Bijlage 1 Jaarstukken 2024 bij RV Jaarstukken 2024

•

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

•

•

Planning

Status

Toelichting •

Daarnaast zetten we in op voorlichting en campagnes, om bewustwording te creëren en bij te dragen aan de rookvrije generatie. We arrangeren projecten om gezonde voeding te promoten, zoals de uitvoering van de Gezonde School Aanpak; We geven uitvoering aan het herijkte sportakkoord;

•

•

Wij willen een dementievriendelijke gemeente zijn.

•

•

Vanuit het programma Vitaliteit is dementievriendelijke gemeente een speerpunt. Samen met netwerkpartners en de gemeenschap initiëren we projecten rondom dementie Opstellen en uitvoering plan van aanpak dementievriendelijke gemeente 2023-2026

Plan 2023-2026 gereed Q4 2023

• •

Uitvoering in 2024

•

30

In 2024 gaven we uitvoering aan Sportakkoord 2.0. Hiervoor hebben we een kerngroep opgezet, waarin professionals uit het veld deelnemen. In deze kerngroep wordt ook aandacht besteed aan middelengebruik en de Rookvrije Generatie. Er is een start gemaakt met het plan van aanpak voor de ketenaanpak GLI (gecombineerde leefstijlinterventie) en KnGG (kind naar gezonder gewicht). Het plan van aanpak Vitale Jeugd (JOGG) is opgesteld. Het meerjarenplan dementie 2024-2026 is opgesteld en de uitvoering hiervan loopt. In maart organiseerden wij samen met de GGD West-Brabant een inspirerend congres over dementie voor de provincie, bestuurders en ambtenaren van de betrokken gemeenten. Tijdens het congres was er veel aandacht voor bewustwording over dementie en voor het versterken van de samenwerking in de regio rondom dementie. In april voerden we met Alzheimer Nederland en casemanagers dementie een Dementiescan voor Altena uit. De scan geeft aan op welke punten de gemeente dementievriendelijk is en op welke punten we kunnen verbeteren. Op vier van de zeven onderwerpen (dagactiviteiten, wonen, beleid en ontwikkeling dementievriendelijkheid) doet de gemeente Altena het even goed of beter dan andere deelnemende gemeenten.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting •

•

•

•

31

In juni organiseerden we met Alzheimer café Altena een avond over de Wmo en onze inzet voor een dementievriendelijke gemeente. in juli zijn we gestart met een pilot van één jaar om het aanvraagproces van Wmo-voorzieningen klantvriendelijker en sneller te organiseren. in september organiseerden we een bijeenkomst Ontmoeten en samen bewegen. Het evenement is georganiseerd om mensen met geheugenproblemen en/of dementie, mantelzorgers en vrijwilligers te stimuleren om te (blijven) bewegen in het kader van vitaal ouder worden. We hebben de wenselijkheid en uitvoeringsvorm van wegwijspaden (n.a.v. art. 53 vraag vergeet me niet paden) onderzocht. In 2025 voeren we een pilot uit met deze paden in twee kernen. We willen met deze routes veilige looproutes realiseren voor mensen met dementie én bijdragen aan de bewustwording over dementie bij omwonenden/de omgeving.

Altena

50.000-100.000

Nederland

Banen (per 1.000 inwoners 15-64 jaar) (2023)

614,4

799,4

836,6

Jongeren met een delict voor de rechter (% jongeren 12-22 jaar) (2023) Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar) (2023) Werkloze jongeren (% 16-22 jaar) (2023)

1

1

1

3

5

6

1

2

2

Netto arbeidsparticipatie (%) (2024)

76,3

73,2

73,2

Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners) (2024) Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar) (2022)

151,0

302,7

343,6

98,0

191,6

197,7

Altena

50.000-100.000

Nederland

9,8

11,4

11,5

0,7

1,0

0,9

0,1

0,3

0,3

580

664

650

Jongeren met jeugdhulp (% jongeren tot 18 jaar)(2024) Jongeren met jeugdbescherming (% jongeren tot 18 jaar) (2024) Jongeren met jeugdreclassering (% jongeren 12-23 jaar) (2024) Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners) (2024) Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl

2. Altena Samenredzaam (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024 na wijziging

Realisatie

2023

Begroting 2024 voor wijziging

Lasten

64.183 N

60.049 N

70.579 N

71.006 N

427 N

Baten

21.251 V

13.312 V

22.871 V

22.603 V

268 N

Saldo programma

42.932 N

46.737 N

47.708 N

48.404 N

695 N

Mutaties reserves

1.758 V

215 V

1.126 V

804 V

322 N

41.174 N

46.522 N

46.582 N

47.599 N

1.017 N

Resultaat van lasten en baten

Realisatie

32

Verschil

2024

Omschrijving

Afwijking x € 1.000 V/N

2. Altena Samenredzaam 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie

556 V

Er is minder geld uitgegeven voor Opvang huisvesting bijzondere doelgroepen doordat er geen asielopvangplekken gerealiseerd zijn in 2024. Hiertegenover staat ook een lagere onttrekking uit de reserve (zie ook onder reserves). Een voordeel van € 336.000 ontstaat door een opgenomen, niet begrote baat die volgt uit de opstelling van de SiSa-verantwoording opvang Oekraïne 2024 en door niet begrote ontvangsten voor terugvordering en eigen bijdragen in het kader van opvang Oekraïne. Meer uitgaven in het kader van de energiecompensatie aan maatschappelijke accommodaties. Hier tegenover staat een hogere onttrekking uit de reserve (zie ook onder reserves). Bij het Tavenu is een deel van het geplande groot onderhoud niet in 2024 uitgevoerd, maar doorgeschoven naar begin 2025. Hiertegenover staat een lagere onttrekking uit de reserve (zie ook onder reserves). Bij d'Alburcht zijn in 2024 meer beheerkosten gemaakt door de overname van het beheer door de gemeente. Daarnaast is er veel klachtenonderhoud geweest. Diverse kleine verschillen. 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

261 V

336 V

111 N

122 V

84 N 32 V 69 N

Diverse kleine verschillen.

69 N

6.3 – Inkomensregelingen

103 N

Door de taakstelling van de statushouders is de instroom fors gegroeid. Hierdoor zijn er meer uitkeringen P-wet inkomensvoorzieningen verstrekt en zijn de lasten hoger dan begroot. Diverse kleine verschillen. 6.4 - WSW en beschut werk

75 N

28 N 0 -

Geen verschil. 6.5 – Arbeidsparticipatie

100 N

In 2024 is de bijstandspopulatie beter in kaart gebracht. Om een beeld te vormen van de belastbaarheid van deze inwoners is gebruik gemaakt van externe partijen. Een gevolg van het beter in beeld krijgen van deze groep inwoners is dat er nu meer inwoners gebruik maken van participatietrajecten (als mogelijk richting betaald werk). Diverse kleine verschillen. 6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

90 N

10 N 6 V

Diverse kleine verschillen.

6 V

6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO)

46 N

Stijging door afschaffen inkomenstoets en reguliere stijging door vergrijzing.

54 N

Diverse kleine verschillen.

8 V

6.71b - Begeleiding (WMO)

87 N

Reguliere (jaarlijkse) stijging begeleiding (WMO).

67 N

Diverse kleine verschillen.

19 N

33

Omschrijving

Afwijking x € 1.000 V/N

6.71c - Dagbesteding (WMO)

0 -

6.71d - Overige maatwerkarrangementen

0 -

6.72 - Maatwerkdienstverlening 18-

344 N

De dekking voor de uitgaven PGB's is opgenomen op andere posten. Op de PGB's is ten opzichte van de begroting over 2024 een voordeel ontstaan van € 31.400. Op basis van de gewenste beweging zijn in 2024 minder PGB's toegekend. 6.72a - Jeugdzorg begeleiding

344 N

323 V

De uitgaven voor de PGB's staan op een andere post. Per saldo is op de PGB's is over 2024 een voordeel ontstaan van € 31.400. Op basis van de gewenste beweging zijn in 2024 minder PGB's toegekend. Eind 2024 werd zichtbaar dat jeugdhulpaanbieders over 2024 meer hebben gedeclareerd op de beschikte hulp dan we op basis van de trends van de afgelopen jaren verwachtten. Dit betekent dat ze van de maximale hoeveelheid ondersteuning die ze met de beschikking mochten inzetten, een groter deel hebben gebruikt dan we van tevoren hadden ingeschat. Bij begeleiding blijkt dit uiteindelijk minder te zijn geweest dan dat bij de vierde kwartaalrapportage 2024 werd geprognosticeerd. Diverse kleine verschillen. 6.72b - Jeugdzorg behandeling

107 V

83 V

4 V 112 N

Eind 2024 werd zichtbaar dat jeugdhulpaanbieders over 2024 meer hebben gedeclareerd op de beschikte hulp dan we op basis van de trends van de afgelopen jaren verwachtten. Dit betekent dat ze van de maximale hoeveelheid ondersteuning die ze met de beschikking mochten inzetten, een groter deel hebben gebruikt dan we van tevoren hadden ingeschat. De uitgaven voor de PGB's staan op een andere post. Per saldo is op de PGB's is over 2024 een voordeel ontstaan van € 31.400. Op basis van de gewenste beweging zijn in 2024 minder PGB's toegekend. Diverse kleine verschillen. 6.72c - Jeugdzorg dagbesteding

489 N

107 V

3 V 42 V

Eind 2024 werd zichtbaar dat jeugdhulpaanbieders over 2024 meer hebben gedeclareerd op de beschikte hulp dan we op basis van de trends van de afgelopen jaren verwachtten. Dit betekent dat ze van de maximale hoeveelheid ondersteuning die ze met de beschikking mochten inzetten, een groter deel hebben gebruikt dan we van tevoren hadden ingeschat. De uitgaven voor de PGB's staan op een andere post. Per saldo is op de PGB's is over 2024 een voordeel ontstaan van € 31.400. Op basis van de gewenste beweging zijn in 2024 minder PGB's toegekend. Diverse kleine verschillen. 6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig

110 N

107 V

2 N 50 V

De uitgaven voor de PGB's staan op een andere post. Per saldo is op de PGB's is over 2024 een voordeel ontstaan van € 31.400. Op basis van de gewenste beweging zijn in 2024 minder PGB's toegekend. Diverse kleine verschillen. 6.73a - Pleegzorg

56 V

6 N 12 V

Diverse kleine verschillen.

12 V

34

Omschrijving

Afwijking x € 1.000 V/N

6.73b - Gezinsgericht

56 N

Diverse kleine verschillen.

37 N

6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig

76 N

Diverse kleine verschillen.

28 N

6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

415 N

Eind 2024 werd zichtbaar dat jeugdhulpaanbieders over 2024 meer hebben gedeclareerd op de beschikte hulp dan we op basis van de trends van de afgelopen jaren verwachtten. Dit betekent dat ze van de maximale hoeveelheid ondersteuning die ze met de beschikking mochten inzetten, een groter deel hebben gebruikt dan we van tevoren hadden ingeschat. Diverse kleine verschillen. 6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

152 N

5 V 568 N

Eind 2024 werd zichtbaar dat jeugdhulpaanbieders over 2024 meer hebben gedeclareerd op de beschikte hulp dan we op basis van de trends van de afgelopen jaren verwachtten. Dit betekent dat ze van de maximale hoeveelheid ondersteuning die ze met de beschikking mochten inzetten, een groter deel hebben gebruikt dan we van tevoren hadden ingeschat. Eind 2024 werd zichtbaar dat jeugdhulpaanbieders over 2024 meer hebben gedeclareerd op de beschikte hulp dan we op basis van de trends van de afgelopen jaren verwachtten. Dit betekent dat ze van de maximale hoeveelheid ondersteuning die ze met de beschikking mochten inzetten, een groter deel hebben gebruikt dan we van tevoren hadden ingeschat. Diverse kleine verschillen. 6.74c - Gesloten plaatsing

136 N

361 N

27 N 29 N

De overschrijding is te verklaren door een uitzonderlijke casus met excessieve ondersteuningsvraag, en bijzondere door de rechtbank opgelegde verplichtingen. 6.81a - Bescherm wonen (WMO)

245 N

35 N

Diverse kleine verschillen.

35 N

6.82a - Jeugdbescherming

97 V

De inzet van jeugdbeschermingsmaatregelen door de rechtbank neemt af in het hele land, en ook in Altena. De afname is iets groter dan we van tevoren hadden ingeschat op basis van trends in de afgelopen jaren.

65 V

6.82b - Jeugdreclassering

2 N

Diverse kleine verschillen.

2 N

7.1 - Volksgezondheid

110 V

Vitaal Altena: In aanloop naar de ontwikkeling van vitaliteitscentra zijn in 2024 minder kosten gemaakt dan verwacht. Het gaat om een voordeel van € 30.000. Daarbij zijn deze kosten voor een groot deel gedekt door de specifieke uitkering IZA (Integraal

35

74 V

Omschrijving

Afwijking x € 1.000 V/N

Zorgakkoord). Voor een kleiner deel worden deze bekostigd vanuit de Regiodeal. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 74.000. Diverse kleine verschillen.

36 V

Mutaties reserves programma 2 0.10 - Mutaties reserves

322 N

Lagere onttrekking reserve onderhoud gebouwen i.v.m. latere afronding onderhoud Tavenu. Zie ook toelichting bij taakveld 6.1. Hogere onttrekking reserve ondersteuning verenigingen i.v.m. energiecrises. Zie ook toelichting bij taakveld 6.1. Lagere onttrekking reserve opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen. Zie ook toelichting bij taakveld 6.1. Eindtotaal

122 N 111 V 311 N

1.017 N

36

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Van Ooijen

Kansengelijkheid

Wethouder Sheikkariem

Gezond leven

Wethouder Van Ooijen

Visie op Werken in Altena 2023 -2026

Wethouder Van Hunnik

Natuur, landschap en water en Gebiedsgerichte Aanpak groen blauw (NPLG) Gebiedsgerichte aanpak groenblauw (NPLG), waaronder agrarische sector

Wethouder Schipper Wethouder Tanis

Bedrijventerreinen

Wethouder Tanis

Maritiem

Wethouder Van Hunnik

Cultuur en cultuurhistorie*

Wethouder Schipper

Recreatie en toerisme

Wethouder Sheikkariem

Strategisch accommodatie-/ vastgoedbeleid

* Burgemeester Lichtenberg: oorlogsmuseum

Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Het NPO-programma is in 2021 gestart om de gevolgen van de coronabeperkingen voor het onderwijs op te vangen. Gemeenten kunnen de Rijksmiddelen voor het NPO inzetten tot en met het einde van schooljaar 2024/2025. In 2024 hebben we een deel van het budget ingezet voor de thuisnabij Entree opleiding in samenwerking met Curio Prinsentuin Andel, het programma MAZL PO (Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen) van de GGD, de pilot OnderwijsZorgarrangementen op SBO De Akker, een regionale projectleider voor betere aansluiting jeugdhulp op school, activiteiten van het jongerenwerk en de inzet van een participatiecoach voor de doelgroep vroegtijdig schoolverlaters (VSV). Onderwijs-Zorg Arrangementen (OZA) De Akker Gezamenlijk hebben de gemeente Altena en Speciaal Basis Onderwijs (SBO) De Akker een pilot OZA ontwikkeld waarin vrij-toegankelijke ondersteuning op het snijvlak tussen onderwijs- en jeugdhulp wordt gerealiseerd. De pilot OZA is opgezet om de extra ondersteuning die nodig is om leerlingen naar eigen kunnen en niveau te laten deelnemen aan het onderwijs gezamenlijk te organiseren. De pilot is in 2023 gestart en eindigt na afloop van schooljaar 2024-2025. In 2024 zijn er verschillende evaluatiemomenten geweest met SBO de Akker en zorgaanbieder De Schutse, zowel op proces als op inhoud.

Ook is er een 1-meting uitgezet onder ouders, docenten en zorgaanbieders.

37

De algemene conclusie is dat de pilot als positief wordt ervaren en de zorgzwaarte in een aantal klassen is afgenomen. Integraal HuisvestingsPlan Onderwijs (IHP) In 2024 is het integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) herijkt en is het IHP Onderwijs 2024-2028 vastgesteld. Het IHP Onderwijs bevat een overzicht en planning van de noodzakelijke vernieuwingen van schoolgebouwen in gemeente Altena en de investeringen die hiermee gemoeid zijn. In het kader van de uitvoering van het IHP lopen er inmiddels 5 nieuwbouw/uitbreidingsprojecten: • Het Hart van Almkerk in Almkerk • De brede school in Wijk en Aalburg (Henri Dunantschool) • De brede school in Genderen (basisschool Het Fundament) • De brede school in Veen (Oranje Nassauschool) • Kindcentrum Werkendam (basisschool Het Baken) Inmiddels is gestart met de bouw van Hart van Almkerk en in de 1e helft van 2025 zal gestart worden met de bouw van de brede scholen in Wijk en Aalburg en Genderen. Daarnaast is in 2024 gestart met opstellen van een businesscases voor nieuwbouw/renovatie basisschool De Halm in Almkerk, nieuwbouw basisschool Eben Haezer in Woudrichem en uitbreiding van basisschool De Morgenster in Sleeuwijk.

Sport In 2024 is uitvoering gegeven aan het beleidskader Vitaal Leven en het thema Sport en Bewegen. Hierin is onder meer het Sportakkoord verwerkt. Vanuit het Sportakkoord is in 2024 Brabant Sport ingezet en is er gewerkt aan de introductie van het nieuwe platform Actief in Altena, wat een goedkopere en effectievere variant is van het eerder gebruikte platform. De inzet van de buurtsportcoaches in het onderwijs is in 2024 afgebouwd. Vervolgens heeft hun inzet een bredere maatschappelijke invulling gekregen. Op deze manier hebben de buurtsportcoaches zich onder meer bezig kunnen houden met eenzaamheid en dementie bij ouderen en valpreventie. Voor de jeugd is er gewerkt aan de verdere uitrol van de MQ-scan en de leefstijlquiz om kinderen bewust te maken van gezondheid en gezonde voeding. Daarnaast spelen de buurtsportcoaches een belangrijke rol in de verdere vormgeving van de ketenaanpakken zoals de GLI. Daar dragen zij bij aan het vinden van de doelgroep en de verbinding met het reguliere sporten beweegaanbod. Sportverenigingen In januari 2024 zijn de verenigingsondersteuners bij team Voorveld gestart, wat heeft geleid tot nog betere contacten met de sportclubs. In 2024 werd een netwerk opgebouwd en van daaruit verschillende vraagstukken, knelpunten en ambities bij sportclubs opgehaald en kregen deze opvolging binnen de organisatie.

Ook werd aandacht besteed aan het belang van sociale veiligheid in de sport en hoe verenigingen dit volgens de normen van NOC*NSF goed kunnen regelen in hun organisatie. Tot slot wisten verschillende verenigingen via de ondersteuners de route te vinden naar

38

het cursusaanbod uit het sportakkoord, waarmee bijvoorbeeld trainerscursussen, procesbegeleiding en bestuurderstrajecten werden uitgevoerd. Sportaccommodaties Na vaststellen van het Meerjaren Investeringsplan (MIP) Sportvelden in februari kon een inhaalslag worden gemaakt in de kwaliteit van de buitensportaccommodaties. Maar liefst 5 sportvelden werden vervangen voor velden met een milieuvriendelijk alternatief voor het infill materiaal (kurk/olijfpit), namelijk bij ACKC, VV Almkerk, VV GDC en VV Achilles Veen. De verenigingen kunnen met deze velden weer jaren vooruit. Hiernaast werd uitvoering gegeven aan het project om kantplanken te plaatsen rondom alle met infill ingestrooide velden. Dit voorkomt verspreiding van het materiaal in de omliggende natuur en zorgt ervoor dat de clubs hieraan minder intensief onderhoud hoeven te plegen. Met behulp van de subsidieregeling ‘verduurzaming maatschappelijke accommodaties' hebben 25 sportaanbieders hun accommodatie verduurzaamt of gaan dit nog doen. Door te investeren in bijvoorbeeld ledverlichting, zonnepanelen, isolatiemateriaal, enzovoort konden energielasten worden verlaagd en zijn de verenigingen daarmee toekomstbestendiger. Daarnaast wordt veelal gerapporteerd dat de vele vrijwilligers die hielpen bij de uitvoering van de projecten zorgden voor meer sociale binding op de club.

De gemeente Altena werkte vanuit het programma Circulair Voedselsysteem ook in 2024 intensief samen met verschillende lokale partijen, de provincie Noord-Brabant en Waterschap Rivierenland aan de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA). Deze aanpak draagt bij aan een vitaal platteland, met een goede kwaliteit van natuur, bodem, water en klimaat en met perspectief voor de agrarische sector. In maart 2024 heeft de provincie besloten de status van GGA Polder van de Toekomst te wijzigen. Het gebiedsproces is daarmee voortgezet als uitvoeringsproces. In september 2024 is het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) geschrapt. Voor de GGA Polder van de Toekomst waren belangrijke mijlpalen: • Downgrade/heroriëntatie GGA Biesbosch en Polder van de Toekomst door provincie NoordBrabant; • Aanstelling onafhankelijke gebiedscoördinator; • Opgavenanalyse landelijk gebied om daadwerkelijke opgaven voor Altena in beeld te brengen voor water, klimaat, bodem, natuur en perspectief agrarische sector; • Gezamenlijk feitenonderzoek met gebiedspartijen; • Opstellen uitvoeringsagenda als aanzet tot subsidieaanvraag Samenwerking voor Integrale Gebiedsontwikkeling; • Aanvraag GLB-subsidie Kennis & Informatie voor ondersteuningsnetwerk agrarische ondernemers Altena.

39

In 2024 is op diverse thema's uitvoering gegeven aan de Uitvoeringsagenda Visie op Werken 2035. Zo is de Economische Adviesraad Altena (EAA) begin 2024 officieel ingesteld met de benoeming van 11 leden. De EAA heeft in 2024 drie adviezen uitgebracht ter versterking van het economisch beleid. Daarnaast is het Cofinancieringsfonds opgericht en zijn de eerste subsidies verstrekt. Hiermee zijn projecten ondersteund die bijdragen aan de ambities uit de Visie op Werken. Eind 2024 is de businesscase van de Maritieme Campus opgeleverd, wat de basis vormt voor de besluitvorming in 2025 over gemeentelijke participatie in de WMI en de Maritieme Campus vanaf 2026. Eind 2024 is begonnen met de uitgifte van Sub-regionaal Bedrijventerrein Giessen (SRBT Giessen) ook is er gestart met civieltechnische werkzaamheden. Naast het beoogde bedrijventerrein is de Ecologische verbindingszone aangelegd. Ook zijn gesprekken met initiatiefnemers voor een ontwikkeling op Veense Steeg Zuid gestart. In 2024 is verder gewerkt aan de gebiedsvisie voor Werkendam Noord waar op termijn ook ruimte voor een bedrijventerrein kan komen. We hebben grote stappen gezet voor de herontwikkeling van de Biesboschhaven/Insteekhaven. Ons Regionaal Ontwikkelbedrijf heeft opdracht gekregen om het project verder in uitvoering te brengen.

Bovendien heeft ons lobbytraject voor de Derde Haven het Maritieme Cluster tot in Den Haag op de kaart gezet. Voor deze ruimtelijke ontwikkelingen hebben wij intensief overleg gevoerd met onze collega's uit de regio Baronie en de Provincie Noord-Brabant.

Cultuurhistorie Als vervolg op de Erfgoedvisie zijn de Uitvoeringsagenda Erfgoed 2023-2027 en de Kerkenvisie Altena vastgesteld. Ook hebben we samen met de vestingbewoners en de Commissie Omgevingskwaliteit een nadere uitwerking opgesteld van de regels voor het verduurzamen van niet-monumenten in vesting Woudrichem. Om drempels voor monumenteigenaren weg te nemen zijn de dubbele leges voor het wijzigen van een monument ingetrokken. Begin 2024 is de Cultuurvisie geëvalueerd. De uitkomsten daarvan zijn meegenomen bij het opstellen van het nieuwe toekomstperspectief voor cultuur, recreatie en toerisme waarmee de vakgebieden cultuur, recreatie en toerisme ook beleidsmatig geïntegreerd worden. Cultuurparticipatie In 2024 hebben wij een ronde gemaakt langs vele kunst- en cultuurverenigingen om te horen waar zij tegenaan lopen met hun activiteiten. De resultaten van deze gesprekken zijn gebruikt bij het opstellen van de subsidieregeling voor vitale verenigingen, die bedoeld was ter compensatie van de coronaperiode. In 2024 zijn aan 70 verenigingen subsidies toegekend uit de subsidieregeling cultuurparticipatie.

40

Cultuureducatie Met het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) hebben wij – via Bibliotheek CultuurPuntAltena die de regeling uitvoert - ruim 3.500 leerlingen bereikt van 19 basisscholen. Wij hebben de voortzetting van de regeling CmK voorbereid, waarover het college begin 2025 besluit. Doel is om zoveel mogelijk leerlingen uit het basis- en voortgezet onderwijs kennis te laten maken met kunst, cultuur en erfgoed zodat zij de kans krijgen zichzelf verder te ontwikkelen. De Muziekwijzer is in 2024 geëvalueerd, op basis waarvan voor de komende vijf jaar afspraken zijn gemaakt.

Een van de speerpunten uit de visie balanceren in de Biesbosch, het uitvoeringsprogramma van de Herijkte visie Recreatie & Toerisme 2021-2025 en het bestuursakkoord 2022-2026 is om inzicht te krijgen in het recreatief gebruik van Nationaal Park de Biesbosch, de schil rondom de Biesbosch en rest van de gemeente Altena en de monitoring en sturing daarvan. Om dit mogelijk te maken, gaan we de komende jaren aan de slag met bestemmingsmanagement. In 2024 is een nulmeting uitgevoerd van het recreatief gebruik en is er een begin gemaakt met het analyseren van de verzamelde data. Daarnaast zijn de voorbereidingen gestart voor het aanbesteden van de tweede fase wat bestaat uit een vraag en aanbod analyse en een druk en draagkracht analyse. Het cultureel erfgoed in Altena is een belangrijk onderdeel van het toeristisch product. Het zichtbaar en beleefbaar maken is daarom een belangrijk aandachtspunt. In zowel het bestuursakkoord 20222026 als de Herijkte visie Recreatie & Toerisme 2021-2025 wordt verwezen naar het digitaal ontsluiten van dit soort informatie met QR-codes. In 2024 zijn we gestart we met een pilot waarin we met verschillende soorten routes gaan meten welke combinatie van communicatiemiddelen het beste werkt om het cultureel erfgoed van Altena digitaal te ontsluiten. De eerste route, een kinderwandelroute door Vesting Woudrichem, is in september geopend.

Activiteiten Biesboschsamenwerking In mei 2022 heeft de gemeenteraad de Visie Balanceren in de Biesbosch vastgesteld. In het Biesboschnetwerk wordt samengewerkt aan de gezamenlijke missie om Nationaal Park de Biesbosch te behouden en te versterken voor toekomstige generaties. In 2024 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: Activiteiten tussen de partners In 2024 is gestart met het herijken van de Algemene Verordening houdende regels ten aanzien van water, land, recreatie en natuur in de Biesbosch (de Biesboschverordening).Verder is in 2024 het Beleidsprogramma Nationale Parken gestart. Het Instituut voor Natuurbeschermingseducatie (IVN) heeft in dit kader namens het Nationaal Park een subsidieaanvraag ingediend voor 2024 en gekregen voor drie hoofdactiviteiten, namelijk versterken van het Biesboschnetwerk, uitdragen van onze gebiedsidentiteit en het zorgen voor beleven in balans met de natuur. Activiteiten met het Biesboschnetwerk In 2024 bestond het Nationaal Park De Biesbosch 30 jaar. Dit is gevierd onder de noemer ‘B&B Vol Leven’ waarin onder andere activiteiten zijn uitgevoerd voor schoolkinderen en jongeren, een film is vertoond en een symposium is georganiseerd.

41

In het kader van het strategisch accommodatiebeleid voor maatschappelijk vastgoed zijn in 2024 de Rapportage functionaliteit en gebruik en de rapportage financiële exploitatie voor deze accommodaties opgesteld. Op basis van deze rapportages en de routekaart verduurzaming van de gemeente Altena is een SWOT-analyse opgesteld. In deze SWOT-analyse worden functionaliteit en gebruik, financiën en duurzaamheid van de verschillende maatschappelijke accommodaties beoordeeld. Deze SWOT-analyse zal in Q2 van 2025 aan de raad worden voorgelegd. Met behulp van de subsidieregeling ‘verduurzaming maatschappelijke accommodaties' hebben meerdere stichtingen hun accommodatie verduurzaamt of gaan dit nog doen. Door te investeren in bijvoorbeeld ledverlichting, zonnepanelen, isolatiemateriaal, enzovoort konden energielasten worden verlaagd en zijn de betreffende dorpshuizen daarmee toekomstbestendiger.

42

Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

Kansengelijkheid We zetten de middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in om de achterstanden op sociaal-emotioneel gebied, die in het onderwijs ontstaan zijn door corona, te verminderen.

•

•

We investeren in het verbeteren van de mentale belastbaarheid en weerbaarheid van kinderen en jongeren. De afgelopen periode zijn hiervoor diverse interventies ingezet die gecontinueerd en/of geïntensiveerd worden. De restmiddelen vanuit het NPO zetten we tot en met schooljaar 2024-2025 in samenspraak met onderwijs en kinderopvang daar in waar nodig.

2022-2025

•

•

•

We verbinden onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp door de preventieve aanpak verder door te voeren. We werken samen op basis van relatie en vertrouwen. We werken samen rondom het kind en we innoveren en

•

De verbindingsfunctionarissen onderwijs en jeugdhulp hebben korte lijnen met de scholen om mee te denken over passende ondersteuning voor een kind.

2024-2026

•

In 2024 heeft het onderwijs de mogelijkheid gekregen om subsidie aan te vragen voor een collectief trainingsaanbod ter bevordering van de mentale weerbaarheid en sociale vaardigheid van leerlingen. We hebben samen met het onderwijs verschillende mogelijkheden verkend om het collectieve cursusaanbod vanaf 2026 anders vorm te geven, zodat we een breed preventief aanbod trainingen kunnen faciliteren in Altena. De jeugdconsulenten kortdurende ondersteuning zijn op individueel niveau inzetbaar om jeugdigen laagdrempelig te kunnen helpen. De methode MAZL richt zich op het verminderen van ziekteverzuim en is op ongeveer de helft van de basisscholen geïmplementeerd. De evaluatiegesprekken met scholen zijn positief en er is verbetering te zien in de verzuimregistratie van scholen ten opzichte van de coronaperiode. Voor kinderen die van de kinderopvang naar het PO gaan is een overdrachtsformulier ontwikkeld. Uit de tussenevaluatie is naar voren gekomen dat het formulier over het algemeen door scholen goed ontvangen is.

43

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

monitoren op het snijvlak tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp.

•

•

Planning

We werken aan een warme overdracht tussen kinderopvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. We experimenteren met een onderwijszorgarrangement bij sbo De Akker waarbij onderwijs- en jeugdhulpondersteuning door 1 hulpverlener in de klas wordt geboden.

Status

Toelichting •

•

•

•

44

Om te innoveren op het snijvlak onderwijs en jeugdhulp is een Pilot OZA ontwikkeld in samenwerking met SBO de Akker. Deze is in het schooljaar 2023 – 2024 gestart. De doelen bij deze pilot zijn dat de leerling meer continuïteit ervaart, de zorgvraag van de leerling vermindert en de leerkracht meer tijd kan besteden aan het onderwijs. Tijdens de tussenevaluaties met SBO De Akker is aangegeven dat de pilot als positief wordt ervaren en de zorgzwaarte in een aantal klassen is afgenomen. Elke gemeente uit de regio WBO gaat aan de slag met de proof of concept (POC). Sterke Lokale Teams, bestaande uit professionals vanuit het brede gemeentelijk sociaal domein, de sociale basis en de gespecialiseerde jeugdhulp, zorgen voor een preventieve, effectieve en efficiënte uitvoering en coördinatie van de (jeugd)hulp. Eind 2024 is het voorbereidend werk voor de POC voltooid, zodat de POC in 2025 van start kan gaan. Met samenwerkingsverband De Langstraat en het PO in de regio Aalburg wordt gewerkt aan passend onderwijs. Ieder half jaar vindt een gebiedsgericht overleg plaats waarin we inhoud en vormgeven aan de gebiedsgerichte benadering. Bij de gebiedsgerichte benadering gaat geen kind het gebied uit, tenzij het niet anders kan. Scholen, gemeente en het samenwerkingsverband werken samen aan mogelijkheden om leerlingen thuisnabij onderwijs te kunnen bieden.

Met samenwerkingsverbanden Driegang en Berseba, Munio en de gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Vijfheerenlanden, WestBetuwe en Molenlanden is gewerkt aan inclusief

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting onderwijs in de regio. We hebben de pilot YOUZ (GGZ in de basisschool) en de pilot jeugdhulp in het orthopedagogisch didactisch centrum (OPDC) geëvalueerd. Ook is er onderzoek gedaan naar de vervoerstromen van het leerlingenvervoer en een analyse over thuiszitters opgeleverd. Op het gebied van inclusieve onderwijshuisvesting is een begin gemaakt aan een handreiking voor scholen en gemeenten.

We bieden kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool, waarbij het onderwijs en de kinderopvang gefaciliteerd is om onderwijsachterstanden zo goed mogelijk aan te pakken. We laten de educatieve partners met elkaar samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden.

•

• •

•

•

•

Goede, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting waar schoolbesturen

•

Doelgroeppeuters starten op 2,5-jarige leeftijd met voorschoolse educatie (VE) en nemen 16 uur per week deel. We verbeteren de toeleiding en het bereik van het VE-aanbod. We zorgen samen met de kinderopvang en de basisscholen voor een doorgaande zorgen leerlijn, zowel in overdracht van voornaar vroegschool, als in ontwikkeling en zorg. We financieren de Taalklas waar leerlingen in de basisschoolleeftijd die de Nederlandse taal nog niet machtig zijn intensief taalonderwijs krijgen. We hebben een focus op taal. Daarvoor zetten we onder andere de BibliotheekCultuurpuntAltena in met BoekStart, Bibliotheek op school en kinderopvang en de Voorleesexpress. We werken aan zicht op bereik, kwaliteit en opbrengsten. Hiervoor gebruiken we de Peutermonitor. We houden de gemeenteraad op de hoogte van de stand van zaken van de uitvoering van

45

2022-2025

•

•

•

•

•

Er is een uniform overdrachtsformulier opgesteld die ingevuld wordt voor alle kinderen die van kinderopvang naar onderwijs toe gaan. Er is een casuïstiek overleg van 0-5 jaar geïmplementeerd waardoor kinderen vroegtijdig in beeld zijn. We bieden interventies aan die zich richten op het bevorderen van de taalontwikkeling (Boekstart, VoorleesExpress, Bibliotheek op school). We stellen met de kerngroep VEsamenwerkingsafspraken op rondom het toeleiding proces van VE-indicatie naar kinderopvang.

In januari 2025 is gestart met de bouw van het Hart van Almkerk. Met de bouw van de brede

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

eigentijds onderwijs kunnen verzorgen in een veilige, uitdagende leeromgeving waar de leerling centraal staat. Huisvesting die een multifunctionele rol in het dorp of de wijk mogelijk maakt door samenwerking met kinderopvang en andere maatschappelijke partners die een rol kunnen spelen in de ontwikkeling van een kind.

Status

Toelichting

het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Hart van Almkerk Uitbreiding Het Baken Werkendam Brede school Genderen Brede school Wijk en Aalburg Brede school Veen

• We verbeteren de samenwerking tussen onderwijs, gemeente en bedrijfsleven.

Planning

-

-

• •

Q4Q3 en Q4

•

Het IHP 2020-2024 wordt herijkt.

We werken toe naar de actie-agenda van 'Onderwijs naar Arbeidsmarkt'. Concrete acties die we nu al inzetten: -

Q2 2024

We faciliteren de kopgroep 'van onderwijs naar arbeidsmarkt' met bijbehorende werkgroepen. We ondersteunen en faciliteren een onderwijs en arbeidsmarkt evenement. De ontwikkelingen van de maritieme campus Werkendam worden benut en een samenwerking met het I-lab Gorinchem wordt verder onderzocht We zoeken proactief aansluiting bij regionale initiatieven in onze eigen arbeidsmarktregio West-Brabant en buurgemeenten die hierbuiten vallen (bijvoorbeeld Waalwijk en Gorinchem)

Q4 Q4 • Doorlopend

•

•

46

school Genderen en de brede school Wijk en Aalburg wordt de eerste helft van 2025 gestart. Ten aanzien van de realisatie van de brede school Veen geldt dat het bestemmingsplan voor De Eng in 2024 nog niet is vastgesteld. Bij basisschool Het Baken is ervoor gekozen om het ontwerp aan te passen. Nu wordt gewerkt aan de afronding van het definitief ontwerp (DO). De herijking van het IHP is in 2024 afgerond. Inmiddels is ook gestart met de businesscases voor basisschool De Halm, basisschool De Morgenster en basisschool Eben Haezer. De Strategie ‘Onderwijs-arbeidsmarkt’ is gereed. De agenda bevat een financiële paragraaf waarin wordt beschreven hoe de samenwerkingen in 2025 ondersteund worden door de gemeente met een vergoeding voor arbeidsmarkt-toeleidende activiteiten in het PO en VO. De kopgroep 'van Onderwijs naar Arbeidsmarkt' is bezig met het uitwerken van een governancestructuur waarbij er duurzaam samengewerkt kan worden tussen scholen, bedrijven en de gemeente, nu en in de toekomst. Alle partijen zijn voorstanders voor een structuur waarin de drie O´s een plek hebben. We startten met de voorbereidingen voor een derde arbeidsmarktevenement (begin 2025) waarbij de focus op de verschillende doelgroepen nog verder wordt uitgebreid. Een projectleider vanuit de gemeente ondersteunt de werkgroep.

De maritieme campus blijft zich ontwikkelen en de samenwerking met I-lab Gorinchem is gezocht. De behoefte vanuit het onderwijs en de verbinding met Sterk Techniek Onderwijs is in kaart gebracht.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting •

Er is nauwe aansluiting bij de arbeidsmarktregio en de regio West-Brabant. In 2024 is de gemeente Altena vertegenwoordigd in de regiegroep.

•

De inzet van de combinatiefunctionarissen in (bewegings-)onderwijstijd werd afgebouwd en de vrijgekomen uren werden direct ingezet in specifieke activiteiten waarmee invulling wordt gegeven aan de doelen uit beleidskader Vitaal Leven en het Sportakkoord in het programma Vitaliteit. Samen met de kerngroep sportakkoord stelden we een werkwijze op om lokale initiatieven, eenmalig en met duurzaam resultaat, te ondersteunen. In samenspraak met de kerngroep wordt jaarlijks beoordeeld op welke sportakkoord ambities de nadruk moet liggen. Er wordt gewerkt aan bijgestelde scenario's en het bijbehorend speelruimtebeleid, waarvan de oplevering in Q2 2025 staat gepland. De subsidieregeling sport en bewegen werd vastgesteld in 2020. De subsidieregeling buitensportaccommodaties werd vastgesteld in 2021 en is in 2023 geactualiseerd. Deze worden in de brede subsidie evaluatie meegenomen, waarvan uitvoering en oplevering in Q2 2025 wordt verwacht.

Gezond leven We koesteren het sportieve karakter van Altena, door sportverenigingen te ondersteunen en in te zetten op meer sportmogelijkheden in de buitenruimte.

• •

•

We zetten de buurtsportcoaches breder in. We geven uitvoering aan het herijkte sportakkoord waarbij we sport- en beweegaanbieders betrekken. Opstellen en implementeren nieuwe subsidieregeling buitensportaccommodaties sport en bewegen.

•

•

•

We willen investeren in het verhogen van de kwaliteit en toegankelijkheid van bestaande sportlocaties en in het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties.

We leveren een strategisch accommodatiebeleid voor de maatschappelijke accommodaties.

Q2 2025

We geven uitvoering aan een nieuwe subsidieregeling compensatie energiekosten en Q4 2024

47

•

In het kader van het strategisch accommodatiebeleid voor maatschappelijk vastgoed zijn in 2024 de Rapportage functionaliteit en gebruik en de rapportage financiële exploitatie voor deze accommodaties opgesteld. Op basis van deze rapportages en de

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

stellen een regeling op voor verduurzaming accommodaties.

•

•

routekaart verduurzaming van de gemeente Altena is een SWOT-analyse opgesteld. In deze SWOT-analyse worden functionaliteit en gebruik, financiën en duurzaamheid van de verschillende maatschappelijke accommodaties beoordeeld. Deze SWOT-analyse zal in Q2 van 2025 aan de raad worden voorgelegd. De ''subsidieregeling verduurzaming maatschappelijke accommodaties Altena'' is inmiddels geëindigd. We investeren in het verbeteren van de toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking bij zwembad Aqua Altena door in Q4 te investeren in een ‘luie trap’. Hiernaast wordt een extra vloeranker geplaatst bij het buitenbad voor de al bestaande tilliften. Dit staat in 2025 op de planning.

Economie en ondernemen We verkrijgen duidelijkheid in toekomstige ontwikkellocaties voor de vestiging van bedrijven in Altena.

•

•

•

•

We ronden de gebiedsvisie voor Werkendam Noord af waarin de definitieve locatie voor een bedrijventerrein wordt voorgelegd We onderzoeken of andere locaties geschikt zijn voor de gewenste uitbreiding zoals opgenomen in de bedrijventerreinenagenda. Op basis van de bedrijventerreinagenda wordt aandacht besteed aan kleine contourcorrecties van bedrijventerreinen gericht op uitbreiding. Ook onderzoeken we herstructureringsmogelijkheden nu er ruimte

48

Q3

Q4

Q4

In de gebiedsvisie Werkendam Noord zijn drie verschillende scenario's voor een bedrijventerrein opgenomen. De scenario's zijn gewogen en er wordt naar een concept voorkeursscenario gewerkt. Begin oktober vindt hierover participatie plaats. Daarna volgt besluitvorming. Samen met de regio en de provincie is een herijking van de programmering van bedrijventerreinen opgestart. We verwachten dat dit de eerste helft van 2025 is afgerond. Deze programmering bepaalt hoeveel hectaren we in Altena kunnen ontwikkelen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

komt op het SRBT Giessen voor evt. herplaatsingen.

Er wordt duidelijkheid verkregen over de haalbaarheid van het plan voor de insteekhaven. We willen een vervolgstap zetten in het verkrijgen van inzicht in de haalbaarheid van de derde haven. We bepalen de rol en scope van de gemeente in de maritieme campus.

•

Status

Toelichting In overeenstemming met de Bedrijvenagenda zijn enkele contourcorrecties momenteel in voorbereiding. De inventarisatie van herstructureringslocaties is opgestart.

Go/ no go besluit op basis van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek wat door het ROB wordt uitgevoerd.

Q2

•

Het onderzoek van de kwartiermaker derde haven wordt afgerond.

Q4

•

Mede op basis van de resultaten uit de businesscase maken we een keuze op welke wijze we als gemeente willen participeren in de maritieme campus.

Q4

Het Haalbaarheidsonderzoek is afgerond en vastgesteld. Op basis hiervan heeft het ROB opdracht gekregen om het project verder in uitvoering te brengen. Het onderzoek is afgerond. Het lobby traject is opgestart. Dit heeft geleid tot een unaniem aangenomen motie in de Tweede Kamer, positieve signalen uit de Provincie en opname in de regionale visie voor bedrijventerreinen (2025). Eind 2024 is de businesscase van de Maritieme Campus opgeleverd, wat de basis vormt voor de besluitvorming in 2025 over gemeentelijke participatie in de WMI en de Maritieme Campus vanaf 2026.

Natuur, landschap en water Kernkwaliteiten van ons waardevolle landschap beschermen.

•

We brengen kernkwaliteiten in kaart of maken ze zichtbaar.

2024 en verder

•

We toetsen ontwikkelingen op bescherming van de landschappelijke kernkwaliteiten en bieden hiervoor een handreiking.

2023 en verder

•

Binnen de Gebiedsgerichte aanpak (GGA) voor het gebiedsprogramma voor het NPLG volgen we deze beschermende lijn.

2022 (op basis van andere

• •

49

•

Er wordt integraal beleid opgesteld voor groen, natuur en landschap. Ruimtelijke ontwikkelingen worden getoetst aan de regeling kwaliteitsverbetering van het landschap Altena 2019. De inhoud van deze regeling wordt gelijktijdig met het opstellen van het landschapsbeleid getoetst. De groenblauwe opgaven water, natuur, klimaat en bodem worden ook integraal meegenomen in het gebiedsproces.

Wat willen we bereiken?

Behoud en vergroten van biodiversiteit.

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen krijgen concrete invulling in ons beleid en laten we integraal meenemen bij ruimtelijke ontwikkelingen.

•

We geven uitvoering aan de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie.

•

Binnen de GGA voor het gebiedsprogramma voor het NPLG nemen we als doelen het behoud en het vergroten van biodiversiteit mee. Bij de transitie is het een kans.

bronnen) en verder 2023 en verder

Status

Toelichting

•

Als actie vanuit de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie wordt er gewerkt aan duurzaam bouwbeleid. Hierin worden de gemeentelijke kaders geschetst voor klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit bij ruimtelijke ontwikkelingen.

vanaf 2022

•

Op basis van de uitvoeringsagenda voeren wij projecten klimaatadaptief uit. Voor een deel van deze projecten zetten wij hierbij de aangevraagde en verleende subsidies (impulsregeling en provinciale bijdrage) in. Deze subsidieaanvragen zijn 100% gehonoreerd en wachten op uitvoering van de projecten.

vanaf 2022

•

De groenblauwe opgaven water, natuur, klimaat en bodem worden ook integraal meegenomen in het gebiedsproces.

Gebiedsgerichte Aanpak groenblauw (NPLG), waaronder agrarische sector Beter inzicht verwerven in de vraagstukken en uitdagingen van onze agrarische sector.

We verwerven inzicht over de wijze waarop agrarische ondernemers in Altena tegen hun toekomst aankijken.

2024

•

•

We faciliteren de agrarische sector (onder andere ruimte voor duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling, perspectief blijvers en stoppers, kavelruil, Altena als experimenteergebied).

•

We halen gericht ruimtelijke belemmeringen in de eigen regelgeving weg (Omgevingsplan Altena), ook in samenwerking met andere overheden.

50

2023-2026

•

De opgavenanalyse landelijk gebied is samen met diverse gebiedspartijen opgesteld en wordt begin 2025 opgeleverd. Daarnaast zijn diverse keukentafel gesprekken gehouden met agrarische ondernemers om beter inzicht te krijgen waar de sector tegenaan loopt. Door inzetten van een zogenoemde casustafel faciliteren we de agrarische sector om met elkaar de juiste ontwikkelingsmogelijkheden voor de sector en/of individuele boer te realiseren. Op de casustafel zijn tot op heden ca 11 ondernemers

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

•

De belangen en kansen van Altena stevig positioneren in het gebiedsprogramma dat provincie Noord-Brabant moet indienen voor het NPLG.

Planning

In het op te stellen grondbeleid nemen we ook op welke wijze de transitie van de landbouw kan worden ondersteund, bijvoorbeeld door kavelruil.

Status

Toelichting

2023-2026 •

•

We participeren proactief in GGA's en gebiedsprogramma NPLG.

2024

•

We versterken de samenwerking met het Waterschap.

2022 en verder

•

•

geholpen om hun plannen concreter te maken en uit te voeren. Voor het op te stellen grondbeleid zijn diverse oriënterende gesprekken geweest met de wethouders, rentmeester intern, P10 gemeenten en federatie particulier grond bezit. Een opiniërende memo is voorbereid. Vanwege de in 2024 gewijzigde koers van de provincie ligt de focus van de GGA Polder van de Toekomst op de uitvoering van projecten via een uitvoeringsagenda. Hiervoor is een onafhankelijke coördinator geworven. De uitvoeringsagenda is de basis voor de GLB-subsidieaanvraag Samenwerking voor Integrale Gebiedsontwikkeling die wordt ingediend in Q2 2025. In september 2024 is het NPLG geschrapt. Om de samenwerking te versterken is een werkbezoek georganiseerd met alle gebiedspartijen en bestuurders van provincie, waterschap en gemeente.

Cultuur en cultuurhistorie De cultuurvisie is weer toekomstbestendig

We maken de keuze op welke manier we het muziekonderwijs voortzetten

• •

We evalueren de cultuurvisie We actualiseren de cultuurvisie op basis van de evaluatie

We evalueren het muziekonderwijs en we komen met een nieuw meerjarenplan voor muziekonderwijs in Altena.

51

Q1 en Q2 2024-2025

De cultuurvisie is geëvalueerd en is voor de zomer aangeboden aan de raad. Er wordt gewerkt aan herijking van de cultuurvisie op basis van de evaluatie en wordt integraal aangepakt met toerisme, recreatie en erfgoed. Deze wordt in Q2 2025 ter besluitvorming aangeboden.

Q2

In Q2 is de evaluatie van het muziekonderwijs gepresenteerd en heeft de gemeenteraad de werkwijze voor de komende vijf jaar vastgesteld.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting

Een verbeterde en meerjarige samenwerking voor het openbaar bibliotheekwerk

De voltooide evaluatie van het bibliotheekwerk uit 2023 vertalen we door naar een nieuwe toekomstbestendige samenwerkingsvorm met Bibliotheek CultuurPunt Altena.

Q3

Een plan van aanpak is gemaakt. Dit is uitgewerkt in een nieuwe visie en aanpak voor de bibliotheek. Deze visie is in Q4 door de raad vastgesteld.

2023

•

2023-2026

•

In 2024 is er een maximaal budget van € 1.287.000 beschikbaar voor subsidieverstrekking aan Bibliotheek Cultuurpunt Altena voor de uitvoering van de wettelijke taken van het bibliotheekwerk. De diensten die zij leveren betreft Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) zijn hiervan uitgesloten. Het realiseren van de ambities en verzilveren van kansen uit de Erfgoedvisie Altena 2022-2027.

•

•

We inventariseren en waarderen (wegen) voor het hele gemeentelijke grondgebied de cultuurhistorische waarden en vormen op basis hiervan beleidsuitgangspunten voor het vervolg.

• •

We stellen een uitvoeringsagenda op ter uitwerking van de Erfgoedvisie Altena 20222027. We voeren de acties uit de uitvoeringsagenda uit. Dit doen we onder meer door te stimuleren, faciliteren, samen te werken en nog meer naar buiten toe te treden. In de uitvoeringsagenda wordt ook extra aandacht besteed aan de waterlinies.

We stellen een digitale kwaliteitsatlas vast. We onderzoeken of we deze kwaliteitsatlas ook voor iedereen digitaal kunnen ontsluiten.

52

• 2023

De uitvoeringsagenda is in oktober 2024 vastgesteld en ter kennisgeving naar de raad gestuurd. Uitvoering van acties en projecten uit de uitvoeringsagenda vindt plaats in de periode 20232027. Voor 2024 hebben we o.a. gerealiseerd: vaststelling kerkenvisie en uitwerking van de regels voor het verduurzamen van nietmonumenten binnen de vesting; opheffen van de dubbele leges voor het wijzigen van een monument; grondradaronderzoek naar archeologische resten van De Burcht in Werkendam; en de aanschaf vitrinekasten t.b.v. de lokale verdeling van de collectie van Grietje Post uit de Oudheidkamer. In de raadsinformatiebrief uit 2024 is aangegeven dat wij streven naar een vaststelling van de kwaliteitsatlas in 2025. Vaststelling is beoogd voor Q3 2025.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

We vormen samen met de kerkeigenaren een visie op de kerkelijke gebouwen binnen de gemeente Altena.

•

2024

•

2024 - 2025

•

•

We stellen een kerkenvisie vast met decentralisatiegelden van het Rijk. Als dat nodig is, stellen we een uitvoeringsagenda op voor eventuele vervolgstappen.

Status

Toelichting De kerkenvisie is december 2024 door de raad vastgesteld. De integrale uitvoeringsagenda kerkenvisie wordt in Q1 2025 samen met de kerken opgesteld. De uitvoeringsagenda wordt door het college vastgesteld, waarbij wensen & bedenkingen van de raad worden meegenomen.

Recreatie en toerisme We verkrijgen inzicht in het recreatief gebruik, en de impact daarvan, in Nationaal Park de Biesbosch, de schil rondom de Biesbosch en de rest van de gemeente Altena

•

Inwoners en bezoekers worden op een interactieve en digitale wijze geïnformeerd over de historische parels van Altena via QR-codes.

Uitvoeren van de pilot waarin we met verschillende soorten routes gaan meten welke combinatie van communicatiemiddelen het beste werkt om het cultureel erfgoed van Altena digitaal te ontsluiten.

•

In het toeristisch seizoen wordt een nulmeting uitgevoerd. We maken een start met het analyseren van de verzamelde data.

2024 2024

2024-2025

In 2024 zijn van mei tot en met november metingen uitgevoerd in de Biesbosch en de Noordwaard met behulp van slimme meetpalen. Daarnaast hebben stakeholders in het gebied relevante data van 2023 en 2024 aangeleverd. Na november is een start gemaakt met het analyseren van de verzamelde data. In het eerste kwartaal van 2025 worden de eerste resultaten gepresenteerd aan de stuur- en klankbordgroep. De voorbereidingen voor de aanbesteding van de 2e fase (kwalitatief onderzoek en analyse) zijn opgestart. Het eerste onderdeel, een wandelroute, gericht op gezinnen met kinderen in Woudrichem is in september geopend. Daarnaast is er gewerkt aan de molentocht die op 15 februari 2025 gelanceerd wordt en zijn de voorbereidingen voor de podcast over Nationaal Park de Biesbosch van start gegaan.

Strategisch accommodatie- / vastgoedbeleid Effectief en efficiënt beheer en/of onderhoud van ons vastgoed.

•

We leveren een strategisch accommodatiebeleid voor de maatschappelijke accommodaties.

Q4 2024

53

•

De bestuursopdracht voorziet in een brede inventarisatie van de huidige situatie, waaronder het aanbod, het gebruik, de financiële exploitatie, vormen van eigendom en beheer, onderhoud en instandhouding en toegankelijkheid. Aan deze inventarisatie wordt duiding gegeven door middel

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Status

Toelichting van inzicht in de sterkten, zwakten, kansen en bedreigingen van de accommodaties (SWOTanalyse). De rapportage van de inventarisatie en SWOT-analyse zien we als eerste stap van het accommodatiebeleid en leggen we in december 2024 voor.

•

Uitbreiding, verduurzaming en renovatie d’Alburcht

54

2023-2026

•

Eind 2023 is gestart met het proces rond d’Alburcht. Inmiddels is een architect aangesteld en ligt er een ontwerp. Naar verwachting zal in het Q2 van 2025 gestart worden met de daadwerkelijke bouwactiviteiten. Het verkrijgen van de noodzakelijke capaciteitsuitbreiding voor elektriciteit kan nog wel voor vertraging zorgen.

Altena

50.000-100.000

Nederland

Functiemenging (%) * (2023)

48,9

52,7

54,2

Vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inwoners 15-65 jaar) (2023)

185,4

170,2

181,8

*

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Altena

50.000-100.000

Nederland

Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen) (2023) *

8,4

5,9

6,3

Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) (2023) **

21

26

27

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv’ers) (%) (2023)

1,9

2,4

2,4

* **

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/ of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/ praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Altena

50.000-100.000

Nederland

55,9

48,7

46,4

Niet-sporters (% inwoners 19 jaar en ouder) (2022)

3. Veelzijdig Altena (bedragen x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2024

Realisatie

2023 voor wijziging

na wijziging

2024

Realisatie

Verschil

Lasten

18.040 N

16.436 N

23.107 N

21.184 N

1.922 V

Baten

3.450 V

3.231 V

5.218 V

4.283 V

935 N

Saldo programma

14.590 N

13.205 N

17.888 N

16.901 N

987 V

Mutaties reserves

656 V

131 N

4.229 V

5.474 V

1.245 V

13.934 N

13.336 N

13.659 N

11.427 N

2.232 V

Resultaat van lasten en baten

55

Omschrijving

Afwijking x € 1.000 V/N

3. Veelzijdig Altena 2.3 - Recreatieve havens

1 V

Diverse kleine verschillen.

1 V

3.1 - Economische ontwikkeling

45 V

Diverse kleine verschillen.

45 V

3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

145 N

Meer uitgaven als gevolg van de werving van directeur ROB. 3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

145 N 21 V

Diverse kleine verschillen.

21 V

3.4 - Economische promotie

27 N

Diverse kleine verschillen.

27 N

4.1 - Openbaar basisonderwijs

53 N

Voor de gym- en zwemlessen van de basisschoolkinderen in Altena maken de basisscholen gebruik van gymzalen en zwembaden verspreid over de gehele gemeente Altena. Deze locaties zijn niet altijd gelegen naast de basisscholen. De gemeente betaalt het vervoer van basisschoolleerlingen van en naar gym- en zwemles. De afgelopen jaren zijn de kosten voor vervoer aanzienlijk gestegen. Dit is landelijk gezien de trend en komt lokaal ook door de school uit Almkerk die tijdelijk gymde in De Jager en daarvoor vervoerd werd. 4.2 - Onderwijshuisvesting

53 N

757 N

De overschrijding van de geraamde kosten heeft verschillende oorzaken: - De huurbedragen zijn geïndexeerd - De belastingen zijn geïndexeerd - De kosten voor de evaluatie van de beheerovereenkomsten waren niet geraamd - De huuropbrengsten zijn op een ander nummer geboekt Niet geraamde tijdelijke huisvesting van Het Fundament. De huidige gebouwen zijn gesloopt en de school is tijdelijk verhuisd naar een andere locatie. In de begroting was uitgegaan van een te activeren last (met kapitaallasten), bij de jaarrekening blijkt dat deze lasten in één keer in de exploitatie genomen moeten worden. Deze lasten worden gedekt met een onttrekking aan de reserve kapitaallasten (zie ook onder reserves). Hogere doorbelasting MFA’s naar dit taakveld door hogere onderhoudslasten van de panden en hogere lasten voor energie. Diverse kleine verschillen. 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

277 N

211 N

255 N 14 N 64 V

Meer ontvangsten RMC gelden en minder uitgaven voor techniekpromotie.

64 V

5.1 - Sportbeleid en activering

10 V

Diverse kleine verschillen.

10 V

56

Omschrijving

Afwijking x € 1.000 V/N

5.2 – Sportaccommodaties

2.007 V

Meer uitgaven in het kader van de energiecompensatie aan maatschappelijke accommodaties. Hier tegenover staat een hogere onttrekking uit de reserve. De kosten voor de uitvoering van het groot onderhoud aan de sportvelden moet rechtstreeks ten laste gebracht worden van de voorziening en niet op het toegekende budget. Hiermee ontstaat een voordeel op dit budget. De initiële storting vanuit de Algemene reserve in de voorziening onderhoud sportvelden is op basis van de BBV-regelgeving niet toegestaan. Hiermee ontstaat een voordeel ten opzichte van de begrote storting van € 2,4 miljoen. Hiertegenover staat dat begrote onttrekking uit de voorziening niet is doorgevoerd omdat de kosten voor het onderhoud rechtsreeks op de voorziening zijn gemuteerd. Een nadeel van € 900.000. Per saldo is sprake van een voordeel van € 1,5 miljoen. Toegerekende inkomsten uit SPUK BTW Sport regeling voor de buiten sportaccommodaties. De huurinkomsten bij sporthal de Jager waren te hoog geraamd. Daarnaast waren de schoonmaakkosten te laag geraamd en was er behoorlijk wat klachtenonderhoud. Diverse kleine verschillen. 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Meer uitgaven in het kader van de energiecompensatie aan maatschappelijke accommodaties. Hier tegenover staat een hogere onttrekking uit de reserve.

Subsidieregeling vitaliteit verenigingen als gevolg van corona niet volledig benut door verenigingen Diverse kleine verschillen. 5.4 - Musea

655 N 1.118 V

1.509 V

167 V 91 N 41 N 264 N 377 N 63 V 50 V 0 -

Geen verschil. 5.5 - Cultureel erfgoed

22 V

Diverse kleine verschillen.

22 V

5.6 – Media

60 V

De SPUK-gelden 2024-2025 voor de bibliotheek zijn niet volledig benut. Restant wordt uitgegeven in 2025. Diverse kleine verschillen. 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie

70 V 10 N 4 V

Diverse kleine verschillen.

4 V

Mutaties reserves programma 3 0.10 - Mutaties reserves

1.245 V

Hogere onttrekking reserve ondersteuning verenigingen i.v.m. energiecrises. Zie ook toelichting bij taakveld 5.2 en 5.3. Hogere onttrekking reserve kapitaallasten i.v.m. tijdelijke huisvesting Het Fundament. Zie ook toelichting bij taakveld 4.2. Diverse kleine verschillen. Eindtotaal

1.032 V 211 V 2 V 2.232 V

57

▪ ▪ ▪

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Sheikkariem

Omgevingswet en ruimtelijke plannen

Wethouder Sheikkariem

Integrale aanpak Veense Put

Wethouder van Ooijen

Arbeidsmigranten

Wethouder Schipper

Duurzaamheid

Wethouder Tanis

Wonen

Wethouder Schipper

Circulair voedselsysteem

Wethouder Schipper

Afval en grondstoffen

De Omgevingsvisie Altena 2040 is aangevuld met kaartmateriaal; hierover is een raadsinformatiebrief gestuurd. In 2024 is de raadswerkgroep Omgevingswet van start gegaan, met informatie, uitleg en verdieping. Er is intern veel aandacht besteed aan het instrument Programma’s onder de Omgevingswet, die de Omgevingsvisie Altena 2040 nader uitwerken. De afspraken over hoe de raad betrokken wordt bij deze programma's, zijn scherper gemaakt.

Regionaal In de Regio West-Brabant (RWB) werkt Altena sinds 2021 samen op basis van een Afsprakenkader arbeidsmigranten. In 2024 is een derde voortgangsrapportage opgesteld. In de voortgangsrapportage is een samenvatting opgenomen. Hieronder de belangrijkste punten: -

-

Alle gemeenten in de stedelijke regio West-Brabant-West zijn conform het afsprakenkader aan de slag met het realiseren met betaalbare huisvesting voor arbeidsmigranten In de stedelijke regio Breda-Tilburg zijn, in tegenstelling tot de regio West-Brabant-West, geen specifieke afspraken over huisvesting van arbeidsmigranten gemaakt. Gemeenten, waaronder Altena, bepalen zelf welke instrumenten zij willen inzetten. De RWB werkt aan een nieuwe strategie waarin er meer duidelijkheid komt rondom vraag en aanbod rondom arbeidsmigranten in een brede zin van het woord.

58

Lokaal De in 2023 vastgestelde beleidsregel huisvesting arbeidsmigranten is de basis voor het lokale beleid in Altena. Deze beleidsregel maakt onderscheid in kleinschalige en grootschalige huisvestingslocaties en geeft de kaders aan waarbinnen het college afwegingen kan maken. Een grootschalige locatie telt tussen de 100 en 150 plaatsen. Er geldt een schaars rechtenstelsel voor grootschalige huisvestingslocaties. Het maximale aantal huisvestingsplaatsen op grootschalige locaties is hiermee vastgesteld op 400 plaatsen. Dit aantal is gebaseerd op een in 2022 uitgevoerd behoefteonderzoek tot 2030. Omdat de huisvesting van arbeidsmigranten een actueel thema is, heeft het college de toezegging gedaan om in 2025 een nieuw behoefteonderzoek uit te voeren en het beleid te evalueren. Aantal huisvestingsplaatsen grootschalige locaties Inmiddels is er één grootschalige huisvestingslocatie van 132 plaatsen gerealiseerd aan De Kromme Nol in Wijk en Aalburg. Een andere grootschalige locatie aan de Middenweg in Andel is vergund, maar nog niet gerealiseerd. Omdat de aanvraag voor deze laatste locatie dateert van vóór het schaarse rechtenstelsel, is een vergunning verleend voor maximaal 274 huisvestingsplaatsen. Het maximaal aantal te vergunnen huisvestingsplaatsen in Altena is hiermee bereikt.