CConstaterende datAltena
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage Tweede Bestuursrapportage 2025

Raadsvergadering 11 november 2025, gemeente AltenaBij agendapunt: Programmabegroting 2026 en Tweede Bestuursrapportage 202526.365 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Regiodeal Boer tot bord - baten en lasten De baten en lasten van de regiodeal Boer tot bord worden in de begroting verwerkt. Omdat de geraamde baten hoger zijn dan de geraamde lasten is sprake van een voordeel. Verbouwing gemeentehuis Voor de verbouwing van het gemeentehuis worden leges ontvangen. Bijstelling baten milieuleges De oorspronkelijke verwachting van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) was dat er jaarlijks 17 milieuvergunningen zouden worden afgegeven. Uit de actuele raming van de OMWB van 2 september 2025 blijkt dat dit aantal waarschijnlijk niet boven de 10 uitkomt. Op basis van deze nieuwe inzichten worden de geraamde leges structureel naar beneden bijgesteld. Septembercirculaire 2025 In de Septembercirculaire 2025 is voor 2026 binnen het gemeentefonds de decentralisatie-uitkering CDOKE opgenomen als vervanging van de specifieke uitkering CDOKE. Met deze uitkering kunnen gemeenten uitvoering geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald. Bijstelling deelnemersbijdrage OMWB De vaststelling van de Jaarrekening 2024 van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) leidt tot een terugbetaling aan de deelnemende gemeenten. Voor gemeente Altena gaat

60

het om een bedrag van € 52.000. Daarnaast wordt op basis van de begroting 2026 van de OMWB de deelnemersbijdrage vanaf 2026 bijgesteld. Budgettair neutraal - Bijstelling budget CDOKE. De raming van de baten vanuit de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) wordt bijgesteld. Tegelijk met de baten worden de lasten geraamd. - Bijstelling budget Lokale Aanpak Isolatieprogramma (LAI). De specifieke uitkering voor het ondersteunen van bewoners bij het isoleren van hun woning is ontvangen. Tegelijk met de baten worden de lasten geraamd. - Bijstelling budget Hof van Courtine. Voor het project Hof van Courtine is een subsidie (baten) ontvangen. Hiertegenover worden tegelijk de lasten geraamd. Mutaties reserves - Verwerking actualisatie reserves Kadernota 2026. In de Kadernota 2026 is opgenomen dat een aantal bestemmingsreserves kan vrijvallen en overgeheveld kan worden naar de Algemene reserve. Bij een aantal bestemmingsreserves betekent dit dat ook geraamde toevoegingen en onttrekkingen komen te vervallen. - Doorschuiven diverse projecten Omgevingswet - mutatie reserve. In 2025 worden een aantal projecten in het kader van de Omgevingswet niet uitgevoerd. Hierdoor wordt het beschikbare budget voor de Omgevingswet niet volledig benut. Als gevolg daarvan wordt ook minder gebruik gemaakt van de reserve Omgevingswet.

Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal. - Meicirculaire 2025 - Omgevingswet. In de Meicirculaire 2025 zijn extra middelen voor de uitvoeringskosten van de Omgevingswet opgenomen. Deze baten zijn verantwoord op programma 6a. De middelen worden aan de reserve Omgevingswet toegevoegd. Zie ook de Raadsinformatiebrief van 27 juni 2025.

61

Programma 5.1

5. Bereikbaar Altena

Doelenbomen

Bereikbaar Altena

Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Wat willen we bereiken?

Uitwerking Mobiliteitsvisie.

Wat gaan we daarvoor doen?

•

•

Planning

Status

Uitwerking mobiliteitsvisie (projectnummering M1, M2 e.d. conform Mobiliteitsvisie) https://ap.lc/3qGTb Permanent Kernen en woongebieden verkeersveilig inrichten met voetganger en fietser als hoofdgebruiker (M1) Aanpak verkeersveiligheidsknelpunten tussen Permanent

modaliteiten ontwikkelen en uitvoeren (M2) Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk fiets (project F9) Deze eerste drie projecten (M1, M2 en F9) worden gedekt uit jaarlijkse exploitatiebudget (€ 335.000/jaar). Waar mogelijk wordt meegelift met de voorgenomen werkzaamheden in de openbare ruimte conform het Jaarplan Openbare Ruimte. Daar waar riool- en of weg(beheer)werkzaamheden plaatsvinden wordt bezien in hoeverre maatregelen voor verkeersveiligheid, -bereikbaarheid of leefbaarheid moeten plaatsvinden. Een en ander mede gebaseerd op informatie uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid en/of andere data.

Toelichting

Dit (projecten M1 enM2) zijn twee acties waar permanent aandacht voor is. Waar problemen / knelpunten worden aangereikt (circa 750 meldingen in brede zin via Fixie/website), worden deze bezien en waar mogelijk opgelost.

•

62

Permanent

Momenteel voeren wij indachtig de aangenomen motie onderzoek uit naar het fietsnetwerk. Op basis van de inventarisatie en geanalyseerde knelpunten wordt een maatregelpakket voorgesteld (F9). Uitvoering daarvan zal vanaf 2026 plaatsvinden.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

Uitwerken onderdelen Verkeersvisie Hank (project M3) o Sluipverkeer Buitendijk Hank / Nieuwendijk (M3b; zie ook project A16)

Q1 2026

o

Aanleg vrijliggend fietspad Jachtsloot Hank (M3c)

Medio 2026

o

Vrijliggend fietspad Nathalsweg te Hank (M3d)

Medio 2o26

o

Route buitenom (tunnel Kurenpolderweg Hank uitdiepen) (M3e 1) Vrijliggend fietspad Kurenpolderweg (onder viaduct A27) (M3e 2)

tot en met 2029

o

63

Status

Toelichting M3b Sluipverkeer Buitendijk: het vastgestelde maatregelpakket wordt uitgewerkt en, waar mogelijk in combinatie met overige werkzaamheden, gerealiseerd eind 2025/begin 2026. M3c Fietspad Jachtsloot: De bestaande waardevolle boomstructuur langs de Jachtsloot en de krappe resterende maat in de openbare ruimte maakt het schier onmogelijk om een voldoende brede en veilige vrijliggende fietsvoorziening te realiseren. We blijven op zoek naar een mogelijk alternatieve oplossing. M3d Fietspad Nathalsweg: definitieve tracé is bekend. Geen planologische procedure noodzakelijk. Grondverwerving lijkt positief te verlopen. Verwachte start werkzaamheden voorjaar 2026 M3e 1 Route buitenom (Uitdiepen tunnel): de voorbereidende fase is afgerond en de mogelijkheden voor de verdieping van de tunnelbak en omliggende infrastructuur zijn in beeld gebracht. Er zijn ook gesprekken gevoerd met de stakeholders. Najaar 2025 wordt met conditionerende onderzoeken gestart. Dit zijn onderzoeken die de niet-technische aspecten van (infrastructurele) projecten in kaart brengen. Ze kijken vanuit de omgeving naar het project en vice versa. Deze onderzoeken omvatten onder andere milieu- en planologische aspecten zoals akoestiek, omgevingsveiligheid, ecologie, water, luchtkwaliteit, verkeer en bodem.

Rijkswaterstaat heeft aangegeven dat in de loop van 2026 een aanpassing van de planning voor de werkzaamheden aan Rijksweg 27 wordt verstrekt. Tot die tijd blijft het onduidelijk of en wanneer de aanpassing van de zuidelijk afrit bij Hank (afrit 21) plaatsvindt. Ons college pakt door in de verdere

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

o

Nieuwe verbinding KurenpolderwegNathalsweg Hank (M3f)

tot en met 2029

o

Fietspad Kurenpolderweg (nabij recreatiepark) Hank (M3g)

tot en met 2029

•

Aanpak fietspad langs de Middenweg (M4). Planning afhankelijk van de voortgang van de procedures als planologische procedure, grondverwerving en dergelijke

afhankelijk van keuze voor vervolg

•

Zorg dragen voor toekomstbestendige veren (M5)

Permanent

•

Aanpak recreatief verkeer opstellen en uitvoeren (M6)

Permanent

64

Status

Toelichting voorbereiding en uitvoering van de maatregelen uit de verkeersvisie Hank. Zulks geldt ook voor het vrijliggende fietspad langs de Kurenpolderweg (3e 2) tussen de Keizer Napoleonweg en onder het viaduct door. M3f Nieuwe Verbinding Kurenpolderweg – Nathalsweg: er is een principekeuze gemaakt voor de situering van deze nieuwe verbindingsweg. Uitwerking en realisatie vinden samen plaats met 3e M3g Fietspad Kurenpolderweg-west: dit project wordt integraal opgepakt met de projecten hangt 3d en 3e. M4 Aanpak Middenweg Andel-Veen; In december 2024 hebben wij aangegeven ons te heroriënteren op de beste oplossing voor het verbeteren van de fietsveiligheid. Daartoe is ook overleg gevoerd met betrokken aanwonenden, de dorpsraden en overige belanghebbenden. De raad wordt eind 2025 geïnformeerd over de resultaten en vervolgstappen. M5 Toekomstbestendige veren Voor alle veerverbindingen is en wordt gewerkt aan het verkrijgen van betere en actuelere informatie over gebruikersaantallen en exploitatiecijfers. M6 Aanpak recreatiefverkeer betreft voornamelijk het beperken van de overlast van recreatief verkeer (‘herrie makende’ motorfietsen en wielrenners) op dijklinten en in de Biesbosch. We kunnen dit gedrag slechts in zeer beperkte mate beïnvloeden. F7 Bepalen en inrichten regionale fietsnetwerk in Almkerk en Waardhuizen is (conform planning nog niet in 2024 opgepakt.

De in 2024 uitgevoerde verkenning naar de aanleg van ‘doorfietspad’ / snelle fietsverbinding tussen de

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

Bepalen en inrichten regionale fietsnetwerk in Almkerk en Waardhuizen (F7)

Na 2025

•

Verkennen regionale fietsverbinding vanaf de Tol naar de Merwedebrug (F8)

2025-2026

•

Op orde maken hoofnetwerk fiets (F9)

2025-2030

•

Ontwikkelen mobiliteitshubs in drie schaalniveaus (project O10) Ontwikkelen interregionale hub De Tol (project O11). In combinatie met ontwikkeling Werkendam Noord (A13) en Bus Rapid Transit

2024-2040

Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (O12)

Permanent

•

•

65

2024-2030

Status

Toelichting Tol en de Merwedebrug (F8) wordt verder meegenomen in de fietsvisie die momenteel wordt opgesteld. F9 Hoofnetwerk fiets wordt nadrukkelijk opgepakt in het kader van de motie de Fiets op 1.van juli 2024. Aanpakken van knelpunten wordt de komende jaren opgepakt. De feitelijke realisatie van diverse voorzieningen bij de HUBS (O10) te Hank, Nieuwendijk, De Tol laat langer op zich wachten dan gepland. Dit is een gevolg van afstemming met RWS alsook de te beperkte ambtelijke capaciteit. Het opwaarderen van de HUB De Tol (O11) wordt in samenspraak met de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) onder andere voorgedragen voor de zogenaamd WoKT (Woningbouw op Korte Termijn) subsidieregeling. De door Rijkswaterstaat aangekondigde herfasering van de werkzaamheden aan Rijksweg 27 in combinatie met de ontwikkeling van Werkendam noord biedt andere/nieuwe kansen voor het realiseren van een HUB nabij de Tol. Openbaar Vervoer O12 Rond de start van de nieuwe dienstregeling (6/7/2025) hebben we het (bewaar)boekje Vervoer in Altena huis aan huis bezorgd. Daarmee is gewerkt aan de bruikbaarheid en begrijpelijkheid van het openbaar vervoer in Altena. Aangaande de betaalbaarheid onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om kortingspassen te introduceren voor diverse doelgroepen in onze gemeente.

De bereikbaarheid wordt onder andere verbeterd door de voorgenomen plaatsing van afsluitbare fietsenstallingen bij de HUBs en mogelijkerwijs ook

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

Verbeteren verbinding Werkendam en A27 voor gemotoriseerd verkeer (A13).

tot en met 2030

•

Aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) (A14).

tot en met 2027

•

Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (A15).

tot en met 2031

66

Status

Toelichting op andere plekken als de ervaringen met deze stallingsvoorzieningen goed zijn. De beschikbaarheid van het openbaar vervoer is door de introductie van Bravoflex verbeterd. Voorts heeft de oproep aan 240 verenigingen / kerken geleid tot het met één vereniging doorpakken op inzet van leden op één of meerdere openbaar vervoersverbindingen. Dit wordt najaar 2025 nader uitgewerkt. Inmiddels wordt gewerkt aan het opstellen van een definitief ontwerp voor de tweede ontsluiting (M13) van de kern Werkendam. Ook voor deze ontsluiting wordt een aanmelding gedaan bij de WoKT subsidieregeling (zie onder project O11). De provincie heeft aangaande A14 Kromme Nol concrete stappen gezet betreffende de verdere voorbereidingen. Onder andere is, samen met de gemeente Altena, overleg gevoerd met de dorpsraden en de vertegenwoordigers van ZLTO/ACA/Cumela. Najaar 2025 is er een brede informatiebijeenkomst. Verwachte start uitvoering werkzaamheden is in voorjaar 2027. Aangaande project A15 Slimme Aanpak A27, kan worden gesteld dat zowel bestuurlijk als ambtelijk overleg heeft plaatsgevonden op de vier sporen: Spoor 1 | Optimale beschikbaarheid HWN - Project A27 / Aannemer - Kwaliteitssprong Openbaar Vervoer 2030 (BGU) - Openbaar Vervoer tijdens de ombouw Spoor 2 | Mobiliteitsmanagement - Bewoners & Logistiek - Smart Mobility Spoor 3 | Verkeersmanagement & Monitoring - Monitoring

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting Spoor 4 | Lokale inframaatregelen - Randvoorwaardelijke mobiliteitstransitie (structureel) - Minder hinder (tijdelijk) Om de overlast vanwege sluipverkeer tegen te gaan wordt het vastgestelde maatregelpakket uitgewerkt en, waar mogelijk in combinatie met overige werkzaamheden, gerealiseerd eind 2025/begin 2026.

•

Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 op basis van het in 2023 uit te voeren onderzoek (A16).

tot en met 2026

•

Verbeteren hoofdstructuur gemotoriseerd verkeer Tol-Woudrichem-de Rietdijk (N322/N267) in samenhang met amendement inzake mobiliteitsvisie aangaande verbinding Rietdijk – A27 van 22 juni 2021 (A17)

2024-2026

Er zijn eerste ambtelijke overleggen geweest inzake verdere studie N322.

•

Aanpak landbouwverkeer (in samenwerking binnen Regio West-Brabant) (18) Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk auto met aandacht voor slimme voertuigen (A19)

Afgerond

Afgerond.

Permanent

Opstellen laadstrategie auto (G20). Opstellen laadstrategie fiets (G21).

Afgerond Afgerond

Project A19 Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk auto met aandacht voor slimme voertuigen is nog niet actief opgepakt. We volgen vanaf de zijlijn de ontwikkelingen die hier spelen en haken waar nodig aan. Projecten G20 en G21 gaan over verduurzamen van vervoer. Enerzijds de laadstrategie voor auto's (G20) en anderzijds laadpunten voor de elektrische fiets (G21). In 2024 zijn circa 100 laadpalen geplaatst. Daarbij werden we in circa 30% van de gevallen geconfronteerd met bezwaren op de voorgestelde locaties. Overleg en soms ene juridische procedure

•

• •

67

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Permanent •

Gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes (G22).

De planningen zijn afhankelijk van de voortgang van de procedures als planologische procedure, grondverwerving en dergelijke.

Toelichting heeft uiteindelijk geleid tot (bepekte) aanpassing van de locaties. Project G22 is als laatste project opgenomen in de mobiliteitsvisie. Dit project betreft de zogenaamde mensgerichte maatregelen: gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes. In 2024 is een nieuw meerjarenplan voor mensgerichte maatregelen opgesteld.

Ontsluiting kern Werkendam (projectnummering conform Mobiliteitsvisie Ontsluiting kern Werkendam.

•

We onderzoeken de opties tot verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer en nemen hierin een besluit (project A13).

tot circa 2030

Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project A13

A27 en onderliggend wegennet (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) De A27 en het onderliggend wegennet.

• •

Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project 15). Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 op basis van het in 2023 uit te voeren onderzoek (project 16)

tot en met 2031

Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project A15 Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project A16

tot en met 2026

Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen.

• •

Aanpak mobiliteitshubs in 3 schaalniveaus (project O10). Ontwikkelen interregionale hub De Tol (project O11). In combinatie met ontwikkeling Werkendam Noord-Oost en Bus Rapid Transit

tot circa 2040 tot circa 2030

De feitelijke realisatie van diverse voorzieningen bij de HUBS (O10 en O11) te Hank, Nieuwendijk, De Tol laat langer op zich wachten dan gepland. Dit is een gevolg van afstemming met RWS alsook de te beperkte ambtelijke capaciteit. Het opwaarderen van de HUB De Tol (O13) wordt in samenspraak met de Stedelijke Regio Breda Tilburg

68

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

Permanent

Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (project O12)

Status

Toelichting (SRBT) onder andere voorgedragen voor de zogenaamd WoKT (Woningbouw op Korte Termijn) subsidieregeling. De door Rijkswaterstaat aangekondigde herfasering van de werkzaamheden aan Rijksweg 27 in combinatie met de ontwikkeling van Werkendam noord biedt andere/nieuwe kansen voor het realiseren van een HUB nabij de Tol. Openbaar Vervoer O12 Rond de start van de nieuwe dienstregeling (6/7/2025) hebben we het (bewaar)boekje Vervoer in Altena huis aan huis bezorgd. Daarmee is gewerkt aan de bruikbaarheid en begrijpelijkheid van het openbaar vervoer in Altena. Aangaande de betaalbaarheid onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om kortingspassen te introduceren voor diverse doelgroepen in onze gemeente. De bereikbaarheid wordt onder andere verbeterd door de voorgenomen plaatsing van afsluitbare fietsenstallingen bij de HUBs en mogelijkerwijs ook op andere plekken als de ervaringen met deze stallingsvoorzieningen goed zijn. De beschikbaarheid van het openbaar vervoer is door de introductie van Bravoflex verbeterd. Voorts heeft de oproep aan 240 verenigingen / kerken geleid tot het met één vereniging doorpakken op inzet van leden op één of meerdere openbaar vervoersverbindingen. Dit wordt najaar 2025 nader uitgewerkt.

69

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting Planmatig beheer en onderhoud van het watersysteem.

We komen tot besluitvorming over de overdracht van stedelijk water met het Waterschap.

2025

Er vindt op dit moment afstemming plaats met het Waterschap.

Doorontwikkeling tot een robuuste en toekomstbestendige Buitendienst.

Uitvoeren ontwikkelplan Buitendienst gericht op efficiency, kwaliteit en dienstverlening, gebaseerd op het Antearapport (2020). In de periode 20242026 worden stappen genomen om een robuuste en toekomstbestendige buitendienst tot stand te brengen. Tevens wordt er aandacht besteed aan het bevorderen van een professionele werkcultuur en het creëren van een plezierige werkomgeving voor medewerkers.

2025-2026

De periode 2023-2024 was bestemd voor bedenken, voorbereiden en uitwerken. 2025-2026 zal gebruikt worden voor de verdere implementatie en borging. Van verandering naar verbetering. Het opzetten van een adequaat bedrijfsbureau, invoeren van integraal beeld- en kerngericht werken, software en systemen op orde, samenwerking met MidZuid professionaliseren, afstemming met RB intensiveren, financiën op orde, gebiedsbeheerders gepositioneerd, capaciteit afgestemd op werkpakket, etc. Kortom: van dingen doen naar de goede dingen goed doen.

70

5.2

Financieel overzicht

(bedragen in €)

2025

2026

2027

2028

2029

Bijstelling waterschapslasten wegen

115 N

-

-

-

-

Bijstelling Riveer

100 N

86 N

87 N

88 N

89 N

Bijstelling budget degeneratievergoedingen

184 V

184 V

184 V

184 V

184 V

Bijstelling budget glasvezel

139 V

219 V

219 V

85 V

85 V

Tijdelijke formatie 1 fte projectmedeweker Mobiliteit

59 N

-

-

-

-

Tijdelijke formatie 1 fte projectmedewerker Mobiltiet - dekking

59 V

-

-

-

-

Diverse mutaties < 50.000

63 V

116 N

N

112 V

53 N

Totaal mutaties baten en lasten

170 V

200 V

315 V

292 V

126 V

Bijstelling budget glasvezel - mutatie reserve

109 N

109 N

109 N

-

-

Diverse mutaties < 50.000

13 N

13 N

13 N

13 N

13 N

Totaal mutaties reserves

122 N

122 N

122 N

13 N

13 N

Totaal programma 5. Altena Bereikbaar

49 V

79 V

194 V

280 V

113 V

Bijstellingen

Budgettair neutraal

Mutaties reserves

Toelichting o

p de mutaties

Bijstelling waterschapslasten wegen Er zijn meer aanslagen watersysteemheffing wegen opgelegd door Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR). Dit leidt tot hogere lasten. Bijstelling Riveer Op basis van de aangepaste begroting van Riveer wordt de raming in de begroting meerjarig bijgesteld. Bijstelling budget degeneratievergoedingen Door veroudering van bestaande kabels en leidingen is de opgave voor vervanging substantieel toegenomen. Daarnaast zijn de tarieven verhoogd, wat leidt tot hogere legesopbrengsten. Ook de energietransitie draagt bij aan een stijging van de leges, doordat er meer werkzaamheden plaatsvinden waarvoor leges worden geheven. Bijstelling budget glasvezel en mutatie reserve De aanleg van glasvezel door Delta bevindt zich in de afrondingsfase. Delta is nog bezig met naaansluitingen, waardoor er minder werkzaamheden plaatsvinden. Dit leidt tot lagere inhuurkosten. Glaspoort zet de aanleg voort en vraagt per kern vergunningen aan. De leges worden pas geheven na akkoord op de overname van Delta. Voor de kernen waar de aanleg al is uitgevoerd, wordt de

71

degeneratie nog in rekening gebracht bij Glaspoort. Door de lagere inhuurkosten is een lagere onttrekking uit de reserve Glasvezel voldoende. Budgettair neutraal Tijdelijke formatie 1 fte en dekking Projectmedewerker Mobiliteit tot 31 december 2025. Gebruikersaantallen veerverbindingen Zoals toegezegd en aangekondigd in de raadsinformatiebrief d.d. 11 september 2025 is hieronder informatie opgenomen over het gebruik van de diverse veren. Het betreft de gebruikersaantallen van de veren van en naar de gemeente Altena in de eerste twee kwartalen van 2025. Bergsche Maasveren In onderstaande tabel zijn de gebruikersaantallen van de veerverbindingen Drongelen – Waalwijk en Dussen – Sprang Capelle verwerkt. Voetgangers

Fietsers

Auto

Motor

Vrachtauto

Drongelen – Waalwijk

1.315

47.263

54.023

1.247

53

Dussen – Sprang Capelle

921

28.695

35.582

3.208

29

Veer Veen – Aalst In onderstaande tabel zijn de gebruikersaantallen opgenomen voor het veer Veen – Aalst v.v.:

Veen – Aalst

Voetgangers

Fietsers

Auto

Motor

Vrachtauto

2.703

53.959

16.955

791

5

Veerverbinding Riveer oostkant (Woudrichem) In onderstaande tabel zijn de gebruikersaantallen opgenomen in de eerste twee kwartallen van 2025. Opstaplocatie

Voetgangers

Fietsers

Totaal

Woudrichem

10.612

16.305

26.917

Slot Loevestein

1.028

248

1.276

Fort Vuren

381

215

596

Gorinchem

11.936

15.051

26.987

72

Programma 6 6.1

Doelenbomen

. Financiën Financiën

Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

HRM HRM-: Vergroten aantrekkelijkheid als werkgever

• • •

• •

HRM-R: HR

•

•

Invulling en uitvoering geven aan employer branding campagne. KPI's vaststellen om naamsbekendheid en zichtbaarheid te meten. Samenwerking op het gebied van talentmanagement en leren & ontwikkelen in de regio en het mobiliteitscentrum. Implementeren talentmanagent toolherkennen van talenten (basisprofiel). Vitaliteitsbeleid vaststellen en uitvoeren om invulling en richting te geven aan de vitale organisatie als onderdeel van het themaprogramma Vitaliteit.

Afgerond

We zetten in op netwerken, op het delen van kennis en op een voorbeeld zijn voor anderen door innovatief en vernieuwend te zijn. We moeten ons meer bewust zijn om zaken die wij vanzelfsprekend vinden, te verspreiden en te delen in de regio. We zijn actief met PR door

2022-2026

73

2026 2024-2025

In afstemming met de OR en de werkgroepen wordt uitvoering gegeven aan de adviezen van twee van de drie werkgroepen. De vitaliteitskalender voor de tweede helft van het jaar is vastgesteld.

2024-2025 2024-2025

We participeren actief in het HR-adviseursnetwerk in de regio (P-web) en dragen bij aan kennisdeling via het Mobiliteitscentrum, bijvoorbeeld door informatie te delen over onze projecten zoals talentmanagement en vitaliteit.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

• •

HRM-T: investeren in talenten van onze medewerkers.

•

•

Planning

de gemeente te vertegenwoordigen en te presenteren. We participeren actief in werkgroepen in de regio geïnitieerd door gemeenten of provincie. We onderzoeken en versterken de samenwerking met regio West-Brabant en het mobiliteitscentrum.

We zetten in op het herkennen, erkennen en inzetten van talenten van medewerkers op plekken waar de talenten tot hun recht komen en kunnen groeien. Door formeel en informeel leren en ontwikkelen gaan we talenten verder laten groeien. Om de talenten vast te stellen gaan we een standaardsystematiek inzetten. We zetten in op het gebruik van het beschikbare opleidingsbudget, gebruik van de systematiek en talenten leidend laten zijn in stappen in plaats van ervaring.

Status

Toelichting In het najaar wordt geparticipeerd in de aanbesteding van de inhuuradministratie van het mobiliteitscentrum. In het najaar vindt een bijeenkomst plaats van alle portefeuillehouders HR in de regio voor een eerste kennismaking en oriëntatie op toekomstige ontwikkelingen in het vakgebied. Dit is op initiatief van de gemeente Altena.

Afgerond

2024-2025

Circa de helft van de collega's heeft de talententool ingevuld. In diverse teams zijn talenten op individueel en teamniveau in beeld gebracht via teamsessies. In diverse teams/clusters hebben ook al verdiepende vervolgsessies plaatsgevonden. Het onderzoek dat in de eerste helft van 2025 is uitgevoerd door een stagiaire “hoe talenten meer leidend te laten zijn in stappen in plaats van ervaring”, krijgt opvolging in de tweede helft van 2025. Aanbevelingen uit dit onderzoek worden meegenomen in een vernieuwde regeling werving & selectie. Om het gesprek over het kennen, ontwikkelen en benutten van talenten te stimuleren, heeft dit thema een duidelijke plek in het vitaliteitswiel dat we in het tweede half jaar door ontwikkelen.

HRM - Vitale gemeente: hand in hand gaan van vitaal Altena en vitale gemeente.

We zijn als gemeentelijke organisatie een voorbeeld voor de inwoners: practice what you preach. We gaan in co-creatie met vitale samenleving en arbodienst een meerjarenprogramma vormgeven om te komen tot een vitale gemeente.

74

doorlopend

Een van de drie HR-speerpunten is “vitale medewerker”. Met onze initiatieven zorgen we dat medewerkers gezond blijven.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting Er worden uiteenlopende acties aangeboden. In het najaar krijgen de beweegambassadeurs een duidelijkere rol binnen de teams.

Huisvesting, dienstverlening en vastgoed De gemeentelijke organisatie werkt op één locatie in 2028

Besluitvorming raad over voorlopig en definitief ontwerp uitbouw locatie Almkerk. • We werken de details uit in een definitief en technisch ontwerp. • We selecteren bouwteampartners voor de bouwfase.

Q2 definitief en technisch ontwerp gereed. Eind 2025 start bouw.

In december 2024 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college gevraagd wordt te komen tot een aangepast efficiënt en doelmatig ontwerp, op basis van het huidige pakket van eisen. Het concept voorlopig ontwerp en het budget is door de raad in april 2025 vastgesteld. Het concept voorlopig ontwerp wordt nu uitgewerkt naar een definitief voorlopig ontwerp en vervolgens wordt dit uitgewerkt naar het Definitieve ontwerp (DO) en het Technisch ontwerp (TO).

Altena in control Realistische begrotingsramingen: begroting en realisatie sluiten beter op elkaar aan dan in voorgaand jaar.

•

•

Gelet op het financieel verslechterde meerjarenperspectief, worden in 2025 ombuigingsvoorstellen uitgewerkt die ervoor moeten zorgen dat de Begroting 2026 (en/of meerjarenraming) sluitend wordt. De raad wordt hier richting Kadernota 2026 bij betrokken en geeft richting welke ombuigingen in de Begroting 2026 worden verwerkt. We verbeteren de begrotingsdiscipline verder door meer te investeren in goed budgethouderschap. In 2024 zijn alle (deel)budgethouders via de Altena-Academie (bij)geschoold door middel van een cursus budgethouderschap. Daarnaast blijven we inzetten op het realistischer (durven) ramen en

75

2025

•

•

•

•

In het eerste halfjaar van 2025 zijn de Jaarrekening 2024, de Eerste Bestuursrapportage 2025 en de Kadernota 2026 inclusief ombuigingsvoorstellen opgesteld. De Kadernota 2026 vormt de basis voor het opstellen van de Begroting 2026. Om de begrotingsdiscipline te vergroten blijft investeren in sturing en beheersing een aandachtspunt. In het eerste halfjaar van 2025 zijn opnieuw cursussen P&C-cyclus en cursussen budgethouderschap gegeven. In het kader van de ombuigingen vanaf 2026 worden diverse voorstellen gedaan om nog scherper aan de wind te gaan varen en meer realistische ramingen op te nemen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

•

Planning

Status

Toelichting

voor de investeringen de paragraaf investeringen verder door te ontwikkelen. De informatievoorziening in de P&C-producten ontwikkelen we verder door, door meer te focussen op bestuurlijk relevante doelen / prestaties die voor de raad politiek interessant zijn. Informatiemanagement

Informatieveiligheid en privacy is op orde.

•

ENSIA-audits laten uitvoeren en uitkomst delen met de raad d.m.v. een RIB.

•

ARDA modules aanbieden (voor organisatie en raadsleden) (bewustwordingsmodules om medewerkers en raadsleden op de juiste manier te leren omgaan met informatieveiligheid en privacy). Verwerkingsregister op orde.

•

2025-2026

•

•

•

De audits 2025 zijn in voorbereiding. De NIS2richtlijn wordt geïmplementeerd in de Cyberbeveiligingswet en zal naar verwachting in het 2e kwartaal van 2026 in werking treden. NIS2 invoering zal in 2026 veel vragen van de organisatie met name waar het gaat om de organisatiebrede borging van deze wetgeving bij de uitvoering van de gemeentelijke taken. De gemeente dient te zorgen voor een veilige omgeving en dient dit ook te waarborgen. Zowel in 2025/2026 ligt de nadruk op de naleving en het volgen van het bewustzijnsprogramma. Tevens is een evaluatie op de deelname en de effecten van ARDA als actiepunt opgenomen.

Gemeentelijke belastingen Kostendekkende tarieven voor gemeentelijke diensten en producten, met uitzondering van de grafrechten.

Het heffen en innen van de gemeentelijke belastingen en leges conform de beleidsuitgangspunten zoals opgenomen in de paragraaf lokale heffingen voor 2025.

76

2025-2026

De tarieven voor gemeentelijke diensten en producten voor het jaar 2025 zijn op basis van de in de Kadernota 2025 en Begroting 2025 opgenomen uitgangspunten vastgesteld.

6.2

Financieel

overzicht

6a. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (bedragen in €)

2025

2026

2027

2028

2029

57 N

56 N

56 N

56 N

56 N

Meicirculaire 2025

4.040 V

2.550 V

2.649 V

2.789 V

2.941 V

Septembercirculaire 2025

2.846 V

1.269 V

301 N

630 N

867 N

Bijstelling salarislasten o.b.v. Cao - dekking

1.000 V

2.633 V

3.494 V

3.494 V

3.494 V

Bijstelling rente Schatkistbankieren

235 V

-

-

-

-

Bijstelling baten aanmaningen dwangbevelen

128 V

127 V

127 V

127 V

127 V

Bijstelling opbrengst OZB

119 V

133 V

151 V

185 V

175 V

BTW en BTW-compensatiefonds 2024

119 V

-

-

-

-

50 V

-

-

-

-

Rente kortlopende geldleningen - baten

2.800 V

-

-

-

-

Rente kortlopende geldleningen - lasten

2.800 N

-

-

-

-

152 N

100 N

154 V

236 V

54 V

8.328 V

6.557 V

6.219 V

6.145 V

5.869 V

Diverse mutaties < 50.000

6V

6V

6V

6V

6V

Totaal mutaties reserves

6V

6V

6V

6V

6V

8.333 V

6.563 V

6.224 V

6.151 V

5.874 V

Bijstellingen Bijstelling deelnemersbijdrage SVHW

Overheveling tussen programma's Raadsonderzoek Nieuwe Banne

Budgettair neutraal

Diverse mutaties < 50.000 Totaal mutaties baten en lasten Mutaties reserves

Totaal programma 6a. Alg. dekkingsmiddelen en onvoorzien

Toelichting op de mutaties

Verhoging deelnemers bijdrage SVHW Zoals vermeld in het raadsvoorstel zienswijzen ontwerpbegrotingen 2026 gemeenschappelijke regelingen verandert SVHW vanaf 2025 de verwerking van invorderingsopbrengsten. Deze worden niet langer gebruikt als dekking van de begroting, maar rechtstreeks uitgekeerd aan de deelnemers. Hierdoor stijgt de deelnemersbijdrage, maar deze stijging wordt volledig gecompenseerd door de uitkering van invorderingskosten. Een deel van de hogere lasten van de deelnemersbijdrage SVWH staat op programma 3 en 4 en is daar opgenomen onder diverse mutaties.

77

Meicirculaire 2025 en Septembercirculaire 2025 - Op basis van de Meicirculaire 2025 worden extra middelen in de algemene uitkering ontvangen. De toename van de algemene uitkering is met name het gevolg van de compensatie die gemeenten ontvangen voor de terugval in het gemeentefonds (zie ook de raadsinformatiebrief van 27 juni 2025). - De Septembercirculaire 2025 leidt in het jaar 2025 tot een (forse) toename van de algemene uitkering. Belangrijkste oorzaak is de compensatie voor de tekorten in de jeugdzorg in de jaren 2023 en 2024. Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten een compensatie van € 728 miljoen beschikbaar te stellen. Voor Altena gaat het om een incidenteel bedrag van € 2.050.ooo. - In de jaren vanaf 2026 is in de Septembercirculaire 2025 sprake van een negatieve ontwikkeling van de algemene uitkering. Dit is het gevolg van bijstelling van de loon- en prijscompensatie en van hogere WOZ-waarden. De indicator pBBp in de Septembercirculaire 2025 is gebaseerd op de Macro-Economische Verkenningen (MEV) 2026 van het Centraal Planbureau (CPB). De MEV 2026 verwacht een lagere loon- en prijsontwikkeling, waardoor de compensatie voor het loonen prijsontwikkelingen lager uitpakt ten opzichte van de Meicirculaire 2025. De waardeontwikkeling van woningen en niet-woningen stijgt fors meer dan vorig jaar.

De waardeontwikkeling is voor de algemene uitkering een aftrekpost, een hogere waardeontwikkeling leidt tot een lagere algemene uitkering. Bijstelling salarislaten o.b.v. Cao - dekking Op basis van de Cao-afspraken 2025-2027 worden de salarislasten bijgesteld. Dekking vindt plaats ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (zie programma 6a). Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal. Bijstelling rente Schatkistbankieren Op basis van de realisatie in het eerste halfjaar van 2025 en de prognose van de renteopbrengst op de rekening van Schatkistbankieren bij het Rijk wordt de raming van de renteopbrengst in 2025 met € 235.000 verhoogd. Bijstelling baten aanmaningen dwangbevelen Zoals vermeld in het raadsvoorstel zienswijzen ontwerpbegrotingen 2026 gemeenschappelijke regelingen verandert SVHW vanaf 2025 de verwerking van invorderingsopbrengsten. Deze worden niet langer gebruikt als dekking van de begroting, maar rechtstreeks uitgekeerd aan de deelnemers. Hierdoor stijgt de deelnemersbijdrage, maar deze stijging wordt volledig gecompenseerd door de uitkering van invorderingskosten. Bijstelling opbrengst OZB Uit de raming van SVHW van medio juni 2025 blijkt dat de opbrengst uit de onroerendezaakbelasting (OZB) hoger is dan eerder geraamd. Dit komt doordat de waarde van nietwoningen hoger is dan verwacht. De waarde van woningen is lager dan geraamd.

Op basis van de nieuwe waarderingen, volumegroei en de inflatiecorrectie wordt conform het vastgestelde tarievenbeleid de raming voor de jaren 2026 tot en met 2029 bijgesteld.

78

BTW en BTW-compensatiefonds Op basis van suppletieaangiften over 2024 is sprake van nog te betalen BTW alsmede nog bij het BTW-compensatiefonds te declareren BTW. Per saldo leidt tot een mutatie in 2025 van € 119.000 voordelig. Overheveling tussen programma's Raadsonderzoek Nieuwe Banne. Conform het raadsbesluit van 1 juli 2025 vindt een raadsonderzoek plaats naar Nieuwe Banne. De kosten komen ten laste van het budget onvoorzien (zie ook programma 1). Budgettair neutraal Rente kortlopende geldleningen - baten en lasten. Op basis van de realisatie in het eerste halfjaar van 2025 is een prognose opgesteld voor de rentebaten op kort geld op de rekening courant bij de BNG Bank. Deze prognose geeft een actueel beeld van de te verwachten rentebaten en -lasten over heel 2025.

79

6b. Overhead Programma 6b. Overhead (bedragen in €)

2025

2026

2027

2028

2029

Bijstelling salarislasten o.b.v. Cao

985 N

2.608 N

3.456 N

3.456 N

3.456 N

Actualisatie voorziening verlofsparen

748 N

-

-

-

-

Bijstelling lasten onderhoud applicaties

700 N

700 N

700 N

700 N

700 N

Bijstelling lasten voormalig personeel

319 N

200 N

200 N

200 N

200 N

Bijstelling facilitair budget

178 N

-

-

-

-

Digitalisering cliëntdossiers Sociaal Domein

50 N

98 N

45 N

-

-

Verbouwing ruimtes Werf - kapitaallasten

-

53 N

52 N

52 N

51 N

Verbouwing gemeentehuis - kapitaallasten

-

-

136 N

8N

9N

Bijstelling budget Arbo en Preventie

241 V

-

-

-

-

Bijstelling budget organisatieontwikkeling

80 V

-

-

-

-

Bijstelling budget Vitale organisatie

80 V

-

-

-

-

Bijstelling budget Werving en selectie

75 V

25 V

25 V

25 V

25 V

Bijstelling budget Opvang en huisvesting bijz. doelgroepen

69 V

-

-

-

-

Uitkering fee Flex West-Brabant 2024

64 V

-

-

-

-

Verhuur ruimtes Werf - huuropbrengst

-

50 V

50 V

50 V

50 V

Administratieve overheveling naar programma 2

82 V

-

-

-

-

Administratieve overheveling van programma 2

60 N

-

-

-

-

Formatie 1 fte Omgevingsmanager

97 N

97 N

97 N

97 N

97 N

Formatie 1 fte Projectsecretaris

87 N

87 N

87 N

87 N

87 N

Formatie 2 fte - dekking investeringen

184 V

184 V

184 V

184 V

184 V

Diverse mutaties < 50.000

151 V

59 V

358 N

40 N

37 N

2.198 N

3.525 N

4.873 N

4.381 N

4.378 N

Verbouwing gemeentehuis - dekking reserve

50 V

98 V

45 V

-

-

Mobiliteitsverband voormalig personeel - dekking reserve

128 V

-

-

-

-

-

-

350 V

-

-

178 V

98 V

395 V

-

-

2.020 N

3.427 N

4.478 N

4.381 N

4.378 N

Bijstellingen

Overheveling tussen programma's

Budgettair neutraal

Totaal mutaties baten en lasten Mutaties reserves

Digitalisering cliëntdossiers Sociaal Domein - dekking reserve Totaal mutaties reserves Totaal programma 6b. Overhead

80

Toelichting op de mutaties

Bijstelling salarislasten o.b.v. Cao Op basis van de Cao-afspraken 2025-2027 worden de salarislasten bijgesteld. Dekking vindt plaats ten laste van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (zie programma 6a). Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal. Actualisatie voorziening verlofsparen De voorziening verlofsparen wordt op basis van het aantal bovenwettelijke en spaarverlofuren per 1 augustus 2025 geactualiseerd. Dit leidt in 2025 tot hogere lasten van € 748.000. Bijstelling lasten onderhoud applicaties De kosten voor contractueel onderhoud applicaties lopen niet in de pas met de ramingen in de begroting. Voor 2025 wordt een tekort geraamd op het budget verwacht. Dit tekort wordt veroorzaakt door vernieuwing van de Centric-raamovereenkomst, prijsstijgingen, hogere implementatiekosten modernisering werkplek en de aanschaf van meer applicaties. De ICT-kosten zijn in lijn met de organisatiebenchmark van Berenschot uit 2023 en met de M&I-benchmark ICT kosten gemeenten uit 2024 (cijfers over 2025 zijn nog niet gepubliceerd). Per saldo is sprake van structureel hogere lasten van € 700.000. De afgelopen jaren is ingezet op het volledig overgaan naar werken in de Cloud en de moderne digitale werkplek. Daarmee werken we in een solide goed beveiligde digitale omgeving die toekomstbestendig is.

Daarnaast kunnen we stellen dat we hiermee een hoger beveiligingsniveau hebben bereikt dan werken binnen de Citrix omgeving als ook een hogere mate van gebruiksvriendelijkheid. Tevens zou werken in de Citrix omgeving gepaard gaan met een hogere kostenstijging. Bijstelling lasten voormalig personeel In 2025 is sprake van hogere lasten voor voormalig personeel dat na 1 januari 2019 in dienst is getreden. Daarnaast zijn in 2025 de lasten voor WW- en WGA-uitkeringen toegenomen. Gemeente Altena is hiervoor eigen risicodrager, wat betekent dat deze uitkeringen ten laste komen van de gemeente. Op basis van de verplichtingen die voortvloeien uit de huidige WW-en WGA-uitkeringen moet de begroting voor 2026 tot en met 2029 naar boven worden bijgesteld. Bijstelling facilitair budget Een prognose van de facilitaire kosten over 2025 laat zien dat het beschikbare budget wordt overschreden. De overschrijding wordt veroorzaakt door uitbreiding van de organisatie, met meer medewerkers en daarmee een hogere belasting van de gebruikte ruimtes (bijvoorbeeld hogere kosten voor koffie en thee), stijgende kosten voor alarmopvolging en beveiliging, door intensievere bewaking van het gemeentehuis en door indexering van kosten, waarmee in het huidige budget geen rekening is gehouden. In eerdere jaren konden deze stijgingen nog binnen het totale centraal facilitaire budget worden opgevangen.

In 2025 is dat niet meer mogelijk. Digitalisering cliëntdossiers Sociaal Domein Binnen het sociaal domein van gemeente Altena zijn fysieke cliëntdossiers nog leidend, omdat dit onderdeel buiten het vervangingsbesluit voor archiefbewerking valt. Ondanks dat er digitaal

81

gewerkt wordt, brengt het behoud van papieren dossiers risico’s met zich mee. Het totale fysieke archief beslaat circa 160 strekkende meter en bevat dossiers over Participatie (inclusief schuldhulpverlening), WMO en Jeugd. Door het vervallen van de huisvesting in Wijk en Aalburg per 1 september 2027 en het ontbreken van opslagruimte in Almkerk, is digitalisering noodzakelijk. Voor de kostenraming is een marktconsultatie uitgevoerd. De kosten worden gedekt ten laste van de reserve Frictiekosten. Verbouwing ruimtes Werf Zorgverleners in Woudrichem hebben moeite met het vinden van passende huisvesting. Conform het raadsbesluit van 22 april 2025 worden daarom ruimtes in De Werf geschikt gemaakt en verhuurd aan zorgaanbieders. Dit biedt een kortetermijnoplossing en draagt bij aan een efficiënter gebruik van gemeentelijk vastgoed. De verbouwing van de te verhuren ruimtes vergt een investeringsbudget van € 250.000. De kapitaallasten van de investering worden vanaf 2026 in de begroting verwerkt. Verbouwing gemeentehuis - kapitaallasten Medio 2023 heeft de gemeenteraad besloten de gehele organisatie te huisvesten in het gemeentehuis Almkerk. Om dat te realiseren moet het gemeentehuis uitgebreid worden. Onderdeel van deze uitbreiding is een nieuwe raadzaal.

Conform de raadsbesluiten van 24 september 2024 en 22 april 2025 wordt door de raad een investeringsbudget van in totaal € 13.954.974 beschikbaar gesteld. De kapitaallasten van deze investering worden vanaf 2026 in de begroting verwerkt. Bijstelling budget Arbo en preventie In de Eerste Bestuursrapportage 2024 is budget toegekend voor het beschikbaar stellen van thuiswerkfaciliteiten, zodat wordt voldaan aan de Arbowetgeving. Omdat er een aanbestedingstraject moet plaatsvinden, neemt de uitvoering meer tijd in beslag. De aanbesteding vindt plaats in 2025, de faciliteiten worden in 2026 aangeschaft. Het budget voor 2025 valt daardoor vrij. Bij de Jaarstukken 2025 zal worden voorgesteld om dit budget over te hevelen naar 2026. Bijstelling budget Organisatieontwikkeling In 2025 zijn geen nieuwe projecten opgepakt, maar is de focus gelegd op het verder ontwikkelen en borgen van bestaande projecten. De inzet richt zich op going concern-activiteiten, zoals het aanbieden van leergangen en het Management Development-traject. Een deel van het beschikbare budget wordt in 2025 daarom niet benut. Bijstelling budget Vitale organisatie De programmalijn Vitale organisatie maakt onderdeel uit van het programma Vitaliteit. Het budget voor de Vitale organisatie is nog niet volledig besteed. Voor enkele activiteiten is nog besluitvorming in afstemming met de Ondernemingsraad (OR).

Daarnaast moet nog afstemming plaatsvinden over mogelijke systeemimplementaties. Hiermee is inzet van het volledige budget in 2025 niet realistisch. Een bedrag van € 80.000 kan in 2025. Conform afspraken kunnen programmagelden binnen de looptijd van het programma tussen jaren overgeheveld worden. Bij de Jaarstukken 2025 zal voorgesteld worden dit bedrag naar 2026 over te hevelen.

82

Verlaging budget werving en selectie De recruiter heeft de werving van personeel grotendeels zelf verzorgd via de recruiter seat van LinkedIn. Alleen in gevallen waar geen geschikte kandidaten konden worden gevonden, is er ondersteunend een campagne ingezet. Dit sluit aan bij de beleidslijn: eerst zelf doen, daarna pas uitbesteden. Door deze aanpak is sprake van een aframing van het budget voor externe wervingscampagnes. Bijstelling budget benodigde capaciteit programma opvang en huisvesting Dit betreft een aframing in verband met het op een later moment benodigd hebben van de capaciteit voor de programmamedewerker. Uitkering fee Flex West-Brabant 2024 Voor 2024 was een geraamde terugbetaling van € 100.000 opgenomen voor de fee aan Flex WestBrabant. Uit de realisatie blijkt dat de werkelijke terug te betalen fee € 64.232 hoger is dan geraamd. De geraamde terugbetaling wordt op basis van de werkelijke kosten aangepast. Huuropbrengst verhuur ruimtes Werf Zorgverleners in Woudrichem hebben moeite met het vinden van passende huisvesting. Conform het raadsbesluit van 22 april 2025 worden daarom ruimtes in De Werf geschikt gemaakt en verhuurd aan zorgaanbieders. Dit biedt een kortetermijnoplossing en draagt bij aan een efficiënter gebruik van gemeentelijk vastgoed. De huuropbrengsten worden vanaf 2026 verwerkt in de begroting.

Overheveling tussen programma’s - Er vindt een administratieve overheveling plaats van budget voor de inzet van de programmalijncoördinator GALA. De dekking verschuift van het programma Vitaliteit naar een gedeeltelijke invulling van de stelpost die in de Kadernota 2024 is opgenomen voor kosten in het kader van gezondheid en vitaliteit, gefinancierd uit de specifieke uitkering GALA. Deze overheveling is budgettair neutraal. - Binnen het programma Vitaliteit is Vitaal Platteland een van de programmalijnen. Het bijbehorende budget wordt benut voor de tijdelijke inzet van de programmalijncoördinator. Daarnaast wordt het budget ingezet voor de implementatie en uitvoering van gezondheidsbeleid, in relatie tot de Omgevingswet en andere beleidsprocessen. Het doel is om eind 2025 de functie van adviseur gezonde fysieke leefomgeving structureel in de organisatie te borgen. Besloten is om de inzet van de programmalijncoördinator te dekken uit het programma Vitaliteit. Daarom wordt € 60.000 overgeheveld naar programmamiddelen Vitaliteit op programma 2. Mutaties reserves - Verbouwing gemeentehuis – verhuiskosten. De kosten in verband met tijdelijke huisvesting en tijdelijke voorzieningen alsmede de verhuiskosten worden gedekt ten laste van de reserve Frictiekosten. - Mobiliteitsverband voormalig personeel.

In verband met de kosten van een mobiliteitsverband van voormalig personeel is in 2025 sprake van hogere kosten. Omdat het personeel betreft dat voor 1 januari 2019 in dienst getreden is kunnen de kosten ten laste van de reserve Frictiekosten worden gedekt (zie programma 1). 83

6c. Vennootschapsbelasting (bedragen in €)

2025

2026

2027

2028

2029

Voorlopige aanslag Vpb 2025

103 N

-

-

-

-

Totaal mutaties baten en lasten

103 N

-

-

-

-

Geen mutaties

-

-

-

-

-

Totaal mutaties reserves

-

-

-

-

-

103 N

-

-

-

-

Bijstellingen

Mutaties reserves

Totaal programma 6c. Vennootschapsbelasting

Toelichting op de mutaties

Deze mutatie betreft een verplichting die voortvloeit uit de voorlopige aanslag van de Belastingdienst voor de vennootschapsbelasting over het tijdvak van 1 januari tot en met 31 december 2025.

84

Investeringen Op diverse programma’s is sprake van nieuwe of aangepaste investeringsbudgetten. De nieuwe investeringsbudgetten zijn voornamelijk de uitwerking van moties en raadsbesluiten. Conform de geldende systematiek leiden de investeringsbudgetten vanaf het jaar erna tot kapitaallasten. De kapitaallasten van deze investeringen zijn vanaf 2026 in de cijfers verwerkt en lopen dus mee in de structurele doorwerking. Om de investeringen daadwerkelijk te kunnen uitvoeren moeten deze investeringsbudgetten door de raad beschikbaar worden gesteld. Om die reden worden deze investeringen expliciet in de Tweede Bestuursrapportage 2025 benoemd. Programma Omschrijving (bedragen in €)

2025

2026

2027

2028

2029

1

Vrijval restantkrediet Tiny Houses (aframing)

65 V

-

-

-

-

1

Herdenkingsmonumenten begraafplaatsen (motie)

-

95 N

-

-

-

3

Aanleg nutsvoorziening Aqua Altena (raadsbesluit)

103 N

-

-

-

-

3

M&E Kasten Wijk en Aalburg (nieuw)

65 N

-

-

-

-

4

Voorbereidingskosten diverse grondexploitaties (nieuw)

450 N

-

-

-

5

Actualisatie en fasering investeringen Mobiliteit

4.180 V

1.442 V 3.239 N 1.980 N

729 V

5

Vrijval krediet Kroonbrug Werkendam (aframing)

1.199 V

-

-

-

-

5

Extra krediet gladheidsbestrijding (overschrijding)

14 N

-

-

-

-

6b

Extra krediet ICT (overschrijding)

60 N

-

-

-

-

6b

Verbouwing verhuur ruimte Werf (raadsbesluit)

250 N

-

-

-

-

6b

Verbouwing gemeentehuis (raadsbesluit)

-

13.955 N

-

-

-

4.954 V 13.058 N 3.239 N 1.980 N

729 V

-

Toelichting Herdenkingsmonumenten begraafplaatsen Naar aanleiding van de aangenomen motie Uit dit leven, maar niet uit ons hart d.d. 1 juli 2025 worden de gemeentelijke begraafplaatsen (16 stuks) herdenkingsmonumenten opgericht voor overledenen uit gesaneerde graven. Hiervoor is in 2026 een investeringsbudget van € 95.000 nodig. Met dit investeringsbudget kan voorzien worden in de oprichting van duurzame monumenten waar gedurende een langere periode plaatjes met namen op bevestigd kunnen worden. De ruimte rondom de herdenkingsmonumenten wordt aangekleed door middel van beplanting. Vrijval restantkrediet Tiny Houses Het project Tiny Houses gaat niet door, waardoor het restant van het investeringsbudget niet meer nodig is en kan vrijvallen. Aanleg nutsvoorziening Aqua Altena Omdat het huidige contract is opgezet moet voor zwembad Aqua Altena een alternatieve energievoorziening gerealiseerd worden. Met het raadsbesluit van 30 september 2025 heeft de raad een voorbereidingskrediet van € 102.500 gevoteerd voor het uitwerken van twee alternatieve scenario’s voor de energievoorziening van zwembad Aqua Altena. Met dit voorbereidingskrediet kunnen daarnaast de noodzakelijke nutsaansluitingen worden aangelegd.

85

M&E-kasten Wijk en Aalburg De ondergrondse voorzieningen voor elektra-aansluitingen voor de markt in Wijk en Aalburg zijn onveilig. Ze staan regelmatig vol met water en geven storingen door vocht en condens. Hierdoor is er kans op kortsluitingen. Ook kunnen de kasten niet op slot. Toepasbare sloten met de juiste maatvoering zijn niet verkrijgbaar voor de huidige putkasten. Verder is het nodig dat er een uitbreiding met één kast komt. Er zijn te weinig aansluitingen bij de derde stroomvoorziening en er liggen elektrische kabels door het looppad. In het kader van de installatieverantwoordelijkheid is dat niet toegestaan. Dit vergt een investering van € 65.000. Voorbereidingskosten diverse grondexploitaties De behoefte aan woningen in Altena is groot. Het betreft ook een speerpunt in het Bestuursakkoord 2022-2026. Gezien de grote urgentie zetten we in deze bestuursperiode actief in op versnelling van de woningbouw. Voor de voorbereiding van diverse grondexploitaties in 2026 is een investeringsbudget nodig van € 450.000. Met het investeringsbudget kunnen de projecten waar nu op gelopen wordt (Inbreidlocaties Almkerk, Bijtelskil Sleeuwijk, Ons Laant Nieuwendijk, Doeverensestraat Genderen, Langestraat fase 2 Wijk en Aalburg en Woudrichem Zuid) voor een go / no go onderzocht worden. Het voor 2026 totaal benodigde voorbereidingskrediet wordt geraamd op € 450.000.

De lasten worden voorlopig geactiveerd als Niet In Exploitatie Genomen Gronden (NIEGG) onder de immateriële vaste activa. Dekking zal plaatsvinden bij doorgaan van de plannen door inbreng binnen de grondexploitaties of door kostenverhaal bij derden. Mocht een plan niet haalbaar blijken, dan worden de geactiveerde kosten afgeboekt ten laste van de Algemene reserve grondexploitaties. Actualisatie en fasering investeringen Mobiliteit De investeringen van het programma Mobiliteit zijn geactualiseerd. De actualisatie betreft het aanpassen van het investeringsbudget van projecten naar het prijspeil van het jaar van uitvoering alsmede het faseren van projecten in de tijd. Voor de investering inzake de ontsluitingsweg in Werkendam heeft de fasering tot gevolg dat deze nog doorloopt in 2030 en 2031. Dit is in de huidige periode van de meerjarenraming nog niet zichtbaar. Vrijval krediet Kroonbrug Werkendam Door aanpassing van de werkzaamheden aan de Kroonbrug in Werkendam is niet het totale investeringsbudget nodig. In plaats van het vervangen van de brug is ervoor gekozen de brug te renoveren (levensduurverlengend onderhoud). De brug kan daarmee weer 30 jaar vooruit. Het niet meer benodigde investeringsbudget valt vrij. Extra krediet gladheidsbestrijding Het investeringsbudget voor gladheidsbestrijding wordt overschreden. Oorzaak is de prijsstijging na de aanbesteding in 2020.

Daarnaast zijn aanvullende kosten ontstaan door noodzakelijke technische aanpassingen en digitalisering.

86

Extra krediet ICT Er is meer ICT-apparatuur nodig. Oorzaak is het door de organisatieversterking in de afgelopen jaren gestegen aantal medewerkers alsmede het Zero Trust beleid, waarbij externen geen eigen laptop mogen gebruiken en een laptop van de gemeente krijgen). Daarnaast leiden prijsstijgingen tot een overschrijding van investeringsbudget. Verbouwing verhuur ruimtes De Werf Zorgverleners in Woudrichem hebben moeite met het vinden van passende huisvesting. Conform het raadsbesluit van 22 april 2025 worden daarom ruimtes in De Werf geschikt gemaakt en verhuurd aan zorgaanbieders. Dit biedt een kortetermijnoplossing en draagt bij aan een efficiënter gebruik van gemeentelijk vastgoed. De verbouwing van de te verhuren ruimtes vergt een investeringsbudget € 250.000. De kapitaallasten van de investering alsmede de te ontvangen opbrengsten worden vanaf 2026 in de begroting verwerkt. Verbouwing gemeentehuis Medio 2023 heeft de gemeenteraad besloten de gehele organisatie te huisvesten in het gemeentehuis Almkerk. Om dat te realiseren moet het gemeentehuis uitgebreid worden. Onderdeel van deze uitbreiding is een nieuwe raadzaal. Conform de raadsbesluiten van 24 september 2024 en 22 april 2025 wordt door de raad een investeringsbudget van in totaal € 13.954.974 beschikbaar gesteld.

87

Samenvattend

overzicht

In de Tweede Bestuursrapportage 2025 rapporteert het college over de financiële afwijkingen van de Begroting 2025 in de periode tot september 2025. In onderstaande tabel worden per programma de effecten op het begrotingssaldo weergegeven. Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

1. Inwoner en Bestuur

526 N

98 N

123 N

142 N

255 N

2. Altena Samenredzaam

960 N

717 N

477 N

519 V

598 V

3. Veelzijdig Altena

1.301 N

1.680 N

875 N

815 N

61 N

4. Duurzaam Altena

397 V

1.648 N

108 N

138 N

113 N

5. Bereikbaar Altena

170 V

200 V

315 V

292 V

126 V

6a. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

8.328 V

6.557 V

6.219 V

6.145 V

5.869 V

6b. Overhead

2.198 N

3.525 N

4.873 N

4.381 N

4.378 N

6c. Vennootschapsbelasting

103 N

-

-

-

-

Totaal mutaties baten / lasten

3.807 V

911 N

78 V

1.481 V

1.785 V

Mutaties reserves programma 1

-

-

-

-

-

Mutaties reserves programma 2

143 N

55 N

94 N

91 N

145 N

Mutaties reserves programma 3

534 V

1.190 V

344 V

278 V

533 N

Mutaties reserves programma 4

816 N

69 N

69 N

69 N

69 N

Mutaties reserves programma 5

122 N

122 N

122 N

13 N

13 N

Mutaties reserves programma 6a

6V

6V

6V

6V

6V

Mutaties reserves programma 6b

178 V

98 V

395 V

-

-

Mutaties reserves programma 6c

-

-

-

-

-

363 N

1.048 V

460 V

111 V

754 N

3.444 V

137 V

538 V

1.592 V

1.031 V

Totaal mutaties reserves Totaal mutaties Tweede Bestuursrapportage 2025

De Tweede Bestuursrapportage 2025 heeft in het jaar 2025 een voordelig effect op het begrotingssaldo van € 3.444.000. Dit is met name het gevolg van de verwerking van de uitkomsten van de Meicircualaire 2025 en de Septembercirculaire 2025. De meerjarige doorwerking van de mutaties naar 2026 en verder is verwerkt in de Begroting 2026.

88

Bijlage 1. Overzicht mutaties lasten en baten

2025

per programma Conform de Financiële verordening stelt de raad het totaal van de lasten en het totaal van de baten per programma vast. Begrotingswijzigingen die ertoe leiden dat deze totalen hoger of lager worden moeten door de raad goedgekeurd worden, ook al zijn deze wijzigingen per saldo budgettair neutraal. Onderstaande tabel bevat een overzicht van de mutaties in de baten en lasten en het effect daarvan op de begroting. Met deze tabel worden de mutaties in de baten en lasten per programma expliciet gemaakt en vormen zij zo onderdeel van de besluitvorming. Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025 na vastgestelde wijzigingen

Mutaties lasten

Mutaties baten

Saldo Begroting mutaties na Tweede Bestuursrapportage 2025

1. Inwoner en Bestuur

11.578 N

532 N

6V

526 N

12.105 N

2. Altena Samenredzaam

53.024 N

2.639 N

1.679 V

960 N

53.984 N

3. Veelzijdig Altena

14.313 N

657 N

644 N

1.301 N

15.614 N

4. Duurzaam Altena

9.190 N

114 V

284 V

397 V

8.792 N

5. Bereikbaar Altena

11.684 N

42 V

129 V

170 V

11.514 N

6a. Financiering en algemene dekkingsmiddelen

118.855 V

2.200 N

10.528 V

8.328 V

127.182 V

6b. Overhead

24.607 N

2.319 N

121 V

2.198 N

26.805 N

-

103 N

-

103 N

103 N

5.541 N

8.296 N

12.102 V

3.807 V

1.734 N

Programma

6c. Vennootschapsbelasting Geraamd totaal van baten en lasten Toevoeging / onttrekking aan reserves: Mutaties reserves programma 1

45 V

-

-

-

45 V

Mutaties reserves programma 2

766 V

168 N

25 V

143 N

623 V

Mutaties reserves programma 3

351 N

6V

528 V

534 V

183 V

Mutaties reserves programma 4

3.054 V

312 N

504 N

816 N

2.238 V

Mutaties reserves programma 5

440 V

-

122 N

122 N

318 V

Mutaties reserves programma 6a

1.706 V

6V

-

6V

1.711 V

Mutaties reserves programma 6b

744 V

-

178 V

178 V

922 V

Mutaties reserves programma 6c

-

-

-

-

-

2.450 V

6V

178 V

184 V

2.633 V

862 V

8.764 N

12.208 V

3.444 V

4.306 V

Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Geraamd resultaat

89

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16050115/2