Document · PDF

Bijlage Eerste Bestuursrapportage 2026

Raadsvergadering 7 juli 2026, gemeente AltenaBij agendapunt: b. Eerste Bestuursrapportage 202619.735 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Eerste Bestuursrapportage 202 6

Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................. 3 Programma 1. Inwoner en Bestuur .................................................................................................... 4 1.1

Doelenbomen Inwoner en bestuur.................................................................................... 4

1.2

Financieel overzicht .......................................................................................................... 8

Programma 2. Altena Samenredzaam ............................................................................................. 10 2.1

Doelenbomen Altena Samenredzaam ............................................................................. 10

2.2

Financieel overzicht .........................................................................................................22

Programma 3. Veelzijdig Altena ...................................................................................................... 26 3.1

Doelenbomen Veelzijdig Altena ..................................................................................... 26

3.2

Financieel overzicht ......................................................................................................... 36

Programma 4. Duurzaam Altena ...................................................................................................... 38 4.1

Doelenbomen Duurzaam Altena ..................................................................................... 38

4.2

Financieel overzicht .........................................................................................................45

Programma 5. Bereikbaar Altena .................................................................................................... 48 5.1

Doelenbomen Bereikbaar Altena .................................................................................... 48

5.2

Financieel overzicht ......................................................................................................... 57

Programma 6. Financiën ..................................................................................................................58 6.1

Doelenbomen Financiën ..................................................................................................58

6.2

Financieel overzicht ......................................................................................................... 61

Investeringen ...................................................................................................................................65 Samenvattend overzicht .................................................................................................................. 67 Bijlage 1. Overzicht mutaties lasten en baten 2026 per programma ................................................ 68

Inleiding Voor u ligt de Eerste Bestuursrapportage 2026. De Eerste Bestuursrapportage 2026 geeft inzicht in zowel de inhoudelijke voortgang als de financiële ontwikkelingen van de uitvoering van de Begroting 2026 over de periode januari tot en met mei 2026. Hiermee wordt de raad tussentijds geïnformeerd over de mate waarin geplande activiteiten en doelstellingen worden gerealiseerd. In de Begroting 2026 zijn de ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 vertaald naar zogenoemde doelenbomen. Deze maken inzichtelijk welke maatschappelijke doelen de gemeente nastreeft en welke activiteiten daaraan bijdragen. In de Eerste Bestuursrapportage 2026 wordt per doel gerapporteerd hoe de uitvoering verloopt. Om de voortgang overzichtelijk te presenteren, is gebruikgemaakt van een kleurcodering. Hiermee wordt in één oogopslag duidelijk waar de gemeente Altena op schema ligt en waar de uitvoering achterblijft of risico’s kent. Dit ondersteunt de raad bij het duiden van de voortgang en het eventueel bijsturen op prioriteiten. Naast de inhoudelijke voortgang wordt ook inzicht gegeven in de financiële stand van zaken. In deze Eerste Bestuursrapportage 2026 zijn nadelige afwijkingen verwerkt voortvloeiend uit onvermijdelijke knelpunten die tot noodzakelijk hogere lasten leiden en voordelige afwijkingen uit hoofde van meevallers door lagere lasten of hogere baten.

De afwijkingen worden per begrotingsprogramma weergegeven en toegelicht, voor zover het afwijkingen betreft groter dan € 50.000. Zo krijgt de raad helder zicht op de belangrijkste financiële ontwikkelingen en de consequenties daarvan voor de begroting. Leeswijzer In deze rapportage wordt gebruikgemaakt van de aanduidingen N (nadeel) en V (voordeel) om de effecten op het begrotingssaldo inzichtelijk te maken. -

Nadeel (N): hiervan is sprake wanneer lasten hoger uitvallen dan geraamd of wanneer baten lager zijn dan verwacht. Dit heeft een negatief effect op het begrotingssaldo.

Voordeel (V): hiervan is sprake wanneer lasten lager uitvallen dan geraamd of wanneer baten hoger zijn dan verwacht. Dit heeft een positief effect op het begrotingssaldo.

Met deze systematiek wordt in één oogopslag duidelijk wat de financiële impact is van de afwijkingen.

Programma 1. Inwoner 1.1

Doelenbomen

en Bestuur

Inwoner en bestuur

Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

Uitnodigend bestuur en kerngericht werken De samenleving (inwoners, politiek, organisatie en maatschappelijke partners) werkt gezamenlijk aan maatschappelijke opgaven

We werken verder aan inwonersparticipatie en de brug naar beleid, onze maatschappelijke opgaves en de dagelijkse belevingswereld van onze inwoners. In 2026 ligt de nadruk op beleidsontwikkeling en kaderstelling van inwonersparticipatie. De nog op te stellen participatieverordening is hierbij een belangrijk instrument. We verankeren participatie steeds verder in het DNA van de organisatie. We maken het concreet door participatietrainingen voor collega’s te organiseren, participatie te verankeren in werkprocessen en goede voorbeelden op ons participatieplatform “Aan de Slag” te plaatsen.

Doorlopend

In het eerste kwartaal van 2026 zijn, naar aanleiding van het rekenkameronderzoek, gesprekken gevoerd met alle dorpsraden. Hiermee is invulling gegeven aan een van de aanbevelingen van de Rekenkamer om de verantwoording richting zowel de gemeente als de kernen te verduidelijken en te versterken, in lijn met de eisen van de subsidieregeling Kernenbudget. De eerder aangescherpte samenwerkingsafspraken met dorpsraden zijn intern, in samenwerking met team Projectbureau en Ruimtelijk Beheer, vertaald naar een concrete werkwijze. Deze werkwijze wordt later dit jaar samen met leden van het DT, MT en de werkgroep geëvalueerd. Parallel hieraan bereiden we ons voor op het participatiebeleid en de participatieverordening, waarbij de ervaringen uit

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting de samenwerking met dorpsraden, andere gemeenten en netwerkpartners worden betrokken. Deze trajecten dragen bij aan de verdere uitwerking van bestuurlijke vernieuwing en participatie.

Burgers en bedrijven, belanghebbenden, buurten en bestuur zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente Altena.

We monitoren de dienstverlening op verschillende niveaus. We meten de klanttevredenheid (kwantitatief) en verzamelen feedback van inwoners (kwalitatief) om gerichte verbeteringen door te voeren en de dienstverlening passend te maken.

2024-2026

Het aantal onderzoeken is en wordt verder uitgebreid, zodat we van steeds meer kanalen en processen in de standaard dienstverlening feedback ontvangen. Daarnaast wordt er een brede visie opgesteld voor meten en monitoren van klantbeleving. Tegelijkertijd wordt er intern focus gelegd op vastleggen en opslaan van relevante informatie. Ook dit draagt bij aan een positieve klantbeleving. Hiertoe is voor elk werkproces een proceseigenaar aangewezen.

Sterke speler, in de regio en daarbuiten Er komen themateams binnen de Baroniesamenwerking

•

We dragen bij aan de uitvoering van de Kernagenda Regio Baronie 2025-2027 Vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Baronie dragen we bij aan de Uitvoeringsagenda Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT)

2026

Het jaar 2026 staat in het teken van transformatie naar RWB nieuwe stijl. Vanuit onze rol in het algemeen bestuur van de RWB houden wij toezicht op een goede doorontwikkeling van de RWB.

2026

•

Actieve bijdrage in de Regio West-Brabant (RWB).

2026

Focuspunten voor Altena: • Mobiliteit • Haven/maritiem cluster • Economie en Bedrijventerreinen • Woningbouwopgave • Landelijk (circulair en landbouw) • Energie & Duurzaamheid • Ruimte voor de rivier 2.0 & Deltaprogramma’s Naast onze rol in het algemeen bestuur van de RWB, bewaken we vanuit onze bestuurlijke betrokkenheid bij de nieuwe GR Regio De Baronie een goede overdracht van taken door de RWB aan

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

Verstedelijkingsakkoord

Afgerond

de GR Regio de Baronie. Op die manier worden er geen regionale activiteiten dubbel gedaan en vallen er ook geen zaken ‘tussen wal en schip’. Afgerond.

We delen kennis en ervaring met vergelijkbare gemeenten

•

Wij onderzoeken welke regionale bestuurlijke tafels ons helpen in het realiseren van onze lokale doelstellingen en brengen focus aan op basis van meerwaarde.

Q1 2026

•

Wij hebben inmiddels goed overzicht in de regionale samenwerkingsverbanden RWB, Baronie, SRBT, P10 en M50 inclusief de onderwerpen die spelen aan de betreffende bestuurlijke tafels. Dit is een goede basis om keuzes te gaan maken in de betrokkenheid van Altena bij deze tafels (in relatie tot het nieuwe bestuursakkoord).

•

We organiseren de Zomersessie P10 in de gemeente Altena

Q2 2026

•

De voorbereiding van de Zomersessie (op 17 juni 2026) loopt voorspoedig.

Veiligheid, ondermijning en drugscriminaliteit Altena is een veilige plek om te wonen, te werken en deel te nemen aan het maatschappelijke leven.

• •

•

Er komt een stevige aanpak op het gebied van ondermijning. Acute en niet-acute zorg voor de doelgroep 0 – 100+ jaar verbeterd.

Verder uitrollen buurtpreventieteams kernen Implementeren nieuw werkproces voor de lokale gemeentelijke crisisorganisatie, zodat taken, verantwoordelijkheden en samenwerkingslijnen helder zijn en in de praktijk direct toepasbaar. Onderzoeken welke maatregelen en aanpakken effectief bijdragen aan het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid.

Q1 en Q2 2026 Q1 en Q2 2026

Q1 en Q2 2026

Het implementeren van de RIEC-handreiking voor een ‘Gemeentelijk Signalenoverleg Ondermijning’

Q2 2026

•

Q1 2026

Operationeel hebben van een regionaal crisisinterventie team voor 0-100+ jaar.

•

Buurtpreventieteam is in het eerste kwartaal uitgebreid met de kern Almkerk. Er wordt in 2026 nog in elk geval in twee kernen nog opgestart. • Het werkproces voor de lokale crisisorganisatie wordt conform de planning geïmplementeerd. • Er is een projectleider gestart op het onderdeel maatschappelijke weerbaarheid. Hiermee verloopt dit onderdeel volgens planning. Vanwege personele bezetting zal deze implementatie in Q4 zijn uitgevoerd • Het regionaal crisisinterventieteam is operationeel.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

Q1 en Q2 2026

•

Er wordt domeinovertijgend gewerkt waarbij tevens oog wordt gehouden dat het proces zo effectief mogelijk verloopt.

Q1 2026

•

Q1 2026

•

Er is een keuze gemaakt voor een monitoringsysteem. Het betreft hetzelfde systeem wat ook bij partners in de regio wordt gebruikt. De aanpak jeugdoverlast is opgeleverd. Er moet hiervoor een convenant met o.a. politie worden gesloten. Dit zal uiterlijk in Q3 worden ondertekend.

•

Ontwikkelen van een domein overstijgende aanpak op zorg en veiligheids-casuïstiek. Op- en afschaling middels het AVE-model (Aanpak Voorkoming Escalatie). Beschikbaar hebben van een systeem waarin casuïstiek gemonitord wordt.

•

We leggen meer focus op de mogelijkheden, maar ook op de gevaren van digitale veiligheid.

Ontwikkelen van een jeugdaanpak door gebruik te maken van het 7-stappen model. Hierdoor beogen we overlast gevende en criminele jeugdigen eerder in beeld te krijgen en integraal aan te pakken. • Inzicht verkrijgen in vormen van radicalisering en extremisme bij jongeren. Op basis van onderzoek handreikingen en instrumenten ontwikkelen om radicalisering tegen te gaan. Uitvoeren actieplan ‘digitale veiligheid’.

Status

Toelichting

Q1 en Q2 2026

Het actieplan ‘digitale veiligheid’ wordt uitgevoerd conform planning.

1.2

Financieel

overzicht

Programma 1. Inwoner en Bestuur (bedragen in €)

2026

2027

2028

2029

2030

Criminaliteitsbestrijding

150 N

Brandweerkazernes

55 N

31 N

85 N

130 V

107 N

72 N

85 N

93 N

213 N

222 N

235 N

328 N

Veiligheid, toezicht en handhaving

Verkiezingen Gemeenteraadsverkiezingen

Budgettair neutraal Administratieve overheveling van programma 1 naar programma 3

Diverse mutaties < € 50.000 Diverse mutaties < € 50.000

Mutaties reserves Geen mutaties

Totaal

Toelichting op de mutaties

Veiligheid, toezicht en handhaving De afwijking op het onderdeel Veiligheid bestaat uit de volgende onderdelen. - Criminaliteitsbestrijding. De afgelopen jaren is gebleken dat rondom de jaarwisseling structurele inzet nodig is op het gebied van toezicht en handhaving, met name door middel van surveillance en cameratoezicht. Deze inzet draagt bij aan het beheersen van openbare orde en veiligheid en het beperken van overlast en schade. In de huidige begroting is voor deze structurele lasten echter nog geen budget opgenomen. Dit betekent dat de inzet tot nu toe incidenteel is opgelost, terwijl feitelijk sprake is van terugkerende en daarmee structurele kosten. Om beter aan te sluiten bij de praktijk en te zorgen voor een realistisch begrotingsbeeld, wordt in de Eerste Bestuursrapportage 2026 voorgesteld deze lasten structureel op te nemen in de begroting (€ 150.000 N). - Brandweerkazernes. Eind 2025 zijn in alle brandweerkazernes elektrotechnische veiligheidsinspecties uitgevoerd conform de NEN3140-norm. Uit deze inspecties zijn diverse aandachtspunten naar voren gekomen die, vanuit veiligheidsoverwegingen, binnen de gestelde termijn moeten worden verholpen. Deze termijn bedraagt maximaal zes maanden na de inspectiedatum.

Om deze reden wordt voorgesteld om in 2026 eenmalig budget beschikbaar te stellen, zodat de aandachtspunten tijdig en volledig kunnen worden opgelost (€ 55.000 N).

Verkiezingen Elke vier jaar worden in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen en de daaropvolgende raadswisseling diverse activiteiten georganiseerd. Deze activiteiten richten zich op het bevorderen van de opkomst, bijvoorbeeld via een verkiezingskrant, een lijsttrekkersdebat en een digitale stemhulp; een zorgvuldige en ordentelijke raadswisseling, waaronder het organiseren van afscheid en welkom en het faciliteren van het informatie- en overdrachtsproces; en een goede start van de nieuwe gemeenteraad, onder meer via een introductieprogramma en een tweedaagse bijeenkomst. Mede door de verdere professionalisering van het verkiezingsproces is het huidige budget daarvoor niet voldoende. De lasten worden geraamd op € 85.000. Voor 2026 is een verhoging van het budget noodzakelijk (€ 31.000 N). Daarnaast wordt voor het jaar 2030 de raming in de begroting verwerkt (€ 85.000 N). Budgettair neutraal Het Oude Raedthuys in Woudrichem wordt verhuurd aan een horecaondernemer. Met deze ondernemer zijn afspraken gemaakt over de verduurzaming van het pand. Doel hiervan is het vergroten van het gebruikscomfort en het structureel beperken van de energielasten, zowel voor de gebruiker als voor de gemeente als eigenaar. In 2026 wordt een projectmatige aanpak voorbereid en wordt gestart met de uitvoering van een aantal verduurzamingsmaatregelen.

Daarnaast zijn de kerktoren in Rijswijk en de dakruiter (kleine toren) in Almkerk toe aan groot onderhoud. Gezien de specifieke omstandigheden – zoals de beperkte bereikbaarheid en de relatief hoge kosten voor inzet van steigers en hijskranen – is ervoor gekozen om deze werkzaamheden te clusteren. Op taakveld 0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden binnen programma 1 is hiervoor budget beschikbaar. Dit budget wordt overgeheveld naar taakveld 5.5 - Cultureel erfgoed op programma 3, waar de lasten voor onderhoud van monumenten zijn geraamd. Diverse mutaties < € 50.000 Hieronder valt een aantal afwijkingen < € 50.000 die niet verder worden toegelicht. Herdenkingsmonumenten In de raadsvergadering van 1 juli 2025 is de motie 'Uit het leven, maar niet uit ons hart' aangenomen. Daarin werd het college opdragen zo spoedig mogelijk de herdenkplekken te realiseren en de raad uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 te informeren over de realisatie hiervan. In de raadsinformatiebrief van 31 oktober 2025 is de raad geïnformeerd over de stand van zaken en is toegezegd in de Eerste Bestuursrapportage 2026 een nadere inhoudelijke terugkoppeling te geven. Het Willem van Oranje College heeft een eerste ontwerp van het herdenkingsmonument uitgewerkt tot een werktekening.

Een ambtelijke werkgroep onderzoekt momenteel per begraafplaats op welke locatie en op welke manier de monumenten passend geplaatst kunnen worden. Zodra hierover duidelijkheid bestaat, wordt opdracht gegeven voor de realisatie van de herdenkingsmonumenten.

Programma 2. Altena

S amenredzaam

2.1

S amenredzaam

Doelenbomen Altena

Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

Sociaal domein We werken informatie-gestuurd. We monitoren en evalueren op basis van data de impact van ons beleid en hebben daarbij een passend instrument waarmee zowel de raad als de gemeentelijke organisatie kunnen sturen binnen het sociaal domein.

•

• •

Door middel van een inwonersbudget (vervolgtraject Maatschappelijke Agenda) willen we de samenwerking tussen de inwoners en de gemeente versterken. Dit experiment omtrent burgerparticipatie gaat om vertrouwen, eigenaarschap, regie, gelijkwaardigheid en transparantie.

•

We leveren frequente rapportages op aan de stakeholders, zodat er bij het constateren van afwijkingen en bijzonderheden kan worden besloten aan welke knoppen gedraaid moet worden. We leveren een scherpe analyse die niet eenmalig is, maar een continue activiteit. We intensiveren ons partnerschap met regiogemeenten, externe verwijzers zoals artsen en jeugdbeschermers, en zorgaanbieders.

Q1 en Q2 2026

In het eerste half jaar is de raadsmonitor sociaal domein 2025 opgeleverd en aangeboden aan de gemeenteraad.

We gaan het inwonersbudget doorontwikkelen naar een burgerbegroting door te werken met bestaande budgetten uit de begroting. We verbreden de thema's van het inwonersbudget zodat dit nog beter aansluit bij de wens van de inwoners.

Q 3 en Q4 2026

Het inwonersbudget 2026 heeft de thema’s sociale basis, sport en bewegen en groene ontmoetingsplekken. Met deze verbreding sluiten we beter aan bij de wens van de inwoners om ook ideeën in te kunnen dienen in het fysieke domein. In Q1 zijn alle voorbereidingen getroffen voor het project. In Q2 is Aan de Slag opengesteld voor inwoners

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting om ideeën in te dienen. De vervolgstappen worden gedurende dit jaar uitgevoerd in samenwerking met onze inwoners.

Bestaanszekerheid We proberen financiële problemen bij onze inwoners te voorkomen. We pakken schuldenproblematiek vroegtijdig aan en we voorkomen dat een inwoner terugvalt en opnieuw schulden maakt.

•

We verbeteren de toeleiding van inwoners naar passende ondersteuning, we zetten activiteiten op om financiële vaardigheden van inwoners te ontwikkelen en zetten in op interne (afdelingen gemeente) en externe (partijen) signalering van financiële problemen.

•

We ontwikkelen Vroeg Eropaf verder door en we verbeteren de ketensamenwerking en de monitoring van casussen.

Q2 - Q4 2026

•

We zetten in op het verbeteren van financiële vaardigheden van inwoners tijdens een hulpverleningstraject en bieden goede nazorg.

Zoveel mogelijk inwoners doen mee in de samenleving en doen dit bij voorkeur via betaald werk. We ondersteunen onze

•

We geven uitvoering aan de samenwerkingsovereenkomst tussen MidZuid en de gemeente Altena. We zetten meer in de op begeleiding en bemiddeling van het onbenut

•

Q1 – Q3 2026

De samenwerking tussen Kredietbank Nederland, Surplus, Schuldhulpmaatje en de organisaties voor ondernemers PSG en Over Rood wordt voortgezet. Surplus blijft budgetbegeleiding uitvoeren om toe te werken naar financiële zelfredzaamheid van inwoners en biedt, indien nodig, ook begeleiding op andere leefgebieden. Kredietbank Nederland voert de problematische schuldhulpverleningstrajecten uit. Zzp’ers en ondernemers met financiële problemen worden doorverwezen naar PSG en Over Rood. Ieder jaar wordt een ketenpartneroverleg georganiseerd om de samenwerking tussen de verschillende partners en de gemeente te onderhouden. Dit jaar wordt gewerkt aan het opzetten van ervaringsdeskundigheid in de schuldhulpverlening en Vroeg Eropaf om de drempel tot het vragen van hulp te verlagen.

De samenwerking tussen MidZuid en de gemeente Altena wordt voortgezet. De verkenning tussen Altena – Geertruidenberg en Midzuid is gestart. De uitkomsten vormen input voor het strategisch bedrijfsplan van

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

inwoners bij het vinden en behouden van betaald werk. •

•

We bereiken een groter deel van de inwoners die gebruik mogen maken van minimaregelingen.

•

Planning

arbeidspotentieel van inwoners die vallen onder de Wet Banenafspraak (inclusief beschut werk) en statushouders. We sluiten meer aan bij de samenwerking in de arbeidsmarktregio West-Brabant waar de gemeente Altena toe behoort. Met de vier Dongemond-gemeenten werken we verder aan de doorontwikkeling van MidZuid en vervolgen we het proces over de toekomst van MidZuid en passende huisvesting.

We sluiten zoveel mogelijk aan bij het welzijnswerk. Deze inzet loopt gelijk op en wordt afgestemd met de ontmoetingsplekken Sociale basis, waarbij we de personele en financiële inzet zo effectief mogelijk inzetten.

Status

Toelichting MidZuid, waarna het huisvestingsproces wordt hervat. Het bestuur van MidZuid heeft de herziene begroting 2026 vastgesteld. Hierop zijn door de deelnemende gemeenten geen zienswijze ingediend. Het Regionaal Werkcentrum (RWC) heeft een eerste locatie geopend. Er wordt ingezet op uitbreiding van dienstverleningslocaties en het inbedden van het Werkgevers Service Punt (WSP) in het RWC. De volgende 3 regionale programmalijnen worden gecontinueerd. Sociale inclusie en kansengelijkheid (verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt); Duurzaam (van werk naar) werk; Jeugdwerkloosheid. Altena is vertegenwoordigd in het Regionaal Beraad, tactisch overleg en de programmalijn sociale inclusie en kansengelijkheid.

Q1 – Q3 2026

We zetten meer in op de ontwikkeling van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit doen we o.a. door het creëren van participatieplekken en leerwerklijnen binnen de gemeente. • De inloop- en ontmoetingspunten vanuit het welzijnswerk zijn in 2026 gecontinueerd. Zo zorgen we voor laagdrempelige ondersteuning.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

•

De Wmo toekomstbestendig maken door (waar passend) meer algemene/collectieve oplossingen in te zetten, zodat ondersteuning toegankelijk blijft en doelmatiger wordt georganiseerd.

•

Inwoners ondersteunen om taken vaker weer zelfstandig te kunnen uitvoeren, waardoor de inzet van huishoudelijke ondersteuning kan verminderen of anders ingericht kan worden.

•

Laagdrempelige ondersteuning dichter bij inwoners organiseren en de regie meer bij kernen/inwoners zelf leggen, passen bij de sociale basis

•

Begeleiding en dagbesteding toekomstbestendig inkopen/organiseren, met ruimte om (waar mogelijk( dagbesteding laagdrempeliger en dichter bij inwoner te organiseren

• •

•

Planning

Hierbij zal ook aandacht zijn voor het aansluiten bij bestaande activiteiten in de kern. Ondersteuning vanuit de GGZ en ervaringsdeskundigen wordt meegenomen. Vernieuwd minimabeleid wordt voorbereid voor vaststelling in 2026.

Status

Toelichting •

Het minimabeleid is vastgesteld per 1 januari. Er wordt dit jaar via communicatie en binnen het samenwerkingsverband AlteNader aandacht aan besteed om het bereik te vergroten.

Doorontwikkelen en evalueren van collectieve voorzieningen, waaronder de scootmobielpool Op basis van evaluatie bepalen of opschaling/uitrol wenselijk en haalbaar is

Q1-Q4 2026

De scootmobielpool is nog niet gestart bij de 2 wooncomplexen. Er vindt intern en met externe partners afstemming plaats om de pool zo snel mogelijk uit te rollen .

Starten met een pilot reablement bij aanvragen huishoudelijke ondersteuning Inzetten van (o.a) ergotherapie en afstemming met betrokken partijen in uitvoering/kwaliteit

Q1-Q4 2026

De pilot vraagt om een goede inrichting van werkprocessen en samenwerking met professionals. Doel is leren van wat wel en niet werkt en hoe dit structureel ingezet kan worden.

Opstellen plan van aanpak voor niet geïndiceerde voorzieningen (dagbesteding) in de kernen Afstemmen met betrokken partners/initiatieven in de kernen

Q2 2026 oplevering plan van aanpak

In 2026 ligt focus op het plan van aanpak en het bepalen van vervolgstappen richting uitvoering.

Voortzetten inkooptraject begeleiding Wmo Beoordelen welke vormen van begeleiding meegaan in de inkoop en welke anders ingevuld worden Specifieke aandacht voor dagbesteding en mogelijkheden voor niet-geïndiceerde dagbesteding

Q1-Q42026

Dit traject is gestart; gedurende 2026 worden keuzes voorbereid over invulling, scope en doorontwikkeling richting laagdrempelige dagbesteding en inkoop begeleiding.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Tijdig bestuurlijk kunnen sturen op effecten van landelijke wijzigingen in de eigen bijdrage Wmo (toegankelijkheid, aanzuigende werking, kosten en wachttijden)

•

Ontwikkelingen volgen (o.a. VNG/rijksinformatie) en waar nodig bestuurlijk informeren Duiden wat dit kan betekenen voor Altena (financieel en uitvoering)

Doorlopend 2026 (actualiteitenafhankelijk)

Onderwerp wordt gemonitord; zodra er meer duidelijkheid is volgt bestuurlijke informatie en (indien nodig) duiding in P&C-producten.

Inwoners die door beperkingen minder mobiel zijn in de woning, tijdig en passend ondersteunen met een veilige traplift, met behoud van kwaliteit, leveringszekerheid en doelmatigheid.

•

Afronden implementatie van het nieuwe contract voor Wmo-trapliften (woningaanpassingen) en borgen van continuïteit in de overgang.

Q2-Q3 2026

•

Inrichten werkafspraken met de nieuwe leverancier (aanvraag–offerte–plaatsing– nazorg), inclusief communicatie richting inwoners en ketenpartners. Monitoren van doorlooptijden, klanttevredenheid en eventuele knelpunten in de overgangsperiode We besluiten over locatie(s) voor asielopvang. We bieden intensieve begeleiding aan nieuwkomers na huisvesting in onze samenleving samen met woningbouwcorporaties en contractpartners

De aanbesteding voor Wmo-trapliften (woningaanpassingen) is in Q1 afgerond. Otolift is de nieuwe contractpartij en start in Q3 2026; Handicare was de vorige leverancier. In de overgangsperiode is aandacht voor continuïteit van levering en service, en voor heldere communicatie richting inwoners.

Q 3 + Q4 2026 Doorlopend 2026

Samen met Vluchtelingenwerk en andere partners begeleiden en ondersteunen we nieuwkomers intensief nadat zij zijn gehuisvest in de gemeente Altena. We lopen op schema om te voldoen aan de taakstelling voor het 1e halfjaar van 2026. Besluitvorming over asiel vindt plaats in het najaar.

Q1 – Q3 2026

In Q1 en Q2 is de uitvoering van het actieplan in volle gang. Er worden stappen gezet op de verschillende thema’s. De tweede helft van het jaar zal er worden gekeken naar een actualisatie van het actieplan voor de jaren 2027 en 2028 samen met onze inwoners.

•

We willen een bijdrage leveren aan het humane probleem rondom vluchtelingen opvang in Nederland en ons sterk maken voor iedereen die onze steun nodig heeft, ongeacht afkomst of verblijfsstatus.

• •

We streven naar een inclusieve samenleving waarin men respect heeft voor elkaar, waarin iedereen mee kan doen en waarin niemand aan de zijlijn staat. In een inclusieve samenleving is er sprake van gelijkwaardigheid en heeft iedereen dezelfde rechten om zelfstandig mee te doen op alle terreinen van het leven. Dat kan alleen als men rekening

• •

We gaan verder met de uitvoering van het actieplan 2025-2026. We actualiseren het actieplan samen met ervaringsdeskundigen, organisaties en inwoners voor 2027 – 2028.

Status

Toelichting

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

met elkaar houdt en geen drempels opwerpt voor de ander om mee te kunnen doen. Kansengelijkheid Jeugdigen in Altena groeien zo gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk op.

We borgen de initiatieven en acties uit het preventief jeugdbeleid in de samenleving. De komende twee jaar ligt de focus op:

Q1 – Q4 2026

•

Mentale weerbaarheid. We zetten in op het bieden van kortdurende hulpverlening. De consulent kortdurende ondersteuning biedt vrij toegankelijke kortdurende ondersteuning in de vorm van een aantal gesprekken aan jongeren en / of ouders die een hulpvraag hebben.

•

Opvoedondersteuning. We nemen deel aan de landelijke campagne Kansrijke Start. We vormen een lokale coalitie rondom het thema Kansrijke Start. We investeren in de preventieve interventies Voorzorg en Stevig Ouderschap, trajecten die zorg biedt aan kwetsbare (toekomstige) ouders met een minder makkelijke start. We continueren de pilot Buurtgezinnen, een preventieve interventie waarin hulpgezinnen gekoppeld worden aan steungezinnen.

•

Vrijetijdsbesteding. We zetten ons in voor het creëren van ontmoetingspunten voor jongeren. Er zijn twee extra mobiele jongerenontmoetingsplekken aangeschaft. Er wordt gewerkt aan het plaatsen van beide units, zodat hier in 2026 gebruik van gemaakt

De kortdurende ondersteuning aan jeugdigen en gezinnen wordt uitgevoerd volgens plan. Het lukt nog onvoldoende om ook met eigen medewerkers groepsaanbod op te zetten om jeugdigen met hogere risico’s op opgroeiproblemen preventief te ondersteunen. Daarom wordt in 2026 als tijdelijke oplossing de mogelijkheid geboden aan alle scholen in Altena om preventieve trainingen in te kopen, om risicojongeren weerbaarder te maken. De aanpakken Kansrijke Start, Voorzorg en Stevig Ouderschap worden ook in 2026 weer uitgevoerd. We werken met grensgemeenten aan verbeteringen om aanstaande ouders die groter risico lopen op opvoedproblemen beter te bereiken met deze aanpakken. Stichting Buurtgezinnen heeft in 2025 veel hulpgezinnen en steungezinnen aan elkaar kunnen koppelen. Dat is precies wat we wilden. We zoeken naar mogelijkheden om Buurtgezinnen in 2026 meer werk te laten doen, binnen de grenzen van de begroting. De mobiele jongerenontmoetingsplekken zijn nog niet geplaatst. Er zijn momenteel drie dorpskernen in beeld waar onder jongeren behoefte lijkt te zijn aan de mobiele

Wat willen we bereiken?

Jeugdigen in Altena krijgen de juiste en beste hulp, zo dichtbij mogelijk.

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

kan worden. Daarnaast worden elk jaar door het jongerenwerk activiteiten georganiseerd voor verschillende doelgroepen waarin ontmoeting en talentontwikkeling centraal staan.

jongerenontmoetingsplekken (JOP). Er is niet altijd ook draagvlak onder de andere inwoners van de kern. In Sleeuwijk zijn partijen gevonden die actief willen bijdragen om de JOP ergens in het dorp te plaatsen. Met hen werken de jongerenwerkers, gebiedsregisseur en een projectmedewerker samen om dit voor elkaar te krijgen. Ondertussen werken Boa's, politie en inwoners die zich inzetten voor buurtpreventie samen om overlast van 'hangjongeren' te verminderen.

De komende jaren implementeren we op basis van de vastgestelde regiovisie op jeugdhulp in WBO, de inkoopstrategie 2027, de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd en de Hervormingsagenda Jeugd. Daarvoor gaan we het volgende doen: • We voeren samen met onze regiogemeenten 8 verwervingstrajecten uit; Stevig Lokaal Team, Specialistische en locatiegebonden jeugdhulp, Zorg in het onderwijs, Behandeling met verblijf & crisiszorg, Wonen met begeleiding, JeugdzorgPlus, Jeugdbescherming & Jeugdreclassering.

Q1-Q2 2026

De acht geplande verwervingstrajecten worden allemaal uitgevoerd op dit moment. De aanbestedingen van het Stevig Lokaal Team, Specialistische en locatiegebonden jeugdhulp, Behandeling met verblijf & crisiszorg, Wonen met begeleiding en van Jeugdbescherming & Jeugdreclassering verlopen volgens plan. Er zijn bijzonderheden te melden ten aanzien van JeugdzorgPlus en Zorg in Onderwijs.

•

Q2-Q3 2026

De verwervingstrajecten sluiten we voor de zomer af. Zo hebben onze maatschappelijke partners en onze eigen organisatie zes maanden de tijd om voor te bereiden op de nieuwe situatie. Dit is een afspraak uit de Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd.

Voor de ontwikkelingen rondom JeugdzorgPlus werkte Altena als onderdeel van jeugdhulpregio West-Brabant Oost samen met de jeugdhulpregio’s West-Brabant West (WBW) en Zeeland. Naar aanleiding van een koerswijziging van Zeeland en heroriëntatie van WBW heeft regio WBO gekozen voor een zelfstandige inkoopstrategie, waarbij via openbare aanbesteding wordt ingezet op vermindering

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

We bereiden ons voor op het stichten van een gemeenschappelijke regeling, waarin we als regio samen de jeugdzorg zorgvuldig organiseren en professionaliseren.

Nader te bepalen

•

In de poc gaan we door met experimenteren met een SLT: een intensievere manier van samenwerken tussen de sociale basis, gemeentelijk sociaal domein en de jeugdhulpaanbieders, zodat meer ondersteuning dichtbij huis en preventief geboden kan worden. We stimuleren uitbreiding van de poc in 2026 met een derde dorpskern. En we stimuleren om meer ondersteuning in collectieve vorm aan te bieden, zoals een cursus ‘hoe om te gaan met een scheiding’.

2026

We onderzoeken waar de landelijke Hervormingsagenda Jeugd vraagt om nieuw of aangepast beleid in Altena, en leggen als dat nodig is beleidsvoorstellen voor.

Nader te bepalen

•

Status

Toelichting van afhankelijkheid van één aanbieder en versnelling van de afbouw van gesloten jeugdhulp door ontwikkeling van alternatieven. De aanbesteding loopt wordt op dit moment uitgevoerd. De verwerving van Zorg in Onderwijs is enigszins vertraagd. Het college heeft eind maart ’26 een regionale inkoopstrategie vastgesteld. De aanbesteding loopt van juni tot eind augustus. Daardoor hebben onze partners en de zorgaanbieder minder dan zes maanden de tijd om zich voor te bereiden op de nieuwe situatie. Om dit risico te beperken, worden vanuit het regionale programma WBO extra bijeenkomsten georganiseerd om alle partners te informeren. Er is nog geen planning voor het oprichten van een Gemeenschappelijke Regeling voor de jeugdhulpregio. De proof of concept is per februari 2026 uitgebreid met een derde dorpskern, Woudrichem. Op basis van evaluatie van het eerste pilotjaar zijn speerpunten voor het tweede en laatste pilotjaar bepaald. Er is geen start gemaakt met het onderzoek naar aanpassingen die in Altena mogelijk nodig zijn naar aanleiding van de Hervormingsagenda Jeugd en de nieuwe jeugdwet. Er is niet voldoende capaciteit voor uitvoering van alle ambities uit het preventief

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting jeugdbeleid, regiovisie jeugd, inkoopstrategie en landelijke akkoorden.

Actieve bijdrage aan Jeugdhulpregio WBO conform regiovisie en strategieplan

We leveren ambtelijke capaciteit voor het uitvoeren van de regionale ontwikkelopgaven. Door dit zo veel mogelijk met eigen personeel te doen houden we kennis en kunde in huis, en borgen we de belangen van Altena in de regio.

Doorlopend in 2026

We werken in de regio mee aan de inkooptrajecten. Dit doen we voornamelijk met tijdelijke inhuur, omdat er niet voldoende vaste medewerkers vrij te maken zijn voor deze taak. De focus ligt op de inkooptrajecten. Aan de gezamenlijke beleidsontwikkeling en kwaliteitsbewaking in de regio werkt een vaste medewerker vanuit Altena mee.

Q 1 – Q4 2026

•

Gezond leven We streven ernaar het toonbeeld te zijn van een vitale plattelandsgemeente met gezonde en gelukkige inwoners. Iedere inwoner moet de kans krijgen om gezond en gelukkig oud te worden, waarbij zij zelf de regie hebben over hun fysieke, mentale en sociale uitdagingen. Om dit te realiseren richten we ons op een gezond lichaam, gezonde geest en een gezonde leefomgeving. Als gemeente willen we zelf het goede voorbeeld geven op het gebied van vitaliteit. Dit doen we door gezonde keuzes te integreren in ons beleid en onze werkwijze, en door onze eigen medewerkers te stimuleren om actief en gezond te leven. Het programma Vitaliteit heeft vijf strategische doelen:

• • •

•

• •

•

We geven uitvoering aan het GALA en het beleidskader en uitvoeringsplan Vitaal Leven. We geven uitvoering aan het sportakkoord We werken aan preventie van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren door middel van de OKO-aanpak. We geven uitvoering aan het plan van aanpak Vitale Jeugd (Jongeren op Gezond Gewicht, JOGG) We geven uitvoering aan het meerjarenplan dementie 2024-2026. We geven uitvoering aan de 5 ketenaanpakken zoals genoemd in het GALA: Kansrijke Start, Valpreventie, Welzijn op Recept, Kind naar Gezonder Gewicht, Gecombineerde Leefstijlinterventie (voor volwassenen) We geven uitvoering aan projecten en initiatieven die bijdragen aan het verbeteren van de vitaliteit van onze inwoners, waaronder

•

We geven uitvoering aan het GALA en het beleidskader en uitvoeringsplan Vitaal Leven vanuit de programmalijn Vitaal Leven van het programma Vitaliteit. De hieronder benoemde zaken zijn onderdeel van deze uitvoering. In het bestedingsplan voor het Sportakkoord hielden we rekening met een budget voor de initiatievensubsidie, gekoppeld aan platform Aan de Slag. Via de subsidieregeling Vitaal Leven zijn al 2 initiatieven ondersteund, namelijk: een rolstoellift bij een voetbalvereniging en een beweegbank bij de Beachsportvereniging, waarmee ouderen in beweging worden gebracht. In het eerste kwartaal hebben we met de communicatiecampagne Nuchter Opvoeden (OKO) aandacht van ouders gevraagd voor alcoholgebruik. Op 5

Wat willen we bereiken? 1.

2. 3. 4. 5.

Gezondheid staat centraal in onze fysieke en sociale leefomgeving We zetten in op het versterken van de sociale basis We zetten in op preventie en gezonde leefstijl We stimuleren jong en oud om meer te sporten en te bewegen We staan samen voor een vitale plattelandsgemeente

Wat gaan we daarvoor doen?

•

• •

Planning

preventieve interventies gericht op mentale gezondheid, terugdringen van middelengebruik/alcohol, rookvrije generatie en het bevorderen van een gezonde leefstijl (waaronder gezonde voeding). We versterken en verbreden bestaande ontmoetingsplekken voor meerdere doelgroepen, met als doel inwoners laagdrempelig te verbinden en te stimuleren tot een gezonder leven. We besteden aandacht aan mentale gezondheid van de jeugd. Hierbij betrekken we maatschappelijke partners, waaronder de scholen. Daarnaast ondersteunen we kwetsbare inwoners met en zonder GGZ-problematiek, o.a. vanuit de Hartenbrigade, het KIEM-uur en het Buurtplein. Samen met netwerkpartners en de gemeenschap initiëren we projecten rondom dementie, zoals Wegwijspaden en informatiebijeenkomsten We breiden het aanbod op het digitaal platform (Actief in Altena) verder uit. We zetten in op versterking van onze voorzieningen door samen te werken aan een netwerk van vitaliteitscentra. Specifiek zetten we in op de verdere ontwikkeling van twee vitaliteitscentra, gekoppeld aan de RegioDeal ‘Brede Welvaart'. Daarnaast werken we aan de implementatie van gezondheidsbeleid binnen het instrumentarium van de Omgevingswet. We stellen een gezonde leefomgeving meer

Status

Toelichting

•

maart organiseerden we met het Willem van Oranje college een goed bezochte (62 deelnemers) Altenabrede ouderavond over opvoeden in een onlinewereld. We zijn met de scholen in gesprek over samenwerking rondom OKO in het schooljaar 26-27. De uitvoering van JOGG hebben we sterker geïntegreerd in het programma en met de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht (KNGG). In het eerste kwartaal is de projectleiding op de ketenaanpak KNGG weer op sterkte gebracht en is per maart de centrale zorgverlener gestart die de signalering binnen de ketenaanpak oppakt. In het eerste kwartaal hebben we een informatiefolder over dementie opgesteld en breed verspreid. Op 4 maart is het derde wegwijspad geopend, deze is in Sleeuwijk. Er loopt een evaluatieonderzoek over de effecten van de eerste twee wegwijspaden. De 5 ketenaanpakken lopen. Regionaal is de coördinatie op de ketenaanpakken weer op sterkte. Welzijn op Recept is in 2025 doorontwikkeld en wordt in 2026 gemonitord, om te kunnen bepalen waar verbetering mogelijk is en hoe de aanpak door inwoners wordt ervaren. We bieden verschillende interventies aan en organiseren diverse activiteiten. Zo zijn in het eerste kwartaal onder meer

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

•

Planning

Status

Toelichting

centraal in gebiedsontwikkeling en uitvoerende projecten en processen. Ook zetten we in op het versterken van een gezonde leefomgeving door via het inwonersbudget te investeren in groene ontmoetingsplekken. We geven uitvoering aan de Vitale Organisatie. Zie programma 6.

•

een gezondheidsmarkt in Giessen/Rijswijk georganiseerd, is er een theatervoorstelling geweest over gezond ouder worden, is er een muziekworkshop geweest voor jeugdigen, zijn er weer wandelgroepen gestart in het kader van de Nationale Wandeluitdaging (NWU) en zijn er tegels ‘rookvrije generatie’ gelegd bij de dorpshuizen ondersteunden aan het rookbeleid bij accommodaties. We versterken en verbreden bestaande ontmoetingsplekken voor meerdere doelgroepen, met als doel inwoners laagdrempelig te verbinden en te stimuleren tot een gezonder leven. Bij het versterken van de bestaande ontmoetingsplekken kijken we of de juiste expertise is toegevoegd en zorgen we voor meer ondersteuning voor onze vrijwilligers. In 2026 geven we opnieuw uitvoering aan de Hartenbrigade, het KIEM-uur en het Buurtplein. In het eerste kwartaal hebben we een campagne uitgevoerd voor inwoners om het platform Actief in Altena te vinden en te gebruiken. Het aantal aangesloten aanbieders is groeiende. Inmiddels hebben 68 aanbieders zich aangemeld en staan er meer dan 160 activiteiten online. In het eerste kwartaal heeft de raad de programmakaders vastgesteld voor de vitaliteitscentra. In het kader van de

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

•

RegioDeal wordt een incidentele subsidiebeschikking voorbereid. We zetten samen met partners in 2026 de uitvoering en doorontwikkeling voort. Het budget voor groene ontmoetingsplaatsen is gekoppeld aan het fysiuekingezet voor fysieke, groene initiatieven van inwoners. De adviseur gezonde fysieke leefomgeving pakt een steeds grotere rol in het structureel verankeren van gezondheid in beleid en uitvoering van de fysieke leefomgeving. De uitvoering van de programmalijn Vitale Organisatie is opgenomen in programma 6.

2.2

Financieel

overzicht

Programma 2. Altena Samenredzaam (bedragen in €)

2026

2027

2028

2029

2030

459 N

94 N

29 N

Indexering tarieven Wmo

435 N

Indexering tarieven Jeugd

847 N

Dienstverleningsovereenkomst Jeugdhulp WBO

121 N

150 N

50 N

121 V

Baten en lasten Opvang vluchtelingen Oekraïne

Baten en lasten Wet Inburgering 2021

Baten en lasten BUIG-budget

Baten en lasten Wmo Huishoudelijk hulp en Begeleiding

Administratieve overheveling van programma 6b naar programma 2

100 V

Administratieve overheveling van programma 2 naar programma 4

54 N

Actualisatie budgetten GALA 2026 (zie ook programma 3)

57 N

21 N

459 V

Inburgering / nieuwkomers / vluchtelingen Oekraïne Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen

Maatschappelijke accommodaties De Burcht / De Flambouw

Ontschot Sociaal domein

Park Veldzicht Beheer Park Veldzicht

Overig Compensatie en doorbelasting

Budgettair neutraal

Diverse mutaties < € 50.000 Diverse mutaties , € 50.000

Mutaties reserves Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen

Totaal

1.558 N 1.282 N 1.282 N 1.282 N 1.282 N

Toelichting

op de mutaties

Inburgering / nieuwkomers / opvang vluchtelingen Oekraïne Voor de uitvoering van het jaarplan 2026 van het themaprogramma Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen worden kosten gemaakt voor diverse activiteiten en inspanningen (€ 459.000). Deze lasten worden gedekt uit de daarvoor bestemde reserve Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen. De inzet van deze reserve zorgt ervoor dat de uitgaven niet drukken op het begrotingssaldo. Zie ook onder Mutaties reserves op dit programma. Per saldo is deze mutatie budgettair neutraal Maatschappelijke accommodaties Stichting De Burcht ontvangt sinds 2025 subsidie voor het uitvoeren en ondersteunen van dorpshuisactiviteiten. Met deze activiteiten vervult de stichting een belangrijke rol in de leefbaarheid en sociale samenhang binnen het dorp (€ 15.000 N). Het gebouw waarin de stichting is gehuisvest, De Flambouw, verkeert echter in een zodanige staat dat diverse investeringen noodzakelijk zijn. Deze investeringen zijn met name gericht op het waarborgen van de veiligheid en het toekomstbestendig houden van het gebouw (€ 50.000 in 2026, € 15.000 vanaf 2027). Tegelijkertijd is een participatietraject gestart om samen met betrokkenen te verkennen hoe in de nabije toekomst met het gebouw en het omliggende terrein kan worden omgegaan (€ 30.000 in 2026). Het scenario-onderzoek is vastgesteld bij collegebesluit van 24 februari 2026.

Ontschot Sociaal domein - Indexering Wmo-tarieven 2026. Voor de tarieven van Wmo-begeleiding is afgesproken dat deze jaarlijks worden aangepast op basis van loon- en prijsontwikkelingen. Dit gebeurt via een vaste rekenmethode: voor 80% wordt gekeken naar de stijging van de loonkosten (OVA), voor 20% wordt gekeken naar de algemene prijsstijging (inflatie volgens het Centraal Economisch Plan). Normaal gesproken geldt daarbij een maximum van 1,5% stijging per jaar, ook als de uitkomst van de berekening hoger is. Vanwege de huidige ontwikkelingen in de markt (zoals hogere kosten voor personeel en inflatie) hebben de Dongemond-gemeenten besloten om voor 2026 tijdelijk af te wijken van dit maximum. Dat betekent dat de tarieven volledig worden geïndexeerd volgens de berekening. Dit leidt tot een nadeel van structureel € 435.000. Een deel van deze prijsstijging wordt gecompenseerd door de inzet van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (zie programma 6a). -

Indexering tarieven Jeugdhulp. Verschillende vormen van hulp en ondersteuning voor jongeren worden duurder. Dit komt doordat gemeenten wettelijk verplicht zijn om reële tarieven te hanteren. Dat betekent dat kostenstijgingen, zoals hogere lonen in de zorg, moeten worden doorberekend. Deze verplichting vloeit voort uit landelijke regelgeving: de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële prijzen Jeugd. Hierdoor stijgen de prijzen per traject of ondersteuning. Omdat het aantal cliënten naar verwachting gelijk blijft, zit de stijging niet in meer gebruik, maar in hogere tarieven. Dit leidt tot een nadeel van structureel € 847.000. Een deel van deze prijsstijging wordt gecompenseerd door de inzet van de stelpost loon- en prijsontwikkeling (zie programma 6a).

Daarnaast is in 2026 is sprake van hogere lasten voor de dienstverleningsovereenkomst (DVO) Jeugdhulp. Jeugdhulpregio West-Brabant Oost (WBO), waar Altena deel van uitmaakt, vernieuwt de jeugdhulp volgens landelijke en regionale afspraken. Op basis van het Jaarplan 2026 en de begroting 2026 van de regio WBO bedraagt de totale bijdrage van de gemeente Altena aan de regio € 874.000. In de gemeentelijke begroting is voor de bijdrage aan de regio WBO voor 2026 een raming van € 753.000 opgenomen als onderdeel van een eerdere bestuursopdracht. Het is noodzakelijk de raming in de begroting met te verhogen (€ 121.000 N in 2026) (Collegebesluit d.d. 7 april 2026).

Park Veldzicht De gemeente Altena neemt het beheer van Park Veldzicht over van de huidige exploitant. Hiervoor zijn afspraken gemaakt over de overname van aanwezige inventaris en een vergoeding voor eerder gedane investeringen. Deze kosten bedragen € 30.000 en zijn voorzien in 2026 (Collegebesluit d.d. 10 maart 2026). Na de overdracht moet het park op enkele punten worden opgeknapt en voldoen aan de geldende veiligheidsnormen. Hiervoor is een eenmalig bedrag van € 70.000 nodig in 2026. Daarnaast brengt het beheer structurele kosten met zich mee. Voor het jaarlijkse onderhoud wordt vanaf 2026 rekening gehouden met € 50.000 per jaar. Overig Voor de uitvoering van werkzaamheden in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) werkt Altena samen met de regio. Een deel van de ambtelijke inzet en bepaalde IZA-gerelateerde uitgaven wordt via deze regionale samenwerking vergoed (€ 68.000 V in 2026). Daarnaast kunnen de ambtelijke uren die worden besteed aan de opvang en huisvesting van Oekraïense vluchtelingen worden gedeclareerd bij het Rijk (€ 53.000 V in 2026). Budgettair neutraal - De raming van de baten en lasten samenhangend met de Opvang van vluchtelingen uit Oekraïne wordt in de begroting opgenomen (€ 4.495.000 V en N, per saldo budgettair neutraal). De raming is gebaseerd op het normbedrag van € 44,00 per bed per dag in 2026.

- De raming van de baten en lasten ingevolge de Wet Inburgering 2021 inclusief onderwijsroute wordt in de begroting opgenomen (€ 1.089.000 V en N in 2026 en 2030, € 1.785.000 V en N in 2027, 2028 en 2029). - Het BUIG-budget wordt bijgesteld op basis van de actuele prognose en een vergelijking met het voorgaande jaar. Het BUIG-budget (Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan Gemeenten) is het geld dat gemeenten van het Rijk ontvangen voor de uitvoering van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz. Het is een gebundelde uitkering, waarmee gemeenten bijstandsuitkeringen, loonkostensubsidies en levensonderhoud voor startende ondernemers bekostigen. Voor 2026 worden zowel de baten uit het ontvangen BUIG-budget als de lasten van de uitvoering genoemde wettelijke regelingen geactualiseerd (€ 461.000 V en N, per saldo budgettair neutraal). - De raming van de baten en lasten van de Wmo wordt op basis van prognoses en realisatiecijfers uit eerdere jaren aangepast (€ 275.00 V en N). In 2026 vindt daarnaast een aanpassing plaats van de raming van de baten en lasten Wmo in verband met het abonnementstarief (€ 271.000 N).

Een bedrag van € 100.000 wordt administratief overgeheveld van programma 6b naar programma 2. Dit hangt samen met een aangepaste invulling van de ombuiging binnen het themaprogramma Vitaliteit. Door herprioritering worden minder activiteiten uitgevoerd binnen de programmalijn Vitaal Leven. De bijbehorende besparing wordt gerealiseerd op het budget voor preventie, alcohol en drugs. De overheveling in 2026 van het bedrag van € 54.000 van programma 4 naar programma 2 betreft een administratieve correctie. De actualisatie van de budgetten Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) 2026 leidt in 2026 per saldo tot een administratieve overheveling van € 54.000 van programma 3 naar programma 2.

Diverse mutaties < € 50.000 Hieronder valt een aantal afwijkingen < € 50.000 die niet verder worden toegelicht. Mutaties reserves De lasten van de activiteiten en inspanningen voor de uitvoering van het jaarplan van het programma Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen voor 2026 worden gedekt uit de reserve Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen. De inzet van deze reserve zorgt ervoor dat de uitgaven niet drukken op het begrotingssaldo. Per saldo is deze mutatie dus budgettair neutraal.

Programma 3. Veelzijdig Altena 3.1

Doelenbomen

Veelzijdig Altena

Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

Kansengelijkheid We verbinden onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp door de preventieve aanpak verder door te voeren. We werken samen op basis van relatie en vertrouwen. We werken samen rondom het kind en we innoveren en monitoren op het snijvlak tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp.

•

De verbindingsfunctionarissen onderwijs en jeugdhulp hebben korte lijnen met de scholen om mee te denken over passende ondersteuning voor een kind. De verbindingsfunctionarissen sluiten standaard aan bij zorgoverleggen op school en denken mee wanneer er problemen zijn rondom een kind. Ze informeren, adviseren en verwijzen door waar nodig is.

2026

•

De verbindingsfunctionarissen worden gezien als de spil tussen onderwijs, jeugd en de gemeente. Scholen doen regelmatig een beroep op de verbindingsfunctionarissen, en laten weten dat de samenwerking als prettig en waardevol ervaren. De verbindingsfunctionarissen sluiten aan bij zorg overleggen op school (ZAT/SOT), zijn sparringpartner van de intern begeleider (IB er), leerkracht en directie en creëren korte lijnen tussen onderwijs, jeugdhulp en gemeente.

•

We werken aan een warme overdracht tussen kinderopvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. Zo wordt er gewerkt met een uniform overdrachtsformulier

Doorlopend

•

Er is een warme overdracht tussen de kinderopvang en basisschool aan de hand van het overdrachtsformulier

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

van kinderopvang naar basisschool. En vindt er een casuïstiek overleg van 0-5 jaar plaats op kernniveau. Dit blijven we monitoren in 2026.

Status

Toelichting kinderopvang-primair onderwijs. We stimuleren dat het formulier gebruikt gaat worden.

•

In de schooljaren 2023-2024 en 2024-2025 is geëxperimenteerd met een onderwijszorgarrangement (OZA) bij SBO De Akker. In dit arrangement biedt één hulpverlener in de klas zowel onderwijs- als jeugdhulpondersteuning. De ervaringen uit deze twee pilotjaren zijn positief. Op basis hiervan is besloten de pilot in ieder geval te verlengen tot 1 januari 2027. We werken in de eerste helft van 2026 door aan afspraken met jeugdhulpregio WBO over de verwerving van onderwijszorgarrangementen vanaf 2027.

2026

• Het onderwijszorgarrangement op SBO De Akker verloopt naar grote tevredenheid van zowel de gemeente als De Akker en samenwerkingsverband Berséba. In de opdracht aan het Stevig Lokaal Team is borging van dit onderwijszorgarrangement vanaf 2027 opgenomen. Voor onderwijszorgarrangementen in het speciaal onderwijs is samen met jeugdhulpregio WBO een aanvullende inkoopstrategie vastgesteld. Jeugdigen uit Altena die speciaal onderwijs volgen gaan allemaal buiten de regio WBO naar school. In de inkoopstrategie ‘Zorg in Onderwijs’ is daarom een aparte constructie opgenomen voor zorg in het onderwijs buiten de regio. We sluiten zoveel mogelijk aan bij zorg die op de scholen buiten de regio al georganiseerd is, zodat ook kinderen uit Altena die kunnen gebruiken.

•

Tot 1 januari 2027 loopt de proof of concept (PoC) waarbij Sterke Lokale Teams, bestaande uit een netwerk van professionals vanuit het brede gemeentelijk sociaal domein, de sociale basis en de gespecialiseerde jeugdhulp, zorgen voor een preventieve, effectieve en efficiënte uitvoering en coördinatie van de (jeugd)hulp.

Q1-Q2 2026

• Voor de update over de proof of concept wordt u verwezen naar hetgeen hierover in programma 2 wordt toegelicht.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

•

We continueren de samenwerking met het onderwijs en de samenwerkingsverbanden voor meer inclusief onderwijs.

Doorlopend

• Met alle samenwerkingsverbanden – Driegang, Munio, Langstraat PO en VO, Berséba en RefSVO – hebben we meerdere keren per jaar overleg over inclusief onderwijs. Ook ambtelijk doen we dit met collega's uit grensgemeenten.

•

We hebben een preventief collectief trainingsaanbod dat is gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden van leerlingen in het PO en VO.

Doorlopend

• Voor het jaar 2026 hebben we scholen opnieuw de mogelijkheid gegeven om trainingen te organiseren. Zij kunnen hiervoor subsidie aanvragen bij de gemeente. Dit is het laatste jaar dat deze mogelijkheid gegeven wordt: vanaf 2027 heeft het Stevig Lokaal Team de taak om mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden In de tweede helft 2026 wordt er een nieuw onderwijsachterstandenbeleid aangeboden aan de gemeenteraad.

We bieden kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool, waarbij het onderwijs en de kinderopvang gefaciliteerd is om onderwijsachterstanden zo goed mogelijk aan te pakken. We laten de educatieve partners met elkaar samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden.

Mede op basis van de evaluatie van het beleidskader 2022-2025 wordt in 2026 wordt het herziene beleidskader Onderwijskansenbeleid ter vaststelling aangeboden. Naar aanleiding van het herziene beleidskader volgt een aangepast uitvoeringsplan voor de periode 2026-2030.

2026

Goede, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting waar schoolbesturen eigentijds onderwijs kunnen verzorgen in een veilige, uitdagende leeromgeving waar de leerling centraal staat. Huisvesting die een multifunctionele rol in het dorp of de wijk mogelijk maakt door samenwerking met kinderopvang en andere maatschappelijke partners die een rol

•

We houden de gemeenteraad op de hoogte van de stand van zaken van de uitvoering van het IHP.

Doorlopend

•

In oktober wordt de raad bijgepraat over de voortgang van de uitvoering van het IHP.

•

Rond de zomer van 2026 zullen het MFA Almkerk, de brede school Genderen en de brede school Wijk en Aalburg opgeleverd worden.

2026

•

De brede school Genderen wordt in juni opgeleverd. Het MFA Hart van Almkerk en de brede school Wijk en Aalburg worden rond de herfstvakantie opgeleverd.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

kunnen spelen in de ontwikkeling van een kind.

•

Naar verwachting zal in2026 gestart worden met de realisatie van het kindcentrum Werkendam

2026

•

De bouwkundige en installatietechnische aanbesteding voor kindcentrum Het Baken is bijna afgerond. De planologische procedure loopt.

•

2025 zal het planologische traject voor het nieuwbouwproject De Eng afgerond worden. Dan kan gestart worden met het planologische traject voor de brede school Veen. Dit zal in 2026 dan afgerond worden.

2026

•

Het planologische traject voor De Eng in Veen loopt vertraging op. Hierover is in mei 2026 een RIB gestuurd. Dit betekent dat de realisatie van de school ook vertraging oploopt.

•

In 2025 zullen de businesscases voor De Halm in Almkerk, Eben Haezer in Woudrichem en De Morgenster in Sleeuwijk opgeleverd worden. Naar verwachting zullen in 2026 de projecten opgestart worden. Voor uitbreiding van De Hoeksteen in Wijk en Aalburg wachten we eerst de businesscase af.

2026

•

De businesscases voor De Halm, de Eben Haezer en De Morgenster zijn begin 2026 afgerond en vastgesteld door het college. Deze projecten zijn inmiddels opgestart. Aan de businesscase voor De Hoeksteen wordt momenteel gewerkt.

•

We faciliteren de regiegroep 'Kennispoort Altena' (voorheen de kopgroep 'van onderwijs naar arbeidsmarkt') met bijbehorende werkgroepen. We ondersteunen en faciliteren een onderwijs en arbeidsmarktevenement. We zoeken proactief aansluiting bij regionale initiatieven in onze eigen arbeidsmarktregio West-Brabant en buurgemeenten die hierbuiten vallen (bijvoorbeeld Waalwijk en Gorinchem).

Doorlopend

•

Als gemeente zijn we onderdeel van de werkgroep 'Altena Kennispoort', voorheen de kopgroep 'Van Onderwijs naar Arbeidsmarkt'. Er wordt duurzaam samengewerkt tussen het onderwijs, ondernemers en de gemeente. In maart heeft het onderwijsarbeidsmarkt evenement 'Werkend Altena' plaatsgevonden in Fort Altena. Het evenement werd druk bezocht door onder meer scholieren en werkzoekenden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17004866/1