Bijlage 3 TP kunst cultuur recreatie en toerisme

Aantrekkelijk bij een erfgoedlocatie: informatievoorziening op/bij de erfgoedlocatie via bordjes, een wandel/fietsroute langs de erfgoedlocatie, rondleiding met een gids Bioscoop en filmhuis Bezoekt vooral graag: bioscoop met grote zalen, een bioscoop met kleinere zalen waar populaire films draaien, filmhuis Festivals n.v.t. Voorkeuren natuurbeleving Motieven De rustzoeker komt uiteraard vooral voor de rust in een natuurgebied. Ze kunnen daar mooi de drukte vermijden en het hoofd even leeg maken en in alle stilte genieten van de natuur en het landschap. Lekker een tochtje wandelen of fietsen doen ze graag. Voorzieningen zijn niet noodzakelijk, hoewel soms best prettig natuurlijk. Maar het belangrijkste is dat er goed gefietst en gewandeld kan worden op brede, verharde paden. Het liefst wel zonder auto’s, wel zo veilig. Rustzoekers blijven graag dicht bij huis. Het is prettig als het gebied bekend is; echt nieuwe gebieden ontdekken is voor hen niet nodig. Het gaat om het ervaren van de rust. Natuur Waardeert dit natuurtype bovengemiddeld: heide en natuurlijk bos Kenmerken: het liefst gaan ze terug naar hetzelfde plekje, dicht bij huis en naar gebieden die ze al kennen, naar toegankelijke gebieden met goede paden en wegen. Vlakke gebieden hebben een lichte voorkeur. Wandelpaden: een (willekeurig) wandeltochtje, het liefst op verharde, brede paden zonder auto’s.

Fietspaden: een (willekeurig) fietstochtje, het liefst op verharde, brede paden zonder auto’s. Activiteiten & voorzieningen Rustzoekers gaan minder vaak dan gemiddeld op pad in de natuur, en vinden dat prima zo. Ze gaan meestal met partner of alleen op pad. Ze wandelen en fietsen gemiddeld kortere stukken. Leuke activiteiten/ plekken om de natuur te beleven: rustplaatsen/bankjes, observatiehut en in sommige gevallen een speel- of klimbos. Maar de meeste voorzieningen vinden zij niet aantrekkelijk. Liever niet: georganiseerde activiteiten en tochten, geen waterplekken, themaroutes, boomkroonpad, blotevoetenpad, bezoekerscentrum of lezing. Als het gaat om de aanwezigheid van bankjes, prullenbakken, bewegwijzering, informatie etc. dan vinden de rustzoekers de meeste voorzieningen wel prettig, maar niet noodzakelijk Wanneer rustzoekers met kinderen de natuur in gaan kiezen ze andere activiteiten en een kortere route. De aanwezigheid van horeca is voor rustzoekers niet bepalend in de keuze voor een natuurgebied. Reden om een gebied niet of wel te bezoeken Redenen voor de rustzoeker om weg te blijven uit een specifiek natuurgebied zijn de drukte in het gebied en betaald parkeren. De bereikbaarheid en kosten kunnen ook redenen zijn, evenals overlast van anderen. Ze zijn geenszins bereid om te betalen voor de toegang, het parkeren of andere zaken rondom een natuurgebied.

Voorkeuren duurzaamheid Duurzaamheid in het dagelijks leven en op vakantie in Nederland Rustzoekers houden zich over het algemeen niet heel erg bezig met duurzaamheid in hun vrije tijd. Ze vinden de prijs van duurzame alternatieven vaak te hoog en hebben er daarnaast ook weinig interesse in. Rustzoekers zijn voornamelijk op zoek naar gemak en een lage prijs tijdens hun vakanties in Nederland. In de keuze voor vervoer verkiezen de Rustzoekers over het algemeen de auto boven het openbaar vervoer. Het gemak (zoals reiscomfort en een kortere reistijd) is de belangrijkste reden hiervoor. Bij het boeken van een verblijfsaccommodatie zijn de prijs en bestemming de belangrijkste factoren, maar ook duurzaamheid wordt genoemd als factor door de Rustzoekers. Rustzoekers zullen niet snel gaan kamperen of deelnemen aan milieu-initiatieven, maar ze laten zich wel sturen naar rustigere plekken om zo de drukte te spreiden. De Rustzoekers zijn over het algemeen tevreden met de keuzes die ze maken tijdens hun vakanties in Nederland. Ze hebben niet de behoefte om vaker duurzame(re) keuzes te maken en zijn ook niet bereid om daar meer voor te betalen. Als je de Rustzoekers dan toch wilt verleiden om een duurzame keuze te maken, dan is de beste optie om het duurzame alternatieve goedkoper te maken of als standaard neer te zetten.

Advies In het dagelijkse leven is de Rustzoeker niet heel erg bezig met duurzaam gedrag. Ook op hun vakanties speelt het niet erg mee, ze zijn over het algemeen tevreden met hun keuzes en hebben niet zozeer de behoefte om duurzamere keuzes te maken. Toch zijn er wel manieren om de Rustzoeker aan te zetten tot duurzamer gedrag in hun vrije tijd. Zo kan je de Rustzoeker het beste aansporen door kleine verduurzamingsmaatregelen aan te bieden, dingen die ze thuis ook doen. Voorbeelden zijn het scheiden van afval en het hergebruiken van handdoeken. De Rustzoeker gaat nog vaak met de auto op vakantie in Nederland. Dit is veelal vanwege praktische overwegingen, zoals een kortere reistijd en het makkelijker meenemen van bagage. Om dit gedrag aan te passen zal dus ingespeeld moeten worden op het reiscomfort van een duurzame reis De Rustzoeker maakt op de bestemming graag gebruik van zijn of haar eigen fiets. Door het realiseren van voldoende (bewaakte) fietsenstallingen en oplaadpunten voor elektrische fietsen, kan de Rustzoeker verleid worden tot het boeken van een bepaalde accommodatie en het vaker gebruiken van de fiets. De Rustzoeker is met name te verleiden om naar minder drukke (natuur)gebieden te gaan, bijvoorbeeld door te communiceren over drukke en rustige plekken. Zij bezoeken liever rustige plekken dan dat ze de massa achternalopen.

Zorg dat er voldoende duurzamere alternatieven beschikbaar zijn welke in prijs vergelijkbaar zijn met het minder duurzame alternatief.

Verbindingzoeker Verbindingzoekers zetten zich graag in voor anderen. Ze genieten van natuur en een knusse sfeer. Ze genieten graag van de natuur, zowel wandelend als op de fiets. Ook culturele activiteiten vinden ze leuk. Net als rondtrekken en verblijven op locaties met goede faciliteiten. Ze delen hun ervaring met anderen en komen graag terug naar plekken die hen bevallen. Kernwoorden en waarden: Geïnteresseerd in anderen, behulpzaam, evenwichtig, hartelijk gastvrij, verbonden, er zijn voor elkaar, doe maar gewoon, empty nesters. Vakantie en vrije tijd staan voor: Tijd voor partner, familie/vrienden, nieuwe dingen beleven, genieten en ontspanning, kleinschalig verblijf, lokaal leven proeven, rust en stille natuur, op het laatste moment dingen regelen, komen graag terug (promotors). Favoriete activiteiten: Wandelen, fietsen (natuur), cultuur, theater-, museumbezoek. Voorkeuren voor verblijf: Een camping met goede faciliteiten of een b&b. Zolang het maar knus, gemoedelijk, kleinschalig en rustig is met gastvrij personeel. Voorkeuren cultuur- en erfgoedbeleving Algemeen De Verbindingszoeker combineert graag het nuttige met het aangename. Zowel nieuwe culturen, streken leren kennen en kennis opdoen, als gezelligheid met vrienden en familie zijn voor hen belangrijk bij cultuurbezoek. Verbindingszoekers houden van een rustige cultuurbeleving.

Zij worden enorm enthousiast van erfgoed. Opengestelde forten en kastelen, maar ook molens en archeologische monumenten en vindplaatsen sluiten helemaal aan bij hun voorkeuren. Verbindingszoekers zijn ook te porren voor musea en theaters. Qua theater zijn het met name musicals die zij waarderen. Als het aanbod maar laagdrempelig is. Bij een bezoek aan een museum spreekt het streekmuseum hen het meeste aan. Terugkeren naar een museum doen zij soms, met name als de collectie wisselt. Verbindingszoekers gaan niet zo vaak naar bioscopen, festivals en concerten. Musea Bezoekt vooral graag: een geschiedenismuseum, kunstmuseum, streekmuseum Gezelschap: met partner, met gezin Belangrijke kenmerken museum: inspirerend, educatief, laagdrempelig, voor ieder wat wils Komt terug naar een museum vanwege: vernieuwende collectie/tentoonstelling, algehele ervaring, te weinig tijd om alles in een keer te zien Belemmeringen om naar een museum te gaan: de afstand is te groot of het onderwerp spreekt onvoldoende aan Voorstelling of concert Bezoekt vooral graag: musical, muziek, cabaret/comedy Gezelschap: met partner of met een vriend(in) Belangrijke kenmerken voorstelling of concert: inspirerend, laagdrempelig, voor ieder wat wils Belemmeringen om een concert/voorstelling te bezoeken: toegangsprijs, het aanbod spreekt onvoldoende aan, de afstand is te groot

Erfgoed Leuk om te bezoeken: opengestelde kastelen en forten, (archeologische) monumenten en (pre) historische vindplaatsen en molens Aantrekkelijk bij een erfgoedlocatie: een wandel/fietsroute langs de erfgoedlocatie, informatievoorziening op/bij de erfgoedlocatie via bordjes, rondleiding met een gids Bioscoop en filmhuis Bezoekt vooral graag: bioscoop met grote zalen, een bioscoop met kleinere zalen waar populaire films draaien, filmhuis Festivals Verbindingszoekers vinden dancefestivals en festivals met voornamelijk Hollandse muziek en veel ruimte voor feest vaker onaantrekkelijk dan gemiddeld. Voorkeuren voor natuurbeleving Motieven De verbindingszoeker is een echte natuurliefhebber. Ze gaan vaak buiten op pad, meer dan anderen vaker dan eens per week. Dat deden ze ook al vóór corona, ze zijn door de lockdown niet vaker de natuur in gegaan. Integendeel, ze zijn juist minder vaak de natuur in gegaan, waarschijnlijk om de drukte te vermijden: drukte en activiteit hoort voor de verbindingszoekers niet per se bij de natuur. Verbindingszoekers gaan meestal met hun partner op pad, minder dan anderen met familie of gezin. Ze genieten van de natuur, van de gezonde en frisse buitenlucht. Ze vinden het lekker om er even helemaal uit te zijn en hun regio of streek te verkennen. Ze zoeken graag nieuwe plekken op, om nog meer van de natuur te kunnen genieten.

Daarnaast geeft buiten zijn hen ook de mogelijkheid hun hobby uit te oefenen. Natuur Waardeert dit natuurtype bovengemiddeld: met name enthousiast over natuurlijk bos en heide. Maar ook riviernatuur en uiterwaarden, kleinschalig cultuurlandschap, dorpslandschap, veenweidegebied en open agrarisch landschap vinden ze vaker mooi dan andere leefstijlen. Kenmerken: wildernis, oernatuur, bosrijk en begroeid, goed toegankelijk met wegen en paden, heuvelachtig, weinig voorzieningen. Met wild en grote grazers. Wandelpaden: onverharde of smalle paden. Liever geen brede paden. Fietspaden: het liefst geen verhard pad waar auto’s ook kunnen rijden, liever half verhard pad. De breedte van het pad maakt verbindingszoekers niet uit. Activiteiten & voorzieningen Verbindingszoekers zijn echte fans van wandelen en fietsen met de normale fiets of e-bike. Fietsen vinden ze het vaakst van alle leefstijlen (heel) leuk, voor wandelen delen ze die eerste plaats met de avontuurzoekers. Als ze gaan wandelen dan is dat meestal 30min – 2 uur, een willekeurig wandeltochtje of een gemarkeerde route en doen dit niet met een app of voor meerdere dagen. Fietsen doen ze het liefst minimaal 1-2 uur, niet minder. Een willekeurig stukje, of via knooppunten. Ook opvallend is hun enthousiasme over het spotten van vogels en wild: dat vinden ze leuker dan alle andere leefstijlen.

Daarnaast laten ze graag de hond uit, houden ze van rustige waterrecreatie en bezoeken ze graag een natuurspeelbos met kinderen. Actievere activiteiten zoals mountainbiken/ wielrennen of hardlopen/ trailrunnen is niet echt iets voor de verbindingszoeker. Ook toeren met de auto of motor, of barbecueën en picknicken doen zij minder graag dan anderen.

De aanwezigheid van een bezoekerscentrum, natuurlezing, observatiehut/ uitkijkpost en pleisterplaatsen waarderen ze sterk. Een waterspeelplaats of klimbos sluit minder goed aan bij hun behoeftes. Georganiseerde activiteiten vinden ze niet opvallend meer of minder interessant dan anderen, met de uitzondering van activiteiten als paintballen: dat vinden ze niet interessant. Reden om een gebied niet of wel te bezoeken De aanwezigheid van bewegwijzering, info over routes, informatie over de aanwezige natuur, geschiedenis en/of cultuur vinden verbindingszoekers prettig, maar niet noodzakelijk. De aanwezigheid van horeca speelt vaker dan andere leefstijlen geen rol in de keuze voor een gebied. Drukte is voor verbindingszoekers een belangrijke reden om weg te blijven uit een gebied. Ze vinden het niet erg om iemand tegen te komen, maar zijn er ook niet enthousiast over. Als er kinderen mee gaan, dan past de verbindingszoeker zijn of haar activiteiten aan. Voorkeuren duurzaamheid Duurzaamheid in het dagelijks leven en op vakantie in Nederland Voor de Verbindingszoekers speelt duurzaamheid in het dagelijks leven een redelijk grote rol: zo zijn ze bijvoorbeeld veel bezig met de verduurzaming van hun huis. Bij het plannen van vakanties in Nederland spelen duurzaamheidsoverwegingen vaak ook een rol, bijvoorbeeld in de keuze van activiteiten.

De Verbindingszoekers gaan meestal met een auto, scooter of motor met verbrandingsmotor op vakantie in Nederland, omdat dit het meeste gemak biedt (onder andere hoger reiscomfort en korte reistijd). Bij het boeken van een verblijfsaccommodatie is duurzaamheid geen doorslaggevende factor, belangrijker zijn de omgeving, de prijs en de ligging en bereikbaarheid. Eenmaal op de bestemming aangekomen maken de Verbindingszoekers wel vaker duurzamere keuzes. Zo laten ze vaker de auto staan en pakken ze de fiets om ergens heen te gaan, gebruiken ze handdoeken en beddengoed meerdere dagen, scheidden afval en gaan ze bewuster om met plastic-, gas- en energieverbruik. Veel van wat de Verbindingszoekers thuis doen met duurzaamheid, doen ze op vakantie in Nederland ook. De Verbindingszoekers zijn over het algemeen tevreden met de duurzame keuzes die ze tijdens hun vakanties in Nederland maken. Om de Verbindingszoekers te verleiden (nog) meer duurzamere keuzes te maken is het belangrijk dat de duurzame alternatieven goedkoper worden, maar ook dat de mate van impact van de duurzame keuze helder is. Advies In het dagelijkse leven is de Verbindingszoeker veel bezig met duurzamer gedrag. Dit gedrag zetten ze op vakantie graag door. Het is belangrijk dat dit voldoende wordt gefaciliteerd. De Verbindingszoeker maakt op de bestemming graag gebruik van zijn of haar eigen fiets.

Door dit te stimuleren en de faciliteiten voor fietsen op orde te hebben, bijvoorbeeld voldoende plekken om de fiets veilig te stallen en oplaadpunten voor elektrische fietsen, kan de Verbindingszoeker verleid worden tot het kiezen voor een bepaalde accommodatie en het vaker gebruiken van de fiets. Zorg dat er voldoende duurzamere alternatieven beschikbaar zijn welke in prijs vergelijkbaar zijn met het minder duurzame alternatief. In de verblijfsaccommodatie is de Verbindingszoeker goed te motiveren tot duurzaam gedrag. Vaak houden zij al rekening met korter douchen, handdoeken hergebruiken en het scheiden van afval. Het aanbieden van deze mogelijkheden zorgt ervoor dat de Verbindingszoeker een duurzamer verblijf heeft. Voor de Verbindingszoeker komt duurzaamheid vanuit een intrinsieke motivatie. Zodra duurzame alternatieven weinig extra moeite kosten, zal dit de eerste keuze zijn voor de Verbindingszoeker.

De Verbindingszoeker kiest graag voor lokale (streek)producten en restaurants die zich inzetten voor een duurzamere wereld. Door hierop in te zetten en deze producten aan te bieden, zal de Verbindingszoeker sneller voor die eetgelegenheid kiezen. Om een twijfelende Verbindingszoeker aan te zetten tot duurzamer gedrag, is het belangrijk dat het wel duidelijk is waarom bepaalde alternatieven duurzamer zijn. Informatie over de impact of uitstoot van een bepaalde keuze moet dan ook makkelijk te vinden zijn.

Stijlzoeker Stijlzoekers gaan ervoor: in hun vrije tijd worden ze graag geprikkeld, en zoeken ze de uitdaging op. Kernwoorden en waarden: Gedreven, actief, intelligent, zakelijk, ondernemend, leidinggevend, zelfverzekerd, doelgericht, ambitie, uitdaging, daadkracht, work hard play hard. Vakantie en vrije tijd staan voor: Stijlzoekers staan eigenlijk overal wel voor open, zolang het ze maar op een bepaalde manier prikkelt. Ze vinden het fijn als alles voor ze geregeld is, waarbij kosten niet gezien worden als belemmering. Favoriete activiteiten: Actief sporten, veel activiteiten, ook zichzelf verwennen, exclusieve activiteiten, last minute, zon/zee/strand vakanties. Voorkeuren voor verblijf: Ze houden van exclusiviteit en luxe dus een luxe hotel of bed & breakfast. Voorkeuren cultuur- en erfgoedbeleving De Stijlzoeker gaat graag op pad om culturele activiteiten te ondernemen. Hoewel zij niet de meeste interesse hebben van alle leefstijlen in culturele activiteiten, gaan zij van alle leefstijlen wel het vaakst. Want, vrije tijd is om vermaakt te worden (Work Hard, Play Hard) en daarbij even tijd voor jezelf of voor vrienden en familie te nemen. Die tijd voor jezelf betekent niet dat ze alleen willen zijn, want cultuur is echt een sociale activiteit voor de Stijlzoeker. Ze gaan bijvoorbeeld vaker dan gemiddeld met vrienden en familie op pad en doen graag culturele activiteiten.

Stijlzoekers staan open voor verschillende culturele activiteiten, maar gaan het állerliefst naar filmhuizen en bioscopen. Musea Bezoekt vooral graag: een geschiedenismuseum Gezelschap: met partner, met gezin, met overige familieleden, met een vriend(in) Belangrijke kenmerken museum: onderscheidend, educatief, traditioneel Komt terug naar een museum vanwege: meer willen leren, vernieuwende collectie/tentoonstelling, algehele ervaring, te weinig tijd om alles in een keer te zien Belemmeringen om naar een museum te gaan: de afstand is te groot, het onderwerp spreekt onvoldoende aan, de toegangsprijs, geen geschikt gezelschap die mee wil gaan

Voorstelling of concert Bezoekt vooral graag: muziek, musical, cabaret/comedy Gezelschap: met partner, met gezin of met een vriend(in) Belangrijke kenmerken voorstelling of concert: inspirerend, modern, vernieuwend Belemmeringen om een concert/voorstelling te bezoeken: toegangsprijs, de afstand te groot, het aanbod spreekt onvoldoende aan, praktische belemmeringen zoals geen vervoer

Erfgoed Leuk om te bezoeken: opengestelde kastelen en forten, (archeologische) monumenten en (pre) historische vindplaatsen en molens

Aantrekkelijk bij een erfgoedlocatie: een wandel/fietsroute langs de erfgoedlocatie, informatievoorziening op/bij de erfgoedlocatie via bordjes, rondleiding met een gids Bioscoop en filmhuis Bezoekt vooral graag: bioscoop met grote zalen, een bioscoop met kleinere zalen waar populaire films draaien, filmhuis (waar o.a. arthouse films draaien), Festivals De Stijlzoeker is vaker dan gemiddeld enthousiast over een festival met voornamelijk Hollandse muziek en veel ruimte voor feest, een ruim opgezet festival met voornamelijk klassieke muziek en een grootschalig dancefestival met een uitgelaten sfeer. Voorkeuren voor natuurbeleving Motieven De stijlzoeker is graag actief bezig in de natuur. Het meer standaard wandelen en fietsen doen zij uiteraard ook, maar minder dan gemiddeld. En als ze het doen, dan goed: lange afstanden, meerdaags. Ze zijn vaker dan gemiddeld actief en sportief bezig (mountainbiken, hardlopen) of zoeken de gezelligheid op (horeca, barbecue, waterrecreatie). Ook actief met de kinderen de natuur in doen zij graag. De stijlzoeker houdt van sportiviteit en actie, maar wil ook wel graag kennis opdoen. En de gezelligheid opzoeken met anderen, vaak met de kinderen, is voor hen echt belangrijk. Zoals het de stijlzoeker betaamt, moet ook in een natuurgebied alles wel goed geregeld en op orde zijn.

Goed georganiseerde activiteiten spreken hen aan; zo kun je optimaal van de natuur genieten en is alles voor je geregeld. De aanwezigheid van horeca is voor de stijlzoeker van groot belang; want na het actief bezig zijn mag je uiteraard ook even relaxen. Natuur Waardeert dit natuurtype bovengemiddeld: heuvelachtig landschap, zee en strand en functioneel bos. Kenmerken: zoeken graag nieuwe plekken/ gebieden op, zijn bereid daarvoor te reizen. Gaan graag naar omvangrijke gebieden. Heuvelachtig spreekt hen aan en vaker dan gemiddeld geven ze aan dat natuur zonder paden en wegen aantrekkelijk vinden. Wandelpaden: een (willekeurig) wandeltochtje is niet kenmerkend voor de stijlzoeker. Maar juist het sportieve van wandelen: LAW, wandelen tijdens een evenement en meerdaags op pad zijn. Halfverharde, smalle paden hebben hun lichte voorkeur. Fietspaden: ook voor fietsen geldt de sportieve kant: lange afstand of tijdens evenementen of met een route-app. Zowel verharde als onverharde paden spreekt hen aan. Wellicht bepaalt het vervoermiddel de voorkeur voor het type pad. Activiteiten & voorzieningen Stijlzoekers gaan relatief vaak op pad in de natuur, maar zouden dat nog wel vaker willen doen. Door corona zijn ze vaker naar natuurgebieden gegaan.

Ze zijn relatief vaak bereid om wat verder te reizen en gaan gaan vaak met de partner op pad, maar relatief vaak ook met het gezin of met vrienden Wandelen en fietsen doen zij, net als alle Nederlanders, graag. Maar ze houden ook van actie, bijvoorbeeld mountainbiken/wielrennen of hardlopen/trailrunnen Aantrekkelijke voorzieningen geven de stijlzoeker actie: waterspeelplaats, zwemplek, klimbos, speelbos, boomkroonpad, trimparcours en de kinderboerderij. Een themaroute of natuurlezing vinden zij bovengemiddeld interessant. Ook georganiseerde activiteiten vinden zij leuk. Liever niet: een rustplaats, picknickbankje. Stijlzoekers gaan graag met kinderen de natuur in. Niet voor niks gaan ze ook graag naar een speelof klimbos. Als er kinderen mee zijn dan passen ze de activiteiten en routes daar ook op aan.

De aanwezigheid van horeca is voor de stijlzoeker belangrijk. Het is medebepalend, en soms zelfs leidend, in de keuze voor een natuurgebied. Reden om een gebied niet of wel te bezoeken Stijlzoekers hebben geen uitgesproken redenen waarom ze een natuurgebied niet zouden bezoeken. Als meer algemene redenen noemen zij ook: drukte en zwerfafval en rommel. Ongeveer een op de vijf noemt als reden betaald parkeren en kosten Toch geeft deze doelgroep meer dan de andere leefstijlen aan dat ze bereid zijn te betalen voor entree, parkeren, voorzieningen (40 – 50% is daartoe bereid) of, in mindere mate, voor specifieke paden. Voorkeuren duurzaamheid Duurzaamheid in het dagelijks leven en op vakantie in Nederland Duurzaamheid is van invloed op het dagelijks leven van Stijlzoekers. Meer dan andere leefstijlen proberen zij duurzaam op vakantie te gaan. Zij maken zich bijvoorbeeld zorgen over de gevolgen van klimaatverandering, maar worden ook sterk beïnvloed door de omgeving en populariteit van duurzaamheid. Verwacht het reisgezelschap bijvoorbeeld dat er duurzame keuzes worden gemaakt, dan gaan Stijlzoekers hierin mee. Kosten besparen met duurzaam gedrag speelt voor hen minder een rol.

Stijlzoekers gebruiken op en tijdens vakantie in Nederland een auto, scooter of motor met verbrandingsmotor, maar kiezen daarnaast vaker dan andere leefstijlen voor openbaar vervoer, een elektrische/hybride auto, de e-scooter of deelvervoer. Duurzaam gedrag tijdens het verblijf komt voort uit gewenning, maar ook vanuit de overtuiging dat een duurzame keuze bijdraagt aan een betere vakantie. Bij het selecteren van een eetgelegenheid wegen andere factoren (zoals het menu en de soort keuken) zwaarder dan duurzaamheid. Bij toekomstige vakanties hebben Stijlzoekers de ambitie om (veel) vaker duurzamere keuzes te maken. Het helpt als duurzame alternatieven goedkoper worden, maar hieraan hechten zij minder belang dan andere leefstijlen. Als een duurzaam alternatief meer kost, zijn Stijlzoekers bereid deze kosten te dragen. Ook een langere reistijd staat een duurzame keuze niet in de weg. Advies Maak het kenbaar als aanbod duurzaam is. De Stijlzoeker is in het dagelijks leven bezig met duurzaamheid en wil (veel) vaker duurzame keuzes maken tijdens vakanties. Biedt uitgebreide informatie over duurzame opties aan. Meer dan anderen benoemt de Stijlzoeker het gebrek aan informatie als reden dat duurzaamheid geen rol speelt tijdens een vakantie. Speel in op de toenemende aantallen mensen die kiezen voor duurzaam aanbod.

Deze leefstijl laat zich meer dan anderen leiden door de verwachtingen van reispartner(s) en de populariteit van duurzaamheid. Benadruk de positieve impact bij het betalen van een (kleine) meerprijs. Vaker is de Stijlzoeker bereid om een beetje tot zelfs veel extra te betalen voor een duurzaam alternatief. Bied duurzame en aantrekkelijke alternatieven aan voor de auto, scooter of motor met verbrandingsmotor. De Stijlzoeker is minder gebonden aan één type voertuig en gebruikt deze duurzamere vervoersopties soms al. Maak gebruik van duurzaamheidskeurmerken. Deze zijn over het algemeen niet doorslaggevend voor een keuze, maar worden wel herkend en gewaardeerd door de Stijlzoeker. Toon Stijlzoekers dat hun wensen en een duurzame vakantie samen gaan. Licht bijvoorbeeld restaurants uit die óók een aantrekkelijk menu hebben of biedt accommodaties aan die óók een mooie omgeving hebben.

5.2 Nieuwe doelgroepen In 2023 heeft VVV Biesboschlinie opnieuw onderzoek gedaan naar de doelgroepen (bron: toekomstvisie VVV Biesboschlinie). Uit dit onderzoek blijkt dat het kansrijk is om de avontuurzoekers en inzichtzoekers toe te voegen als nieuwe doelgroepen. Inzichtzoeker Inzichtzoekers willen dingen leren en ervaren, in de natuur en met culturele activiteiten. Vrije tijd besteden zij bewust. Zij verblijven graag op plaatsen waar de praktische voorzieningen goed geregeld zijn en zij zijn bereid hier ook best iets meer voor te betalen. Kernwoorden en waarden: Bedachtzaam, evenwichtig, serieus, intelligent, rust, ruimte, cultuur en natuur, op zoek naar betekenis en verdieping. Favoriete activiteiten: Wandelen, fietsen (natuur), cultuur, museum, erfgoed. Vakantie en vrije tijd staan voor: Zelfontwikkeling, bewust zijn en doen en laten wat je wilt, nuttige dingen doen, leren, het trekken van een eigen plan (natuur), het vermijden van drukte. Rust, stilte en kwaliteit staan voorop. Voorkeuren voor verblijf: Een plek waar de praktische voorzieningen goed geregeld zijn zoals een hotel of een b&b. Voorkeuren cultuur- en erfgoedbeleving De Inzichtzoeker bezoekt opvallend graag musea en erfgoedlocaties. De Inzichtzoeker onderneemt op zijn vrije dag dit soort uitjes om kennis en nieuwe inzichten op te doen, het hoofd leeg te maken en weer even helemaal op te laden.

Een culturele activiteit betekent voor de Inzichtzoeker geprikkeld worden en (nieuwe) inzichten op doen. Theaters, concertlocaties, muziek- en theaterfestivals vinden zij dan ook minder interessant dan een museum of erfgoedlocatie. Monumenten, kastelen en forten, historische vindplaatsen en musea bezoeken zij graag, het liefst met de mogelijkheid tot het lezen van achtergrondinformatie. Samen op pad gaan of tijd met familie en vrienden doorbrengen is net als bij andere leefstijlen een belangrijk motief voor een cultureel bezoek, maar beduidend minder belangrijk dan gemiddeld. De Inzichtzoeker vindt het dan ook niet erg om alleen op pad te gaan.

Musea Bezoekt vooral graag: een kunstmuseum, geschiedenismuseum Gezelschap: met partner of alleen Belangrijke kenmerken museum: inspirerend, educatief, laagdrempelig Komt terug naar een museum vanwege: vernieuwende collectie/tentoonstelling, algehele ervaring, te weinig tijd om alles in een keer te zien Belemmeringen om naar een museum te gaan: het onderwerp spreekt onvoldoende aan, de afstand is te groot, de toegangsprijs Voorstelling of concert Bezoekt vooral graag: muziek, cabaret/comedy, musicals Gezelschap: met partner, met een vriend(in) of alleen Belangrijke kenmerken voorstelling of concert: inspirerend, bekend/vertrouwd, laagdrempelig Belemmeringen om een concert/voorstelling te bezoeken: toegangsprijs, het aanbod spreekt onvoldoende aan, de afstand is te groot

Erfgoed Leuk om te bezoeken: opengestelde kastelen en forten, (archeologische) monumenten en (pre) historische vindplaatsen en molens Aantrekkelijk bij een erfgoedlocatie: informatievoorziening op/bij de erfgoedlocatie via bordjes, een wandel/fietsroute langs de erfgoedlocatie, rondleiding met een gids Bioscoop en filmhuis Bezoekt vooral graag: bioscoop met grote zalen, een bioscoop met kleinere zalen waar populaire films draaien, filmhuis (waar o.a. arthouse films draaien) Festivals De Inzichtzoeker is vaker dan gemiddeld enthousiast over een ruim opgezet festival met voornamelijk klassieke muziek. Voorkeuren voor natuurbeleving Motieven Rust en ontspanning, het hoofd leeg maken en drukte vermijden, dat zijn dé motieven van de inzichtzoekers om lekker de natuur in te gaan. Ze genieten van de natuur en het landschap; het liefst in al zijn ongereptheid. Vaak zijn deze recreanten wat ouder en ze benutten natuurbezoek ook om aan hun conditie en gezondheid te werken. Ook is er een deel van hen die weer nieuwe inzichten opdoet en een stukje zingeving ervaart. Inzichtzoeker zijn echte wandelaars. Daarbij wandelen ze graag in de wilde, ongerepte natuur op onverharde, smalle paadjes. De ultieme natuurbeleving. Andere activiteiten in de natuur doen zij opmerkelijk minder vaak. Inzichtzoeker gaan graag alleen of met partner op pad. Het gaat hen zeker niet om de grote gezelligheid.

Voorzieningen hebben ze niet per se nodig. Ze zoeken zelf alles wel uit en hebben geen behoefte aan georganiseerde activiteiten. Dit zou kunnen komen doordat deze doelgroep vaak zelf veel kennis in huis heeft. Een bezoekerscentrum kunnen ze overigens wel waarderen. Natuur Waardeert dit natuurtype bovengemiddeld: heide, moeras- of waternatuur, riviernatuur en uiterwaarden, veenweidegebied, natuurlijk bos, heuvelachtig landschap, duinen en zee en strand. Kenmerken: liefst naar oernatuur zonder voorzieningen, en met aanwezigheid van wild en grote grazers. Wandelpaden: op half of onverharde, smalle paden. Een (willekeurige) wandeltocht, gemarkeerd, LAW. Fietspaden: verharde, brede paden zonder auto’s. Een (willekeurig) fietstochtje, af en toe afstappen voor iets interessants, gemarkeerde routes. Activiteiten & voorzieningen Inzichtzoekers gaan minder vaak dan gemiddeld op pad in de natuur, maar zouden dat wel vaker willen doen. Ze gaan graag alleen of met partner op pad, niet met het gezin. Inzichtzoekers houden meer van wandelen dan van fietsen en lopen iets langer dan gemiddeld: 1-2 uur en soms langer. Op een ideale dag wandelen ze liever nog langer.

Leuke activiteiten en plekken om de natuur te beleven: vogels / wild spotten, bezoekerscentrum, observatiehut/ uitkijkpost, natuurlezing, themaroute, pleisterplaats/rustplaats, maatschappelijke activiteiten (natuurwerkdag, zwerfafval opruimen). Liever niet: georganiseerde activiteiten en tochten, speel- of klimbos, blotevoetenpad of waterspeelplaats/zwemplek.

Als inzichtzoekers met kinderen de natuur in gaan dan wordt het programma daar veelal wel op aangepast: ander(e) activiteiten, gebied, voorzieningen. De aanwezigheid van horeca is voor de inzichtzoeker niet bepalend in de keuze voor een natuurgebied. Reden om een gebied niet of wel te bezoeken Redenen voor inzichtzoekers om weg te blijven uit een specifiek natuurgebied zijn overlast van honden en van andere gebruikers (mountainbikers, paarden, anderen). Ook drukte in het gebied en zwerfafval noemen zij als reden om een natuurgebied niet te bezoeken. De kosten zijn relatief vaak een reden om een gebied niet te bezoeken. Een groot deel van de inzichtzoekers is niet bereid te betalen voor het parkeren, de entree of voorzieningen of gebruik van paden in het gebied.

Voorkeuren duurzaamheid Duurzaamheid in het dagelijks leven en op vakantie in Nederland In het dagelijkse leven heeft duurzaamheid relatief weinig invloed op de keuzes van Inzichtzoekers. Wanneer de leefstijl duurzaamheid van belang vindt is dat omdat het kosten bespaart, omdat zij zich zorgen maken over de gevolgen van klimaatverandering of omdat het logisch voelt om duurzame(re) keuzes te maken. Dit is ook terug te zien in het vakantiegedrag van Inzichtzoekers. De leefstijl verkiest gemak, comfort en budget boven duurzaamheid. Ze zijn op vakantie in Nederland niet bewust bezig met het maken van keuzes met een positieve impact. Wanneer Inzichtzoekers zich wel duurzaam gedragen komt dit vaak voort uit gewenning. Inzichtzoekers gebruiken de auto, scooter of motor met verbrandingsmotor als vervoersmiddel en wijken weinig van deze keuze af. Tijdens een verblijf buitenshuis komt het duurzame gedrag voort uit gewenning. Het bewust zijn van een positieve impact of een ‘goed gevoel’ spelen nauwelijks een rol. Ook bij de keuze voor een eetgelegenheid wegen andere factoren (zoals prijs en soort keuken) zwaarder dan duurzaamheid. Inzichtzoekers zijn tevreden met het vakantiegedrag en zijn niet van plan vaker duurzame keuzes te maken. Ook de bereidheid om extra kosten te maken of langer onderweg te zijn voor een duurzamere optie is laag.

Enkel als duurzamere alternatieven goedkoper worden, is dat een positieve stimulans voor gedragsverandering. Advies Benadruk bij duurzaam aanbod andere eigenschappen in plaats van ‘duurzaam’. Denk aan: de aantrekkelijke prijs, het soort keuken van het restaurant en de omgeving van het verblijf. In het dagelijkse leven is de Inzichtzoeker weinig bezig met duurzaamheid en heeft geen intentie om duurzamer op vakantie te gaan. Zorg dat duurzame keuzes beschikbaar zijn die vergelijkbaar in prijs, goedkoper of in de aanbieding zijn. Kosten besparen is een belangrijke motivatie voor Inzichtzoekers voor duurzamer gedrag. Bied duurzame vervoersmogelijkheden aan die gemakkelijk en praktisch zijn en een (net zo) korte reistijd hebben. Dit zijn voordelen die de Inzichtzoeker normaliter in bijvoorbeeld de auto, scooter of motor ziet. Motiveer de Inzichtzoeker om vaker met het openbaar vervoer te reizen, bijvoorbeeld door het reiscomfort te benadrukken. Wanneer zij niet met de auto/scooter of motor reizen, is dit de tweede optie. Zorg voor goede voorzieningen zodat de Inzichtzoeker tijdens een vakantie te voet of met een gehuurde (elektrische) fiets op pad kan. Denk aan: routes, speciale paden en verhuurlocaties. Speel bij een verblijfsaccommodatie in op ‘gewenning’ om duurzaam gedrag te stimuleren.

‘Doe ik thuis ook’ is een belangrijke motivatie voor de Inzichtzoeker om bijvoorbeeld afval te scheiden, handdoeken langer te gebruiken en bewust om te gaan met energie en gas.

Presenteer geen ‘out of the box’ duurzame verblijfervaringen, zoals zelfvoorzienend kamperen of deelnemen aan milieu-initiatieven. Dit doet de Inzichtzoeker weinig tot nooit.

Avontuurzoekers Deze avontuurlijke en creatieve recreanten zijn voor veel in, zolang het een nieuwe ervaring is of bijdraagt aan hun zelfontwikkeling. Ze willen het ‘echte’ leven ervaren, in alle rijkheid. Authentieke ervaringen zien zij als een grote verrijking van hun bestaan. Kernwoorden en waarden: ruimdenkend, alles uit het leven halen, assertief, extravert, inspireren, uitdagen, verrassen, bijzonder, nieuw Vakantie en vrije tijd staan voor: zelfontwikkeling, tijd om nieuwe dingen te beleven, om creatief bezig te zijn, om je leven te overdenken, om je in te zetten voor een ander en om je leven te verbreden en geïnspireerd te raken. Vakantie is voor deze groep echt een extentie van hun vrije tijd. Dus tijd waar je alles uit moet halen in termen van beleving en ontwikkeling. Favoriete activiteiten: culturele activiteiten, avontuurlijke outdoor activiteiten tot wandelen en fietsen, vooral fijn als het anders is dan anders, en ze het gevoel hebben dat ze het ‘echte’ lokale leven ervaren. Voorkeuren voor verblijf: bijzondere, gekke of verrassende locaties om te overnachten. Een basic camping, een hostel, (Air)BnB of andere kleinschalige accommodaties passen daar goed bij.

Voorkeuren cultuur- en erfgoedbeleving Algemeen De Avontuurzoeker is een echte cultuurliefhebber en onderneemt een culturele activiteit om geïnspireerd te worden, plezier te hebben/leuke dingen te doen en om iets nieuws te beleven. De Avontuurzoeker vindt het belangrijk om iets bijzonders/exclusiefs te zien, nieuwe perspectieven en culturen te leren kennen en geprikkeld te worden. Alle activiteiten en voorzieningen om cultuur te ondernemen vallen bij de Avontuurzoeker in de smaak.Theater, concertzalen en poppodia, filmhuizen en bioscopen, musea, erfgoedlocaties en muziek- en theaterfestivals, de Avontuurzoeker bezoekt dit allemaal graag. Erfgoedlocaties en musea bezoekt de Avontuurzoeker het állerliefst. Wel vindt de Avontuurzoeker het belangrijk dat het inspirerend, expressief of bijzonder is. Daarvoor zijn ze best bereid om wat verder te reizen.

Musea Bezoekt vooral graag: een kunstmuseum, geschiedenismuseum Gezelschap: vooral met partner, met een vriend(in) of alleen Belangrijke kenmerken museum: inspirerend, educatief, onderscheidend Komt terug naar een museum vanwege: vernieuwende collectie/tentoonstelling, algehele ervaring, te weinig tijd om alles in een keer te zien Belemmeringen om naar een museum te gaan: het onderwerp spreekt onvoldoende aan, de afstand is te groot, de toegangsprijs Voorstelling of concert Bezoekt vooral graag: muziek, cabaret/comedy Gezelschap: met partner of met een vriend(in) Belangrijke kenmerken voorstelling of concert: inspirerend, expressief, vernieuwend Belemmeringen om een concert/voorstelling te bezoeken: toegangsprijs, de afstand is te groot, het aanbod spreekt onvoldoende aan, praktische belemmeringen zoals geen vervoer of tijd

Erfgoed Leuk om te bezoeken: opengestelde kastelen en forten, (archeologische) monumenten en (pre) historische vindplaatsen en molens Aantrekkelijk bij een erfgoedlocatie: een wandel/fietsroute langs de erfgoedlocatie, informatievoorziening op/bij de erfgoedlocatie via bordjes Bioscoop en filmhuis Bezoekt vooral graag: bioscoop met grote zalen, filmhuis, een bioscoop met kleinere zalen waar populaire films draaien Festivals De Avontuurzoeker vindt een grootschalig dancefestival met een uitgelaten sfeer en een festival met voornamelijk Hollandse muziek en veel ruimte voor feest vaker onaantrekkelijk dan gemiddeld. Voorkeuren voor natuurbeleving Motieven De avontuurzoeker gaat de natuur in om avonturen te beleven en nieuwe plekken te ontdekken. Ze vinden het fijn om rond te struinen en van de gebaande paden af te gaan, dat is écht lekker de natuur in. Daarbij zijn ze graag alleen of met een partner of vriend. Ze komen liever geen andere mensen tegen. Sporten zoals hardlopen of kennis opdoen over de natuur doen ze ook graag. De avontuurzoeker heeft minder de behoefte om in de natuur reuring te vinden, plezier te hebben of buiten te spelen met kinderen. Natuur Waardeert dit natuurtype bovengemiddeld: alles, behalve functioneel bos. Kenmerken: liefst omvangrijke gebieden, hoge mate van ongereptheid, zonder voorzieningen.

Wildernis- of oer natuur vinden ze erg aantrekkelijk, net als natuur zonder wegen en paden. Avontuurzoekers gaan niet graag naar een gebied dat ze al kennen en komen ook niet graag terug op hetzelfde plekje. Wandelpaden: voorkeur voor geen paden (natuurlijke ondergrond) of onverhard paden (gras, zand of klei), smalle paden en gemarkeerde routes. Fietspaden: liefst geen gebieden met veel verhard pad (asfalt, stenen, beton), of half verhard pad (grind, schelpjes, houtsnippers). Voorkeur voor smalle paden. Activiteiten & voorzieningen Avontuurzoekers gaan vaker dan gemiddeld één keer per week op pad in de natuur, maar zouden dat wel vaker willen doen. Er zijn relatief weinig avontuurzoekers die nooit de natuur in gaan. Ze gaan graag alleen of met partner op pad, niet vaak met kinderen. Avontuurzoekers lopen langer dan gemiddeld: 2-4 uur op gemarkeerde routes. Ideale dag: 4 uur of langer. Leuke activiteiten: boomkroonpad, themaroute, georganiseerde sportieve outdoor activiteiten, culturele activiteiten (buitentheater, creatieve workshop), maatschappelijke activiteiten (zwerfafval opruimen). Niet leuk: kinderboerderij, speelbos, georganiseerde tochten en routes. Als avontuurzoekers met kinderen de natuur in gaan dan passen ze hun programma niet aan. De aanwezigheid van horeca is voor hen niet belangrijk in de keuze voor een natuurgebied.

Natuur met veel voorzieningen vinden avontuurzoekers minder aantrekkelijk. Reden om een gebied niet of wel te bezoeken

Redenen voor de avontuurzoeker om weg te blijven uit een natuurgebied zijn overlast van andere gebruikers, zoals mountainbikers of ruiters of gezondheidsrisico’s als blauwalg of eikenprocessierups. Betaald parkeren wordt door de avontuurzoeker niet gezien als een reden om weg te blijven. Ze zijn bereid te betalen voor toegang en ook voor voorzieningen (actieve mogelijkheden) en speciale paden (zoals MTB). Voorkeuren duurzaamheid Duurzaamheid in het dagelijks leven en op vakantie in Nederland In het dagelijks leven heeft duurzaamheid invloed op de keuzes van de Avontuurzoekers. Dit is ook terug te zien in het vakantiegedrag tijdens een vakantie in Nederland. Meer dan andere leefstijlen proberen de Avontuurzoekers zo duurzaam mogelijk op vakantie te gaan. Dit doen zij vooral omdat ze het zelf willen. Keuzes worden niet beïnvloed door de mening van hun omgeving of omdat het populair is. De Avontuurzoekers zien zelf de gevolgen van klimaatverandering in en maken zich hier zorgen over. Ook vinden zij het logisch om waar mogelijk duurzame keuzes te maken. Het feit dat ze op vakantie zijn betekent dus niet dat ze de duurzaamheidsteugels laten vieren! De Avontuurzoekers letten vooral op duurzaamheid tijdens het kopen van producten, zoals souvenirs. Ook speelt duurzaamheid een rol in hun keuze voor het type vervoersmiddel, de verblijfsaccommodatie en de activiteiten die zij ondernemen.

Bij een keuze voor een eetgelegenheid letten zij vooral op de manier waarop voedselverspilling wordt tegengegaan en/of gekookt wordt met lokale en/of seizoen producten. Tijdens de toekomstige vakanties in Nederland hebben de Avontuurzoekers de ambitie om vaker duurzame keuzes te maken. Ze zijn bereid om wat meer te betalen, maar als de duurzame alternatieven goedkoper worden dan trekt dit de Avontuurzoekers wel sneller over de streep. Ook kan betere communicatie over duurzame alternatieven en de impact hiervan zorgen voor meer duurzame keuzes. Advies In het dagelijkse leven is de Avontuurzoeker veel bezig met duurzaam gedrag. Dit gedrag zetten ze op vakantie in eigen land graag door. Het is belangrijk dat dit voldoende wordt gefaciliteerd. Zorg er bijvoorbeeld voor dat afval makkelijk kan worden gescheiden. Zorg dat er voldoende duurzamere alternatieven beschikbaar zijn welke in prijs vergelijkbaar zijn met het minder duurzame alternatief. Praktische belemmeringen maken het lastiger om duurzamere keuzes te maken. Zoals de bereikbaarheid van een bestemming met het OV of omdat ze dan niet (net zo makkelijk) de bagage mee kunnen nemen. Voor de Avontuurzoeker komt duurzaamheid vanuit een intrinsieke motivatie. Zodra duurzamere alternatieven dus weinig extra moeite kosten, zal dit de eerste keuze zijn.

De Avontuurzoekers letten extra op de spullen die zij kopen tijdens een vakantie in Nederland. Door duurzame producten (zoals streekproducten) aan te bieden, laten zij minder duurzame alternatieven links liggen. Om een twijfelende Avontuurzoeker aan te zetten tot duurzamer gedrag, is het belangrijk dat het duidelijk is waarom bepaalde alternatieven duurzamer zijn. Deze informatie moet ook makkelijk te vinden zijn. Voeg bijvoorbeeld een uitleg toe bij de product omschrijving. De Avontuurzoekers letten ook op kleine verduurzamingen, maar dan moet wel duidelijk zijn waarom het helpt. Vermeld bijvoorbeeld hoeveel water of energie wordt bespaard door het maken van de duurzamere keuze.

Toekomstvisie VVV Biesboschlinie 2024-2028 1

TOEKOMSTVISIE VVV BIESBOSCHLINIE 2024-2028

Voorwoord

Voor je ligt de toekomstvisie van VVV Biesboschlinie 2024-2028. In het afgelopen jaar hebben we in afstemming met gemeente en partners onze rol geëvalueerd en gespiegeld aan hun wensen en behoeften net als aan die van onze bezoekers. Dit document beschrijft de visie van VVV Biesboschlinie op basis van bestaande en nieuwe ambities, trends en ontwikkelingen in de vrijetijdssector, bestaand beleid, samenwerkingspartners, sterktes en zwaktes van de organisatie, perspectief van het veld en dat alles in relatie tot recreatie-toerisme en cultuur en de wijze waarop de VVV als regionale destinatiemarketing-organisatie daarop kan inspelen. In het uitvoeringsplan zijn de visie en ambities vertaald naar concrete acties. De visie en ambities van gemeente Altena en haar toeristisch recreatieve ondernemers zijn hierbij richtinggevend. In nauwe samenwerking met onze partners werken we aan de verduurzaming en kwaliteit van ons aanbod in en rondom de Biesboschlinie.

Afgedamde Maas Lianne Verbeek - van Wette

Inhoudsopgave 1. Aanleiding

4

2. Opdracht

5

3. Aanpak

7

4. Bureau-onderzoek: Trends & ontwikkelingen

9

5. Bureau-onderzoek: Toeristische visie Gemeente Altena

10

6. Bureau-onderzoek: VVV Biesboschlinie in 2022

12

7. Bureau-onderzoek: Enquête, ‘Wat zegt het veld’

15

8. Bureau-onderzoek: Doelgroepen

16

9. Inventarisatie sterkten, kansen, zwakten & bedreigingen

18

10. Visie op samenwerken

19

11. Visie op ambities

21

12. Visie op organisatie

23

13. Toelichting projecten

24

3

Hoe het begon In 2009 startte in Altena de VVV Altena Biesbosch met een klein team in een winkel in Vesting Woudrichem. Samen met de gemeenten en ondernemers bouwden we aan het toeristisch product en de promotie daarvan in de gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem. De toeristische visie van de gemeenten destijds; ‘Ongezien, Ongehoord en Ongekend’ gaf ons een visie en uitvoeringsprogramma voor de volgende jaren. De forten werden gerestaureerd, (thema) routes en knooppunten gerealiseerd. We gingen van een handvol Bed & Breakfast locaties, campings en 1 hotel, naar meer dan 50 authentieke overnachtingsplaatsen. Samenwerkingen als de Vestingdriehoek en Beleef de Biesbosch kregen steeds meer vorm en status. De uiteindelijke status van Nationaal Park de Biesbosch en de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) als Unesco Werelderfgoed waren de kers op de taart. Koerswijziging & Naamswijziging De gemeente wijzigde in 2012 van koers. We waren niet langer ongezien, ongehoord en ongekend. We wilden dat toeristen en recreanten ons konden VINDEN, onze parels aan elkaar VERBINDEN en ondernemers en bezoekers VERRASSEN. Met succes. De bezoekersaantallen namen toe, het aantal ondernemers breidde zich uit en de promotie en marketing van VVV ging steeds meer van offline naar online.

In 2016 is VVV Altena Biesbosch omgedoopt tot VVV Biesboschlinie, met directe link in naam en logo naar onze publiekstrekkers. In 2019 werden de drie gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem samen de nieuwe gemeente Altena. VVV Biesboschlinie is er voor deze gehele gemeente. Toekomst In 2021 herzag Gemeente Altena het toeristisch beleid. Vinden, verbinden en verrassen waren nog steeds het devies, verruimen werd hieraan toegevoegd; het verruimen van kennis en inzicht, aanbod en ruimtelijke kwaliteit . (bron: Toeristische Visie Gemeente Altena.)

1. Aanleiding

De veranderende regio, het aanbod, maar ook de veranderende bezoekers en maatschappij vragen om een andere rol van VVV Biesboschlinie. Het vertrek van directeur Daphne van Hekken in oktober 2022, gaf de Raad van Toezicht de kans om de rol en taken van de VVV grondig te evalueren. De raad koos voor een transitiejaar om de nieuwe koers te bepalen. Marianne Sijberden werd benoemd tot interim-directeur en kreeg van de gemeente en raad van toezicht de opdracht zich te verdiepen in en te adviseren over de toekomstige koers van VVV Biesboschlinie.

4

Opdracht transitiejaar VVV Biesboschlinie

De gemeente Altena formuleerde voor het transitiejaar 2023 de volgende opdracht:

2. Opdracht

Een visie en uitvoeringsplan formuleren voor de gewenste en passende toeristische- recreatieve informatievoorziening, marketing en netwerkrelatie van de Biesboschlinie ten einde advies uit te brengen over de organisatorische en inhoudelijke invulling van de toekomstige toeristische recreatieve informatievoorziening van de Biesboschlinie.

5

De gemeente gaf de volgende uitgangspunten bij de opdracht: • Landelijke trends en ontwikkelingen • Subsidieregeling toeristische recreatieve instellingen gemeente Altena • Aansluiting op uitgangspunten en doelen van de visie T&R van de gemeente Altena en samenwerking/participatie/advisering op relevante thema’s en uitvoeringsprojecten uit deze visie • Input van en samenwerking met toeristische ondernemers | stakeholders | netwerk | vrijwilligers • Integrale samenwerking en aanpak met alle relevante partijen die actief zijn met destinatiemarketing in Altena (VVV, Beleef de Biesbosch, Biesboschsamenwerking, Vestingdriehoek, bezoekerscentrum BBME, VisitBrabant)

• Focus op 2 dragers toeristisch product van Altena (Biesbosch en NHW) en de verbinding maken met het aanbod in het hele land van Heusden en Altena • Afstemming en samenwerking met omliggende DMO’s (bezoekerscentra, Dordrecht Marketing en andere DMO’s in de regio) • Monitoring en bezoekersmanagement (opzet i.s.m. gemeente en uitvoering) bestuursakkoord • Uitvoeringsorganisatie (marketing) projecten gemeente (toeristische bebording, teksten/DTP, drukwerk, voorzieningen enz.) • Vrijwilligersnetwerk (onder meer ook voor controleren voorzieningen)

Polder bij Wijk en Aalburg Fotograaf: Lianne Verbeek - van Wette

2. Opdracht uitgangspunten

6

Aan het formuleren van dit visie-document ging een proces vooraf. Dit proces bestond uit: 1. Team transitiejaar Het team transitiejaar is gevormd. Dit team bestond uit interimdirecteur VVV Biesboschlinie Marianne Sijberden, aangevuld met Annemarie de Stigter en Agnetha Schaar, allen met een brede kennis over en visie op toerisme. Het transitieteam kwam sinds november 2022 maandelijks bijeen om de voortgang en ideeën te delen en actuele ontwikkelingen te bespreken. Ook schreven zij dit visie-document. 2. Inventariseren wensen en dromen van belanghebbende partijen Via een enquête en tijdens de ondernemersochtenden inventariseerden we de wensen, dromen en toekomstvisies van toeristisch ondernemers en betrokken vrijwilligers in de Biesboschlinie. Op deze manier werkten we aan een breedgedragen visie.

3. Bureau-onderzoek Bij het bureau-onderzoek raadpleegden en analyseerden we onder andere de subsidiegrondslagen van de VVV, de huidige algemene trends en ontwikkelingen in toerisme en recreatie en de doelen en ambities van de Gemeente Altena zoals geformuleerd in hun toeristische visie. Daarnaast maakten we de huidige activiteiten en doelgroepen van VVV Biesboschlinie inzichtelijk, inventariseerden we de sterkten, zwakten, kansen en bedreigingen van VVV Biesboschlinie als organisatie en brachten we de uitvoering in beeld, zowel bestaand als wenselijk.

3. Aanpak

7

3. Aanpak

4. Visievorming & toetsing Op basis van het bureau-onderzoek en de inventarisatie zijn de eerste ideeën voor de visie gevormd. Ideeën zijn gaandeweg het proces voorgelegd aan Charlotte Hessels de Lucht, beleidsmedewerker toerisme en recreatie van de gemeente Altena. Ook is de Raad van Toezicht in juni 2023 door middel van een presentatie geïnformeerd en om feedback gevraagd.

5. Eerste versie Op basis van de ontvangen feedback is een eerste visiedocument geschreven, inclusief financiële paragraaf. Dit document is in oktober 2023 gedeeld met Charlotte Hessels - de Lucht en de Raad van Toezicht, waarna hun feedback is verwerkt tot deze definitieve visie.

8

Om de visie en het uitvoeringsplan aan te laten sluiten bij landelijke of algemene trends en ontwikkelingen op het gebied van toerisme en recreatie, baseerden we ons op de trends zoals in kaart gebracht door NRIT en VisitBrabant, zoals hieronder weergegeven (bron: toeristische visie gemeente Altena).

4. Bureau-onderzoek: Trends & Ontwikkelingen 9

Ambities Gemeente Altena focust met haar Visie op toerisme en recreatie op duurzaamheid en kwaliteit. Toerisme moet bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving voor zowel bewoners, als bezoekers en ondernemers. Dat is vertaald in de volgende ambities: • Op een duurzame manier de gastvrijheid van het gebied en de kwaliteit van het aanbod borgen. • Werken aan de duurzame ontwikkeling van bestemming Altena. • Een goede balans vinden tussen het economisch voordeel enerzijds en de draagkracht van de leefomgeving en het draagvlak onder bewoners anderzijds.

5. Bureau-onderzoek: toeristische visie Gemeente Altena 10

Doelen en acties De visie benoemt doelen op het gebied van vinden, verbinden, verrassen en verruimen. Voor de VVV zijn de volgende doelen en acties relevant: • (Online) vindbaarheid van informatie verbeteren • Online platform creëren en de digitale informatievoorziening optimaliseren. Het platform biedt bezoekers en ondernemers alle informatie over Altena op één duidelijke plek. Het platform kan door ondernemers ingezet worden als informatie-bron en dienen voor marketingdoeleinden. Voor de VVV en andere partijen kan het platform dienen als een centraal punt om samenwerking te stimuleren en om vragen van derden te beantwoorden. • De customer journey wordt volledig online beschikbaar gemaakt. Hiermee kunnen we inspelen op bezoekersmanagement en -spreiding. • Van VVV, ontwikkelen naar gebiedsmarketing en -promotie. • Opgeleide gastheren en gastvrouwen dragen hun brede kennis en passie over als echte ambassadeurs. • Informatievoorziening bij het culturele erfgoed verbeteren en hiermee beleefbaar maken. Met het oog op binnenlands-, buitenlands- en verblijfstoerisme. In het kader van duurzaamheid en circulariteit richten we ons op regionaal toerisme. Bijvoorbeeld met de nadruk op bezoekers afkomstig van binnen een straal van 500 km. • Onderzoek naar mogelijkheden bezoekerscentrum Biesboschlinie, Nieuwe Hollandse Waterlinie en voor het verhaal van oorlog, vrede (wellicht i.c.m.

Loeff of Visserijmuseum). Altena kent bijzondere verhalen over WO2 (o.a. Biesboschcrossings), maar ook rondom WO1 (WO-mobilisatie en linie/Fort Giessen). Hier ligt ook een mooie link naar het Loevestein van Hugo de Groot (grondlegger van het recht over oorlog en vrede).

5. Bureau-onderzoek: toeristische visie Gemeente Altena 11

VVV Biesboschlinie werkt vanuit 4 subsidiegrondslagen:

1 6. Bureau-onderzoek: VVV Biesboschlinie in 2022

De instelling verzorgt de informatie en voorlichting over en het gastheerschap van toeristische voorzieningen in de gemeente Altena

De instelling draagt zorg voor marktinformatie, marketing en promotie via eigen kanalen als de website en foldermateriaal

3

2

De instelling adviseert gevraagd en ongevraagd toeristisch recreatieve ondernemers, de gemeente Altena en binnen verschillende samenwerkingsverbanden en behartigt belangen in het kader van toerisme en recreatie in Altena

De instelling werkt opgavegericht als projectbureau en is initiator van projecten

4

Een kort overzicht van de huidige activiteiten vind je op de volgende pagina’s. Dit overzicht is gebaseerd op het jaarverslag 2022. Het volledige verslag is hier te vinden. 12

1. Informatie, voorlichting en gastheerschap De focus is in de afgelopen periode verschoven van kleine, losse folders naar een handvol uitgebreidere gidsen rond een thema. Daarnaast dragen we – in samenwerking met andere partijen – zorg voor de toeristische informatieborden. We brengen jaarlijks opvallende en stijlvol vormgegeven posters uit, waarop een QRcode linkt naar een pagina met actuele activiteiten. Onze ambassadeurs zijn te vinden op verschillende (toeristische) markten en evenementen in de regio, en we zorgen voor de bevoorrading van de musea, folderposten en VVV in ‘Fair van Ver’. We brengen zowel vrijwilligers als toeristisch ondernemers met elkaar in verbinding, en helpen hen zo een netwerk te vormen dat goed op de hoogte is van de mogelijkheden en actualiteiten in de regio. Daarnaast houden we via nieuwsbrieven deze belangrijke groep ambassadeurs op de hoogte van onze activiteiten en actualiteiten in de regio. In samenwerking met VisitBrabant werken we aan de verdere professionalisering van de ondernemers, door bijvoorbeeld een training reviewmanagement.

6. Bureau-onderzoek: VVV Biesboschlinie in 2022 2. Marketing & promotie Online is VVV Biesboschlinie goed vertegenwoordigd. Op onze website zorgen we voor achtergrondinformatie over de Linie, maar houden we ook een actueel overzicht bij van toeristische activiteiten en evenementen op speciale seizoenspagina’s. Daarnaast zijn we goed vertegenwoordigd op social media met accounts op Facebook, Instagram en LinkedIn. Ook in gedrukte media werken we aan een doorlopende vertegenwoordiging. In 2022 waren we te vinden in diverse kranten en tijdschriften, van lokale nieuwsbladen tot magazines als Kek Mama en Brabeau. Nieuw is onze eigen beeldbank, met inmiddels (september 2023) ruim 1000 toeristische promotiebeelden van de regio. De beelden zijn uiteraard intern toegankelijk, maar de toegang wordt momenteel steeds verder uitgebreid voor externe partijen als pers, overheden en toeristische (marketing)organisaties.

13

3. Advies en belangenbehartiging VVV Biesboschlinie zet zich actief in als belangenbehartiger van toerisme en erfgoed in de regio. Ons netwerk is groot en divers, en wordt actief onderhouden en uitgebreid. We vertegenwoordigen de Biesboschlinie in gesprekken en bijeenkomsten met (semi-) overheden, toeristische organisaties, belangenbehartigers en toeristische ondernemingen.

6. Bureau-onderzoek: VVV Biesboschlinie in 2022

4. Projectbureau en initiator van projecten VVV Biesboschlinie zet zich doorlopend in als organisator en bemiddelaar bij toeristische evenementen. Zo hadden we in 2022 een aandeel in het succesvolle evenement ‘We sluiten de linies’, diverse wandeltochten en fietstours en verschillende, tijdelijke exposities in het Visserijmuseum.

14

Halverwege 2023 hebben we een enquête uitgezet in ons netwerk via onze nieuwsbrief, whatsapp en LinkedIn. Hierop heeft 20% gereageerd. Het was een mooie afspiegeling van het totale veld. Onder de 19 respondenten zijn vrijwilligers van forten, vesting en vvv-punten, b&b- en campingeigenaren, eigenaar van horeca in de Biesbosch en medewerkers van toeristisch aanbod als musea, kastelen en landgoederen.

Over de rol van VVV Biesboschlinie zijn ze helder: we zijn er voor de toerist én de recreant, maar ook voor de toeristisch ondernemer en vrijwilligers. We hebben o.a. als taak kennisaanbod te verzorgen voor toeristisch ondernemers, we kunnen vrijwilligers nóg beter ondersteunen, al was bijna de helft ook al heel tevreden hierover. De folders zijn momenteel goed op orde, de A5-gidsen worden erg gewaardeerd.

We hebben getoetst welke toerist zij veel voorbij zien komen, wie ze graag meer zouden willen zien, wat ze van onze rol vinden en of ze bepaalde informatie-voorzieningen missen.

Qua organisatie ging de grootste voorkeur uit naar een online PRen marketingorganisatie met daarbij fysieke bezoekerscentra. Als mogelijke locaties werden het meeste genoemd het Biesbosch MuseumEiland in Werkendam en een locatie als museum in de vesting van Woudrichem

De doelgroep die ze het meeste zien recreëren is de 50+ wandelaar/fietser. Die zouden ze nog wel meer willen krijgen. Gezinnen met kinderen zouden ze graag meer terugzien en ook de 20-jarige avontuurzoeker is gewenst door het veld.

Ze zijn trots op Biesboschlinie als regio vanwege de rust, het rivierengebied, de ruimte, de stilte, de natuur met o.a. de Biesbosch, het erfgoed, de waterlinie met de forten en de vestingstad Woudrichem, de gemoedelijke sfeer in de kernen, de weidse aanblik en de gastvrijheid.

7. Bureau-onderzoek: Enquête, ‘Wat zegt het veld?’ 15

8. Bureau-onderzoek: Doelgroepen

Rustzoekers

Gewenst

Verbindingzoekers

Stijlzoekers

Visit

Samenwerkingspartners

Bestaand

Destinatie Biesboschlinie

Ondernemers

Organisatie Biesboschlinie Avontuurzoekers

Vrijwilligers

Inzichtzoekers

Etc.

Gemeente(n)

Op basis van de landelijke trend ‘lifestyle thinking’ hebben we onze doelgroepen opnieuw bepaald met behulp van de Leefstijl Vinder. We onderscheiden als organisatie twee verschillende doelgroepsegmenten: Organisatie VVV Biesboschlinie en Destinatie Biesboschlinie. Binnen deze segmenten kennen we verschillende bestaande doelgroepen en hebben we wenselijke doelgroepen toegevoegd. Deze komen voort uit onder andere de enquête. Nadere uitvoering en indien nodig kadering volgen in 2024 in een communicatieplan.