Bijlage Eerste Bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
We verbeteren de samenwerking tussen onderwijs, gemeente en bedrijfsleven.
• •
29
Status
Toelichting
Q2 2026 Doorlopend •
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Professionele uitvoering en betere sturing op kwaliteit en kostenontwikkeling van het leerlingenvervoer.
Implementeren en benutten van contractmanagement/outsourcing leerlingenvervoer via Forseti
2026 doorlopend
In Q1 2026 is de aanbesteding leerlingenvervoer voor contractmanagement en uitvoering opnieuw gegund aan Forseti. Hiermee is de voortzetting van contractmanagement en de ondersteuning van de uitvoering geborgd.
Gezond leven We koesteren het sportieve karakter van Altena, door sportverenigingen te ondersteunen en in te zetten op meer sportmogelijkheden in de buitenruimte.
•
We herijken de inzet sportcoaches op basis van vrijkomende uren uit het bewegingsonderwijs en doelen uit gezondheidsbeleid, programma vitaliteit en indien nodig bestuursakkoord.
Q3 2026
•
De afbouw bewegingsonderwijs is in 2026 voltooid. Dit is het laatste jaar dat de sportcoaches ingezet worden binnen bewegingsonderwijs. Zij worden nu ingezet voor het behalen van doelen uit gezondheidsbeleid en programma vitaliteit.
•
We koppelen de initiatievensubsidie Sportakkoord aan het platform ‘Aan de Slag’.
Q2 2026
•
In het bestedingsplan voor het Sportakkoord hielden we rekening met een budget voor de initiatievensubsidie, gekoppeld aan platform Aan de Slag. Via de subsidieregeling Vitaal Leven zijn al 2 initiatieven ondersteund, namelijk: een rolstoellift bij een voetbalvereniging en een beweegbank bij de Beachsportvereniging, waarmee ouderen in beweging worden gebracht.
•
We voeren een gerichte marketingcampagne om inwoners van alle leeftijd te activeren om mee te doen met activiteiten op ‘Actief in Altena’.
Q2 2026
•
Met de marketingcampagne informeerden we inwoners van alle leeftijden over de mogelijkheden van ‘Actief in Altena’. Via de social-media kanalen werden 130.000 mensen bereikt. We monitoren momenteel het effect op
30
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting het aantal inschrijvingen bij activiteiten en evalueren of de campagne wordt voortgezet.
We willen investeren in het verhogen van de kwaliteit en toegankelijkheid van bestaande sportlocaties en in het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties.
•
•
•
•
We geven uitvoering aan de meerjaren investeringsplanning (MIP) sportvelden voor de vervanging van onze sportvelden. In 2027 starten we de voorbereidingen voor het herijken van deze MIP. In vervolg op het maatschappelijk vastgoedbeleid maken we eenduidige samenwerkings-en subsidie afspraken met de buitenzwembaden. We treffen benodigde voorbereidingen voor de overdracht van Stichting Sport en Welzijn Woudrichem naar de betrokken verenigingen. We starten een nieuwe aanbesteding voor de exploitatie van zwembad Aqua Altena.
Q3 2026
•
De uitvoering van het MIP Sportvelden verloopt volgens planning. In 2026 vervangen/renoveren we 4 sportvelden. De aanbestedingen zijn bijna voltooid.
Q3 2026
•
Nog niet gestart.
Q3 2026
•
Nog niet gestart.
Q2 2026
•
We zijn gestart met de voorbereidingen voor het aanbesteden van de exploitatie van zwembad Aqua Altena. Momenteel selecteren we een bureau voor het advies bij en begeleiding van dit aanbestedingstraject.
Economie en ondernemen We verkrijgen duidelijkheid in toekomstige ontwikkellocaties voor de vestiging van bedrijven in Altena
Onderzoek naar een agrofood cluster in Altena wordt afgerond.
31
Q3 2026
Nog niet gestart
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Er wordt duidelijkheid verkregen over de haalbaarheid van het plan voor de insteekhaven.
•
Afgerond
Afgerond
•
We willen een vervolgstap zetten in het verkrijgen van inzicht in de haalbaarheid van de derde haven.
•
Eind 2025 zijn de hoofdlijnen voor de Havenstrategie gereed. Dit verwerken we in een Omgevingsprogramma. Hierin zal de haalbaarheid van een derde haven zijn opgenomen.
Q1 2026
•
• We bepalen de rol en scope van de gemeente in de maritieme campus.
Afhankelijk van het genomen besluit in 2025 over de wijze van participatie in de maritieme campus wordt de uitvoering hiervan gecontinueerd in 2026.
Status
Toelichting Afgerond. De gemeenteraad heeft oktober 2024 besloten over de haalbaarheid van de Insteekhaven/Biesboschhaven. We hebben het Omgevingskader Havens Werkendam (Strategie) opgesteld en aan de raad aangeboden.
•
We hebben een vervolgstap gezet in het onderzoek naar de haalbaarheid van een derde haven. Dit hebben we aan de raad meegedeeld in maart 2026 (Raadsinformatiebrieven Raadsinformatiebrief Haalbaarheidsstudie Derde haven Werkendam Gemeente Altena).
•
WMI heeft besloten te stoppen met de campus. (Raadsinformatiebrieven Raadsinformatiebrief Beëindiging Maritieme Campus Gemeente Altena)
Natuur, landschap en water Kernkwaliteiten van ons waardevolle landschap beschermen
•
We melden ons aan voor deelname aan StiLa 2.0
Q1 2026
•
We ronden een plan af voor meer poelen in het landschap en hoe die te beheren. We gebruiken de StiLa 2.0 om aanleg en beheer van kleine landschapselementen door derden te stimuleren.
Q1 2026
We gaan de landschappelijke criteria bij besteding van deze gelden het Landschapsinvesteringsfonds toepsassen
2026
•
•
32
Q2-3-4 2026
De uitvoering verloopt volgens planning. De voorbereidingen voor deelname aan StiLa 2.0 lopen, het plan voor meer poelen wordt afgerond en de inzet op landschapselementen en landschappelijke criteria wordt verder uitgewerkt. Ook binnen Polder van de Toekomst blijft dit onderdeel van de integrale aanpak.
Wat willen we bereiken?
Behoud en vergroten van biodiversiteit.
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
In het uitvoeringsproces van Polder van de Toekomst blijven we opgaven integraal aanpakken. Bescherming van natuur- en landschapselementen is daarvan een essentieel onderdeel.
2026
•
We benutten samen met het waterschap kansen voor grondverwerving en kavelruil.
2026
• • •
Beter inzicht verwerven in de vraagstukken en uitdagingen van onze agrarische sector.
• •
We faciliteren de agrarische sector (onder andere ruimte voor duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling, perspectief blijvers en stoppers, kavelruil, Altena als experimenteergebied).
•
De belangen en kansen van Altena stevig positioneren in het gebiedsprogramma dat provincie Noord-Brabant moet indienen voor het NPLG.
•
•
Q1-2 2026 Q1 2026
Status
Uitvoering baggeropgave 2026 Start uitvoering nieuw combi-bestek voor watergangen en bermen. Q4 2026 Uitvoeringsbeleid watergangen aanscherpen en vaststellen. Gebiedsgerichte Aanpak groenblauw (NPLG), waaronder agrarische sector We zetten keukentafelgesprekken met agrarisch ondernemers voort We gaan door met de casustafels; vraaggestuurd vanuit de sector
2026
Via het ondersteuningsnetwerk helpen we agrarische ondernemers We verkennen de mogelijkheid om via het grondbeleid de doelen te realiseren op het gebied van duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling.
2026
Afhankelijk van de toekenning van de aangevraagde subsidie Samenwerking Integrale Gebiedsontwikkeling (SIG) start in 2026 de uitvoering van een aantal concrete projecten gericht op thema’s als vrijwillige kavelruil, aanleg van ecologische verbindingen, toepassing van mestadditieven en innovatieve samenwerkingen tussen veeteelt- en akkerbouwbedrijven
Q1 2026
33
Toelichting
De uitvoering verloopt volgens planning. De baggeropgave 2026 wordt voorbereid, het nieuwe combi-bestek voor watergangen en bermen is inmiddels aanbesteed en het uitvoeringsbeleid voor watergangen wordt verder aangescherpt.
•
Keukentafelgesprekken worden voortgezet en in casustafels wordt vervolgens gericht gezocht naar haalbare oplossingen en handelingsperspectief.
•
Het ondersteuningsnetwerk landbouw helpt agrarische ondernemers met persoonlijk contact, praktische ondersteuning en advies. Via grond- en pachtbeleid wordt duurzaam bodembeheer gestimuleerd. Ondanks positief advies van adviescommissie vallen de beschikking en het subsidiebedrag van de SIG na beoordeling door Stimulus significant lager uit dan verwacht. Onderzocht wordt welke mogelijkheden er zijn om de begroting met andere middelen aan te vullen.
2026
2026 • •
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
2026
•
2026
•
Q2 2026 2026
•
• • •
We participeren proactief in regionale overlegtafels zoals van de Regio West-Brabant en SRBT. We brengen ons belang in bij de P10 en sluiten tweewekelijks aan bij het overleg van de P10. We organiseren de jaarlijkse P10-dag. We blijven de samenwerking met het waterschap versterken door gezamenlijk op te trekken in de gebiedsgerichte samenwerking
Status
Toelichting
•
Belangen voor het landelijk gebied en agrarische sector worden o.a. behartigd via overleggen in RWB en SRBT. In P10 verband wordt kennis en ervaring m.b.t. agrarische sector en landelijk gebied gewisseld. In juni wordt het zomerevent van de P10 door Altena georganiseerd. Door samen met het waterschap uitvoering te geven aan projecten versterken we de gebiedsgerichte aanpak.
Cultuur (historie), recreatie en toerisme Het realiseren van de ambities en verzilveren van kansen uit de uitvoeringsagenda 20232027 van de Erfgoedvisie Altena 2022-2027.
• •
Opstellen van een communicatieplan Locatiekeuze toekomstige huisvesting in samenwerking met het oorlogsmuseum
Q3 2026 Q4 2026
• •
•
Inzicht krijgen in de kansen voor herontwikkeling van de gevangenpoort Uitvoeren van diverse overige acties uit de uitvoeringsagenda
Q4 2026
•
We bieden de kwaliteitsatlas aan ter besluitvorming We starten met de vertaling van cultuurhistorische waarden in de regels van het omgevingsplan
Q3 2026
•
We inventariseren en waarderen (wegen) voor het hele gemeentelijke grondgebied de cultuurhistorische waarden en vormen op basis hiervan beleidsuitgangspunten voor het vervolg.
• •
2026 • •
•
Q4 2026
•
34
Nog niet opgestart. Overleg hierover met het Oorlogsmuseum. Eind Q2 hopen we een haalbare locatie gevonden te hebben. We zijn in overleg met diverse stakeholders over de toekomstige invulling van de gevangenpoort. + In Q2 worden voorbereidingen getroffen voor een monumentenaanwijzing. Ook worden een historische muurschildering en een kanon in de vesting gerestaureerd. De kwaliteitsatlas wordt (aangeboden als) onderdeel van een toekomstig programmakader dan wel de omgevingsvisie. Planning n.t.b. maar uiterlijk Q4 2027. De verwerking van de regels voor het omgevingsplan wordt samengevoegd
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting met de rest van de regelbibliotheek en de wijzigingen van het Omgevingsplan. Uiterlijk 2032.
We verkrijgen inzicht in het recreatief gebruik, en de impact daarvan, in Nationaal Park de Biesbosch, de schil rondom de Biesbosch en de rest van de gemeente Altena
•
Afronden fase 2 bestemmingsmanagement
Q4 2026
•
Start fase 3 van bestemmingsmanagement
Q4 2026
Inwoners en bezoekers worden op een interactieve en digitale wijze geïnformeerd over de historische parels van Altena via QRcodes.
• •
•
•
We evalueren de QRfgoed routes We stellen een plan op voor het vervolg van de pilot QRfgoed.
Q1 2026 Q2 2026
• •
Het project loopt volgens planning. De vraag- en aanbodanalyse is gereed en er wordt momenteel gewerkt aan het druken draagkracht onderzoek. Als fase 2 is afgerond gaan we in gesprek met stakeholders over een afsprakenkader voor het recreatief gebruik in de Biesboschregio. De evaluatie is afgerond en gedeeld met de raad. Het vervolg van QRfgoed wordt meegenomen in het uitvoeringsprogramma van het Toekomstperspectief op kunst, cultuur, recreatie en toerisme 2025-2040.
Strategisch accommodatie- / vastgoedbeleid Effectief en efficiënt beheer en / of onderhoud van ons vastgoed.
•
2026
•
Oplevering zomer 2026
Q2 2026
•
Q2 2026
•
•
Uitbreiding, verduurzaming en renovatie d’Alburcht MJOP’s (meerjarige onderhoudsplannen) worden geactualiseerd en vastgesteld. De businesscases voor renovatie/nieuwbouw sporthallen worden opgeleverd Oplevering zwembadvisie
Q3 2026
•
•
Start maatwerkonderzoek dorpshuizen
Q1 2026
•
•
Afronding onderzoek De Werf, ’t Rondeel en Eben Haezer en start vervolg
Q1 2026
Zijn geactualiseerd en geïndexeerd, dit is een continuproces. Onderzoek is afgerond; rapportage en businesscases worden verder uitgewerkt. Er zal nog een enquête (burgerparticipatie) worden uitgezet Word onderdeel van strategisch accommodatiebeleid Panden zijn onderdeel van de gebiedsontwikkeling ’t Rond/Poort van Woudrichem.
• •
•
35
3.2
Financieel overzicht
Programma 3. Veelzijdig Altena (bedragen in €)
2026
2027
2028
2029
2030
Indexatie exploitatiebijdrage AquaAltena 2026
114 N
-
-
-
-
Opnemen budget MFA Hart van Almkerk
53 N
45 N
45 N
45 N
45 N
Vergoeding Onderwijsleerpakket en meubilair Het Baken
64 N
-
-
-
-
Investeringssubsidie kleedkamers vv Sparta ‘30
80 N
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Actualisatie budgetten GALA 2026 (zie ook programma 2)
57 V
-
-
-
-
Administratieve overheveling van programma 1 naar programma 3
130 N
-
-
-
-
2V
41 V
40 V
40 V
40 V
Investeringssubsidie kleedkamers vv Sparta ‘30
80 V
-
-
-
-
Totaal
302 N
4N
5N
5N
5N
Maatschappelijke accommodaties
Budgettair neutraal Subsidie Oude Raedthuys
Diverse mutaties < € 50.000 Diverse mutaties < € 50.000
Mutaties reserves
Toelichting
Maatschappelijke accommodaties - De exploitatielasten van zwembad AquaAltena nemen in 2026 toe als gevolg van de indexering conform de exploitatieovereenkomst met Optisport (€ 114.000 N in 2026). Een deel van deze prijsstijging wordt gecompenseerd door de inzet van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (zie programma 6a). In afwachting van de uitkomsten van de nieuwe aanbesteding is meerjarig voor de indexering nog geen raming opgenomen. - In oktober 2026 wordt de multifunctionele accommodatie (MFA) Hart van Almkerk in gebruik genomen. De lasten die samenhangen met het beheer van de accommodatie (belastingen, verzekeringen, algemeen onderhoud) waren nog niet in de begroting opgenomen. Dat gebeurt alsnog (€ 53.000 N in 2026, € 45.000 N vanaf 2026). - Conform de verordening Huisvesting onderwijs wordt een vergoeding verstrekt voor het onderwijsleerpakket en het meubilair van basisschool Het Baken (€ 64.000 N in 2026). - Aan voetbalvereniging Sparta ’30 wordt een investeringssubsidie verleend voor de uitbreiding van de accommodatie met twee extra kleedkamers. Hiermee kan de vereniging inspelen op de ledengroei (€ 80.000 N in 2026). De lasten van deze subsidie worden gedekt uit de daartoe bestemde reserve Renovatie / vervanging kleedlokalen sportaccommodaties (zie ook onder Mutaties reserves in dit programma). 36
Budgettair neutraal - Subsidie Oude Raedthuys. De gemeente heeft op basis van de subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) een subsidie ontvangen voor verduurzaming van het Oude Raedthuys. In de Eerste Bestuursrapportage 2026 worden deze baten alsmede de lasten die hier tegenover staan verwerkt (€ 131.000 V en N in 2026). - De actualisatie van de budgetten Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) 2026 leidt in 2026 per saldo tot een administratieve overheveling van € 54.000 van programma 3 naar programma 2. - Het Oude Raedthuys in Woudrichem wordt verhuurd aan een horecaondernemer. Met deze ondernemer zijn afspraken gemaakt over de verduurzaming van het pand. Doel hiervan is het vergroten van het gebruikscomfort en het structureel beperken van de energielasten, zowel voor de gebruiker als voor de gemeente als eigenaar. In 2026 wordt een projectmatige aanpak voorbereid en wordt gestart met de uitvoering van een aantal verduurzamingsmaatregelen. Daarnaast zijn de kerktoren in Rijswijk en de dakruiter (kleine toren) in Almkerk toe aan groot onderhoud. Gezien de specifieke omstandigheden – zoals de beperkte bereikbaarheid en de relatief hoge kosten voor inzet van steigers en hijskranen – is ervoor gekozen om deze werkzaamheden te clusteren. Op taakveld 0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden binnen programma 1 is hiervoor budget beschikbaar.
Dit budget wordt overgeheveld naar taakveld 5.5 Cultureel erfgoed op programma 3, waar de lasten voor onderhoud van monumenten zijn geraamd. Diverse mutaties < € 50.000 Hieronder valt een aantal afwijkingen < € 50.000 die niet verder worden toegelicht. Mutaties reserves De lasten van de investeringssubsidie voor de uitbreiding van de accommodatie van voetbalvereniging Sparta ’30 met twee extra kleedkamers worden gedekt uit de daartoe Renovatie / vervanging kleedlokalen sportaccommodaties. De inzet van deze reserve zorgt ervoor dat de uitgaven niet drukken op het begrotingssaldo. Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal.
37
Programma 4.1
4. Duurzaam Altena
Doelenbomen
Duurzaam Altena
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Omgevingswet Toepassen van de regels en werken naar de doelen van de Omgevingswet.
•
We starten met de actualisatie van de Omgevingsvisie Altena 2040.
Q3 2026
Het nieuwe bestuursakkoord vormt met ontwikkelingen uit de laatste jaren de basis voor de actualisatie van de Omgevingsvisie Altena 2040. Strategische onderdelen van de vastgestelde ‘programmakaders’ nemen we mee.
•
We leggen ‘programmakaders’ voor Programma’s onder de Omgevingswet ter besluitvorming voor aan de raad.
Q3 - Q4 2026
De ‘programmakaders’ zijn een tussenoplossing, totdat we deze kunnen integreren bij het actualiseren van de Omgevingsvisie.
•
We leggen tussentijdse wijzigingen van het tijdelijk Omgevingsplan ter besluitvorming voor aan de raad.
We verwachten enkele wijzigingen in 2026 te kunnen aanbieden.
Veense Put De ruimtelijke, juridische en feitelijke situatie op de Veense Put op rechtvaardige wijze in overeenstemming met elkaar brengen.
•
Het college stelt het omgevingsprogramma ‘Veense Put’ vast.
38
Q3 2026
De afronding van het programma verloopt volgens planning. Op basis van de eerdere bespreking van de programmakaders in de Raad is het programma verder uitgewerkt en wordt dit
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting in Q2 met een raadsinformatiebief voor wensen en bedenkingen aangeboden aan de gemeenteraad. Vaststelling door het College vindt daarna plaats, waarschijnlijk in Q3 en mogelijk in Q4 als finale afstemming met derden meer tijd vraagt.
•
Q1 2026
De gesprekken zijn in gang gezet en krijgen in de loop van 2026 verder hun beslag. De uitkomst landt in het nog op te stellen wijziging omgevingsplan.
Q1-Q2 2026
Het behoefteonderzoek zit in de afrondende fase en de eindrapportage wordt vóór 1 juli 2026 aan de raad toegezonden. De raad is hierover in maart 2026 geïnformeerd. De planning van eventuele vervolgacties verschuiven daarmee op naar Q3 en Q4 van 2026.
2026
•
Het college gaat in gesprek met het Rijk over de insteek van de maatwerkovereenkomst. Arbeidsmigranten
We gaan op zorgvuldige wijze ruimte bieden aan de ontwikkeling van huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten.
We besluiten over uitvoering van eventuele vervolgacties uit het onderzoek uit 2025.
Duurzaamheid Uitvoering Warmtevisie Altena 2021
•
We doen onderzoek naar mogelijkheden voor het lokaal toepassen van alternatieve warmtebronnen zoals groen gas en aquathermie.
•
We ronden de herijking van de Warmtevisie Altena af (opleveren warmteprogramma).
•
We voeren een isolatieprogramma uit dat particuliere woningeigenaren ontzorgt bij het isoleren van de woning.
39
Q4 2026 •
2026
In overleg met ZLTO en de provincie wordt het realiseren van een mestvergister verkend. Dit hangt af van een aantal technische en beleidsmatige factoren. Met betrekking tot aquathermie wordt gewerkt aan een intentieovereenkomst met het Waterschap Rivierenland. De wettelijke deadline is een jaar verschoven naar 31 december 2027. De voorbereidingen voor het opstellen van een programma Duurzaamheid&Energie zijn gestart. Dit is een programma onder de omgevingswet.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
Planning
We voeren de subsidieregeling LAI uit. 2026
•
We ronden het veldonderzoek naar beschermde gebouwbewonende soorten vleermuizen en vogels voor het opstellen van een SMP (soortenmanagementplan) af.
Q4 2026
Status
Toelichting Het is breder dan het verplichte warmteprogramma. • Het isolatieprogramma is in januari 2026 van start gegaan. Uitvoerende marktpartij is Klimaatroute in samenwerking met Duurzaam Bouwloket. • De subsidieregeling Lokale Aanpak Isolatie (LAI) is in december 2025 vastgesteld en is tegelijk met isolatieprogramma opengesteld in januari 2026. • Het veldwerk voor het SMP is in maart gestart en loopt door tot september 2026. Het concept SMP zal eind 2026 gereed zijn. In het eerste kwartaal is 1 laadpaal gerealiseerd. Op het moment van schrijven zijn er 30 locaties in voorbereiding.
Openbare laadinfrastructuur.
We plaatsen openbare laadvoorzieningen.
2026
Altena energie-eiland.
•
We stimuleren het plaatsen van zonnepanelen op bedrijven(terreinen)
2026
•
We faciliteren bedrijventerrein de Rietdijk bij het vormen van een collectieve samenwerking, mogelijk in de vorm van een BIZ. We faciliteren Bedrijventerrein Kop van Brabant bij het opzetten van een Smart Energy Hub.
2026
Het college stelt een meerjarig uitvoeringsprogramma (periode 2027- 2031) vast. In samenhang met het RPE-WBEB houden we het Zonnekader Altena integraal tegen het licht.
Q4 2026
•
Q1 2026
•
•
RPE-WBEB
• •
40
•
• 2026 •
Het stimuleren van zonnepanelen op bedrijven(terreinen) wordt belemmerd door netcongestie. Een energiehub biedt daarin kansen. In 2025 is een kopgroep van ondernemers samengesteld om de kansen voor een BIZ op de Rietdijk nader te verkennen. De eerste fase van het onderzoek naar de kansen voor een smart energy hub is afgerond. De resultaten zijn positief. Het benodigde vervolgonderzoek is inmiddels gestart. In Regionaal verband wordt gewerkt aan dit uitvoeringsprogramma. Het zonnekader wordt in samenhang met het uitvoeringsprogramma en de gebiedsaanpak onder het RPE-WBEB in de
Wat willen we bereiken?
De openbare verlichting uitvoeren in 100% LED. Gebruikmaken van (alternatieve) vormen van energieopslag.
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting tweede helft van 2026 tegen het licht gehouden. Afgerond.
Dit traject is in 2025 afgerond.
Afgerond
In het RPE-WBEB neemt energieopslag een belangrijke plaats in. In 2025 is een afwegingskader voor batterijparken RES West-Brabant opgesteld. In 2026 wordt dit aan de deelnemende gemeenten voorgelegd en wordt daar verder uitvoering aan gegeven.
2026
Dit onderzoek vindt plaats binnen de RESsamenwerking en wordt afgerond in 2026.
We versterken en bouwen het ondersteuningsnetwerk voor agrarische ondernemers verder uit We faciliteren 2 transitielabs en 1 masterclass korte keten. We continueren de actieve deelname aan de carbon farming-pilot en dragen bij aan maximale benutting van het potentieel We ronden de verkenning naar een bredere circulaire economie af met een ontwikkelperspectief circulariteit
2026
•
Q2 en Q4
•
2026
•
Q1 2026
•
We geven uitvoering aan twee Regiodeal projecten ‘duurzaam bodembeheer’ en 'gezonde en plantaardige voeding’ We verkennen nieuwe kansen voor externe financiering van het programma circulair voedselsysteem
2026
•
We organiseren de 6e editie van ‘de Week van Ons Eten Altena’
Q3 2026
•
2026
•
Circulair voedselsysteem Voortgang boeken op de weg naar een circulair voedselsysteem
•
• •
•
Meer externe financiering voor het programma circulair voedselsysteem
•
•
Groeiende bewustwording bij onze inwoners over herkomst en gebruik van gezonde voeding
•
41
2026 •
Extra thema’s zijn toegevoegd aan het ondersteuningsnetwerk; de website is vernieuwd en wordt bijgehouden. Transitielab en masterclass zijn afhankelijk van subsidie en voorzien vanaf Q3. Koolstofcertificaten over 2025 zijn uitgereikt. De samenwerking wordt in 2026 voortgezet. Het ontwikkelperspectief circulaire economie is in maart 2026 opgeleverd en via een RIB gedeeld. Er zijn bewonersavonden (Tuinen voor de Toekomst) georganiseerd en er worden demolocaties voorbereid. Voor het project ‘van boer tot bord’ wordt een korte keten ontwikkeld voor een plantaardig concept. Met de nieuwe subsidieadviseur worden mogelijkheden van externe financiering onderzocht. ‘De Week van ons Eten’ focust in 2026 op een beperkt aantal activiteiten met impact. Campagnes tegen voedselverspilling en voor lokaal en seizoensgebonden zullen
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
Planning
Status
Toelichting worden herhaald. De uitkomsten van de inwonerenquête zullen nadere input geven voor impactvolle focus.
We geven uitvoering aan het communicatieplan van het programma circulair voedselsysteem, inclusief bewustwordingscampagne(s) Wonen
Kaders formuleren voor de volkshuisvesting van en in Altena, gericht op het aanbieden van woonruimte voor inwoners (met een zorgvraag).
Het college stelt het Volkshuisvestingsprogramma Altena vast.
Q2 2026
In juni 2026 kan de gemeenteraad wensen en bedenkingen kenbaar maken op het concept Volkshuisvestingsprogramma. Het college stelt daarna het (gewijzigde) Volkshuisvestingsprogramma vast. Vaststelling door college vindt later plaats dan streefmoment.
Het woonaanbod in de 21 kernen van Altena in 2030 is duurzaam, veelzijdig, kwalitatief, authentiek en passend bij de sociale cohesie van de kernen en de levensfase van de inwoners.
•
We geven uitvoering aan de acties uit het Programmaplan Wonen.
2026
•
Dagelijks werken we aan woningbouwplannen en beleidsinterventies.
•
We starten met het opstellen van de Kernstrategie Sleeuwijk.
Q2 2026
•
Het college heeft de evaluatie van de doorlopen kernstrategieën vastgesteld. De raad ontving een raadsinformatiebrief met deze evaluatie. Het college moet nog besluiten de volgende kernstrategie op te starten.
•
We faciliteren bijzondere bouw- en woonvormen (waaronder CPO, flexwonen).
2026
•
Een eerste verkenning naar mogelijkheden voor een CPO-project in Dussen leverde matige interesse op. We verkennen nu of en hoe we dit project kunnen voortzetten. In Wijk en Aalburg verkennen we de mogelijkheden van een coöperatie in het project Blokland. In Sleeuwijk voert een initiatiefnemer een haalbaarheidsonderzoek uit voor de realisatie van een tijdelijke woonwijk (WIJK) aan de Transvaal.
42
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Q1 2026
•
De woningbouwmonitor (Juno) is geïmplementeerd en wordt gebruikt.
We vervangen circa 2,5 km vrijvervalriolering en leggen gescheiden stelsels aan 5 kerndorpen, zodat het watersysteem toekomstbestendig en duurzaam blijft. We vervangen 3 hoofdgemalen en 15 minigemalen inclusief het vernieuwen van de besturingen om storingen te voorkomen en capaciteit te waarborgen. We realiseren op twee locaties een individuele behandeling van afvalwater (IBA), zodat huishoudelijk afvalwater niet langer op een mestkelder wordt geloosd. Daarmee verbeteren we de waterkwaliteit en verkleinen we risico’s. We werken het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) verder uit.
2026
•
De uitvoering ligt op koers. De geplande vervangingen van riolering is integraal opgepakt in de JOR projecten.
2026
•
De vervanging aan de gemalen worden voorbereid en uitgevoerd.
2026
•
De aanpassingen worden voorbereid en uitgevoerd.
2026
•
We breiden het grondwatermeetnet uit en plaatsen slimme sensoren in het rioolstelsel, waarmee we continu kunnen monitoren en onze berekeningen betrouwbaar valideren. We voeren klimaatadaptieve maatregelen uit die wateroverlast verminderen en droogte tegengaan, inclusief bovengrondse en ecologisch ingerichte waterberging.
2026
•
De uitwerking van het Systeemoverzicht Stedelijk Water wordt in samenspraak met het waterschap rivierenland voorbereid om aan te besteden. De uitbreiding van monitoring lopen door.
2026
•
De klimaat adaptieve maatregelen worden in de projecten van het JOR integraal meegenomen.
We actualiseren het baggerbeheerplan zodat we het onderhoud van watergangen efficiënt en doelgericht uitvoeren.
2026
•
Er wordt een baggerplan opgesteld en parallel daaraan werken we samen met het
We ronden de implementatie van de woningbouwmonitor af.
Status
Toelichting
Riolering & Water Een robuust en toekomstgericht riool- en watersysteem dat bijdraagt aan een gezonde, klimaatbestendige en leefbare omgeving.
•
•
•
•
•
•
•
43
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
2026
•
•
We stellen een nieuwe hemelwaterverordening op waarmee we het waterbeheer toekomstgericht en duurzaam organiseren. We actualiseren de verordening riolering zodat deze aansluit bij de huidige uitdagingen en wettelijke kaders. Het nieuwe gecombineerde bestek voor het maaien van watergangen is opgesteld en aanbesteding gereed gemaakt.
Toelichting
• 2026 •
• 2026
44
Status
waterschap rivierenland aan gebiedsgerichte aanpak. Het proces voor de hemelwaterverordening is gestart passend bij de Omgevingswet en het Omgevingsplan Altena. De verordeningen worden conform planning opgepakt. Onderhoudsbestekken worden aangepast naar gestelde ambitie. Voor het maaien van bermen wordt gewerkt binnen het opgestelde combi bestek samen met onderhoud van de watergangen.
4.2
Financieel overzicht
Programma 4. Duurzaam Altena (bedragen in €)
2026
2027
2028
2029
2030
-
-
-
-
-
154 N
154 N
154 N
154 N
154 N
275 V
-
-
-
-
-
63 N
63 N
63 N
63 N
-
-
-
-
-
54 V
-
-
-
-
74 N
37 N
48 N
7N
7N
Ruimte voor Ruimte
275 N
-
-
-
-
Diverse mutaties < € 50.000
106 V
66 V
66 V
26 V
26 V
Totaal
68 N
188 N
199 N
197 N
197 N
Water Vervanging beschoeiingen Onderhoud watergangen en bermen
Bouwen en wonen Ruimte voor Ruimte (zie ook Mutaties reserves)
Kapitaallasten investeringen Scenario-onderzoek 't Rond Woudrichem
Budgettair neutraal Specifieke uitkering Aanjager bedrijventerreinen. Overheveling van en naar programma's
Diverse mutaties < € 50.000 Diverse mutaties < € 50.000
Mutaties reserves
Toelichting op de mutaties
Water - Beschoeiing. De gemeente is verantwoordelijk voor de beschoeiingen langs gemeentelijke watergangen (met name binnen de kernen). Dit is vastgelegd in wet- en regelgeving en uitgewerkt in het Water- en Rioolplan (WRP) 2025-2028. De vervanging van oeverbeschoeiingen blijkt groter en urgenter dan eerder voorzien. Het areaal, eigendom en de staat van onderhoud zijn nog niet volledig in beeld, waardoor het beheer tot nu toe grotendeels reactief plaatsvindt (op basis van meldingen), zoals ook beschreven in het WRP. Recente signalen laten zien dat op meerdere locaties sprake is van een acute vervangingsopgave. Uitstel brengt risico’s met zich mee (instabiele oevers en verzakkingen van wegen, paden en groen; schade aan particuliere eigendommen; verminderde werking van watergangen en risico’s voor waterafvoer en -berging) en raakt direct aan de wettelijke zorgplicht van de gemeente voor afvalwater, hemelwater en grondwater. De kosten van de vervanging bedragen € 150.000 in 2026 en kosten worden gedekt via de rioolheffing. De mutatie heeft per saldo geen invloed op het begrotingssaldo.
45
-
Onderhoud watergangen en bermen. De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het veilig en goed onderhouden van watergangen en bermen. Voor de periode 2026–2027 is hiervoor een Europese aanbesteding uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de kosten hoger liggen dan het beschikbare budget. De laagste inschrijving ligt circa € 350.000 per jaar boven de begroting. Deze hogere kosten zijn noodzakelijk om te blijven voldoen aan de wettelijke zorgplicht en het afgesproken onderhoudsniveau. Van de hogere lasten van € 350.000 wordt een bedrag van € 196.000 gedekt via de rioolheffing (naar verwachting zonder verhoging van het tarief) en leidt een bedrag van € 154.000 tot een nadelig effect op het begrotingssaldo. Zie ook Raadsinformatiebrief d.d. 16 april 2026.
Bouwen en wonen De regeling 'Ruimte voor Ruimte' in de provincie Noord-Brabant is een beleidsmaatregel die het mogelijk maakt om in het buitengebied een nieuwe woning te bouwen in ruil voor de sloop van minimaal 1.000 m2 aan (agrarische) stallen en sanering van bijbehorende mestrechten. Het doel is de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren door landschapsontsierende bebouwing te saneren. Van de provincie is een beschikking ontvangen. Hiermee hangt een mutatie in de reserve Landschapsinvesteringsfonds samen. Kapitaallasten investeringen De gemeente Altena werkt aan een toekomstgerichte herontwikkeling van het centrumgebied rond ’t Rond in Woudrichem. Op basis van een eerste verkenning is besloten drie samenhangende ontwikkelrichtingen nader uit te werken. Het gaat hierbij om (i) de ontwikkeling van De Werf als woonlocatie, gecombineerd met ruimte voor commerciële functies op de begane grond; (ii) de herontwikkeling van ’t Rondeel tot een multifunctionele accommodatie, met sociaal-culturele en sportvoorzieningen zoals een bibliotheek en sporthal; en (iii) de vernieuwing van basisschool EbenHaëzer, in combinatie met kinderopvangvoorzieningen. Bij de verdere uitwerking wordt nadrukkelijk gekeken naar de samenhang met de openbare ruimte, de verkeersstructuur en parkeermogelijkheden.
Hiermee wordt toegewerkt naar een integraal en toekomstbestendig centrumgebied dat voorziet in wonen, voorzieningen en ontmoeting. Voor het vervolgonderzoek is een investering van € 300.000 noodzakelijk (Raadbesluit d.d. 3 maart 2026). De kapitaallasten van deze investering leiden vanaf 2027 tot een nadeel van € 63.000. Budgettair neutraal - Met de middelen uit de specifieke uitkering Verduurzaming bedrijventerreinen stelt de gemeente een aanjager aan die werkt aan het realiseren van de doelen die het verduurzamen van lokale bedrijventerreinen versnellen. In de begroting zijn hiervoor de baten en lasten structureel opgenomen. De middelen zijn echter alleen nog voor 2026 beschikbaar. De raming van de baten en lasten vanaf 2027 wordt daarom gecorrigeerd. Deze mutatie heeft geen invloed op het begrotingssaldo. - De overheveling in 2026 van het bedrag van € 54.000 van programma 4 naar programma 2 betreft een administratieve correctie. Diverse mutaties < € 50.000 Hieronder valt een aantal afwijkingen < € 50.000 die niet verder worden toegelicht.
46
Mutaties reserves - De regeling 'Ruimte voor Ruimte' in de provincie Noord-Brabant is een beleidsmaatregel die het mogelijk maakt om in het buitengebied een nieuwe woning te bouwen in ruil voor de sloop van minimaal 1.000 m2 aan (agrarische) stallen en sanering van bijbehorende mestrechten. Het doel is de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren door landschapsontsierende bebouwing te saneren. Van de provincie is een beschikking ontvangen. Hiermee hangt een mutatie in de reserve Landschapsinvesteringsfonds samen. - Daarnaast is sprake van een aantal mutaties in reserve < € 50.000, die verder niet worden toegelicht. Baggeren De gemeente Altena is recent door Waterschap Rivierenland benaderd om aan te sluiten bij geplande baggerwerkzaamheden. Door nu mee te liften kunnen de werkzaamheden tegen lagere kosten en efficiënter worden uitgevoerd dan bij zelfstandige uitvoering op een later moment. Het uitvoeren van deze baggerwerkzaamheden is noodzakelijk vanuit de beheer- en zorgplicht voor het watersysteem. Uitstel leidt tot hogere kosten en risico’s voor waterveiligheid en onderhoud. Dit leidt tot hogere lasten van € 200.000, die ten laste gebracht zouden kunnen worden van de voorziening Riolering. Met deze baggerwerkzaamheden worden op termijn hogere uitgaven en achterstallig onderhoud voorkomen.
Omdat het moment van uitvoeren nog niet duidelijk is de financiële afwijking niet in deze Eerste Bestuursrapportage 2026 verwerkt. Bij de Tweede Bestuursrapportage 2026 bezien wij wanneer de uitvoering zou kunnen starten en in welk jaar de afwijking verwerkt moet worden.
47
Programma 5.1
5. Bereikbaar Altena
Doelenbomen
Bereikbaar Altena
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Uitwerking mobiliteitsvisie (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) https://ap.lc/3qGTb Uitwerking Mobiliteitsvisie
•
•
•
Kernen en woongebieden verkeersveilig inrichten met voetganger en fietser als hoofdgebruiker (project M1) Aanpak verkeersveiligheidsknelpunten tussen modaliteiten ontwikkelen en uitvoeren (project M2) Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk fiets (project M9)
Deze eerste drie projecten (1, 2 en 9) worden gedekt uit jaarlijkse exploitatiebudget (€ 335.000/ jaar). Zoveel als mogelijk wordt meegelift met de voorgenomen werkzaamheden in de openbare ruimte; daar waar rioolen of weg(beheer)werkzaamheden plaatsvinden wordt bezien in hoeverre maatregelen voor verkeersveiligheid, -bereikbaarheid of -leefbaarheid moeten plaatsvinden. Een en ander mede gebaseerd op informatie uit het
48
Permanent
Permanent
Permanent
Dit (projecten M1 en M2) zijn twee acties waar permanent aandacht voor is. Waar problemen / knelpunten worden aangereikt (circa 750 meldingen in brede zin via Fixi/website), worden deze bezien en waar mogelijk opgelost. Op basis van de uitgevoerde inventarisatie en geanalyseerde knelpunten is het visiedocument Fietsvisie Altena 2040 voorbereid. Hierin zijn onder andere de ontbrekende schakels in het fietsnetwerk in beeld gebracht. Deze visie is onderdeel van de raadscycus van de raadvergadering van 12 mei 2026. Voor de uitvoering wordt vervolgens na vaststelling een uitvoeringsplan opgesteld.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Strategisch Plan Verkeersveiligheid en/of andere data. •
Uitwerken Verkeersvisie Hank (project M3) o Sluipverkeer Buitendijk Hank/Nieuwendijk (M3b zie ook project A16)
Medio 2026
M3b Sluipverkeer Buitendijk: het vastgestelde maatregelpakket wordt uitgewerkt en, waar mogelijk in combinatie met overige werkzaamheden, gerealiseerd. De uitvoering van sluipverkeermaatregelen is gestart in het vierde kwartaal 2025 en de voorbereiding van de fysieke maatregelen heeft plaatsgevonden. Deze worden vanaf 2026 gerealiseerd.
o
Aanleg vrijliggend fietspad Jachtsloot Hank (M3c)
afhankelijk van keuze vervolg
M3c Fietspad Jachtsloot: Het ontwerpproces van een vrijliggend fietspad heeft geleid tot het loslaten van het plan om een vrijliggend fietspad naast de Jachtsloot te realiseren. In 2026 wordt een keuze gemaakt over het vervolgtraject.
o
Route buitenom (tunnel Kurenpolderweg Hank uitdiepen) (M3e 1)
tot en met 2029
M3e 1 Route buitenom (Uitdiepen tunnel): de voorbereidende fase is afgerond en de mogelijkheden voor de verdieping van de tunnelbak en omliggende infrastructuur zijn in beeld gebracht. Voor de verdiepte ligging zijn de ontwerpuitgangspunten vastgesteld voor zowel het kunstwerk als de bijhorende infrastructuur. In 2026 worden de sectorale, ruimtelijke onderzoeken uitgevoerd. Medio 2026 verschaft Rijkswaterstaat duidelijkheid over de herijkte planning als gevolg van de gefaseerde aanpak uit 202.
o
Vrijliggend fietspad Kurenpolderweg (onder viaduct A27) (M3e 2)
tot en met 2029
Voor het vrijliggende fietspad langs de Kurenpolderweg (3e 2) tussen de Keizer Napoleonweg en onder het viaduct door zijn
49
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting ontwerpuitgangspunten vastgesteld. Op basis hiervan wordt momenteel een voorlopig ontwerp opgesteld en worden de ruimtelijke onderzoeken uitgevoerd.
o
Nieuwe verbinding KurenpolderwegNathalsweg Hank (M3f)
tot en met 2029
M3f Nieuwe Verbinding Kurenpolderweg – Nathalsweg: er is een principekeuze gemaakt voor de situering van deze nieuwe verbindingsweg.
o
Fietspad Kurenpolderweg (nabij recreatiepark) Hank (M3g)
tot en met 2029
Uitwerking en realisatie vinden samen plaats met de verdiepte ligging en fietspad Kurenpolderweg. M3g Fietspad Kurenpolderweg-west: dit project wordt integraal opgepakt met de projecten 3d en 3e. Het vrijliggend fietspad Nathalsweg Hank wordt integraal opgepakt met de projecten 3d, 3e en 3g.
•
Aanpak fietspad langs de Middenweg (project M4). afhankelijk van keuze voor vervolg
afhankelijk van keuze vervolg
M4 Aanpak Middenweg Andel-Veen: Op 16 december 2025 heeft de raad besloten om de veiligheid op de fietsverbinding Andel-Veen te vergroten door het ontmoedigen van het gebruik van de Middenweg en de Veensesteeg tot aan de Zoutendijk door gemotoriseerd verkeer, door het nemen van passende fysieke of andere verkeersmaatregelen en af te zien van de aanleg van een fietsstraat op de Middenweg. Het college werkt een voorstel uit aan de hand van een vastgestelde projectopdracht.
•
Zorg dragen voor toekomstbestendige veren (M5)
Permanent
M5 Toekomstbestendige veren: Voor alle veerverbindingen is en wordt gewerkt aan het verkrijgen van betere en actuelere informatie over gebruikersaantallen en exploitatiecijfers en zijn
50
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting afspraken vastgelegd. De uitvoering van deze werkzaamheden wordt sinds 2026 verder vanuit de lijn georganiseerd.
•
Aanpak recreatief verkeer opstellen en uitvoeren (M6)
Permanent
M6 Aanpak recreatiefverkeer betreft voornamelijk het beperken van de overlast van recreatief verkeer op dijklinten en in de Biesbosch. We kunnen dit gedrag slechts in zeer beperkte mate beïnvloeden. In 2026 wordt hier geen expliciete inzet op gepleegd.
•
Bepalen en inrichten regionale fietsnetwerk in Almkerk en Waardhuizen (project F7)
na 2025
F7 Bepalen en inrichten regionale fietsnetwerk in Almkerk en Waardhuizen is onderdeel van de Fietsvisie Altena 2040 welke is voorbereid. Het vervolg wordt overeenkomstig de inhoud van deze visie vormgegeven en vormt onderdeel van het uitvoeringsplan. Dit wordt na vaststelling van de fietsvisie in Q2 gestart.
•
Verkennen regionale fietsverbinding vanaf de Tol naar de Merwedebrug (project F8)
2025-2026
De in 2024 uitgevoerde verkenning naar de aanleg van ‘doorfietspad’ / snelle fietsverbinding tussen de Tol en de Merwedebrug (F8) is opgenomen in de fietsvisie. Op grond van de vaststelling van deze fietsvisie en het uitvoeringsplan wordt de snelfietsroute langs de A27 als project verder gestart.
•
Op orde maken hoofnetwerk fiets (project F9) in samenhang met motie De fiets op 1 van 2/7/2024
2025-2030
F9 Hoofdnetwerk fiets wordt nadrukkelijk opgepakt in het kader van de motie “de Fiets op 1” van juli 2024. Op 12 mei a.s. besluit de raad over de vaststelling van de fietsvisie. Dit vormt hiervoor de basis. Aanpakken van knelpunten wordt de komende jaren opgepakt overeenkomstig het op te stellen uitvoeringsplan.
51
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Ontwikkelen mobiliteitshubs in drie schaalniveaus (O10)
2024-2040
Het ontwikkelen van mobiliteitshubs doen we in Altena op drie schaalniveaus. Op lokaal en regionaal niveau zijn wij in 2025 gestart met het verkennen van het plaatsen van fietskluizen, pakketkluizen en deelfietsen. Ook in 2026 geven wij een vervolg aan het realiseren van deze voorzieningen.
•
Ontwikkelen interregionale hub De Tol (O11). In combinatie met ontwikkeling Werkendam Noord-Oost (13) en Bus Rapid Transit
2024-2030
Het opwaarderen van de HUB De Tol (O11): Bij de interregionale hub de Tol zijn we in het vierde kwartaal 2025 gestart met de doorontwikkeling van de hub in het kader van de BRT-BGU (Bus Rapid Transit – Breda, Gorinchem, Utrecht). De door Rijkswaterstaat aangekondigde herfasering van de werkzaamheden aan de A27 in combinatie met de ontwikkeling van Werkendam noord biedt andere/nieuwe kansen voor het realiseren van een HUB nabij de Tol. In 2026 werken wij samen met de SRBT verder aan het creëren van de randvoorwaarden om een hub nabij de Tol te ontwikkelen.
•
Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (O12)
Permanent
Openbaar Vervoer O12 In 2026 zetten we in op het versterken van voorzieningen rondom de hubs, het versterken van de veerdiensten en de buslijnen in samenspraak met Provincie NoordBrabant.
•
Verbeteren verbinding tussen Werkendam en A27 voor gemotoriseerd verkeer (A13)
tot en met 2030
Op basis van de vastgestelde gebiedsvisie Werkendam-Noord zijn in het vierde kwartaal 2025 uitgangspunten geformuleerd voor het op te stellen wegontwerp. Deze worden op 12 mei 2026 behandeld in de gemeenteraad. Op grond van
52
Status
Toelichting
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting besluitvorming op deze uitgangspunten stellen we een voorlopig ontwerp op. Dit vormt de basis voor planologische en privaatrechtelijke trajecten.
•
Aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) (A14)
tot en met 2026
De provincie heeft aangaande A14 Kromme Nol samen met gemeente Altena een uitvoeringsovereenkomst gesloten voor de realisatie van de nieuwe rotonde. In bouwteamverband worden de ontwerpen gedetailleerd uitgewerkt. Verwachte start uitvoering werkzaamheden is in voorjaar 2027.
•
Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (A15)
tot en met 2031
In het kader van de Slimme Aanpak A27 wordt zowel intern als regionaal als projectbreed (A27 Houten Hooipolder) samengewerkt aan de opgaven die de Verbetering A27 met zich meebrengt. Binnen deze samenwerking is gelobbyd in Den Haag om zowel ministerie van Infrastructuur en Waterstaat als Rijkswaterstaat te bewegen om maatregelen te nemen om hinder te beperken. In 2026 zetten we hier blijvend op in. Ook wordt in het tweede kwartaal de start van de bouw van de Merwedebruggen voorzien.
•
Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 op basis van het in 2023 uit te voeren onderzoek (A16)
tot en met 2026
Om de overlast vanwege sluipverkeer tegen te gaan zijn we gestart met de realisatie van de fysieke maatregelen uit het maatregelenpakket en worden inrijverboden uitgewerkt. Het realiseren van de resterende fysieke maatregelen wordt in 2026 voortgezet. Daarnaast worden grootschaliger ingrepen projectmatig opgepakt, onder andere vanuit het Jaarplan Openbare Ruimte. Maatregelen met een multidisciplinair
53
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting karakter zoals reconstructies vragen tijd en worden op deze manier integraal uitgevoerd.
•
Verbeteren hoofdstructuur gemotoriseerd verkeer Tol-Woudrichem-de Rietdijk (N322/N267) (A17) in samenhang met amendement inzake mobiliteitsvisie aangaande verbinding Rietdijk – A27 van 22 juni 2021
2024-2026
Er zijn eerste ambtelijke overleggen geweest met provincie Noord-Brabant inzake verdere studie N322. Daarnaast hebben we de lokale opgave in beeld gebracht waarin ontwikkelingen van o.a. woningbouw en bedrijventerreinen leiden tot meer verkeersbewegingen en druk op de N322. In 2026 vervolgen wij het overleg met provincie Noord-Brabant.
•
Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk auto met aandacht voor slimme voertuigen (A19)
Permanent
Project A19 Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk auto met aandacht voor slimme voertuigen wordt ook in 2026 niet als zelfstandig thema opgepakt. Verschillende inspanningen, waaronder de inzet op N322, Kromme Nol en sluipverkeermaatregelen- dragen rechtstreeks bij aan het versterken van de kwaliteit van het hoofdnetwerk auto. Ontwikkelingen op het gebied van slimme voertuigen volgen we in samenspraak met SRBT.
•
Gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes (G22).
Permanent
Project G22 betreft de zogenaamde mensgerichte maatregelen: gedrag beïnvloeden via slimme marketing, educatie en gedragscampagnes. Deze maatregelen zetten we in bij de diverse inspanningen, bijvoorbeeld de aanpak van de hinder door sluipverkeer, de veilige fietsverbinding Andel-Veen en het verbeteren van het openbaar vervoer in Altena. In 2026 zijn we verdergegaan met de uitvoering van het meerjarenplan voor mensgerichte maatregelen, waaronder educatie over verkeersveiligheid te
De planningen zijn afhankelijk van de voortgang van de procedures als planologische procedure, grondverwerving en dergelijke
54
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting geven via scholen. De verkeersexamens vormen hier een onderdeel van.
Ontsluiting kern Werkendam (projectnummering conform Mobiliteitsvisie Ontsluiting kern Werkendam
We onderzoeken de opties tot verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer en nemen hierin een besluit (A13).
tot circa 2030
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project A13
A27 en onderliggend wegennet (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) De A27 en het onderliggend wegennet
• •
Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project A15). Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 op basis van het in 2023 uit te voeren onderzoek (A16)
tot en met 2031
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project A15
tot en met 2026
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project A16
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen
• •
• •
Aanpak mobiliteitshubs in 3 schaalniveaus (O10). Ontwikkelen interregionale hub De Tol (O11). In combinatie met ontwikkeling Werkendam Noord en Bus Rapid Transit Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (O12) Onderzoek naar mogelijkheden voor verlichting van fietspaden
tot circa 2040 tot circa 2030
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project O10 Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project O11
Permanent
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie project O12
2026
Beheer van wegen, groen en verlichting Planmatig beheer en onderhoud wegen
• •
Uitvoeren van het vastgestelde Integraal Beheer Kader. Oppakken integraliteit met riolering en opgaven in de openbare ruimte.
2026
•
•
55
Er wordt ingezet op het verder professionaliseren van beheer. Hierbij wordt beheerdata, beheerprocessen en kennis en kunde geoptimaliseerd. In Q2 wordt de weginspectie uitgevoerd, waarbij een eerste stap wordt gezet naar professionaliseren voor toekomstgericht beheer.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Groen
•
Q4 2026
•
•
Doorontwikkeling tot een robuuste en toekomstbestendige Buitendienst.
De vastgestelde kaders worden overgezet in een omgevingsprogramma Groen, Natuur en Landschap. We werken aan de verdere inrichting en verfijning van de vullingsgraad en gegevenskwaliteit van bomen en groen (objectinformatie en beheermethode) in het digitale beheersysteem Geovisia). Uitvoeren van het vastgestelde Integraal Beheer Kader.
Uitvoeren ontwikkelplan Buitendienst gericht op efficiency, kwaliteit en dienstverlening, gebaseerd op het Antearapport (2020). In 2026 en volgend feitelijke implementatie van nieuwe werkwijze in de reguliere bedrijfsvoering. Overgang van veranderen en voorbereiden naar implementeren en verbeteren.
56
2025-2026
Status
Toelichting •
Visie, ambitie en bijbehorende programmalijnen worden voorgelegd.
•
Data wordt in geleidelijkheid geoptimaliseerd. Dit is een continu proces, naar het toekomstgericht beheer.
•
Onderhoudsbestekken worden aangepast naar gestelde ambitie. Voor het maaien van bermen wordt gewerkt binnen het opgestelde combi bestek samen met onderhoud van de watergangen. Er is een nieuw veegbestek op gesteld.
De groei naar de juiste opdrachtnemersrol (nieuwe werkwijze) gaat gestaagd maar er zijn al flinke stappen gezet.
5.2
Financieel overzicht
Programma 5. Bereikbaar Altena (bedragen in €)
2026
2027
2028
2029
2030
225 N
-
-
-
-
-
125 V
1N
1N
1N
9V
60 V
40 V
N
N
-
-
-
-
-
216 N
186 V
39 V
1N
1N
Gladheidsbestrijding Strooimiddelen
Kapitaallasten investeringen Fasering project Provinciale weg Noord
Diverse mutaties < € 50.000 Diverse mutaties < € 50.000
Mutaties reserves Geen mutaties
Totaal
Toelichting op de mutaties
Gladheidsbestrijding Ten aanzien van gladheidbestrijding is in 2026 sprake van een budgetoverschrijding. De overschrijding wordt veroorzaakt door twee samenlopende factoren. Er was sprake van meer en zwaardere winterse omstandigheden dan gemiddeld. Hierdoor moest vaker en intensiever worden gestrooid. De aanhoudende en hevige sneeuwval leidde tot extra inzet van sneeuwschuiven. In veel gevallen moesten routes meerdere keren per dag worden gereden. Bovendien vraagt sneeuwschuiven extra capaciteit, omdat een route zowel heen als terug moet worden uitgevoerd. Daarnaast speelt mee dat door een ingeboekte ombuiging van € 100.000 het beschikbare budget lager was dan benodigd. In 2026 gaat het om een nadeel van € 225.000. Kapitaallasten investeringen De uitvoering van het project Provinciale weg Noord (JOR-24-07 Wegen) verschuift naar 2027. Hiermee verschuiven ook de kapitaallasten (€ 125.000 V in 2027). Diverse mutaties < € 50.000 Hieronder valt een aantal afwijkingen < € 50.000 die niet verder worden toegelicht.
57
Programma 6 6.1
. Financiën
Doelenbomen
Financiën
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
HR HRM-: Vergroten aantrekkelijkheid als werkgever
• •
HRM-R: HR
• •
Verder invulling en uitvoering geven aan employer branding campagne. Implementeren talentmanagent tool- herkennen van talenten (basisprofiel).
Q1 2026
We participeren actief in werkgroepen in de regio geïnitieerd door gemeenten of provincie. We onderzoeken de samenwerking met regio West-Brabant en andere samenwerkingsverbanden.
Doorlopend
58
Afgerond
Q4 2025
Het verhaal van Altena met als onderdeel de vruchtbare grond voor groei wordt intern gedeeld en met externe sollicitanten. De interne mobiliteit binnen de organisatie is in het eerste kwartaal aanzienlijk gestegen, met een toename van 30%. Tijdens selectieprocedures worden kandidaten uitgebreid geïnformeerd over de visie van Altena, onze doelgroep, kernwaarden en werkwijze. Hierdoor communiceren wij onze branding helder en illustreren wij deze aan de hand van relevante praktijkvoorbeelden. We nemen deel aan werkgroepen van de provincie en kleinere groepen voor collectieve aanbesteding en leerlijnontwikkeling. Deze kansen zijn er met regelmaat. Als middelgrote gemeenten worden we met regelmaat benaderd om mee te doen.
Wat willen we bereiken? HRM-T: investeren in talenten van onze medewerkers.
Wat gaan we daarvoor doen? •
•
HRM - Vitale gemeente: hand in hand gaan van vitaal Altena en vitale gemeente.
•
•
•
Planning
We brengen de individuele en teamtalenten van medewerkers in kaart en stimuleren teamontwikkeling. We moedigen actief het gebruik van het opleidingsbudget aan en zetten talenten centraal bij loopbaanstappen, in plaats van enkel te kijken naar ervaring.
Q4 2025 - Q1 2026
We zijn als gemeentelijke organisatie een voorbeeld voor de inwoners: practice what you preach. We gaan in co-creatie met vitale samenleving en arbodienst een meerjarenprogramma vormgeven om te komen tot een vitale gemeente. Organiseren van maandelijkse vitaliteitsactiviteiten voor medewerkers, gericht op bewustwording en kennisdeling rond gezondheid en welzijn. Begeleiden en zichtbaar positioneren van interne beweegambassadeurs, zodat deze collega’s laagdrempelige sport- en beweeginitiatieven voor het team opzetten.
Doorlopend
Q1 2026
Doorlopend
Status
Toelichting Begin 2026 is de investering in talenten geïntegreerd in de continue dialoog bij Altena. Teams organiseren nu voor het eerst of opnieuw sessies over individuele en teamtalenten en hun toepassingsmogelijkheden.
Elke maand worden er verschillende trainingen aangeboden die gericht zijn op sociale verbinding, mentale gezondheid en fysieke fitheid. Daarnaast is er een nieuw platform beschikbaar waarmee korte metingen kunnen worden uitgevoerd op thema’s zoals werkdruk, inzetbaarheid en leiderschap. Met behulp van deze gegevens kan worden nagegaan of interventies daadwerkelijk tot verbetering leiden.
Q1 2026
Huisvesting, dienstverlening en vastgoed De gemeentelijke organisatie werkt op één locatie in 2028
• •
We werken de details uit in een voorlopig-, definitief- en technisch ontwerp. We selecteren bouwteampartners voor de bouwfase.
Q1 2026 Definitief ontwerp Q1-2 prijsvorming
Q4 2025 is het Definitief Ontwerp uitgewerkt. Dit loopt voor op de oorspronkelijke planning. Q2 worden bouwpartners gevraagd voor prijsvorming. Q1-2 wordt tijdelijke huisvesting uitgewerkt voor diverse locaties in de gemeente.
Q1-4 2026
Het vergroten van de begrotingsdiscipline heeft continu aandacht. Er wordt verder geïnvesteerd in sturing en beheersing.
Altena in control Realistische begrotingsramingen: begroting en realisatie sluiten waar mogelijk op elkaar aan.
•
We blijven inzetten op het realistischer (durven) ramen en voor de investeringen de paragraaf investeringen verder door te ontwikkelen.
59
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
Planning
Status
Toelichting In het eerste en tweede kwartaal van 2026 worden de Jaarstukken 2025 en de Eerste Bestuursrapportage 2026. In verband met de gemeenteraadsverkiezingen en de doorlooptijd naar een nieuw college en een nieuw Bestuursakkoord komt er in plaats van een Kadernota een beleidsarme Kaderbrief 2027, waarin de financiële stand van zaken wordt geschetst. Het nieuwe Bestuursakkoord zal zijn vertaling vinden in de Begroting 2027.
De informatievoorziening in de P&C-producten ontwikkelen we verder door, door meer te focussen op bestuurlijk relevante doelen / prestaties die voor de raad politiek interessant zijn.
Informatiemanagement Informatieveiligheid en privacy is op orde.
•
•
•
We voeren ENSIA-audits l uit, waarvan de uitkomst wordt gedeeld met de raad door middel van een raadsinformatiebrief. We bieden ARDA modules aan voor organisatie en raadsleden voor medewerkers en raadsleden om op de juiste manier te leren omgaan met informatieveiligheid en privacy. We houden het verwerkingsregister op orde.
Q2/2026
Q1 – Q 4 2026
Q1 - Q4 2026
We voeren ENSIA-audits uit, waarvan de uitkomst wordt gedeeld met de raad door middel van een raadsinformatiebrief. We bieden continu gerichte ARDA modules aan voor medewerkers en raadsleden om op de juiste manier te leren omgaan met informatieveiligheid en privacy. Het verwerkingsregister is op dit moment op orde. We zijn aanvullend bezig in 2026 om de volledigheid te verifiëren en waar nodig te controleren en aan te vullen.
Gemeentelijke belastingen Kostendekkende tarieven voor gemeentelijke diensten en producten, met uitzondering van de grafrechten.
Het heffen en innen van de gemeentelijke belastingen en leges conform de beleidsuitgangspunten zoals opgenomen in de paragraaf lokale heffingen voor 2026.
60
Q1 - Q4 2026
De belastingen en leges worden geheven conform de beleidsuitgangspunten zoals opgenomen in de paragraaf lokale heffingen voor 2026.
6.2
Financieel
overzicht
6a. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Programma 6a. Algemene dekkingsmiddelen (bedragen in €)
2026
2027
2028
2029
2030
Stelpost Loon- en prijsontwikkeling
379 V
360 V
360 V
360 V
360 V
Stelpost Invorderen en indexeren opbrengsten
100 N
110 N
120 N
130 N
140 N
-
-
-
-
-
279 V
250 V
240 V
230 V
220 V
Financieel-technische mutaties
Mutaties reserves Geen mutaties
Totaal
Toelichting op de mutaties
Financieel-technische mutaties - Stelpost loon- en prijsontwikkeling. De stelpost loon- en prijsontwikkeling wordt gevoed met middelen die de gemeente uit de algemene uitkering van het gemeentefonds ontvangt voor loon- en prijscompensatie, gebaseerd op indexcijfers uit de gemeentefondscirculaire. Van het voor de jaarschijf 2026 op deze stelpost beschikbare budget wordt een bedrag van € 379.000 in 2026 en € 360.000 vanaf 2027 ingezet als compensatie voor de afwijkingen in deze Eerste Bestuursrapportage 2026 die te maken hebben met prijsontwikkelingen. - Stelpost invorderen en indexeren opbrengsten. In de Begroting 2026 is een ombuiging opgenomen dat ziet op het consequenter indexeren en invorderen van gemeentelijke opbrengsten. Waar aan de lastenkant structureel rekening wordt gehouden met prijsontwikkelingen, wordt dit principe nu ook systematischer doorgevoerd aan de batenkant. Concreet betekent dit dat opbrengsten die zich daarvoor lenen jaarlijks worden geïndexeerd met hetzelfde percentage als de lasten, gebaseerd op de meest recente circulaire van het gemeentefonds. In gevallen waar een andere indexeringsgrondslag logischer is, zoals bij pachtprijzen (op basis van richtlijnen van de Pachtkamer), wordt deze toegepast. Daarnaast wordt ingezet op een strakkere invordering van inkomsten waar de gemeente recht op heeft.
Dit heeft ertoe geleid dat in de begroting diverse baten zijn verhoogd door indexatie en dat opbrengsten die wel worden ontvangen, maar nog niet eerder waren geraamd, nu alsnog zijn opgenomen. Dit vindt verspreid door de begroting plaats.
61
6b. Overhead Programma 6b. Overhead (bedragen in €)
2026
2027
2028
2029
2030
110 N
400 N
40 N
-
-
169 N
-
-
-
-
-
-
-
-
Financiën Implementatie nieuw financieel pakket
Informatiemanagement Doorontwikkeling ICT en implementatie nieuw zaaksysteem
Gemeentelijke accommodaties Facilitaire zaken
175 N
-
-
-
-
Veiligheidsinspecties gemeentelijke accommodaties
95 N
-
-
-
-
Externe beheerder Wijklocatie De Werf
54 N
-
-
-
-
Onderhoud Wijklocatie Werkendam