Document · PDF

Begroting 2024 - geamendeerd

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente AltenaBij agendapunt: Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2024-2027Tweede Bestuursrapportage 202329.998 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Begroting 2024

Voorwoord

Raadsvoorstel

Programma’s - Programma 1 Inwoner en Bestuur - Programma 2 Altena Samenredzaam - Programma 3 Veelzijdig Altena - Programma 4 Duurzaam Altena - Programma 5 Bereikbaar Altena - Programma 6 Financiën o Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien o Overhead o Vennootschapsbelasting

13 14 21 37 52 62 71 76 78 80

Paragrafen - Lokale heffingen - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Bedrijfsvoering - Openbaarheidsparagraaf Woo - Verbonden partijen - Grondbeleid - Investeringen

81 82 93 103 111 114 121 122 145 148

Financiële begroting - Overzicht baten, lasten en saldi per programma - Overzicht incidentele baten en lasten inclusief toelichting - Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves - Ramingsgrondslagen begroting - Geprognotiseerde balans - EMU saldo - Staat van reserves en voorzieningen - Investeringsplan 2024 - 2027 - Lasten en baten per taakveld

150 151 152 154 155 157 158 159 161 164

We zijn blij u een sluitende Begroting 2024 aan te kunnen bieden. Gebeurtenissen in de wereld en in ons land volgen elkaar in snel tempo op. De situatie rondom de overheidsfinanciën is, zeker voor de komende jaren, onzeker. Bij de Kadernota 2024 hebben we daarin een duidelijke lijn gekozen die inmiddels ook door de VNG en de Provincie wordt ondersteund. Zeker is dat de financiële ruimte de komende jaren zal afnemen en dat we voor 2026 en 2027 afstevenen op begrotingstekorten. Het nadrukkelijke signaal dat we als college willen afgeven is daarom vanaf heden behoedzaam met onze financiën om te gaan. Dit is temeer van belang omdat we nog voor grote uitdagingen staan. Zo wordt onder meer gewerkt aan een accommodatiebeleid en de vervangsopgave van sportvelden die middelen gaat vragen. Daarnaast blijft de jeugdzorg een aandachtsgebied waarvan we zien dat de financiële effecten lastig te ramen zijn, maar waarvan zeker is dat de kosten verder zullen doorstijgen. De afgelopen jaren is het thema realistisch ramen nadrukkelijker op de agenda gekomen. Als college spannen we ons daarvoor in. Ook in de nu voorliggende begroting hebben we daarin weer een stap kunnen zetten door daar waar we de afgelopen jaren overschotten hebben zien ontstaan, budgetten neerwaarts bij te stellen. Verder hebben we een volgende stap gezet in het bijstellen van de investeringsplanning.

Beide maatregelen hebben ruimte in de begroting opgeleverd. Daarmee is een trend gezet die we komende jaren zullen doorzetten, want herijking van planningen en budgetten is geen eenmalige actie, maar moet voortdurend onderwerp van sturing zijn. Deze begroting is voornamelijk een uitwerking van de keuzen die in de Kadernota 2024 zijn neergelegd. Een belangrijke grondlijn daarin is dat we koers houden, waarbij we middels een programmatische sturing investeren in een meer integrale aanpak van maatschappelijke vraagstukken. We blijven het komend jaar investeren in onze organisatie, met name in talent en in kwaliteit van dienstverlening. We investeren dus nadrukkelijk in een vitale organisatie die werkt aan een vitale samenleving. Want daarom doen we het: het verschil maken voor onze samenleving!

Raadsvoorstel

Datum voorstel 3 oktober 2023

Onderwerp Begroting 2024

Kenmerk D2023-09-007801 2023-029159

Samenvatting Voor de gemeente Altena is de Begroting 2024 en de Meerjarenraming 20252027 opgesteld. De Begroting 2024 is de nadere uitwerking van de Kadernota 2024. De Begroting 2024 laat een positief saldo zien. De raad wordt voorgesteld de Begroting 2024 vast te stellen.

Voorstel 1. De Begroting 2024, inclusief de mutaties in de reserves, vast te stellen en kennis te nemen van de Meerjarenraming 2025-2027. 2. De exploitatiebudgetten voor het jaar 2024 te voteren op het niveau van de programma’s. 3. De B-investeringen voor het begrotingsjaar 2024 te voteren en de bijbehorende investeringsbudgetten beschikbaar te stellen. 4. Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2024 vast te stellen.

Opgesteld door Canan Keulemans-Hepözdil Telefoonnummer 0183-516301 Team Team Financieel Advies Portefeuillehouder J.P. Tanis

Inleiding De Begroting 2024 bouwt voort op de financiële ontwikkelingen zoals geschetst in de Kadernota 2024. De Begroting 2024 laat in 2024 en 2025 een structureel positief saldo zien. Dit doet recht de eisen van de provincie. In 2026 en 2027 is sprake van een fors structureel negatief saldo. Dit is het gevolg van de terugval in de algemene uitkering uit het gemeentefonds vanaf 2026. Beleidskader Het beleidskader wordt gevormd door de Gemeentewet, de regelgeving in het kader van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Financiële verordening gemeente Altena 2022. Beoogd resultaat Doel van dit voorstel is vaststelling van de Begroting 2024 van de gemeente Altena door de raad vóór 15 november 2023, waarmee voldaan wordt aan (één van) de eisen van de provincie voor repressief toezicht.

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk

Argumenten 1.1 De Begroting 2024 laat in 2024 en 2025 een structureel positief saldo zien. Daarmee voldoet de Begroting 2024 aan de eisen van de provincie voor repressief toezicht.

T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

1/8

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl 3

2.1 Met het voteren van de exploitatiebudgetten op het niveau van de programma’s autoriseert de raad het college in 2024 binnen de programma’s uitgaven te doen. 3.1 Het Investeringsplan 2024-2027 bevat de voor de jaren 2024 tot en met 2027 voorgenomen investeringen en geeft de bijbehorende jaarlijkse kapitaallasten weer. De investeringen zijn onderverdeeld in A- en Binvesteringen. Op A-investeringen zal het college separaat met een raadsvoorstel bij de raad terugkomen. Voor B-investeringen, met name vervangingsinvesteringen, geldt dat na vaststelling van de Begroting 2024 door de raad het college voor het begrotingsjaar direct over de investeringsbudgetten kan beschikken. 4.1 In de nota Grondbeleid Altena 2019 is opgenomen dat jaarlijks bij de begroting een herziening van de grondexploitaties plaatsvindt. Deze herziening is opgenomen in het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2024. Altena kent momenteel 14 grondexploitatieplannen verspreid over de diverse kernen van de gemeente. In het MPG 2024 is ook de stand van zaken met betrekking tot de vrijkomende schoollocaties opgenomen. 4.2 Met de vaststelling van het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2024 autoriseert de raad de budgetten ter uitvoering van de grondexploitaties aan het college. Kanttekeningen 1.1 De Begroting 2024 laat in de jaren 2024 en 2025 een (structureel) positief saldo zien.

In de jaren 2026 en 2027 is de systematiek van het gemeentefonds buiten werking gesteld en krijgen gemeenten te maken met een terugval in de omvang van de algemene uitkering die zij uit het gemeentefonds ontvangen. Dit wordt zichtbaar in het negatieve begrotingssaldo in die jaren. 1.2 De toekomst van het gemeentefonds vanaf 2026 is op dit moment nog altijd onduidelijk. Het is aan een nieuw kabinet om over de systematiek van het gemeentefonds en over de opschalingskorting besluiten te nemen. In de Kadernota 2024 is aangegeven dat het college naar mogelijkheden zal gaan zoeken om vanaf 2026 om te buigen, zodat bij de Kadernota 2025 bijsturingsmogelijkheden richting 2026 en 2027 in beeld zijn. Financiën De Begroting 2024 is de optelsom van een aantal categoriëen financiële mutaties. Ten eerste is de Kadernota 2024 in de Begroting 2024 nader uitgewerkt. Tevens is sprake van een aantal raadsbesluiten waaruit een

wijziging van de Begroting 2024 voortvloeit. Verder is de structurele doorwerking van de mutaties in de Tweede Bestuursrapportage 2023 in de Begroting 2024 verwerkt. Tot slot is in de Begroting 2024 sprake van financieel-technische mutaties. In het navolgende worden deze mutaties op hoofdlijnen toegelicht. Mutaties Kadernota 2024 In de Begroting 2024 zijn de mutaties verwerkt zoals opgenomen in de Kadernota 2024. Mutaties Kadernota 2024 Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Beleidsmatige mutaties

1.830 N

1.952 N

1.741 N

1.742 N

Inzet uit onderuitputting

1.000 V

Inzet uit specifieke uitkering GALA

200 V

Totaal mutaties Kadernota 2024

630 N

752 N

541 N

742 N

De onvermijdelijke aanpassingen en de ambities van het college voor de jaren 2024-2027 zoals opgenomen in de Kadernota 2024 zijn in de Begroting 2024 verwerkt. Om in met name 2024 meer ruimte te creëren is een bedrag van € 1 miljoen ingezet, gebaseerd op een analyse van de structurele onderuitputting in de jaarrekeningcijfers van de afgelopen jaren. Daarnaast is een deel van de middelen uit de specifieke uitkering specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ingezet als dekking voor de ambities binnen het themaprogramma Vitaal Altena. De in de Kadernota 2024 opgenomen PMposten met betrekking tot speelplaatsen, sportvelden en hervormingsagenda Jeugd zijn nog niet ingevuld en derhalve niet in de Begroting 2024 verwerkt. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de Kadernota 2024. Mutaties Raadsbesluiten Mutaties Raadsbesluiten Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Raadsbesluit Aankoop Kooikamp 11

Raadsbesluit Aankoop Oudendijk 7

13 N

Totaal mutaties Raadsbesluiten

18 N

Mutaties Tweede Bestuursrapportage 2023 De Tweede Bestuursrapportage 2023 bevat mutaties op het begrotingssaldo 2023. De eventuele structurele doorwerking van deze mutaties naar 2024 en verdere jaren is verwerkt in de Begroting 2024. Mutaties Tweede Bestuursrapportage 2023 Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Mutaties Tweede Bestuursrapportage 2023

3.991 V

5.632 V

Totaal mutaties Tweede Bestuursrapportage 2023

3.991 V

5.632 V 2.294 N 1.149N

2.294 N 1.149 N

De positieve mutatie in de jaren 2023, 2024 en 2025 vloeit met name voort uit de ontwikkeling van de algemene uitkering op basis van de Meicirculaire 2023 en de Septembercirculaire 2023. In de Tweede Bestuursrapportage 2023 is ook de invulling door het college van de moties Menstruatiearmoede en Geboortebos verwerkt. Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar de Tweede Bestuursrapportage 2023. Mutaties Begroting 2024 In aanloop naar de opstelling van de Begroting 2024 zijn diverse begrotingsanalyses gemaakt, die tot financieel-technische aanpassingen leiden. Het betreft posten als het actualiseren van kapitaallasten en het actualiseren van de salarislasten. Mutaties Begroting 2024 Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Motie 2 fte buurtsportcoaches

165 N

Structurele inzet subsidioloog

55 N

Actualisatie personeelslasten

416 V

267 V

Actualisatie urentoedeling

259 V

Actualisatie rentelasten

556 N

590 N

620 N

637 N

Actualisatie kapitaallasten

675 V

1.101 V

828 V

213 V

Actualisatie kostendekkendheid afval en riolering

144 N

176 N

175 N

723 N

Inzet uit onderuitputting

566 V

542 V

529 V

528 V

Overige mutaties

140 V

210 N

134 V

210 V

1.191 V

973 V

1.004 V

103 N

Beleidsmatig

Financieel-technisch

Totaal mutaties Begroting 2024

Motie 2 fte buurtsportcoaches Met de motie ‘Buurtsportcoaches en rol verenigingsadviseur’ heeft de raad het college opgedragen in de begroting vanaf 2024 structureel een bedrag op te nemen voor de toevoeging van 2 fte buurtsportcoaches aan de bestaande formatie. Met het opnemen van € 165.000 is aan deze motie invulling gegeven. Structurele inzet subsidioloog Gezien de wens de inzet van de subsidioloog structureel te maken, wordt vanaf 2025 € 55.000 budget geraamd. Actualisatie salarislasten Voor de Begroting 2024 heeft op basis van het actuele personeelsbestand een actualisatie van de salarissen plaatsgevonden. Actualisatie urentoedeling Voor de Begroting 2024 is de toerekening van de uren geactualiseerd. Per saldo worden meer uren naar de balans toegerekend, hetgeen tot een voordeel op de exploitatie leidt. Actualisatie rentelasten (inclusief grondexploitatie) De ontwikkelingen op de kapitaalmarkten leiden ertoe dat de rentelasten de komende jaren zullen toenemen. De gemeente wordt geconfronteerd met hogere rentepercentages bij het aantrekken van nieuwe leningen en bij herfinanciering van bestaande leningen. Vanwege het investeringsprogramma voor de komende jaren zal de behoefte aan financiering en onze leningenportefeuille in omvang toenemen. In de paragraaf investeringen en financiering wordt deze ontwikkeling verder toegelicht.

Actualisatie kapitaallasten Naar aanleiding van de motie Tanisnorm is met de raad afgesproken een aantal verbeteringen door te voeren om de investeringen qua planning (fasering), raming en beperking van risico’s beter in de meerjarenbegroting te verwerken. In de afgelopen maanden is een proces doorlopen waarin het investeringsprogramma (oude en nieuwe investeringen) tegen het licht is gehouden. Hierbij is het investeringsprogramma wat betreft uitvoerbaarheid en haalbaarheid geactualiseerd. Dit proces heeft geleid tot herfasering van een groot aantal investeringen. Dit leidt in de Begroting 2024 tot een voordeel op de kapitaallasten. Actualisatie kostendekkendheid afval en riolering De kostendekkendheid van de reinigingsheffing en de rioolheffing is op basis van de actualisatie van de doorberekening van kapitaallasten, salarissen en

overhead naar het product afval respectievelijk riolering herberekend. Dit leidt tot een mutatie op de egalisatievoorziening reiniging respectievelijk riolering. Zie ook de paragraaf Lokale heffingen in de Begroting 2024. Inzet uit onderuitputting Om in met name 2024 meer financiële ruimte te creëren is in de Kadernota 2024 een bedrag van € 1.000.000 ingezet, gebaseerd op een analyse van de structurele onderuitputting in de jaarrekeningcijfers van de afgelopen jaren. Uiteindelijk is binnen de begroting structureel voor ruim € 1.500.000 ruimte gevonden. Het meerdere van ruim € 500.000 leidt tot een voordeel in de Begroting 2024 en de Meerjarenraming 2025-2027. Financieel beeld Begroting 2024 Samenvattend resulteert op basis van bovengenoemde mutaties voor de Begroting 2024 en de Meerjarenraming 2025-2027 het volgende beeld. Financieel beeld Begroting 2024 Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2024

2025

2026

2027

Saldo vastgestelde Begroting 2023

815 N

393 N

248 N

Mutaties Eerste Bestuursrapportage 2023

3.257 N

3.258 N

3.283 N

3.378 N

18 N

Mutaties Kadernota 2024

630 N

752 N

541 N

742 N

Mutaties Tweede Bestuursrapportage 2023

3.991 V

5.632 V

2.294 N

1.149 N

Mutaties Begroting 2024

1.191 V

973 V

1.004 V

103 N

Totaal mutaties

1.290 V

2.588 V

5.132 N

5.377 N

475 V

2.195 V

5.380 N

5.625 N

Raadsbesluiten

Saldo Begroting 2024

De Begroting 2024 laat voor de jaren 2024 en 2025 een positief begrotingssaldo zien. In 2026 en 2027 is sprake van een fors negatief begrotingssaldo. Dit is het gevolg van de terugval in de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Op basis van de adviezen van de VNG en de provincie wordt in de jaren 2026 en 2027 het volledige begrotingstekort in beeld gebracht. Er is in deze cijfers geen rekening meer gehouden met behoedzaamheid en is ervan uitgegaan dat de opschalingskorting gehandhaafd blijft.

De toekomst van het gemeentefonds vanaf 2026 is op dit moment nog altijd onduidelijk. Het is aan een nieuw kabinet om over de systematiek van het gemeentefonds en over de opschalingskorting besluiten te nemen. Mocht er in april 2024 nog geen nieuw kabinet zijn, dan beslist het demissionaire kabinet bij de besluitvorming over de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk. In de tussentijd bespreken Rijk en VNG mogelijkheden om incidentele middelen en overschotten in te zetten als structureel dekkingsmiddel, waarmee gemeenten financiële tekorten tijden zouden kunnen overbruggen. Voor de vormgeving van de financieringssystematiek van het gemeentefonds vanaf 2026 wordt een aantal varianten uitgewerkt. In de Kadernota 2024 heeft het college aangegeven naar mogelijkheden te gaan zoeken om vanaf 2026 om te buigen, zodat bij de Kadernota 2025 bijsturingsmogelijkheden richting 2026 en 2027 in beeld zijn. Structureel saldo Begroting 2024 De Begroting 2024 wordt ter goedkeuring aan de provincie aangeboden. Om in aanmerking te komen voor repressief (regulier) toezicht eist de provincie een structureel sluitende Begroting 2024. Structureel wil zeggen dat per jaarschijf van de begroting structurele lasten gedekt dienen te worden door structurele baten.

Mocht dit niet het geval zijn, dan dient de meerjarenraming voldoende aannemelijk te maken dat dit evenwicht uiterlijk in de laatste jaarschijf wordt bereikt (structureel sluitend laatste jaar van de Meerjarenraming 2025-2027). De ramingen moeten tevens volledig, realistisch en haalbaar zijn. Daarnaast geldt als voorwaarde dat de jaarrekening vóór 15 juli en de begroting vóór 15 november wordt ingediend. Voor het bepalen van de vorm van toezicht kijkt de provincie dus naar het structurele begrotingssaldo. De provincie betrekt in haar oordeel over het structurele saldo incidentele factoren. Rekening houdend met de incidentele baten en lasten is het voor het toezicht door de provincie het volgende financiële beeld van belang. Structureel saldo Begroting 2024 Omschrijving (bedragen x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

Saldo Begroting 2024

475 V

2.195 V

5.380 N

5.625 N

Incidentele baten en lasten

402 N

224 V

86 V

299 V

Structureel saldo Begroting 2024

73 V

2.418 V

5.294 N

5.326 N

Het structurele saldo van de Begroting 2024 in het begrotingsjaar 2024 is positief, waarmee voldaan wordt aan de toezichtseisen van de provincie. De

provincie heeft het advies van de VNG overgenomen om ook voor 2025 een structureel sluitende begroting te presenteren. Met een positief saldo in 2025 is aan dit advies gehoor gegeven. Met een klein positief structureel saldo van € 73.000 is er in 2024 geen speelruimte voor nadere wensen, tenzij deze voorzien zijn van dekking. Ook meerjarig gezien is de speelruimte beperkt. In 2026 en 2027 stevenen we af op begrotingstekorten, reden om nadrukkelijk behoedzaam met onze financiën om te gaan. Dit is temeer van belang omdat we nog voor grote uitdagingen staan. Zo wordt onder meer gewerkt aan een accommodatiebeleid en de vervangingsopgave van sportvelden die gaan vragen. Daarnaast blijft de jeugdzorg een aandachtsgebied waar we zien dat de financiële effecten lastig te ramen zijn, maar waarvan zeker is dat de kosten verder zullen doorstijgen. Participatieproces Niet van toepassing. Aanpak De opstelling van de Begroting 2024 heeft plaatsgevonden conform de daarvoor opgestelde planning. Communicatie Persbericht. Gemeentelijke website.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen - Begroting 2024 - Meerjaren Prognose Grondexploitaties 2024

10 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)

4 Gemnt

Altena

Radsbeluit De

rad

van

gelzn

het gelt

gemnt

Altena,

vorstel de

van het

coleg

anedmt

van

inzake

opgenm

onder

burgemst en

uitnodge

punte

wethoudrs

bestur

t/m

dit

van

4 oktber

gokverslain

203,

van

7 novembr

203,

besluit;

BESLUIT

De Begrotin

van

204, de

ia.

inclusef

Merjanig

Begrotin 204

bestur

bij

Bestur in

Dit van

mer

denk verhaln' dus,

het

waner

Begrotin

het 204

onder

kenis

nem

worden dit

het

biedn

vor

dez

Slag.

intaef

dat

Gen belid

bij

belidsontwkg

'dichtgemr

moie

lern

dor

intaev

DNA

En zetn

is mo anv het van en het vergotn en projectn

opzetn

medwrks.

steln

samenlvig.

an ruimte

het

dor

Aan

werkn

doel

van

doen

ruimte

netwrk manier

belangrijk

ontwike

vast

en en

van

Een

platform

het

'Uitnodge

kanse

darbij

ligen

bijvoreld

vor van

het

203

lnwoersbudgt." bij

‘Uitnodge

laten

hen

onder

samenlvig.

digtae

rond

Begrotin

bine

vanuit project

cren er

(verolg)inta gestar

het de

Belid

moent

coleg

van

volden

bestur

voegn:

hoe

juiste

vorbeldn.

via

progam's

onderl

lerzam

bijvoreld ale

steln

1. te

hiervan.

radslen,

van

'etalg;

bij

organiste.

vor de

Bestur, toe

conretis

gehl

zichtbared

en prince

het

sted de

scholingpram

Dor

vast

teks

vanuit

en de

resv,

Inwoer

leidn dat

verd

Bestur

van

volgend

Bijvorbeld

gemntbsur

ib.

en betkn

ander.

werkn

Uitnodge

vormt

Altena.

intaef 204

werkn'

"Uitnodge an

Progam

kerngicht

opgaven In

mutaies

205-7.

Proganm

1. bestur

Inwoer

Bestur,

kerngicht

1.2 werkn'

Doelnbm de

Inwoer

volgend

doelnbm toe

voegn: De

samenlvig

politek,

(inwoers, We

organiste matschpelijk

en partnes)

werkt matschpelijk

werkn

(Uitnodge

besturlijk

Bestur) in

gezamnlijk

verd

Altena.

an van

opgaven.

dez

204

houding

maken'ht

en ligt

1/2

werkn op

het

verbdn

in het de

dor

kerngicht

nadruk

werkijz en

conret

het

de en

gemntbsur

verniuwg

hel

DNA

onder

organiste.

van

het

mer

We scholing,

w.gemntAla1 11

204

Geri

inbedg

in lerzam

van

het

strucel positev

€ 50.,de

exprtis

am onder

van

warden

id.

terug

het

etalrn het

van

Begrotin

van

204

vor 204,

i mei

en dringe

dit

afnme

toe het

van

De te

bedrag en

204,

en Novadic-Kentr

gebid

conept de

jarschif het

en/of

anpk/cties bij

van in

ander

vorkmen

Altena

vorbeldn.

saldo

bestnm te

belidsprocn

- ne-M

Hop

van

onderzk te

hoe kan

gokverslain

voegn

gebruik

bestand de

van

alcoh,

en drugs

roken

jonger. het

saldo strucel

van

Begrotin

vorjaschif 204

204

vast

steln

€ 23.0,exploitabudgn

vor B-investrg

vor beschikar

investrgbud Het 4.

Aldus

jar

204

vergadin

niveau

votern

van de

progam's.

bijehornd

steln. 204

Grondexplitas

openbar

het op

van

vast

van rad

gemnt

steln.

Altena

7 van

203.

de vorzite,

drs.

E.BA

e — ribeg

radsgife,

drs.

S.J

Pet

w.gemntAla1 2/

12 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)

votern 204

Perspctif Merjan

beslotn novembr

het begrotinsja

het

met

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Van Ooijen

Uitnodigend bestuur en kerngericht werken*

Burgemeester Lichtenberg

Sterke speler, in de regio en daarbuiten**

Burgemeester Lichtenberg

Veiligheid, ondermijning en drugscriminaliteit

Burgemeester Lichtenberg

Media

* Wethouder Sheikkariem: dienstverleningsagenda. ** Wethouder Tanis: verstedelijkingsakkoord

In 2023 zijn de serviceformules dienstverlening vastgesteld. Hierin is beschreven wat onze klantwaarden zijn in de verschillende vormen van dienstverlening van de gemeente. Deze klantwaarden gaan we verankeren in onze werkwijzen en monitoren aan de hand van klantonderzoek.

We zetten in op de samenwerking in de regio in de Baronie-samenwerking, Regio West-Brabant (RWB) en de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT). Hierbij zorgen we dat we inzetten op de onderwerpen die voor onze gemeente belangrijk zijn, zoals maritieme maintenance, vitaal buitengebied, mobiliteit en goed georganiseerde zorg en maatschappelijke opvang. Daarnaast zetten we met bijvoorbeeld thema's als onderwijs, zorg, landbouw en de samenwerking binnen de maritieme sector ook in op samenwerking met de Drechtsteden, Gorinchem en de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. We delen zo veel mogelijk kennis en ervaring in landelijke netwerken met gemeenten die op Altena lijken. De Regio West-Brabant bereidt momenteel een aanvraag voor de zogenaamde vijfde tranche Regiodeal bij het ministerie van Binnenlandse Zaken voor. In regiodeals werken rijk en regio als partners samen om belangrijke opgaven in Nederland aan te pakken en de brede welvaart te vergroten. De gekozen propositie voor de Regiodeal West-Brabant is: ”transitie naar een nieuwe plantaardige regio”. Dat past goed bij de ambities van Altena, voor waar het gaat om onder meer Vitaal Altena en Circulair Voedselsysteem. Daarom zijn we ook nauw betrokken bij het opstellen van de regiodeal en bekijken we welke projecten mogelijk een impuls kunnen krijgen door opgenomen te worden als onderdeel van de Regiodeal.

Op dit moment is dat nog niet definitief te zeggen. Ook is nog niet duidelijk welke financiële inzet het vanuit de gemeente zal vragen. De komende periode worden nog afspraken met partners worden gemaakt (onder meer over cofinanciering projecten). Uiterlijk in november 2023 zal de regiodeal moeten worden ingediend. Het besluit over toekenning door het rijk wordt verwacht in februari 2024.

In 2023 is het nieuwe veiligheidsbeleid tot en met 2026 opgesteld. Het gaat hierbij om veiligheid in de brede zin van het woord. De leef- en woonomgeving van inwoners, maar ook ondermijning en cybercrime. We herijken het actieplan ondermijning 2020-2021. Ook wordt het Altena Interventieteam (AIT) doorontwikkeld en gaan we meer gerichtere controles houden om een beter beeld te krijgen van verdachte locaties. We onderzoeken of (mobiel) cameratoezicht een goed middel is om ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Naast deze ‘harde’ aanpak willen we actief inzetten op bewustwording, zowel intern bij de collega's, college en raad als extern bij onze inwoners en ondernemers. Samen staan we sterk in de aanpak. Verder gaan we aan de slag om meer aandacht te krijgen voor digitale veiligheid en de gevaren van cybercrime. Dit doen we door het verstevigen van de veiligheid van informatie en systemen binnen onze organisatie, bij ketenpartners, maar ook bij onze inwoners en ondernemers. Hiermee willen we slachtofferschap voorkomen. Voor Zorg en Veiligheid geldt dat we alle lokale en regionale overlegstructuren en samenwerkingsverbanden in beeld brengen om beter zicht te krijgen op het doel van onder andere de overlegstructuren, frequentie en deelnemers. Dit doen we om te komen tot een betere, snellere afstemming en in te zetten op kortere lijnen. Waar nodig wordt er procesregie ingezet.

We gaan ons hard maken voor het opzetten van een regionaal crisisinterventieteam. Daarnaast gaan we aan de slag met een integrale aanpak om jeugdoverlast tegen te gaan. In 2024 wordt geïnvesteerd in de verdere professionalisering van de BOA’s. Ook wordt de bereikbaarheid van de Visserskade voor de nood- en hulpdiensten onder de loep genomen, waar een structurele oplossing nodig is voor de versmalling aan het begin van de weg. Het jaar 2023 is gebruikt om de meest passende oplossing in beeld te brengen, die in 2024 verder vorm krijgt.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Uitnodigend bestuur en kerngericht werken De samenleving (inwoners, politiek, organisatie en maatschappelijke partners) werkt gezamenlijk aan maatschappelijke opgaven. Burgers en bedrijven, belanghebbenden, buurten en bestuur zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente Altena.

We werken verder aan bestuurlijke vernieuwing (Uitnodigend Bestuur) en het kerngericht werken in Altena. In 2024 ligt de nadruk op het verbreden van deze houding en werkwijze in het DNA van het gemeentebestuur en de hele organisatie. We maken het concreet door onder meer scholing, inbedding in beleidsprocessen en het etaleren van leerzame voorbeelden. We monitoren de dienstverlening op verschillende niveaus. We meten de klanttevredenheid (kwantitatief) en verzamelen feedback van inwoners (kwalitatief) om gerichte verbeteringen door te voeren en de dienstverlening passend te maken.

Q4 2024

2024-2026

Sterke speler, in de regio en daarbuiten Er komen themateams binnen de Baronie-samenwerking.

•

Actieve bijdrage in de Regio West-Brabant (RWB).

•

We dragen actief bij aan de verdere professionalisering van de samenwerking in de Baronieregio. Dit komt voort uit de verkenning die in 2021 is gedaan naar de mogelijkheden. In onze bijdrage houden we oog voor de samenhang met de samenwerking in de regio WestBrabant (RWB) en op de schaal van de stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT). We maken regionale en bovenregionale samenwerkingsafspraken om aan de beschikbaarheid en de verbetering van de zorgfuncties invulling te geven. Dit komt voort uit de resolutie Norm voor Opdrachtgeverschap van de VNG, vanuit het besef dat goede (boven)regionale samenwerking voor bepaalde zorgfuncties nodig is. In de Baronie blijven wij actief samenwerken en ons aandeel leveren aan de opgave voor het opvangen en huisvesten van Oekraïense ontheemden, asielzoekers en statushouders. Met elkaar gaan we kijken naar bijbehorende thema's als structurele huisvesting, onderwijs, zorg en werk en inkomen.

2023-2026

De samenwerking in de RWB is belangrijk voor het realiseren van onze inhoudelijke doelen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte. Bestuurlijk zijn we de komende periode vertegenwoordigd in het Strategisch Beraad (portefeuille economische sector High Tech Maintenance). Daarnaast leveren we een bijdrage aan de speerpunten mobiliteit, circulaire economie en vitaal buitengebied. Dit alles ondersteund door betrokkenheid in ambtelijke overleggen en werkgroepen. Verder zijn we betrokken bij het aanbrengen van de focus in de samenwerking van de RWB.

2023-2026

2023-2025

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

• Verstedelijkingsakkoord

We delen kennis en ervaring met vergelijkbare gemeenten

Het actieprogramma van de RWB wordt nog herijkt voor de periode 2023-2027. We zijn betrokken bij de keuzes die daarin gemaakt worden. In het najaar van 2022 is de met de gemeenten in de regio Breda – Tilburg opgestelde verstedelijkingsstrategie vastgesteld. De inhoud van deze strategie is verwerkt in de reeds vastgestelde en ondertekende ‘woondeal'. In deze ‘woondeal’ maken we in 2023 op regionale schaal met de provincie afspraken over woningbouw. Verder wordt de verstedelijkingstrategie uitgewerkt in een ontwikkelstrategie die aan de gemeenteraden voor een procedure van wensen en bedenkingen zal worden aangeboden. Wij nemen actief deel in de landelijke netwerken, zoals P10, M50, J42 en VNG. Daar maken we gebruik van de kennis en ervaring van anderen, maar brengen we ook in wat we in Altena leren en ontwikkelen.

2023-2024

2023-2026

Veiligheid, ondermijning en drugscriminaliteit Altena is een veilige plek om te wonen, te werken en deel te nemen aan het maatschappelijke leven. Er komt een stevige aanpak op het gebied van ondermijning. Acute en niet-acute zorg voor de doelgroep 0 – 100+ jaar verbeterd. We leggen meer focus op de mogelijkheden, maar ook op de gevaren van digitale veiligheid.

Uitrollen buurtpreventieteams kernen

Q3 2024

Inbedden Brabantse Norm Weerbare Overheid

Q4 2024

• Verkenning invulling regionaal crisisinterventieteam. • Conceptvorm crisisinterventieteam bekend. Opstellen actieplan ‘digitale veiligheid en maatschappelijke onrust’

Q4 2024 Q4 2024

Q2 2024

Altena

Nederland

Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 inwoners 12 tot 18 jaar (2022)

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners) (2022)

2,6

4,6

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners) (2022)

4,6

6,0

Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners) (2022)

1,1

1,4

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners) (2022)

0,5

2,3

Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/

Specificatie taakvelden (bedragen x € 1.000) Programma: Programma: 1 Inwoner en bestuur

Realisatie Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijz.

Mutatie 2024 t.o.v. 2023 na wijz.

Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027

Lasten 0.1 - Bestuur

4.246 N

3.902 N

3.853 N

49 V

3.535 N

3.616 N

3.624 N

0.2 - Burgerzaken 0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden

1.522 N

1.432 N

1.817 N

385 N

1.914 N

771 N

901 N

898 N

884 N

896 N

883 N

1.1 - Crisisbeheersing en brandweer

3.442 N

3.466 N

3.889 N

423 N

4.018 N

4.104 N

4.209 N

1.2 - Openbare orde en veiligheid

1.267 N

1.611 N

1.559 N

52 V

1.569 N

7.5 - Begraafplaatsen en crematoria

1.066 N

1.252 N

1.181 N

71 V

1.210 N

1.216 N

1.212 N

12.314 N

12.564 N

13.198 N

634 N

13.131 N

13.316 N

13.412 N

1.210 V

13 V

12 V

Totaal lasten Baten 0.1 - Bestuur 0.2 - Burgerzaken 0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden

745 V

647 V

1.281 V

634 V

1.193 V

424 V

463 V

309 V

154 N

318 V

338 V

1.1 - Crisisbeheersing en brandweer

142 V

32 V

1.2 - Openbare orde en veiligheid

123 V

19 V

7.5 - Begraafplaatsen en crematoria

739 V

942 V

934 V

3.383 V

2.116 V

2.587 V

472 V

2.508 V

2.528 V

Totaal baten Reserves 0.10 - Storting reserves

788 N

68 N

48 N

20 V

48 N

0.10 - Onttrekking reserves

223 V

789 V

441 V

348 N

115 V

108 V

Totaal reserves

564 N

722 V

393 V

328 N

67 V

61 V

Saldo baten en lasten inclusief reserves

9.495 N

9.727 N

10.217 N

490 N

10.555 N

10.747 N

10.823 N

Verschillenanalyse 2024 t.o.v. 2023 (bedragen x € 1.000) Programma: 1 Inwoner en bestuur Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2023

9.727 N

Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten

47 N

diverse Bijstelling salarislasten

495 N

0.1 - Bestuur

181 V

0.2 - Burgerzaken

418 V

0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden

79 N

1.1 - Crisisbeheersing en brandweer

407 N

1.2 - Openbare orde en veiligheid

198 V

7.5 - Begraafplaatsen en crematoria

69 V

0.10 - Reserves

328 N

Totaal mutaties 2024 t.o.v. 2023

490 N

Saldo baten en lasten inclusief reserves 2024

10.217 N

Toelichting verschillen € 100.000 of meer op hoofdlijnen Diverse bijstellingen salarislasten 495 N Het verschil 2024 ten opzichte van 2023 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao-gevolgen die voor een mutatie zorgen in 2024 ten opzichte van de oorspronkelijke doorbelasting van de salarissen in 2023 waarin deze niet zat. Daarnaast heeft de jaarlijkse actualisatie plaatsgevonden, waardoor er verschuivingen tussen programma’s hebben plaatsgevonden. 0.1 Bestuur 181 V - Hogere salarislasten college en burgemeester als gevolg van actualisatie salarislasten wat leidt tot € 53.000 nadeel. - In 2024 worden voor € 349.000 frictiekosten geraamd. In 2023 is deze raming € 600.000. Dit leidt tot een verschil van € 251.000 voordelig (zie ook 0.10 Reserves). 0.2 Burgerzaken 418 V - Hogere opbrengsten reisdocumenten wegens verwachte piek in aanvragen in 2024, € 418.000 voordeel. 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 407 N - Hogere deelnemersbijdrage Veiligheidsregio in 2024 € 472.000 nadeel - Geen huurkosten in 2024 voor huur brandweerkazerne in verband met de oplevering van de nieuwe brandweerkazerne. € 33.000 voordeel. 1.2 Openbare orde en veiligheid - Bij de activiteiten voor preventie was in 2023 eenmalig € 80.000 beschikbaar.

198 V

- Bij de overige beschermende maatregelen was in 2023 eenmalig geld beschikbaar voor ruiming explosieven en wet goed verhuurderschap € 165.000. - Eenmalig hogere kosten in 2024 voor de BOA’s als gevolg van uitgaven voor uitrusting, zoals bodycams en id-scanners ad € 39.000. 0.10 Reserves 328 N - In 2023 heeft voor een bedrag van € 96.000 resultaatbestemming uit 2022 plaatsgevonden. In 2024 is deze resultaatbestemming niet meer van toepassing. - Lagere onttrekking aan de reserve Frictiekosten van € 251.000 als gevolg van lagere geraamde uitgaven frictiekosten ten opzichte van 2023 (zie ook onder 0.1 Bestuur). Per saldo is dit neutraal.

Portefeuillehouder

Thema

Wethouder Van Hunnik

Bestaanszekerheid

Wethouder Van Ooijen

Kansengelijkheid

Wethouder Sheikkarriem

Gezond leven

Informatie-gestuurd werken Goede monitoring en analyse wordt steeds belangrijker. Informatie-gestuurd werken is een belangrijk speerpunt voor de komende jaren, zodat we inhoudelijk en financieel beter kunnen sturen. De komende jaren staan in het teken om de basis die we al hebben weggezet, verder te brengen, zodat we kunnen werken met kwalitatief goede overzichten, prognoses en analyses. We leveren een eerste versie van een nieuw dashboard op in 2024. Hierin zijn verschillende indicatoren opgenomen die ons informatie geven over hoe we er financieel voorstaan, die ons informatie geven over de bedrijfsvoering en die iets zeggen over de mate waarin we toewerken naar de gewenste kwalitatieve impact. De verdere ontwikkeling van deze lokale monitor komt stapsgewijs en in samenhang met de regionale ontwikkeling van monitoren tot stand. De kwaliteit van de monitor is sterk afhankelijk van de toegankelijkheid, beschikbaarheid en juistheid van gegevens. Op het gebied van bedrijfsvoeringsinformatie richten we een dashboard in wat het bestuur en management meer inzicht geeft in financiën, werkprocessen en ingezette zorg of voorziening. Maatschappelijke agenda We gaan gezamenlijk met de inwoners en partners in de gemeente verder met het uitvoeren van de Maatschappelijke Agenda die is opgesteld. Het uitvoeren hiervan gaat aan de hand van een experiment genaamd het inwonersbudget.

Door inwoners de regie te geven over de uitvoering van de Maatschappelijke Agenda werken we toe naar een gelijkwaardige samenwerking met een transparant proces. Begin 2024 zal de eerste ronde worden geëvalueerd met de raad, zodat het proces eventueel kan worden aangepast voordat de tweede ronde uitgevoerd wordt in 2024.

Geweld hoort nergens thuis We zetten extra in op het Meldpunt Crisiszorg en Veilig Thuis. Het Meldpunt Crisiszorg is geëvalueerd, met de aanbevelingen wordt in 2024 gestart om de doorontwikkeling vorm te geven. Vanuit Altena zetten we in op een nieuwe governance in de regio waarbij rollen en verhoudingen duidelijk moeten worden. De doorontwikkeling van het meldpunt crisiszorg sluit aan bij de ontwikkelingen van het Crisisinterventieteam jeugd en de vraag vanuit het Districtelijk Driehoeks Overleg (DDO) de Baronie om te zorgen voor een stevige uitrukfunctie. Gezamenlijk moeten deze

ontwikkelingen leiden tot snelle en effectieve crisiszorg in onze regio, zodat onze inwoners een betrouwbare plek hebben waar ze met hun zorgen over naasten terecht kunnen en die zorgvuldig opgepakt worden. Met Veilig Thuis gaan we zorgen dat de basis op orde komt en dat de afstemming met het lokale team beter gaat verlopen. De meldingen van onze inwoners over huiselijk geweld worden dan tijdig opgepakt en de afstemming met ons lokaal team verloopt snel en soepel. Er zijn extra middelen beschikbaar gesteld om de werkvoorraad van Veilig Thuis terug te brengen. De stand van zaken wordt in de regionale bestuurlijke overleggen met de wethouders besproken door de bestuurder van Veilig Thuis. Er zijn werkafspraken over de samenwerking tussen Veilig Thuis en de lokale teams. De werkafspraken worden gemonitord en er wordt gekeken welke aanpassingen nodig zijn om de afstemming en overdracht beter te laten verlopen. Dit vooruitlopend op het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. BUIG-gelden De rijksoverheid heeft vanwege de inflatie, de hoge energieprijzen en de hierdoor dalende koopkracht de wettelijk minimumlonen verhoogd per 1 januari 2023 met 10%. Hierdoor zijn ook de uitkeringen per 1 januari jl. met 10,15% verhoogd. Dit betekent ook dat de BUIG-gelden die de gemeenten ontvangen voor het verstrekken van uitkeringen zijn verhoogd.

We verwachten een overschot op het BUIG-budget. Uiteraard spelen hier een aantal niet-beïnvloedbare factoren een rol zoals de economische ontwikkeling en de opvang van statushouders. We stellen voor om een deel van het voorziene overschot aan te wenden voor extra inzet op het ontwikkelen en laten meedoen van onze inwoners voor bijvoorbeeld maatschappelijk participeren, het begeleiden en ondersteunen van Niet-uitkeringsgerechtigden (Nuggers), en inzet van de VSV Participatiecoach en Re-integratie. Minimabeleid De agenda Armoedepreventie en -bestrijding is gestart. In 2024 gaan we hiermee door. We zijn voornemens om de regelingen te vereenvoudigen, starten een voorziening tegen menstruatiearmoede en vervolgen het onderzoek naar de Altenabon. Dat betreft ook het voorzien in een combi van inloopspreekuren en ontmoetingsplekken. Een evaluatie van de huidige minimaregelingen hoort bij de agenda. Zo ook de inzet van duurzaamheidsmaatregelen voor minimahuishoudens. In 2024 willen we een (nog) grotere groep inwoners van Altena bereiken die deze financiële ondersteuning nodig heeft. Daarom wordt het bredere programma Bestaanszekerheid gestart, waarbinnen een kwartiermaker de inrichting van het programma voorbereid. Het Armoedepact zal bij de uitwerking van het programma betrokken worden.

Schuldhulpverlening Het beleidsplan schuldhulpverlening 2024-2027 beschrijft aan welke onderdelen de komende jaren aandacht wordt besteed. Een grotere groep inwoners loopt risico op het ontwikkelen van financiële problemen door stijgende prijzen. Zo blijkt uit een recent onderzoek dat ook inwoners met hogere inkomens moeite hebben met rondkomen (Nibud, 2022; Rondkomen en betalingsproblemen). Hulp bij financiële problemen is er in de gemeente Altena voor alle inwoners met schulden en geldzorgen. Het voornaamste doel is om deze te voorkomen, inwoners met financiële problemen in een vroeg stadium te bereiken en passende hulpverlening te bieden.

Vluchtelingen Ook in 2024 blijven we ons als Altena proactief inzetten op het opvangen van vluchtelingen, asielzoekers en het huisvesten van statushouders. De taakstellingen zullen blijven stijgen en daar zijn wij op voorbereid. Samen met onze maatschappelijke partners gaan we ervoor zorgen dat vluchtelingen snel kunnen inburgeren en integreren in onze samenleving om zo snel mogelijk een volwaardig onderdeel van onze samenleving te zijn. Daarvoor is het van belang dat wij ons extra gaan inzetten op alle bijbehorende thema's als zorg, onderwijs, werk en inkomen, sport, mobiliteit en het huisvestingsvraagstuk. We gaan op zoek naar alternatieve, menswaardige vormen van huisvesting en naar een goede wijze van begeleiding. Daarbij verliezen wij onze eigen inwoners niet uit het oog.

Preventief jeugdbeleid In 2023 is het preventief jeugdbeleid ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Altena richt zich in het preventief jeugdbeleid tot alle (toekomstige) jonge inwoners en hun directe omgeving van -9 maanden tot en met 27 jaar. We doen dit in samenwerking met onze maatschappelijke partners en de samenleving om te zorgen dat alle jeugdigen van onze gemeente gewoon, gezond en kansrijk opgroeien. We gaan inzetten op het creëren van een samenhangend aanbod van preventieve voorzieningen zoals Buurtgezinnen, On My Way en de Voorleesexpress. Daarnaast gaan we investeren in ouderschapsondersteuning door onder andere het bieden van Voorzorg en Stevig Ouderschap in samenwerking met de GGD. Ook het in het kader van Kansrijk Altena ingezette traject Entree opleiding is geëvalueerd en willen we deze bestuursperiode voortzetten. In de meerjarenbegroting is € 100.000 opgenomen voor kortdurende hulpverlening (laagdrempelige ondersteuning zonder jeugdhulpindicatie). We onderzoeken momenteel op welke wijze we dit gaan inzetten en verwachten hiermee in de eerste helft van 2024 te kunnen starten. Werken volgens de Regiovisie Jeugdhulp en Norm voor Opdrachtgeverschap In 2024 gaan we verder met de implementatie van de Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd.

Op basis van de vastgestelde Regiovisie WBO Jeugd is in 2023 vastgesteld volgens welke strategie Altena en de gemeenten in de regio stapsgewijs gaan werken volgens de visie. Het jaar 2024 zal in het teken staan van het invulling geven aan een uitvoeringsagenda en het opstellen en uitvoeren van een implementatieplan. Hervormingsagenda Jeugd In juni 2023 is de landelijke Hervormingagenda Jeugd vastgesteld door de VNG, het Rijk, cliëntenorganisaties, vakbonden en brancheorganisaties in de jeugdzorg. Het is een agenda voor de jaren 2023 tot 2028, met een groot aantal beleidsmaatregelen die moeten zorgen dat de gezinnen die het het hardst nodig hebben passende hulp krijgen. Onderdeel van de afspraken is een inspanningsverplichting voor gemeenten, die beoordeeld wordt door een deskundigencommissie. De agenda past gelukkig heel goed bij de Regiovisie Jeugd die Altena en de regiogemeenten in 2022 vaststelden. De beleidsmaatregelen vragen wel om aanpassing van bestaand beleid, of om opstellen van nieuw beleid. In 2024 inventariseren we of en welk beleid er nodig is op de volgende acties die in de Hervormingsagenda genoemd staan: invoeren doorbraakmethode, brede invoering poh-jeugd ggz, voorkomen en verkorten residentiële zorg, frictiekosten voorkomen en verkorten residentiële zorg, normaliseren voogdijondersteuning en investering kwaliteitsagenda en kwaliteitscyclus.

De kostprijs van gesloten jeugdhulp wordt hoger, door de opdracht van het Rijk om de voorziening kleinschaliger te maken. Gesloten jeugdhulp is een cruciale voorziening waarvoor we in regionaal verband een beschikbaarheidsfinanciering betalen. De hoogte van het voorschot is gebaseerd op een verdeelsleutel op basis van aantal minderjarige inwoners en is hoger dan het bedrag dat in de begroting is geraamd. Het is mogelijk dat het voorschot na afloop deels wordt terugbetaald, omdat tussen de regiogemeenten afgerekend wordt op basis van aandeel in gebruik. Op basis van het sterk wisselende werkelijke gebruik over de afgelopen jaren is besloten om vooralsnog de huidige begroting te handhaven.

Het uitgangspunt voor de gemeente Altena is dat vitaal wonen, leren, werken zorgen en recreëren de basis is. We willen koploper zijn in de regio op het gebied van vitaliteit. Een vitale plattelandsgemeente met gezonde en gelukkige inwoners. We investeren in vitaliteit door het organiseren van een infrastructuur waar sport en bewegen en een gezonde leefstijl centraal staan. De uitvoering van de projecten en initiatieven zijn geborgd in het programma Vitaal Altena. Gezond en Actief Leven Akkoord Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) omvat een breed scala aan activiteiten, die variëren van de landelijke subsidie sportcoaches en Kansrijke Start tot Welzijn op recept, versterking gezondheid van kwetsbare groepen en Een tegen eenzaamheid. GALA wordt, na aanvraag, aan gemeenten uitgekeerd als specifieke uitkering (SPUK). Op basis van onderzoek van de GGD WestBrabant blijkt dat binnen Altena drie thema's bijzondere aandacht verdienen: Vitaal ouder worden, Gezonde leefstijl en Sociale basis. Deze drie thema's komen integraal terug in de ambities en doelstellingen van de programmalijn Vitaal Leven, wat onderdeel is van het programma Vitaal Altena. De uitvoering van het GALA wordt integraal gecoördineerd vanuit de programmalijn Vitaal Leven.

In het GALA van plan aanpak zijn diverse beleidskaders, waaronder het beleidskader Vitaal Leven, Agenda Armoedepreventie en –bestrijding en de subsidietender Oog voor Elkaar, de Regiovisie Jeugd en het beleidskader preventief jeugdbeleid integraal met elkaar verbonden. Aansluitend bij de op te stellen visie Sociale basis wordt ingezet op enerzijds uitbreiding van ontmoetingsmogelijkheden en laagdrempelige informatieverstrekking voor inwoners, advies en dienstverlening in verschillende kernen. Met name opvoedondersteuning, minimaregelingen, huis op maat en positieve gezondheid zijn thema's die extra aandacht krijgen. Vitaal leven In 2023 is het Beleidskader Vitaal Leven vastgesteld en geeft de gemeente sindsdien uitvoering aan het beleid. In de uitvoering van het beleid wordt aangesloten bij het programma Vitaal Altena, waar diverse beleidsdoelen en initiatieven vanuit inwoners, ondernemers, organisaties en de gemeente samen komen. Het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord vormen ook een belangrijke basis voor de uitvoering van de plannen en initiatieven die er zijn op het gebied van Vitaal ouder worden, Gezonde leefstijl en Sociale basis. De uitvoering zal integraal gecoördineerd worden vanuit het programma Vitaal Altena.

Opgroeien in een kansrijke omgeving Om stappen te zetten bij het terugdringen van middelengebruik zijn we de komende vier jaar aangehaakt bij het project Opgroeien in een Kansrijke Omgeving, onder begeleiding van het

Trimbos Instituut. Het project Opgroeien in een Kansrijke Omgeving verloopt volgens een vaste cyclus: van monitoring naar dialoog, beleidsvorming en uitvoering. Najaar 2022 is een nulmeting uitgevoerd, najaar 2023 wordt er opnieuw een meting uitgevoerd. Daarna wordt de monitor onderdeel van een tweejaarlijkse cyclus. De nulmeting is in mei 2023 besproken met lokale partners en samen zijn 4 speerpunten gekozen die begin 2024 zijn uitgewerkt tot concrete plannen.

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Sociaal domein We werken informatie-gestuurd. We monitoren en evalueren op basis van data de impact van ons beleid en hebben daarbij een passend instrument waarmee zowel de raad als de gemeentelijke organisatie kunnen sturen binnen het sociaal domein.

•

• • •

Door middel van een inwonersbudget (vervolgtraject Maatschappelijke Agenda) willen we de samenwerking tussen de inwoners en de gemeente versterken. Dit experiment omtrent burgerparticipatie gaat om vertrouwen, eigenaarschap, regie, gelijkwaardigheid en transparantie.

• • • •

We leveren frequente rapportages op aan de stakeholders, zodat er bij het constateren van afwijkingen en bijzonderheden kan worden besloten aan welke knoppen gedraaid moet worden. We leveren een scherpe analyse die niet eenmalig is, maar een continue activiteit. We intensiveren ons partnerschap met regiogemeenten, externe verwijzers zoals artsen en jeugdbeschermers, en zorgaanbieders. We benchmarken onze gegevens met de andere omliggende gemeenten en de P10 en M50 gemeenten.

2024-2026

We zetten het inwonersbudget in om te experimenteren met een gelijkwaardige samenwerking met inwoners. We geven dit gehele proces transparant weer op Aan de Slag. We evalueren de eerste ronde van het inwonersbudget met de gemeenteraad om zo eventueel bij te sturen voor de tweede ronde. We zorgen ervoor dat het gehele proces toegankelijk is voor alle inwoners (digitaal en fysiek) en dat er wordt gecommuniceerd in toegankelijke taal.

2024-2025

Bestaanszekerheid We proberen financiële problemen bij onze inwoners te voorkomen. We pakken schuldenproblematiek vroegtijdig aan en we voorkomen dat een inwoner terugvalt en opnieuw schulden maakt.

• •

We stellen een beleidsplan schuldhulpverlening op voor de jaren 2024-2027. We verbeteren de toeleiding van inwoners naar passende ondersteuning, we zetten activiteiten op om financiële vaardigheden van inwoners te ontwikkelen en zetten in op interne (afdelingen gemeente) en externe (partijen) signalering van financiële problemen. We ontwikkelen Vroeg Eropaf verder door, verbeteren de ketensamenwerking en de monitoring van casussen. We zetten in op het verbeteren van financiële vaardigheden van inwoners tijdens een hulpverleningstraject en bieden goede nazorg.

2024 - 2027

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Zoveel mogelijk inwoners doen mee in de samenleving en doen dit bij voorkeur via betaald werk. We ondersteunen onze inwoners bij het vinden en behouden van betaald werk.

•

We geven uitvoering aan de samenwerkingsovereenkomst tussen MidZuid en de gemeente Altena. We sluiten meer aan bij de samenwerking in de arbeidsmarktregio West-Brabant waar de gemeente Altena toe behoort. Met de vier Dongemond-gemeenten werken we verder aan de doorontwikkeling van MidZuid en vervolgen we het proces over van MidZuid.

2024

Op basis van onderzoek en overleg in het voorgaande jaar richten we twee inlooppunten in de kernen in, waar kwetsbare inwoners langs kunnen komen voor informatie, advies en ontmoeting. Een belangrijk onderdeel van deze inloop is het informeren over en helpen met het gebruik van minimaregelingen. We sluiten zoveel mogelijk aan bij de subsidietender Oog voor Elkaar. Deze inzet loopt gelijk op en wordt afgestemd met de ontmoetingsplekken Sociale basis, waarbij we de personele en financiële inzet zo veel effectief mogelijk inzetten. Hierbij zal ook aandacht zijn voor het aansluiten bij bestaande activiteiten in het dorp. Ondersteuning vanuit de GGZ en ervaringsdeskundigen zullen meegenomen worden.

2024

We stellen een uitvoeringsplan op waarbij we de punten Gezond Leven, Vitaal oud worden en Sociale basis versterken meenemen. We onderzoeken in hoeverre we in samenwerking met bestaande ontmoetingsplekken meer aandacht kunnen geven aan gezonde voeding. We verzorgen doorverwijzing naar vrijwillige ouderenadviseurs, mantelzorgondersteuning, vrijwilligerswerk en activiteiten in de buurt. We moedigen bezoekers van de ontmoetingsplekken actief aan om bewegingsactiviteiten, zoals valpreventie en deelname aan sportverenigingen, te ondernemen en de gestarte Vitaliteitscentra te bezoeken. In overleg met Hometeams maken we een start met een Welzijn op recept aanpak. Waar dat kan zetten we vrijwillige ouderenadviseurs en een welzijnscoach in om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken.

2024

We onderzoeken hoe we innovatie (zowel inhoudelijk als financieel) in kunnen zetten in de uitvoering van de Wmo. Voor de huishoudelijke ondersteuning wordt in 2024 een pilot reablement uitgevoerd.

2024

• •

We bereiken een groter deel van de inwoners die gebruik mogen maken van minimaregelingen.

•

We verstevigen de sociale basis met de middelen vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord. We gebruiken bestaande ontmoetingsplekken om de inwoners zo laagdrempelig mogelijk te ondersteunen en te stimuleren bij gezond leven. We vergroten de sociale kring en mentale weerbaarheid van inwoners.

• • • •

•

We maken de Wmo toekomstbestendig

•

2024 2024 2024

2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

•

We voeren voor het product begeleiding een evaluatie uit.

2024

We willen een bijdrage leveren aan het humane probleem rondom vluchtelingen opvang in Nederland en ons sterk maken voor iedereen die onze steun nodig heeft, ongeacht afkomst of verblijfsstatus.

• •

We openen locatie(s) voor asielopvang. We bieden intensieve begeleiding aan nieuwkomers in de eerste 6 maanden in onze samenleving samen met woningbouwcorporaties en vluchtelingenwerk

2024

We streven naar een inclusieve samenleving waarin men respect heeft voor elkaar, waarin iedereen mee kan doen en waarin niemand aan de zijlijn staat. In een inclusieve samenleving is er sprake van gelijkwaardigheid en heeft iedereen dezelfde rechten om zelfstandig mee te doen op alle terreinen van het leven. Dat kan alleen als men rekening met elkaar houdt en geen drempels opwerpt voor de ander om mee te kunnen doen.

• •

In 2024 stellen we de lokale inclusie agenda op met een visie voor Inclusief Altena. We vertalen de visie en agenda door naar een programma van concrete acties en activiteiten voor 2025.

2024-2025

2024

Kansengelijkheid Jeugdigen in Altena groeien zo gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk op.

We borgen de initiatieven en acties uit het preventief jeugdbeleid in de samenleving. De komende drie jaar ligt de focus op: -

Mentale weerbaarheid. We zetten in op het bieden van kortdurende hulpverlening. In 2024 werken we aan een concreet voorstel hoe en in welke vorm we kortdurende hulpverlening bieden. Opvoedondersteuning. We nemen deel aan de landelijke campagne Kansrijke Start. We vormen een lokale coalitie rondom het thema Kansrijke Start. We investeren in de preventieve interventies Voorzorg en Stevig Ouderschap, trajecten die zorg biedt aan kwetsbare (toekomstige) ouders met een minder makkelijke start. We continueren de pilot Buurtgezinnen, een preventieve interventie waarin hulpgezinnen gekoppeld worden aan steungezinnen. Vrijetijdsbesteding. We gaan aan de slag met het creëren van ontmoetingspunten voor jongeren.

2024-2026

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Jeugdigen in Altena krijgen de juiste en beste hulp, zo dichtbij mogelijk.

De komende jaren implementeren we de vastgestelde regiovisie op jeugdhulp in WBO, de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd en de Hervormingsagenda Jeugd. Daarvoor gaan we het volgende doen: -

We maken regionale afspraken over een gezamenlijke strategie om de visie en landelijke convenanten te implementeren We richten een gemeenschappelijke regeling op, waarin we als regio samen de jeugdzorg zorgvuldig organiseren en professionaliseren We onderzoeken waar de landelijke Hervormingsagenda Jeugd vraagt om nieuw of aangepast beleid in Altena, en leggen als dat nodig is beleidsvoorstellen voor.

Planning

H2-2023 / Uitgangspunten GR Q4-2023 Oprichting GR 2025 Q1-Q3 2024

Gezond leven Vitaal Altena staat voor een vitale plattelandsgemeente met gezonde en gelukkige inwoners. Het programma Vitaal Altena heeft vijf strategische doelen. Deze sluiten aan bij het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Beleidskader Vitaal Leven 1. 2. 3. 4. 5.

• •

We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord en het beleidskader Vitaal Leven binnen de programmalijnen van het programma Vitaal Altena We geven uitvoering aan projecten en initiatieven die bijdragen aan het verbeteren van de vitaliteit van onze inwoners

2023-2029

Gezondheid staat meer centraal in onze fysieke en sociale leefomgeving We zetten meer in op het versterken van de sociale basis We zetten meer in op preventie en gezonde leefstijl We stimuleren jong en oud om meer te sporten en te bewegen We staan samen voor een vitalere plattelandsgemeente

We pakken onze rol bij het terugdringen van gebruik van middelen.

We gaan aan de slag met werkgroepen die na gaan denken over de volgende acties: -

We versterken de bewustwording van ouders over de (gevolgen van) alcoholgebruik en helpen hen dit bespreekbaar te maken met hun kinderen;

Start werkgroepen Q4 2023 Opleveren plannen Q1 2024

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Planning

Uitvoering 2024

We streven naar een rookvrije generatie en rookvrije zwangerschap. We willen minder overgewicht onder onze inwoners en willen dat zij meer bewegen. We willen we minder problematisch alcoholgebruik.

We zorgen voor een betere afstemming tussen scholen in de voorlichting en interventies naar ouders en leerlingen; We organiseren meer vrijetijdsactiviteiten voor jongeren aansluitend bij hun eigen behoefte We brengen de ouders van jongeren samen en informeren hen vanuit een positieve insteek.

We borgen de initiatieven en acties uit het beleidskader Gezond Leven en de lokale uitwerking van het gezond en actief leven akkoord: •

• • •

doorlopend

We zetten in op een rookvrije sportkantine en ontmoediging van roken in bushokjes. Daarnaast zetten we in op voorlichting en campagnes, om bewustwording te creëren en bij te dragen aan de rookvrije generatie We arrangeren projecten om gezonde voeding te promoten, zoals de uitvoering van de Gezonde School Aanpak; We geven uitvoering aan het herijkte sportakkoord; We continueren de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO).

Wij willen een dementievriendelijke gemeente zijn.

• •

Samen met netwerkpartners en de gemeenschap initiëren we projecten rondom dementie Opstellen plan van aanpak dementievriendelijke gemeente 2023-2026 vast te stellen door college.

Plan 2023-2026 gereed Q4 2023 Uitvoering in 2024

Wij willen eenzaamheid bestrijden.

•

Het meldpunt signalering eenzaamheid in Werkendam zal worden voortgezet. Meldingen worden (binnen privacyregels) digitaal gedaan en opgevolgd door een (telefonisch) huisbezoek. De eerste stappen naar een inloop- en ontmoetingspunt voor kwetsbare inwoners worden gezet. Het beginnend netwerk van verenigingen (signalerende rol richting het meldpunt) verstevigen, in het bijzonder sport- en winkeliers bijvoorbeeld We onderzoeken de mogelijkheid om workshops voor vrijwilligers en anderen te organiseren zodat de aandacht voor de omgang met mensen met een beperkt sociaal netwerk versterkt wordt.

2024

• • •

Altena

Nederland

608,7

825,4

Jongeren met een delict voor de rechter (% 12-21 jaar) (2021)

Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar) (2021)

Werkloze jongeren (% 16-22 jaar) (2021)

Netto arbeidsparticipatie (2022)

74,9

72,2

Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners) (2021) Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jr) (2022)

172,0

431,2

98,0

197,7

Altena

Nederland

Jongeren met jeugdhulp (% jongeren tot 18 jaar)(2022)

11,9

13,2

Jongeren met jeugdbescherming (% jongeren tot 18 jaar) (2022)

0,8

1,2

Jongeren met jeugdreclassering (% jongeren 12-23 jaar) (2022)

geen data

0,3

600

700

Banen (aantal per 1.000 inwoners 15-64 jaar) (2022)

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (aantal per 10.000 inwoners) (2022) Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl

Specificatie taakvelden (bedragen x € 1.000) Programma: 2 Altena Samenredzaam

Realisatie Begroting Begroting 2022 2023 na 2024 wijz.

Mutatie 2024 t.o.v. 2023 na wijz.

Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027

Lasten 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie

6.891 N

11.847 N

7.457 N

4.391 V

7.095 N

7.118 N

7.115 N

6.2 - Wijkteams

1.812 N

3.181 N

2.652 N

529 V

2.652 N

6.3 - Inkomensregelingen

12.613 N

13.384 N

12.828 N

556 V

12.832 N

12.856 N

12.863 N

6.4 - Begeleide participatie

3.759 N

3.962 N

3.749 N

213 V

3.571 N

3.548 N

3.474 N

6.5 - Arbeidsparticipatie

1.395 N

1.209 N

1.549 N

340 N

1.500 N

1.452 N

1.473 N

6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.254 N

2.004 N

2.000 N

6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+

9.058 N

6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO)

4.968 N

5.200 N

232 N

5.200 N

6.71b - Begeleiding (WMO)

4.222 N

4.721 N

499 N

4.454 N

6.71c - Dagbesteding (WMO) 6.71d - Overige maatwerkarrangementen (WMO)

90 N

212 N

123 N

212 N

89 N

217 N

128 N

217 N

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13507583/1