Bijlage 1 Jaarstukken 2024 bij RV Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Spuk Huisvesting bijzondere doelgroepen De gemeente heeft in 2020 een specifieke uitkering (spuk) ontvangen vanuit het Rijk, in te zetten voor de huisvesting van arbeidsmigranten. De spuk is onderwerp van een gerechtelijke procedure. Wij zijn in afwachting van uitspraak van de rechter.
Co2 prestatieladder De ontwikkeling van de CO2 voetafdruk van de organisatie wordt jaarlijks gemeten met behulp van de CO2 Prestatieladder. Gemeente Altena is gecertificeerd op niveau 3 van de ladder. De elektrificatie van het wagenpark van de buitendienst heeft aanzienlijk bijgedragen aan de verlaging van de CO2-uitstoot. Daarnaast is de elektriciteit die de gemeente gebruikt voor haar gebouwen, openbare verlichting, riolen en gemalen, etc. gecertificeerd groen. Windenergie Altena volgt de ontwikkelingen rond windturbines in Waalwijk en Gorinchem op de voet. In 2024 heeft Waalwijk haar visie voor grootschalige opwek afgerond (Beleidsvisie GODE). Helaas zijn de punten uit onze zienswijze op deze visie niet overgenomen. De volgende stap is het opstellen van selectiecriteria voor het indienen van concrete plannen. Ook in 2024 zijn zowel ambtelijk als bestuurlijk gesprekken gevoerd met de gemeente Waalwijk met als inzet het waarborgen van de belangen van onze inwoners. In de RES-regio Alblasserwaard is in 2024 onderzoek gedaan naar alternatieve windlocaties voor Avelingen. Dit heeft geleid tot locaties op aanzienlijke afstand van Altena, bij Papendrecht en ten noorden van Gorinchem. Daarbij is er nog geen zekerheid over het vervallen van de locatie Avelingen. Net als in Waalwijk is de gemeente Altena ook aan de noordzijde goed aangehaakt bij de ontwikkelingen.
59
Altena Isolatie- en bespaarfestival Op zaterdag 19 oktober 2024 was de tweede editie van het Altena Isolatie- en bespaarfestival. Deze keer was het Altena College in Sleeuwijk het decor voor een dag vol verduurzamingsinspiratie voor woningeigenaren. Er was een verduurzamingsmarkt met onder meer verschillende isolatiematerialen, isolerende beglazing en warmtepompen, aangevuld met diverse workshops en een lezing door TV-tuinman Lodewijk Hoekstra. Energiearmoede In 2024 hebben energiefixers van Energiebox bij ca. 890 geselecteerde huishoudens in Altena kleine energiebesparende producten aangebracht en hebben zij de bewoners energiebesparingstips gegeven. Eerder heeft Altena in het kader van bestrijding van energiearmoede een witgoedregeling opgezet, waarbij ruim 500 huishoudens een nieuw energiezuinig witgoedapparaat hebben gekregen, en is tijdelijk extra formatie bij Surplus Vroeg eropaf gefaciliteerd. Hierdoor konden huishoudens die door de hoge energieprijzen in financiële problemen dreigden te komen in een vroeg stadium worden geholpen. Circulaire economie In 2024 is een verkenning uitgevoerd naar de wenselijkheid en mogelijkheden om de circulaire economie in Altena verder aan te jagen. Op 22 oktober 2024 is hierover een themasessie georganiseerd met het college en de directie. Met de uitkomsten wordt in 2025 een aanpak uitgewerkt.
Altena Klimaatagenda De Altena Klimaatagenda is in 2021 vastgesteld als uitvoeringsagenda bij de Altena Energiestrategie 2019-2046. In deze agenda stonden 40 acties verdeeld over 6 thema’s, gericht op CO2-reductie. In 2024 is de Klimaatagenda tegen het licht gehouden. Daarbij is vastgesteld dat de helft van de acties inmiddels zijn afgerond. Andere acties zijn niet meer actueel en sommige acties lopen nog. De komende tijd wordt de Altena Klimaatagenda herijkt. Op basis van de evaluatie wordt de agenda geactualiseerd en in 2025 wordt een geactualiseerde versie door het college vastgesteld. CO2-bewustwording Altena hecht waarde aan het creëren van bewustwording over de effecten van te veel CO2 in de atmosfeer. In dat kader is in 2024 een aantal activiteiten uitgevoerd: - er is een programma opgesteld voor de onderbouw van 3 VO-scholen in Altena, - de eerste ‘Groene Pluim’ is uitgereikt aan een bedrijf in Altena dat vooruitstrevend is op het gebied van duurzaam ondernemen en - voor medewerkers van de gemeente is een 6 weken durende duurzame game georganiseerd: de Impact Games.
De Woonvisie is in 2021 vastgesteld. In 2023 ondertekenden we aanvullend daarop de regionale Woondeal SRBT. Met de vaststelling van het mantelwoonbeleid in 2024 is het mogelijk geworden om bij een woning een extra zelfstandige wooneenheid te plaatsen voor familieleden. Er hoeft hierbij (nog) geen sprake te zijn van mantelzorg. Tevens is in 2024 door gemeenten, woningcorporaties en zorgpartijen gewerkt aan de afronding van het regionale Afsprakenkader
60
wonen, welzijn en zorg. Dit is de basis voor de lokale invulling van vraagstukken op het snijvlak van wonen en zorg en biedt input voor de actualisering van de Woonvisie/het volkshuisvestingsbeleid. Tot slot zijn begin december de prestatieafspraken met de twee woningcorporaties vastgesteld. Deze (en andere) documenten vormen de basis voor de woningbouwopgave van Altena. In de periode 2021-2030 moet Altena 3.000 woningen bouwen. Dat betekent dat elk jaar netto gemiddeld 300 woningen moeten worden toegevoegd (bouw – sloop = netto toevoeging). In 2024 zijn in totaal 304 woningen toegevoegd aan onze woningvoorraad. In de regio Baronie werken we samen om de data voor wonen en volkshuisvesting op orde te krijgen. Tot en met 2024 werkten we met Excel om de voortgang van de woningbouwopgave te monitoren. Eind 2024 kozen we ervoor in samenwerking met de gemeenten in de regio Baronie te gaan werken met een onlineprogramma om onze data, opgave en voortgang beter te kunnen monitoren, analyseren en presenteren. We nemen deze tool in 2025 in gebruik. In 2024 hebben we verder gezocht naar mogelijkheden voor flexinitiatieven van derden. Flexwonen lijkt op het eerste oog erg interessant, maar financieel liggen er (zeker in het buitengebied) best wat uitdagingen voor (particuliere) initiatiefnemers. Flexprojecten komen daardoor in Altena niet of nauwelijks van de grond.
Desondanks lijkt er een initiatief te zijn voor meerdere flexwoningen waarvan we de haalbaarheid in 2025 verder verkennen. De grotere woningbouwprojecten (> 25 woningen) leveren nu en in de toekomst een belangrijke bijdrage aan die resultaten. In 2024 is hard gewerkt om deze projecten een stap verder te brengen. De komst van de Omgevingswet begin 2024 heeft ertoe geleid dat veel plannen in 2024 zijn vastgesteld. Daarmee is de weg vrijgemaakt voor de bouw van woningen. Tussen vaststelling en daadwerkelijke start bouw zit helaas nog voorbereidingstijd voor ontwikkelaars en aannemers. We blijven sturen op de voortgang in de grotere woningbouwprojecten. Vanuit Altena nemen we actief deel aan de Versnellingstafel woningbouw SRBT. Aan die tafel zoeken vertegenwoordigers van ontwikkelaars, corporaties en gemeenten samen naar manieren en voorbeelden om de woningbouw te versnellen. Het levert Altena interessante inzichten en handvatten op om de woningbouw te versnellen. Dit is zeer waardevol, omdat Altena met haar 21 landelijke kernen een zeer uitdagende opgave heeft. In 2024 verkenden we zelf of op verzoek van ontwikkelaars nieuwe woningbouwlocaties. Dat blijven we doen om kansen te vinden. Ook werken we mee aan een pilot om met behulp van beschikbare data te analyseren of en hoe projecten kunnen worden versneld.
Voor de kernen Almkerk, Woudrichem en Oudendijk werken we aan een kernstrategie. Voor Almkerk ontving de raad medio 2024 een voorstel om de dorpsstrategie vast te stellen. Het voorstel riep nog wat vragen op bij de raad. De tweede helft van 2024 is gebruikt voor nadere onderzoeken en gesprekken om de dorpsstrategie opnieuw aan de raad te kunnen aanbieden. Voor Woudrichem en Oudendijk formuleerden we in 2024 de gebiedsagenda. We deden dit aan de hand van gesprekken met verenigingen, ondernemers en andere stakeholders. Voor de vesting van Woudrichem hanteren we de vestingagenda als basis. De gebiedsagenda bevat 6 hoofdthema's met
61
elk een vertrekpunt, ambitie en uitvoeringsrichting. Dit concept toetsten we bij inwoners en ondernemers via gesprekken en ontbijtsessies. De gebiedsagenda vormt de basis voor de uiteindelijke kernstrategieën voor beide kernen, die in 2025 aan de raad worden aangeboden voor vaststelling. Er zijn in 2024 verschillende onderzoeken naar woningbouwbehoeftes, woonzorg en huisvesting van eigen inwoners in gang gezet. Deze krijgen in 2025 vervolg via analyses en aanbevelingen. Specifiek voor Altena is eind 2024 een lokaal woningbouwbehoefteonderzoek in gang gezet om beter begrip te krijgen van de lokale opgave. De uitkomsten gaan ons helpen bij het actualiseren van het volkshuisvestingsbeleid voor Altena in 2025 (opvolger Woonvisie). De vitaliteit en leefbaarheid van de Brabantse dorpen en kernen is een belangrijk aandachtspunt. Daarom wordt er Brabantbreed gewerkt aan een set van handvatten, instrumenten en voorbeelden die kunnen helpen om die vitaliteit en leefbaarheid te behouden en zelfs te versterken. Vier regio’s leveren capaciteit en middelen om dit samen voor elkaar te krijgen. Namens de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) is Altena bestuurlijk en ambtelijk trekker van dit project. We zijn de gemeente met het grootste landelijke oppervlak en de meeste kernen in SRBT-verband en vinden het belangrijk om kansen te creëren voor onze eigen kernen.
In 2023 ontvingen we een grote subsidie van het Rijk om de start van vijf projecten over de drempel te helpen. Aan die subsidie was een snelle start van de projecten verbonden. De bouw van een van de projecten startte al in 2023. De overige vier zijn in 2024 gestart. Daarnaast hebben we een provinciale subsidie toegezegd gekregen om personele capaciteit in te huren voor woningbouwprojecten. In 2024 is budget beschikbaar gesteld ter stimulering van innovatieve woonvormen. Dit budget is meerjarig opgenomen in de begroting. Er heeft nog geen uitwerking plaatsgevonden om dit innovatiebudget aan initiatieven beschikbaar te kunnen stellen. Deze uitwerking vindt plaats in 2025. In 2024 hebben 35 starters een starterslening ontvangen van maximaal € 30.000. Daarmee was het budget eind 2024 uitgeput. Begin 2025 stemde de raad in met een ophoging van het beschikbare budget voor startersleningen.
Op basis van het jaarplan 2024 is door middel van concrete projecten invulling gegeven aan het realiseren van de doelen van het programma circulair voedselsysteem. Veruit het merendeel van de projecten is succesvol doorgepakt vanuit 2023 of met succes in 2024 opgestart. Het versterken van de samenwerking met partners heeft in 2024 een impuls gekregen door het organiseren van drie ‘transitielab’ bijeenkomsten waarbij de korte keten centraal stond. In samenhang hiermee zijn via een masterclass zes lokale ondernemers verder op wege geholpen met hun propositie voor de korte keten.
62
Het Altenakatern met specifieke aandacht voor lokale aanbieders (zevenenzestig verkooppunten in beeld) en De Week van ons Eten (voorheen Dutch Food Week) hebben opnieuw bijgedragen aan meer bewustwording van ‘de maaltijd van morgen’ (waarbij productie en consumptie van voedsel minder impact op het milieu, de leefomgeving en onze gezondheid hebben). De Week van Ons Eten had meer dan 4.000 bezoekers. Er zijn verspreid over zeven dagen negen verschillende activiteiten georganiseerd. De doelgroepen voor de activiteiten varieerden van kinderen tot volwassenen en ouderen, specifiek agrariërs en van beleidsmakers tot onderwijs en maatschappelijke organisaties.
De regionale samenwerking op het gebied van afval en grondstoffen heeft in 2024 definitief vorm gekregen. Er is een medewerker in gezamenlijk dienst van de samenwerkende partijen. Deze initieert en coördineert diverse initiatieven. Er is nog veel pionierswerk te verrichten op de weg naar een circulaire economie voor wat betreft grondstoffen. We zien veel kansen maar iedere kans is omgeven door uitdagingen. We zetten kleine stapjes in de goede richting
63
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Omgevingswet Toepassen van de regels en werken naar de doelen van de Omgevingswet.
•
Vaststellen van een of meer eerste wijzingen van het "tijdelijk” omgevingsplan (waarmee het Omgevingsplan Altena wordt opgebouwd).
vanaf 2024
•
Het (leren van) evenwichtig toekennen van functies aan locaties.
vanaf 2024
•
•
•
•
(Leren) werken naar de doelen van de Omgevingswet: integraal en samenhangend en met een balans tussen beschermen en benutten.
64
vanaf 2024
In 2024 is begonnen met de basisstructuur en regelopzet (‘regelbibliotheek’) van het Omgevingsplan Altena, dat uiterlijk 31 december 20231 definitief moet zijn. Deze zijn nodig om wijzigingen van het 'tijdelijk’ Omgevingsplan te kunnen inpassen in het Omgevingsplan Altena. In 2024 bleek het nog te vroeg voor de eerste wijzigingen, omdat in 2023 veel plannen zijn ingediend onder de Wet ruimtelijke ordening. Hiermee wordt ervaring opgedaan bij de opbouw van het Omgevingsplan, maar ook bij het verlenen van omgevingsvergunningen. Bij de verkenning van het instrument 'Programma's onder de Omgevingswet’ groeit het besef over de genoemde doelen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Veense Put De ruimtelijke, juridische en feitelijke situatie op de Veense Put op rechtvaardige wijze in overeenstemming met elkaar brengen.
•
•
Met de eigenaren sluiten we anterieure overeenkomsten met het oog op de realisatie van de gewenste kwaliteitsverbetering en het mogelijk maken van permanente bewoning op de Veense Put. Aansluitend wordt een wijziging van het Omgevingsplan voorbereid.
2024 en verder
•
De algemene uitgangspunten zijn geformuleerd en hierover wordt met de eigenaren in gesprek gegaan.
2024 en verder
•
Na deze gesprekken wordt bezien in samenspraak met de medeoverheden hoe de algemene uitgangspunten verwerkt kunnen worden in het Omgevingsplan.
•
Er zijn in 2023 en tot nu toe onder het stelsel van schaarse rechten geen vergunningen verleend voor de huisvesting van arbeidsmigranten.
•
In 2024 is een aanbestedingstraject gestart voor het vinden van een marktpartij die een meerjaren ontzorgingsprogramma gaat uitvoeren. Dit gaat particuliere woningeigenaren zoveel mogelijk helpen bij alles rondom het verduurzamen van de woning. In spoor B (buurtaanpak) zal dit zeer intensief zijn en in spoor A (gemeentebreed) minder intensief. Voor een specifieke doelgroep (eigenaarbewoners van energetisch slechte woningen) is in 2024 zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd t.b.v. de uitvoering van de regeling Lokale Aanpak Isolatie. Om verduurzaming op grotere schaal mogelijk te maken en daarbij te
Arbeidsmigranten We gaan op zorgvuldige wijze ruimte bieden aan de ontwikkeling van huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten.
•
2024
Monitoren en handhaven beleidsregels arbeidsmigranten.
Duurzaamheid Uitvoering Warmtevisie Altena 2021.
•
We stellen uitvoeringsplannen op voor spoor A en B van de Warmtevisie
65
Q3 2023 – Q1 2024
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting voldoen aan de eisen die de wet stelt aan bescherming van gebouw bewonende diersoorten, is in 2024 succesvol een aanbestedingstraject voor het opstellen van een SMP (SoortenManagementPlan) doorlopen.
•
•
•
Q4 2023 en verder
We voeren deze plannen uit in samenwerking met onder andere de woningcorporaties.
We zetten ons in om belemmeringen voor verduurzaming van Woudrichemse vesting en monumenten weg te nemen.
We doen onderzoek naar het lokaal toepassen van alternatieve warmtebronnen zoals groen gas en aquathermie.
•
Om Verenigingen van Eigenaren (VvE) te helpen bij de verduurzaming van hun complexen, is Altena in 2024 een samenwerking aangegaan met het VvE Transitie Centrum Brabant (VTCB).
•
De woningcorporaties zijn nauw betrokken bij de uitvoering van de Warmtevisie. Zij hebben hun eigen verduurzamingsopgave. In de prestatieafspraken is vastgelegd dat die corporaties de zo veel mogelijk laten ‘landen’ bij de huishoudens die dit het hardst nodig hebben.
•
In overleg met bewoners van de Woudrichemse vesting en de Commissie Omgevingskwaliteit zijn de regels voor de verduurzaming van nietmonumenten binnen de vesting nader uitgewerkt en in 2024 door het college vastgesteld.
•
Na vaststelling van de technische en financiële haalbaarheid is met het waterschap en de woningcorporatie onderzocht welke vervolgstappen zouden moeten worden gezet. Onder regie van de warmtecoördinator van de RES wordt dit wordt verder uitgewerkt. Binnen het Europese project CIRCUS onderzoekt ZLTO wat de mogelijkheden zijn voor agri-PV (combinatie van zonnepanelen mét een volwaardige agrarische functie) en groen gas uit
Q3 2023 en verder
Q3 2023 en verder
•
66
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Openbare laadinfrastructuur.
We stellen een plaatsingsplan op (Q3 2023) en zorgen voor de uitvoering.
Q3 2023 en verder
Altena energie-eiland.
•
We verkennen mogelijkheden in samenwerking met Enexis en de provincie Noord-Brabant met inbreng van verschillende lokale partijen zoals Altena Nieuwe Energie.
2024
•
We stimuleren het plaatsen van zonnepanelen op bedrijven(terreinen) en zetten ons in om op bedrijventerrein de Rietdijk een Smart Energy Hub op te zetten (met ondersteuning vanuit de RES).
Q2 2023 en verder
Status
Toelichting mest. Ten aanzien van groen gas is inmiddels duidelijk wat de theoretische potentie is en globaal waar een collectieve vergister zou kunnen worden gerealiseerd. De marktpartij die de laadpalen plaatst, heeft in 2024 op locaties waar vraag is of gaat ontstaan 10 laadpalen geplaatst. •
De energiesysteemstudie is afgerond en is besproken met de raad. In samenhang met het opstellen van het RPE-WBEB (Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant Energie in Balans, de nieuwe naam van de RES 2.0). biedt de studie houvast bij het nemen van strategische beslissingen ten aanzien van het lokale energiesysteem.
•
Voor bedrijventerrein de Rietdijk hebben we, in samenwerking met Enexis parkmanagement, in beeld gebracht welke mogelijkheden er vanuit het elektriciteitsnet zijn voor samenwerking tussen bedrijven. Hierbij is ook gekeken naar de samenhang met de uitbreiding. In samenwerking met de BIZ is voor de bedrijventerreinen in Werkendam eveneens een start gemaakt met
RES 2.0
We herijken de RES 1.0 naar RES 2.0 in 2024.
Oplevering eind 2024
De openbare verlichting uitvoeren in 100% LED.
We vervangen conventionele verlichting door LED-verlichting.
2024
67
de opzet van een smart Energy Hub. De raad is op 3-12-2024 geïnformeerd over het RPEWBEB. Dit is in concept klaar en bevat onder andere 7 bestuurlijke keuzes. Het RPE omvat het hele energiesysteem en is daarmee breder dan de RES 1.0. Het in 2025 vast te stellen RPE-WBEB is in 2025 voorgelegd voor wensen en bedenkingen. Eind 2024 was ca. 97% van de straatverlichting uitgevoerd met LEDlampen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Gebruikmaken van (alternatieve) vormen van energieopslag.
We doen onderzoek naar (alternatieve) vormen van energieopslag. (Onderdeel van Altena Energie Eiland).
2024
Dit hangt samen met de Energiesysteemstudie. In het RPE-WBEB neemt energieopslag een belangrijke plaats in, bijvoorbeeld als het gaat om het plaatsen van grootschalige grid-batterijen.
Wonen Kaders formuleren voor het aanbieden van woonruimte voor inwoners met een zorgvraag.
Vaststellen Woonzorgvisie.
2024
De woonzorganalyse is in 2023 afgerond. In de regio is afgesproken om in 2024 gezamenlijk te komen met een afsprakenkader. In dit afsprakenkader gaat het over de regionale opgaven en de verdeling van doelgroepen. Lokaal gaan we kijken hoe we de uitkomsten van de woonzorganalyse kunnen vertalen naar een geschikt document.
Het woonaanbod in de 21 kernen van Altena in 2030 is duurzaam, veelzijdig, kwalitatief, authentiek en passend bij de sociale cohesie van de kernen en de levensfase van de inwoners.
•
Uitvoeren van het Uitvoeringsplan Wonen.
2024-2025
•
Het Uitvoeringsplan Wonen is onderdeel van het Programmaplan Wonen en omvat veel onderdelen. Hierbij is mede voorgesorteerd op de in voorbereiding zijnde Wet versterking regie Volkshuisvesting. Een aantal geformuleerde activiteiten wordt opgepakt na goedkeuring van de wet en/of meegenomen in het op te stellen volkshuisvestingsbeleid Altena (opvolger Woonvisie), die in 2025 aan de gemeenteraad wordt aangeboden voor vaststelling.
•
Opstellen dorpsstrategie Woudrichem.
2024-2025
•
De Kernstrategie Woudrichem (kernstrategie omdat Woudrichem stadsrechten heeft) ligt op schema. De voorbereidingen zijn in het voorjaar gestart. In het najaar van 2024 worden inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden uit Woudrichem geraadpleegd over hun ideeën en visie voor Woudrichem op de lange termijn.
•
Opstellen dorpsstrategie Sleeuwijk.
2024-2025
•
De voorbereidingen voor de Dorpsstrategie Sleeuwijk worden gestart nadat de Kernstrategie
68
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting Woudrichem loopt. De planning is nog steeds om deze voorbereiding in het najaar van 2024 te starten.
•
Stimuleren bijzondere woonvormen.
2024
•
Op verzoek van de raad is het beleid mantelwonen vastgesteld. Naast mantelzorgwonen biedt dit starters op de woonmarkt een extra mogelijkheid om te starten. In de tweede helft van 2024 communiceren we over de mogelijkheden van mantelwonen in Altena. Ook gaan we communiceren over de ruimte voor andere woonvormen.
•
Realiseren van 1 of 2 projecten met flexwoningen.
2024-2026
•
Voor de realisatie van een groter flexwonenproject in opdracht van de gemeente en/of Bazalt Wonen is vooralsnog geen geschikte bouwgrond beschikbaar. Los van een gemeentelijk initiatief is er in Altena ook ruimte voor een flexproject van derden. We gaan nadrukkelijker communiceren over de wens en ruimte voor dergelijke initiatieven.
Circulair voedselsysteem Voortgang boeken op de weg naar een circulair voedselsysteem.
•
•
•
Coördineren van het transitielab korte keten, waarin de gemeente samen met gebiedspartijen concrete experimenten, projecten en onderzoeken uitvoert. Het verder opbouwen en versterken van het ondersteuningsnetwerk voor agrarische ondernemers op basis van de pilot uit 2023. Uitvoering plan van aanpak voor een meer biologische en lokale kantine en catering in samenwerking met MidZuid.
69
2024
Er is een jaarplan voor 2024 opgesteld met daarin twaalf projecten. De projecten zijn volop in ontwikkeling; zo wordt voortgang geboekt op weg naar een circulair voedselsysteem; een paar voorbeelden: • Door het transitielab en de masterclass korte keten weten partijen elkaar te vinden en worden initiatieven verder verrijkt (o.a. ‘Helden van Altena’ via SPAR, ‘de Buurderij’). • Het ondersteuningsnetwerk is voortgezet en helpt agrarisch ondernemers adequaat verder.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
•
Planning
Status
Toelichting •
Actieve deelname aan de carbon farming pilot, om de samenwerking tussen bedrijven en boeren in Altena te vergroten Inzichtelijk maken hoe we de partnersamenwerking kunnen intensiveren om te komen tot nog meer gedeeld eigenaarschap voor het realiseren van de doelen van het programma
• •
•
Meer externe financiering voor het programma circulair voedselsysteem.
•
•
Groeiende bewustwording bij onze inwoners over herkomst en gebruik van gezonde voeding.
•
Deelname aan subsidieproces voor de Regiodeal West-Brabant met twee projectfiches rondom duurzaam bodembeheer en gezonde en plantaardige voeding. Verkennen nieuwe kansen voor externe financiering van het programma circulair voedselsysteem in samenwerking met onze subsidieadviseur.
2024
Organiseren van de Week van Ons Eten (voorheen Dutch Food Week Altena).
Q3 2024
70
•
•
•
De samenwerking met onze eigen cateringpartner wordt voortgezet en samen met andere cateraars en horecagelegenheden in Altena zijn we aan de slag met de doelen van het project (meer dan tien horecagelegenheden bieden in ‘De Week van Ons Eten Altena’ een lokaal geproduceerde of plantaardige maaltijd). Er zijn drie nieuwe bedrijven aan de carbon farming pilot toegevoegd. Partnersamenwerking is nadrukkelijk onderdeel van de subsidieaanvraag GLB-subsidie Kennis & Informatie. In 2024 is gestart met een verkenning van het thema circulaire economie en de betekenis voor Altena. Samen met onze lokale partners bereiden we de projecten voor die voortkomen uit de fiches uit de Regiodeal West-Brabant (‘Vruchtbare bodem voor meer vitaliteit’ en ‘Plantaardig van boer tot bord’). Samen met de subsidieadviseur worden continue kansen onderzocht voor aanvullende externe financiering. Zo is er een subsidieaanvraag ingediend voor de GLB-subsidie Kennis & Informatie en wordt een aanvraag voorbereid voor de GLB-subsidie Samenwerking voor Integrale Gebiedsontwikkeling In oktober is er tijdens De Week van Ons Eten Altena op verschillende manieren aandacht gegeven aan gezonde en lokale voeding: o.a. ‘Kindermenu - Weet wat je eet’, ‘De Groene Loper Documentaires & Dialoog’, ‘Dag van de bodem’, ‘Conferentie circulair voedselsysteem’, ‘Eet de maaltijd van morgen’ en Ontmoet de Boer’’.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
Planning
Uitvoering geven aan het communicatieplan van het programma circulair voedselsysteem.
71
2024
Status
Toelichting •
Als onderdeel van de bewustwordingscampagne is in Juni 2024 een AltenaKatern verspreid onder inwoners.
Altena
50.000-100.000
Nederland
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) (2024) *
76,7
148
150
Hernieuwbare elektriciteit (%) (2022)
25,2
geen data
41,0
Opgesteld vermogen zonne-energie (Wattpiek/inw) (2022)
1.231,1
Energielabel woningen (percentage B of beter) (2024)
48,8
48,9
49,2
Altena
50.000-100.000
Nederland
Gemiddelde WOZ-waarde (x € 1.000) (2024)
396
361
379
Nieuwgebouwde woningen (per 1.000 woningen) (2023)
4,6
8,6
9,1
Demografische druk* (%) (2024)
77,1
75,3
70,4
1.088,2
* Exclusief milieustations
* De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot het aantal personen van 15 tot 65 jaar. Altena
50.000-100.000
Nederland
901
897
geen data
955
978
geen data
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2024) Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2024) Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
4. Duurzaam Altena (bedragen x € 1.000)
Realisatie
Begroting 2024 2023 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie
Verschil
2024
Lasten
43.531 N
34.390 N
37.789 N
40.002 N
2.213 N
Baten
37.184 V
29.177 V
32.691 V
34.760 V
2.069 V
Saldo programma
6.347 N
5.212 N
5.098 N
5.242 N
144 N
Mutaties reserves
1.979 V
231 V
601 V
938 V
337 V
Resultaat van lasten en baten
4.368 N
4.981 N
4.497 N
4.304 N
193 V
72
Omschrijving
Afwijking x € 1.000 V/N
4. Duurzaam Altena 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
75 N
Vanwege onvoldoende beheercapaciteit prioriteit bij veiligheid, regulier onderhoud plantsoenen en kunstwerken opgeschort. Vanwege onvoldoende beheercapaciteit prioriteit bij veiligheid, regulier onderhoud en planten bomen opgeschort. Meerdere bagger- en onderhoudswerkzaamheden en regulier onderhoud watergangen uitgevoerd. Oorzaken: weersomstandigheden, vegetatiegroei en infrastructurele noodzaak. Arealen vanuit het bestek (lang gras) wijken af van werkelijke arealen. Hierdoor meer werk voor onderhoud gazons dan begroot. Diverse kleine verschillen. 7.2 – Riolering
56 V 86 V 51 N
102 N 64 N 159 V
Netto kosten riolen zijn hoger uitgevallen, waardoor in verband met de kostendekkendheid meer onttrokken moet worden aan de voorziening riolering. Oorzaak is onder meer dat bij aanvang van de werkzaamheden voor reinigen en onderhoud mechanisch de uitvoering versneld is opgepakt. 7.3 – Afval
159 V
70 N
Netto kosten afval zijn lager uitgevallen, waardoor in verband met de kostendekkendheid extra gestort moest worden in de voorziening reiniging. Dit komt onder andere door: De post onderhoud algemeen is fors lager uitgevallen dan verwacht, mede door veel onderhoud eind 2023. Er heeft een niet begrote uitkering plaats gevonden van het resultaat over 2023 vanuit de GR-nazorg. De kosten voor containermanagement zijn fors lager dan begroot en lager dan voorgaande jaren. Het aantal restafval aanbiedingen is minder dan geraamd. Het effect van de 8,6% tariefverhoging (minder aanbiedingen) is onderschat. Het aantal ledigingen van de gft-containers is fors hoger uitgevallen dan verwacht. Het aanbieden van de gft-container is niet beprijst. Hierdoor blijft het aanbod al jaren stijgen. De opbrengst per ton die de gemeente van Verpact ontvangt voor PMD is uiteindelijk hoger geworden dan verwacht op het moment van het vaststellen van de begroting. 7.4 – Milieubeheer
70 N
24 N
Het budget voor beleidsverkenning in het kader van programma Circulair voedselsysteem en vrije ruimte is niet volledig besteed in 2024. Voorgesteld zal wordt dit budget naar 2025 over te hevelen om dan in te zetten voor verkenning beleidsontwikkeling. Er zijn extra onderzoeken uitgevoerd door de OMWB. Daarnaast is een besluit last onder dwangsom in bezwaar vernietigd. Diverse kleine verschillen. 8.1 - Ruimte en leefomgeving
124 V
103 N 45 N 398 V
In 2024 is het beschikbare budget voor de Omgevingswet niet geheel uitgegeven. Het bestedingsplan, dat ten grondslag ligt aan deze bestemmingsreserve passen we daarom per 2025 aan. Hiertegenover staat een nadeel bij de reserve. In 2024 was sprake van veel planprocedures die nog voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn gestart. Daardoor zijn de inkomsten uit leges veel hoger dan geraamd.
73
401 V
149 V
Omschrijving
Afwijking x € 1.000 V/N
Extra ambtelijke inzet ten behoeve van exploitatieprojecten die niet geactiveerd mogen, waardoor er meer in de exploitatie terecht komt dan doorbelast wordt naar de balans. Hier tegenover staan in de toekomst extra opbrengsten als gevolg van kostenverhaal bij de externe initiatiefnemer. Diverse kleine verschillen. 8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein)
201 N
49 V 796 N
Niet voorzienbare storting in de verliesvoorzieningen grondexploitatie (zie paragraaf Grondbeleid). Dit bedrag wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve grondexploitaties (zie ook mutaties reserves). Daarnaast is een nadeel ontstaan als gevolg van afsluiten complexen in 2024 binnen de lopende grondexploitaties (zie ook paragraaf Grondbeleid). Dit bedrag wordt in overeenstemming met de nota Grondbeleid onttrokken aan de reserve grondexploitaties (zie ook mutaties reserves). Winstneming Zandweide Dussen welke in de reserve grondexploitaties wordt gestort (zie ook mutaties reserves). Er zijn meer voorbereidingskosten en haalbaarheidskosten gemaakt dan begroot.
519 N
Diverse kleine verschillen.
66 N
8.3 - Wonen en bouwen
301 N
156 V 66 N
264 V
Door capaciteitsproblemen zijn de middelen voor gemeentelijke financiële stimulering van innovatieve woon- en bouwvormen niet besteed (€ 100.000). Ook zijn niet alle geplande werkzaamheden uitgevoerd (bijvoorbeeld kernstrategie Sleeuwijk) of zijn werkzaamheden later gestart dan beoogd (zoals opvolger Woonvisie). Daarnaast hebben we gebruik gemaakt van de flexpoolregeling van de provincie, waardoor sprake is van een meevaller vanuit externe subsidiestromen. De gelden zijn wel nodig voor het uitvoeren van de inspanningen, zoals vastgelegd in het Programmaplan Wonen. Een piek in de aanvragen net voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet waardoor er meer baten voor bouwvergunningen zijn dan begroot. Meer externe advies- en juridische kosten met betrekking tot complexe dossiers bij omgevingsvergunningen. Diverse kleine verschillen.
217 V
153 V 79 N 27 N
Mutaties reserves programma 4 0.10 - Mutaties reserves
337 V
Lagere onttrekking reserve Omgevingswet wegens minder gemaakte kosten. Zie ook de toelichting bij taakveld 8.1. Een niet voorzienbare onttrekking uit de reserve grondexploitaties voor de dekking van de stortingen in de verliesvoorziening grondexploitaties (zie de toelichting bij taakveld 8.2 en de paragraaf Grondbeleid). Er is een aantal complexen afgerond, waarvan het resultaat ten laste komt van de algemene reserve grondexploitaties (zie ook analyse taakveld 8.2 en de paragraaf Grondbeleid). Storting winstneming Zandweide Dussen in de reserve grondexploitaties (zie ook analyse taakveld 8.2 en de paragraaf Grondbeleid). Diverse kleine verschillen. Eindtotaal
401 N 519 V
301 V
156 N 74 V 193 V
74
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Tanis
Uitwerken mobiliteitsvisie
Wethouder Tanis
Ontsluiting kern Werkendam
Wethouder Tanis
A27 en onderliggend wegennet
Wethouder Tanis
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen
Wethouder Schipper
Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting
De nieuwe ontsluiting van de kern Werkendam maakt onderdeel uit van de visie Werkendam Noord. Deze is in 2024 verder uitgewerkt tot een advies voor een voorkeursscenario vanuit het bureau waarbij de raad is gevraagd wensen en bedenkingen kenbaar te maken.
Tijdens 10 bijeenkomsten met ongeveer 300 betrokken inwoners/bedrijven is gewerkt aan het opstellen van een maatregelenpakket om sluipverkeer uit kwetsbare (woongebieden) te weren. Dat leidt tot concrete werkzaamheden en afsluitingen van wegen gedurende delen van de dag en voor een enkele weg gedurende alle dagen. Rijkswaterstaat en ALSÉÉN hebben de gemeenteraad en de inwoners geïnformeerd over de aard en omvang van de werkzaamheden en de noodzaak van (weekend)afsluitingen ten behoeve van het snel efficiënt en veilig kunnen werken.
Openbaar vervoer De provincie heeft de nieuwe concessie West-Brabant die op 6 juli 2025 ingaat gegund aan Arriva. Arriva en de provincie Noord-Brabant hebben samen met de gemeente bezien of, en zo ja welk maatwerk nog moet worden geleverd ten aanzien van infrastructuur alsook Bravo Flex. Veren Sinds februari 2024 is het gebruik van de Bergsche Maasveren niet meer gratis voor gebruikers (m.u.v. voetgangers, fietsers en landbouwverkeer). Het gebruik is sindsdien significant minder geworden (nagenoeg gehalveerd). Het Stichtingsbestuur is eind 2024 gestart met het maken van een plan om gebruikers terug te halen richting de veerverbindingen.
75
Het ‘Altena-abonnement’ vindt gretig aftrek: ongeveer 700 gebruikers hebben een 100% kortingsabonnement en ongeveer 170 gebruikers een 50% kortingsabonnement aangeschaft. Dat leverde respectievelijk 90.000 en 4.000 overtochten op. Voor veerverbinding Kop van 't Land is gewerkt aan het overdragen van de exploitatie naar Riveer. In het voorjaar van 2024 zijn de twee elektrische veerponten opgeleverd en overgedragen aan Riveer. Sindsdien wordt een groot deel van de dienstregeling met de elektrische ponten uitgevoerd. Voor de verbinding Veen-Aalst wordt de bijdrage vanuit het Gelders Verenfonds afgebouwd. Dat betekent dat de twee oevergemeenten Altena en Zaltbommel samen moeten opdraaien voor het tekort. Er is in 2024 nog geen nieuwe afspraak tussen de twee oevergemeenten gemaakt. Aan de noordkant over de Boven-Merwede zijn twee lijnen die geëxploiteerd worden door Riveer: de veerverbinding over de Boven-Merwede richting Woudrichem (oostkant) en de veerverbinding over de Boven-Merwede richting Werkendam (westkant). Deze verbindingen wordt sinds 2024 gevaren met een nieuw elektrisch vaartuig. Op zondag vaart de veerverbinding niet. Fietsverbindingen Najaar 2024 is gewerkt aan een nadere opdrachtformulering voor de motie 'De Fiets op 1’. Ook is een eerste verkenning gedaan van de mogelijkheden om de bestande fietsroute langs de A27 op te waarderen/te verbeteren.
Bereikbaarheid voor iedereen In 2024 is gewerkt aan een studie naar bereikbaarheid(sarmoede) binnen Altena. Daaruit is naar voren gekomen dat niet alleen beschikbaarheid van (openbaar) vervoer een probleem is voor een deel van de inwoners. Ook bekendheid, begrijpelijkheid en betaalbaarheid zijn belangrijke factoren die een rol spelen bij bereikbaarheid. Om die reden wordt in 2025 doorgepakt op deze onderdelen. Er wordt een Openbaar Vervoerfolder opgesteld en uitgegeven, er wordt gezocht welke mogelijkheden er zijn om goedkopere abonnementsvormen te introduceren en verenigingen worden gevraagd om hun schouders te zetten onder (openbaar)vervoer binnen de gemeente Altena.
Het beheer, het onderhoud en de vervanging van de beheerobjecten in de leefomgeving geschiedt op kwaliteitsniveau B in overeenstemming met de C.R.O.W. Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte. Beheer is het systematisch plannen, budgetteren, voorbereiden en uitvoeren van activiteiten die erop gericht zijn een object blijvend zijn functie te laten vervullen. Onderhoud behelst het uitvoeren van preventieve dan wel correctieve maatregelen om een object in goede staat te houden of te brengen, waarbij onderhoud kan worden onderscheiden in klein en groot onderhoud. Vervanging Vervanging betreft de maatregel om de kwaliteit van een object weer op het gestelde kwaliteitsniveau te brengen, toegepast aan het einde van de (economische) gebruiksduur, als grooten klein onderhoud niet meer toereikend is, waardoor uiteindelijk een nieuw object ontstaat.
76
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Uitwerking Mobiliteitsvisie (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) https://ap.lc/3qGTb Uitwerking Mobiliteitsvisie.
•
Kernen en woongebieden verkeersveilig inrichten met voetganger en fietser als hoofdgebruiker (project 1) • Aanpak verkeersveiligheidsknelpunten tussen modaliteiten ontwikkelen en uitvoeren (project 2) • Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk fiets (project 9) Deze eerste drie projecten (1, 2 en 9) worden gedekt uit jaarlijkse exploitatiebudget (€ 450.000/jaar). Zoveel als mogelijk wordt meegelift met de voorgenomen werkzaamheden in de openbare ruimte. Daar waar riool- en of weg(beheer)werkzaamheden plaatsvinden wordt bezien in hoeverre maatregelen voor verkeersveiligheid, -bereikbaarheid of -leefbaarheid moeten plaatsvinden. Een en ander gebaseerd op informatie uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid en/of andere data. •
Uitwerken Verkeersvisie Hank (project 3)
77
Permanent
Permanent
Permanent
De projecten ‘1 Kernen en woongebieden verkeersveilig inrichten met focus op voetganger en fietser als hoofdgebruiker’ en ‘2 Aanpak verkeersveiligheidsknelpunten tussen modaliteiten ontwikkelen en uitvoeren’, zijn projecten die de gehele looptijd van de Mobiliteitsvisie beslaan. Kleinere en grotere aanpassingen in de infrastructuur worden vanuit deze drie projecten en investeringsbudgetten opgepakt en gefinancierd. Te denken valt aan onderzoeken naar problemen en mogelijke oplossingen in diverse kernen: Veen, Eethen, Meeuwen en Genderen. Doorgaans na overleg met de dorpsraden.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? o
Status
Toelichting
Sluipverkeer Buitendijk Hank/Nieuwendijk (3.3 zie ook project 16)) Aanleg vrijliggend fietspad Jachtsloot Hank (3.4)
tot en met 2025
M3.3 Sluipverkeer Buitendijk: er is een maatregelenpakket opgesteld samen met de inwoners
tot en met 2026
o
Vrijliggend fietspad Nathalsweg te Hank (3.5)
tot en met 2026
o
Route buitenom (tunnel Kurenpolderweg Hank uitdiepen) (3.6a)
tot en met 2028
o
Nieuwe verbinding KurenpolderwegNathalsweg Hank (3.6b)
tot en met 2028
o
Fietspad Kurenpolderweg (nabij recreatiepark) Hank (3.6c)
2024-2028
o
Vrijliggend fietspad Kurenpolderweg (onder viaduct A27) (3.7)
tot en met 2028
M3.4 Fietspad Jachtsloot: er is nog geen overeenstemming bereikt over de exacte ligging van het fietspad. M3.5 Fietspad Nathalsweg: (inmiddels is een principekeuze gemaakt voor het tracé). Medio 2024 heeft informatiebijeenkomst plaatsgevonden Verwerving is nog niet rond. M3.6a Route buitenom (Uitdiepen tunnel): voorbereidende werkzaamheden zijn in 2024 gestart. In dat kader zijn overleggen gevoerd met betrokken stakeholders. Er is sprake van een lange doorlooptijd omdat afstemming met ALSÉÉn en RWS moet plaatsvinden. Zij hebben nog geen planning van de werkzaamheden aan A27. M3.6b Nieuwe Verbinding Kurenpolderweg – Nathalsweg: dit project hangt nauw samen met 3.6a en 3.6c en is gelijktijdig opgepakt M3.6c Vrijliggend fietspad Kurenpolderweg: dit project hangt nauw samen met 3.6a en 3.6b en is gelijktijdig opgepakt. M3.7 Fietspad Kurenpolderweg-west: dit project hangt nauw samen met 3.6a, 3.6b en 3.6c en is gelijktijdig opgepakt.
o
•
Planning
Start uitvoering (aanbrengen voorbelasting)
Aanpak fietspad langs de Middenweg (project 4).
najaar 2026
78
Aanpak Middenweg Andel-Veen; bestemmingsplan is vastgesteld in najaar 2024. Planvorming en grondverwerving verlopen moeizaam. Door deze vertraging zijn de kosten gestegen. Daarom wordt opnieuw gekeken naar de wijze waarop de verkeersveiligheid op alternatieve wijze kan worden verbeterd.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Permanent
Zorg dragen voor toekomstbestendige veren (project 5).
Status
Toelichting
Sinds februari 2024 is het gebruik van de Bergsche Maasveren niet meer gratis voor gebruikers (m.u.v. voetgangers, fietsers en landbouwverkeer). Altena biedt haar inwoners een kortingsabonnement. Voor veerverbinding Kop van 't Land is gewerkt aan het overdragen van de exploitatie naar Riveer. In het voorjaar van 2024 zijn de twee elektrische veerponten opgeleverd en overgedragen aan Riveer.
•
Aanpak recreatief verkeer opstellen en uitvoeren (project M6)
tot en met 2026
Onderwerp M6 Aanpak recreatiefverkeer opstellen en uitvoeren betreft onder andere het beperken van de overlast van recreatief verkeer (onder andere motorfietsen en wielrenners) op dijklinten en in de Biesbosch. Hieraan is onder andere op de Maasdijk ter hoogte van Andel geacteerd. Voorts hebben in 2024 de verdere voorbereidingen voor aanpassingswerkzaamheden aan de Bandijk plaatsgevonden.
•
Bepalen en inrichten regionale fietsnetwerk in Almkerk en Waardhuizen (project F7)
na 2025
Project F7 Bepalen en inrichten regionale fietsnetwerk in Almkerk en Waardhuizen is (conform planning nog niet in 2024 opgepakt.
•
Verkennen regionale fietsverbinding vanaf de Tol naar de Merwedebrug (project 8)
tot en met 2025
Er heeft in 2024 een eerste verkenning plaatsgevonden naar de aanleg van een ‘doorfietspad’/snelle fietsverbinding tussen de Tol en de Merwedebrug (F8)
•
Ontwikkelen mobiliteitshubs in drie schaalniveaus (project 10)
tot en met 2040
Voor de projecten betreffende de HUBS (O10 en O11) te Hank, Nieuwendijk, De Tol alsook Kromme Nol is onderzocht op welke wijze deze aantrekkelijker kunnen worden ingericht voor de actuele en potentiële
79
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Ontwikkelen interregionale hub De Tol (project 11). In combinatie met ontwikkeling Werkendam Noord-Oost (13) en Bus Rapid Transit
tot 2031
gebruikers van het openbaar vervoer/ overstapvoorzieningen (carpool). Daarbij is onder andere naar veilige stallingsvoorzieningen voor elektrische fietsen, betere wachtruimten, watertappunten en eventueel pakketmuren gekeken. Het opwaarderen van de HUB De Tol (O13) naar een interregionale hub is ‘on hold’ gezet gezien de (logische) koppelingen met de ontwikkeling van Bus Rapid Transport (BRT) en de ontwikkelingen van Werkendam Noordoost.
•
Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (project O12).
Permanent
O12 Het is ons in 2024 nog niet gelukt om daadwerkelijk extra voertuigen en chauffeurs in te zetten voor extra openbaar vervoer op de oostwestlijnen alsook in de avonduren en weekenden.
•
Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer (project 13).
tot en met 2030
Aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) (project 14).
tot en met 2027
•
80
Status
Toelichting
De nieuwe ontsluiting van de kern Werkendam maakt onderdeel uit van de visie Werkendam Noord. Deze is in 2024 verder uitgewerkt tot een advies voor een voorkeursscenario vanuit het bureau waarbij de raad is gevraagd wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Ten aanzien van A13 Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer zijn in 2024 stikstofberekeningen gemaakt die aantonen dat uitvoering van de werkzaamheden mogelijk is. Voorts zijn bestuurlijke afspraken gemaakt die hebben geleid tot een eerste conceptovereenkomst tussen provincie Noord-Brabant en gemeente Altena.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project 15).
tot en met 2031
Over project A15 Slimme Aanpak A27 daadwerkelijk realiseren, kan worden gesteld dat zowel bestuurlijk als ambtelijk overleg heeft plaatsgevonden op de vier sporen: Spoor 1 | Optimale beschikbaarheid HWN - Project A27/ Aannemer - Kwaliteitssprong Openbaar Vervoer 2030 (BGU) - Openbaar Vervoer tijdens de ombouw Spoor 2 | Mobiliteitsmanagement - Bewoners & Logistiek - Smart Mobility Spoor 3 | Verkeersmanagement & Monitoring - Monitoring Spoor 4 | Lokale inframaatregelen - Randvoorwaardelijke mobiliteitstransitie (structureel) - Minder hinder (tijdelijk)
•
Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 (project 16).
tot en met 2026
Tijdens 10 bijeenkomsten met 300 inwoners/bedrijven is een maatregelenpakket opgesteld om sluipverkeer uit kwetsbare (woongebieden) te weren.
•
Aanpak landbouwverkeer (in samenwerking binnen Regio West-Brabant) (18)
2024-2025
Afgerond.
•
Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk auto met aandacht voor slimme voertuigen (project 19)
Permanent
Project A19 Op orde maken kwaliteit hoofdnetwerk auto met aandacht voor slimme voertuigen is nog niet actief opgepakt. We volgen vanaf de zijlijn de ontwikkelingen die hier spelen en haken waar nodig aan.
• •
Opstellen laadstrategie auto (project 20). Opstellen laadstrategie fiets (project 21)
Afgerond Afgerond
Projecten G20 en G21 gaan over verduurzamen van vervoer. Enerzijds de laadstrategie voor auto's (G20) en anderzijds laadpunten voor de elektrische fiets (G21).
81
Status
Toelichting
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting In 2024 zijn ongeveer 100 laadpalen geplaatst. Daarbij werden we in ongeveer 30% van de gevallen geconfronteerd met bezwaren op de voorgestelde locaties. Overleg en soms ene juridische procedure heeft uiteindelijk geleid tot (bepekte) aanpassing van de locaties.
•
Gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes (project 22).
Permanent Project G22 was als laatste project opgenomen in de mobiliteitsvisie. Dit project betreft de zogenaamde mensgerichte maatregelen: gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes. In 2024 is een nieuw meerjarenplan voor mensgerichte maatregelen opgesteld.
De planningen zijn afhankelijk van de voortgang van de procedures als planologische procedure, grondverwerving en dergelijke. Ontsluiting kern Werkendam (projectnummering conform Mobiliteitsvisie Ontsluiting kern Werkendam.
•
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie. tot en met 2030 We onderzoeken de opties tot verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer en nemen hierin een besluit (project 13). A27 en onderliggend wegennet (projectnummering conform Mobiliteitsvisie)
De A27 en het onderliggend wegennet.
•
Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project 15).
tot en met 2031
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie.
•
Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 op basis van het in 2023 uit te voeren onderzoek (project 16)
tot en met 2026
Zie bij Uitwerking Mobiliteitsvisie.
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen (projectnummering conform Mobiliteitsvisie) Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen.
• •
Aanpak mobiliteitshubs in 3 schaalniveaus (project 10). Ontwikkelen interregionale hub De Tol (project 11). In combinatie met ontwikkeling
82
tot 2040 tot en met 2030
Voor de projecten betreffende de HUBS (O10 en O11) te Hank, Nieuwendijk, De Tol als ook Kromme Nol wordt onderzocht op welke wijze deze aantrekkelijker kunnen worden ingericht voor de actuele en potentiële
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Werkendam Noord-Oost en Bus Rapid Transit
•
Toelichting gebruikers van het openbaar vervoer/ overstapvoorzieningen (carpool). Daarbij is in 2024 gekeken naar onder andere veilige stallingsvoorzieningen voor elektrische fietsen, betere wachtruimten, watertappunt en eventueel pakketmuren. Het opwaarderen van de hub De Tol naar een interregionale hub zetten we ‘on hold’ gezien de (logische) koppelingen met de ontwikkeling van Bus Rapid Transport (BRT) en de ontwikkelingen van Werkendam Noordoost.
Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (project 12).
Permanent
O12 Het is ons in 2024 niet gelukt om daadwerkelijk extra voertuigen en chauffeurs in te zetten voor extra openbaar vervoer op de oost-westlijnen alsook in de avonduren en weekenden.
Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting Opstellen Programma Water en Riolering
•
We stellen een Programma Water en Riolering op.
2022-2024
Het Programma Water en Riolering is hernoemd naar Water- en Rioleringsplan (WRP). Het WRP is in 2024 aan de raad aangeboden. Naast het reguliere beheer en onderhoud aan het riool- en watersysteem wordt in de komende planperiode ingezet op het verkrijgen meer inzicht in het riool- en watersysteem.
Planmatig beheer en onderhoud van het watersysteem.
•
Aanbesteding onderhoud watergangen.
2024
•
•
We komen tot besluitvorming over de overdracht van stedelijk water met het Waterschap.
. •
83
Er is een raamovereenkomst voor het onderhoud van onze watergangen opgesteld en is in Q1 van 2024 aanbesteed. De eerste voorbereidingen voor een doorvertaling naar een bestek worden daarna getroffen. Tijdens het bestuurlijk overleg tussen Waterschap Rivierenland en gemeente Altena staat de mogelijke overdracht van stedelijk water
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting geagendeerd. Hier wordt bepaald hoe dit proces verder vorm krijgt.
84
05. Bereikbaar Altena (bedragen x € 1.000)
Realisatie
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie
2023
Begroting 2024 voor wijziging
Lasten
12.468 N
13.138 N
14.084 N
13.798 N
286 V
Baten
2.134 V
1.418 V
2.277 V
2.589 V
312 V
Saldo programma
10.333 N
11.721 N
11.807 N
11.209 N
598 V
Mutaties reserves
3.116 V
410 V
427 V
429 V
2V
Resultaat van lasten en baten
7.217 N
11.311 N
11.380 N
10.780 N
600 V
Omschrijving
Verschil
2024
Afwijking x € 1.000 V/N
5. Bereikbaar Altena 2.1 - Verkeer en vervoer
483 V
Meevaller door opgenomen verplichting voor energiekosten openbare verlichting van de eindafrekeningen van 2022 en 2023. Het voordeel van € 121.000 volgt uit het verschil tussen de raming en de daadwerkelijke aanbesteding onderhoud 2023 en 2024 voor civiele kunstwerken. Het voordeel van € 100.000 is ontstaan door de mogelijkheid de gemaakte kosten voor maatregelen A27 ten laste te brengen van de nog te ontvangen leges A27. Voordeel op onderhoud openbare verlichting door onder andere meer baten dan lasten vanuit schades. Diverse kleine verschillen. 2.4 - Economische havens en watergangen
153 V 121 V 100 V 55 V 53 V 14 N
Diverse kleine verschillen.
14 N
2.5 - Openbaar vervoer
129 V
Meevaller op exploitatie veerdiensten doordat afschrijvingslasten niet in 2024 vallen. Diverse kleine verschillen.
128 V 1 V
Mutaties reserves programma 5 0.10 - Mutaties reserves
2 V
Diverse kleine verschillen
2 V
Eindtotaal
600 V
85
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Sheikkariem
HRM
Wethouder Sheikkariem
Huisvesting, dienstverlening en vastgoed
Wethouder Tanis
Altena in control
Wethouder Sheikkariem
Verwachte ontwikkelingen
Wethouder Tanis
Gemeentelijke belastingen
HR geeft invulling aan het thema 'mens' in de roadmap. In de eerste jaren van het bestuursakkoord is gewerkt aan beleid op het gebied van talentmanagement, instroom en leren en ontwikkelen. In 2024 is de laatste stap gezet met de vaststelling van het vitaliteitsbeleid. Samen vormen deze vier pijlers de basis voor een duurzame, wendbare en toekomstbestendige organisatie. Om een hoogwaardige service te verlenen, is het essentieel om langs deze vier lijnen in onze medewerkers te investeren. We zorgen ervoor dat medewerkers klaar zijn voor de toekomst: vitaal, betrokken en continu in ontwikkeling.
Het streven naar excellente dienstverlening is en blijft het leidende principe achter de manier waarop de organisatieontwikkeling wordt uitgewerkt. De concrete ontwikkelsporen voor de interne sturing hebben we samengebracht in een zogenaamde roadmap. Deze projecten en thema’s richten zich op ‘Mensen’, ‘Rollen en samenspel’, en ‘Processen en Systemen’. Om de thema's meer sprekend te maken voor de medewerkers van gemeente Altena is in 2024 hard gewerkt aan het vormgeven van een infographic. Deze website met een up to date en duidelijk beeld geven van de projecten waar aan gewerkt wordt en vooral antwoord geven op de vraag waarom we aan deze projecten werken. Binnen het thema ‘Mensen’ is in 2024 uiteraard gewerkt aan de eerste stappen in de uitrol van talentmanagement. De kwaliteit van iedere individu staat centraal. Inmiddels hebben ruim 258 medewerkers deze tool ingevuld. Ook is de visie op leren en ontwikkelen geschreven en geïntegreerd in de organisatie. Gemeente Altena streeft ernaar dat haar medewerkers bekwaam zijn en blijven. Daarnaast geloven we dat een vitale gemeenschap begint bij de organisatie zelf. Onez visie op vitaliteit leidt ons in de stappen die we hierin hebben gezet. Onder het kopje ‘Rollen en samenspel’ is in 2024 gewerkt aan het ontwikkelen van ons management.
Met ons management development programma is een eerste stap gezet in de ontwikkeling van de thema's integraal- en diend leiderschap. Om het samenspel verder te
86
optimaliseren is gewerkt aan het bestuurlijk besluitvormingsproces. Het werkproces is aangepast en systemen zijn anders ingericht. Onder de laatse pijler ‘Processen en Systemen’ zijn in 2024 onder andere stappen gezet in de inrichting van onze moderne werkplak. Daarnaast zijn de eerste processen onder handen genomen in het procesgericht verbteren. Ook zijn we in 2024 gestart met het monitoren van de klantervaring. Met de klantcontactmonitor ontvangen we direct feedback bij ieder telefonisch of digitaal contact. Op basis van deze uitkomsten kunnen we gericht maatregelen nemen. Ook hebben we de visie op omnichanneling geschreven. Deze is geschreven om ervoor te zorgen dat via alle kanalen dezelfde informatie beschikbaar is en dezelfde informatie gegeven wordt. Deze projecten zijn onderdeel van de roadmap met als doel een werkomgeving te creëren waarbinnen medewerkers zo goed mogelijk in staat worden gesteld hun primaire taak uit te voeren. Dit alles met als doel een dienstverlening te leveren waar je u tegen zet om zo samen elke dag en stapje te zetten richting het ultieme doel: ‘Gezond en gelukkig oud worden in Altena’.
De gemeenteraad heeft op 4 juli 2023 een besluit genomen over het gewenste scenario voor de huisvesting van de gemeentelijke organisatie. Besloten is om te kiezen voor een uitbreiding van het huidige gemeentehuis in Almkerk, zodat de gehele organisatie vanuit één locatie kan werken. Het college heeft daarop begin juli 2024 een voorlopig ontwerp voor de uitbreiding van het gemeentehuis gepresenteerd. De gemeenteraad heeft in september 2024 gedeeltelijk ingestemd met dit ontwerp en het gevraagde investeringsbudget, maar met een amendement ook een aanvullende opdracht aan het college gegeven tot het onderzoeken van besparingsopties. In december 2024 heeft de raad heeft drie scenario’s beoordeeld en verworpen. Met een motie is het college verzocht om te komen tot een nieuw voorstel en dat in februari 2025 aan de gemeenteraad te presenteren. Het in 2021 vastgestelde strategisch vastgoedbeleid wordt aangevuld met een strategisch beleid voor de maatschappelijke accommodaties. Hiervoor is in 2024 de analysefase doorlopen, gericht op het in beeld brengen van de huidige situatie. Voor alle gemeentelijke maatschappelijke accommodaties zijn de functies, het werkelijke gebruik, de financiën en de benodigde verduurzaming inzichtelijk gemaakt. Deze analyse wordt medio 2025 met de gemeenteraad besproken, waarna gestart wordt met het uitwerken van beleidskaders (zie ook programma 3).
Altena streeft ernaar een betrokken en betrouwbare partner te zijn voor inwoners, raad, college, collega’s, verbonden partijen, andere bestuurslagen, bedrijven, instellingen en toezichthouders. De visie op control beschrijft de ambitie en randvoorwaarden om deze doelen te realiseren. Control betekent het realiseren van vooraf vastgestelde doelen met overeengekomen kwaliteit, middelen en binnen de regelgeving, waarbij risico’s worden beheerst en tijdig wordt bijgestuurd. In december 2024 heeft de directie van gemeente Altena de visie op control vastgesteld met als doel “Heldere sturing en verantwoording vanuit de bedoeling”. Met deze visie geeft de directie richting aan de verdere implementatie van control binnen de organisatie. De implementatie hiervan zal in 2025 verder vorm moeten krijgen binnen de organisatie.
87
De visie is gebaseerd op onderzoek, gesprekken en praktijkervaringen, en sluit aan bij de huidige context van Altena. Altena wil een wendbare organisatie zijn die zich kan aanpassen aan de omgeving en duidelijke kaders heeft. Control betekent ‘de goede dingen doen en de dingen goed doen’, met een focus op strategie, doelstellingen, en een balans tussen hard en soft controls. Control is verbindend en helpt bij het realiseren van maatschappelijke opgaven. Beslissingen moeten onderbouwd zijn met data. Data-gedreven sturing en analyse zijn essentieel voor kwalitatief goed beleid en succesvolle uitvoering. Goed informatiemanagement is daarom benoemd als randvoorwaarde. De verantwoordelijkheid voor control ligt zo dicht mogelijk bij het primaire proces. Het drie lijnen model wordt hierin als volgt gehanteerd: • • •
1e lijn: Integraal management verantwoordelijk voor het realiseren van doelen. 2e lijn: Ondersteunt, adviseert en controleert de 1e lijn. 3e lijn: Controleert het samenspel tussen de eerste en tweede lijn en draagt bij aan procesverbetering.
Uitgangspunt voor de Onroerende Zaakbelasting (OZB) was in 2024 dat de opbrengst uitsluitend verhoogd wordt met de inflatiecorrectie en door areaalgroei. Voor gemeentelijke diensten en producten is het uitgangspunt kostendekkende tarieven, met uitzondering van de grafrechten. Voor de gesloten systemen van riool- en reinigingsheffing geldt kostendekkendheid als uitgangspunt; bij verschillen tussen raming en realisatie wordt de onderliggende voorziening ingezet. De middelen die voor deze doelen worden opgehaald via de lokale heffingen, blijven op die manier gekoppeld aan de reinigingstaken dan wel de riool/wateropgaven.
88
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
HRM HRM-: Vergroten aantrekkelijkheid als werkgever
• • •
•
HRM-R: HR
•
•
Invulling en uitvoering geven aan employer branding. KPI's vaststellen om naamsbekendheid en zichtbaarheid te meten. Samenwerking op het gebied van talentmanagement en leren & ontwikkelen in de regio en het mobiliteitscentrum. Vitaliteitsbeleid vaststellen en uitvoeren om invulling en richting te geven aan de vitale organisatie als onderdeel van het programma Vitaliteit.
Afgerond
We gaan inzetten op netwerken, op het delen van kennis en op een voorbeeld zijn voor anderen door innovatief en vernieuwend te zijn. We moeten ons meer bewust zijn om zaken die wij vanzelfsprekend vinden, te verspreiden en te delen in de regio. We zijn
2022-2026
89
2026 2024-2025
Afgerond
Om ‘Vruchtbare Grond Voor Groei’ krachtig uit te dragen in onze arbeidsmarktcommunicatie, hebben we onze ‘Werken bij’-website vernieuwd en de wervingscampagne ‘Bijzonder’ gelanceerd. Dit heeft niet alleen onze naamsbekendheid in de regio vergroot, maar ook geleid tot het succesvol invullen van meerdere vacatures. Om gemeente Altena als aantrekkelijke werkgever te blijven positioneren, blijven we inzetten op sociale media, regionale evenementen en gerichte wervingscampagnes. Samenwerking en het delen van kennis is gebeurd via het HR-platform. In 2025 zal nadere samenwerking worden onderzocht en een HR-podcast over talentmanagement worden opgenomen. In 2024 is, in samenwerking met het mobiliteitscentrum, een bijeenkomst voorbereid voor portefeuillehouders HR uit de regio West-Brabant. Naast het delen van kennis, zal een eerste verkenning worden gedaan naar trends en ontwikkelingen die op ons afkomen zodat we als regio hierop kunnen voorsorteren.