Bijlage b - Stakeholderonderzoek

25

14,00 10,33 6,33 7,33

Organiserende partijen Binnen gemeente Altena worden twee organiserende partijen onderscheiden, namelijk de VVV Biesbosch Linie en Het Brabants Landschap. Beide partijen halen helemaal of gedeeltelijk hun bestaansrecht uit subsidies en hebben dan ook belang bij ontwikkeling van het gebied. HBL heeft hiernaast ook een grote inkomstenbron vanuit leden, pachtgelden en andere bronnen. Op de vraag welke invloed deze organiserende partijen hebben, wordt door Bart aangegeven dat er veel gelobbyd wordt door HBL en met effect: zo is bv. dit onderzoeksproject mede ontstaan door de lobbyactiviteiten. ‘’Dit project is een product van de lobby’’ (Bart, 2020) Ook wordt aangegeven dat er een grote financiële invloed uitgeoefend kan worden, welke primair bestaat uit de inzet van FTE’s vanuit eigen middelen. ‘’De financiële invloed zit hem niet direct in het geld maar in de mankracht die ze erin kunnen stoppen’’(Bart, 2020) Door alle bevraagden is aangegeven dat het netwerk, de opgebouwde relaties en de kennis die in huis is, leidt tot een grote invloed. Dit wordt beaamd door Annemarie de Stigter: ‘’Je ziet wel dat het valt of staat met hoe zij hun rol pakken’’(Annemarie, 2020) Het belang voor deze niet-overheidspartijen, die voornamelijk organisatorisch en uitvoerend bezig zijn, verschilt sterk.

De VVV wordt volledig door de gemeente gesubsidieerd, waarbij financiering aan de inhoudelijke opdracht is gekoppeld. Hierdoor lopen het inhoudelijke en financiële belang parallel. HBL is slechts zeer gedeeltelijk afhankelijk van subsidiering door de gemeente Altena, waardoor het inhoudelijke en financiële belang minder verweven zijn. Het sociaal belang is voor beide groot, maar verschillend gericht: veel energie van de VVV gaat zitten in het ondersteunen van de lokale ondernemers om een goed toeristisch product in het gebied te organiseren. HBL zet zich hard in om de natuur en het cultureel erfgoed begaanbaar te houden én om in het gebied voor de bewoners een prettige leefomgeving te behouden. ‘’Ja, het (koppeling van inhoud en financiën [DV]) zorgt voor de boterham. Dat is bij Brabants Landschap weer iets minder, omdat Brabants Landschap ook gewoon andere producten heeft en andere dingen die hun begroting voedt, maar de VVV wel’’ (Annemarie, 2020) Grote ondernemers Het gebied Altena heeft in verhouding relatief weinig grote recreatieve ondernemers. Bij grote ondernemers kunt u denken aan De Kurenpolder in Hank, die door de ANWB wordt beschreven als een zeer grote camping, maar ook aan het Biesbosch museum in Werkendam dat in 2019 ruim 53.000 betalende en 51.000 niet betalende bezoekers had.

Mogelijke invloed zit hem met name in de kennis en relaties die deze ondernemers in huis hebben. Denk hier ook aan informatie omtrent big-data over bezoekers. ‘’Ja. Als ik heel even het Biesboschmuseum als grote ondernemer noem; die hebben een Raad van Toezicht, dat zijn ook allemaal oud-bestuurders’’ (Annemarie, 2020) 26

‘’Ik denk het wel, ik denk dat als je bijvoorbeeld zo’n Biesbosch museum neemt, dat die kennis hebben over het soort mensen, dat het trekt en de hoeveelheid en welke periodes en welke gaten ontstaan, dat soort dingen dus; ik denk zeker, dat daar kennis zit waar we iets aan hebben en die we daar kunnen halen’’ (Bart 2020) Voor de grotere ondernemers lijkt het inhoudelijke belang van ondersteuning op de gebieden marketing, informatiebehoefte en educatie minder groot, gezien het feit dat deze organisaties autonoom draaien. Hier hebben zij zelf de middelen en kennis voor. Wel is het zo dat alle ondervraagden aangeven dat er mogelijk meer belangen zouden kunnen zitten dan door deze groep ondernemers zelf wordt aangegeven. Zo kan de uitkomst van het project van de revisie van het gemeentelijke visiedocument gevolgen hebben voor politieke beslissingen die voor het hele gebied worden genomen. ‘’Ik denk dat daar wel een belang is maar, of zij dat niet zien of niet willen zien…’’ (Daphne, 2020) ‘’Hoe zit het met de subsidie, wat is de relatie, zijn ze een belangrijk onderdeel van ons beleid? Dus ja, dat is wel groot. Daar hebben zij wel heel veel belang bij, dat dat geborgd is in de politiek.’’ (Annemarie, 2020) Kleine ondernemers De kleine ondernemers zijn goed vertegenwoordigd in Altena en zijn in twee groepen te onderscheiden.

Ten eerste de groep ondernemers die voltijds bezig is in de toeristische sector en die hiervan brood-afhankelijk is. Daarnaast bestaat een tweede groep parttime ondernemers, die de recreatieve sector gebruikt als extra verdienste bovenop een baan of pensioen. Denk hierbij aan Bed & Breakfast en kleine winkeltjes. Qua invloed spelen alleen kleinere samenwerkingsverbanden tussen een aantal kleinere ondernemers enige rol. Individueel kunnen ze niet veel invloed uitoefenen. De geïnterviewden geven aan, dat dit nog maar beperkt gebeurt. ‘’Nou, ik denk dat dat netwerk heel belangrijk is. Ze hebben bij de B&B's bijvoorbeeld een app gestart. Zo leren zij elkaar ook kennen, daar melden zich nog steeds mensen voor aan. Ik denk dat dat netwerk dus wel goed en belangrijk is, al is het heel lokaal’’ (Daphne, 2020) ‘’Ja, kijk maar naar zo'n B&B-app, wat Daphne ook schetst; op inhoud wel, want ze kunnen heel erg hun kennis delen en uitwisselen omdat ze wat kleiner zijn’’ (Annemarie, 2020) De kleine ondernemers hebben over het algemeen een groter belang bij ondersteuning op het gebied van informatie- en educatievoorzieningen en marketing, vergeleken met de grotere ondernemers. Er wordt aangegeven dat het belang voornamelijk financieel en economisch is en dat sommige ondernemers hier hun bestaansrecht mee verankeren.

Tevens is er een sociaal belang voor de ondernemers (acceptatie door de omgeving en leefbaarheid) dat de juiste mensen naar het gebied worden getrokken. ‘’Als jij als kleine B&B zelf de marketing zou moeten doen, dan denk ik dat je minder succesvol bent dan dat je aanhaakt bij ons’’ (Daphne, 2020)

27

‘’Sociaal gezien is vooral voor hun van belang wie er komen in de regio, wat voor mensen er komen’’ (Bart, 2020) ‘’Een grote ondernemer doet dat voor zichzelf en heeft een marketeer voor zich in dienst, maar die kleine ondernemers zijn er wel bij gebaat dat de VVV die taak voor hen oppakt’’ (Annemarie, 2020) (Vrijwilligers)verenigingen Altena telt veel (vrijwilligers)verenigingen die zich bekommeren om de natuur en historie van (een gedeelte van) het gebied. Het toeristische product is niet hun grootste prioriteit en zij hebben over het algemeen een beperkte doelstelling. Wat betreft invloed hebben deze vrijwilligersverenigingen wel veel kennis in huis en zie je vaak dat de verenigingen een groot netwerk hebben binnen het gebied. De netwerken bestaan vaak uit oud-bestuurders en journalisten die veel teweeg kunnen brengen. ‘’Het zijn ook allemaal journalisten, dus ze schrijven ook allemaal in de krant: dat is heel vervelend’’ (Annemarie, 2020) Over het algemeen hebben de meeste verenigingen een gering belang, ook als ze te maken hebben met het toeristisch product. Financieel of economisch hebben ze geen drijfveer, echter op het inhoudelijke en sociale vlak hebben ze een groot belang. Voor veel van de vrijwilligers is dat de motivatie om tijd en moeite in de vereniging te steken. Een verbetering hiervan kan dan ook als motivator worden gebruikt.

‘’Straks hebben we de vrijwilligers groep wel hard nodig en als zij het belang niet inzien dan spreken ze dus hun netwerk niet aan. Ja dan missen we denk ik een hoop poppetjes op de plekken die we nodig hebben’’ (Bart, 2020) ‘’Vrijwilligersgroepen draaien op het sociale vlak volgens mij’’ (Bart, 2020) Belangenverenigingen Door heel Nederland en dus ook in Altena zijn er belangenverenigingen zoals de ZLTO en Koninklijke Horeca Nederland, die invloed uitoefenen door de belangen van hun leden te behartigen bij beleidsmakers. ‘’Ze zouden grote financiële invloed kunnen hebben, maar ik denk niet dat ze die invloed uit gaan oefenen’’ (Bart, 2020) Er ontstaat bij de betreffende belangenverenigingen pas urgentie op het moment dat er voor genoeg leden een belang aanwezig is. Er kan dus gesteld worden, dat het belang van deze verenigingen indirect is. Er wordt in meerderheid aangegeven, dat het belang niet financieel of economisch is maar dat het meer op de inhoud berust. Wel geeft Annemarie aan dat er wel degelijk een financieel belang zit. ”Als je bijvoorbeeld kijkt naar de Hiswa – Recron, dat zijn dan twee belangenverenigingen op toeristisch vlak, als het dan over water- en toeristenbelasting gaat, wat wij innen bij de

28

ondernemers, dan springen zij echt volledig in de bres om dat voor de ondernemers zo laag mogelijk te houden’’ (Annemarie, 2020) Consumenten Consumenten zijn alle mensen die in Altena voor korte of langere tijd recreëren. De meerderheid van de geïnterviewden geeft aan dat consumenten eigenlijk geen invloed hebben op het toeristische product. Echter staat Daphne van Hekken hier anders in; zij beargumenteert dat de consument mede het product bepaalt en daardoor erop van invloed is. ‘’Zij bepalen mede het product, dus zijn zij daarop van invloed’’ (Daphne, 2020) De consument heeft belang bij een goede informatievoorziening. Dit helpt vooraf aan het bezoek door de juiste verwachtingen te creëren en tijdens het bezoek om de consument op weg te helpen met alle vragen die hij/zij mogelijk krijgt. Dit betekent ook dat consumenten een groot belang hebben, met name bij de informatievoorziening en marketing. Maar er bestaat ook een indirect belang bij educatie van de recreatieve ondernemers. Hoe beter deze groep ondernemers is opgeleid, hoe aantrekkelijker het gebied wordt voor de consumenten.

Scholen Zowel lagere als middelbare scholen maken gebruik van het toeristisch product en zijn daarmee stakeholder. De geïnterviewden geven aan dat scholen geen invloed hebben de ontwikkeling van het toeristische product. ‘’Kijk, met scholen doen wij gewoon niet zoveel’’ (Daphne 2020) Dat is een opmerkelijke bevinding, omdat de jeugd de toekomstige gebruikers én ambassadeurs zullen zijn van het toeristische product. Scholen hebben alleen een direct inhoudelijk en sociaal belang bij het toeristisch product, als dit in het verlengde ligt van het lesprogramma (educatief aspect toeristisch product). Is dit niet het geval, dan is hiervoor ook geen animo. Hierdoor kan het belang fluctueren, onder invloed van het soort toeristisch product en de ontwikkelingen in het onderwijscurriculum. ‘’Nou ja, ik denk dat het sociaal gezien goed is als de kinderen die in Altena op school zitten, weten wáár ze op school zitten’’ (Bart, 2020)

4.1.4 Wensen van de geïnterviewden Daphne Er ligt ook de wens om een platform voor de stakeholders op te richten, om zo op de hoogte te blijven van elkaar en om een betere onderlinge verbinding te stimuleren. Daarnaast is het een wens om een regiefunctie te creëren teneinde losse initiatieven met elkaar te verbinden. Toegevoegde waarde wordt gezien bij kleine ondernemers, scholen en verenigingen. Bart Het is ook een wens om alle informatie centraal en in samenhang beschikbaar te stellen, zodat iedereen weet waar hij of zij terecht kan met zijn of haar vragen. Dan maakt het niet uit of de recreant een schooljuffrouw met een klas is of de bijbelstudieclub, die op excursie wil: zij

29

kunnen met een vraag terecht op één plek. Kortom het vereenvoudigen van de informatievoorziening. Annelieke De druk voor de boswachters is de afgelopen 10 jaar toegenomen, zodat ze nu vaak alleen nog maar bezig zijn met het beantwoorden van mailtjes van recreanten en toeristen. Hierdoor komen ze bijna niet meer aan het echte beschermen van de natuur toe. Annemarie Het is de wens om ervoor te zorgen, dat alle ondernemers ambassadeurs worden van het gebied. Om dit te verwezenlijken is het van belang dat alle ondernemers voldoende kennis hebben van het gebied, om dit goed te kunnen verkopen.

30

4.2 Enquête ondernemers Op basis van de lijst met e-mailadressen van de VVV, is aan 145 ondernemers in gemeente Altena een uitnodiging voor deelname aan de enquête gestuurd. De ondernemers hebben van 20 december tot 24 januari de mogelijkheid gehad de enquête in te vullen via de link die ze toegestuurd hebben gekregen. In deze periode is tot tweemaal toe een reminder gestuurd, waarop steeds een nieuw deel van de ondernemers hun ingevulde enquête toestuurde. Zover bekend, is dit het eerste onderzoek in de regio Altena, waarbij op grote schaal in een brede doelgroep is gekeken naar de informatievoorziening, educatie en marketing binnen de toeristische sector. Er zijn beperkte monitors uitgevoerd in de zomer, maar nog nooit in de winter. De stakeholders enquête kent een responspercentage van 46% wat binnen de enquêteursdiscipline (o.a. SurveyMonkey en CheckMarket) als zeer succesvol wordt beschreven. Dit ondanks dat er niet het beoogde betrouwbaarheidsniveau van 90% met een foutmarge van 5% is behaald. Algemene Informatie Van de 145 uitgezette enquêtes zijn er 82 teruggekomen. Bij nadere inspectie van de data is gebleken dat 15 enquêtes onvolledig en daarmee onbruikbaar zijn. Dit resulteert in 67 bruikbare enquêtes, een responspercentage van 46%. Er is hiermee een betrouwbaarheidsniveau van 90% behaald.

Van de respondenten is er een kleine meerderheid man (61,2%) en 80,6% is 45 jaar of ouder. In totaal is 51,5% van de respondenten 10 jaar of langer ondernemer, gevolgd door de groep die maar net begonnen en 1 tot 2 jaar ondernemer is (16,7%, figuur 4.1). Populatiebeschrijving

1-2 Jaar

16,7

51,5 6,1

3-4 Jaar

7,6

5-6 Jaar

10,6

7-8 Jaar

7,6

9-10 Jaar 10 Jaar of langer

Figuur 4.1, N=67

Zowel horeca als verblijfsrecreatie (hotels, pensions en B&B) zijn gelijk vertegenwoordigd bij de respondenten (25,4%). Tevens heeft 31,3% aangegeven een “overige” onderneming te

31

hebben, waarbij “winkel”, “pont” en “cultureel erfgoed” meerdere malen zijn genoemd (figuur 4.2).

25,4

31,3

3 7,5 25,4 1,5

1,5 4,5

Hotels pensions B&B

Camping

Watersport

Musea

Natuurgerichte toerisme

Golfen

Horeca

Anders

Figuur 4.2, N=67

Marketing De respondenten zijn verdeeld wat betreft hun mening of er genoeg gedaan wordt aan promotie. De groep voor- en tegenstanders is vrijwel even groot (resp. 36,1% en 37,7%). Ruim een kwart (26,2%) geeft aan niet goed op de hoogte te zijn wat er precies aan promotie wordt gedaan (figuur 4.3).

Ja 26,2

36,1 Nee

37,7

Niet van op de hoogte

Figuur 4.3, N=61

De vraag betreffende de kwaliteit van de promotie had twee componenten: Eerst het aanvinken van een kwalitatieve beoordeling (goed, matig of slecht), waarna een schriftelijke toelichting moest worden gegeven. Een ruime meerderheid van de respondenten (N=47) geeft aan de kwaliteit van de promotie matig te vinden. In de toelichting wordt aangegeven, dat men de promotie te kleinschalig vindt, dat de verspreiding te veel tot de regio wordt beperkt en door te veel platforms wordt verspreid, waardoor de informatie onvoldoende duidelijk overkomt. Wanneer de respondenten de kwaliteit van de promotie als goed classificeren, geven zij ook aan nog ruimte voor verbetering te zien, zonder te specificeren wat deze zou moeten zijn. Een kleine groep kwalificeert de promotie van de regio als slecht, met als toelichting dat de promotie niet zichtbaar is en zij er niet veel van zien.

32

5,7

Goed 35,8 Matig

58,5 Slecht Figuur 4.4, N=47

De respondenten geven aan een voorkeur te hebben voor digitale platforms, zoals internet (35,1%) en sociale media (22,8%). Ook folders (22,8%) worden gewaardeerd (figuur 4.5). 3,5

1,8

3,5

TV Internet

22,8

35,1

Locale app Folders social media

22,8

10,5

Beurs Anders

Figuur 4.5, N=57

51,9% van de respondenten geeft aan, persoonlijk, financieel en/of materieel mee te willen werken aan de ontwikkeling van de marketing van het gebied Altena (figuur 4.6). Onder degenen die “Nee” hebben geantwoord (48,1%) wordt meerdere malen gemeld, dat men zich als onderneming te klein vindt of dat men tijdsgebrek ervaart. Ook geeft men aan dit thema een taak voor de gemeente en niet voor de ondernemer zelf te vinden.

48,1 51,9

Ja

Nee

Figuur 4.6, N=54

Zowel de kwaliteit van de promotie als manier waarop de ondernemers op de hoogte worden gehouden zullen moeten worden verbeterd. Hier is momenteel nog veel onvrede over. Met 51,9% van de ondernemers die zouden willen bijdragen kan er wel gesteld worden dat er al een redelijk draagvlak aanwezig is. Dit zal nog wel moeten groeien, echter, kijkend naar de motivatie om niet te willen bijdragen komt het niet neer op onwil maar wordt met name tijdsgebrek en de grootte van de onderneming aangehaald als reden. 33

Informatievoorziening verstrekt door de drie gesubsidieerde organisaties De gemeente Altena subsidieert drie organisaties, met als deelopdracht de toeristische informatievoorziening over en binnen gemeente Altena te regelen. Van de 66 respondenten maken er 17 geen gebruik van deze informatie. De grootste groep respondenten (33) maakt gebruik van één bron, 15 van twee en 1 respondent van alle drie informatiebronnen. Alle respondenten die gebruik maken van informatie vanuit de Vestingdriehoek en Brabant aan de Biesbosch maken ook gebruik van informatie van VVV Biesbosch Linie. De enige andere verstrekker van informatie die is gebruikt, is Nationaal Park de Biesbosch (figuur 4.7). 60

48

50 40 30 17

20

6

10 0

10 1

Nee

VVV Biesbosch Linie

Vestingdriehoek

Brabant aan de Biesbosch

Anders Figuur 4.7, N=66

Ruim de helft van de respondenten (54,1%) geeft aan tevreden te zijn met zowel de kwantiteit als de kwaliteit van de informatie die zij voor hun klanten tot hun beschikking hebben. 21,3% van de respondenten geeft aan over zowel de kwantiteit als de kwaliteit niet tevreden te zijn. 24,6% geeft aan ontevreden te zijn over de kwantiteit ofwel de kwaliteit (figuur 4.8).

Kwantiteit ja, kwaliteit nee 11,5

21,3

13,1

Kwantiteit nee, kwaliteit ja

Kwantiteit ja, kwaliteit ja 54,1

Kwantiteit nee, kwaliteit nee

Figuur 4.8, N=61

50 Respondenten (78,1%, N=64) geven aan dat de informatievoorziening voor de toekomstige klanten beter kan. Als suggesties worden vaak genoemd: Communicatie in meerdere talen (niet alleen Nederlands), communicatie meer online (via app/ website), een duidelijke en actuele agenda van de activiteiten binnen Altena. Een meerderheid van de respondenten geeft aan op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen, producten en het aanbod in de Biesbosch linie (55,7%, N=61). In een vervolgvraag geeft

34

90,3% aan graag op de hoogte gehouden te willen worden over de ontwikkelingen (van nieuwe producten en aanbod) binnen de toeristische sector in Altena (N=62). Van deze respondenten geeft 66,1% aan graag via de mail of een nieuwsbrief op de hoogte gehouden te worden. Tevens wordt enkele keren genoemd om dit via een bijeenkomst te doen. Samenvattend wordt er momenteel door de ondernemers veel gebruik gemaakt van de informatie die door de VVV wordt gefaciliteerd. Dit kan dan ook wel gezien worden als één van de belangrijkste bronnen van informatie. Een ruime meerderheid is tevreden over zowel de kwaliteit als kwantiteit van de informatie. Wel wordt er nog veel gemist zoals de informatie in meerdere talen (Engels, Duits), een duidelijk online platform (website, sociale media) en een actuele, collectieve agenda, naast het bestaande foldermateriaal. Educatie Van alle respondenten geeft 76,2% aan genoeg inhoudelijke kennis te hebben over het gebied. Van de groep die aangeeft genoeg inhoudelijke kennis te hebben, geeft 58,3% aan wel méér kennis te willen hebben over Altena (figuur 4.9).

1,6 Ja genoeg kennis 22,2

44,4

31,7

Ja genoeg kennis maar wil meer weten Nee teweinig kennis en zou graag meer willen weten Nee, ik heb te weinig kennis, maar hoef niet meer te weten

Figuur 4.9, N=63

De resultaten laten duidelijk bereidwilligheid zien van de overgrote meerderheid om meer kennis te vergaren. Samenwerking Op de vraag of regionaal wordt samengewerkt met andere toeristische ondernemers, antwoorden 37 van de 56 respondenten positief (66%). Van hen geven 5 aan geen behoefte te hebben met nog meer ondernemers samen te willen werken. 13 van de 19 respondenten (68%) die aangeven nog niet regionaal samen te werken, geven aan dit wel graag te willen (figuur 4.10). Zou u graag willen samen werken met andere ondernemers? Werk u samen Ja Nee Totaal met andere Ja 32 5 37 toeristische Nee 13 6 19 ondernemers? Totaal 45 11 56 Figuur 4.10, N=56

35

Op de open vraag wie die (verdere) samenwerking zou kunnen bevorderen, worden zowel de gemeente als de VVV in een grote meerderheid van de antwoorden genoemd. Wanneer de VVV is genoemd, wordt meerdere malen aangegeven dat de samenwerking al wordt bevorderd, bijvoorbeeld door middel van de bijeenkomsten voor ondernemers die worden georganiseerd op maandagochtend.

4.3 Enquête consumenten De enquête voor de consumenten is door een extern bedrijf afgenomen op 27 en 28 december 2019 op twee verschillende plekken in de gemeente Altena. Er is gekozen om dit bij het Biesbosch museum en in de vestingstad Woudrichem te doen. Beide plekken worden gezien als belangrijke toeristische trekpleisters van Altena. Toeristen die deze plekken bezochten werden door de enquêteurs aangesproken met de vraag, of ze wilden deelnemen aan een korte enquête over hun ervaringen met het toeristisch aanbod in het gebied van Altena. De enquête werd ter plaatse afgenomen. Wanneer toeristen met een groep de trekpleisters bezochten, werden ze als groep bevraagd. Algemene informatie Door de respondenten zijn 75 enquêtes ingevuld. Vier enquêtes zijn wel opgestart maar niet volledig ingevuld waardoor ze onbruikbaar zijn, wat resulteert in 71 bruikbare enquêtes. Er is hiermee een betrouwbaarheidsniveau behaald van 90%. In totaal is tijdens het afnemen van de 71 enquêtes door 149 personen informatie verstrekt. Bij een groep werd het geslacht en de leeftijd genoteerd van diegene die het voortouw in de organisatie van het uitstapje had. Het geslacht van de respondenten is ongeveer gelijk verdeeld, met respectievelijk 49,3% mannen en 50,7% vrouwen. In 15,5% van de bezoeken aan Altena waren er kinderen aanwezig.

Binnen de groep respondenten is de verdeling over de leeftijden niet evenredig. Met 29,6% is de groep respondenten van 60-69 jaar veruit de grootste (figuur 4.11). 0-19 Jaar

5,6 4,2

20-29 Jaar 19,7

29,6

11,3 19,7

9,9

30-39 Jaar 40-49 Jaar 50-59 Jaar 60-69 Jaar 70 Of ouder

Figuur 4. 11, N=71

De respondenten komen overwegend uit Noord-Brabant (47,9%), gevolgd door Zuid-Holland met 23,9% (figuur 4.12). Ook zijn er buitenlandse toeristen bevraagd, komende uit drie landen, te weten Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk.

36

5,6 4,2 1,4

Gelderland Groningen Noord-Brabant

23,9 4,2 4,2

Noord-Holland Utrecht

47,9

Zeeland

8,5

Zuid-holland Buiten Nederland

Figuur 4. 12, N=71

In totaal heeft 8,4% van de respondenten langer dan 1 dag doorgebracht in Altena. Het overgrote deel van de respondenten (73,2%, figuur 4.13) heeft een halve dag of minder gerecreëerd. 1,4 5,6

1,4 Halve dag Hele dag

18,3

2 dagen 3 dagen

73,2

4 dagen of meer

Figuur 4.13, N=71

De gegevens uit de bovenste drie tabellen bevestigen wat er al werd gedacht over de toeristen en recreanten. Zo bestond er bij de gemeente en VVV al het idee dat de gemiddelde leeftijd van de toeristen neigde naar de pensioengerechtigde leeftijd en dat de meeste mensen maar voor kortere tijd Altena bezoeken. Waardering huidige informatievoorziening De waardering die de respondenten voor de vooraf gevonden informatie geven, laat weinig verschil tussen de onderwerpen zien. De waardering varieert van gemiddeld 7,15 voor informatie over verzorging tot 7,64 gemiddeld voor activiteiten en evenementen (figuur 4.14). 7,7

7,64

Info verblijf

7,6 7,5 7,4

7,4 7,33

Info verzorging

7,3 7,2

7,15

Info activiteiten/ evenementen

7,1 7

Info bezienswaardigheden

6,9 Figuur 4. 14, N=71

37

Platformen informatievoorziening In de enquête is over vier verschillende onderwerpen gevraagd hoe er voorafgaand aan het bezoek is gezocht naar informatie: over verblijf, over verzorging, over bezienswaardigheden en over activiteiten/ evenementen. Twee bevindingen vallen het meest op. Ten eerste, veel mensen geven aan vooraf niet naar informatie te hebben gezocht. Ten tweede, dat wanneer er wel gezocht is naar informatie, voor alle categorieën geldt, dat internet de meest gebruikte bron is (47,8 tot 80,1%, figuur 4.15). Info voorbereiding Info verblijf Info verzorging Info bezienswaardigheden Info activiteiten/ evenementen TV

0% 10% 20% 30% Internet Folders Sociale media

40% 50% Medewerker

60% 70% 80% App NVT Anders

90%

100%

Figuur 4. 15, N=71

Buiten de bronnen die aangevinkt konden worden in de enquête, was het mogelijk om ook bij het antwoord ‘’anders’’ tekst in te vullen. De verkregen antwoorden in tekst zijn terug te brengen naar acht categorieën. Zo is familie zevenmaal genoemd als bron van informatie, de lokale bevolking vijfmaal, kennis opgedaan tijdens eerdere bezoeken aan Altena driemaal, de VVV driemaal, het tv-programma Dokter Tinus tweemaal, rondlopen en gebruik maken van wegwijzers tweemaal, ‘’via het werk’’ en een krantenbericht beiden éénmaal. Op de vraag op welke manier de respondenten zich bij voorkeur voorlichten, geeft een meerderheid aan dit door middel van het internet te doen (73,2%, figuur 4.16).

Informatie persoonlijke voorkeur 0% TV

Internet

Folders

10%

20%

30%

Sociale media

40%

50%

60%

Medewerker

App

70% NVT

80%

90%

100%

Anders

Figuur 4. 16, N=71

Uit de gegevens van de bovenstaande twee tabellen kan opgemaakt worden dat een goede online aanwezigheid belangrijk is voor de informatievoorziening en dat de huidige manier met folders achterhaald begint te raken of zelfs al achterhaald is. Verwachtingen 80,3% van de bezoekers geeft aan, dat de vooraf gewekte verwachtingen zijn waargemaakt, voor 1,4% geldt dit niet en 18,3% van de respondenten geeft aan, geen verwachtingen voorafgaand aan het bezoek aan Altena te hebben gehad. Van alle respondenten heeft 85,9% aangegeven in de toekomst Altena nog een keer te willen bezoeken.

38

Zijn uw verwachtingen waar gemaakt Wilt u in de toekomst terug komen? 0%

10%

20%

30%

40%

Ja

Nee

Geen verwachting

50%

60%

70%

80%

90%

100%

missing

Figuur 4.17, N=71

Gesteld kan worden dat de informatie die de consument tot zijn of haar beschikking heeft, een goed beeld geeft van wat er van een bezoek aan Altena verwacht mag worden. Dit betekent dat in de eerste fase, de pre exposure fase, de juiste verwachtingen worden gecreëerd. In de exposure fase blijkt dat ‘’de beleving’’ overeenkomt met de vooraf gecreëerde verwachtingen. Dit zorgt ervoor dat de consumenten in de laatste fase (post exposure) tijdens de evaluatie, die zowel bewust als onbewust gebeurt, een goed gevoel aan het bezoek overhouden. Dat de consument een goed gevoel overhoudt aan het bezoek, is terug te zien in het feit dat in 80,3% wordt aangegeven dat de verwachtingen zijn waargemaakt en dat 85,9% aangeeft in de toekomst terug te willen komen. Suggesties ter verbetering Op de open vraag naar suggesties voor verbetering van de informatievoorziening hebben negen respondenten hun ideeën ingevuld. De gegeven ideeën zijn zeer divers en allemaal uniek op één na. Het enige idee dat meerdere malen wordt genoemd is het “verbeteren van de website/ een goede website maken”. Naast een betere website wordt nog benoemd: het uitbrengen van een lokale krant, het beter publiceren van de openingstijden van bezienswaardigheden en het publiceren van een activiteitenagenda door en voor gemeente Altena. Tevens wordt een eigen VVV-kantoor gemist.

Van de respondenten hebben 17 suggesties gegeven op de vraag naar mogelijke verbetering van het toeristisch aanbod. Een aantal suggesties komt overeen met de hierboven beschreven ideeën over de informatievoorziening, of is hierop aanvullend. Voorbeelden zijn het meer gebruik maken van sociale media, de informatie up-to-date houden, publiceren van een collectieve agenda en het beschikbaar maken van de informatie in het Engels. Daarnaast wordt genoemd verruiming van het aanbod van winkels en horecagelegenheden, het opzetten van betere verbindingen voor het openbaar vervoer. Ook is er gevraagd om meer wandelroutes en een fietsverhuur. De suggestie voor het gaan gebruiken van meerdere talen voor de informatievoorziening komt bij zowel de ondernemers voor als bij de consumenten. Deze suggestie kan dan ook zeer serieus genomen worden als het zowel vanuit de aanbieder als eindgebruiker wordt aangegeven. Ook is er vanuit beide partijen raakvlak waar de informatievoorziening naar toe moet worden verplaatst. Zo geven zowel de consumenten als de ondernemers aan dat dit meer online moet gaan gebeuren.

39

5 Conclusie Dit hoofdstuk vormt een vertaalslag tussen de resultaten en de aanbevelingen die te lezen zijn in het hierop volgende hoofdstuk. Daarna worden de resultaten met elkaar in verband gebracht en gelinkt aan het theoretisch kader, leidend tot antwoorden op de gestelde deelvragen, welke uiteindelijk leiden tot een antwoord op de hoofdvraag.

5.1 Invloed belangen matrix Aan de hand van de resultaten uit hoofdstuk 4.1.3 kan de invloed en belangen matrix worden ingevuld. De stakeholders konden voor belang een maximale totaalscore van 25 halen en een minimale van 5. In tabel 1 hieronder staan de stakeholders met de totaalscore. Voor invloed konden de stakeholders een maximale score van 20 halen en een minimale score van 4. In tabel twee hier onder staat de totale score. Tabel 1

Tabel 2

Overheid

21,33

Overheid

19,33

Organiserende bedrijven Grote ondernemers Kleine ondernemers Vrijwilligers verenigingen Belangenverenigingen

19,00

Organiserende bedrijven Grote ondernemers

17,33

Kleine ondernemers

9,00

Vrijwilligers verenigingen Belangenverenigingen

12,00

Consumenten Scholen

6,33 7,33

Consumenten

7,00

Scholen

4,33

16,67 17,00 14,00 10,33

15,33

13,67

Tabel 3

Geen belang 5-10 Veel invloed 16-20 Redelijke Invloed 11-15 Beetje invloed 6-10 Geen invloed 5

Weinig belang 11-15

Redelijk belang 16-20 Organiserende bedrijven

Consumenten

Vrijwilligers verenigingen

Grote ondernemers

Belangenverenigingen

Kleine ondernemers

Veel belang 21-25 Overheid

Scholen

40

Sleutelfiguren Dat de overheid en de organiserende partijen als sleutelfiguren naar voren zijn gekomen is geen raar fenomeen aangezien zij het project bekostigen en de kar trekken. Bij de grotere ondernemers ligt gecompliceerder. Dat zij als grote toeristische trekpleisters invloed hebben binnen het gebied zal niet zo zeer verbazen, maar welk belang zij bij het project hebben en of zij dit zelf ook inzien is minder duidelijk. Alle geïnterviewden zien wel een belang voor de grote ondernemers alleen zijn zij er niet van overtuigd dat de grote ondernemers dit belang zelf ook zien. Beïnvloeder Veel vrijwilligersverenigingen kunnen grote invloed uitoefenen via de kennis die zij intern hebben en het grote netwerk wat ze als oud-bestuurders kunnen aanspreken. Het is echter zo dat er geen groot belang bestaat voor deze verenigingen zolang zij rustig kunnen doorgaan met die activiteiten die zij leuk vinden. Deze verenigingen moeten goed geïnformeerd blijven, mocht hun hulp in de toekomst nodig zijn. Toeschouwer Zowel consumenten, belangenverenigingen als scholen worden door de geïnterviewden geschaard onder toeschouwers. Dit houdt in, dat er niet veel rekening met hen hoeft te worden gehouden. Het is echter wel zo, dat de huidige consumentengroep een grote informatiebron is om uit te putten wat betreft de huidige stand van informatievoorziening en marketing.

Zo kan er gekeken worden naar hoe zij deze aspecten ervaren. Wat betreft de scholen is het verstandig om toch te gaan kijken hoe via die stakeholder de lokale jeugd kan worden bereikt om zo meer mensen aan het gebied te binden. Geïnteresseerde De kleine ondernemers worden door de geïnterviewde partijen onder de groep belanghebbende met weinig invloed gerekend. Dit komt over het algemeen omdat deze partijen te klein zijn om individueel invloed uit te oefenen met financiële of politieke middelen. Financieel is begrijpelijk, kijkend naar de omvang van de bedrijven en daarmee de bijpassende omzet. Echter ze zouden meer invloed moeten krijgen op het beleid, omdat het beleid dat uit dit project gaat voortkomen, met name voor de kleine ondernemer wordt gemaakt. Het vormen van een hechter netwerk van kleine ondernemers zou hieraan kunnen bijdragen. De belangrijkste punten samenvattend Het wordt dus de uitdaging om de grote ondernemers het belang dat zij kunnen hebben bij dit project onder ogen te laten zien om ze op deze wijze te motiveren om mee te werken. Er moet goed geluisterd gaan worden naar de vrijwilligersverenigingen, indien zij hier behoefte aan hebben. De huidige consumenten zijn een goed klankboard voor wat er momenteel mist. Investeren in de scholen komt niet direct als een prioriteit naar boven, kijkend naar invloed en belangen.

Echter, het betrekken en binden van de jeugd bij het gebied kan een zeer waardevolle investering zijn. Het is een goed idee, om in de toekomst scholen te betrekken bij dit project.

5.2 Wensen en behoefte ten aanzien van marketing, informatievoorziening en educatie Interviews Uit de interviews kan worden vastgesteld, dat de wens vanuit de interviews niet zo zeer is om grote aantallen mensen naar de regio te trekken, maar eerder om mensen die komen meer te binden voor een langer verblijf. Daarnaast is het verstandig om te gaan kijken welk type toerist de verschillende partijen voor dit langere verblijf willen aantrekken.

41

Enquêtes Informatievoorziening Hoewel de gevonden informatie gemiddeld wordt gewaardeerd met een 7,6 is er duidelijk nog ruimte tot verbetering met name het feit dat veel consumenten de weg naar de informatie nog niet weten te vinden. Maar er mag ook gewerkt gaan worden aan het internationale aanbod door ook de informatie in andere talen aan te bieden. Geconcludeerd kan worden dat de informatie online aanbieden al veel van de problemen oplost en inspeelt op zowel de wensen en behoeften van de consument als van de ondernemers. Marketing Op basis van de bevinding, dat twee derde van de bezoekers zichzelf niet heeft ingelicht over de mogelijkheden en/of niet in aanraking is gekomen met informatie over Altena is te concluderen, dat de grootste winst is te behalen, wanneer de marketingstrategie gericht is op een betere vindbaarheid van de beschikbare informatie en pas in de tweede plaats op uitbreiding hiervan. Bij het verbeteren van de vindbaarheid moet dan gekeken worden naar welk medium gebruikt gaat worden in de toekomst. Educatie Aan de hand van de resultaten van de enquête en interviews kan geconcludeerd worden, dat er meer aandacht gegeven moet worden aan om- en bijscholing van ondernemers en vrijwilligers. Daarbij kunnen bijvoorbeeld zelfs al opgeleide gidsen worden bijgeschoold over andere onderwerpen.

Als sommige gidsen op meerdere locaties actief zouden zijn, zou dit ervoor kunnen zorgen, dat ook de twee klantgroepen gemotiveerd worden om de andere faciliteiten te bezoeken. Dit zou betekenen dat de gidsen als ambassadeurs zouden functioneren. Daarnaast kunnen ook de ondernemers met de juiste kennis gaan fungeren als ambassadeurs. Samenwerking Omdat uit de interviews met zowel de VVV, gemeente als HBL naar voren is gekomen dat er behoefte is aan een vorm van onderlinge samenwerking met andere stakeholders, is de keuze gemaakt om hierover enkele vragen in de stakeholdersenquête te stellen. Uit zowel de interviews als de enquête komt naar voren dat er veel animo is om samen te werken. Welke vorm dit zou moeten krijgen is nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat hier verder naar gekeken moet worden in de toekomst.

42

6. Aanbevelingen In dit hoofdstuk vindt u de aanbevelingen die voort zijn gekomen uit de conclusies. Deze aanbevelingen moeten leiden tot het inwilligen van de wensen en behoeften van de stakeholder ten aanzien van informatievoorziening, marketing en educatie van het toeristisch product.

6.1 Online platform Om te voldoen aan de vraag van zowel de consumenten, ondernemers als de geïnterviewde partijen, wordt er aanbevolen om een online platform te creëren. Voor de consumenten kan dit platform gebruikt worden om op één duidelijke plek alle informatie over Altena vindbaar te maken. Voor de ondernemers kan het platform ingezet worden als informatiebron en kan het platform dienen voor marketing doeleinden. Voor de geïnterviewde partijen zoals HBL en de VVV kan het dienen als centraal punt voor alle informatie en vragen vanuit derden en ook een plek zijn om samenwerking te stimuleren. Een uitgebreide uitwerking van dit platform kunt u vinden na de bronvermelding en in bijlage F.

6.2 Vervolgonderzoek Zoals eerder is aangegeven, is het niet mogelijk geweest alle stakeholders te bevragen en goed te onderzoeken. Ook is het niet mogelijk geweest om alle onderwerpen helemaal uit te werken. Hierdoor is het dan ook aan te raden om vervolgonderzoeken te initiëren. Naast het includeren van stakeholders die nog niet zijn benaderd, kan met name het onderwerp educatie nog verder worden uitgewerkt. Tot slot is het belangrijk om naast het betrekken van ondernemers voor samenwerking, ook consumenten bij voortduring te vragen naar hun ervaringen, positieve waarderingen en suggesties voor verdere verbetering van het toeristische product. Hieronder staan de drie punten die worden aanbevolen voor verder onderzoek.

6.2.1 Vervolgonderzoek educatie Tijdens dit onderzoek is er niet genoeg tijd geweest om het onderwerp educatie ver genoeg uit te werken. Het is dan ook sterk aan te raden, om hier verder vorm aan te geven. Het voorstel is om met de verschillende opleiders van gidsen en gastheer/-vrouwen de opleidingsmogelijkheden voor de ondernemers en vrijwilligers te bespreken. Het doel hiervan is om door een soort van kruisbestuiving van vrijwilligers en ondernemers naar het niveau van ambassadeurschap (brede kennis en passie over meerdere gebieden) te komen en zo het gebied beter uit te kunnen dragen.

6.2.2 Scholen Het is aan te bevelen om met zowel lagere als middelbare scholen in Altena in gesprek te gaan over mogelijke lessen in en over het gebied Altena. Dit gebied is divers genoeg om raakvlak te kunnen vinden met het lesprogramma. Door jongeren meer over het gebied bij te brengen, is de kans groter, dat ze aan het gebied gebonden worden. Dit kan op de lange termijn ervoor zorgen, dat ze zich ook gaan inzetten voor het gebied, bijvoorbeeld als vrijwilliger. Een andere optie is het oprichten van een Gilde van Jeugdgidsen, met extra aandacht door aparte uitdagende cursussen, herkenbaarheid (eigen “jasje”) en motiverende beloningen.

43

6.2.3 Monitors De enige monitors zijn tot op heden in de zomer uitgevoerd en in een beperkt gebied. Het is dan ook aan te raden om doorlopend te monitoren en consumenten bij voortduring te bevragen naar hun ervaringen, positieve waarderingen en suggesties voor verdere verbetering van het toeristisch product. Dit betekent dat zowel in drukke als rustige perioden en ook over een grote diversiteit aan recreatieve voorzieningen bruikbare informatie beschikbaar kan komen. Het nieuwe platform is hiervoor een uitstekend vehikel.

6.3 VVV De VVV is een ondersteunende/ uitvoerende partij gesubsidieerd door de gemeente. Aangezien veel bevindingen van dit onderzoek raakvlakken hebben met het werk van de VVV, wordt in deze aanbevelingen hieraan apart aandacht besteed. Het volgende stuk gaat dan ook over suggesties die de VVV aangaan.

6.3.1 Platform runnen Het beheren en actueel houden van het beoogde informatieplatform zou een passende taak van de VVV kunnen worden. Dit vraagt echter wel een andere kennis van zaken dan die voorheen nodig is geweest. De benaderingswijze wordt ook meer marketing gericht. Bijscholing van personeel of het nieuw aannemen van iemand met kennis op dit gebied is hiervoor essentieel.

6.3.2 Verbinding De VVV heeft in de afgelopen jaren een goede rol gehad als verbinder van de kleine ondernemers in Altena. Het wordt nu van belang dat niet alleen zij, maar ook de grotere ondernemers hierbij betrokken worden. Dit zal mogelijk in een andere vorm moeten plaatsvinden, om het voor iedereen effectief te maken. Zo moet het bijvoorbeeld wel mogelijk zijn om één à twee keer per jaar met alle ondernemers voltallig bijeen te kunnen komen. Het is dan wel van belang dat er een duidelijke agenda is, die ook grotere ondernemers aanspreekt en waar voor iedereen waarde in zit om bij elkaar te komen. Een paar manieren om dit te doen, zijn: • • • •

Interessante (externe) spreker uitnodigen Enkele bedrijven toekomstplannen laten presenteren Unieke locatie gebruiken Kijkje in de keuken bij innovatieve ondernemer

6.3.3 Fysieke locatie Op het moment dat de ondernemers de juiste kennis in huis hebben en kunnen fungeren als ambassadeurs, zal het belang van een fysieke locatie voor de VVV afnemen. Nu is het al lastig om in zo’n uitgespreid gebied als Altena met één fysieke locatie te werken. Echter, als de lokale ondernemers deze functie kunnen vervullen met hun kennis over het gebied, beschikt elk dorp over meerdere “informatie-agentschappen” voor toeristen.

44

Bronnenlijst ANWB. (2019). Anwbcamping.nl Baarda, B. (2014). Dit is onderzoek interviews: Handleiding voor kwantitatief en kwalitatief onderzoek. Groningen: Noordhoff Uitgevers Beunders, N., Boers, H. (2008). De andere kant van de vrijetijd Meppel: Edu’Actief Bleubirdday.nl Progressive Web Apps: Alles wat je wilt weten. www.bluebirdday.nl/blog/progressive-web-apps 10 maart 2020 Beertens, B. (2019, mei 14). Het verschil tussen SEO en SEA. www.Intracto.com/nl-nl/blog/het-verschil-tussen-seo-en-sea Toplocaties vestingdriehoek. Opgehaald van nieuwehollandsewaterlinie.nl: https://nieuwehollandsewaterlinie.nl/cat-forten/toplocaties/vestingdriehoek/ Eriksen-Coats, F. (2018, maart 23). what is mendelows matrix and how is it useful. Blog.oxfordcollegeofmarketing.com. Ernst, O. (2018). Stakeholders analysis and map. (15, juli, 2020) https://vimeo.com/298136581/b532f965bf Foetsje model. https://managementmodellensite.nl/fsa-foetsje/#.XnpWuJNKjOQ Goossens. (2011). Lesure! M. Mulder, Inleiding in de vrijetijd (p. 75). Bussum: Coutinho. Gemeenten Aalburg. Werkendam. Woudrichem. (2016) Boekje Herijkte visie Toerisme & Recreatie Hooff, W. v. (2011) Land van Heusden en Altena ongezien, ongewoon, ongekend!: Visie en actieplan recreatie & toerisme. Informatie. Opgehaald van beleefdebiesbosch.nl: https://beleefdebiesbosch.nl/informatie/. 10 augustus 2019 Kelderman, A. (2019, oktober 25).

Interview Annelieke Kelderman, ( (D. Vermeulen, Interviewer) Noord-Brabant, Nederland. Methods stakeholder mapping. Opgehaald van 12manage.com (03 november 2019) https://www.12manage.com/methods_stakeholder_mapping_nl.html Oosterhout, G. (2017). Monitor Toerisme Land van Heusden en Altena 2016. Gemeente Oosterhout, vakgroep onderzoek & statistiek.

45

Parkschap Nationaal Park de Biesbosch. Np-debiesbosch.nl (29 oktober 2019) https://np-debiesbosch.nl/organisatie/parkschap-nationaal-park-de-biesbosch/ Ravensbergen, R. (2019) ‘Mensen willen zelf hun vakantie samenstellen, geen standaardpakket’. (30 mei 2020) https://www.metronieuws.nl/lifestyle/reizen/2019/09/mensen-willen-zelf-hun-vakantiesamenstellen-geen/ Saunders, M., Lewis, P., Thornhill, (2005). Methoden en technieken van onderzoek. Amsterdam: Pearson Education Benelux. Schuurmans, E. (2016). In 5 stappen een praktische stakeholderanalyse. (4, augustus 2020) https://www.leanenkwaliteit.nl/blog/5-stappen-praktische-stakeholderanalyse/ Stigter, A. d. (2019, oktober 29). Interview Annemarie, (D. Vermeulen, Interviewer) Noord-Brabant, Nederland. Stigter, A. d. (2019, maart 19). Interview Annemarie a. D. Vermeulen, Interviewer) Noord-Brabant, Nederland. Stigter, A. d. (2019, oktober 22). Interview Annemarie b. D. Vermeulen, Interviewer) Noord-Brabant, Nederland. Verhagen, B. (2013). Grondslagen Van De Marketing. In Grondslagen Van De Marketing (p. 30). Groningen: Noordhoff Uitgevers. Verhagen, B. (2013). Grondslagen Van De Marketing. In Grondslagen Van De Marketing (pp. 8-9). Groningen: Noordhoff Uitgevers. Van Vliet, V (2013). Marketing mix 4P’s by McCarthy. (02 juni 2020) https://www.toolshero.com/marketing/marketing-mix-4p-mccarthy/ Vermeulen, T.

(2020) Nederlanders steeds meer heel kort op vakantie. (31 mei 2020) https://www.nritmedia.nl/kennisbank/42105/nederlanders-steeds-meer-heel-kort-op-q vakantie/?topicsid=

46

Uitwerking platform gemeente Altena Aan de hand van de conclusies in het rapport Wensen en behoeftenonderzoek toerisme in Altena, is de aanbeveling gedaan om een online platform te creëren teneinde aan de wensen en behoeften van de stakeholders te voldoen. In dit document vindt u de verdere uitwerking hiervan.

1 Doel Het betreffende platform heeft als voornaamste doel de grootste taken van marketing, informatiebehoefte en educatie te stroomlijnen. Daarnaast moet het gaan dienen als online community voor de lokale ondernemers, de VVV en gemeente.

1.1 Platform eigenaar en manager In het geval van het platform is de gemeente Altena de eigenaar en zal de VVV de uitvoerende functie op zich nemen. Dit houdt in, dat de bekostiging van het platform onder de begroting van de VVV zal vallen. Veel van de taken van de VVV zullen dan ook via het platform gaan lopen. Dit platform kan worden ingezet bij zaken zoals het contact onderhouden met ondernemers en het ondersteunen van ondernemers. 1.2 Uitgangspunten Voordat de inhoud van het platform beschreven wordt, is het van belang vast te stellen waaraan het platform moet voldoen en welke taken het moet verrichten. Het platform moet: • • • • •

Een goed beeld geven van Altena Gebruiksvriendelijk zijn Offline te gebruiken zijn Werk verlichten Inzetbaar zijn voor gerichte marketing

Een goed beeld geven van Altena Om een goed beeld van Altena te geven, is het van belang de toeristische mogelijkheden van het gebied in een juiste sfeer, up-to-date en goed toegankelijk te presenteren. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de doelgroep die bij voorkeur moet worden aangesproken. Het is namelijk zo dat het beeld dat vooraf gecreëerd wordt in combinatie met de daadwerkelijke ervaring tijdens het bezoek, bepalend is of het bezoek als positief of negatief wordt bestempeld. Gebruiksvriendelijk zijn Om ervoor te zorgen dat het platform daadwerkelijk door veel mensen gebruikt gaat worden, moet er goed gekeken worden naar de gebruiksvriendelijkheid. Het is van belang dat het dusdanig overzichtelijk is, dat de gebruiker in enkele klikken bij de gewenste informatie kan komen. Offline te gebruiken Het is belangrijk dat het platform in heel Altena te gebruiken is, zo ook onderweg voor de fietsers en wandelaars. Nu is het zo, dat Altena een zeer ruraal gebied is. Dit houdt in, dat er in de gemeente meerdere plekken zijn waar het bereik van de mobiele telefoon niet optimaal werkt. Hierdoor is het van belang dat het platform ook offline te gebruiken is. 47

Werkverlichting Doordat alle informatie is gebundeld op één locatie, zijn er minder mensen nodig om dit te beheren. De gebruiker hoeft ook minder te zoeken en vragen te stellen via de mail of telefonisch, wat ook voor werkverlichting zorgt. Daarnaast kan een groot gedeelte van de vragen beantwoord worden door de pagina FAQ (Frequently Asked Questions), of door middel van een chat bot. Een bijkomend voordeel van een chat bot is, dat dergelijke software 24 uur per dag vragen kan beantwoorden en personeel niet. Gerichte marketing Het in de markt zetten van een dergelijk platform via zoekmachine advertisement is zeer gericht en kan aan een duidelijke budget periode gebonden worden. Daarnaast is de effectiviteit goed te meten via de uit te lezen statistieken. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld reclameborden, vakantiebeurzen en dergelijke manieren van marketing.

1.3 Extra voordelen Naast de taken die het platform moet verrichten zitten er nog andere voordelen aan het gebruik van een uitgebreid online platform. Minder papier Door een online platform met daarop de routes en inhoud van de folders zullen er minder folders gemaakt hoeven worden om aan de vraag te voldoen. Dit draagt bij aan minder papierafval. Zo kunnen er bij de zuilen waar nu folders liggen naast de folders QR-codes geplaatst worden. Op het moment dat deze codes worden gescand komt de toerist automatisch bij de betreffende route/ folder uit en is het bij online gebruik niet nodig een folder mee te nemen. Statistiek (monitor) Het online platform kan gaan functioneren als een monitor. Doordat alle gemaakte bewegingen online kunnen worden bijgehouden, is het mogelijk dit te gebruiken als monitor voor zaken als onderstaande, zonder zich hiertoe te beperken: • • • • • •

Hoe vaak wordt een route gebruikt; Hoe vaak wordt een bepaalde folder/ sectie van een folder bezocht; Hoe bewegen de toeristen door Altena; Hoeveel mensen maken gebruik van bepaalde informatie; Wat werkt goed op het platform; Wat werkt niet goed waar/ gaan ze niet naar toe op het platform.

Ook kan er feedback gevraagd worden aan een zeer grote groep consumenten, wat weer kan worden gebruikt als aanvulling voor de monitor.

48

2 Ontwerp Hieronder is in de vorm van een organogram een basis ontwerp van de site weergegeven. Op de volgende pagina wordt hierover verdere uitleg gegeven.

platform

Voorpagina

Info over ondernemers

Info over Altena

Info gebonden aan QR

Informatie educatieve doeleinden

Blog van ondernemers

FAQ/ Chat bot

Ondernemers sectie

Algemene info

Onderscheidende informatie

Informatie folders

Lagere school

Lokale community

Sociale media

Identiteit Altena

Routes

Middelbare school

Informatie voor ondernemers

Toegankelijkheid

Externe informatie

Toeristen

Online bijeenkomsten

Ondernemers

Cursussen

Vakantieuitleg

weekend weg uitleg

Platform Het advies voor dit type platform is om voor de mobile versie gebruik te maken van een progressieve web app (PWA). Een PWA is een website die volledig functioneert als website maar die tevens ook offline te gebruiken is. Hierdoor krijgt het de eigenschappen van een app en is het niet nodig om continu in verbinding te staan met het internet, wat niet altijd mogelijk is in Altena. Ook is het niet nodig om een app te downloaden voor gebruik, waardoor de drempel om het op de telefoon te gebruiken wordt verlaagd (Bleubirdday, 2020). Voorpagina (homepage) De voorpagina is het boegbeeld van het platform en moet gelijk de aandacht pakken en vasthouden. Het moet door de eerste impressie die de bezoeker op doet meteen duidelijk zijn wat voor type gebied Altena is. De voorpagina is tevens een goede plek om een algemene en

49

actuele agenda voor het gebied te plaatsen. Een algemene agenda geeft ook gelijk een duidelijk beeld van het gebied en het type activiteiten. Eisen waaraan de homepage moet voldoen: • De homepage moet makkelijk te overzien zijn • De homepage moet een duidelijk menustructuur zichtbaar hebben die de inhoud van de site reflecteert • Alle informatie moet actueel zijn • Het moet de juiste sfeerimpressie gegeven van Altena Is de homepage niet goed te scannen, dan haken veel van de bezoekers die er voor de eerste keer komen af. Een duidelijke menu-structuur vanaf moment één zorgt ervoor, dat bezoekers sneller doorklikken naar volgende voor hen relevante tabbladen. Wanneer alle informatie die op de site staat actueel is, geeft dit de bezoeker vertrouwen. De juiste sfeerimpressie, waarin Altena wordt gepresenteerd als actief en avontuurlijk buitengebied met veel historische waarde, is essentieel om de juiste verwachtingen te zetten vanaf het eerste moment dat de bezoeker zichzelf informeert Informatie over ondernemers Voor de informatie over de ondernemers zijn een paar gegevens essentieel en een paar gegevens vullen het mooi aan. Zo zijn de gegevens als website, adres, telefoonnummer en openingstijden essentieel, terwijl dit mooi aangevuld kan worden met een kleine beschrijving van het bedrijf, om zo de juiste verwachtingen te wekken.

Bovendien kan het nog aangevuld worden met sociale media zoals TripAdvisor om het zo compleet mogelijk te maken. Info over Altena Het is van belang om de bezoeker goed te kunnen informeren over gangbare zaken in Altena zoals, identiteit van het gebied, toegankelijkheid (OV, veerdiensten aanrijroutes) en mogelijkheden voor vakantie, met als doelstelling het duidelijk informeren en het juiste beeld creëren. Informatie educatieve doeleinden Onder dit betreffende tabblad moeten alle educatieve opties per doelgroep worden beschreven. Veel van de te ondernemen recreatieve activiteiten hebben een educatieve component in zich en lenen zich dan ook goed voor verschillende doelgroepen zoals, lagere scholen, middelbare scholen, toeristen en ondernemers. Blogs/ organische content Door ondernemers de kans te geven om een blog te plaatsen, motiveer je ze om interessante informatie te delen die als authentiek wordt ervaren door de bezoeker. Je geeft hiermee een podium aan actieve/ creatieve ondernemers om zo meer bekendheid te creëren, die waarde kan toevoegen aan het platform. Informatie gebonden aan QR Informatie die via QR-codes wordt opgevraagd hoeft niet in een duidelijk vindbaar gedeelte van het platform te staan. Door deze informatie te verbergen voor de bezoeker die naar het platform komt om zich over algemene zaken te informeren blijft het overzichtelijk. Wel moet 50

het zo zijn dat de bezoekers die via de QR-codes op de site komen, makkelijk naar het algemene gedeelte door kunnen klikken. Dit principe kan ook gebruikt worden om de QR-codes van Het Brabants Landschap over dit platform te laten lopen. FAQ Een duidelijke plek waar veel gestelde vragen worden beantwoord, kan een oplossing zijn om bezoekers de goede weg op te helpen. Dit kan nog worden aangevuld met een chatbot (geautomatiseerde gesprekspartner) die met name bij de desktopfunctie in elk tabblad bescheiden rechts onderaan in beeld kan staan. De huidige chatbots hebben het vermogen om vragen die voorheen zijn gesteld op te slaan en te leren van voorgaande gesprekken. Dit betekent dat de service die de chatbot kan bieden over een langere periode steeds verbetert. Een goed werkende chatbot kan werk uit handen nemen van zowel de VVV, HBL als gemeente Altena, doordat bezoekers snel en duidelijk, geautomatiseerd antwoord krijgen en hierdoor minder gaan bellen en mailen. Ondernemers sectie Maak het mogelijk om voor ondernemers in Altena in te loggen op een zogenaamde ondernemers portaal. Na het inloggen komen de ondernemers in een sectie met als voorbeeld de volgende mogelijkheden: contact met mede-ondernemers zoeken en onderhouden, algemene informatie voor ondernemers, onlinebijeenkomsten en cursussen.

Daarnaast moet het mogelijk gemaakt worden voor de ondernemers dat zij suggesties voor hun bedrijfsinformatie kunnen ingeven. Lokale samenwerkingsverbanden Momenteel ontstaan er al kleine samenwerkingsverbanden in Altena. Zo hebben de B&B’s al een groeps-app om elkaar te informeren en gasten door te sturen wanneer zij zelf vol zitten. Door binnen het ondernemers portaal een plek te maken waar al deze vormen van samenwerking samen komen, wordt het voor nieuwe ondernemers makkelijker om aan te sluiten en kunnen verschillende groepen elkaar indien nodig helpen. Informatie voor ondernemers Plannen van de gemeente en VVV kunnen hier worden vermeld en wijzigingen in de wetgeving/ lokale verordeningen kunnen worden gemeld. Tevens kunnen de ondernemers de informatie vinden die van toepassing is op hun branche. Onlinebijeenkomsten De maandag ochtend meetings die maandelijks worden gehouden kunnen via dit portaal weer worden opgepakt; momenteel liggen die door het corona virus stil. Cursussen In het verleden zijn er al enkele kleine cursussen gegeven voor ondernemers. Hierbij kan worden gedacht aan: hoe om te gaan met sociaal media. Door dergelijke cursussen online te laten plaats vinden, wordt het makkelijker voor veel ondernemers om hieraan mee te doen of zelfs om het op een later tijdstip terug te kunnen kijken.

51

3 Marketing Door te investeren in een online platform wordt ook de optie gecreëerd om op een simpele manier een passende online marketingstrategie te vormen en uit te voeren. De marketingstrategie zal draaien om zo hoog mogelijk in de resultaten bij Google te komen op zowel organische wijze (onbetaald) als op niet organische wijze (betaald). Om op organische wijzen zo hoog mogelijk in de zoekresultaten bij Google te komen, wordt er veelal gebruikgemaakt SEO wat staat voor search engine optimization. Om betaald bovenaan in de zoek resultaten bij Google te komen wordt er gebruik gemaakt van SEA (search engine advertisement). In figuur 1 is te zien welk gedeelte van de Google zoekresultaten wordt aangesproken door het gebruik van SEO en SEA.

Figuur 1

Voor zowel SEO als SEA geldt dat het op papier eenvoudig lijkt, maar dat er toch meer kennis en tijd voor nodig is dan de gemiddelde leek inschat. Het is dan ook aan te raden om dit door een marketingbureau te laten uitvoeren voor het beste resultaat (Beertens, 2019).

3.1 Hoe werkt search engine optimization? SEO wordt ingezet om met de spelregels die google heeft bedacht zo hoog mogelijk in de zoekresultaten te komen. Deze spelregels zijn vastgelegd in het algoritme van Google en worden bij alle online-bronnen toegepast. Als je een site SEO gereed maakt, zorg je ervoor dat met bepaalde zoektermen de site zo hoog mogelijk komt. Om zo hoog mogelijk in de resultaten te komen, ben je afhankelijk van niet één maar meerdere factoren. In het proces om een online platform SEO gereed te maken moet het duidelijk zijn voor welke doelgroep dit wordt gedaan. SEO is geen snelle oplossing, maar werkt pas goed over een langere periode.

52

3.2 Hoe werkt search engine advertisement? SEA is vele malen makkelijker om te implementeren. SEA wordt gebruikt om door middel van betaalde advertenties bij de juiste doelgroep te komen. Om dit te implementeren moet er naar dezelfde facetten gekeken worden als bij SEO, namelijk wie moet de advertentie zien en welke sleutelwoorden passen hierbij, maar daarnaast moet er gekeken worden naar wanneer het ingezet moet worden. Een groot voordeel van adverteren via Google is, dat de optie bestaat om exact aan te kunnen geven wanneer de advertentie moet draaien. Zo kan er dus gekozen worden om op de piekmomenten niet te adverteren, maar in het laagseizoen hier extra energie en geld in te stoppen.

53

H4 Huidige platformen Tijdens het uitwerken van het platform dat in de voorgaande hoofdstukken is beschreven, is er tevens gezocht naar vergelijkbare platformen. Initiatief Boxtel Platformen die zo uitgebreid zijn als hierboven beschreven zijn in deze zoektocht niet gevonden. Wel is er een initiatief gevonden in Boxtel wat de meeste gelijkenissen draagt. Twee ondernemers hebben subsidie gekregen voor ondersteuning om dit platform op te zetten. Bij dit platform van Boxtel is de informatie over de ondernemers gebundeld te vinden. De consumenten vinden hier de informatie dus over de winkels en ander zaken in Boxtel. Via deze app kun je aangegeven van welke bedrijven pushberichten ontvangen mogen worden. Verder moet het een plek worden waar ondernemers onderling informatie kunnen uitwisselen. Het initiatief uit Boxtel stamt uit 2016. Op dit moment lijkt het erop dat het nog niet tot uitvoering is gekomen. Corona platform Door de huidige pandemie veroorzaakt door het corona virus zijn er in verschillende steden en gebieden platformen ontwikkeld om de lokale economie te stimuleren. Het promoten van de lokale ondernemers staat voorop. Een goed voorbeeld hiervan is www.amstelveenhelpt.nl Gebied breed platform Daarnaast zijn er commerciële bedrijven die een marketing platform voor steden, gemeenten en provincies runnen of beschikbaar stellen.

Een voorbeeld hiervan is het platform www.visitbrabant.nl . Gemeenten in Brabant kunnen hier advertentieruimte inkopen om zo meer op de voorgrond te treden. Buiten de ingekochte advertentieruimte biedt dit platform nog veel meer informatie die relevant is voor een bezoek aan Brabant. Ook in andere gebieden wordt dit gedaan denk bijvoorbeeld aan de Veluwe met de site www.visitveluwe.nl. Deze site wordt gerund door Toerisme, een destinatiemanagement, ontwikkeling en marketingbureau. Waarom een eigen platform in Altena? Alle bovengenoemde voorbeelden zijn met name gericht op marketing en/of verkoop van producten in het gebied of van het gebied zelf. Het boven beschreven platform moet meer functies gaan vervullen dan die van marketing en verkoop. Het moet de ondernemers samenbrengen en motiveren. Daarnaast is het zo dat het platform eigendom van de gemeente is waardoor zij exact kunnen bepalen hoe er als Gemeente Altena naar buiten getreden wordt. Her wordt lastiger wanneer je tussen meerderen gebieden wordt gepromoot. Tevens kan er precies bepaald worden welke doelgroep er moet worden benaderd met de in te zetten marketing.