Regionaal wordt afgestemd hoe de IZAmiddelen kunnen worden ingezet voor deze ketenaanpakken.
•
We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord en het beleidskader en uitvoeringsplan Vitaal Leven. Hiermee geven we ook uitvoering aan het sportakkoord, de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), plan van aanpak vitale jeugd en meerjarenplan dementie 2024-2026.
2025-2026
2025 •
We geven uitvoering aan de 5 ketenaanpakken zoals genoemd in het GALA, te weten Kansrijke Start, Valpreventie, Welzijn op Recept, Kind naar Gezonder Gewicht en de Gecombineerde
23
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
werkwijze, en door onze eigen medewerkers te stimuleren om actief en gezond te leven. Het programma Vitaliteit heeft vijf strategische doelen: 1. 2. 3. 4. 5.
Planning
Status
Toelichting
Leefstijlinterventie (voor volwassenen). Waar nodig werken we de ketenaanpakken verder uit. •
We geven uitvoering aan projecten en initiatieven die bijdragen aan het verbeteren van de vitaliteit van onze inwoners, waaronder interventies gericht op mentale gezondheid, terugdringen van middelengebruik, rookvrije generatie en het bevorderen van een gezonde leefstijl (waaronder gezonde voeding).
2025
•
We gebruiken bestaande ontmoetingsplekken om de inwoners zo laagdrempelig mogelijk te ondersteunen en te stimuleren bij een gezond leven. Dit doen we bijvoorbeeld door bezoekers van ontmoetingsplekken aan te moedigen om bewegingsactiviteiten, zoals valpreventie en deelname aan sportverenigingen, te ondernemen. Om zelfredzaamheid van inwoners te versterken zetten we daar waar kan vrijwillige ouderenadviseurs en een welzijnscoach in.
2025
•
We besteden aandacht aan mentale gezondheid van de jeugd. Hierbij betrekken we maatschappelijke partners, waaronder de
2025
Gezondheid staat centraal in onze fysieke en sociale leefomgeving We zetten in op het versterken van de sociale basis We zetten in op preventie en gezonde leefstijl We stimuleren jong en oud om meer te sporten en te bewegen We staan samen voor een vitale plattelandsgemeente
24
•
In de eerste helft van 2025 hebben we vanuit de OKO-aanpak twee ouderavonden georganiseerd (17 februari over het puberbrein; 3 juni over drugs). Verder is er een gezamenlijke activiteitenkalender opgesteld met activiteiten voor jongeren of gezinnen aangeboden door het jongerenwerk, de buurtsportcoaches en OKO. We hebben een bootcamp voor gezinnen georganiseerd in mei. In het kader van een Rookvrije Generatie zijn we in gesprek geweest met tennisverenigingen, dorpshuizen en het team HR (t.b.v. het gemeentehuis) als stap om te komen tot een Rookvrije Generatie.
•
Er zijn 3 kick-off bijeenkomsten geweest om het platform Actief in Altena te promoten en tegelijkertijd in gesprek te gaan met verenigingen over ontmoeting en beweging. Dit waren goede bijeenkomsten, waar een aantal verenigingen hebben aangegeven ontmoeting en beweging ook mogelijk te maken voor inwoners met een lichamelijke of mentale beperking (uniek sporten). Daarnaast verwijzen we zoveel mogelijk door naar beweegaanbod, zoals na afloop van de training Vallen Verleden Tijd (valpreventie).
•
We hebben met GGZ Breburg afspraken over de inzet van preventie in de gemeente. Het aanbod sluit zo veel mogelijk aan bij de vragen die er zijn
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
scholen. Daarnaast ondersteunen we kwetsbare inwoners, o.a. vanuit de Hartenbrigade, via het KIEM-uur.
en is daardoor flexibel. Ook kunnen inwoners gebruik maken van het aanbod in andere gemeente. Daarnaast ondersteunen we de Hartenbrigade, het Buurtplein en KIEMuur.
•
Samen met netwerkpartners en de gemeenschap initiëren we projecten rondom dementie.
2025
•
We geven vorm aan een digitaal platform (Actief in Altena) waarop inwoners ons sporten beweegaanbod kunnen vinden.
2025
•
We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan Vitaal Platteland met daarin verder onderzoek naar en ontwikkeling van een netwerk van vitaliteitcentra, de Regio Deal Brede Welvaart, implementatie van gezondheidsbeleid binnen het instrumentarium van de Omgevingswet en het versterken van een gezonde leefomgeving met groene ontmoetingsplekken.
2025-2028
25
•
We hebben een animatiefilm ontwikkeld over ''blijven meedoen'' ondanks ziekte of beperking. Deze film is vertoond tijdens de kick-off bijeenkomsten en zal op sociale media getoond worden. In april hebben we het certificaat dementievriendelijke gemeente ontvangen van Alzheimer Nederland. In juni is het eerste wegwijspad voor inwoners met geheugenproblemen geopend in Wijk en Aalburg. Hiermee helpen we deze inwoners om actief te blijven meedoen. De pilot met een verkorte route voor de aanvraag van een aantal Wmo-voorzieningen via casemanagers dementie is met een positief resultaat afgerond. Met de zorginstellingen onderzoeken we of we deze werkwijze kunnen formaliseren.
•
Het platform Actief in Altena is begin dit jaar live gegaan. Op dit platform kunnen inwoners divers aanbod vinden van sport- en cultuur verenigingen uit Altena. 38 aanbieders hebben zich al aangesloten. Op dit moment zijn er meer dan 100 activiteiten online.
•
Besluitvorming over de locatieontwikkeling van twee vitaliteitscentra heeft plaatsgevonden in juli 2025. De vervolgfasen van de ontwikkeling
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting (ontwerp, marktconsultatie en nader onderzoek) worden ingezet in combinatie met de samenwerking binnen de Regio Deal. Om de subsidiebeschikking van de Regio Deal 'West Brabants Welvaren’ tot uitvoering te brengen is met samenwerkingspartners binnen het cluster gezondheid een overeenkomst gesloten. De Regio Deal West is een katalysator en zorgt voor (financiële) versterking van de vervolgfase van deze projecten.
•
De adviseur gezonde fysieke leefomgeving adviseert (pro)actief in lopende uitvoeringsbeleids- en participatieve processen.
Doorlopend
•
De adviseur gezonde leefomgeving heeft met haar activiteiten uitvoering gegeven aan de ZonMw subsidie Gezonde Leefomgeving. De invulling en meerwaarde van deze nieuwe functie zorgt voor het borgen en centraal stellen van gezondheid en een gezonde leefomgeving. De verantwoording wordt in september opgeleverd. Activiteiten betroffen o.a. advisering aan de omgevingstafel, betrokkenheid bij (kern)teams van lopende gebiedsprocessen en beleidsontwikkeling. De inventarisatie van de 3-30-300 regel is voor onze gemeente uitgevoerd. In het najaar gaat de adviseur in gesprek met de GGD en andere voorbeeldgemeenten om ervaringen uit te wisselen en mogelijke samenwerking te versterken.
•
Vanuit de programmalijn Vitale Organisatie geven we uitvoering aan het vitaliteitsbeleid (in programma 6).
.
•
We geven uitvoering aan het vitaliteitsbeleid van gemeente Altena
26
Doorlopend
2.2
Financieel
overzicht
(bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
2029
1.073 N 471 N 161 N 365 N 179 N 175 N 148 N 100 N 70 N 50 N 900 V 220 V 200 V 109 V 100 V 100 V 70 V 55 V 50 V
454 N 124 N 365 N 175 N 70 N 40 N 500 V 100 V -
383 N 131 N 365 N 80 N 500 V -
503 V 18 N 365 N 80 N 500 V -
574 V 18 N 365 N 80 N 500 V -
Overheveling tussen programma's Administratieve overheveling van programma overhead Administratieve overheveling naar programma overhead Administratieve overheveling naar programma 3
82 N 60 V 69 V
-
-
-
-
Budgettair neutraal Bestedingsplan KOT - baten Bestedingsplan KOT - lasten Geen realisatie asielopvang - baten Geen realisatie asielopvang - lasten Regio Deal Vitaliteitscentra – baten Regio Deal Vitaliteitscentra - lasten Tijdelijke formatie 2 fte inburgeringsconsulenten Tijdelijke formatie 2 fte inburgeringsconsulenten - dekking Tijdelijke formatie 1 fte inburgeringsconsulent Tijdelijke formatie 1 fte inburgeringsconsulent - dekking Tijdelijke formatie 1 fte projectleider statushouders Tijdelijke formatie 1 fte projectleider statushouders - dekking
248 V 248 N 247 N 247 V 186 V 186 N 180 N 180 V 87 N 87 V 55 N 55 V
147 V 147 N 87 N 87 V 55 N 55 V
95 V 95 N 87 N 87 V -
90 V 90 N 87 N 87 V -
-
20 N 960 N
89 N 717 N
18 N 477 N
22 N 519 V
13 N 598 V
168 N
55 N
94 N
91 N
145 N
25 V 143 N
55 N
94 N
91 N
145 N
1.103 N
771 N
571 N
428 V
453 V
Bijstellingen Bijstellen budget Jeugd Meicirculaire 2025 Septembercirculaire 2025 Indexatie Begeleiding (WMO) Verlaging WMO: eigen bijdrage maatwerkvz./PGB Verschuiving licht naar midden begeleiding WMO Bijstelling opvang vluchtelingen Oekraïne - baten Correctie dekking salarislasten combinatiefunctionarissen Hogere personeelskosten CIT Incidenteel maatwerk Begeleiding (WMO) Bijstelling deelnemersbijdrage MidZuid Bijstelling opvang vluchtelingen Oekraïne - lasten Raming opvang vluchtelingen Oekraïne eigen bijdrage Bijstelling budget Vitaal Altena: Vitaal platteland Bijstelling prognose WMO: opvang en beschermd wonen 18+ Bijstelling budget Jeugdhulp begeleiding: PGB Bijstelling budget Vitaal Altena: Vitaliteitscentra Bijstelling investeringen Hervormingsagenda Bijstelling budget Preventie, alcohol en drugs, LEV Bijstelling budget Plan van Aanpak / budget dementie
Diverse mutaties < 50.000 Totaal mutaties baten en lasten Mutaties reserves Actualisatie programmabudget Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen - mutatie reserve Diverse mutaties < 50.000 Totaal mutaties reserves Totaal programma 2. Altena Samenredzaam
27
Toelichting
op de mutaties
Bijstelling budget Jeugd Op basis van de realisatie 2024 is in de Kadernota 2026 vanaf 2026 een bijstelling van het budget voor Jeugd opgenomen van structureel € 1.000.000. De bijstelling wordt ook verwerkt in 2025. De raming van de lasten wordt bepaald op basis van een beleidsplan of op basis van onderliggende pxq-gegevens en inschattingen over trends en ontwikkelingen. De afgelopen jaren zijn de lasten van de jeugdzorg op deze manier geraamd. De raming van de lasten voor jeugdzorg zijn tussentijds bijgesteld op basis van tussenrapportages en de op dat moment meest recente trends en inschattingen. Meicirculaire 2025 en Septembercirculaire 2025 Vanuit de Meicirculaire 2025 en de Septembercirculaire 2025 zijn middelen ontvangen voor uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en arbeidsparticipatie via MidZuid. De ontvangen baten uit de algemene uitkering zijn geraamd op programma 6a, de lasten voor de hier genoemde taken worden op programma 2 geraamd. Indexatie Begeleiding (WMO) De budgetten voor Wmo Begeleiding worden op basis van de indexatie over 2025 met 3,9% bijgesteld. Verlaging WMO: eigen bijdrage maatwerkvoorzieningen / PGB De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo, waarbij mensen met een hoger inkomen en vermogen meer gaan betalen dan het huidige vaste abonnementstarief, is uitgesteld tot 1 januari 2027.
Dit betekent dat de verwachte extra inkomsten voor de gemeente later binnenkomen dan eerder gepland. Daarom worden de opbrengsten in de begroting naar beneden bijgesteld. Verschuiving licht naar midden begeleiding WMO We zien dat in 2025 er vaker een ‘midden’-indicatie wordt afgegeven voor Wmo-begeleiding in plaats van een lichte vorm. Dit betekent dat cliënten meer intensieve ondersteuning nodig hebben. Daarnaast is het aantal meldingen van nieuwe hulpvragen gestegen. Beide ontwikkelingen zorgen in 2025 voor hogere lasten voor de gemeente. Bijstelling opvang vluchtelingen Oekraïne - baten Van het Rijk ontvangt de gemeente een bijdrage voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Hieruit worden onder andere ambtelijke uren bekostigd. Correctie dekking salarislasten combinatiefunctionarissen In de Begroting 2025 zijn de salariskosten van de combinatiefunctionarissen ten laste van het GALAbudget gebracht. Bij nader inzien blijkt het hiervoor opgenomen bedrag te hoog te zijn. Het terugdraaien van deze begrotingsmutatie leidt tot een nadeel van € 100.000.
28
Hogere personeelskosten CIT Op basis van de tweede kwartaalrapportage van WBO Jeugdhulp wordt ons gemeentelijk aandeel in de kosten voor het regionale crisisinterventieteam (CIT) geraamd op € 248.300. Het beschikbare budget is momenteel € 195.040. Dit budget wordt ook gebruikt voor andere kosten binnen team Regie, zoals tolken en consultatie van onafhankelijke psychiaters. Hierdoor verwachten we een overschrijding van circa € 70.000. Het is nog onduidelijk of en op welke manier het CIT wordt opgenomen in het Samenwerkingsverband Lokale Teams (SLT). Incidenteel maatwerk Begeleiding (WMO) Er zijn beschikkingen afgegeven voor de maatwerkvoorzieningen inzet hulphond en thuiszorg baby. Deze waren niet begroot. Bijstelling deelnemersbijdrage MidZuid Op basis van de vastgestelde begroting 2026 van MidZuid wordt de gemeentelijke bijdrage aangepast. Bijstelling opvang vluchtelingen Oekraïne - lasten Op basis van de prognose van de werkelijke uitgaven in 2025 worden de eerder geraamde lasten met € 900.000 naar beneden bijgesteld. Raming opvang vluchtelingen Oekraïne eigen bijdrage Vanaf 1 januari 2025 zijn gemeenten verplicht om bij Oekraïense vluchtelingen in gemeentelijke opvanglocaties een eigen bijdrage te innen voor gas, water en elektriciteit. Op basis van de realisatie in de eerste helft van 2025 wordt voor 2025 een raming in de begroting opgenomen voor te ontvangen bedragen.
Bijstellen budget Vitaal Altena: Vitaal platteland Bij de uitvoering van het plan van aanpak voor groene ontmoetingsplekken zijn knelpunten geconstateerd die de voortgang in 2025 belemmeren. Hierdoor wordt het voor dit doel geoormerkte budget in 2025 niet geheel benut. In de Jaarstukken 2025 zal worden voorgesteld om een bedrag van € 200.000 over te hevelen naar 2026, zodat het budget conform de motie van de raad alsnog kan worden ingezet voor het realiseren van de groene ontmoetingsplekken. Bijstelling WMO: opvang en beschermd wonen 18+ Bij het opstellen van de regionale begroting voor Beschermd Wonen 2025 is het voorzichtigheidsbeginsel toegepast. Daarbij is rekening gehouden met een aantal risico’s en aannames die inmiddels zijn gewijzigd. Er was rekening gehouden met extra kosten voor de overdracht van zorg bij een failliete zorgaanbieder. Deze overdracht is echter al in 2024 afgerond, waardoor deze kosten niet meer van toepassing zijn. Een mogelijke uitname uit de integratieuitkering Beschermd Wonen door het ministerie van VWS gaat niet plaatsvinden. De begroting voor zorg in natura (ZIN) is gebaseerd op de cliëntaantallen van januari 2024. In maart 2025 is het aantal cliënten met 50 afgenomen, mede door een verschuiving van Beschermd Wonen naar ambulante begeleiding.
In de Meicirculaire is de integratie-uitkering Beschermd Wonen geïndexeerd, waardoor de regionale begroting is verhoogd met € 1,9 miljoen.
29
Bijstellen budget Jeugdhulp begeleiding: PGB Op basis van de prognose voor 2025 kan de eigen bijdrage voor maatwerkvoorzieningen en persoonsgebonden budgetten (PGB) worden bijgesteld. De verwachte inkomsten uit eigen bijdragen worden aangepast aan de actuele realisatie. Bijstellen budget Vitaal Altena: Vitaliteitscentra Het budget voor de vitaliteitscentra valt onder de programmalijn Vitaal Platteland en is gekoppeld aan zowel de eerste onderzoeksfase als de besluitvorming over twee locaties. Daarnaast fungeert het budget als cofinanciering binnen de Regio Deal. In juli 2025 is positief besloten over de vervolgfase van de vitaliteitscentra en de overeenkomst van de Regio Deal. Op dit moment wordt het uitvoeringsproces en de planning herijkt, inclusief de financiële uitwerking per locatie. Daarom wordt voorgesteld om een deel van het bestaande budget af te ramen en door te schuiven naar 2026 en latere jaren. Het budget blijft noodzakelijk, omdat het als cofinanciering is gealloceerd aan de Rijksbijdrage binnen de Regio Deal, die loopt tot en met 2028. Bijstellen budget investeringen Hervormingsagenda In de Begroting 2025 is € 100.000 opgenomen voor lokale maatregelen in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Omdat er nog geen bestedingsplan is opgesteld en het niet haalbaar is om in 2025 nog maatregelen te ontwikkelen, valt dit bedrag vrij.