CConstaterende datAltena
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2024 - geamendeerd

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente AltenaBij agendapunt: Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2024-2027Tweede Bestuursrapportage 202329.998 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

6.72 - Maatwerkdienstverlening 18-

9.706 N

-

-

-

-

-

-

6.72a - Jeugdzorg begeleiding

-

2.991 N

2.227 N

764 V

2.193 N

2.193 N

2.193 N

6.72b - Jeugdzorg behandeling

-

2.413 N

2.269 N

144 V

2.239 N

2.239 N

2.239 N

6.72c - Jeugdzorg dagbesteding 6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig

-

3.001 N

2.780 N

221 V

2.753 N

2.753 N

2.753 N

-

521 N

454 N

67 V

450 N

450 N

450 N

6.73a - Pleegzorg

-

1.322 N

1.243 N

78 V

1.243 N

1.243 N

1.243 N

6.73b - Gezinsgericht

-

1.290 N

1.270 N

20 V

1.270 N

1.270 N

1.270 N

6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf

-

1.134 N

1.189 N

55 N

1.189 N

1.189 N

1.189 N

-

347 N

340 N

7V

336 N

336 N

336 N

-

931 N

912 N

19 V

912 N

912 N

912 N

6.74c - Gesloten plaatsing 6.81 - Geëscaleerde zorg18+ 6.81a - Beschermd wonen (WMO) 6.81b - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 - Geëscaleerde zorg 186.82a - Jeugdbescherming 6.82b - Jeugdreclassering 7.1 - Volksgezondheid Totaal lasten Baten 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 - Wijkteams

-

760 N

756 N

5V

756 N

756 N

756 N

244 N

-

-

-

-

-

-

-

382 N

453 N

71 N

453 N

453 N

453 N

-

-

-

-

-

-

-

3.710 N

29 N

-

29 V

-

-

-

-

642 N

648 N

6N

648 N

648 N

648 N

-

671 N

638 N

32 V

638 N

638 N

638 N

2.615 N

3.983 N

4.285 N

301 N

4.289 N

3.450 N

3.731 N

54.058 N

65.373 N

60.049 N

5.324 V

59.105 N

58.240 N

58.474 N

4.993 V

7.114 V

1.134 V

5.980 N

1.045 V

1.046 V

1.046 V

-

-

-

-

-

-

-

6.3 - Inkomensregelingen

8.576 V

9.683 V

9.920 V

236 V

9.995 V

10.041 V

10.041 V

6.4 - Begeleide participatie

-

-

-

-

-

-

-

32

Programma: 2 Altena Samenredzaam

Realisatie Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijz.

6.5 - Arbeidsparticipatie

Mutatie 2024 t.o.v. 2023 na wijz.

Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027

-

-

-

-

-

-

-

6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

109 V

414 V

414 V

-

644 V

644 V

644 V

6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+

333 V

-

-

-

-

-

-

6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO)

-

17 V

17 V

-

17 V

17 V

17 V

6.71b - Begeleiding (WMO)

-

54 V

54 V

-

54 V

54 V

54 V

6.71c - Dagbesteding (WMO) 6.71d - Overige maatwerkarrangementen (WMO)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

6.72 - Maatwerkdienstverlening 18-

4V

-

-

-

-

-

-

6.72a - Jeugdzorg begeleiding

-

-

-

-

-

-

-

6.72b - Jeugdzorg behandeling

-

-

-

-

-

-

-

6.72c - Jeugdzorg dagbesteding 6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

6.73a - Pleegzorg

-

-

-

-

-

-

-

6.73b - Gezinsgericht

-

-

-

-

-

-

-

6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

6.74c - Gesloten plaatsing

-

-

-

-

-

-

-

6.81 - Geëscaleerde zorg18+ 6.81a - Beschermd wonen (WMO) 6.81b - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

512 V

-

-

-

-

-

-

-

1.340 V

703 V

637 N

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

6.82 - Geëscaleerde zorg 18-

5V

-

-

-

-

-

-

6.82a - Jeugdbescherming

-

-

-

-

-

-

-

6.82b - Jeugdreclassering

-

-

-

-

-

-

-

48 V

1.101 V

1.071 V

30 N

1.071 V

V

V

14.581 V

19.722 V

13.312 V

6.410 N

12.826 V

11.802 V

11.802 V

403 N

403 N

403 N

-

403 N

403 N

403 N

7.1 - Volksgezondheid Totaal baten Reserves 0.10 - Storting reserves 0.10 - Onttrekking reserves

854 V

1.941 V

618 V

1.322 N

292 V

287 V

284 V

Totaal reserves

451 V

1.538 V

215 V

1.322 N

111 N

116 N

119 N

Saldo baten en lasten inclusief reserves

39.026 N

44.113 N

46.522 N

2.409 N

46.391 N

46.555 N

46.791 N

33

Verschillenanalyse 2024 t.o.v. 2023 (bedragen x € 1.000) Programma: 2 Altena Samenredzaam Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2023

44.113 N

Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten

15 N

diverse Bijstelling salarislasten

1.619 N

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie

260 N

6.2 - Wijkteams

234 V

6.3 - Inkomensregelingen

1.059 V

6.4 - Begeleide participatie

186 V

6.5 - Arbeidsparticipatie

62 V

6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

21 V

6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+

-

6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO)

78 N

6.71b - Begeleiding (WMO)

354 N

6.71c - Dagbesteding (WMO)

-

6.71d - Overige maatwerkarrangementen (WMO)

-

6.72 - Maatwerkdienstverlening 18-

-

6.72a - Jeugdzorg begeleiding

92 V

6.72b - Jeugdzorg behandeling

91 V

6.72c - Jeugdzorg dagbesteding

95 V

6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig

14 V

6.73a - Pleegzorg

24 V

6.73b - Gezinsgericht

24 V

6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig

23 V

6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

11 V

6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

19 V

6.74c - Gesloten plaatsing

12 V

6.81 - Geëscaleerde zorg18+

-

6.81a - Beschermd wonen (WMO)

578 N

6.81b - Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)

-

6.82 - Geëscaleerde zorg 18-

-

6.82a - Jeugdbescherming

11 V

6.82b - Jeugdreclassering

11 V

7.1 - Volksgezondheid

172 N

0.10 - Reserves

1.322 N

Totaal mutaties 2024 t.o.v. 2023

2.409 N

Saldo baten en lasten inclusief reserves 2024

46.522 N

34

Toelichting verschillen € 100.000 of meer op hoofdlijnen Diverse bijstellingen salarislasten 1.619 N Het verschil 2024 ten opzichte van 2023 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao-gevolgen die voor een mutatie zorgen in 2024 ten opzichte van de oorspronkelijke doorbelasting van de salarissen in 2023 waarin deze niet zat. Daarnaast heeft de jaarlijkse actualisatie plaatsgevonden, waardoor er verschuivingen tussen programma’s hebben plaatsgevonden. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 260 N In 2023 zijn budgetten beschikbaar gesteld via de algemene uitkering gemeentefonds voor leerlingenvervoer en taal voor ontheemden in het kader van de opvang Oekraïne € 113.000 voordelig. In 2024 is er een eenmalige baat door het beschikbaar hebben van dekking voor salariskosten voor de projectleider Oekraïne als gevolg van ontvangsten van het Rijk € 90.000 voordelig. Op basis van het MJOP moet aan de accommodatie Tavenu in 2024 preventief onderhoud worden uitgevoerd om de levensduur van machines te verlengen en daardoor hogere kosten in de toekomst te voorkomen, € 300.000 nadelig. In 2024 zijn voor het preventief jeugdbeleid aanvullende middelen nodig, € 200.000 nadelig. 6.2 Wijkteams 234 V Er wordt met ingang van 2023 extra ingezet op het Meldpunt Crisiszorg en Veilig Thuis.

Het bedrag voor Veilig Thuis wordt verhoogd, zodat alle wettelijke taken uitgevoerd kunnen worden, voor 2024 € 86.000 nadelig. In 2022 en 2023 zijn incidenteel middelen opgenomen voor het opzetten en uitwerken van de Regiovisie jeugdhulp en Norm voor Opdrachtgeverschap, € 350.000 voordelig. 6.3 Inkomensregelingen 1.059 V In 2023 is de energietoeslagen verantwoord onder de bijzondere bijstand. Voor 2024 is daar nog niets over bekend. 6.4 Begeleide participatie De gemeentelijke bijdrage MidZuid zal voor 2024 nog verder geactualiseerd worden.

186 V

6.71b - Begeleiding (WMO) De lasten nemen toe door zowel aantallen als tariefsverhogingen.

354 N

6.81a Beschermd wonen (WMO) 578 N In 2023 zijn baten ontvangen via integratie uitkering beschermd wonen voor 2022 en 2023 voor loon, prijsbijstelling en de volume-indexatie. 7.1 Volksgezondheid 172 N Vanaf 2024 is op grond van de begroting 2024 van de GGD sprake van een structurele stijging van de gemeentelijke bijdrage aan de GGD, € 127.000 nadelig. Tevens verwerking amendement CU inzake Voorkomen en terugdringen gokverslaving € 50.000 (eenmalig voor onderzoek).

35

0.10 Reserves 1.322 N - In 2023 heeft voor een bedrag van € 1.230.000 resultaatbestemming uit 2022 plaatsgevonden. In 2024 zijn deze resultaatbestemmingen niet meer van toepassing. - In 2023 staan eenmalige onttrekkingen uit de algemene reserve geraamd ter dekking van de kosten voor het verder doorontwikkelen van de Regiovisie jeugdhulp en de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Het gaat om afkoop van inzet ambtelijke capaciteit NvO (€ 200.000) en dekking van programmakosten NvO (€ 201.000). - In 2024 staat een hogere onttrekking (€ 300.000) uit de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen dan in 2023, dit is bestemd voor onderhoudsmaatregelen aan het Tavenu.

36

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Van Ooijen

Kansengelijkheid

Wethouder Sheikkariem

Gezond leven

Wethouder Van Ooijen

Visie op Werken in Altena 2023 -2026

Wethouder Van Hunnik

Natuur, landschap en water en Gebiedsgerichte Aanpak groen blauw (NPLG) Gebiedsgerichte aanpak groenblauw (NPLG), waaronder agrarische sector

Wethouder Schipper Wethouder Tanis

Bedrijventerreinen

Wethouder Tanis

Maritiem

Wethouder Van Hunnik

Cultuur en cultuurhistorie*

Wethouder Schipper

Recreatie en toerisme

Wethouder Sheikkariem

Strategisch accommodatie-/ vastgoedbeleid

* Burgemeester Lichtenberg: oorlogsmuseum

Binnen het preventief jeugdbeleid werken we steeds integraler aan het versterken van de mentale veerkracht en weerbaarheid van kinderen en jongeren. De afgelopen jaren hebben we dat met de extra middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ook financieel goed vorm kunnen geven. Met een forse investering in formatie binnen het preventieve voorveld, een collectief trainingsaanbod voor jeugdigen, specifieke interventies op het gebied van schoolverzuim maar ook kwetsbare zwangeren, ouderschap en opvoeding, kunnen we in 2024 steeds meer van het ingezette beleid gaan bestendigen. We werken bovendien hard aan de samenwerking met onze educatieve en maatschappelijke partners. Onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp weten elkaar steeds beter te vinden en in 2024 gaan we daar de eerste vruchten van plukken. We monitoren en evalueren om daar waar nodig bij te schaven, maar de kaders voor een kansrijke omgeving staan. In 2023 wordt het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs geactualiseerd. Dit kan leiden tot stijgende kosten in 2024. In de loop van 2023 is hier meer zicht op. Dit geldt ook voor leerlingenvervoer. In 2023 vindt een nieuwe aanbesteding plaats voor deze gemeentelijke taak, die doorwerkt in 2024. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2024 wordt in de tweede helft van 2023 herijkt.

Het eerset kwartaal van 2024 zal de herijkte versie aan de raad worden voorgelegd. In het kader van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2024 lopen zes nieuwbouwprojecten:

37

• • • • • •

Het MFA Almkerk Brede school Genderen Brede school Wijk en Aalburg Brede school Veen Kindcentrum Werkendam Vervanging Duroxvleugel Altena College

Met de bouw van het MFA Almkerk (Hart van Almkerk) zal naar verwachting in Q1 2024 gestart worden. De sloop van Het Verlaat zal in september/oktober 2023 plaatsvinden. Voor de projecten in Genderen, Wijk en Aalburg, Veen en Werkendam zijn de bouwteams (dat wil zeggen architecten, adviseurs en aannemers) aanbesteed en zijn de architecten inmiddels aan de slag. Naar verwachting zal de bouw van deze projecten starten rond de zomer van 2024. De vervanging van de Duroxvleugel van het Altena College zal voor de start van het schooljaar 20232024 worden afgerond.

Sportverenigingen We investeren in het vervangen en onderhoud van de sportvelden van de sportverenigingen. Naar aanleiding van een onderzoek is een meerjaren investerings- en onderhoudsplan (MIOP) opgesteld voor de vervanging van de diverse kunstgras- en natuurgrasvelden van de voetbal- en korfbalverenigingen die aan het einde van hun levensduur zijn. Binnen de kadernota is reeds in deze vervangingsopgave voorzien. Via een separaat raadsvoorstel zal deze opgave financieel worden vertaald. We zullen de vervangingsopgave betrekken bij het opstellen van het beheerplan gemeentelijke accommodaties. Daarnaast zullen in 2024 middelen worden ingezet voor de renovatie van de kleedkamers van VV Woudrichem. Om inwoners met plezier te laten sporten en bewegen en sportverenigingen te ondersteunen op de uitdagingen die er zijn in het kader van ‘sportvereniging van de toekomst’ geven we uitvoering aan het herijkte sportakkoord. Daarnaast voegen we twee buurtsportcoaches toe aan de formatie en borgen we de rol van coördinator Sport en Preventie. Zij kunnen helpen op interne (bijvoorbeeld vrijwilligers, financiën en respect) en externe (bijvoorbeeld maatschappelijke waarde en samenwerking) thema's die spelen bij deze organisaties die voornamelijk varen op vrijwilligers. Hiervoor wordt ingezet op een hogere financiële bijdrage van de scholen.

Sportaccommodaties Als gevolg van de sloop van Het Verlaat en de gymzaal in Wijk en Aalburg worden de gebruikers van deze sportaccommodaties tijdelijk ondergebracht in andere sportaccommodaties totdat Het Hart van Almkerk en de brede school Wijk en Aalburg gereed zijn. Daarnaast is inmiddels gestart met de voorbereiding van de uitbreiding, verduurzaming en renovatie van d’Alburcht. Verwacht wordt deze werkzaamheden zo uit te kunnen voeren dat dit geen tot weinig gevolgen heeft voor de gebruikers. De gymzaal in Veen zal gesloopt worden als de brede school Veen gereed is.

38

Om een goed functionerend netwerk van ecologische verbindingszones te realiseren ligt er, naast de 28 km die reeds is aangelegd, nog een opgave voor 15 km. Deze opgave is vastgelegd in de Interim Omgevingsverordening van de provincie en het belang hiervan is onderkend in het Bestuursakkoord. In deze Begroting zijn de benodigde gemeentelijke middelen hiervoor opgenomen vanaf 2025. Hierbij is rekening gehouden met de gebruikelijke cofinanciering vanuit andere partijen, maar deze is nu nog niet zeker. Vanuit het Programma onder de Omgevingswet ‘Water, riolering en groen’ wordt in 2024 beleid voor duurzaam bouwen en inrichten voorbereid. Hierin komen ook thema's als percentage groen, natuurinclusiviteit, reductie drinkwatergebruik, klimaatadaptatie en biodiversiteit aan bod. In 2024 gaan we verder met het beschermen van landschappelijke kernkwaliteiten.

In 2023 is met het rapport ‘Mé mekoare’ en de deelname aan de Gebiedstafel Biesbosch een goede basis gelegd voor de groenblauwe gebiedsgerichte aanpak (GGA) voor Altena. In 2024 gaan we het proces verder vervolgen, door een gebiedsvisie op te stellen met hulp van de provincie NoordBrabant als onderdeel van het BPLG en de verschillende overlegtafels beter te organiseren. Naast het proces gaan we steviger inzetten op de uitvoering van concrete projecten, waarbij we de participatie van individuele boeren aan deze projecten willen vergroten door het doen van keukentafelgesprekken. Voor 2024 heeft de gemeenteraad hiervoor middelen beschikbaar gesteld. De provincie stelt extra middelen beschikbaar ter ondersteuning van het gebiedsproces.

Visie op werken in Altena In 2023 is de uitvoeringsagenda bij de ‘Visie op Werken in Altena’ vastgesteld. De gemeente speelt bij de uitvoering van het economisch beleid een faciliterende rol. Dat betekent dat we stimuleren, verbindingen leggen, meewerken en ook op andere manieren ruim baan geven aan marktinitiatieven die bijdragen aan het realiseren van de door de raad geformuleerde ambities en doelstellingen. Een belangrijk onderdeel om dat te bewerkstelligen is het cofinancieringsfonds waarbij gemeente en bedrijfsleven samen investeren in structurele samenwerking en incidentele projecten (bv. bedrijvenparkmanagement, centrummanagement, WMI). Hiervoor is vanaf 2024 budget beschikbaar. Daarnaast wordt/is in 2023 een economische adviesraad opgericht. Vanaf 2024 zal deze economische adviesraad actief bijdragen aan het realiseren van de ambities uit de visie op werken. Het Ondernemershuis Altena ontvangt extra middelen om de belangrijke centrale positie te ondersteunen die het OHA vervult als centrale vertegenwoordiger van alle ondernemers/ondernemersverenigingen. Bedrijventerreinen Op de bestaande bedrijventerreinen in Altena is nagenoeg alle ruimte uitgegeven en bezet met bedrijvigheid. Er is echter een grote vraag naar ruimte voor nieuwbouw, met name vanuit lokaal

39

gevestigde bedrijven. Om beter op de ruimte vraag nu en in de toekomst te kunnen inspelen is in 2023 een bedrijventerreinagenda vastgesteld. Deze agenda geeft een onderbouwing van de opgaves en de te nemen stappen waaraan gewerkt moet worden. Verder geeft deze koers en richting voor zowel de kwantitatieve als kwalitatieve ontwikkeling van de bedrijventerreinen in Altena. De uitvoering van de verschillende projecten en acties uit de bedrijventerreinagenda vormen de kern van de bedrijventerreinstrategie van Altena. In 2024 wordt onder meer gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten: Subregionaal Bedrijventerrein Giessen wordt bouwrijp gemaakt en er wordt gestart met de uitgifte. Verder zoeken we naar mogelijkheden om op bestaande bedrijventerreinen indien passend met contourcorrecties enige ruimte te bieden. Ook gaan we in 2024 actief aan de slag met onderzoek naar herstructurering van bedrijven die klem zitten op de huidige locatie. In 2024 wordt besloten over de locatie voor het nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein Werkendam Noord (als onderdeel van de gebiedsvisie). Na besluitvorming wordt de ontwikkeling van deze locatie verder voorbereid. Maritiem Havenvisie Het maritieme cluster is een belangrijk speerpunt en een economisch visitekaartje voor Altena.

Het optimaliseren van de positie en de kansen voor het cluster vraagt om een samenhangende aanpak en visie voor de toekomst. In 2023 is hiermee een start gemaakt. Samen met ontwikkelingen in 2024 moet dit in 2025 leiden tot een integrale toekomstvisie op de havens. Een visie op de havens maakt onderdeel uit van de bedrijventerreinagenda. Insteekhaven De haalbaarheidsstudie voor de insteekhaven wordt afgerond op basis waarvan een go/nogo besluit kan worden genomen. Bij een go-besluit wordt het plan voor de insteekhaven nader uitgewerkt. Derde haven In vervolg op het MIRT-onderzoek is een kwartiermaker bezig met het concretiseren van de haalbaarheid van een derde haven. Op basis hiervan kan worden besloten of en op welke wijze de volgende stap wordt genomen in de ontwikkeling van de derde haven. Maritieme campus De businesscase voor de maritieme campus wordt afgerond. De campus ontwikkelt zich door en we bepalen onze rol hierin in samenwerking met de provincie.

In 2024 wordt de cultuurvisie geëvalueerd en herijkt waar nodig. De evaluatie vormt onder andere de basis voor de ontwikkeling van een subsidieregeling voor musea en het herzien van de subsidieregeling cultuurparticipatie. We geven uitvoering aan de tijdelijke subsidieregeling ter stimulans van de culturele sector (mede met het oog op de nasleep van corona). Tevens wordt in 2024 samen met het Visserijmuseum gewerkt aan de doorontwikkeling van het Arsenaal. In samenwerking met de Stichting Oorlogsmuseum Veen en het Brabants Landschap worden de volgende stappen gezet in het huisvesten van het oorlogsmuseum.

40

De evaluatie van het bibliotheekwerk die in 2023 is uitgevoerd wordt doorvertaald naar een nieuwe werkwijze en afspraken met de bibliotheek. Het uitvoeringsprogramma voor de vestingagenda is in 2023 vastgesteld. De uitvoering hiervan wordt ter hand genomen.

Een van de speerpunten uit de visie balanceren in de Biesbosch, het uitvoeringsprogramma van de Herijkte visie Recreatie & Toerisme 2021-2025 en het bestuursakkoord 2022-2026 is om inzicht te krijgen in het recreatief gebruik van Nationaal Park de Biesbosch, de schil rondom de Biesbosch en rest van de gemeente Altena en de monitoring en sturing daarvan. Om dit mogelijk te maken, gaan we de komende jaren aan de slag met bestemmingsmanagement. In 2023 is de aanpak hiervoor samen met de partners in het Biesboschnetwerk uitgewerkt. In 2024 wordt gestart met een nulmeting van het recreatief gebruik en wordt er een begin gemaakt met het analyseren van de verzamelde data. Het analyseren van de verzamelde data bestaat uit een vraag en aanbod analyse en een druk en draagkracht analyse. In het hele proces worden belanghebbenden zoals het Biesboschnetwerk, ondernemers, de bezoekerscentra en de toeristische marketingorganisaties, aangevuld met partijen die een rol of kans zien voor zichzelf, actief betrokken. Het cultureel erfgoed in Altena is een belangrijk onderdeel van het toeristisch product. Het zichtbaar en beleefbaar maken is daarom een belangrijk aandachtspunt. In zowel het bestuursakkoord 20222026 als de Herijkte visie Recreatie & Toerisme 2021-2025 wordt verwezen naar het digitaal ontsluiten van dit soort informatie met QR-codes.

In 2023 is het plan van aanpak uitgewerkt en is subsidie aangevraagd bij de provincie Noord-Brabant voor de uitvoering. In 2024 starten we met een pilot waarin we met verschillende soorten routes gaan meten welke combinatie van communicatiemiddelen het beste werkt om het cultureel erfgoed van Altena digitaal te ontsluiten. Een ander speerpunt uit de Herijkte visie Recreatie & Toerisme 2021-2025 is de doorontwikkeling van de visie en de organisatiestructuur van de VVV met betrekking tot gebiedsmarketing en promotie. We onderzoeken in overleg met betrokken partijen hoe dit in de toekomst verder vormgegeven kan worden en kan aansluiten op het bestemmingsmanagement.

De afgelopen jaren zijn in het kader van harmonisatie vanuit de voormalige gemeenten belangrijke stappen gezet. Denk daarbij aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Voor de gemeentelijke gebouwen zijn meerjarenonderhoudsplannen (MJOP's) opgesteld. Hierin is het benodigde planmatige onderhoud voor de verschillende gebouwen voor de komende jaren opgenomen. In 2023 wordt voor de uitvoering van de MJOP's een beheerplan opgesteld. Tevens zal bekeken worden of bijvoorbeeld de eventuele duurzaamheidsmaatregelen en maatregelen ten behoeve van toegankelijkheid hierbij meegenomen kunnen worden. Ook het vraagstuk omtrent de huisvesting voor de gemeentelijke organisatie behoort tot de gemeentelijke gebouwen (zie programma 6). De accommodaties Tavenu, AquaAltena en Bijtelskil zullen in 2024 een investering vragen aan de hand van het MJOP. Het gaat hierbij om preventief onderhoud om de levensduur van machines te

41

verlengen en daardoor hogere kosten in de toekomst te voorkomen. Er wordt ook gelet op de duurzaamheid van de investeringen. Dekking van deze lasten vindt plaats vanuit de daarvoor bestemde reserve Onderhoud gebouwen. In 2023 is gestart met de voorbereidingen voor de uitbreiding, verduurzaming en renovatie van d’Alburcht in Wijk en Aalburg. Naar verwachting vindt de daadwerkelijke uitvoering in 2025 plaats. In 2021 heeft de gemeente Altena het strategisch vastgoedbeleid vastgesteld. Dit beleid zal nu worden aangevuld met een strategisch beleid voor maatschappelijk vastgoed. Dit strategisch beleid draait om vraagstukken zoals "welke voorzieningen zijn in een kern noodzakelijk en wenselijk”, “wat is het maatschappelijk en financieel rendement van de gemeentelijke voorzieningen” en “wat komt er op ons af met betrekking tot onderhoud, verduurzaming, renovatie en vervangende nieuwbouw van gemeentelijk vastgoed". De raad heeft hiervoor in Q2 van 2023 een uitgangspuntennotitie vastgesteld. Deze uitgangspuntennotitie wordt in 2023 verder uitgewerkt tot een nota. We streven ernaar om deze nota strategisch accommodatiebeleid in Q1 van 2024 aan de raad voor te leggen.

42

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Kansengelijkheid We zetten de middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in om de achterstanden op sociaalemotioneel gebied, die in het onderwijs ontstaan zijn door corona, te verminderen.

•

We verbinden onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp door de preventieve aanpak verder door te voeren. We werken samen op basis van relatie en vertrouwen. We werken samen rondom het kind en we innoveren en monitoren op het snijvlak tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp.

•

We bieden kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool, waarbij het onderwijs en de kinderopvang gefaciliteerd is om onderwijsachterstanden zo goed mogelijk aan te pakken. We laten de educatieve partners met elkaar samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden.

•

•

• •

• • • • •

Goede, duurzame en toekomstbestendige onderwijshuisvesting waar schoolbesturen eigentijds onderwijs kunnen verzorgen in een veilige, uitdagende leeromgeving waar de leerling centraal staat. Huisvesting die een multifunctionele rol in het dorp of de wijk mogelijk maakt door samenwerking met kinderopvang en andere

•

We investeren in het verbeteren van de mentale belastbaarheid en weerbaarheid van kinderen en jongeren. De afgelopen periode zijn hiervoor diverse interventies ingezet die gecontinueerd en/of geïntensiveerd worden. De restmiddelen vanuit het NPO zetten we tot en met schooljaar 2024-2025 in samenspraak met onderwijs en kinderopvang daar in waar nodig.

2022-2025

De verbindingsfunctionarissen onderwijs en jeugdhulp hebben korte lijnen met de scholen om mee te denken over passende ondersteuning voor een kind. We werken aan een warme overdracht tussen kinderopvang en basisschool en tussen basisschool en voortgezet onderwijs. We experimenteren met een onderwijszorgarrangement bij sbo De Akker waarbij onderwijs- en jeugdhulpondersteuning door 1 hulpverlener in de klas wordt geboden.

2024-2026

Doelgroeppeuters starten op 2,5-jarige leeftijd met voorschoolse educatie (VE) en nemen 16 uur per week deel. We verbeteren de toeleiding en het bereik van het VE-aanbod. We zorgen samen met de kinderopvang en de basisscholen voor een doorgaande zorg- en leerlijn, zowel in overdracht van voor- naar vroegschool, als in ontwikkeling en zorg. We financieren de Taalklas waar leerlingen in de basisschoolleeftijd die de Nederlandse taal nog niet machtig zijn intensief taalonderwijs krijgen. We hebben een focus op taal. Daarvoor zetten we onder andere de BibliotheekCultuurpuntAltena in met BoekStart, Bibliotheek op school en kinderopvang en de Voorleesexpress. We werken aan zicht op bereik, kwaliteit en opbrengsten. Hiervoor gebruiken we de Peutermonitor.

2022-2025

We houden de gemeenteraad op de hoogte van de stand van zaken van de uitvoering van het IHP: MFA Almkerk Kindcentrum Werkendam Brede school Genderen Brede school Wijk en Aalburg Brede school Veen

doorlopend

43

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

maatschappelijke partners die een rol kunnen spelen in de ontwikkeling van een kind. We verbeteren de samenwerking tussen onderwijs, gemeente en bedrijfsleven.

•

Q1 2024

Het IHP 2020-2024 wordt herijkt.

We geven uitvoering aan de actie-agenda van 'Onderwijs naar Arbeidsmarkt'. Concrete acties hieruit zijn: -

doorlopend

We faciliteren de kopgroep 'van onderwijs naar arbeidsmarkt' met bijbehorende werkgroepen. We ondersteunen en faciliteren een onderwijs en arbeidsmarkt evenement. De ontwikkelingen van de maritieme campus Werkendam worden benut en een samenwerking met het I-lab Gorinchem wordt verder onderzocht We zoeken proactief aansluiting bij regionale initiatieven in onze eigen arbeidsmarktregio WestBrabant en buurgemeenten die hierbuiten vallen (bijvoorbeeld Waalwijk en Gorinchem)

-

Gezond leven We koesteren het sportieve karakter van Altena, door sportverenigingen te ondersteunen en in te zetten op meer sportmogelijkheden in de buitenruimte.

•

We zetten de buurtsportcoaches breder in. We geven uitvoering aan het herijkte sportakkoord waarbij we sport- en beweegaanbieders betrekken. Uitvoering geven aan het speelbeleid (indien er een PM-post opgenomen was in de kadernota). Opstellen en implementeren nieuwe subsidieregeling buitensportaccommodaties sport en bewegen.

doorlopend

We willen investeren in het verhogen van de kwaliteit en toegankelijkheid van bestaande sportlocaties en in het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties.

We leveren een strategisch accommodatiebeleid voor de maatschappelijke accommodaties. We geven uitvoering aan een nieuwe subsidieregeling compensatie energiekosten en stellen een regeling op voor verduurzaming accommodaties.

Q1 2024 Q4 2024

• •

doorlopend doorlopend

Economie en ondernemen We verkrijgen duidelijkheid in toekomstige ontwikkellocaties voor de vestiging van bedrijven in Altena

• •

Er wordt duidelijkheid verkregen over de haalbaarheid van het plan voor de insteekhaven

• •

We willen een vervolgstap zetten in het verkrijgen van inzicht in de haalbaarheid van de derde haven

•

We ronden de gebiedsvisie voor Werkendam Noord af waarin de definitieve locatie voor een bedrijventerrein wordt voorgelegd We onderzoeken of SRBT Giessen op termijn verder kan worden uitgebreid

Q1

Go/ no go besluit op basis van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek wat door het ROB wordt uitgevoerd. Het onderzoek van de kwartiermaker derde haven wordt afgerond en voor besluitvorming aangeboden. Mede op basis van de resultaten uit de businesscase maken we een keuze op welke wijze we als gemeente willen participeren in de maritieme campus

Q2

44

Q4

Q4 Q4

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

We bepalen de rol en scope van de gemeente in de maritieme campus. Natuur, landschap en water Kernkwaliteiten van ons waardevolle landschap beschermen.

• • •

•

Behoud en vergroten van biodiversiteit.

• •

We brengen kernkwaliteiten in kaart of maken ze zichtbaar. We toetsen ontwikkelingen op bescherming van de landschappelijke kernkwaliteiten en bieden hiervoor een handreiking. Binnen de Gebiedsgerichte aanpak (GGA) voor het gebiedsprogramma voor het NPLG volgen we deze beschermende lijn.

Natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen krijgen concrete invulling in ons beleid en laten we integraal meenemen bij ruimtelijke ontwikkelingen. We geven uitvoering aan de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Binnen de GGA voor het gebiedsprogramma voor het NPLG nemen we als doelen het behoud en het vergroten van biodiversiteit mee. Bij de transitie is het een kans.

2023 2023 en verder 2022 (op basis van andere bronnen) en verder 2023 en verder vanaf 2022 vanaf 2022

Gebiedsgerichte Aanpak groenblauw (NPLG), waaronder agrarische sector Beter inzicht verwerven in de vraagstukken en uitdagingen van onze agrarische sector.

•

•

We faciliteren de agrarische sector (onder andere ruimte voor duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling, perspectief blijvers en stoppers, kavelruil, Altena als experimenteergebied).

•

• De belangen en kansen van Altena stevig positioneren in het gebiedsprogramma dat provincie Noord-Brabant moet indienen voor het NPLG.

•

Organiseren van keukentafelgesprekken, casustafels en ontwikkelen van maatregelen in samenwerking met de gebiedspartijen (GGA Polder van de Toekomst en GGA Biesbosch Altenadeel) Opgaven buitengebied op (ruimtelijke) kaarten zetten. Het gaat hierbij om de opgaven rondom water, natuur, landbouw, bodem en klimaat. Ontwikkeling en afstemming met ordenende structuren (circulaire economie en energie) en stedelijke en regionale leefomgeving (wonen, mobiliteit, brede welvaart) vinden parallel plaats.

2024

We halen gericht ruimtelijke belemmeringen in de eigen regelgeving weg (Omgevingsplan Altena), ook in samenwerking met andere overheden. De pilot van het ondersteuningsnetwerk agrarische ondernemers biedt hiervoor concrete aanknopingspunten. We verkennen de mogelijkheid om via het grondbeleid de doelen te realiseren op het gebied van duurzame agrarische bedrijfsontwikkeling.

2023-2026

We participeren proactief in GGA's en gebiedsprogramma NPLG en zetten Altena en de belangen van ons landelijk gebied op de kaart aan regionale overlegtafels zoals van de Regio West-

2024

45

2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

•

Brabant, SRBT en het ruimtelijk voorstel. We brengen ons belang in bij landelijke lobbystructuren zoals M50 en P10. We versterken de samenwerking met het Waterschap.

Planning 2022 en verder

Cultuur en cultuurhistorie Q1 en Q2 Q3 en Q4

We maken de keuze op welke manier we het muziekonderwijs voortzetten

• We evalueren de cultuurvisie • We actualiseren de cultuurvisie op basis van de evaluatie We evalueren het muziekonderwijs en we komen met een nieuw meerjarenplan voor muziekonderwijs in Altena.

Een verbeterde en meerjarige samenwerking voor het openbaar bibliotheekwerk

De voltooide evaluatie van het bibliotheekwerk uit 2023 vertalen we door naar een nieuwe toekomstbestendige samenwerkingsvorm met Bibliotheek CultuurPunt Altena.

Q3

De cultuurvisie is weer toekomstbestendig

Q2

In 2024 is er een maximaal budget van € 1.287.000 beschikbaar voor subsidieverstrekking aan Bibliotheek Cultuurpunt Altena voor de uitvoering van de wettelijke taken van het bibliotheekwerk. De diensten die zij leveren betreft Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) zijn hiervan uitgesloten. Het realiseren van de ambities en verzilveren van kansen uit de Erfgoedvisie Altena 2022-2027.

We inventariseren en waarderen (wegen) voor het hele gemeentelijke grondgebied de cultuurhistorische waarden en vormen op basis hiervan beleidsuitgangspunten voor het vervolg. We vormen samen met de kerkeigenaren een visie op de kerkelijke gebouwen binnen de gemeente Altena.

• •

We stellen een uitvoeringsagenda op ter uitwerking van de Erfgoedvisie Altena 2022-2027. We voeren de acties uit de uitvoeringsagenda uit. Dit doen we onder meer door te stimuleren, faciliteren, samen te werken en nog meer naar buiten toe te treden. In de uitvoeringsagenda wordt ook extra aandacht besteed aan de waterlinies.

2023

• •

We stellen een digitale kwaliteitsatlas vast. We onderzoeken of we deze kwaliteitsatlas ook voor iedereen digitaal kunnen ontsluiten.

2023

• •

We stellen een kerkenvisie vast met decentralisatiegelden van het Rijk. Als dat nodig is, stellen we een uitvoeringsagenda op voor eventuele vervolgstappen.

2024 2024 - 2025

2023-2026

Recreatie en toerisme We verkrijgen inzicht in het recreatief gebruik, en de impact daarvan, in Nationaal Park de Biesbosch, de schil rondom de Biesbosch en de rest van de gemeente Altena

• •

In het toeristisch seizoen wordt een nulmeting uitgevoerd. We maken een start met het analyseren van de verzamelde data.

46

Q2/Q3 Q4

Wat willen we bereiken? Inwoners en bezoekers worden op een interactieve en digitale wijze geïnformeerd over de historische parels van Altena via QR-codes.

Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van de pilot waarin we met verschillende soorten routes gaan meten welke combinatie van communicatiemiddelen het beste werkt om het cultureel erfgoed van Altena digitaal te ontsluiten.

Planning Q2 2024

Strategisch accommodatie- / vastgoedbeleid Effectief en efficiënt beheer en / of onderhoud van ons vastgoed.

• •

We leveren een strategisch accommodatiebeleid voor de maatschappelijke accommodaties. Uitbreiding, verduurzaming en renovatie d’Alburcht

47

Q1 2024 2023-2025

Altena

Nederland

Functiemenging (%) * (2022)

48,7

53,8

Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar) (2022)

177,3

174,1

*

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Altena

Nederland

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) (2022) *

5,0

4,2

Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) (2022) **

17

24

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (%) (2021)

1,6

1,9

* **

Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en / of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen / praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend.

Niet-sporters (%) (2020)

48

Altena

Nederland

55,7

49,2

Specificatie taakvelden (bedragen x € 1.000)

Programma: 3 Veelzijdig Altena

Realisatie Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijz.

Mutatie 2024 t.o.v. 2023 na wijz.

Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027

Lasten 2.3 - Recreatieve havens

66 N

66 N

110 N

44 N

105 N

105 N

92 N

3.1 - Economische ontwikkeling

591 N

638 N

501 N

137 V

481 N

511 N

509 N

3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

40 N

303 N

257 N

46 V

257 N

257 N

257 N

188 N

316 N

338 N

22 N

296 N

296 N

295 N

3.4 - Economische promotie

453 N

409 N

421 N

12 N

421 N

421 N

420 N

4.1 - Openbaar basisonderwijs

211 N

1.359 N

202 N

1.157 V

202 N

202 N

202 N

4.2 - Onderwijshuisvesting

2.576 N

2.854 N

2.817 N

37 V

3.056 N

3.713 N

4.195 N

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.615 N

2.769 N

3.242 N

473 N

3.268 N

3.269 N

3.271 N

5.1 - Sportbeleid en activering

1.128 N

1.079 N

1.088 N

9N

1.075 N

1.065 N

1.030 N

5.2 - Sportaccommodaties 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en -participatie

4.083 N

4.533 N

4.329 N

204 V

3.958 N

4.005 N

3.762 N 506 N

388 N

501 N

506 N

5N

506 N

506 N

5.4 - Musea

507 N

499 N

515 N

16 N

515 N

514 N

513 N

5.5 - Cultureel erfgoed

766 N

670 N

722 N

52 N

700 N

697 N

696 N

1.192 N

1.306 N

1.265 N

41 V

1.259 N

1.259 N

1.259 N

120 N

125 N

122 N

2V

122 N

122 N

122 N

14.923 N

17.427 N

16.436 N

991 V

16.222 N

16.942 N

17.130 N

82 V

76 V

82 V

6V

82 V

82 V

82 V

5.6 - Media 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal lasten Baten 2.3 - Recreatieve havens 3.1 - Economische ontwikkeling

-

25 V

-

25 N

-

-

-

3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

68 V

323 V

323 V

-

323 V

323 V

323 V

99 V

105 V

106 V

1V

106 V

106 V

106 V

3.4 - Economische promotie

353 V

302 V

344 V

41 V

344 V

347 V

347 V

4.1 - Openbaar basisonderwijs

60 V

284 V

9V

275 N

9V

9V

9V

4.2 - Onderwijshuisvesting

187 V

156 V

194 V

38 V

194 V

194 V

194 V

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

915 V

1.011 V

1.016 V

5V

1.017 V

1.019 V

1.020 V

5.1 - Sportbeleid en activering

251 V

133 V

133 V

N

133 V

123 V

87 V

5.2 - Sportaccommodaties 5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en -participatie

1.025 V

1.056 V

930 V

126 N

930 V

930 V

930 V

38 V

27 V

27 V

-

27 V

27 V

27 V

5.4 - Musea

-

2V

2V

-

2V

2V

2V

100 V

41 V

59 V

18 V

59 V

59 V

59 V

2V

59 V

2V

57 N

2V

2V

2V

1V

3V

3V

-

3V

3V

3V

3.180 V

3.604 V

3.231 V

374 N

3.231 V

3.226 V

3.192 V

0.10 - Storting reserves

1.841 N

1.996 N

2.011 N

15 N

2.011 N

2.011 N

2.011 N

0.10 - Onttrekking reserves

2.280 V

2.260 V

1.881 V

379 N

1.760 V

2.540 V

2.456 V

439 V

263 V

131 N

394 N

251 N

529 V

444 V

5.5 - Cultureel erfgoed 5.6 - Media 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal baten Reserves

Totaal reserves

49

Programma: 3 Veelzijdig Altena

Realisatie Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijz.

Saldo baten en lasten inclusief reserves

11.303 N

13.559 N

13.336 N

Mutatie 2024 t.o.v. 2023 na wijz.

223 V

Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027

13.242 N

13.188 N

13.494 N

Verschillenanalyse 2024 t.o.v. 2023 (bedragen x € 1.000) Programma: 3 Veelzijdig Altena Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2023

13.559 N

Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten

194 N

diverse Bijstelling salarislasten

510 V

2.3 - Recreatieve havens

5V

3.1 - Economische ontwikkeling

10 N

3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

49 V

3.3 - Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen

36 N

3.4 - Economische promotie

15 V

4.1 - Openbaar basisonderwijs

60 N

4.2 - Onderwijshuisvesting

106 V

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken

31 N

5.1 - Sportbeleid en activering

30 V

5.2 - Sportaccommodaties

158 V

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en -participatie

14 N

5.4 - Musea

16 N

5.5 - Cultureel erfgoed

119 V

5.6 - Media

16 N

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie

2V

0.10 - Reserves

394 N

Totaal mutaties 2024 t.o.v. 2023

223 V

Saldo baten en lasten inclusief reserves 2024

13.336 N

Toelichting verschillen € 100.000 of meer op hoofdlijnen Diverse Bijstelling kapitaallasten 194 N De kapitaallasten 2024 nemen ten opzichte van 2023 toe vanwege het Investeringsplan 2023. De stijging wordt vooral veroorzaakt door de investeringen ten behoeve van onderwijshuisvesting en sportaccommodaties. Diverse Bijstelling salarislasten 510 V Het verschil 2024 ten opzichte van 2023 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao-gevolgen die voor een mutatie zorgen in 2024 ten opzichte van de oorspronkelijke doorbelasting van de salarissen in 2023 waarin deze niet zat. Daarnaast heeft de jaarlijkse

50

actualisatie plaatsgevonden, waardoor er verschuivingen tussen programma’s hebben plaatsgevonden. 4.2 Onderwijshuisvesting Het voordeel wordt veroorzaakt door hogere huurontvangsten € 50.000 en een voordeel doorbelastingen / uitgaven van overige goederen en diensten.

106 V

5.2 Sportaccommodaties 158 V In 2024 worden middelen ingezet voor de renovatie van de kleedkamers van VV Woudrichem. Dit gebeurt budgettair neutraal vanuit de reserve renovatie / vervanging kleedlokalen sportaccommodaties, € 138.000 nadelig. De inkomensoverdrachten van het Rijk vanuit de specifieke uitkering Sport zijn onterecht meerjarig in de begroting meegenomen. Daarnaast is het opgenomen bedrag ook te hoog. De gemeente kan een uitkering aanvragen voor exploitatie van sportaccommodaties. Het jaar 2023 is het laatste jaar dat de regeling specifieke uitkering Sport van kracht is, € 155.000 nadelig. In 2023 wordt de oude boekwaarde van het Verlaat conform raadsbesluit budgettair neutraal afgeboekt, € 221.000 voordelig ten opzichte van 2024. In 2023 zijn er onvoorziene onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd bij zwembad Bijtelskil, € 183.000 voordelig ten opzichte van 2024. 5.5 Cultureel erfgoed 119 V Het verschil 2024 ten opzichte van 2023 wordt veroorzaakt door de uitvoering van de kerkenvisie en erfgoedprojecten. Het budget voor kerkenvisie en erfgoedprojecten ad € 125.000 is in 2023 incidenteel. 0.10 Reserves 394 N - In 2023 heeft voor een bedrag van € 718.000 resultaatbestemming uit 2022 plaatsgevonden. In 2024 zijn deze resultaatbestemmingen niet meer van toepassing. - Extra dotatie reserve kapitaallasten (€ 100.000 N).

Het betreft een ophoging van de dotatie aan de reserve kapitaallasten ten behoeve van de dekking van de kapitaallasten van IHP investeringen. - In 2024 staat er een hogere onttrekking (€ 217.000 V) uit de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen dan in 2023, dit is ter dekking van de onderhoudsmaatregelen van de zwembaden AquaAltena en Bijtelskil. - In 2024 worden middelen ingezet voor de renovatie van de kleedkamers van VV Woudrichem. Dit gebeurt budgettair neutraal, waarmee in 2024 een hogere onttrekking (€ 138.000 V) uit de reserve renovatie / vervanging kleedlokalen sportaccommodaties staat dan in 2023.

51

Portefeuillehouder Wethouder Sheikkariem

Thema Programma implementatie Omgevingswet

Wethouder Sheikkariem

Integrale aanpak Veense Put

Wethouder van Ooijen

Arbeidsmigranten

Wethouder Schipper

Duurzaamheid

Wethouder Tanis

Wonen

Wethouder Schipper

Circulair voedselsysteem

Wethouder Schipper

Afval en grondstoffen’

*Wethouder Sheikkariem is portefeuillehouder Omgevingswet en ruimtelijke plannen

Vanaf 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking, die meer dan 25 wetten vervangt. Lopende ruimtelijke procedures worden nog onder de Wet op de ruimtelijke ordening afgerond. De kaders voor het omgevingsbeleid, met ambities en doelen, staan in de Omgevingsvisie Altena 2040. Het omgevingsplan van rechtswege ontstaat als de wet van kracht wordt. Dit "tijdelijk” omgevingsplan wordt vanaf 2024 stapsgewijs in een aantal jaar opgebouwd tot het Omgevingsplan Altena. Alle lokale regelgeving (met uitzondering van openbare orde en veiligheid) wordt hierin, al dan niet gewijzigd, ook opgenomen. Aangezien dit het tweede kaderstellend instrument is, zal de gemeenteraad hierover de besluiten nemen (tenzij gemandateerd). Het delegatiebesluit Omgevingswet Altena 2022 is van toepassing. Dat geldt ook voor de op 1 juni 2021 door de raad vastgestelde (geamendeerde) tabel 1 over het recht van advies en verplicht gestelde participatie. Het college begint met het opstellen van Programma’s onder de Omgevingswet en stelt die vast. De raad wordt hierbij op verschillende wijzen betrokken. Deze Programma’s worden geordend in het Beleidshuis Altena.

In 2023 heeft de raad nieuw beleid voor huisvesting van arbeidsmigranten vastgesteld, waarbij de belangen van de arbeidsmigranten zelf, van de ondernemers én van de inwoners zo goed als mogelijk worden gewaarborgd. Uitgangspunt hierbij is een stelsel van schaarse rechten voor grootschalige huisvesting (100-150 plaatsen). Deze vorm heeft de voorkeur vanwege de kwaliteit van huisvesting, de mogelijkheid om wonen los te zien van werken en professioneel beheer. Dit

52

nieuwe beleid geeft aanleiding tot intensivering van toezicht en handhaving op huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten in het algemeen en locaties voor seizoensarbeid in het bijzonder (zie programma 6).

De ambities op het vlak van duurzaamheid zijn onverminderd hoog. Speerpunten voor 2024 zijn de uitvoering van de Warmtevisie, de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en het opzetten van de openbare laadinfrastructuur. Daarnaast geven we aandacht aan het onderzoeken van de kansen voor aquathermie, de verduurzaming van de Woudrichemse Vesting, onderzoek naar de potentie van groen gas en verduurzaming van bedrijventerreinen. Er komt jaarlijks aanvullende financiering vanuit het Rijk voor het uitbreiden van ambtelijke capaciteit en het inhuren van externe expertise voor de verduurzaming van onze gemeente (CDOKE/Jetten-gelden) Hiermee kunnen grote stappen gezet worden. Naar verwachting zal eind 2024 de RES2.0 voor akkoord worden voorgelegd aan de raad. Met ingang van 2024 valt de uitvoering van de zogenaamde bodemtaken onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Praktisch gezien wordt dit uitgevoerd door de OMWB. De uitvoering van deze wettelijke taken vraagt een extra budget van jaarlijks €25.000.

De gemeente Altena heeft de ambitie om in de periode 2021-2030 minimaal 3.000 nieuwe woningen toe te voegen. Daarvan zijn in de eerste twee jaar ongeveer 500 gerealiseerd. In het voorjaar 2023 heeft de gemeente Altena, samen met de andere gemeenten in de regio, een Woondeal gesloten met het Rijk. In deze woondeal geven we aan welke bijdrage we gaan leveren om de landelijk doelstelling van 900.000 extra woningen in 2030 te halen. Onze Woonvisie voorziet in ons aandeel van die kwantitatieve opgave, maar behoeft bijstelling als het gaat om de kwalitatieve invulling. In de Woondeal is afgesproken dat van de nieuwbouw minimaal 70 procent in het betaalbare segment valt, waarvan minimaal 30 procent sociale huur. In 2023 stelt het college het programmaplan Wonen vast waarvan de uitvoering direct start en doorloopt in 2024 en verder. Vooruitlopend op vaststelling is in deze Begroting al wat extra budget opgenomen om als gemeente meer de regie te pakken. We gaan gebiedsvisies- en strategieën opstellen, waarin we de kansen op inbreiding, uitbreiding en transformatie verkennen om extra woningbouwcapaciteit toe te voegen. Het totale financiële effect voor het Programma Wonen wordt betrokken bij het opstellen van de begroting van 2025 en verder.

Daarnaast willen we met gemeentelijke woningbouwimpulsgelden innovatieve woonvormen, zoals CPO, flexwonen en tiny housing, stimuleren en faciliteren. In 2024 kan dit grotendeels gedekt worden uit bestaande budgetten. Voor de jaren daarna is er geen dekking in formele zin; voor die jaren is het onze opdracht om beschikbare middelen van medeoverheden, met name het Rijk, naar de gemeente Altena te halen.

Dit jaar is het programma Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen gestart. In het vast te stellen programmaplan zijn vijf lijnen gedefinieerd waar uitvoering aan gegeven dient te worden (opvang / huisvesting Oekraïense ontheemden, opvang asielzoekers, huisvesting

53

vergunninghouders, huisvesting arbeidsmigranten en realisatie woningen). Voor een belangrijk deel kan dit ingevuld worden vanuit bestaande budgetten en capaciteit, maar aanvullend is voor de komende jaren nog een programmabudget nodig. Hiervoor is bij de jaarrekening 2022 een bestemmingsreserve gevormd gevoed door de niet bestede gelden 2022 voor de opvang van Oekraïners.

In 2024 gaan we samen met onze partners door met de uitvoering van verschillende inspanningen binnen het programma. Er is veel energie, enthousiasme en ondernemerschap. We bouwen daarbij door op de inzichten van verschillende onderzoeken en op de ervaringen van experimenten en pilots. Denk bijvoorbeeld aan Dutch Food Week Altena, waarbij een steeds bredere groep van organisatoren meedoet en samenwerkt om activiteiten te organiseren voor inwoners en ondernemers. En bijvoorbeeld het 'transitielab’ korte keten, waarbij gemeente en ondernemers steeds via kleinschalige experimenten en onderzoeken belemmeringen proberen weg te nemen die een succesvolle korte keten in de weg staan. In 2024 maken we ook inzichtelijk hoe we de partnersamenwerking kunnen intensiveren om te komen tot nog meer gedeeld eigenaarschap voor het realiseren van de doelen van het programma. Het werven van additionele financiële middelen voor het programma speelt hierbij een belangrijke rol, om de uitvoering van de plannen mogelijk te maken.

De gemeente Altena presteert goed op het gebied van reductie en hergebruik van materialen. We gaan in 2024 voort op de ingeslagen weg. Investeringen in de vervanging van bovengrondse glasbollen en de huisvesting van milieustation Giessen (inclusief zonnepanelen) zijn nodig om het serviceniveau op peil te houden. Dekking van de kapitaallasten die met deze investeringen samenhangen vindt plaats vanuit de afvalstoffenheffing.

54

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Omgevingswet Toepassen van de regels en werken naar de doelen van de Omgevingswet.

• •

•

Vaststellen van een of meer eerste wijzingen van het "tijdelijk” omgevingsplan (waarmee het Omgevingsplan Altena wordt opgebouwd) . Het (leren van) evenwichtig toekennen van functies aan locaties. Leren) werken naar de doelen van de Omgevingswet: integraal en samenhangend en met een balans tussen beschermen en benutten.

vanaf 2024 vanaf 2024 vanaf 2024

Veense Put De ruimtelijke, juridische en feitelijke situatie op de Veense Put op rechtvaardige wijze in overeenstemming met elkaar brengen.

•

•

Met de eigenaren sluiten we anterieure overeenkomsten met het oog op de realisatie van de gewenste kwaliteitsverbetering en het mogelijk maken van permanente bewoning op de Veense Put. Aansluitend wordt een wijziging van het Omgevingsplan voorbereid.

2024 en verder

2024 en verder

Arbeidsmigranten We gaan op zorgvuldige wijze ruimte bieden aan de ontwikkeling van huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten.

•

Monitoren en handhaven beleidsregels arbeidsmigranten.

2024

Duurzaamheid Uitvoering Warmtevisie Altena 2021.

•

We stellen uitvoeringsplannen op voor spoor A en B van de Warmtevisie

•

We voeren deze plannen uit in samenwerking met onder andere de woningcorporaties.

•

Openbare laadinfrastructuur.

We zetten ons in om belemmeringen voor verduurzaming van Woudrichemse vesting en monumenten weg te nemen. • We doen onderzoek naar het lokaal toepassen van alternatieve warmtebronnen zoals groen gas en aquathermie. We stellen een plaatsingsplan op (Q3 2023) en zorgen voor de uitvoering.

55

Q3 2023 – Q1 2024 Q4 2023 en verder Q3 2023 en verder Q3 2023 en verder Q3 2023 en verder

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Altena energie-eiland.

•

2024

RES 2.0

We verkennen mogelijkheden in samenwerking met Enexis en de provincie Noord-Brabant met inbreng van verschillende lokale partijen Altena Nieuwe Energie. • We stimuleren het plaatsen van zonnepanelen op bedrijven(terreinen) en zetten ons in om op bedrijventerrein de Rietdijk een Smart Energy Hub op te zetten (met ondersteuning vanuit de RES). We herijken de RES 1.0 naar RES 2.0 in 2024.

De openbare verlichting uitvoeren in 100% LED.

We vervangen conventionele verlichting door LED-verlichting.

Gebruikmaken van (alternatieve) vormen van energieopslag.

We doen onderzoek naar (alternatieve) vormen van energieopslag. (Onderdeel van Altena Energie Eiland)

Q2 2023 en verder Oplevering eind 2024 2024 2024

Wonen Kaders formuleren voor het aanbieden van woonruimte voor inwoners met een zorgvraag. Het woonaanbod in de 21 kernen van Altena in 2030 is duurzaam, veelzijdig, kwalitatief, authentiek en passend bij de sociale cohesie van de kernen en de levensfase van de inwoners.

Vaststellen Woonzorgvisie.

2024

• • • • •

2024 2024 2024 2024 2024

Uitvoeren van het Uitvoeringsplan Wonen. Opstellen dorpsstrategie Woudrichem. Opstellen dorpsstrategie Sleeuwijk. Stimuleren bijzondere woonvormen. Realiseren van 1 of 2 projecten met flexwoningen. Circulair voedselsysteem

Voortgang boeken op de weg naar een circulair voedselsysteem 7.

• • • •

•

Coördineren van het transitielab korte keten, waarin de gemeente samen met gebiedspartijen concrete experimenten, projecten en onderzoeken uitvoert Het verder opbouwen en versterken van het ondersteuningsnetwerk voor agrarische ondernemers op basis van de pilot uit 2023 Uitvoering plan van aanpak voor een meer biologische en lokale kantine en catering in samenwerking met MidZuid Actieve deelname aan de carbon farming pilot, om de samenwerking tussen bedrijven en boeren in Altena te vergroten Inzichtelijk maken hoe we de partnersamenwerking kunnen intensiveren om te komen tot nog meer gedeeld eigenaarschap voor het realiseren van de doelen van het programma

56

2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Meer externe financiering voor het programma circulair voedselsysteem

•

Deelname aan subsidieproces voor de Regiodeal West-Brabant met twee projectfiches rondom duurzaam bodembeheer en gezonde en plantaardige voeding Verkennen nieuwe kansen voor externe financiering van het programma circulair voedselsysteem in samenwerking met onze subsidieadviseur

2024

Organiseren 4e editie van Dutch Food Week Altena Uitvoering geven aan het communicatieplan van het programma circulair voedselsysteem

Q3 2024

•

Groeiende bewustwording bij onze inwoners over herkomst en gebruik van gezonde voeding

• •

57

2024

Altena

Nederland

Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) (2021) *

86

169

Hernieuwbare elektriciteit (%) (2021)

17,7

33,2

Opgesteld vermogen zonne-energie (Wattpiek/inw) (2022)

1.231,1

1.088,2

Energielabel woningen (percentage B of beter) (2022)

50,8

48,8

Altena

Nederland

Gemiddelde WOZ-waarde (x € 1.000) (2023)

378

369

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen (2022)

13,5

9,3

Demografische druk* (%) (2023)

77,4

70,3

* Exclusief milieustations

* De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot het aantal personen van 15 tot 65 jaar. Altena

Nederland

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2023)

865

860

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2023)

919

942

Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl

58

Specificatie taakvelden (bedragen x € 1.000)

Programma: 4 Duurzaam Altena

Realisatie Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijz.

Mutatie 2024 t.o.v. 2023 na wijz.

Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027

Lasten 3.1 - Economische ontwikkeling 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-

-

-

-

-

-

-

5.189 N

6.696 N

6.345 N

351 V

6.340 N

6.387 N

6.431 N

7.2 - Riolering

4.183 N

4.553 N

4.064 N

489 V

4.119 N

4.246 N

4.229 N

7.3 - Afval

5.411 N

6.514 N

6.593 N

79 N

6.615 N

6.613 N

6.612 N

7.4 - Milieubeheer

1.906 N

3.990 N

3.359 N

630 V

3.026 N

2.234 N

2.672 N

8.1 - Ruimte en leefomgeving 8.2 - Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

2.384 N

3.056 N

2.545 N

511 V

2.609 N

2.561 N

2.561 N

9.730 N

18.126 N

9.617 N

8.508 V

9.371 N

8.689 N

6.033 N

8.3 - Wonen en bouwen

1.480 N

1.812 N

1.866 N

54 N

1.838 N

1.810 N

1.756 N

30.283 N

44.747 N

34.390 N

10.358 V

33.919 N

32.539 N

30.293 N

-

-

-

-

-

-

-

64 V

102 V

32 V

70 N

32 V

32 V

32 V

Totaal lasten Baten 3.1 - Economische ontwikkeling 5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 - Riolering

7.021 V

7.458 V

6.852 V

607 N

6.907 V

7.034 V

6.491 V

7.3 - Afval

6.040 V

8.490 V

8.966 V

475 V

8.966 V

8.966 V

8.943 V

7.4 - Milieubeheer

179 V

2.097 V

1.042 V

1.055 N

1.050 V

221 V

621 V

8.1 - Ruimte en leefomgeving 8.2 - Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

179 V

230 V

23 V

207 N

23 V

23 V

23 V

9.083 V

17.897 V

9.495 V

8.402 N

9.249 V

8.567 V

5.904 V

8.3 - Wonen en bouwen

2.496 V

2.451 V

2.768 V

317 V

2.768 V

2.768 V

2.768 V

25.063 V

38.725 V

29.177 V

9.548 N

28.995 V

27.611 V

24.781 V

0.10 - Storting reserves

596 N

7N

7N

-

7N

7N

7N

0.10 - Onttrekking reserves

3.420 V

1.780 V

238 V

1.543 N

238 V

238 V

238 V

Totaal reserves

2.824 V

1.774 V

231 V

1.543 N

231 V

231 V

231 V

Saldo baten en lasten inclusief reserves

2.396 N

4.248 N

4.981 N

733 N

4.693 N

4.697 N

5.281 N

Totaal baten Reserves

59

Verschillenanalyse 2024 t.o.v. 2023 (bedragen x € 1.000) Programma Programma: 4 Duurzaam Altena Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2023

4.248 N

Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten

336 N

diverse Bijstelling salarislasten

1.140 N

3.1 - Economische ontwikkeling

-

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie

796 V

7.2 - Riolering

96 V

7.3 - Afval

589 V

7.4 - Milieubeheer

64 N

8.1 - Ruimte en leefomgeving

397 V

8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

107 V

8.3 - Wonen en bouwen

365 V

0.10 - Reserves

1.543 N

Totaal mutaties 2024 t.o.v. 2023

733 N

Saldo baten en lasten inclusief reserves 2024

4.981 N

Toelichting verschillen € 100.000 of meer op hoofdlijnen Diverse Bijstelling kapitaallasten 336 N De kapitaallasten 2024 nemen ten opzichte van 2023 toe toenemen vanwege het Investeringsplan 2023. De stijging wordt vooral veroorzaakt door de investeringen ten behoeve van riolering en groenvoorzieningen. Diverse Bijstelling salarislasten 1.140 N Het verschil 2024 ten opzichte van 2023 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao-gevolgen die voor een mutatie zorgen in 2024 ten opzichte van de oorspronkelijke doorbelasting van de salarissen in 2023 waarin deze niet zat. Daarnaast heeft de jaarlijkse actualisatie plaatsgevonden, waardoor er verschuivingen tussen programma’s hebben plaatsgevonden. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 796 V Water: In 2023 zijn eenmalig diverse water beheersplannen samengesteld € 230.000 en zijn kosten Vissershang € 600.000 via dit taakveld ten laste van de reserve gebracht. De onttrekking uit de reserve is elders verantwoord. Groen: diverse algemene aframingen verlagen het groenbudget voor 2024 met € 35.000. 7.3 Afval 589 V De kosten van het product afval nemen toe. Om te voorkomen dat de voorziening afval negatief wordt stijgt het tarief. De opbrengst afvalstoffenheffing stijgt met € 701.000. Deze meeropbrengst wordt volledig verrekend met de meerkosten afvalinzameling en verwerking en met de voorziening reiniging.

60

Behalve de kosten van afvalinzameling worden aan het product afval ook nog een aantal overige kosten toegerekend en worden dus van dekking voorzien uit de afvalstoffenheffing. Ten opzichte van de verhoging afvalstoffenheffing staan hogere kosten op onderhoud en inhuur milieustation ad € 63.000, een hogere kostenpost ad € 33.000 op afvalinzameling, de diverse afvalstromen die € 72.000 meer gaan kosten, de kosten van de diverse milieustations zullen € 40.000 lager uitvallen en kleine posten die verlaagd zijn met € 16.000. De verhoging van de opbrengst afvalstoffenheffing ten opzichte van de hogere kosten levert op taakveld afval een voordeel op van € 589.000, onder andere taakvelden zijn ook kosten die toerekenbaar zijn aan de afvalstoffenheffing waardoor de verhoging afvalstoffenheffing volledig kostendekkend is. 8.1 Ruimte en leefomgeving In 2023 zijn eenmalig de kosten/opbrengsten van bestemmingsplannen bijgesteld met € 165.000. Voor de invoering van de omgevingswet is in 2023 eenmalig € 483.000 meer begroot. Het beleid arbeidsmigranten is in 2023 opgesteld. In 2024 zijn hiervoor geen middelen meer opgenomen € 75.000.

397 V

8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) 107 V Het verschil 2024 ten opzichte van 2023 komt onder andere door afwaardering van de aankoop Oudendijk 7 te Woudrichem. De afwaardering wordt gedekt door een onttrekking uit de reserve grondexploitatie (zie toelichting 0.10 reserves). 8.3 Wonen en bouwen 365 V In 2023 is de verwachte opbrengst voor leges omgevingsvergunningen neerwaarts bijgesteld. Vanwege de onduidelijkheid van het effect van de omgevingswet en de wet kwaliteitsborging voor het bouwen (wkb) is de verwachte opbrengst voor 2024 en verder gehandhaafd € 300.000 voordelig. 0.10 Reserves 1.543 N - In 2023 heeft voor een bedrag van € 535.000 resultaatbestemming uit 2022 plaatsgevonden. In 2024 zijn deze resultaatbestemmingen niet meer van toepassing. - Lagere onttrekking Algemene reserve grondexploitatie (€ 141.000 N). Het verschil 2024 ten opzichte van 2023 komt door een incidentele onttrekking uit de reserve grondexploitatie ter dekking van de afwaardering van de aankoop Oudendijk 7 te Woudrichem. - Geen onttrekking reserve duurzaamheidsfonds in 2024 (€ 250.000 N) Het project Elaadpalen is doorgeschoven naar 2024. - Geen onttrekking reserve Baggeren Vissershang in 2024 (€ 394.000 N) Ter dekking van de kosten Baggeren Vissershang is in 2023 € 394.000 onttrokken aan de reserve.

- In 2023 wordt het deel van de dekkingsreserve kapitaallasten dat betrekking heeft op het Verlaat conform raadsbesluit budgettair neutraal afgeboekt , € 221.000 nadelig ten opzichte van 2024. De afboeking van de boekwaarde van het Verlaat (2023) is op programma 3 verantwoord.

61

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Tanis

Uitwerken mobiliteitsvisie

Wethouder Tanis

Ontsluiting kern Werkendam

Wethouder Tanis

A27 en onderliggend wegennet

Wethouder Tanis

Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen

Wethouder Schipper

Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting

In 2021 heeft uw raad de Mobiliteitsvisie 2040 Altena Samen Vooruit vastgesteld. Leidende principes daarin zijn veiligheid, bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Binnen het programma Mobiliteit wordt onder andere invulling gegeven aan de 22 projecten die in de visie zijn geformuleerd. Daarnaast wordt naast lopende en voor 2024 geplande zaken in 2024 extra ingezet op een drietal onderwerpen. Ten eerste wordt op basis van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid gestart met het concreet aanpakken van de projecten met de hoogste prioriteit op het gebied van verkeersveiligheid. Daarvoor is vanaf 2024 jaarlijks een investering nodig van € 500.000. Ten tweede gaan we in 2024 de openbaar vervoersknooppunten (HUB's) in onze gemeente opwaarderen. Dit draagt bij aan een meer en beter gebruik van het openbaar vervoer, één van de speerpunten in onze Mobiliteitsvisie. Dit vergt in 2024 een eenmalige investering van € 600.000. Ten derde wordt, op verzoek van de raad, het kruispunt Midgraaf-Duijlweg in Almkerk opnieuw ingericht. Voor de jaarschijf 2024 en 2025 wordt vooralsnog een investeringsbedrag van € 400.000 opgenomen. Of dit toereikend zal zijn is mede afhankelijk van de uiteindelijk gekozen variant. De kapitaallasten van al deze investeringen kunnen gedekt worden uit de bedragen die op basis van het programma Mobiliteit reeds in de meerjarenbegroting zijn opgenomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13507583/1