Bijlage Jaarstukken 2023
Tekst van het document
58
In 2023 besteedden we extra aandacht aan de prioritaire woningbouwprojecten. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 hadden we een extra stok achter de deur. Eind 2023 zijn door deze inspanningen veel plannen verder gebracht in de ruimtelijke procedure. Ook scoorden we 100% op een aanvraag StartBouwImpuls. We vroegen voor vijf projecten een financiële bijdrage aan het Rijk om deze projecten financieel over de drempel te helpen. Voor alle vijf projecten ontvingen we subsidie. Dat was een mooie opsteker. In 2023 verkenden we met Bazalt Wonen ook de mogelijkheid voor de realisatie van flexwoningen. Dat blijkt niet zo eenvoudig. We beschikken niet over geschikte grondposities, waardoor een gemeentelijk initiatief voor flexwoningen lastig is te realiseren. We focussen ons nu op initiatieven van derden. In 2023 zijn 171 woningen toegevoegd aan onze woningvoorraad. Ook zijn in 2023 188 woningen in aanbouw genomen (zie beleidsindicatoren).
Op basis van het jaarplan 2023 is door middel van concrete projecten invulling gegeven aan het realiseren van de doelen van het programma circulair voedselsysteem. Veruit het merendeel van de projecten is succesvol doorgepakt vanuit 2022 of met succes in 2023 opgestart.
59
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Programma implementatie Omgevingswet Goed voorbereid op en toegerust voor de Omgevingswet.
•
Uw raad stelt de Omgevingsvisie Altena 2040 vast.
2023
•
We ronden het DSO af binnen gemeente Altena.
2023
We doen voorbereidingen voor de opbouw van het Omgevingsplan Altena tot aan inwerkingtreding van de Omgevingswet.
vanaf 2023
•
We werken aan de opbouw van het Omgevingsplan Altena.
•
We passen het instrument programma’s onder de Omgevingswet (Omgevingsprogramma’s) toe.
•
We bieden medewerkers opleiding en training.
•
We zorgen voor versnellingsacties en – projecten voor de opbouw van het Omgevingsplan.
•
Goede dienstverlening op het gebied van de fysieke leefomgeving.
•
Op 12 december 2023 is de eerste Omgevingsvisie van Altena vastgesteld, waarbij de aangenomen amendementen zijn verwerkt in het getekende raadsbesluit.
•
Het DSO is in Altena operationeel.
•
De voorbereidingen zijn begonnen.
vanaf 2023
•
Voor de opbouw van het Omgevingsplan Altena wordt een pilot wordt onder de Wro behandeld.
2023-2024
•
Onderdelen van het Programma Wonen uit 2023 vormen in de toekomst een modulair Omgevingsprogramma Dorpen.
•
Het opleidingsplan (basis en enige verdieping en beperkt specialisatie) is uitgevoerd. Daarmee is de basis van kennis en vaardigheden op orde.
•
Eind 2023 is nog geen conclusie getrokken over de versnellingsacties. Planning mogelijk vanaf 2024.
2022-2024
60
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
Planning
Indien gewenst voor een afweging, experimenteren we met het bekijken van een planlocatie.
Status
Toelichting •
Locatiebezoek vindt plaats bij langlopende of grotere dossiers, zodat met nieuwe inzichten de afweging beter is.
vanaf 2023
Veense Put De ruimtelijke, juridische en feitelijke situatie op de Veense Put op rechtvaardige wijze in overeenstemming met elkaar brengen.
•
We stellen eerst een gebiedsvisie voor het Plassengebied Veen op.
2023
•
Op 6 juli en op 6 december 2023 is in een RIB de stand van zaken en een doorkijk naar het vervolg beschreven.
•
Met de eigenaren sluiten we anterieure overeenkomsten met het oog op de realisatie van de gewenste kwaliteitsverbetering en het mogelijk maken van permanente bewoning op de Veense Put. Aansluitend wordt een wijziging van het Omgevingsplan voorbereid waarin op perceelniveau (nieuwe) passende functies worden toegekend.
2024 en verder
•
De gebiedsvisie wordt onderdeel van een Programma onder de Omgevingswet. Regels die daaruit voortkomen worden vertaald naar een wijziging van het "tijdelijk” Omgevingsplan. Dat is de juridische basis voor de anterieure overeenkomsten (2025 en verder).
Arbeidsmigranten We gaan op zorgvuldige wijze ruimte bieden aan de ontwikkeling van huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten.
We hanteren daarbij als uitgangspunt de beleidsregels die door uw raad zijn ingetrokken, maar vullen deze op de volgende punten aan: • We nemen de maximale aantallen arbeidsmigranten op en leggen daarbij een relatie met de omvang van het bedrijf en de grootte van de betrokken kern. • We geven de omgevingsdialoog daarin een plaats. • We maken een kader voor afspraken met de initiatiefnemer, waaronder kwaliteitseisen. We brengen de totale behoefte aan arbeidsmigranten binnen Altena in beeld, aan de hand van een behoefteonderzoek. We hanteren
61
Q2 2023
De behoefte is in 2022 onderzocht en bepaald. In Q3 2022 is de raad gevraagd uitgangspunten voor de beleidsregels vast te stellen en het college de opdracht te geven de beleidsregels vast te stellen met in achtneming van deze uitgangspunten. Begin juli zijn de beleidsregels door het college vastgesteld en op 21 juli 2023 zijn ze in werking getreden.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
hierbij een stelsel van schaarse rechten, om iedere potentiële gegadigde een gelijke kans te geven om de te verdelen rechten te verwerven. Duurzaamheid Uitvoering Warmtevisie Altena 2021.
•
We sluiten een contract af met een externe partij. We stellen uitvoeringsplannen op.
Q4 2022
•
We sluiten een overeenkomst met een marktpartij.
Q4 2022
•
We stellen een plaatsingsplan op en zorgen voor de uitvoering.
Q1 2023 en verder
•
Openbare laadinfrastructuur.
62
Q2 2023
Met de gecontracteerde externe partij (Antea/Atriënsis) en de woningcorporaties hebben we een aantal dorpsavonden en bijeenkomsten georganiseerd met als doel te komen tot een gemeentebreed uitvoeringsplan voor spoor A. Dit plan wordt maart/april opgeleverd. Daarnaast hebben we in het kader van spoor B een challenge uitgeschreven om aan de slag te gaan met één of meer kansrijke buurten. Dit heeft geen aanmeldingen opgeleverd. Daarom zoeken we nu naar een andere benadering van spoor B om de doelen uit de Warmtevisie te behalen. In 2024 volgt een aanbesteding voor het opstellen van een Soorten Management Plan (SMP). Een SMP is een belangrijke randvoorwaarde voor het uitvoeren van de Warmtevisie.Vooruitlopend op het vaststellen van de uitvoeringsplannen voor spoor A en B hebben we in januari 2023 een warmtescanactie gedaan en in november het Isolatie- en bespaarfestival georganiseerd. Als resultaat van een aanbestedingsprocedure is een marktpartij gevonden die op aanvraag laadpalen plaatst en waarmee in overleg met de gemeente een proactieve laadinfrastructuur wordt opgezet. Deze partij zal in Q2 2024 een plaatsingskaart opleveren die is afgestemd met de gemeente. Op basis daarvan worden in 2024 minimaal 100 palen proactief (voor de vraag uit) geplaatst. Aanvragen van
Wat willen we bereiken?
Energieneutraal gemeentehuis.
Duurzaam wagenpark en materieel Buitendienst.
Altena energie-eiland.
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
We ronden de routekaart verduurzaming vastgoed af.
•
We doen onderzoek naar de mogelijkheden van Solar carports inclusief opslag.
Q4 2022
Q4 2022
Het hele wagenpark is inmiddels aanbesteed. Gunningen en overeenkomsten tot levering zijn getekend. Totaal worden 22 elektrische voertuigen en 8 dieselvoertuigen aangeschaft. Voor de nieuwe dieselvoertuigen zijn we inmiddels ook al overgestapt naar leveranciers met HVO 100 diesel (ongeveer 90% CO2-reductie). Vanwege de huidige markt met een beperkte productie en levering worden de voertuigen grotendeels in 2023 geleverd. Klein handgereedschap is al grotendeels vervangen voor accugereedschap. Dit is verder een continu proces. We verkennen mogelijkheden in samenwerking met Enexis, provincie Noord-Brabant en Altena Nieuwe Energie.
63
Q1, 2 en 4 2023
vanaf 2023
Status
Toelichting inwoners worden sinds 1 januari 2023 door deze partij in behandeling genomen en uitgevoerd. Het uitvoeringsplan verduurzaming vastgoed (de routekaart) is afgerond. In dit uitvoeringsplan/het voorstel staan de panden die de eerste 5 tot 10 jaar zullen worden verduurzaamd. In de Kadernota 2025 zal hiervoor budget worden aangevraagd. Het onderzoek is uitgevoerd waarbij drie scenario's in beeld zijn gebracht, doorgerekend en haalbaar blijken te zijn. Realisatie zal echter in samenhang met de uitbreiding van het gemeentehuis plaatsvinden. Vooraf zullen de scenario's worden geactualiseerd o.b.v. de nieuwe situatie met betrekking tot de uitbreiding. De elektrische voertuigen zijn medio 2023 in gebruik genomen.
Aan een externe adviseur is opdracht verstrekt voor een praktisch georiënteerde systeemstudie specifiek voor Altena die handelingsperspectief biedt voor ons toekomstige energiesysteem. Hierin worden lokale partijen betrokken en ook netbeheerder Enexis en de provincie Noord-Brabant hebben een actieve rol in dit
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
RES 2.0
We herijken de RES 1.0 in 2024, waarbij in 2023 een voortgangsrapportage is voorzien.
2023 voortgangsrap portage
Openbare verlichting 100% LED.
We vervangen conventionele verlichting door LED-verlichting.
doorlopend
Gebruikmaken van (alternatieve) vormen van energieopslag.
We doen onderzoek naar (alternatieve) vormen van energieopslag.
Q4 2023
Status
Toelichting proces. Afronding van deze studie wordt verwacht in Q1 2024. De voortgangsrapportage is opgeleverd in juni 2023. Hieruit is gebleken dat we in West-Brabant op koers liggen om de doelen uit de RES te halen. Vanaf augustus 2023 wordt gewerkt aan de nieuwe RES 2.0 (oplevering verwacht eind 2024/begin 2025). Eind 2023 was 85% van de straatverlichting uitgevoerd met een LED-lamp. Eind 2024 zal het percentage LED naar verwachting 97% zijn. Dit maakt deel uit van de energiesysteemstudie Altena Energie-Eiland.
Wonen Voor ouderen en kwetsbare jongeren is er vaak ook een zorgvraag. Hierdoor stijgt ook de vraag naar bijzondere woonvormen, zoals groepswonen.
We stellen een woonzorgvisie op.
2023
Er is regionaal een woonzorganalyse uitgevoerd. De uitkomsten waren in november/december gereed. De uitkomsten vormen de basis voor een visie op wonen en zorg. In relatie tot mogelijk nieuwe wetgeving overwegen we de woonzorgvisie en actualisatie van de woonvisie te combineren tot één document.
Realiseren van 3.000 woningen in de periode tot en met 2030, waarbij het aanbod aansluit bij / anticipeert op de (toekomstige) wensen van de markt.
We stellen het uitvoeringsprogramma Wonen op.
Q1 2023
Het Uitvoeringsprogramma Wonen is opgesteld. In mei 2023 heeft de raad wensen en bedenkingen mogen geven bij strategische keuzes voor het uitvoeringsprogramma. Ook zijn marktpartijen gevraagd om hun gedachtes bij de strategische keuzes. Deze input wordt meegenomen in het vast te stellen document. Het Uitvoeringsprogramma Wonen wordt een onderdeel van het door het college vast te stellen Programmaplan Wonen. Dit wordt in Q1 2024 vastgesteld.
Circulair voedselsysteem
64
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Gemeente, partners en gebiedspartijen uit de hele voedselketen, van boer tot bord, werken samen aan de maaltijd van morgen: 1. Gezonder eten voor onszelf en voor het milieu. 2. Meer koop en verkoop van lokaal • voedsel. 3. Meer circulair ondernemerschap. 4. Nóg beter zorgen voor ons natuurlijk kapitaal. • 5. Slimmer omgaan met grondstoffen. 6. Meer talent voor circulair denken en doen. • 7. Betere communicatie en samenwerking.
We voeren de acties van het actieplan in samenwerking met gebiedspartijen uit en zorgen voor voldoende externe financiering en middelen om het programma uit te voeren. Dit doen we door: Communicatie en samenwerking. Denk bijvoorbeeld aan ondersteuning bij het verder bouwen van coalities en partnerschappen voor de verschillende doelen. Kennisontwikkeling en monitoring. Denk bijvoorbeeld aan het laten doen van (markt)onderzoeken op relevante onderwerpen. Innovatie en experimenten. Denk bijvoorbeeld aan het stimuleren en faciliteren van initiatieven en pilots.
vanaf 2022
Status
Toelichting
•
•
•
•
Op basis van het jaarplan 2023 is door middel van concrete projecten invulling gegeven aan het realiseren van de doelen van het programma circulair voedselsysteem. Veruit het merendeel van de projecten was succesvol. Zoals onder andere: De afronding van de gebiedspilot over plantaardige eiwitten, met grote interesse van partijen buiten de gemeentegrenzen. De uitreiking van de innovatieprijs circulair denken en doen en de verschillende eervolle vermeldingen voor lokale initiatieven. Afronding van de 0-meting onder inwoners, zodat we meer inzicht hebben in wat inwoners belangrijk vinden en al mee bezig zijn. Deelname aan de Regiodeal West-Brabant, in samenwerking met lokale partners.
Afval en grondstoffen Altena blijft de komende jaren koploper op het gebied van reductie en hergebruik van materialen.
We continueren het huidige diftarsysteem en verfijnen dit verder. Daarbij stimuleren we naast de dienstverlening verder het aanbieden van gescheiden grondstoffen en het beperken van de hoeveelheid restafval. We doen dit voor wat betreft de huis-aan-huis-inzameling, maar ook op de milieustations. De kwaliteit van de grondstoffen krijgt hierbij extra aandacht.
65
2022-2023
De hoeveelheid restafval is in 2023 afgenomen. De trend van een jaarlijkse afname van de hoeveelheid restafval is hiermee na een lichte stijging van de hoeveelheid restafval in de corona periode opnieuw ingezet.
Altena
Nederland
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) (2022) *
80
148
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit (%) (2021)
17,7
33,1
Vermogen zonne-energie (Wp/inw) (2022)
1.231
1.088
Energielabel woningen (percentage B of beter) (2023)
50,8
50,9
Altena
Nederland
Gemiddelde WOZ-waarde (x € 1.000) (2023)
377
368
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen) (2022)
13,5
9,3
Demografische druk (%) (2023) *
77,4
70,3
* Exclusief milieustations (91,6 kg incl. milieustation)
* De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot het aantal personen van 15 tot 65 jaar. Altena
Nederland
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2023)
865
860
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2023)
919
942
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
4. Duurzaam Altena (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2022
Lasten
30.283 N
Begroting 2023 voor wijziging 28.655 N
Begroting 2023 na wijziging 43.607 N
Realisatie 2023
Verschil
43.531 N
76 V
Baten
25.063 V
Saldo programma
5.220 N
24.687 V
37.114 V
37.184 V
70 V
3.969 N
6.494 N
6.347 N
147 V
Mutaties reserves
2.824 V
822 V
1.874 V
1.979 V
105 V
Resultaat van lasten en baten
2.396 N
3.146 N
4.620 N
4.368 N
252 V
66
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 4. Duurzaam Altena 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
172
V
Op diverse producten van de Buitendienst is sprake van lagere lasten. Het betreft lasten voor onderhoud aan plantsoenen en kunstwerken en lasten voor onderhoud aan planten en bomen.
172
V
7.2 – Riolering
68
V
Er is een structurele meevaller vanuit rioolheffing gebruikers niet-woningen. Mutatie voorziening riolen. Diverse kleine verschillen
112 57 13
V N V
7.3 – Afval
59
V
Afvalstoffenheffing: Het tarief voor het aanbieden van een afvalcontainer en de inworp in een ondergrondse afvalcontainer is verhoogd. Als gevolg daarvan is sprake van vraaguitval c.q. minder aanbiedingen en inworpen dan geraamd. Daartegenover staat echter een verlaging van de geraamde kosten. Afvalbeleid: In 2022 heeft na vaststelling van de Begroting 2023 een herinrichting van de begroting van het product afval plaatsgevonden. Na doorvoering van alle wijzigingen bleek voor een bedrag van € 121.000 geen besteding. Groente, Fruit en Tuin Afval: De raming van de kosten GFT blijkt te ruim. Meerjarige ervaringscijfers moeten gaan leiden tot een meer realistische begroting. Plastic, Metaal en Drankkartons Afval: De afwijking wordt veroorzaakt door een hogere vergoeding voor PMD uit het Afvalfonds. De hoogte van de vergoeding was niet bekend op het moment van het vaststellen van de Begroting 2023. Wel waren er tal van geruchten in de media over een sterk lagere vergoeding dan voorgaande jaren. Hier is in de Begroting 2023 op geanticipeerd. De uiteindelijke verlaging van de vergoeding is meegevallen. Oud papier en karton: De opbrengst van oud papier is lager uitgevallen dan begroot. Het betreft een markt waar grote opbrengstverschillen niet ongewoon zijn. Deze verschillen zijn onvoorspelbaar en kunnen over een kort tijdsbestek sterk wisselen.
Milieustation - divers: Diverse grondstoffen met een positieve waarde hebben meer opgebracht dan vooraf verwacht. De verzamelpost kleinere afvalstromen (matrassen, kadavers, kunststof, drukhouders, vlak glas) is lager uitgevallen dan begroot. Milieustation - restafval: In 2023 is 6% afval afgevoerd / aangeboden. Daarnaast heeft in 2023 voor het eerst een verrekening plaatsgevonden met de Buitendienst voor het door de Buitendienst aangeboden afval. Milieustation C-hout: Het is een saldering tussen milieustation B- en C-hout. Mutatie voorziening reiniging: Het product reiniging is een gesloten systeem. Het product is meer dan kostendekkend. Het meerdere is gestort in de voorziening. Diverse kleine verschillen
115
N
146
V
180
V
55
V
64
N
82
V
72
V
51 355
V N
7
V
7.4 – Milieubeheer
145
V
Niet uitgegeven middelen aan de OMWB in verband met uitstel invoering Omgevingswet.
71
V
67
Afwijking V/N x € 1.000 74 V
Omschrijving Diverse kleine verschillen 8.1 - Ruimte en leefomgeving
463
V
Met de komst van de Omgevingswet zijn veel bestemmingsplannen versneld in procedure gebracht, hetgeen tot meer legesopbrengsten heeft geleid. Door de uitstel van de invoering van de Omgevingswet is het Uitvoeringsprogramma Omgevingswet in 2023 niet volledig afgerond. Dit zal doorlopen in 2024. Het Landschapsinvesteringsfonds (LIF) betreft gelabeld geld. Er heeft een extra storting plaatsgevonden op basis van anterieure overeenkomst met ontwikkelaars. Meer ambtelijke uren voor bestemmingsplannen en invoering Omgevingswet. Diverse kleine verschillen
105
V
384
V
214
V
234 6
N N
8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein)
777
N
In verband met uitval is het noodzakelijk geweest een externe planeconoom in te huren. Niet voorzienbare storting in de verliesvoorzieningen grondexploitatie (zie paragraaf grondbeleid). Dit bedrag wordt gedekt uit een onttrekking uit de reserve grondexploitaties (zie mutaties reserves). Daarnaast is een voordeel ontstaan als gevolg van winstnemingen 2023 binnen de lopende grondexploitaties (zie ook paragraaf Grondbeleid). Dit bedrag wordt conform de nota Grondbeleid gestort in de reserve grondexploitaties (zie ook mutaties reserves). De voorbereidingskosten Masterplan Sleeuwijk zijn afgeboekt. Deze post stond al meer dan 5 jaar als Immateriële vaste activa en is daarom conform de BBV regels afgeboekt. Diverse kleine verschillen
69
N
968
N
375
V
102
N
13
N
8.3 - Wonen en bouwen
16
V
Diverse kleine verschillen
16
V
0.10 - Mutaties reserves
105
V
Niet geraamde storting in bestemmingsreserve Landschapsinvesteringsfonds conform anterieure overeenkomst. Geen onttrekking uit bestemmingsreserve Landschapsinvesteringsfonds als gevolg van doorgeschoven uitgaaf. Geen onttrekking reserve Duurzaamheidsfonds als gevolg van doorgeschoven uitgaaf. Een niet voorzienbare onttrekking uit de reserve grondexploitaties voor de dekking van de stortingen in de verliesvoorziening grondexploitaties (zie ook analyse taakveld 8.2 op vorige pagina en in de paragraaf grondbeleid). Daarnaast zijn de winstnemingen binnen de lopende grondexploitaties conform huidig beleid met de reserve grondexploitaties afgewikkeld (zie ook analyse taakveld 8.2 op vorige pagina en in paragraaf Grondbeleid). Diverse kleine verschillen
114
N
100
N
250 968
N V
375
N
24
N
252
V
Mutaties reserves programma 4
Eindtotaal
68
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Tanis
Uitwerken mobiliteitsvisie
Wethouder Tanis
Ontsluiting kern Werkendam
Wethouder Tanis
A27 en onderliggend wegennet
Wethouder Tanis
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen
Wethouder Schipper
Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting
De in de Mobiliteitsvisie opgenomen 22 projecten zijn voor het overgrote deel de afgelopen jaren opgepakt. Voorts heeft het college besloten de werkzaamheden rondom Mobiliteit programmatisch op te pakken. Inmiddels is een programmaplan opgesteld en door het college vastgesteld.
Ten aanzien van het verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer wordt gewerkt aan de tweede ontsluiting. . De situering van de tweede ontsluiting van de kern Werkendam is mede afhankelijk van de situering van woningbouw en bedrijven in Werkendam noordoost. In samenhang met de verbetering van de ontsluiting van de kern Werkendam wordt de kruising Zandsteeg-Dijkgraaf den Dekkerweg aangepast. De voorbelasting is begin 2024 aangebracht en de aanbesteding voor de reconstructie heeft plaatsgevonden. Feitelijke start van de realisatie van de verbreding rondom deze aansluiting zal rond juni/juli plaatsvinden. Afhankelijk van de ontwikkeling van de zetting ten gevolge van de aangebrachte voorbelasting start het werk in juni 2024 waarna het vóór 1 september 2024 gereed is. Daarna kunnen de oversteken noord-zuid v.v. ook met langere voertuigen veiliger plaatsvinden. Medio april 2024 is bekend hoe het zettingsverloop is. Op dat moment wordt een go/no go gegeven om in juni te starten. Is het zettingsverloop onvoldoende, dan wordt de start later en komt de eerder genoemde einddatum onder druk te staan. Een einddatum van begin oktober 2024 is dan waarschijnlijk. Voorts vinden gesprekken plaats met Rijkswaterstaat over de aansluitingen op hun te vernieuwen wegennet
Na een enthousiaste en voortvarende start begin 2020 waar samen met bewoners van de vier kwadranten rondom A27 is gezocht naar oplossingsmogelijkheden voor de problemen ten gevolge van sluipverkeer is verder doorpakken met uitzondering voor het noord-oostelijk kwadrant uitgebleven. Dat was met name een gevolg van onvoldoende menskracht. Inmiddels is voor dit
69
onderwerp externe ondersteuning aangetrokken. Naar verwachting worden eind 2024 de eerste maatregelen in de vier kwadranten gerealiseerd. Deze werkzaamheden lopen door in 2025. In maart 2023 is uw raad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de (aanvullende) wijze waarop dertien partijen (acht gemeenten, drie provincies en twee waterschappen) een samenhangend gebiedsgericht pakket van maatregelen hebben opgesteld. Maatregelen om op een slimme manier de overlast van de werkzaamheden aan de A27 te beperken. We kunnen van de ombouw van de A27 een kans maken. Een kans om de noodzakelijke mobiliteitstransitie en gedragsverandering kracht bij te zetten. Juist doordat de werkzaamheden acht jaar duren, biedt dit de mogelijkheid om mensen aan te zetten tot echt ander reisgedrag dat voortduurt. De ombouw van de A27 als aanjager voor de mobiliteitstransitie. Samen zijn we tot een nieuwe aanpak gekomen. We noemen dat ‘Slimme Aanpak’. Deze wordt gevormd door vier sporen: (i) Optimale beschikbaarheid HWN; (ii) Mobiliteitsmanagement; (iii) Verkeersmanagement & Monitoring en (iv) Lokale inframaatregelen.
Voor de projecten betreffende de hubs te Hank, Nieuwendijk, De Tol alsook Kromme Nol wordt onderzocht op welke wijze deze aantrekkelijker kunnen worden ingericht voor de actuele en potentiële gebruikers van het openbaar vervoer/overstapvoorzieningen (carpool). Daarbij kijken we onder andere naar veilige stallingsvoorzieningen voor elektrische fietsen, betere wachtruimten, watertappunt en eventueel pakketmuur. Het opwaarderen van de hub De Tol naar een interregionale hub zetten we ‘on hold’ gezien de (logische) koppelingen met de ontwikkeling van Bus Rapid Transport (BRT) en de ontwikkelingen van Werkendam Noordoost. In 2022 en 2023 is intensief overleg gevoerd met provincie Noord-Brabant. Onze wensen en zorgen over het conceptprogramma van eisen zijn uitvoerig besproken. Zie daartoe de door ons aan GS gestuurde brief. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar vervoer-/bereikbaarheidsarmoede. Daarbij wordt nadrukkelijk niet alleen naar de beschikbaarheid van openbaar vervoer (aantal lijnen/bushaltes en dergelijke) gekeken. Immers naast beschikbaarheid blijken ook betaalbaarheid, betrouwbaarheid en beleving een grote rol te spelen.
Beheer Riolering & Water De kwaliteit van de openbare ruimte moet gewaarborgd blijven. Hierbij is actuele data van groot belang. Op onderdelen behoeft de data nog aandacht middels inventarisatie van areaalgegevens. Bij het prioriteren en programmeren van de projecten zijn de budgetten uit de begroting 2023 als kaderstellend beschouwd. Er worden niet meer projecten gepland dan dat er financiële middelen zijn. De onderhoudsbehoefte bij de disciplines weg- en rioolbeheer is echter groter. Zonder aanvullende middelen zullen de achterstanden verder oplopen. De wegbeheerder stelt zijn beheerplannen bij op basis waarvan een voorstel gemaakt zal worden voor het inrichten van een voorziening voor wegbeheer en een geactualiseerd inzicht in de noodzakelijke jaarlijkse storting hierin.
70
Daarnaast wordt er een Water- en Rioleringsplan (WRP) opgesteld. Dit plan maakt de onderhoudsen vervangingsnoodzaak en de daarvoor benodigde financiële middelen voor het gemeentelijke riool- en waterstelsel inzichtelijk. Veel van de pompen en gemalen binnen ons rioolstelsel naderen het einde van hun levensduur. Uit inspecties en keuringen blijkt dat een aanzienlijk deel van de pompen en gemalen aan vervanging toe raakt. Het vervangen van pompen en gemalen is van belang om de werking van het rioolstelsel te garanderen. Deze vervangingsopgave heeft in 2023 een extra impuls gekregen. Voor de komende jaren zal jaarlijks een extra impuls vereist blijven.
71
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Uitwerking mobiliteitsvisie (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) Uitwerking Mobiliteitsvisie.
•
Opstellen verkeersvisie Hank. Inmiddels afgerond en dat heeft geleid tot 6 nieuwe projecten die worden opgepakt (project 3).
72
2022 – 2040
Project 3 verkeersvisie Hank is afgerond en heeft geleid tot acht (nieuwe) deelprojecten. M3.2 Herinrichting Kerkstraat is afgerond M3.3 Sluipverkeer Buitendijk is opgestart (eerste informatiebijeenkomst heeft 18 maart 2024 plaatsgevonden) M3.4 Fietspad Jachtsloot (er ligt een voorstel dat op bezwaren van een aantal omwonenden stuit; we proberen tot een optimalisatie te komen) M3.5 Fietspad Nathalsweg (inmiddels is een principekeuze gemaakt voor het tracé. Gesprekken inzake grondverwerving vinden plaats. Parallel daaraan worden voorbereidingen voor planologisch traject en technische uitwerking opgepakt M3.6a Route buitenom Uitdiepen tunnel najaar 2023 is gestart met de verkenning van de mogelijkheden om de tunnel te verdiepen en een grotere doorrijhoogte te realiseren. Er zijn gesprekken gevoerd met Rijkswaterstaat, ALSÉÉN en Waterschap Rivierenland M3.6b Nieuwe Verbinding Kurenpolderweg – Nathalsweg dit project hangt nauw samen met 3.6a en 3.6c en wordt gelijktijdig opgepakt
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting M3.6c Vrijliggend fietspad Kurenpolderweg dit project hangt nauw samen met 3.6a en 3.6c en wordt gelijktijdig opgepakt M3.7 Fietspad Kurenpolderweg west dit project hangt nauw samen met 3.6a, 3.6b en 3.6c en wordt gelijktijdig opgepakt
•
Aanpak fietspad langs de Middenweg (project 4).
2022-2026
•
Zorg dragen voor toekomstbestendige veren (project 5).
2022-2040
•
Verkennen en realiseren regionale fietsverbinding vanaf de Tol naar de Merwedebrug (project 8).
2022-2040
•
Ontwikkelen mobiliteitshubs in drie schaalniveaus (project 10). Ontwikkelen interregionale hub De Tol
2022-2030
73
Medio 2023 is het technisch ontwerp nader uitgewerkt. Dat heeft geleid tot een concreter inzicht in de benodigde grondverwerving. De grondverwerver heeft een rondje langs de grondeigenaren gemaakt. Dat doet hij in het tweede kwartaal van 2024 wederom. Parallel aan deze ronde gesprekken voor de grondverwerving vindt voorbereiding voor de vaststellingsprocedure van het bestemmingsplan plaats. De verwachting/hoop is dat eind 2024/begin 2025 de voorbelasting kan worden aangebracht. De afgelopen jaren is intensief gewerkt aan de diverse veerverbindingen die Altena aan doen. Er heeft een onderzoek naar de veerverbindingen plaatsgevonden. Over de resultaten bent u eind 2022 geïnformeerd met een RIB . Naast dit onderzoek is en wordt gewerkt aan: - Elektrificatie veerponten Riveer - Exploitatie Bergsche Maasveren - Veerverbinding Kop van ‘t Land - Veerverbinding Veen – Aalst Er vindt in 2024 een eerste verkenning plaats naar de aanleg van een ‘doorfietspad’/snelle fietsverbinding tussen de Bergsche Maasbrug (en niet pas vanaf de Tol) en de Merwedebrug.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
(project 11).
•
Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (project 12)
•
Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer (project 13)
•
Aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) (project 14).
74
2022-2030
2024-2025
2022-2026
Voor de projecten betreffende de hubs (O10 en O11) te Hank, Nieuwendijk, De Tol alsook Kromme Nol wordt onderzocht op welke wijze deze aantrekkelijker kunnen worden ingericht voor de actuele en potentiële gebruikers van het openbaar vervoer/overstapvoorzieningen (carpool). Daarbij kijken we onder andere naar veilige stallingsvoorzieningen voor elektrische fietsen, betere wachtruimten, watertappunt en eventueel pakketmuur. Het opwaarderen van de hub De Tol naar een interregionale hub zetten we ‘on hold’ gezien de (logische) koppelingen met de ontwikkeling van Bus Rapid Transport (BRT) en de ontwikkelingen van Werkendam Noordoost. O12 Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena. In 2022 is intensief overleg gevoerd met provincie Noord-Brabant. Onze wensen en zorgen over het concept programma van eisen zijn uitvoerig besproken. Zie daartoe de door ons aan GS gestuurde brief. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar vervoer-/bereikbaarheidsarmoede. Daarbij wordt nadrukkelijk niet alleen naar de beschikbaarheid van openbaar vervoer (aantal lijnen/bushaltes en dergelijke) gekeken. Immers naast beschikbaarheid blijken ook betaalbaarheid, begrijpbaarheid, betrouwbaarheid en beleving een grote rol te spelen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting Er wordt gewerkt aan de tweede ontsluiting. Voorts vinden gesprekken plaats met Rijkswaterstaat over de aansluitingen op hun wegennet.
•
Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project 15).
2022-2030
•
Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 (project 16).
2022-2030
•
Opstellen laadstrategie auto (project 20).
2022-2024
Over aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) is in april 2024 een raadsinformatiebrief gestuurd waarin wordt aangegeven dat gemeente en provincie samen werken aan een samenwerkingsovereenkomst om vervolgens de rotonde en het er ten westen gelegen kruispunt te verbeteren. Verwachting is dat uitvoering start eind 2025/begin 2026. Naar verwachting wordt een grotere bijdrage van de gemeente gevraagd dan de beschikbare circa €230.000 doch daar bestaat nog geen zekerheid over. Het tijdens de begrotingsbehandeling 2024 geopperde idee om de oude afrit het zuiden te gebruiken is niet haalbaar zo blijkt ook na overleg met de provincie Noord-Brabant. Zie paragraaf 5.1.3
Zie paragraaf 5.1.3
Begin 2022 is de Laadvisie Gemeente Altena vastgesteld en aansluitend daarop is een concessiehouder gecontracteerd die de komende 5 jaar het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte verzorgt. Dit vindt plaats middels een hybride concessie waarbij de gemeente de mogelijkheid heeft financieel te participeren bij het plaatsen van laadpalen op plekken die maatschappelijk gezien van belang zijn, maar commercieel gezien iets minder interessant voor de concessiehouder. 2023 heeft
75
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
•
•
Planning
Opstellen laadstrategie fiets (project 21).
Gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes (project 22).
Status
Toelichting vooral nog in het teken gestaan van het plaatsen van laadpalen op basis van aanvragen vanuit bewoners, waarbij een 40-tal palen gerealiseerd zijn door de hele gemeente heen. Inmiddels wordt de laatste hand gelegd aan het plaatsingsbeleid, waarmee een overstap gemaakt kan worden naar proactief plaatsen. Dit is op basis van verwachte/voorspelde vraag naar laadmogelijkheden al een laadpaal realiseren in tegenstelling tot in reactie op een daadwerkelijk verzoek. Hiermee willen we de drempel om over te stappen op elektrisch rijden verlagen en daarmee een bijdrage doen aan de gemeentelijke duurzaamheidsdoelen. In 2024 staat de realisatie van ongeveer 100 laadpalen in de planning. Kanttekening bij het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte is dat ongeveer een kwart van de voorgenomen locaties op bezwaar vanuit de directe omgeving stuit. Omdat een laadpaal gecombineerd wordt met een laadplek die uitsluitend voor elektrische voertuigen is, maken nogal wat mensen zich zorgen om het toenemen van de parkeerdruk.
Inzake de laadstrategie voor de elektrische fiets hebben wij u voorjaar 2023 schriftelijk geïnformeerd. Afgelopen voorjaar is het oplaadpunt voor elektrische fietsen in Babyloniënbroek geplaatst. Inmiddels zijn de gemeentelijke laadpunten toegevoegd aan de landelijke website met een overzicht van elektrische laadpunten voor fietsen. Dit betreffen de zogenaamde mensgerichte maatregelen: gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes.
76
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting Omdat bekend is dat de vaak forse investeringen in infrastructuur niet altijd tot het gewenste resultaat leiden is het van groot belang om ruim voldoende aandacht te schenken aan de ‘mensgerichte maatregelen’. In 2023 is de keuze hebben we het ‘oude stramien’ nog gehanteerd. In 2024 komen we tot een herijking van de wijze waarop we omgaan met mensgerichte maatregelen.
Ontsluiting kern Werkendam (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) Ontsluiting kern Werkendam.
•
Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer (project 13).
2022-2031
Ten aanzien van A13 Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer wordt gewerkt aan de tweede ontsluiting. Voorts vinden gesprekken plaats met Rijkswaterstaat over de aansluitingen op hun wegennet
A27 en onderliggend wegennet (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) De A27 en het onderliggend wegennet.
•
Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer (project 13).
2022-2030
•
Zie paragraaf 5.1.3
•
Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project 15).
2022-2030
•
Zie paragraaf 5.1.3
•
Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 (project 16).
•
Zie paragraaf 5.1.3
2022-2023
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen.
•
Ontwikkelen mobiliteitshubs in 3 schaalniveaus (project 10).
2022-2030
•
Zie paragraaf 5.1.4
•
Ontwikkelen interregionale hub De Tol (project 11).
2022-2030
•
Zie paragraaf 5.1.4
77
Wat willen we bereiken? •
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (project 12).
2022-2040
Status
Toelichting •
Zie paragraaf 5.1.4
Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting Actualisatie en afstemming beleid .
•
We stellen een Programma Water, Riolering en Groen op.
2022-2023
Het Programma Water en Riolering wordt hernoemd naar Water en Rioleringsplan (WRP). De opstelling van het WRP is in 2022 opgestart. Naast het reguliere beheer en onderhoud van het riool- en watersysteem wordt in de komende planperiode (2025-2028) sterk ingezet op het verkrijgen van data, waardoor voor de toekomst door data onderbouwde, strategische keuzes kunnen worden gemaakt ten aanzien van het riool- en watersysteem. Het WRP wordt in 2024 aan de raad aangeboden. De component Groen wordt losgekoppeld van water en riolering. Er wordt separaat beleid, parallel aan de opstelling van het Water- en Rioleringsplan (WRP) opgesteld.
Planmatig beheer en onderhoud van het watersysteem.
•
•
We stellen een beheer- en onderhoudsplan voor stedelijk water op.
2022-2023
We komen tot besluitvorming over de overdracht van stedelijk water met het Waterschap.
2023
78
•
Er is een raamovereenkomst voor het onderhoud van onze watergangen opgesteld en wordt in 2024 aanbesteed. De eerste voorbereidingen voor een doorvertaling naar een bestek worden op dit moment eveneens getroffen.
•
De gesprekken over mogelijke overdracht van stedelijk water met het Waterschap zijn in 2023 opgestart. Dit is een proces dat zorgvuldig moet worden opgepakt op bestuurlijk niveau. Op dit moment staan er geen gesprekken gepland omdat de prioriteit bij andere werkzaamheden liggen, zowel bij waterschap als bij gemeente.
Wat willen we bereiken? Doorontwikkeling van de bedrijfsvoering en dienstverlening Buitendienst. Inclusief verduurzaming van de bedrijfsvoering Buitendienst en optimalisatie van de bedrijfsvoering en gladheidsbestrijding.
• • •
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
We verduurzamen en breiden het wagenpark en materieel uit. We creëren eigen zoutopslag op de gemeentewerf in Giessen. We optimaliseren routes voor gladheidsbestrijding.
2022-2026
79
Status
Toelichting De zoutopslag is gerealiseerd. Afgelopen jaar is het wagenpark geëlektrificeerd. De strooiroutes zijn geoptimaliseerd.
5. Bereikbaar Altena (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging 15.287 N
Realisatie 2023
Verschil
10.532 N
Begroting 2023 voor wijziging 12.083 N
Lasten
12.468 N
2.819 V
Baten
2.429 V
1.211 V
1.544 V
2.134 V
591 V
Saldo programma
8.103 N
10.872 N
13.743 N
10.333 N
3.410 V
Mutaties reserves
1.384 N
570 V
3.129 V
3.116 V
13 N
Resultaat van lasten en baten
9.487 N
10.302 N
10.614 N
7.217 N
3.397 V
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 5. Bereikbaar Altena 2.1 - Verkeer en vervoer Maatregelen A27: Betreft subsidie-inkomsten van de provincie Noord-Brabant voor het sluipverkeer en het onderzoek snelfietsverbinding A27. Deze bijdragen dienen ten gunste van de uitgevoerde werkzaamheden te komen. Mobiliteitsvisie: Mede door onvoldoende bezetting is in 2023 onvoldoende inzet gepleegd op diverse werkzaamheden en onderzoeken voor de nadere uitwerking Mobiliteitsvisie. Onderhoud verhardingen: Bestuurlijke prioritering heeft geleid tot extra kosten voor onderhoud verhardingen. Degeneratievergoeding: Het budget dient ingezet te worden voor herstelwerkzaamheden (degeneratie) aan wegen welke in 2024 uitgevoerd gaan worden. Aanleg glasvezel: Het budget is bestemd voor herstelwerkzaamheden (degeneratie) aan wegen, die de komende vijf jaar uitgevoerd gaan worden. Een ander deel van dit budget is bestemd voor leges (inzet toezichthouder). Voorgesteld wordt uit het jaarrekeningresultaat een reserve te vormen van € 781.000, waaraan de komende vijf onttrekkingen zullen plaatsvinden. JOR Onderhoudsprojecten Wegen: JOR-23-01 - Borghravestraat Almkerk niet in 2023 uitvoering, wordt opnieuw ingepland vanaf 2028. Civiele kunstwerken Bruggen: Hiervoor zijn al verplichtingen aangegaan met onderhoudsaannemer.
Vanwege een late aanbesteding, door wijziging functies binnen cluster Wegen, en vroege vorst in november konden deze niet gerealiseerd worden in 2023. Beleidsuitwerking Mobiliteit: Mede door onvoldoende bezetting is in 2023 extra inhuur nodig geweest voor het opstellen van verkeersbesluiten en Future Mobility. Daarnaast zijn enkele grotere onderhoudsklussen uit de exploitatie gedekt bij afwezigheid van investeringskrediet; Parkeervakken Rijswijk en Kruising Voorstraat Almkerk. Mensgerichte maatregelen: Betreft de afrekening van het SPV-project.
80
2.523
V
70
V
213
V
86
N
79
V
781
V
524
V
320
V
103
N
189
V
Omschrijving Smart Mobility: Vanwege personele capaciteitsprobleem is hier in 2023 geen inzet op gepleegd. Doorbelasting overhead was geraamd, maar in verband met het ontbreken van een onderhoudsvoorziening wegen mag dit conform de BBV-regelgeving niet doorbelast worden. Diverse kleine verschillen 2.4 - Economische havens en watergangen Door lagere kosten voor het baggeren van de binnenhaven is de voorziening onderhoud havens geactualiseerd en moet er een bedrag vanuit deze voorziening vrijvallen. Diverse kleine verschillen 2.5 - Openbaar vervoer Achterstallige factuur van Dordrecht over 2022 is in november 2023 alsnog ingediend (€ 122.000). Voorts hogere kosten Riveer. Diverse kleine verschillen
Afwijking V/N x € 1.000 140 V 281
V
115
V
1.202
V
1.204
V
2
N
315
N
288
N
27
N
13
N
13
N
3.397
V
Mutaties reserves programma 5 0.10 - Mutaties reserves Diverse kleine verschillen Eindtotaal
81
Portefeuillehouder Wethouder Sheikkariem
Thema HRM
Wethouder Sheikkariem
Huisvesting, dienstverlening en vastgoed
Wethouder Tanis
Altena in control
Wethouder Sheikkariem
Verwachte ontwikkelingen
Wethouder Tanis
Gemeentelijke belastingen
In juli 2023 heeft de gemeenteraad een principebesluit genomen om de ambtelijke organisatie geheel te huisvesten in Almkerk en hiervoor bij het bestaande gemeentehuis een uitbreiding te realiseren. In 2024 en verder wordt verder gewerkt om de nieuwe huisvesting daadwerkelijk te realiseren.
82
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
HRM HRM-W: vernieuwen wervingsstrategie.
•
•
HRM-O: cultuur, gedrag en houding, principes, kernwaarden.
•
•
We gaan de wervingsstrategie vernieuwen. Het doel is om onderscheidend te zijn en de strategie aan te laten sluiten op de huidige markt. Daarmee willen we succesvoller zijn in het vinden van de juiste mensen en het sneller invullen van vacatures. We gaan KPI’s vaststellen om bovenstaande te meten.
2022-2026
In het organisatie-ontwikkeltraject is in de afgelopen 3 jaar aandacht besteed aan het realiseren van structuur, processen en werkwijzen. De wijze waarop we gaan werken met elkaar en uitvoering gaan geven aan de werkwijzen, bepaalt het succes en de impact hiervan. We gaan uitvoering geven aan een bewustwordingsproces en bekwaam maken van gewenste gedrag en houding. Dit doen we om de programma’s in het coalitieakkoord op een ’Altena-wijze’ uit te voeren en de eerder
2022-2026
83
Vanuit het Coalitieakkoord ligt de wens om te vernieuwen. De employer brand waarin de slogan “vruchtbare grond voor groei” wordt geconcretiseerd is de voedingsbodem voor de doorontwikkeling van de wervingsstrategie. Dit zal in 2024 tot uiting komen in onze uitingen en de koppeling met talentprofielen.
Voor de organisatieontwikkeling vormen de serviceformules voor dienstverlening het kader. Organisatieontwikkeling en dienstverlening komen samen vanuit het overheidsontwikkelmodel. De opgaven die tot de doorontwikkeling behoren zijn samengebracht in een roadmap. Een aantal van deze opgaven zijn in gang gezet zoals het optimaliseren van processen om te komen tot verbetering vanuit klantperspectief. In 2024 zal nadrukkelijk aandacht worden besteed aan cultuuraspecten zoals hoe doen wij de dingen
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
wijzigingen wat betreft structuur, processen en werkwijzen beter te laten landen. HRM-R: HR versterken op regionaal niveau.
•
•
•
•
HRM-T: investeren in talenten van onze medewerkers.
•
•
Toelichting met elkaar en hoe verankeren wij ingezette bewegingen.
We gaan inzetten op netwerken, op het delen van kennis en op een voorbeeld zijn voor anderen door innovatief en vernieuwend te zijn. We moeten ons meer bewust zijn om zaken die wij vanzelfsprekend vinden, te verspreiden en te delen in de regio. We zijn actief met PR door de gemeente te vertegenwoordigen en te presenteren. We participeren actief in werkgroepen in de regio geïnitieerd door gemeenten of provincie. We onderzoeken en versterken de samenwerking met regio West-Brabant en het mobiliteitscentrum.
2022-2026
We gaan inzetten op het herkennen, erkennen en inzetten van talenten van medewerkers op plekken waar de talenten tot hun recht komen en kunnen groeien. Door formeel en informeel leren en ontwikkelen gaan we talenten verder laten groeien. Om de talenten vast te stellen gaan we een standaardsystematiek inzetten. We gaan inzetten op het gebruik van het beschikbare opleidingsbudget, gebruik van de systematiek en talenten leidend laten zijn in stappen in plaats van ervaring.
2022-2026
84
Status
Vanuit het Coalitieakkoord ligt de wens om te vernieuwen. Dit is vertaald in een meerjarenplan. In het eerste kwartaal is een inventarisatie gemaakt van de huidige samenwerkingsverbanden en projecten die gezamenlijk in de regio worden opgepakt. Het doel in 2024 is om op regionaal niveau vooruit te kijken naar de trends en ontwikkelingen zodat we hier in gezamenlijkheid op kunnen inzetten. Het vooruit kijken zal plaatsvinden op ambtelijk en bestuurlijk niveau.
In het eerste kwartaal van 2023 is een visie op talentmanagement vastgesteld. Tevens is een plan van aanpak vastgesteld, dat een duidelijke planning geeft voor de uitrol van deze visie. In 2024 wordt de talententool geïntroduceerd bij medewerkers. De eerste gesprekken zullen plaatsvinden tussen manager/HR en medewerker om herkenning en erkenning te geven aan de talenten. De ontwikkeling van de talenten kan plaatsvinden via de Altena Academie (43 leerpaden) en via de projectenbank die gelanceerd wordt in het najaar.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
HRM – Vitale gemeente: hand in hand gaan van vitaal Altena en vitale gemeente.
We zijn als gemeentelijke organisatie een voorbeeld voor de inwoners: practice what you preach. We gaan in co-creatie met vitale samenleving en arbodienst een meerjarenprogramma vormgeven om te komen tot een vitale gemeente.
Doorlopend
Status
Toelichting In het eerste kwartaal is een projectplan vitale gemeente geformuleerd, dit maakt onderdeel uit van het programmaplan Vitaal Altena. In 2024 wordt het vitaliteitsbeleid vastgesteld. Het vitaliteitsbeleid krijgt invulling door een drietal werkgroepen (ieder 6 medewerkers); werkgroep werkdruk (mentale gezondheid), vitaliteitsbudget (fysieke gezondheid) en onderlinge verbinding (sociale gezondheid).
Huisvesting, dienstverlening en vastgoed Huisvesting die aansluit bij het dienstverleningsconcept.
We concretiseren het dienstverleningsconcept naar aard van de klantrelatie.
2022-2023
Het principebesluit is genomen om de huisvesting van onze organisatie in Almkerk te regelen, terwijl we tegelijkertijd onze diensten dicht bij de inwoners zullen blijven leveren. In lijn met deze besluitvorming en de vastgestelde serviceformules, pakken we verschillende processen op ons om onze dienstverlening optimaal af te stemmen op de vraag van de inwoner, ondernemer en organisatie.
Altena in control Realistische begrotingsramingen.
We verbeteren de begrotingsdiscipline verder en ontwikkelen de informatievoorziening in de P&Cproducten verder door.
85
2022-2026
Om de begrotingsdiscipline te vergroten is verder geïnvesteerd in sturing en beheersing. In Q1 en Q2 2023 zijn de Jaarrekening 2022, de Eerste Bestuursrapportage 2023 en de Kadernota 2024 opgesteld, waarbij nadrukkelijk aandacht is geweest voor de begrotingsramingen en de onderbouwingen daarvoor. Deze aandacht gold ook voor de opstelling van de Tweede Bestuursrapportage 2023 en de Begroting 2024 in Q3 en Q4 2023. Vanuit de Jaarrekening 2022 heeft een analyse plaatsgevonden van de onderuitputting, met als doel zoveel mogelijk
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting lucht uit de begrotingsramingen te halen. De uitkomst hiervan is verwerkt in de Begroting 2024.
Verwachte ontwikkelingen Digitaal wendbare organisatie.
We bewaken een gezonde balans tussen bedrijfscontinuïteit van systemen, borging van wettelijke kaders en ruimte voor nieuwe innovatieve ontwikkelingen voor digitale gemeentelijke dienstverlening.
2022-2026
We stellen een Uitvoeringsagenda digitale dienstverlening op.
Gemeentelijke belastingen Kostendekkende tarieven voor gemeentelijke diensten en producten, met uitzondering van de grafrechten.
•
•
We verhogen de tarieven met inflatie. Vanwege de hoge inflatie wordt het percentage gemaximeerd op 5%. Hierop gelden 2 uitzonderingen: voor de rioolheffing is de inflatiecorrectie 2% (riolering is kapitaalintensief) en voor de bouwleges wordt geen inflatiecorrectie toegepast (zit al in de stijging van de bouwsom). Niet-kostendekkende tarieven verhogen we met een ingroeipercentage van 2%. Hierop zijn 2 uitzonderingen: het groeipercentage voor de bouwleges is 4% en de lijkbezorgingsrechten worden niet met een ingroeipercentage verhoogd.
86
2022-2026
De tarieven voor gemeentelijke diensten en producten 2023 zijn op basis van de in de Kadernota 2023 en Begroting 2023 opgenomen uitgangspunten vastgesteld.
Altena
Nederland
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2023)
865
860
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2023)
919
942
Altena 2023
Alle gemeenten
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
8,4
10,6
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
7,2
9,6
Apparaatskosten (kosten per inwoner) *
€ 863
niet beschikbaar
Externe inhuur **
22,5%
18,1%
Overhead (% van totale lasten) ***
15%
niet beschikbaar
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
Bron: eigen cijfers. * Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. ** Kosten inhuur als % van totale personeelskosten *** Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De overheadkosten per fte zijn in Altena 3% lager vergeleken met alle gemeenten.
87
A. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 6a. Financiering en alg. dekk.middelen (bedragen x € 1.000)
Lasten
2.291 N
Begroting 2023 voor wijziging 1.734 N
Baten
106.435 V
102.974 V
105.779 V
109.544 V
3.765 V
Saldo programma
104.144 V
101.241 V
104.422 V
108.219 V
3.797 V
Mutaties reserves
692 N
14 N
11 V
11 V
-
103.452 V
101.226 V
104.433 V
108.229 V
3.797 V
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging 27.884 N
Realisatie 2023
Verschil
27.574 N
311 V
Resultaat van lasten en baten
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging 1.357 N
Realisatie 2023
Verschil
1.325 N
32 V
B. Overhead 6b. Overhead (bedragen x € 1.000)
Lasten
23.787 N
Begroting 2023 voor wijziging 24.136 N
Baten
1.281 V
2.145 V
2.214 V
1.069 V
1.146 N
Saldo programma
22.506 N
21.992 N
25.670 N
26.505 N
835 N
Mutaties reserves
1.552 V
1.191 V
1.006 V
1.006 V
-
20.954 N
20.800 N
24.664 N
25.499 N
835 N
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging -
Realisatie 2023
Verschil
57 V
57 V
Resultaat van lasten en baten
C. Vennootschapsbelasting 6c. Vennootschapsbelasting (bedragen x € 1.000)
Lasten
222 N
Begroting 2023 voor wijziging -
Baten
-
-
-
-
-
222 N
-
-
57 V
57 V
-
-
-
-
-
222 N
-
-
57 V
57 V
Saldo programma Mutaties reserves Resultaat van lasten en baten
88
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 6a. Financiering en algemene dekkingsmiddelen 0.5 - Treasury
38
V
38
V
35
V
Diverse kleine verschillen.
35
V
0.62 - OZB niet-woningen
60
V
De waarde van de niet-woningen was achteraf iets hoger dan geraamd.
68
V
Diverse kleine verschillen.
8
N
1
V
1
V
3.379
V
3.379
V
284
V
263
V
21
V
0
-
Diverse kleine verschillen. 0.61 - OZB woningen
0.64 - Belastingen overig Diverse kleine verschillen. 0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Op basis van de Decembercirculaire 2023 zijn meer bedragen ontvangen dan begroot. Voornaamste extra middelen betreffen restant Energietoeslag € 2.148.000 (zie ook programma 2 taakveld 6.3), invoeringskosten Omgevingswet € 401.000 en actualisatie hoeveelheden € 829.000. 0.8 - Overige baten en lasten Op deze post zijn de onvoorziene lasten alsmede incidentele baten en lasten geboekt. Op de post onvoorzien van € 87.000 is in 2023 geen beroep gedaan. Daarnaast is sprake van een vrijval van een deel van de voorziening voor dubieuze debiteuren ad € 164.000. Diverse kleine verschillen Mutaties reserves financiering en algemene dekkingsmiddelen 0.10 - Mutaties reserves Eindtotaal
3.797 V
89
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 6b. Overhead 0.4 - Overhead Als gevolg van latere invulling van vacatures en inhuur door krapte op de arbeidsmarkt is een voordeel ontstaan op salarislasten en inhuurbudget. Ten opzichte van de aannames in de begroting 2023 bleken er minder uren doorbelast te kunnen worden aan verschillende begrotingsproducten. Dit is in belangrijke mate een administratieve correctie die op deze exploitatiepost tot een tegenvaller leidt. Het forse verschil tussen de oorspronkelijke begroting en de feitelijke realisatie zijn aanleiding geweest om een traject te starten waarin we toewerken naar een meer reële urenbegroting en -sturing. In 2023 was er sprake van een forse prijsindexatie, ook voor de ICT-overeenkomsten op basis Gibit 2016 en later. Percentages tot 13% waren niet ongewoon. Er is geen limitatieve doorrekening gemaakt van alle leveranciers, maar deze zal afgerond liggen op 8%. In veel gevallen heeft Altena bezwaar aangetekend, wat deels is gehonoreerd door de leveranciers. Er zijn meer uitgaven geweest voor studiekosten, vorming en ontspanning en overige personele zaken. Dit komt onder andere doordat de organisatie de laatste jaren is uitgebreid en budgetten niet zijn meegegroeid en doordat er in het kader van vitale organisatie meer aandacht aan personeel wordt besteed. Diverse kleine verschillen.
835
N
534
V
1.081
N
145
N
164
N
21
V
0
-
0
-
Mutaties reserves overhead 0.10 - Mutaties reserves Diverse kleine verschillen. Eindtotaal
835 N
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 6c. Vennootschapsbelasting 0.9 - Vennootschapsbelasting (VpB)
57
V
In 2023 zijn de voorlopige aanslagen VpB van de Belastingdienst ontvangen voor de jaren 2019 tot en met 2023. Per saldo betekent dit een bedrag van € 57.000 dat niet geraamd was.
57
V
Eindtotaal
57
V
90
Onvoorzien
Begroting 2023
Begroting 2023
Realisatie
(bedragen x € 1.000)
voor wijziging
na wijziging
2023
87 N
103 V
366 V
Onvoorzien (kostenplaats 6080010)
Verschil
263 V
In 2023 in totaal een bedrag van € 366.000 ten gunste van kostenplaats 6080010 Onvoorziene lasten en baten gekomen. Onderstaande tabel geeft een overzicht hiervan weer. Omschrijving
(bedragen x € 1.000)
Suppletie BTW / BCF
184 V
Vrijval voorziening debiteuren
137 V
Overige
45 V 366 V
91
Belastingopbrengsten 2023 (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen (OZB) Reinigingsheffing Rioolheffing Leges Lijkbezorgingsrechten Haven- en kadegelden Verblijfsbelasting en watertoeristenbelasting Marktgelden Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) Leges Biesbosch
€ 10.821 € 7.354 € 5.745 € 3.674 € 955 € 620 € 345 € 52 € 39 €7
De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De lokale heffingen kunnen als volgt onderverdeeld worden: 1. Onroerendezaakbelastingen (OZB) 2. Rioolheffing 3. Reinigingsheffing 4. Leges 5. Lijkbezorgingsrechten 6. Haven- en kadegelden 7. Verblijfsbelasting en watertoeristenbelasting 8. Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) 9. Marktgelden 10. Leges Biesbosch In deze paragraaf zijn de bestaande beleidsuitgangspunten en -voornemens betreffende belastingen opgenomen en toegelicht. Hierbij worden voor de woonlasten de tarieven vermeld. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de wijze waarop de mate van kostendekking van de verschillende producten bepaald wordt. Tarievenbeleid In het bestuursakkoord is als uitgangspunt benoemd dat wij streven naar kostendekkende tarieven voor gemeentelijke tarieven en diensten en producten behalve bij de grafrechten. In lijn met het belastingbeleid in de kaderbrief van de begroting 2023 hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. Tarieven moeten kostendekkend zijn tenzij er een afwijkend raadsbesluit of een wettelijk maximum voor het betreffende tarief geldt;
92
2. Wanneer de totaalopbrengst van verordening, minder dan kostendekkend is, worden de tarieven binnen die verordening verhoogd met 2% plus inflatie; binnen deze bestuursperiode wordt ernaar gestreefd te groeien naar kostendekkendheid; 3. Tarieven worden alleen verlaagd wanneer de geraamde opbrengst van alle in de betreffende belastingverordening voorkomende tarieven meer dan kostendekkend is; 4. Er wordt aansluiting gezocht bij landelijk vastgestelde (maximum)tarieven; 5. Alle tarieven worden jaarlijks met het inflatiepercentage prijs Bruto Binnenlands Product (pBBP) verhoogd. Dit tenzij het totaal van de verordening daardoor meer dan 100% kostendekkend wordt; 6. De uitgangspunten voor de toerekening van de kosten worden door het college bepaald binnen de kaders van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. Vanwege de huidige ontwikkelingen is bij de Kaderbrief 2023 besloten om voor 2023 de tarieven met maximaal 5% te verhogen voor prijsinflatie. Daarnaast is specifiek besloten om: • Voor de bouwleges (percentage van de bouwsom) geen inflatiecorrectie toe te passen omdat de prijsinflatie indirect al is verwerkt in de stijging van de bouwkosten. • Bij de rioolheffing niet de volledige prijsinflatie in de heffing voor 2023 te betrekken, omdat de kosten van het product riolering niet met de volledig prijsinflatie zullen toenemen.
De tarieven van de rioolheffing stijgen daarom met 2%. Onroerendezaakbelastingen De onroerende-zaakbelastingen van 2023 zijn opgelegd op basis van de WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari 2022. Ieder jaar worden de onroerende zaken opnieuw gewaardeerd zodat ieder jaar de tarieven opnieuw moeten worden vastgesteld en aangepast aan de wijziging van de waarde. De basis voor het bepalen van het tarief was de begrote opbrengst 2023 inclusief de inflatiecorrectie conform pBBP van 4,9%. In de berekening van de opbrengst is ook rekening gehouden met de areaalgroei (groei aantal objecten). Rioolheffing Het product riolering is een gesloten systeem. We hanteren zowel een rioolheffing voor gebruikers als voor eigenaren. Bij de rioolrechten gaan we in beginsel uit van 100% kostendekkende tarieven. Bij de harmonisatie van de tarieven van de rioolheffing is besloten om in de loop van een aantal jaren een aanzienlijk deel van de voorziening riolering terug te laten vloeien naar de inwoners, zodat de harmonisatie van de tarieven geleidelijk plaatsvindt, waarbij de heffing gedurende een aantal jaren gelijk blijft behoudens inflatiecorrectie. De kostendekking van het product riolering blijft daardoor een aantal jaren onder de 100%. De kostendekking van 2023 is 86%. Voor 2023 is conform de kaderbrief een inflatiecorrectie van 2% toegepast.
Reinigingsheffingen Het product afval is een gesloten systeem. We streven naar 100% kostendekking. De eventuele tekorten worden gedekt uit een gevormde voorziening. De eventuele overschotten worden gestort in deze voorziening. Als de voorziening negatief wordt moet het tarief extra stijgen.
93
Door de kostenstijgingen op het gebied van afval, ook als gevolg van de inflatie, waren de tarieven niet meer kostendekkend. Dit kon niet opgevangen worden uit de voorziening. De tarieven zijn daarom aangepast. De gerealiseerde kostendekking werd daarmee 100%. Leges De leges waren in 2023 niet kostendekkend en zijn conform het tarievenbeleid met 2% plus 4,9% inflatiecorrectie (pBBP) verhoogd. De leges voor de omgevingsvergunningen zijn, conform de kaderbrief, met 4% exclusief inflatie verhoogd. De inflatie is namelijk reeds verwerkt in de stijging van de bouwkosten. De stijging met 4% was nodig voor de gewenste toegroei richting 100% kostendekking van de totale legesverordening in deze bestuursperiode. De totale legesverordening is op rekening basis 69% kostendekkend. Binnen de verordening is de kostendekking van titel 1 (leges burgerzaken) 54%, de leges van titel 2 (omgevingsvergunningen, bouwen) 87% en van titel 3 (APV vergunningen, leges evenementen) 6%. Lijkbezorgingsrechten Bij de lijkbezorgingsrechten wordt niet gestreefd naar 100% kostendekking. De tarieven zijn, conform de kaderbrief, enkel met een inflatiecorrectie van 4,9% pBBP verhoogd. De kostendekking voor 2023 is 69%. Havengelden Binnen onze gemeente worden havengelden geheven in de Beatrixhaven, Biesboschhaven en een gedeelte van de RWS-haven (voormalig haventje Rijkswaterstaat).