Begroting 2025 - incl amendementen
Tekst van het document
30
2025
2025-2026
2025
2025
3. 4. 5.
We zetten in op preventie en gezonde leefstijl We stimuleren jong en oud om meer te sporten en te bewegen We staan samen voor een vitalere plattelandsgemeente
•
• • •
•
We besteden aandacht aan mentale gezondheid van de jeugd. Hierbij betrekken we maatschappelijke partners, waaronder de scholen. Daarnaast ondersteunen we kwetsbare inwoners, o.a. vanuit de Hartenbrigade, via het KIEM-uur. Samen met netwerkpartners en de gemeenschap initiëren we projecten rondom dementie. We geven vorm aan een digitaal platform (Actief in Altena) waarop inwoners ons sport- en beweegaanbod kunnen vinden. We geven uitvoering aan het uitvoeringsplan Vitaal Platteland met daarin verder onderzoek naar en ontwikkeling van een netwerk van vitaliteitcentra, de RegioDeal Brede Welvaart, implementatie van gezondheidsbeleid binnen het instrumentarium van de Omgevingswet en het versterken van een gezonde leefomgeving met groene ontmoetingsplekken. We geven uitvoering aan het vitaliteitsbeleid van gemeente Altena
31
2025
2025 2025 2025-2028
2025
Altena
Nederland
614,4
836,6
Jongeren (12-21 jaar) met een delict voor de rechter (2022)
1
1
Kinderen tot 18 jaar in uitkeringsgezin (%) (2022)
3
6
Werkloze jongeren 16-22 jaar (%) (2022)
1
1
Netto arbeidsparticipatie (2023)
75,6
73,1
Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners) (2023)
144,2
344,8
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar) (2023)
130,3
191,5
Altena
Nederland
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar) (2023)
12,3
13,5
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar) (2023) Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar) (2023) Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners) (2023)
0,8
1,1
0,1
0,3
600
710
Banen (per 1.000 inwoners van 15-74 jaar) (2023)
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
32
Specificatie taakvelden (bedragen * € 1.000) Programma: 2 Altena samenredzaam
Lasten 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.21 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 - Inkomensregelingen 6.4 - WSW en beschut werk 6.5 - Arbeidsparticipatie 6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.60 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b - Begeleiding (WMO) 6.71c - Dagbesteding (WMO) 6.71d - Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.711 - Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 - Begeleiding (Wmo) 6.713 - Dagbesteding (Wmo) 6.714 - Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.72a - Jeugdzorg begeleiding 6.72b - Jeugdzorg behandeling 6.72c - Jeugdzorg dagbesteding 6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a - Pleegzorg 6.73b - Gezinsgericht 6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c - Gesloten plaatsing 6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 - Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 - Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 - Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.791 - PGB Wmo 6.792 - PGB Jeugd 6.81a - Beschermd wonen (WMO) 6.81b - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.811 - Beschermd wonen (Wmo) 6.812 -
Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo) 6.82 - Geëscaleerde zorg 186.82a - Jeugdbescherming 6.82b - Jeugdreclassering 6.821 - Jeugdbescherming 6.822 - Jeugdreclassering 6.91 - Coördinatie en beleid Wmo 6.92 - Coördinatie en beleid Jeugd 7.1 - Volksgezondheid Totaal lasten
Realisatie 2023
10.229 N 3.192 N 14.977 N 3.931 N 1.280 N 2.032 N 4.962 N 4.323 N 90 N 89 N 3.400 N 1.916 N 1.542 N 455 N 698 N 639 N 3V 2.824 N 2.768 N 524 N 388 N 41 N 727 N 132 N 3.026 N 64.183 N
Begroting 2024 na wijz.
12.812 N 3.088 N 14.196 N 4.144 N 1.771 N 2.000 N 6.175 N 4.890 N 212 N 217 N 2.726 N 2.240 N 1.471 N 149 N 667 N 641 N 2.050 N 3.467 N 1.380 N 703 N 453 N 756 N 172 N 3.504 N 69.884 N
33
Begroting 2025
9.221 N 3.228 N 14.396 N 3.991 N 1.526 N 2.036 N 6.310 N 4.908 N 215 N 216 N 3.716 N 2.528 N 1.662 N 172 N 711 N 682 N 2.159 N 3.920 N 1.349 N 745 N 429 N 795 N 183 N 3.663 N 68.760 N
Mutatie 2025 t.o.v. 2024 na wijz. 3.591 V 139 N 200 N 153 V 245 V 36 N 136 N 18 N 2N 1V 990 N 288 N 191 N 24 N 44 N 40 N 109 N 453 N 31 V 42 N 24 V 39 N 11 N 158 N 1.125 V
Begroting 2026
8.654 N 3.174 N 14.447 N 3.906 N 1.411 N 2.036 N 6.160 N 4.908 N 215 N 216 N 3.663 N 2.528 N 1.662 N 172 N 711 N 682 N 2.159 N 3.920 N 1.327 N 745 N 429 N 795 N 183 N 3.908 N 68.011 N
Begroting 2027
7.904 N 2.861 N 14.459 N 3.818 N 1.437 N 2.036 N 6.160 N 4.908 N 215 N 216 N 4.028 N 2.528 N 1.662 N 172 N 711 N 682 N 2.159 N 3.920 N 1.255 N 745 N 429 N 795 N 183 N 3.735 N 67.016 N
Begroting 2028
7.923 N 2.861 N 14.363 N 3.809 N 1.466 N 2.036 N 6.160 N 4.908 N 215 N 216 N 4.028 N 2.528 N 1.662 N 172 N 711 N 682 N 2.159 N 3.920 N 1.169 N 745 N 429 N 795 N 183 N 3.855 N 66.994 N
Programma: 2 Altena samenredzaam
Baten 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.21 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 - Inkomensregelingen 6.4 - WSW en beschut werk 6.5 - Arbeidsparticipatie 6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.60 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b - Begeleiding (WMO) 6.71c - Dagbesteding (WMO) 6.71d - Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.711 - Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 - Begeleiding (Wmo) 6.713 - Dagbesteding (Wmo) 6.714 - Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.72a - Jeugdzorg begeleiding 6.72b - Jeugdzorg behandeling 6.72c - Jeugdzorg dagbesteding 6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a - Pleegzorg 6.73b - Gezinsgericht 6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c - Gesloten plaatsing 6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 - Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 - Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 - Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 - Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.791 - PGB Wmo 6.792 - PGB Jeugd 6.81a - Beschermd wonen (WMO) 6.81b - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.811 - Beschermd wonen (Wmo) 6.812 -
Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo) 6.82 - Geëscaleerde zorg 186.82a - Jeugdbescherming 6.82b - Jeugdreclassering 6.821 - Jeugdbescherming 6.822 - Jeugdreclassering 6.91 - Coördinatie en beleid Wmo 6.92 - Coördinatie en beleid Jeugd 7.1 - Volksgezondheid Totaal baten Reserves 0.10 - Storting reserves 0.10 - Onttrekking reserves Totaal reserves Saldo baten en lasten inclusief reserves
Realisatie 2023
Begroting 2024 na wijz.
Begroting 2025
Mutatie 2025 t.o.v. 2024 na wijz.
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
8.335 V 58 V 9.783 V 501 V 20 V 49 V 1.951 V 553 V 21.251 V
9.245 V 10.792 V 10 V 414 V 17 V 54 V 1.431 V 232 V 22.195 V
3.075 V 10.867 V 78 V 647 V 17 V 54 V 887 V 232 V 15.857 V
6.170 N 75 V 68 V 233 V 544 N N 6.338 N
2.700 V 10.914 V 3V 997 V 17 V 54 V 179 V 14.863 V
2.279 V 10.914 V 997 V 17 V 54 V V 14.260 V
2.280 V 10.914 V 997 V 17 V 54 V V 14.261 V
403 N 2.161 V 1.758 V
403 N 1.529 V 1.126 V
403 N 754 V 351 V
776 N 776 N
403 N 670 V 267 V
403 N 652 V 249 V
403 N 647 V 244 V
41.174 N
46.563 N
52.553 N
5.989 N
52.881 N
52.508 N
52.490 N
34
Verschillenanalyse 2025 t.o.v. 2024 (bedragen * € 1.000) Programma: 2 Altena samenredzaam Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2024 Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten diverse Bijstelling salarislasten 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.21 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 - Inkomensregelingen 6.4 - WSW en beschut werk 6.5 - Arbeidsparticipatie 6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.60 - Hulpmiddelen en diensten (Wmo) 6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b - Begeleiding (WMO) 6.71c - Dagbesteding (WMO) 6.71d - Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.711 - Huishoudelijke hulp (Wmo) 6.712 - Begeleiding (Wmo) 6.713 - Dagbesteding (Wmo) 6.714 - Overige maatwerkarrangementen (Wmo) 6.72a - Jeugdzorg begeleiding 6.72b - Jeugdzorg behandeling 6.72c - Jeugdzorg dagbesteding 6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a - Pleegzorg 6.73b - Gezinsgericht 6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c - Gesloten plaatsing 6.751 - Jeugdhulp ambulant lokaal 6.752 - Jeugdhulp ambulant regionaal 6.753 - Jeugdhulp ambulant landelijk 6.761 - Jeugdhulp met verblijf lokaal 6.762 -
Jeugdhulp met verblijf regionaal 6.763 - Jeugdhulp met verblijf landelijk 6.791 - PGB Wmo 6.792 - PGB Jeugd 6.81a - Beschermd wonen (WMO) 6.81b - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.811 - Beschermd wonen (Wmo) 6.812 - Maatschappelijke - en vrouwenopvang (Wmo) 6.82 - Geëscaleerde zorg 186.82a - Jeugdbescherming 6.82b - Jeugdreclassering 6.821 - Jeugdbescherming 6.822 - Jeugdreclassering 6.91 - Coördinatie en beleid Wmo 6.92 - Coördinatie en beleid Jeugd 7.1 - Volksgezondheid 0.10 - Reserves Totaal mutaties 2025 t.o.v. 2024
47.085 N 14 N 749 N 2.923 N 81 N 26 N 188 V 111 V 233 V 129 N 1V V 82 V 275 N 172 N 28 N 28 N 97 N 457 N 71 N 26 N 544 N 2N 4N 139 N 776 N 5.925 N
Saldo baten en lasten inclusief reserves 2025
53.009 N
35
Toelichting verschillen € 100.000 of meer op hoofdlijnen NB. De indeling van de taakvelden met betrekking tot het sociaal domein is aangepast. De aanpassingen betreffen een verfijning van de taakvelden, alsmede enkele verschuivingen van taken binnen deze taakvelden. Voor de Begroting 2025 is de gemeente verplicht de nieuwe gedetailleerde taakvelden Wmo en Jeugd te gebruiken. Omdat voor de verschillenanalyse het jaar 2025 met het jaar 2024 vergeleken wordt is in dit onderdeel de vergelijking gemaakt op basis van de oude indeling van de taakvelden. De nieuwe indeling van de taakvelden met bedragen is opgenomen in het overzicht Baten en lasten per taakveld 2025-2028 in het onderdeel Financiële begroting van de Begroting 2025. Diverse bijstellingen salarislasten 800 N Het verschil 2025 ten opzichte van 2024 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao gevolgen die voor een mutatie zorgen in 2025 t.o.v. de oorspronkelijke doorbelasting van de salarissen in 2024 waarin deze niet zat. Daarnaast heeft de jaarlijkse actualisatie plaatsgevonden, waardoor er verschuivingen tussen programma’s en de balans hebben plaatsgevonden.
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 2.923 N Het in de begroting 2024 opgenomen bedrag betreft het resultaat van de kosten in verband met de opvang Oekraïne en de ontvangsten van het Rijk die plaatsvinden op basis van het normbedrag van € 61 per inwoner per dag en het aantal gerealiseerde bedden. Het totaal aan kosten dat begroot is bedraagt € 3,7 miljoen. De verwachte opbrengsten worden geraamd op € 6,5 miljoen. Hieruit volgt een resultaat van € 2,8 miljoen. In de Begroting 2025 zijn voor de lasten en baten geen ramingen opgenomen. Dit geeft dan een nadeel van € 2,8 miljoen. In de Begroting 2024 e.v. zijn de uitgaven voor het vastgestelde programmaplan Opvang huisvesting bijzondere doelgroepen geraamd voor de periode 2024-2028. Voor het jaar 2025 is een lager bedrag opgenomen dan in 2024. Dit geeft in 2025 een voordeel van € 74.000. Als onderdeel van het programma Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd wordt vanaf 2025 geëxperimenteerd met in het klein werken volgens de regiovisie en strategie WBO Jeugd door middel van inrichting van een 'proof of concept' of PoC. Het budget voor de PoC bedraagt in 2025 € 356.000. Ten opzichte van 2024 is er daarmee voor 2025 een nadeel van € 356.000. 6.2 Toegang 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
259 N
6.4 Begeleide participatie In 2025 wordt een hogere integratie-uitkering participatie ontvangen voor de sociale werkvoorziening.
188 V
6.5 Arbeidsparticipatie 111 V De uitgaven conform de overeenkomst partnership MidZuid voor 2024 is hoger dan voor 2025. 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
233 V
36
Het voordeel wordt veroorzaakt doordat vanaf 2025 de eigen bijdrage voor de huishoudelijke ondersteuning inkomensafhankelijk wordt gemaakt. 6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) De aantallen nemen in 2025 toe mede door extra instroom door het wegvallen van de inkomenstoets, waardoor meer inwoners een beroep kunnen doen op huishoudelijke ondersteuning.
129 N
6.72b Jeugdzorg behandeling 268 N Voor de inkoop voor de contracten voor ambulante jeugdhulp van 2025-2026 is een tariefonderzoek uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat de tarieven voor ambulante jeugdhulp, waaronder jeugdhulp behandeling, vanaf 2025 met 13,5% verhoogd moeten worden om marktconforme tarieven te betalen. 6.72c Jeugdzorg dagbesteding 167 N Voor de inkoop voor de contracten voor ambulante jeugdhulp van 2025-2026 is een tariefonderzoek uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat de tarieven voor ambulante jeugdhulp, waaronder jeugdhulp dagbesteding, vanaf 2025 met 13,5% verhoogd moeten worden om marktconforme tarieven te betalen. 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 445 N Voor de inkoop voor de contracten voor ambulante jeugdhulp van 2025-2026 is een tariefonderzoek uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat de tarieven voor ambulante jeugdhulp, waaronder jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf, vanaf 2025 met 13,5% verhoogd moeten worden om marktconforme tarieven te betalen. 6.81a Beschermd wonen (WMO) 544 N In 2024 is de instroom van cliënten beduidend lager (deels verschuiving naar Wmo). Daarmee valt een aanvullend bedrag vrij ten gunste van de exploitatie ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2024. Het is nog niet concreet of er voor 2025 tevens een aanvullend bedrag vrijkomt.
7.1 Volksgezondheid 139 N Op grond van de begroting 2025 van de GGD neemt de bijdrage aan de GGD toe met € 139k. 0.10 Reserves 776 N - Resultaatbestemming in 2024 vanuit 2023 € 443.000 N. In 2024 heeft voor een bedrag van € 443.000 resultaatbestemming uit 2023 plaatsgevonden. In 2025 is deze resultaatbestemming niet meer van toepassing. - Onderhoud aan de welzijnsaccommodatie De Tavenu is voor 2024 € 300.000 hoger dan in 2025.€ 300.000 N - Overige € 36.000 N
37
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Van Ooijen
Kansengelijkheid
Wethouder Sheikkariem
Gezond leven
Wethouder Van Ooijen
Visie op Werken in Altena 2023 -2026
Wethouder Van Hunnik
Natuur, landschap en water en Gebiedsgerichte Aanpak groen blauw (NPLG) Gebiedsgerichte aanpak groenblauw (NPLG), waaronder agrarische sector
Wethouder Schipper Wethouder Tanis
Bedrijventerreinen
Wethouder Tanis
Maritiem
Wethouder Van Hunnik
Cultuur en cultuurhistorie*
Wethouder Schipper
Recreatie en toerisme
Wethouder Sheikkariem
Strategisch accommodatie-/ vastgoedbeleid
* Burgemeester Lichtenberg: oorlogsmuseum
Doorstroomcoaches Het wetsvoorstel 'Gelijke kansen van school naar werk' zal naar verwachting vanaf augustus 2025 in werking treden. Met het wetsvoorstel wordt de doelgroep van de doorstroomcoaches vergroot van 16 tot 23 jaar naar 16 tot 27 jaar. De verbreding van de doelgroep leidt tot een toename van de taken van de doorstroomcoaches. Mogelijk is hiervoor extra formatie nodig. Nog onduidelijk is of we hier voor worden gecompenseerd. Richting de opstelling van de Begroting 2025 hoopten we hierover duidelijkheid te krijgen maar deze is er nog niet. Wanneer deze duidelijkheid er wel is bezien we in hoeverre dit binnen de bestaande budgetten opgevangen kan worden. Bijdrage Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) De gemeenschappelijke regeling RBL heeft een doorontwikkelingsproces doorlopen. Er is gekozen om de basis van de taken voor het RBL op orde te brengen. Via de begrotingswijziging 2024 is deze keuze reeds vastgelegd. De begroting 2025 van het RBL bouwt voort op deze keuze en brengt een kostenstijging met zich mee. Deze kostenstijging is meegenomen in de meerjarenbegroting. De stijgende kosten zijn een gevolg van hogere personeelslasten, het versterken van het beheer van het administratiesysteem JVS en de toevoeging van de secretarisrol. Het gaat om de uitvoering van de wettelijke taken die vallen onder de leerplichtwet.
38
Herijking Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) In 2024 is het Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) uit 2020 voor de gemeente Altena herijkt. Met de herijking van het IHP zijn de huidige en toekomstige projecten geactualiseerd. Daarnaast zijn de verwachte renovaties (na 40 jaar) en vervangende nieuwbouw (na 60 jaar) in het herijkte IHP opgenomen, net als enkele verwachte uitbreidingen bij scholen. Dit heeft tot gevolg dat, rekening houdend met een inflatiepercentage van 2%, de jaarlijkse dotatie aan de reserve onderwijshuisvesting moet worden verhoogd met € 380.000. De gemeenteraad heeft het college met de Motie dotatie Integraal Huisvestingsplan 2024-2029 opgedragen kritisch te kijken naar de uitgangspunten en de dekking op de korte termijn van het vastgestelde IHP. Het college geeft uitvoering aan de motie door het restantkrediet voor de verduurzaming van schoolgebouwen dat na afronding overblijft te behouden voor het IHP Onderwijs en aan te wenden voor het verlagen van de dotatie aan de reserve in de jaren 2025 en 2026 (Collegebesluit 24 september 2024).
Combinatiefunctionarissen Vanaf schooljaar 2024-2025 zijn we de inzet van buurtsportcoaches in onderwijstijd aan het afbouwen volgens het afbouwvoorstel van de denktank Onderwijs. In de eerste helft van 2025 gaat het om een afbouw van meer dan 50% van de huidige inzet. Voor de vrijgekomen uren ligt een plan klaar waarbinnen uitvoering wordt gegeven aan maatschappelijke opdrachten uit het beleidskader Vitaal Leven en het Sportakkoord in het programma Vitaliteit.
In 2023 is de uitvoeringsagenda bij de ‘Visie op Werken in Altena’ vastgesteld. Als een levend document wordt de Uitvoeringsagenda in 2024, 2025 en 2026 voortdurend bijgewerkt en aangevuld om een volledig beeld te geven van alle relevante acties die worden ondernomen om de gemeenschappelijke ambities en doelstellingen te bereiken. In 2025 wordt de samenwerking met het Ondernemershuis Altena, de Economisch Adviesraad, de BIZ-en en andere collectieve initiatieven verder gecontinueerd. Het Cofinancieringsfonds biedt ook in 2025 de mogelijkheid om samenwerkingen en projecten te ondersteunen. In 2024 is begonnen met het ontwikkelen van een evenementenbeleid en zijn de uitgangspunten geformuleerd. In het tweede kwartaal van 2025 wordt het evenementenbeleid afgerond en ter besluitvorming voorgelegd. Daarnaast wordt in 2025 reclamebeleid opgesteld en wordt de voorbereiding voor de actualisatie van de detailhandelsvisie opgestart.
In 2025 wordt er integraal beleid op- en vastgesteld voor groen, natuur en landschap. Hiermee beschermen en versterken we de biodiversiteit en landschappelijke waarden en dragen zo bij aan Altena als groenblauwe oase. Om de natuurgebieden in Altena op een robuuste manier met elkaar te verbinden gaan we vanaf 2025, samen met Waterschap Rivierenland, concreet aan de slag met de realisatie van de resterende opgave voor ecologische verbindingszones. Ook geven we uitvoering aan de acties uit het Water- en Rioleringsplan 2025-2028 en krijgen zo onder andere meer inzicht in ons water- en rioolsysteem.
39
De gemeente heeft in 2023 en 2024 het voortouw genomen in het gebiedsproces Polder van de Toekomst. Dit is mede mogelijk gemaakt met middelen vanuit de gemeente en vanuit de begrotingssubsidie van de Provincie Noord-Brabant. Na de koerswijziging van de provincie (zie ook de Raadinformatiebrief d.d. 8 mei 2024) is het gebiedsproces samen met gebiedspartijen voortgezet als uitvoeringsproces. Een onafhankelijke coördinator zal in overleg met de gebiedspartijen een beperkt aantal concrete projecten definiëren en samen met de gebiedspartijen starten met uitvoering ervan. De via de kadernota 2025 beschikbaar gestelde middelen worden gebruikt voor de inhuur van de coördinator en zullen ook worden aangewend als cofinanciering bij het werven van aanvullende middelen.
Op basis van de in 2023 vastgestelde bedrijventerrein agenda Altena 2023-2027 is in 2024 gestart met de uitvoering van de bijbehorende acties. Op verschillende manieren wordt gezocht naar extra ruimte om aan de uitbreidingsvraag naar bedrijventerrein te voldoen. Subregionaal bedrijventerrein (SRBT) Giessen wordt in 2025 uitgegeven. Voor (grotere) uitbreidingen en ontwikkelingen zijn de nieuwe bedrijventerrein afspraken binnen de regio's van belang. Hiervoor wordt door de provincie een nieuwe behoefteprognose opgesteld. De resulterende regionale programmering vormt het kader vanaf 2025. Aanpalend aan de zoektocht naar nieuwe ruimte voor bedrijvigheid stimuleren en ondersteunen we initiatieven op het gebied van energietransitie, verduurzaming en collectieve samenwerking. Vanaf 2025 gaat extra aandacht uit naar collectieve verduurzaming van bestaande bedrijventerreinen (energie, duurzaamheid, groen en klimaat). We beginnen hiermee eind 2024 op het bestaande en nieuwe bedrijventerrein in Giessen. Het maritieme cluster is een belangrijk speerpunt en een economisch visitekaartje voor Altena. Het optimaliseren van de positie en de kansen voor het cluster vraagt om een samenhangende aanpak en visie voor de toekomst. Een toekomstvisie op de havens is een van de uitvoeringsprojecten uit de bedrijventerreinagenda voor 2025. De voorbereiding hiervan is in 2024 gestart.
In 2024 is het haalbaarheidsonderzoek voor de insteekhaven door het Regionaal Ontwikkelbedrijf (ROB) afgerond. Op basis hiervan wordt in 2024 een principebesluit genomen. Aansluitend wordt het plan voor de insteekhaven en herstructurering in 2025 nader uitgewerkt. Voor de wat langere termijn heeft de gemeente de ambitie voor de aanleg van een nieuwe, derde haven in Werkendam. Deze ontwikkeling is onlosmakelijk verbonden met die van de herstructurering van de bestaande haven en de ontwikkeling van een nieuw (droog) bedrijventerrein in Werkendam-Noord.
In 2025 continueren we de uitvoering van de vestingagenda en de uitvoeringsagenda erfgoed. We geven verder invulling aan de Pilot QRfgoed, waarvan in september 2024 de eerste route (speciaal voor kinderen) is geopend in Woudrichem.
40
Het project bestemmingsmanagement gaat een volgende fase in. Er wordt een vraag- en aanbodanalyse uitgevoerd en een druk- en draagkrachtmeting. Hiermee wordt inzicht verkregen in de invloed van recreatie en toerisme in de Biesboschregio. De uitkomsten van het onderzoek en de analyse worden gebruikt om afspraken te maken met alle stakeholders over de toekomst van de Biesboschregio. Ten slotte zal uitvoering worden gegeven aan de herijkte cultuurvisie. Hierin wordt langs 5 thema's invulling gegeven aan de integrale ambities op het gebied van cultuur, toerisme en recreatie.
Momenteel wordt gewerkt aan de planvorming van het strategisch accommodatiebeleid voor maatschappelijk vastgoed. Hiermee zal de laatste grote harmonisatie binnen de gemeente Altena plaatsvinden. Naar verwachting zal de eerste analyse voor de zomer van 2025 aan de raad worden voorgelegd. De reeds opgestelde meerjaren onderhoudsplannen (MJOP's), de routekaart voor verduurzaming en maatregelen ten behoeve van toegankelijkheid worden hierbij meegenomen. Het strategisch accommodatiebeleid geeft inzicht in het financieel en maatschappelijk rendement van onze locaties en biedt handvatten om toekomstbestendige besluiten te nemen rondom dit vastgoed. We werken toe naar een investeringsagenda voor een goed inzicht in de kosten van het gemeentelijk vastgoed op lange termijn.
In 2025 voert het Streekarchief een aantal beleidsmatige en financiële ontwikkelingen door. De opvallendste ontwikkelingen houden verband met de toename van digitale informatie en de nieuwe huisvesting. Toename digitale informatie Door de toename van digitale informatie, wordt het e-depot steeds belangrijker. Het Streekarchief ervaart een toename van (technische) adviesvragen en geplande uitplaatsingen en overbrengingen naar het e-depot vanuit de deelnemende gemeenten. Dat vraagt om extra capaciteit en expertise. De toename van digitale informatie leidt daarnaast ook tot een toename van beheerkosten en van de kosten die verband houden met duurzame opslag en beschikbaar stellen. Structurele investeringen zijn daarom onoverkomelijk, onvermijdelijk en niet uit te stellen. Nieuwe huisvesting Ook speelt de nieuwe huisvesting van het Streekarchief. Inmiddels hebben SALHA en Gemeente Heusden (als huisvestende gemeente) een intentieovereenkomst ondertekend voor de (ver)bouw van de locaties Pelsestraat 17 en Heesbeen. Hierin zijn afspraken gemaakt over deze herhuisvesting en de verantwoordelijkheid en verwachtingen van de partijen. Door SALHA/gemeente Heusden is verder een Programma van Eisen opgesteld. Dit diende als basis voor het schetsontwerp waarin alle benodigde meters en functies zijn verwerkt.
De vervolgstappen zijn het definitief vaststellen van het schetsontwerp, het bewerken en definitief maken van het Programma van Eisen en het starten van de aanbestedingsprocedure voor de inrichting van de archiefbewaarplaats. Zodra aanvullende en/of meer specifieke financiële informatie van toepassing is, worden de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten daarover geïnformeerd.
41
De incidentele huisvestingskosten die samenhangen met de realisatie van de nieuwe huisvesting van het Streekarchief leiden in 2025 tot hogere lasten. De gemeenteraad is in de eerste Bestuursrapportage 2024 (Kadernota 2025) akkoord gegaan met deze incidentele kosten. De incidentele kosten zijn verbonden aan de structurele huisvestingskosten waarmee de gemeenteraad heeft ingestemd op 12 december 2023. De financiële consequenties van de (her)huisvesting vanaf 2026, zoals opgenomen in het raadsbesluit, zijn in de meerjarenbegroting opgenomen.
De Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) wordt aangepast, onder andere met een zwaardere zorgplicht voor gemeenten. Iedere inwoner moet binnen een redelijke afstand toegang hebben tot een volwaardige openbare bibliotheek. Om aan de vereisten te voldoen betekent dit dat de bestaande vestigingen in Werkendam en Aalburg uitgebreid worden, zowel wat betreft inrichting als openingstijden (en dus personeel). Hiermee is in 2024 een start gemaakt en dit wordt in 2025 verder geeffectueerd. De (voorgenomen) wetswijziging brengt in 2024 en 2025 incidentele extra kosten met zich mee die voor 80% door het Rijk via een SPUK regeling gefinancierd worden. Vanaf 2025 stelt het Rijk structureel een bijdrage per inwoner extra beschikbaar voor het bibliotheekwerk om deze kosten te dekken.
42
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Kansengelijkheid We zetten de middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in om de achterstanden op sociaalemotioneel gebied, die in het onderwijs ontstaan zijn door corona, te verminderen.
•
We verbinden onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp door de preventieve aanpak verder door te voeren. We werken samen op basis van relatie en vertrouwen. We werken samen rondom het kind en we innoveren en monitoren op het snijvlak tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp.
•
•
• •
•
• • We bieden kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool, waarbij het onderwijs en de kinderopvang gefaciliteerd is om onderwijsachterstanden zo goed
•
We investeren in het verbeteren van de mentale belastbaarheid en weerbaarheid van kinderen en jongeren. De afgelopen periode zijn hiervoor diverse interventies ingezet die gecontinueerd en/of geïntensiveerd worden. De methode MAZL die zich richt op het verminderen van ziekteverzuim is in juni 2025 op meer dan de helft van de basisscholen in Altena geïmplementeerd. De restmiddelen vanuit het NPO zetten we tot en met schooljaar 2024-2025 in samenspraak met onderwijs en kinderopvang daar in waar nodig.
2022-2025
De verbindingsfunctionarissen onderwijs en jeugdhulp hebben korte lijnen met de scholen om mee te denken over passende ondersteuning voor een kind. De verbindingsfunctionarissen sluiten standaard aan bij zorgoverleggen op school en denken mee wanneer er problemen zijn rondom een kind. Ze informeren, adviseren en verwijzen door waar nodig is. We werken aan een warme overdracht tussen kinderopvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. In schooljaar 2024-2025 experimenteren we voor het tweede schooljaar met een onderwijszorgarrangement bij sbo De Akker waarbij onderwijs- en jeugdhulpondersteuning door 1 hulpverlener in de klas wordt geboden. De OZA wordt tussentijds en aan het einde van het schooljaar inhoudelijk geëvalueerd om inzicht te krijgen in de effecten. Daarnaast voeren we twee keer per jaar overleg over het proces waarin de werkwijzen rondom de pilot en financiën worden besproken. We starten met de proof of concept (POC) waarbij Sterke Lokale Teams, bestaande uit een netwerk van professionals vanuit het brede gemeentelijk sociaal domein, de sociale basis en de gespecialiseerde jeugdhulp, zorgen voor een preventieve, effectieve en efficiënte uitvoering en coördinatie van de (jeugd)hulp. We continueren de samenwerking met het onderwijs en de samenwerkingsverbanden voor meer inclusief onderwijs.
We hebben een preventief collectief trainingsaanbod dat is gericht op het bevorderen van de mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden van leerlingen in het PO en VO.
2024-2026
Peuters met een VE-indicatie starten op 2,5-jarige leeftijd met voorschoolse educatie (VE) en nemen 16 uur per week deel.
2022-2025
43
Doorlopend 2025
2025-2026
Doorlopend Doorlopend
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
mogelijk aan te pakken. We laten de educatieve partners met elkaar samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden.
•
• • • • Goede, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting waar schoolbesturen eigentijds onderwijs kunnen verzorgen in een veilige, uitdagende leeromgeving waar de leerling centraal staat. Huisvesting die een multifunctionele rol in het dorp of de wijk mogelijk maakt door samenwerking met kinderopvang en andere maatschappelijke partners die een rol kunnen spelen in de ontwikkeling van een kind.
• •
We verbeteren de samenwerking tussen onderwijs, gemeente en bedrijfsleven.
• • • •
• • • •
•
Planning
We verbeteren de toeleiding en het bereik van het VE-aanbod. Gezamenlijk met de JGZ en de kinderopvangorganisaties stellen we een centrale werkwijze en procedure vast rondom het indiceren en toeleiden van doelgroeppeuters. We werken o.a. met uniforme formulieren en maken gebruik van de Peutermonitor om zicht te krijgen op het bereik en de reden van indicatie. Daarnaast is er een casuïstiek overleg van 0-5 jaar waar de betrokken professionals aan één tafel zitten. We zorgen samen met de kinderopvang en de basisscholen voor een doorgaande zorg- en leerlijn, zowel in overdracht van voor- naar vroegschool, als in ontwikkeling en zorg. We financieren de Taalklas waar leerlingen in de basisschoolleeftijd die de Nederlandse taal nog niet machtig zijn intensief taalonderwijs krijgen. We hebben een focus op taal. Daarvoor zetten we onder andere de BibliotheekCultuurpuntAltena in met BoekStart, Bibliotheek op school en kinderopvang en de Voorleesexpress. We werken aan zicht op bereik, kwaliteit en opbrengsten. Hiervoor gebruiken we de Peutermonitor. We houden de gemeenteraad op de hoogte van de stand van zaken van de uitvoering van het IHP Eind 2024 wordt gestart met de bouw van het MFA Almkerk.
In de 1e helft van 2026 zal het gebouw in gebruik genomen worden In 2025 zal gestart worden met de realisatie van het kindcentrum Werkendam Eind 2024 zal gestart worden met de bouw van de brede school Genderen Afhankelijk van de uitkomst van het bezwaar tegen de nieuwbouw van de brede school Wijk en Aalburg zal eind 2024 of in 2025 gestart worden met de bouw van deze brede school In 2025 zal het planologische traject voor het nieuwbouwproject De Engh en daarmee ook voor de brede school Veen afgerond worden.
doorlopend 2025
We stellen de actie-agenda van 'Onderwijs naar Arbeidsmarkt' vast We faciliteren de kopgroep 'van onderwijs naar arbeidsmarkt' met bijbehorende werkgroepen. We ondersteunen en faciliteren een onderwijs en arbeidsmarkt evenement. De ontwikkelingen van de maritieme campus Werkendam worden benut en een samenwerking met het I-lab Gorinchem wordt verder onderzocht. We zoeken proactief aansluiting bij regionale initiatieven in onze eigen arbeidsmarktregio WestBrabant en buurgemeenten die hierbuiten vallen (bijvoorbeeld Waalwijk en Gorinchem).
Q1 Doorlopend Q2 2025
44
2025 2025 2025 2025
Doorlopend
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Gezond leven We koesteren het sportieve karakter van Altena, door sportverenigingen te ondersteunen en in te zetten op meer sportmogelijkheden in de buitenruimte.
We willen investeren in het verhogen van de kwaliteit en toegankelijkheid van bestaande sportlocaties en in het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties.
•
Vanaf het 3e kwartaal 2025 komen, conform de afbouw bewegingsonderwijs, uren beschikbaar van onze buurtsportcoaches. We zetten onze buurtsportcoaches en verenigingsondersteuners (breder) in om onze beleidsdoelstellingen voor Vitaal Leven vanuit het programma Vitaliteit te realiseren • We geven uitvoering aan het herijkte sportakkoord waarbij we sport- en beweegaanbieders betrekken, door budget open te stellen om initiatieven te ondersteunen die aantoonbaar bijdragen aan de ambities van het Sportakkoord. • Met behulp van het digitaal platform Actief in Altena ondersteunen we sportverenigingen en andere aanbieders om sport- en beweegaanbod beter bekend te maken. Vanaf het 1e kwartaal 2025 is het ondersteuningsaanbod voor sportaanbieders zichtbaar. • In het 1e kwartaal 2025 gaan we eenduidige samenwerkingsafspraken maken over de financieringsmogelijkheden en subsidies met de (buiten)zwembaden. We geven uitvoering aan de meerjaren investeringsplanning voor de sportvelden. De veldvervangingen die in 2025 op de planning staan worden tijdens de zomerstop uitgevoerd.
doorlopend
doorlopend
doorlopend
Q1 2025 doorlopend
Economie en ondernemen We verkrijgen duidelijkheid in toekomstige ontwikkellocaties voor de vestiging van bedrijven in Altena
• •
We participeren actief in de herijking van de provinciale behoefteprognose en de daarop gebaseerde regionale afspraken We onderzoeken of andere locaties op termijn verder kunnen worden uitgebreid. •
Op basis van de gebiedsvisie voor Werkendam Noord wordt een definitieve locatiekeuze voor het bedrijventerrein gemaakt die nader wordt uitgewerkt.
•
We ronden het onderzoek naar herstructureringsmogelijkheden af
Q2 2025 Q3 Q4 Q4
Er wordt duidelijkheid verkregen over de haalbaarheid van het plan voor de insteekhaven
•
We geven uitvoering aan het raadsbesluit over het haalbaarheidsonderzoek
2025
We willen een vervolgstap zetten in het verkrijgen van inzicht in de haalbaarheid van de derde haven
•
Afhankelijk van de uitkomsten van het BO MIRT (of de havenontwikkeling weer op de MIRT agenda komt) gaan we het MIRT onderzoek actualiseren tbv de MIRT verkenning.
2025 en verder
We bepalen de rol en scope van de gemeente in de maritieme campus.
•
In 2024 is een besluit genomen over de wijze van participatie in de maritieme campus. In 2025 en de komende jaren wordt de uitvoering van dit besluit gecontinueerd.
2025
45
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Natuur, landschap en water Kernkwaliteiten van ons waardevolle landschap beschermen.
Behoud en vergroten van biodiversiteit.
•
In het kader van het op te stellen beleid ten aanzien van groen, natuur en landschap brengen we de kwaliteiten van ons landschap in beeld en houden we gelijktijdig onze ‘Regeling kwaliteitsverbetering van het landschap Altena’ tegen het licht.
2025
•
In het uitvoeringsproces voor de Gebiedsgerichte aanpak (GGA) voor het gebiedsprogramma voor het NPLG volgen we deze beschermende lijn.
2025
•
We gaan, samen met Waterschap Rivierenland, concreet aan de slag met de realisatie van ecologische verbindingszones tussen natuurgebieden.
2025 en verder
•
Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen krijgen concrete invulling in ons beleid duurzaam bouwen en laten we integraal meenemen bij ruimtelijke ontwikkelingen. We geven uitvoering aan de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Binnen de GGA voor het gebiedsprogramma voor het NPLG nemen we als doelen het behoud en het vergroten van biodiversiteit mee.
Q4 2025 doorlopend 2025 2025 en verder
• •
Gebiedsgerichte Aanpak groenblauw (NPLG), waaronder agrarische sector Beter inzicht verwerven in de vraagstukken en uitdagingen van onze agrarische sector.
• • •
Organiseren van keukentafelgesprekken Organiseren van casustafels vraaggestuurd vanuit de sector Vanuit het GGA gebiedsteam wordt samen met de onafhankelijke gebiedscoördinator de uitvoeringsagenda ‘Polder van de toekomst’ geïmplementeerd en wordt uitvoering gegeven aan twee tot drie concrete projecten (die de kwaliteit van water lucht en bodem waar nodig verbeteren)
2025 2025 2025 en verder
We faciliteren de agrarische sector (onder andere ruimte voor duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling, perspectief blijvers en stoppers, kavelruil, Altena als experimenteergebied).
•
We halen gericht ruimtelijke belemmeringen in de eigen regelgeving weg (Omgevingsplan Altena), ook in samenwerking met andere overheden. Ervaringen uit het ondersteuningsnetwerk voor
2025 en verder
agrarische ondernemers (bestaande uit o.a. keukentafelgesprekken agrarisch adviseur, de •
De belangen en kansen van Altena stevig positioneren in het gebiedsprogramma dat provincie Noord-Brabant moet indienen voor het NPLG.
•
casustafel, informatiebijeenkomsten en seminars) bieden hiervoor concrete aanknopingspunten. We verkennen de mogelijkheid om via het grondbeleid de doelen te realiseren op het gebied van duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling. We participeren proactief in GGA's en gebiedsprogramma NPLG en zetten Altena en de belangen van ons landelijk gebied op de kaart aan regionale overlegtafels zoals van de Regio West-Brabant, SRBT en het ruimtelijk voorstel.
46
2025 2025
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
2025
•
We blijven ons belang inbrengen bij zowel de M50 en P10. We sluiten twee wekelijks aan bij het overleg van de P10. We blijven de samenwerking met het waterschap versterken door gezamenlijk op te trekken in de gebiedsgerichte samenwerking (o.a. door de verschillende projecten die samen met de gebiedspartijen op het gebied van water, bodem, natuur, landbouw en klimaat opgestart gaan worden).
2025 en verder
Cultuur (historie), recreatie en toerisme De cultuurvisie is weer toekomstbestendig
• •
De uit de cultuurvisie voortkomende actieagenda wordt uitgevoerd Subsidieregelingen worden geactualiseerd
2025 Q4
Het realiseren van de ambities en verzilveren van kansen uit de Erfgoedvisie Altena 2022-2027.
•
We voeren de acties uit de uitvoeringsagenda uit langs drie ambities: beschermen, verbinden en vieren.
2024 2023-2027
We inventariseren en waarderen (wegen) voor het hele gemeentelijke grondgebied de cultuurhistorische waarden en vormen op basis hiervan beleidsuitgangspunten voor het vervolg. We vormen samen met de kerkeigenaren een visie op de kerkelijke gebouwen binnen de gemeente Altena. We verkrijgen inzicht in het recreatief gebruik, en de impact daarvan, in Nationaal Park de Biesbosch, de schil rondom de Biesbosch en de rest van de gemeente Altena
•
Q1 2025
•
We stellen een digitale kwaliteitsatlas op. Deze atlas bevat een inventarisatie en waardering van landschappen, structureren, elementen en objecten. We onderzoeken of we deze kwaliteitsatlas ook voor iedereen digitaal kunnen ontsluiten.
•
We vertalen de ambities zoals in 2024 in de kerkenvisie zijn vastgesteld in een uitvoeringsagenda.
2025
•
Fase 1 van bestemmingsmanagement, het kwantitatieve onderzoek met inzichten in de piekmomenten wordt afgerond. De raad wordt geïnformeerd over de resultaten.
Q2
•
Fase 2: het kwalitatief onderzoek waarin bezoekers, inwoners en ondernemers zijn bevraagd over hun ervaringen met de Biesbosch wordt afgerond en geanalyseerd.
Inwoners en bezoekers worden op een interactieve en digitale wijze geïnformeerd over de historische parels van Altena via QR-codes.
Effectief en efficiënt beheer en/of onderhoud van ons vastgoed.
• • •
•
•
Q4
De molens in Altena worden voorzien van een QR-code met cultuurhistorische informatie en verhalen De vaarroute voor QRfgoed wordt verder uitgewerkt en gerealiseerd We meten en evalueren het gebruik van de QR-codes en komen op basis daarvan met een voorstel voor het vervolg/verdere uitrol. Strategisch accommodatie- / vastgoedbeleid
Q1 Q2
Na de eerste fase (inventarisatie) leveren we in de eerste helft van 2025 een concreet afwegingskader, toetsing van de maatschappelijke accommodaties aan dit kader en een voorstel voor (langetermijn)investeringen in ons maatschappelijk vastgoed. Uitbreiding, verduurzaming en renovatie d’Alburcht
Q2 2024
47
Q4
2023-2025
Altena
Nederland
Functiemenging (%) (2023) *
48,9
54,2
Vestigingen (van bedrijven) (per 1.000 inwoners 15-64 jaar) (2023)
185,4
181,8
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Altena
Nederland
Absoluut verzuim (per 1.000 leerlingen) (2023) *
8,4
6,3
Relatief verzuim (1.000 leerlingen) (2023) **
21,1
27,2
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (%) (2023)
1,9
2,4
* **
Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en / of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen / praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend.
Niet-sporters (%) (2022) *
Altena
Nederland
55,9
46,4
Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
48
Specificatie taakvelden (bedragen * € 1.000) Programma: 3 Veelzijdig Altena
Lasten 2.3 - Recreatieve havens 3.1 - Economische ontwikkeling 3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 - Economische promotie 4.1 - Openbaar basisonderwijs 4.2 - Onderwijshuisvesting 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 - Sportbeleid en activering 5.2 - Sportaccommodaties 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en -participatie 5.4 - Musea 5.5 - Cultureel erfgoed 5.6 - Media 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal lasten Baten 2.3 - Recreatieve havens 3.1 - Economische ontwikkeling 3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 - Economische promotie 4.1 - Openbaar basisonderwijs 4.2 - Onderwijshuisvesting 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 - Sportbeleid en activering 5.2 - Sportaccommodaties 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en -participatie 5.4 - Musea 5.5 - Cultureel erfgoed 5.6 - Media 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal baten Reserves 0.10 - Storting reserves 0.10 - Onttrekking reserves Totaal reserves Saldo baten en lasten inclusief reserves
Realisatie 2023
Begroting 2024 na wijz.
Begroting 2025
Mutatie 2025 t.o.v. 2024 na wijz.
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
60 N 626 N 48 N 317 N 447 N 1.529 N 2.706 N 2.662 N 1.061 N 5.475 N 506 N 497 N 670 N 1.325 N 110 N 18.040 N
111 N 501 N 257 N 575 N 429 N 202 N 3.045 N 3.541 N 1.090 N 9.622 N 970 N 539 N 754 N 1.574 N 122 N 23.334 N
109 N 474 N 264 N 507 N 540 N 203 N 3.233 N 3.753 N 1.139 N 4.826 N 536 N 588 N 543 N 1.446 N 122 N 18.281 N
1V 27 V 7N 68 V 110 N N 188 N 211 N 49 N 4.796 V 435 V 49 N 211 V 129 V 5.053 V
109 N 504 N 264 N 507 N 540 N 203 N 3.343 N 3.752 N 1.128 N 5.789 N 536 N 691 N 540 N 1.446 N 122 N 19.473 N
91 N 532 N 264 N 506 N 540 N 203 N 4.844 N 3.752 N 1.093 N 4.889 N 536 N 642 N 539 N 1.274 N 122 N 19.825 N
89 N 532 N 264 N 505 N 540 N 203 N 4.978 N 3.752 N 1.093 N 4.874 N 536 N 641 N 535 N 1.273 N 122 N 19.937 N
84 V 106 V 375 V 449 V 159 V 893 V 133 V 1.061 V 62 V 62 V 59 V 7V 3.450 V
82 V 323 V 338 V 450 V 9V 194 V 1.179 V 499 V 2.031 V 27 V 2V 59 V 259 V 3V 5.454 V
82 V 323 V 331 V 453 V 9V 194 V 1.180 V 410 V 1.321 V 27 V 2V 59 V 2V 3V 4.397 V
6N 3V 1V 89 N 709 N 257 N 1.057 N
82 V 323 V 331 V 457 V 9V 194 V 1.181 V 368 V 2.044 V 27 V 2V 59 V 2V 3V 5.082 V
82 V 323 V 331 V 457 V 9V 194 V 1.183 V 1.198 V 27 V 2V 59 V 2V 3V 3.871 V
82 V 323 V 331 V 457 V 9V 194 V 1.183 V 1.133 V 27 V 2V 59 V 2V 3V 3.805 V
2.131 N 2.787 V 656 V
2.048 N 6.350 V 4.302 V
2.391 N 1.897 V 495 N
343 N 4.454 N 4.797 N
2.391 N 2.165 V 226 N
2.391 N 2.990 V 599 V
2.391 N 3.071 V 680 V
13.934 N
13.577 N
14.379 N
801 N
14.617 N
15.355 N
15.452 N
49
Programma: 3 Veelzijdig Altena Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2024 Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten diverse Bijstelling salarislasten 2.3 - Recreatieve havens 3.1 - Economische ontwikkeling 3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 - Economische promotie 4.1 - Openbaar basisonderwijs 4.2 - Onderwijshuisvesting 4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 - Sportbeleid en activering 5.2 - Sportaccommodaties 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en -participatie 5.4 - Musea 5.5 - Cultureel erfgoed 5.6 - Media 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie 0.10 - Reserves Totaal mutaties 2025 t.o.v. 2024 Saldo baten en lasten inclusief reserves 2025
13.577 N 258 N 554 N 3V 50 V 59 V 3V V N 11 V 79 N 4.372 V 448 V 49 N 117 V 127 N 4.797 N 801 N 14.379 N
Toelichting verschillen € 100.000 of meer op hoofdlijnen Diverse Bijstelling kapitaallasten 258 N De kapitaallasten 2025 nemen ten opzichte van 2024 toe vanwege het Investeringsplan 2024. De stijging wordt vooral veroorzaakt door de rentelasten van de investeringen ten behoeve van onderwijshuisvesting en sportaccommodaties. Diverse Bijstelling salarislasten 554 V Het verschil 2025 ten opzichte van 2024 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao gevolgen die voor een mutatie zorgen in 2025 t.o.v. de oorspronkelijke doorbelasting van de salarissen in 2024 waarin deze niet zat. Daarnaast heeft de jaarlijkse actualisatie plaatsgevonden, waardoor er verschuivingen tussen programma’s en de balans hebben plaatsgevonden. 5.2 Sportaccommodaties 4.372 V In 2024 is op grond van het raadsbesluit over het meerjarenonderhouds- en investeringsplan (MIP) sportvelden een voorziening gevormd ten laste van de algemene reserve. Dit leidt ten opzichte van 2025 tot een incidenteel voordeel van € 3.307.000. Het geraamde onderhoud voor 2025 op basis van het vastgestelde MIP is in 2025 lager dan in 2024, € 742.000 voordelig. Omdat sprake is van een jaarlijks gelijkblijvende last staat hier een lagere onttrekking uit de voorziening tegenover.
50
In 2024 zijn sportverenigingen, net als in 2023, gecompenseerd voor de gestegen energielasten. Daarnaast zijn ook subsidies uitgekeerd voor duurzaamheidsmaatregelen. Het gaat hier om een bedrag van € 421.000 voordelig. Dekking komt op grond uit de specifieke bestemmingsreserve compensatie energielasten. Voor 2025 zijn in dit kader nog geen lasten geraamd. In 2024 is budget opgenomen voor een eenmalige bijdrage aan de renovatie van de kleedaccommodaties van vv Woudrichem. Voor 2025 levert dit ten opzichte van 2024 een voordeel op van € 138.000. Dit bedrag wordt gedekt uit de hiervoor beschikbare bestemmingsreserve. Het uit te voeren onderhoud voor de zwembaden Bijtelskil en Aqua Altena is in 2025 lager dan in 2024. Dit levert een voordeel op van € 164.000. 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en -participatie 448 V In 2024 is er een eenmalig bedrag begroot voor een subsidieregeling voor de ondersteuning van verenigingen na corona. In 2025 niet van toepassing, dit geeft een voordeel van € 234.000,-. In 2024 is er een bedrag geraamd voor energiecompensatie aan muziek verenigingen. In 2025 is dit niet van toepassing. Daarnaast is er een hoger bedrag geraamd in 2025 als gevolg van het continueren van het project Muziekwijzer. Totaal voordeel € 39.000,-. Voordeel in 2025 van € 175.000,- als gevolg van het toekennen van energiecompensatie aan kerkelijke instellingen in 2024.
In 2025 is dit niet van toepassing. 5.5 Cultureel erfgoed 117 V In 2024 is een éenmalig bedrag toegevoegd aan het budget voor project Meeuwenlaan. Dit geeft in 2025 een voordeel van € 117.000. 5.6 Media 127 N In 2025 wordt een specifieke uitkering voor het realiseren van toekomstgerichte bibliotheekvoorzieningen in gemeenten ontvangen. De lasten worden in 2025 op taakveld 5.6 geraamd. 0.10 Reserves 4.797 N - Resultaatbestemming in 2024 vanuit 2023 € 271.000 N. In 2024 heeft voor een bedrag van € 271.000 resultaatbestemming uit 2023 plaatsgevonden. In 2025 is deze resultaatbestemming niet meer van toepassing. - Reserve kapitaallasten € 244.000 N. Dit verschil wordt door de hogere dotatie aan de reserve kapitaallasten ten behoeve van de dekking van de kapitaallasten van IHP investeringen. - In 2024 is op grond van het raadsbesluit over het MIP van de sportvelden een bedrag uit de Algemene Reserve onttrokken met als doel om te storten in een specifieke voorziening. Dit levert bij de reservemutaties ten opzichte van 2025 een voordeel op € 3.307.000 N. De storting in de voorziening vindt in 2024 plaats op het taakveld 5.2 onder financiële mutaties. - Het begrote onderhoud voor de zwembaden Bijtelskil en Aqua Altena is in 2025 ten opzichte van 2024 € 164.000 lager. Hiermee is de onttrekking uit de onderhoudsreserve ook lager.
Dat levert bij de reservemutaties in 2025 een nadeel op van € 164.000 ten opzichte van 2025. - De begrote bijdrage 2024 voor de renovatie van de kleedaccommodatie van vv Woudrichem wordt onttrokken aan de hiervoor beschikbare bestemmingsreserve. Dit betekent voor 2025 ten opzichte van 2024 een nadeel van € 138.000.
51
-
In 2024 zijn verenigingen en maatschappelijke instellingen uit de sport en cultuur gecompenseerd voor de gestegen energiekosten. Als dekking heeft een onttrekking uit de specifieke bestemmingsreserve plaatsgevonden. Voor 2025 is nog geen onttrekking geraamd. Hiermee ontstaat in 2025 ten opzichte van 2024 een nadeel van € 674.000.
52
Portefeuillehouder Wethouder Sheikkariem
Thema Omgevingswet
Wethouder Sheikkariem
Integrale aanpak Veense Put
Wethouder van Ooijen
Arbeidsmigranten
Wethouder Schipper
Duurzaamheid
Wethouder Tanis
Wonen
Wethouder Schipper
Circulair voedselsysteem
Wethouder Schipper
Afval en grondstoffen’
*Wethouder Sheikkariem is portefeuillehouder Omgevingswet en ruimtelijke plannen
In 2025 is de focus op het verder opbouwen van het Omgevingsplan Altena. Dat is veel werk, onder andere omdat de regels in de drie voormalige gemeenten (in bestemmingsplannen, nu in het 'tijdelijk’ omgevingsplan) uiteenlopend waren. Om die gelijkluidend en eenvoudiger te maken moeten mogelijk keuzes worden gemaakt worden. Uw raad blijven we uiteraard meenemen in dit traject en de door u te nemen besluiten leggen we tijdig aan u voor. Verder werkt het college toe naar het opzetten en vaststellen van een of meer (deel-)Programma's onder de Omgevingswet (omgevingsprogramma's). De afgesproken lijn (structuur) en wijze van betrokkenheid van uw raad uit 2024 wordt hierbij toegepast. Het werk wordt over meer jaren verspreid dan eerst was voorzien. Dat volgt uit de afgesproken ombuiging bij de behandeling van de Kadernota 2025. Daarbij nemen we de uiterste datum voor het volledig Omgevingsplan Altena (voor 1 januari 2032 gereed) in acht.
Zoals opgenomen in het Bestuursakkoord 2022-2026 willen we de ruimtelijke, juridische en feitelijke situatie op de Veense Put in overeenstemming met elkaar brengen. Er zijn algemene uitgangspunten geformuleerd, waarover vanaf september 2024 met de eigenaren gesprekken worden gevoerd. In 2025 is het de bedoeling om het Omgevingsplan te wijzigen met deze uitgangspunten. Dit vraagt ook afstemming en instemming van de Provincie Noord-Brabant en Rijkswaterstaat. Dit alles met als doel om zo snel als mogelijk tot normalisatie te komen.
In 2023 is het beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten vastgesteld. Voor grootschalige huisvesting (100-150) is hiervoor een schaarse rechtenstelsel ingevoerd. Er zijn tot nu toe onder het stelsel van schaarse rechten geen vergunningen verleend voor de huisvesting van arbeidsmigranten.
53
Uiterlijk in 2025 zal opnieuw een behoefte onderzoek worden gedaan. Regionaal nemen we deel aan het opzetten van een Brabants Migratie en Informatiepunt. Dit informatiepunt is bedoeld om meertalige informatie en advies over het wonen, werken en leven in Noord-Brabant en Nederland te geven. Daarnaast is het ook een meldpunt voor misstanden met betrekking tot loon / arbeid, huisvesting en zorg en welzijn, inschrijving in RNI of BRP en verstrekken BSN.
Wat betreft de energie- en warmtetransitie zijn de ambities hoog, maar staan we ook voor grote uitdagingen. Speerpunten voor 2025 zijn de uitvoering en herijking van de Warmtevisie inclusief het opstellen van een soortenmanagementplan, de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en vaststellen van de regionale energiestrategie (RES) 2.0. In samenhang met de RES 2.0 zullen we ook het Zonnekader Altena integraal tegen het licht houden (in aanvulling op de aanpassing met betrekking tot lokaal eigenaarschap). Daarnaast gaan we verder met het verkennen van mogelijkheden voor aquathermie en onderzoeken we in een groter internationaal project samen met ZLTO de potentie van groen gas en agri-PV (combinatie van zonnepanelen mét een volwaardige agrarische functie). Ook in 2025 is er aanvullende financiering vanuit het Rijk voor het uitbreiden van ambtelijke capaciteit en het inhuren van externe expertise voor de verduurzaming van onze gemeente (CDOKE), die hiervoor ook wordt ingezet. In aanvulling op het programma Circulair Voedselsysteem onderzoeken we op welke manier we in Altena vorm kunnen geven aan de bredere Circulaire Economie.
In de Woonvisie 2021-2025 heeft Altena de ambitie uitgesproken voor de eigen woningmarkt. Die ambitie omvat de toevoeging van 3.000 nieuwe woningen in de periode 2021-2030. Daarvan zijn tot medio 2024 ongeveer 550 woningen gerealiseerd. De in 2021 uitgesproken ambitie van 3.000 woningen lijkt volgens de laatste provinciale prognoses ook daadwerkelijk de opgave te zijn geworden. Voor sturing en versnelling van de woningbouw in Altena stelde het college in het voorjaar van 2024 het Programmaplan Wonen vast, waarmee het college: 1. in een continue bouwstroom woningen wil toevoegen; 2. keuzes wil maken over en regisseren van nieuw woonaanbod; 3. kwalitatief woonaanbod voor nu en de toekomst wil realiseren. Onderdeel van het Programma Wonen is het bijstellen van ons woonbeleid. In 2024 maken we een start met het opstellen van het Volkshuisvestingsprogramma (nieuwe Woon(zorg)visie) om dit in 2025 aan de raad aan te bieden voor vaststelling. Om de komende jaren uitvoering te geven aan het Programmaplan Wonen zijn de huidige middelen in de begroting ontoereikend. De komende periode verkennen we de mogelijkheid om onze inspanningen ook te bekostigen via: • cofinanciering vanuit provincie en Rijk; • de inzet van incidentele middelen of andersoortige impulsgelden; en • de mogelijkheden binnen grondexploitaties.
54
Het programma circulair voedselsysteem is een samenwerkingsprogramma, waarbij we met onze partners invulling geven aan het programma en zoeken naar (co)financiering voor de verschillende projecten en plannen. Dit komt tot uiting in de projecten als ‘transitielab en masterclass korte keten’, ‘gezonde en circulaire kantine en catering’ en De Week van Ons Eten Altena. Andere goede voorbeelden zijn de twee fiches onder de Regiodeal West-Brabant (duurzaam bodembeheer en gezonde en plantaardige voeding). De verkenning van het thema circulaire economie zal in 2025 concreet worden gemaakt vanuit het bestaande programma circulair voedselsysteem.
Het doel voor de periode 2025 – 2028 luidt: we doen wat we moeten doen en vergroten onze kennis om later de juiste toekomstgerichte en maatschappelijk verantwoorde beslissingen te kunnen nemen. In 2024 is het Water- en Rioleringsplan (WRP) voor de jaren 2025 tot en met 2028 ter vaststelling aangeboden aan de Raad. In het WRP worden visie, ambitie en strategische beleidsafwegingen voorgelegd. In dit plan wordt ook de langjarige kostendekkendheidsberekening opgenomen voor het product riolering en water. Om het benodigde investeringsvolume op peil te brengen, werken we de komende jaren trapsgewijs naar het uiteindelijk benodigde investeringsvolume vanaf 2028. Deze trapsgewijze benadering leidt ertoe dat de meest primaire vervangingen kunnen worden uitgevoerd. De groslijst met vervangingsopgaven op basis van leeftijd vanuit het beheersysteem, wordt met behulp van gebiedskennis en beoordeling op nut en noodzaak door middel van inspecties teruggebracht tot een projectenlijst per jaar. Deze projecten worden zoveel als mogelijk integraal ondergebracht in het Jaarplan Openbare Ruimte (JOR). De kosten voor de investeringen worden gedekt via de rioolheffing. Naast uitvoering geven aan de reguliere werkzaamheden, maken we onze kennis en inzicht in het water- en rioolsysteem compleet.
55
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Omgevingswet Toepassen van de regels en werken naar de doelen van de Omgevingswet.
• • • •
Raad betrekken bij en laten besluiten over keuzes bij verdere opbouw van Omgevingsplan Altena. Toepassen van afspraken (december 2023) bij de programmastructuur over raadsbetrokkenheid. Raad informeren over nieuw tijdpad op basis van de gedane ombuigingen in juli 2024 , eerste ervaringen en nieuwste inzichten. Raad monitorresultaten aanbieden.
2025-2031 2025 en verder 2025 2025 en verder
Veense Put De ruimtelijke, juridische en feitelijke situatie op de Veense Put op rechtvaardige wijze in overeenstemming met elkaar brengen.
•
•
Met de eigenaren sluiten we anterieure overeenkomsten met het oog op de realisatie van de gewenste kwaliteitsverbetering en het mogelijk maken van permanente bewoning op de Veense Put. Aansluitend wordt een wijziging van het Omgevingsplan voorbereid.
2025 en verder
2025 en verder
Arbeidsmigranten We gaan op zorgvuldige wijze ruimte bieden aan de ontwikkeling van huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten.
•
Behoefteonderzoek arbeidsmigranten in lijn met het vastgestelde schaarse rechtenstelsel.
2025
Duurzaamheid Uitvoering Warmtevisie Altena 2021.
• • • • •
We voeren de plannen uit die we voor spoor A en B van de Warmtevisie hebben opgesteld. Dit doen we in samenwerking met onder andere de woningcorporaties. We zetten ons in om belemmeringen voor verduurzaming van de Woudrichemse vesting en monumenten weg te nemen. We doen onderzoek naar mogelijkheden voor het lokaal toepassen van alternatieve warmtebronnen zoals groen gas en aquathermie. We beginnen met de herijking van de Warmtevisie Altena (dit wordt een Warmteprogramma onder de Omgevingswet). We stellen een SMP (soortenmanagementplan) op.
56
Q1 2025 en verder Q1 2025 en verder Q1 2025 en verder Q1 2025 en verder 2025 – 2026
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
•
We realiseren een meerjaren ontzorgingsprogramma dat particuliere woningeigenaren helpt bij alles rondom het verduurzamen van de woning.
2025 – 2027
•
We stellen een subsidieregeling op o.b.v. de Lokale Aanpak Isolatie.
2025 – 2026
Openbare laadinfrastructuur.
•
We plaatsen openbare laadvoorzieningen. Dit op basis van de reeds gesloten concessieovereenkomst.
Doorlopend
Altena energie-eiland.
•
We stimuleren het plaatsen van zonnepanelen op bedrijven(terreinen) en zetten ons in om op bedrijventerrein de Rietdijk een Smart Energy Hub op te zetten (met ondersteuning vanuit de RES).
Q1 2025 en verder
RES 2.0
•
Oplevering Q1 2025 Q2 2025
•
We herijken de RES 1.0 naar RES 2.0 in 2025. Daarbij gebruiken we de systeemstudie Altena Energie Eiland. In samenhang met de RES 2.0 houden we het Zonnekader Altena integraal tegen het licht