Document · PDF

Achtergrondrapport

Raadsvergadering 22 juni 2021, gemeente AltenaBij agendapunt: Mobiliteitsvisie23.071 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

VEEN Helaas waren er geen aanmeldingen voor een focusgesprek met inwoners uit Veen. De figuur hiernaast toont de ingegeven punten in de enquête. Deze focussen zich met name op verkeersveiligheid (onoverzichtelijke situaties en gevaarlijke kruispunten).

WERKENDAM 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Algemeen: snelheid is een groot aandachtspunt. Met de inrichting is weinig mis, maar de weggebruikers zijn ‘krankzinnig‘. Dit heeft dus grotendeels met gedrag te maken, zoals moeders die hun kinderen met de auto naar school brengen en met 60 km/u aan komen rijden. Algemeen: wenselijk voor de verkeersveiligheid om het hele dorp 30 km/u in te stellen. Let wel: de inrichting moet er ook bij passen. Sasdijk: op de dijk is er veel overlast van geluid, trillingen, scheuren. Met name overlast van motoren. Er liggen snelheidsremmers maar deze werken niet. Sleeuwijksedijk/Hoef/Kerkeinde: hier wordt te hard gereden en spelen conflicten tussen (vracht)verkeer en fietsers. Met name voor de fietser moet er iets gebeuren, bijvoorbeeld een vrijliggend fietspad (mogelijk onder aan de dijk? Is wellicht toeristisch ook aantrekkelijk?). Wellicht kan vracht via de Monnikenhoef rijden? Lange Wiep: de voorrangssituatie is gewijzigs en daarmee is de verkeerssituatie onveiliger geworden. De weg is bovendien slecht verlicht, terwijl het een route naar sportvelden en school is. Wetende dat er een hele wijk naast gebouwd wordt, moet er echt iets gebeuren. Bandijk: druk punt, met name in het recreatieve seizoen. Algemeen: vrachtverkeer zoekt de weg waar ze lekker kunnen ‘door rollen‘. Er heerst een gebrek aan visie hierover. Ontvlechting is een belangrijk punt. Denk bijv.

aan bevoorrading via kleinere voertuigen via distributiecentrum op bedrijventerrein; bevoorrading enkel tussen venstertijden; een rondweg voor vrachtverkeer?

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

WOUDRICHEM EN OUDENDIJK 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Rondeel: is een raar punt (qua inrichting). Is het een rotonde of niet? In zijn algemeenheid sprake van een onduidelijke situatie. Fungeert als centraal punt op een drukke weg, waar zich veel activiteit tegelijkertijd afspeelt. Koepoortstraat: het is er redelijk smal en niet altijd duidelijk wie er voorrang heeft, zeker in combinatie veel fietsers en voetgangers niet altijd veilig. In de winter/bij regen kan het er glad zijn (natuursteen). Vesting Woudrichem: parkeren vormt een probleem in de vesting. Het gaat nét goed. Er is wel plek, maar niet voor je eigen huis. Veerverbinding/watertaxi ri. Gorinchem: vormt een ‘lifeline’ in aanvulling op het OV, goed om aandacht aan te geven. Openbaar vervoer in het algemeen: de busverbinding is niet goed. Kom je vanuit Utrecht/Breda en wil je na 18.30u vanaf De Tol nog richting Woudrichem of andere kernen is dat niet mogelijk. Meer avondbediening gewenst. Oudendijk: de gemiddelde snelheid op de dijk vormt een probleem. Wordt regelmatig gebruik van gemaakt door doorgaand verkeer ri. Woudrichem. Met name rondom de schooltijden is het er druk. Parkeren is lastig en zorgt voor onoverzichtelijke situaties Kruispunt Oudendijk-Jan Spieringsweg/Ruigenhoekweg: een kruispunt waar enorm hard gereden wordt. Dit blijkt ook uit metingen (gemiddeld ca. 70 km/u). Het is een punt waar veel fietsende schoolkinderen oversteken.

Er is sprake van een onoverzichtelijke situatie en zichtbaarheid is een belangrijk punt.

WIJK EN AALBURG Helaas waren er geen aanmeldingen voor een focusgesprek met inwoners uit Wijk en Aalburg. De figuur hiernaast toont de ingegeven punten in de enquête. Deze focussen zich met name op verkeersveiligheid (gevaarlijke kruispunten) en overlast (te hard rijden).

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

NOORDWAARDPOLDER 1. 2. 3. 4.

Bandijk: toegangsweg naar de Noordwaardpolder en belangrijke weg richting de pont. Er wordt hard gereden, maar daar nodigt het ook toe uit. Zowel fysieke, maar ook gedragsmaatregelen zijn gewenst. Veerpont Kop van ‘t land: het is een toegangspoort voor toeristisch verkeer. Soms lange wachttijden. Vaart via een dienstregeling, maar nu betekent niet vol niet gaan varen. Dit is vervelend, betere afstemming is wenselijk. Bandijk/Hilweg: vanaf de pont de polder in richting museum worden de wegen smaller. Op drukke dagen zitten fietsers, auto’s, motoren en wandelaars elkaar in de weg. Lijnoorden: de polder is een stiltegebied! Het welbekende ‘rondje‘ vormt een racecircuit, wat veel overlast met zich meebrengt, met name door motoren. Daar waar je voor komt, de rust en natuur, is weg.

ONDERNEMERS EN TRANSPORTEURS 1.

3. 4. 5. 6. 7.

Rotonde Kromme Nol: de rotonde kan het verkeer niet afwikkelen, het staat er dagelijks vast. Lijkt een provinciale sluiproute, een manier om de snelweg te ontwijken. Het is terug te zien in data van vrachtwagens, daling van de gemiddelde snelheid vanaf de Heusdense brug tot Rietdijk. Aanvulling gemeente: het punt staat op de agenda bij de provincie. Algemeen: verkeersveiligheid staat bij iedereen bovenaan. Er is begrip voor de keuze om steeds meer rotondes aan te leggen om gevaarlijke situaties op kruispunten aan te pakken, echter wordt hierbij wellicht voorbij gegaan aan de extra uitstoot van vrachtwagens door het veel moeten afremmen Algemeen: ook ondernemers en transporteurs merken overlast van sluipverkeer door de dorpen. Aansluiting A27 Dijkgraaf den Dekkerweg: druk, gevaarlijke situaties. Een verbreding of volledig nieuwe weg (inrichting) is zeker gewenst. Haven en industrieterreinen Werkendam: blijven naar de toekomst toe groeien. Het is belangrijk hier goed rekening mee te houden, want dit levert uiteraard meer verkeer op. Algemeen: zowel in Werkendam, maar ook elders, is het belangrijk om zeker in de toekomst rekening te houden met vrachtwagenparkeren. In principe niet toegestaan, maar gebeurt in de praktijk toch en zorgt hier en daar voor overlast. Goed om hier een visie op te vormen. Napoleon: verduidelijken als goede overnachtingsoptie voor buitenlandse chauffeurs?

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

65 PLUSSERS Openbaar vervoer 1.

2. 3.

Algemeen - deeltaxi: als er geen reguliere bus rijdt kan men gebruik maken van een deeltaxi. Er heerst echter het gevoel dat de gemeente probeert zoveel mogelijk mensen met de deeltaxi te laten gaan, kost namelijk veel geld. Velen zijn er echter op aangewezen. Tijdens corona fungeren de deeltaxi’s als vangnet voor de buurtbussen. De communicatie rondom de deeltaxi kan beter, ook richting ouderenorganisaties. Wijk en Aalburg - haltes: de afstand tot OV haltes is een probleem. Hier en daar zijn ze ook niet goed ingericht, dit is een mogelijk knelpunt in het dorp. Kromme Nol – buurtbussen: de buurtbussen worden door vrijwillige chauffeurs (vooral ouderen) gereden. Vaak rijden zij niet ’s avonds of op zondag. Het lukt vaak niet om een verbinding te maken met de Tol en Kromme Nol.

Verkeersveiligheid/autoverkeer 4. 1. 5. 2. 6. 3.

7. 4.

Genderen: snelheid is groot aandachtspunt (in het algemeen in Altena ook). In het dorp mag er max. 30 km/u gereden worden, maar het is niet ingericht als 30 km/u. N322 Almkerk: de combinatie landbouw- en vrachtverkeer zorgt voor overlast, het loopt vast. Kerkstraat Hank: naast dat er veel sluipverkeer is, is er veel overlast in de Kerkstraat door vrachtverkeer en vooral landbouwverkeer. Daarnaast ‘groeit’ de bevolking in de zomermaanden door de vele recreatie in de buurt, wat ook weer extra verkeer met zich meebrengt. Dijkgraaf den Dekkerweg: druk, veel verkeer, vooral in de spits loopt het er vast.

Voetgangersvoorzieningen 1. 8.

Algemeen: trottoirs zijn in veel plaatsen een aandachtspunt, op veel plekken niet goed begaanbaar met een rollator.

Woningbouw, industrie en logistiek 1. 9.

Genderen - woningbouw: er worden veel nieuwe woningen gepland in de gemeente, bijv. Genderen wordt met zo’n 10% uitgebreid. Het is erg belangrijk hierbij rekening te houden met mobiliteit en wat voor effect dit heeft. Van bijv. een mogelijke locatie in het zuiden van Genderen wordt verkeersoverlast in het dorp verwacht. Het is belangrijk om met mobiliteit in het achterhoofd de juiste bouwlocaties te kiezen! 2. 10. Algemeen - industrie: plaats nieuw aan te leggen industrieterreinen in de buurt van de snelweg, om meer hinder te voorkomen. 3. Algemeen – bezorgdiensten: er rijden veel bezorgdiensten door de kernen. Om de overlast 11. in te perken zouden er afgiftepunten ingericht kunnen worden, waar alle besteldiensten hun pakketten afleveren. Vanuit die punten kan er dan één of twee keer per dag een elektrische bestelwagen voor de aflevering in de betreffende regio gaan zorgen. MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

JONGEREN De jongeren in Altena kennen een vertegenwoordiging via de Jongerenraad. Zij hebben niet afzonderlijk deelgenomen aan een focusgroep, maar hebben tijdens de virtuele themaavond over mobiliteit voor de gemeenteraad op 17 november 2020 heeft de Jongerenraad hun advies en input voor de Mobiliteitsvisie Altena toegelicht. Het advies van de Jongerenraad is in onderstaand kader integraal opgenomen. Hierbij presenteert de jongerenraad gemeente Altena u de Mobiliteits-Aanpak van de gemeente Altena. Hierin wordt geschetst hoe wij denken dat gemeente Altena ook in de toekomst bereikbaar blijft en hoe wij meer aandacht denken te willen geven aan het verbeteren van de openbare ruimte. Dit is geen gemakkelijke opgave.

Elektrische car-sharing, elektrische scooters en urban-steps werken op dezelfde wijze. Inwoners/ studenten huren door middel van een app hun vervoermiddel en kunnen zo gemakkelijk en snel naar een hub reizen. Met de app van je gewenste voertuig vind je automatisch alle e-scooters, urban-steps of elektrisch car-sharing die bij jou in de buurt zijn.

In de gemeente Altena wonen veel jongeren die in grote steden werken en een studie volgen. Voor deze jongeren is het openbaar vervoer een belangrijk vervoermiddel. Echter hebben veel jongeren problemen met het openbaar vervoer in de gemeente Altena. Er rijden weinig bussen en er is vaak geen goede bus-aansluiting. Vaak kunnen ze zich dat niet veroorloven, omdat ze op tijd moeten komen op school of op stage/werk. Het gevolg ervan is dat jongeren tijdelijk of permanent gaan verhuizen naar een goed bereikbare plek.

Wanneer je een geschikt voertuig hebt gevonden reserveer je hem met één druk op de knop. Met de ingebouwde GPS, die je ook voorziet van een looproute, kan je het voertuig vervolgens makkelijk vinden. Ontgrendel het voertuig met de app en start de huur. Dit zorgt voor het reduceren van het aantal auto’s in gemeente Altena door een goedkoper alternatief voor een eigen auto te bieden. Deze alternatieven zijn goed voor het milieu. In grote steden wordt er gebruik gemaakt van elektrische scooters, elektrische car-sharing en urban-steps die door ondernemers geplaatst zijn. Wij denken dat deze ondernemers ook geïnteresseerd zijn om ook hun product in gemeente Altena te plaatsen.

Hoe kunnen we de straten van gemeente Altena, de wegen en de OV-lijnen zo inrichten dat zoveel mogelijk jongeren het snelst van A naar B kunnen reizen? Hoe kunnen we tegelijkertijd inspelen op een verdere kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte? In de MobiliteitsAanpak van de jongerenraad gemeente Altena staat wat de gemeente de komende jaren kan gaan doen om dit allemaal te kunnen bereiken. De Jongerenraad heeft een oplossingsrichting gevonden in de enkele beleidsstukken1, zoals over het lokale openbaar vervoer en eventuele alternatieven van het OV. Deze Mobiliteits-Aanpak vormt ons advies voor het mobiliteitsbeleid van gemeente Altena van de komende jaren. Om de geschetste doelen te bereiken is de inzet van velen nodig. Van de jongere die elke dag zijn optimale manier van reizen kiest, van de bedrijven die meebepalen hoe hun personeel en goederen worden aangevoerd en van de vele bezoekers die gebruik maken van onze prachtige gemeente. Om de mobiliteitsaanpak aan te laten sluiten op de laatste ontwikkelingen is het belangrijk om continu te kijken naar de vraag van dat moment. De vraag die nu onder de jongeren van gemeente Altena heerst is; een beter mobiliteit van en naar een hub2. Daarom hebben wij de volgende ideeën bedacht: - Elektrische car-sharing - Urban steps - Elektrische scooters (zoals: felyx, go scooter) - Bla Bla car app gemeente Altena - Meer buurtbussen

Daarnaast hebben we de blablacar-app bedacht. Dit is een app voor de inwoners voor gemeente Altena. Iemand die zitplaatsen in zijn auto wil verkopen, biedt de rit aan via de app. Daarbij bepaalt hij een prijs, waarvoor Blablacar overigens wel een richtlijn geeft (ongeveer 5 tot 6 euro per 100 km). Heeft hij de rit online gezet, dan kunnen anderen een zitplaats reserveren. Dit zorgt niet alleen ervoor dat alle zitplaatsen effectief worden benut maar ook voor meer sociale cohesie in de buurt. Als laatst hebben we nog een optie: meer( buurt)bussen. De reistijd van studenten zal dan zeker verminderen. Bij meer buurtbussen denken wij niet alleen aan meer bussen maar ook aan dat de buurtbussen tot laat naar een hub rijden. Wij dachten zelf dat het fijn zou zijn als van maandag tot en met donderdag de bus tot 22:00 rijdt en in het weekend tot 00:00. Dit is ook erg gunstig voor de studenten van gemeente Altena zodat zij op (bijna) elk tijdstip thuis kunnen komen. De jongerenraad Going4Altena behartigt de belangen van de jongeren in gemeente Altena. Daarom vragen wij de gemeenteraad om deze ideeën op te nemen in de Mobiliteitsvisie, zodat jongeren er eerder voor kiezen in Altena te blijven wonen. De Jongerenraad blijft graag met de gemeente meedenken over de Mobiliteitsvisie. Vriendelijke groet, Jongerenraad Going4Altena

1 Onderzoek mobiliteit Breda University of applied sciences studenten (in samenwerking met gemeente Altena) - https://blog.bepark.eu/nl/wat-is-een-mobiliteitsplan 2 Een hub is een plek waar je kunt overstappen van het ene naar en andere vervoermiddel. (vb. Sleeuwijk tol)

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

BREDE BIJEENKOMSTEN DRIE BREDE BIJEENKOMSTEN Tijdens drie brede digitale bijeenkomsten werkte een vaste groep van een 20-tal bewoners en belangenvertegenwoordigers mee aan de mobiliteitsvisie. De groep deelnemers bestaat uit mensen die hebben deelgenomen aan een focusgroep of die de enquête hebben ingevuld. Deze zijn willekeurig geselecteerd uit lijsten met mensen die in de enquête of focusgresprekken hebben aagegeven op de hoogte te willen blijven van de ontwikkelingen rond de mobiliteitsvisie. Tijdens de eerste bijeenkomst zijn deelnemers meegenomen in de verschillende analyses en de hoofdlijnen van de mobiliteitsvisie. Ze hebben in een tweede bijeenkomst gereflecteerd op het toekomstbeeld mobiliteit 2040 en de projecten. De derde bijeenkomst toonde de concept mobiliteitsvisie. Er ging specifiek aandacht naar de suggesties en ideeën vanuit de groep die al dan niet in de mobiliteitsvisie zijn opgenomen. De verslagen van elk van de drie bijeenkomsten zijn terug te vinden in de bijlage. BIJEENKOMST 1 - ANALYSE EN HOOFDLIJNEN Tijdens de eerste bijeenkomst op 11 februari 2021 is voornamelijk ingegaan op de analysefase.

Bij het onderdeel beleidsverkenning zijn vanuit bewoners vragen, suggesties of aandachtspunten gekomen voor onder meer de volgende punten: • Oplaadpunten voor elektrische fiets onderweg; • infrastructuur voor elektrische auto’s • Extra aandacht voor het belang van veren in de mobiliteitsvisie; • Aandachtspunt ontsluiting Werkendam; • Aandachtspunten op het gebied van leefbaarheid. Bij het onderdeel beleidsontwikkeling zijn vanuit bewoners vragen, suggesties of aandachtspunten gekomen voor onder meer de volgende punten: • Aandachtspunt voor de uitwerking van het scheiden van fiets- en autoverkeer; • De inrichting van 30 km/u zones zijn een aandachtspunt; • De rol van ruimtelijke ontwikkelingen in mobiliteit.

BIJEENKOMST 2 - NETWERKEN EN PROJECTEN Tijdens de tweede brede bijeenkomst op 9 maart 2021 is besproken vanuit welke invalshoeken de mobiliteitsvisie is opgesteld, namelijk de ruimtelijk-economische structuur in Altena en bestaande netwerken. Vervolgens zijn de multimodale netwerken en opgaven/projecten gepresenteerd. Bij de multimodale netwerken zijn de afzonderlijke modaliteiten besproken. Hierbij zijn vanuit bewoners vragen, suggesties of aandachtspunten gekomen voor onder meer de volgende punten: • Fietsveiligheid is een aandachtpsunt; • Sluipverkeer over Bandijk; • Vragen over wat missing links betekenen; • Aandachtspunt ontsluiting Werkendam; • Suggestie om Waalwijk en Zaltbommel aan te duiden als ovvoorziening.

Een vaste groep van circa 20 bewoners werkte in drie bijeenkomsten mee aan de uitwerking van de hoofdlijnen naar de mobiliteitsvisie.

De opgaven/rpojecten zijn eerst plenair besproken en aanvullend in drie groepen bediscusieerd. Tijdens deze discussies zijn onder meer de volgende punten naar voren gekomen: • Sluipverkeer op de Bandijk; • Discussie over de noodzaak van de missing link Tol-Rietdijk; • Verkeersveiligheid is een aandachtspunt; • Aandachtspunt ontsluiting Werkendam; • Aandacht voor het recreatieve verkeer en landbouwverkeer; • Strategie voor laadpalen in gemeente Altena. BIJEENKOMST 3 - CONCEPT VISIE Tijdens de derde en laatste brede bijeenkomst op 1 april 2021 is de concept mobiliteitsvisie doorgenomen. In deze sessie lag de focus op de verwerking van de aandachtspunten en suggesties van de deelnemers in de mobiliteitsvisie. In deze sessie is daarnaast dieper ingegaan op het landbouwverkeer. Vanuit bewoners zijn nog vragen gekomen over onde rmeer de volgende punten: • Verbinding Tol - Rietdijk; • Het recreatieve verkeer; • Elektrisch vervoer.

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

05 NETWERKANALYSES 54

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

De afzonderlijke netwerkanalyses liggen aan de basis van het toekomstbeeld mobiltieit 2040 voor Altena.

TOEKOMSTBEELD MOBILITEIT 2040 Het toekomstbeeld mobilteit 2040 omvat de uitwerking van de negen hoofdlijnen van de mobiliteitsvisie. Dit toekomstbeeld is een wensbeeld en schept de kader voor de mobiliteitsaanpak in Altena tot 2040. Het toekomstbeeld mobiliteit 2040 bestaat, naast een component rond gedrag en verduurzaming, uit de netwerken voor de fiets, het openbaar vervoer en het gemotoriseerd verkeer (auto, vracht- en landbouwverkeer). Aan de basis van deze

netwerken netwerken liggen verschillende analyses per afzonderlijk netwerk ( fiets, auto/vracht, landbouwverkeer, openbaar vervoer en oeververbindingen). Om het definitieve toekomstbeeld mobiliteit 2040 op te bouwen, zijn de afzonderlijke netwerken ook over elkaar heen gelegd. Dit heeft hier en daar nog geleid tot een aantal wijzigingen in netwerkkeuzes.

LEGENDA Regionaal fietsnetwerk Interlokaal fietsnetwerk Ontbrekende schakel fiets Stroomweg (A27) Regio ontsluitende weg Gebiedsontsluitingsweg Kernontsluitingsweg Ontbrekende schakel gemotoriseerde verkeer Veerdienst Hoogwaardig openbaar vervoer (Inter)regionale hub Zoekgebied lokale hub

Toekomstbeeld mobiliteit 2040

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

FIETSNETWERK INLEIDING

FUNTIONELE EISEN

De hoofdvraag bij het opbouwen van het fietsnetwerk voor Altena is hoe we een fietsnetwerk kunnen vormgeven dat direct, snel, veilig en aantrekkelijk is. We onderscheiden vier type routes in Altena. 1. (Provinciale) snelfietsroutes: hoogwaardige fietsstructuur op Provinciaal niveau. Afwikkelen van grote fietsstromen op Provinciale

FUNCTIONELE EISEN REGIONAAL NETWERK • Verbingen tussen de grotere kernen (> 2.500 inwoners); • Maximale afstand van 15 kilometer binnen en buiten Altena vanuit het centrum van een kern; • De richtwaarde voor de omrijfactor bedraagt 1,2 (CROW, Ontwerpwijzer Fietsverkeer, 2017). Met uitzondering van de verbinding tussen kernen op minder dan 3 kilometer van elkaar; • Middelbare scholen, belangrijke toeristische trekpleisters, grote bedrijventerreinen en (inter)regionale mobiliteitsknopen zijn aangehaakt op het regionale fietsnetwerk; • Aansluitingen naar kernen buiten Altena lopen bij voorkeur via vaste oeververbindingen.

schaal op grotere afstand dan 15km.

2. 3. 4.

Regionaal fietsnetwerk: het netwerk waarmee de grote kernen binnen Altena met elkaar en de omgeving verbonden zijn Interlokaal fietsnetwerk: het netwerk waarmee de overige kernen binnen Altena met elkaar verbonden zijn Lokaal fietsnetwerk: fietspaden in de kernen

De analyses om het netwerk vorm te geven gaan met name over het regionale en interlokale netwerk die de hoofdstructuur voor het utilitaire fietsverkeer binnen Altena vormen. Het netwerk komt tot stand door eerst de herkomsten en bestemmingen te bepalen en vervolgens de ideale lijnen tussen deze herkomsten en bestemmingen om te zetten naar kwaliteitsvolle routes. De analyse van het netwerk stopt niet aan de grenzen van de gemeenten, maar speelt op regionaal schaalniveau (tot 15 km, e-fiets afstand).

FUNCTIONELE EISEN INTERLOKAAL FIETSNETWERK • Verbingen tussen grotere en kleinere of tussen kleinere kernen (< 2.500 inwoners); • Maximale afstand van 15 kilometer binnen en buiten Altena vanuit het centrum van een kern; • De richtwaarde voor de omrijfactor bedraagt 1,4 (CROW, Ontwerpwijzer Fietsverkeer, 2017). Uitzondering op deze richtwaarde zijn de verbindingen tussen kernen op minder dan 3 kilometer van elkaar; • Het interlokale fietsnetwerk haakt aan op het regionale fietsnetwerk; • Lokale mobiliteitshubs zijn (minstens) aangehaakt op het interlokale fietsnetwerk; • Aansluitingen naar kernen buiten Altena hoeven niet te lopen via vaste oeververbindingen.

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

KWALITEITSEISEN INRICHTING Om het utilitaire fietsnetwerk goed te laten functioneren zijn er richtlijnen nodig waar het fietsnetwerk aan moet voldoen. Deze richtlijnen zijn niet bedoeld als harde eis, maar als uitgangspunt. Op basis van maatwerkomstandigheden of ruimtelijke beperkingen kan gemotiveerd worden afgeweken. Volgens de ‘Ontwerpwijzer fietsverkeer’ van CROW bestaat het fietsnetwerk uit de volgende aspecten: samenhang; directheid; veiligheid; comfort; aantrekkelijkheid.

Deze 5 aspecten zijn vervolgens vertaalt in de richtlijnen voor de kwaliteitseisen voor het fietsnetwerk. De richtlijnen zijn gebaseerd op landelijke richtlijnen van de Ontwerpwijzer Fietsverkeer van het CROW. Met betrekking tot de eisen kan in de komende jaren een actualisering nodig zijn als gevolg van nieuwe inzichten of landelijke richtlijnen van het CROW.

Interlokaal Binnen bebouwde kom

Regionaal Buiten bebouwde kom

Binnen bebouwde kom

Buiten bebouwde kom

Omrijfactor

1,4

Type voorziening*

ETW: gemengd, fietsstrook of vrijliggend fietspad GOW: fietsstrook of vrijliggend fietspad

1,2 ETW: gemengd, vrijliggend fietspad (evt. fietsstrook) GOW: vrijliggend fietspad

ETW: gemengd, fietsstraat, fietsstrook of vrijliggend fietspad GOW: vrijliggend fietspad

Voorrangsmaatregel op kruispunten**

ETW: geen eis, situatieafhankelijk GOW: voorrang auto + minimaal middengeleider van > 3,00 m SW: ongelijkvloers

ETW: voorrang auto GOW: voorrang auto + minimaal middengeleider van > 3,50 m SW: ongelijkvloers

ETW: bij voorkeur voorrang fiets GOW: voorrang auto + minimaal middengeleider van > 3,00 m SW: ongelijkvloers

ETW: situatie-afhankelijk GOW: voorrang auto + minimaal middengeleider van > 3,50 m SW: ongelijkvloers

Breedte fietsstrook of –pad***

Fietsstrook: minimaal 1,70 m; Fietspad 1-ri: minimaal 2,00 m Fietspad 2-ri: minimaal 2,50 m

! Afhankelijk van intensiteit fietsverkeer

Herkenbaarheid (kleur)

Geen eis

Fietsstrook: minimaal 1,70 m; Fietspad 1-ri: minimaal 2,00 m Fietspad 2-ri: minimaal 2,50 m

Bij voorkeur rood (of rood gelijkend)

Bewegwijzering

Geen eis, alleen recreatie

Verharding

ETW: elementverharding GOW: bij voorkeur asfalt

Verlichting

Reguliere straatverlichting is in de basis voldoende. Afhankelijk van de situatie is extra belichting van oversteekplaatsen of obstakels en bepaalde plekken met oog op sociale veiligheid wenselijk.

Rood (of rood gelijkend) Afgestemd met provincies en omliggende gemeenten

ETW: bij voorkeur asfalt GOW: bij voorkeur asfalt

ETW: asfalt GOW: asfalt Aanbevolen om altijd te voorzien van verlichting. Het verlichtingsniveau is situatie-afhankelijk.

* Zie tabel 5.2 en 5.3 in hoofdstuk 5 van “Ontwerpwijzer Fietsverkeer” – CROW voor de afweging van de type voorziening ** Zie paragraaf 6.3 en bijbehorende sub-paragrafen in hoofdstuk 6 van “Ontwerpwijzer Fietsverkeer” – CROW voor het bepalen van de voorrangsmaatregel op een kruispunt. *** Zie V16 in “Ontwerpwijzer Fietsverkeer”- CROW voor de afweging van de maatvoering

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

ANALYSE VERBINDINGEN REGIONAAL FIETSNETWERK Het regionale fietsnetwerk zorgt voor verbindingen tussen de grotere kernen (> 2.500 inwoners) tot een maximale afstand van 15 km. Om het regionale netwerk te bouwen zijn eerst de wenslijnen tussen deze kernen in beeld gebracht. Dat zijn de hemelsbrede verbindingen tussen deze relaties. Deze wenslijnen zijn vervolgens omgezet naar werkelijke routes over bestaande wegenstructuur. Tot slot is in de analyse de omrijfactor berekend. Dat is de verhouding tussen de hemelsbrede verbinding en de werkelijke route. Richtwaarde voor deze omrijfactor is voor het regionale netwerk 1,2. De figuur en tabel op de pagina hiernaast toont het resultaat van de analyse. Elke blauwe lijn stelt een verbinding op regionaal niveau voor die niet voldoet aan de richtwaarde van 1,2 voor de omrijfactor. De dunne blauwe lijnen geven verbindingen naar kernen buiten Altena weer, de dikkere blauwe lijnen zijn verbindingen tussen kernen binnen Altena. Wat opvalt aan de analyse is dat een groot deel van de verbindingen tussen regionale kernen binnen Altena op orde zijn qua omrijfactor. Tussen een aantal kernen rondom de A27 zijn er wel hogere omrijfactoren. De aanwezigheid van de snelweg zorgt hier en daar voor een barrière in het fietsnetwerk. De omrijfactor wordt daarnaast sterk bepaald door het type landschap.

Zo ligt in polderlandschappen, zoals kenmerkend voor Altena, de omrijfactor vaak aanzienlijk hoger (CROW Ontwerpwijzer Fietsverkeer).

Resultaat analyse omrijfactoren regionale fietsverbindingen De blauwe lijnen geven verbindingen weer waar de omrijfactor hoger ligt dan 1,2

Bij de verbinding tussen Woudrichem en Veen zorgt de aanwezigheid van het water voor een iets hogere omrijfactor. De aanwezigheid van water zorgt ook voor een barrièrewerking bij verbindingen tussen kernen in Altena en kernen als HardinxveldGiessendam, Gorinchem, Zaltbommel en Waalwijk. Bij kernen die dicht bij elkaar liggen en waar er geen directe verbinding is tussen de twee kernen, ligt de omrijfactor al snel boven de richtlijn van 1,2. Dit terwijl de totale fietsafstand laag is. De hogere omrijfactor wordt in die gevallen geaccepteerd. Dit geldt voor kernen die hemelsbreed minder dan 3 kilometer van elkaar liggen: • Nieuwendijk - Almkerk • Veen - Wijk en Aalburg 58

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

Sleeuwijk Woudrichem Hank Nieuwendijk Almkerk Veen

Werkendam 1,4 1,2 1,4 1,4 1,2 1,2

Wijk en Aalburg 1,2 1,2 1,2 1,1 1,2 1,3

Sleeuwijk Woudrichem / 1,1 1,1 / 1,2 1,2 1,2 1,2 1,6 1,1 1,2 1,3

Hank 1,24 1,20 / 1,1 1,3 1,3

Nieuwendijk 1,2 1,2 1,1 / 1,2 1,2

Almkerk 1,6 1,1 1,3 1,2 / 1,2

Veen 1,2 1,3 1,3 1,2 1,2 /

Sliedrecht* Hardinxveld-Giessendam Gorinchem Leerdam Zaltbommel s-Hertogenbosch Vlijmen Drunen Waalwijk Oosterhout Raamsdonkveer Geertruidenberg Werkendam 1,3 1,6 1,4 1,3 1,5 Wijk en Aalburg 1,3 1,3 1,5 1,5 1,5 1,3 1,5 Sleeuwijk 1,3 1,4 1,8 1,4 1,2 1,3 Woudrichem 1,2 1,5 1,4 1,4 Hank 1,7 1,7 1,4 1,4 1,2 1,1 1,3 Nieuwendijk 1,4 1,5 1,5 1,4 1,3 1,1 1,3 Almkerk 1,2 1,4 1,8 1,5 1,2 1,3 Veen 1,4 1,3 1,3 1,6 1,5 1,3 1,4 Omrijfactoren regionale fietsverbindingen binnen en buiten Altena De blauwe cellen geven verbindingen weer waar de omrijfactor hoger ligt dan 1,2. De groene cellen geven verbindingen weer waar de omrijfactor lager ligt dan 1,2 of gelijk is aan 1,2. Voor sommige verbindingen is geen omrijfactor berekend omdat deze verder dan 15 km van elkaar liggen (> e-fiets afstand).

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

ANALYSE VERBINDINGEN INTERLOKAAL FIETSNETWERK Het interlokale fietsnetwerk zorgt voor verbindingen van en naar kernen met minder dan 2.500 inwoners in Altena tot een maximale afstand van 15 km. Om het interlokale netwerk te bouwen zijn eerst de wenslijnen tussen deze kernen in beeld gebracht. Dat zijn de hemelsbrede verbindingen tussen deze relaties. Deze wenslijnen zijn vervolgens omgezet naar werkelijke routes over bestaande wegenstructuur. Tot slot is in de analyse de omrijfactor berekend. Dat is de verhouding tussen de hemelsbrede verbinding en de werkelijke route. Richtwaarde voor deze omrijfactor is voor het regionale netwerk 1,4. De figuur en tabel op de pagina hiernaast toont het resultaat van de analyse. Elke blauwe lijn stelt een verbinding op regionaal niveau voor die niet voldoet aan de richtwaarde van 1,4 voor de omrijfactor. De dunne blauwe lijnen geven verbindingen naar kernen buiten Altena weer, de dikkere blauwe lijnen zijn verbindingen tussen kernen binnen Altena. Bij het interlokale fietsnetwerk scoren alle verbindingen tussen de kernen in Altena qua omrijfactor voldoende. Uitzondering is ver verbinding tussen Wijk en Aalburg en Eethen. Hier ligt de omrijfactor hoger, door de provinciale weg (N283) als barrière.

Bij kernen die dicht bij elkaar liggen en waar er geen directe verbinding is tussen de twee kernen, ligt de omrijfactor al snel boven de richtlijn van 1,2. Dit terwijl de totale fietsafstand laag is. De hogere omrijfactor wordt in die gevallen geaccepteerd. Dit geldt voor kernen die hemelsbreed minder dan 3 kilometer van elkaar liggen: • Almkerk - Uppel • Andel - Rijswijk • Andel - Genderen • Eethen - Meeuwen • Eethen - Babyloniënbroek • Eethen - Drongelen • Genderen - Eethen • Giessen - Uitwijk • Giessen - Waardhuizen • Meeuwen - Babyloniënbroek • Nieuwendijk - Uppel • Rijswijk - Genderen 60

Resultaat analyse omrijfactoren interlokale fietsverbindingen De blauwe lijnen geven verbindingen weer waar de omrijfactor hoger ligt dan 1,4

• • • • • • •

Rijswijk - Uitwijk Rijswijk - Waardhuizen Sleeuwijk - Oudendijk Sleeuwijk - Uppel Uitwijk - Waardhuizen Wijk en Aalburg - Genderen Woudrichem - Oudendijk

Woudrichem - Rijswijk Bij de verbindingen met kernen buiten Altena scoren de kernen Gorinchem, Drunen en Waalwijk gemiddeld minder goed. Het water zorgt hier opnieuw voor een barrièrewerking. Voor verbindingen naar Gorinchem geldt ook dat er een verbinding in het fietsnetwerk tussen De Tol en Gorinchem ontbreekt. Dit leidt tot grote omrijdbewegingen vanuit meer zuidelijk gelegen kernen naar Gorinchem.

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

Werkendam Dussen 1,3 Andel 1,2 Rijswijk 1,2 Genderen 1,3 Giessen 1,2 Eethen 1,3 Meeuwen 1,4 Oudendijk 1,3 Babyloniënbroek 1,3 Drongelen 1,3 Uitwijk 1,3 Uppel 1,2 Waardhuizen 1,2

Wijk en Aalburg 1,2 1,4 1,3 1,7 1,3 1,6 1,3 1,2 1,1 1,5 1,3 1,2 1,2

Sliedrecht* Dussen Andel Rijswijk Genderen Giessen Eethen Meeuwen Oudendijk Babyloniënbroek Drongelen Uitwijk Uppel Waardhuizen

Sleeuwijk 1,3 1,2 1,2 1,2 1,2 1,3 1,4 1,3 1,2 1,3 1,2 1,4 1,3

Woudrichem 1,3 1,3 1,2 1,1 1,2 1,3 1,3 1,2 1,2 1,4 1,4 1,3 1,4

Hank 1,1 1,3 1,3 1,2 1,3 1,2 1,3 1,3 1,2 1,2 1,3 1,4 1,3

Hardinxveld-Giessendam 1,5 1,3 1,3

1,2

1,3

1,2

1,3 1,3 1,3

Nieuwendijk 1,3 1,2 1,2 1,2 1,3 1,3 1,4 1,4 1,3 1,3 1,2 1,5 1,2

Gorinchem 1,6 1,4 1,4 1,4 1,3 1,4 1,4 2,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,5

Almkerk 1,1 1,2 1,2 1,3 1,3 1,5 1,2 1,2 1,3 1,4 1,2 1,3 1,1

Veen 1,2 1,2 1,2 1,3 1,1 1,4 1,3 1,1 1,2 1,3 1,2 1,2 1,2

Dussen / 1,4 1,3 1,2 1,4 1,2 1,4 1,3 1,3 1,2 1,3 1,2 1,3

Andel 1,4 / 1,2 1,2 1,2 1,3 1,4 1,1 1,3 1,2 1,4 1,3 1,3

Rijswijk 1,3 1,2 / 1,2 1,2 1,3 1,3 1,1 1,2 1,3 1,1 1,3 1,2

Gendere Oudendij Babyloni Drongele Uitwijk Giessen Eethen Meeuwen n k ënbroek n 1,2 1,4 1,2 1,4 1,3 1,2 1,3 1,2 1,2 1,3 1,4 1,3 1,2 1,4 1,2 1,2 1,3 1,3 1,2 1,3 1,1 / 1,2 1,2 1,1 1,3 1,2 1,3 1,2 / 1,3 1,4 1,3 1,3 1,9 1,2 1,3 / 1,1 1,3 1,1 1,3 1,1 1,4 1,1 / 1,7 1,2 1,3 1,1 1,1 1,3 1,3 1,3 1,3 1,3 1,7 1,1 / 1,4 1,1 1,2 1,3 1,1 1,2 1,2 1,4 / 1,3 1,3 1,9 1,3 1,3 1,1 1,1 1,3 / 1,3 1,3 1,3 1,2 1,4 1,3 1,4 1,3 1,2 1,4 1,3 1,3 1,3 1,2 1,3 1,5

Uppel

Waardhu izen 1,3 1,3 1,2 1,2 1,4 1,3 1,3 1,2 1,3 1,5

1,2

Leerdam Zaltbommel s-Hertogenbosch Vlijmen Drunen Waalwijk Oosterhout Raamsdonkveer Geertruidenberg 1,4 1,4 1,5 1,3 1,3 1,3 1,3 1,3 1,4 1,4 1,5 1,2 1,4 1,3 1,3 1,4 1,4 1,5 1,5 1,3 1,2 1,4 1,4 1,3 1,4 1,6 1,3 1,3 1,3 1,5 1,5 1,4 1,4 1,3 1,4 1,2 1,4 1,6 1,5 1,3 1,3 1,5 1,6 1,6 1,3 1,2 1,4 1,5 1,4 1,3 1,3 1,4 1,3 1,4 1,3 1,4 1,4 1,3 1,3

Omrijfactoren regionale fietsverbindingen binnen en buiten Altena De blauwe cellen geven verbindingen weer waar de omrijfactor hoger ligt dan 1,2. De groene cellen geven verbindingen weer waar de omrijfactor lager ligt dan 1,2 of gelijk is aan 1,2. Voor sommige verbindingen is geen omrijfactor berekend omdat deze verder dan 15 km van elkaar liggen (> e-fiets afstand).

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

FIETSNETWERK

LEGENDA Snelfietsroute Regionaal fietsnetwerk Interlokaal fietsnetwek Ontbrekende schakel fiets

Gorinchem

CONCLUSIE REGIONAAL FIETSNETWERK In het noorden van Altena liggen meer grotere kernen (>2.500 inwoners) en meer voorzieningen (middelbare scholen, bedrijventerreinen). Daarom is hier een fijnmaziger regionaal netwerk nodig dan in het zuiden van de gemeente. De fietsen voetgangersveren aan de noordkant van Altena (verbinding met Gorinchem) vervullen een rol in het regionale netwerk. Ze zorgen voor verschillende fietsrelaties voor een kortere fietsafstand voor gebruikers. Qua reistijd is de vaste oeververbinding (Merwedebrug) wel sneller. CONCLUSIE INTERLOKAAL FIETSNETWERK In het noordwesten van Altena is het regionale netwerk dekkend, ook op interlokaal vlak. In het zuiden zijn een oost-westverbinding en een noordzuidverbinding toegevoegd om de kleinere kernen aansluiting te bieden op het regionale fietsnetwerk.

Veerdienst

BovenHardinxveld

Mobiliteitshub

Zaltbommel Dordrecht Aalst

Biesboschmuseum

Ammerzoden

Oudheusden

Sprang-Capelle

Raamsdonksveer

Waalwijk Richting ‘s-Hertogenbosch

Alle veren vervullen een rol in het interlokale fietsnetwerk. Ook hier geldt qua reistijd een vaste oeververbinding vaak sneller is. Via de veerdienst is de fietsafstand wel korter. richting Oosterhout/ Breda

Richting Tilburg * De snelfietsroutes F15 en F27 zijn nog in onderzoek

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

EERSTE TOETS KWALITEITSEISEN Er heeft een eerste globale toets plaatsgevonden op de kwaliteitseisen van het interlokale en regionale fietsnetwerk. Dit is gebeurt op de volgende aspecten: • Type voorziening (rekening houdend met intensiteit gemotoriseerd verkeer); • Voorrangsmaatregel op kruispunt; • Herkenbaarheid (kleur); • Breedte. Uit deze quickscan volgen een aantal wegvakken of kruispunten waar de huidige situatie al dan niet op orde is conform de kwaliteitseisen. WEGVAKKEN • Sasdijk: Fietsinfrastructuur ontbreekt op de Sasdijk ter hoogte van nr. 65 t/m 79. • Sportlaan: Fietsinfrastructuur is vanaf Nonnenweer tot aan Kappenwaard niet op orde in relatie tot de intensiteiten van gemotoriseerd verkeer (circa 6.500 mvt/etm). • Hilweg: Fietsinfrastructuur op de Hilweg ontbreekt. • Randweg N322: Langs de N322 is een randweg aanwezig, echter is dit geen fietsvoorziening. Hier is dus een conflict met het landbouwverkeer.

•

Middenweg: Fietsinfrastructuur is niet op orde in relatie tot de intensiteiten van gemotoriseerd verkeer (circa 6.000 mvt/etm).

KRUISPUNTEN • Sleeuwijksedijk – Kruisstraat: Geen gemarkeerde fietsoversteek en Kruisstraat is niet ingericht voor fietsers. • Sportlaan – Borcharenweg: Vrijliggend fietspad langs rotonde, met fietsoversteek in de voorrang. Fietsoversteek op Schans richting Borcharenweg ontbreekt. • Rijksstraatweg – Zandpad: Doorlopende weg is richting Zandpad en niet Rijksstraatweg volgen. Fietser uit de voorrang, slecht zichtbaar. • Middenweg - Neer-Andelseweg: Fietser uit de voorrang, maar oversteek is rood gemarkeerd en dit voldoet niet. • Middenweg – Zoutendijk: Fietser in de voorrang bij oversteek met Zoutendijk. Op Middenweg is fietser uit de voorrang (2-ri naar 1-ri). • Hoekje – Almweg: Vrijliggend fietspad met fietser in de voorrang. Risicovol voor afslaand verkeer. • Waardhuizen – Almweg: Geen fietsoversteek, want vrijliggend fietspad houdt op. Continuïteit route ontbreekt.

Eerste toets kwaliteitseisen

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

OPENBAAR VERVOER EN HUBS INLEIDING

UITGANGSPUNTEN

Bij het vormgeven van het openbaar vervoernetwerk en de mobiliteitshubs is eerst een analyse gebeurt van het huidige OVsysteem en hoe dat gebruikt wordt. Daarbij zijn reistijden in kaart gebracht en is gekeken naar het aantal instappers in het OV in Altena per kern.

UITGANGSPUNTEN OPENBAAR VERVOER LIJNEN De gemeente Altena is door middel van directe, snelle en frequente openbaar vervoer lijnen verbonden met Utrecht, Breda, Den Bosch, Gorinchem en Zaltbommel. Dit doen we omdat dit belangrijke bestemmingen zijn voor openbaar vervoer vanuit Altena en/of naar Altena en omdat hier overstapmogelijkheden zijn op het landelijke OV netwerk bijvoorbeeld richting Rotterdam.

Naast de openbaar vervoer lijnen zijn ook mobiliteitshubs in Altena onderzocht. Deze spelen een belangrijke rol in het functioneren van het openbaar vervoer.

Voor het openbaar vervoer binnen Altena is de toekomst onzeker, mede door huidige corona-crisis. Daarom wordt in de mobiliteitsvisie geen keuze gemaakt, maar is een vervolgstap om verschillende uiteenlopende richtingen voor het openbaar vervoer te verkennen in vier scenario’s. UITGANGSPUNTEN MOBILITEITSHUBS In elk van de scenario’s voor het openbaar vervoer spelen mobiliteitshubs een belangrijke rol in OV-systeem. Er is een hiërarchie in mobiliteitshubs aan te duiden. De interregionale en regionale hubs aan de randen van de gemeente zijn de plekken waar er overstapmogelijkheden zijn van lokale mobiliteit op de hoogwaardige openbaar vervoerslijnen (HOV). Deze hubs zijn gericht op netwerklogica. De lokale hubs worden minimaal bediend met een vorm van vervoer op maat. Dat kan flexibel vervoer zijn, een buurtbus, hubtaxi of een vorm van deelmobiliteit. Deze hubs zijn gericht op nabijheidslogica.

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

ANALYSE OPENBAAR VERVOER BRABANTLINER Altena heeft drie stops (Hank, Nieuwendijk en De Tol) op de de hoogfrequente en snelle verbinding tussen Breda en Utrecht over de A27, de Brabantliner. Deze verbinding is een krachtig OV-product die zorgt voor een goede OV-bereikbaarheid richting Breda en Gorinchem | Utrecht. Circa 50 % van de inwoners van Altena woont nabij deze sterke hoogwaardige openbaar vervoeras. LIJN GORINCHEM - DEN BOSCH Naast de brabantliner rijdt er in Altena een reguliere bus tussen Den Bosch en Gorinchem (1x/u). De bus rijdt langs alle kernen in het noord-oosten van de gemeente. Het is een laagfrequent en traag product dat onder druk komt te staan. Meer dan 45% van de inwoners van Altena woont echter langs deze as. Het belang ervan is daarom niet te onderschatten. BUURTBUS Tot slot zijn er talrijke laagfrequente buurtbussen (1x/u), gereden met vrijwilligers die de dorpen ontsluiten. De buurbussen vervoeren gemiddeld 3 reizigers per rit, wat neekomt op circa 400 reizigers per dag. De buurtbus kent geen avond- en weekendbediening. De buurtbus is vooral terug te vinden in de kleinere kernen in de gemeente, waar er geen bediening is met het reguliere openbaar vervoer. Dat is vooral aan de zuidkant van de gemeente het geval, waar kleinere kernen circa 12% van de inwoners van Altena vertegenwoordigen.

REISTIJDEN VANUIT ALTENA Om een idee te krijgen bij de kwaliteit van het openbaar vervoer in Altena zijn reistijden in beeld gebracht vanuit drie kernen in Altena naar grote steden rondom de gemeente (Rotterdam, Utrecht, Den Bosch en Breda) in verschillende windrichtingen. De drie kernen in Altena geselecteerd voor de analyse zijn Hank (halte op de Brabantliner), Veen (halte op lijn Gorinchem - Den Bosch) en Eethen (enkel buurtbus). Inwoners uit kernen die alleen met de buurtbus zijn ontsloten moeten vaker overstappen en daardoor neemt de reistijd naar omliggende steden toe. In het algemeen is de reistijd tussen Altena en Rotterdam lang. Eerst is vevoer naar Gorinchem nodig om daar op de trein te stappen. Vanaf Gorinchem is het 45 minuten met de trein naar Rotterdam, inclusief overstap in Dordrecht. Richting Rotterdam • Veen – Rotterdam: 106 min. (overstaptijd 22 min., 2x overstappen) • Hank (A27) – Rotterdam: 62 min. (overstaptijd 8 min., 1x overstappen) • Eethen – Rotterdam: 103 min. (overstaptijd 22 min., 2x overstappen)

Richting Den Bosch • Veen – Den Bosch: 37 min. (rechtstreeks) • Hank (A27) – Den Bosch: 64 min. (overstaptijd 6 min., 1x overstappen) • Eethen – Den Bosch: 31 min. (overstaptijd 3 min., 1x overstappen)

Richting Utrecht • Veen – Utrecht: 70 min. (overstaptijd 6 min., 1x overstappen) • Hank (A27) – Utrecht: 59 min. (rechtstreeks) • Eethen – Utrecht: 66 min. (overstaptijd 9 min., 2x overstappen)

Richting Breda • Veen – Breda: 76 min. (overstaptijd 3 min., 1x overstappen) • Hank (A27) – Breda: 29 min. (rechtstreeks) • Eethen – Breda: 76 min. (overstaptijd 14 min., 1x overstappen)

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

INSTAPPERS OPENBAAR VERVOER Onderstaande afbeelding geeft inzicht in het gebruik van het openbaar vervoer in Altena. De figuur toon het aantal instappen in het openbaar vervoer per kern en per mobilieitshub op werkdagbasis. Uit de cijfers blijkt dat de hub bij de Tol ruim de meeste instappers kent (circa 1.000). In de drie andere mobiliteitshubs (Nieuwendijk, Hank en Kromme Nol) kennen ongeveer even veel instappers: tussen 200 - 250 per werkdag. Naast deze mobiliteitshubs zijn de instapcijfers per kern weergegeven. De kernen met de meerste instappers zijn Wijk en Aalburg (180), Woudrichem (96) en Werkendam (85). De kernen aan de zuidkan van de gemeente hebben het laatste aantal instappers per daar. Op een aantal plekken zijn er minder dan 10 instappers per dag.

Aantal instappers in het OV per kern (blauw) Aantal inptappers mobiliteitshubs (rood) cijfers 2019, excl. schoolliners

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

MOBILITEITSHUBS (INTER)REGIONALE HUBS, GERICHT OP NETWERKLOGICA De interregionale en regionale hubs aan de randen van de gemeente zijn de plekken waar er overstapmogelijkheden zijn van lokale mobiliteit op de hoogwaardige openbaar vervoerslijnen (HOV). Deze hubs zijn gericht op netwerklogica. Kenmerken van deze hubs: • Toegangspoorten tot de gemeente Altena • Overstapmogelijkheden naar sterke OV-assen richting Breda, Gorinchem | Utrecht, Den Bosch en Zaltbommel • Invloedsgebied: circa 6 km (ca. 15 min. met elektrische fiets) • Type voorzieningen: Fietskluizen en -stalling; (elektrische) deelfietsen voor bezoekers (bedrijven + toerisme); P+R voorziening; Laadpunten voor elektrische auto en fiets; Pakketdienst; toeristische informatie; hoogwaardige wachtvoorziening met dynamische reisinformatie; kiosk Er zijn regionale hubs gedefineerd bij de Tol, Nieuwendijk, Hank en Kromme Nol. Rijswijk, Giessen, Andel en bedrijventerrein Rietdijk vallen vandaag de dag buiten de invloedsgebieden (6 km) van deze hubs. Door het toevoegen van een regionale hub bij Giessen/De Rietdijk, vallen deze gebieden niet meer buiten het invloedsgebied van 6 km.

Selectie hubs gericht op netwerklogica

De hub Tol-Sleeuwijk heeft potentie om een hub van een hoger schaalniveau te worden (interregionaal). De hub heeft meer dan de helft van de inwoners van Altena binnen haar invloedsgebied net als heel wat bedrijven rondom Werkendam. Daarnaast ligt Fort Altena nabij. Deze kent een horecavoorziening en is de natuurpoort naar de Noordwaard polder, Biesbosch en vestiging Woudrichem. De kansen van Fort Altena kunnen gekoppeld worden aan de hub De Tol. LOKALE HUBS, GERICHT OP NABIJHEIDSLOGICA De lokale hubs worden minimaal bediend met een vorm van vervoer op maat. Dat kan flexibel vervoer zijn, een buurtbus, hubtaxi of een vorm van deelmobiliteit. Deze hubs zijn gericht op nabijheidslogica. Kenmerken van deze hubs: • Minstens bediening met een vorm van vervoer op maat: flexibel vervoer, buurtbus, hub-taxi, car-sharing pick up, deelmobiliteit, … • Nabij kernen > 1.000 inwoners en bedrijventerreinen > 10 ha • Invloedsgebied: circa 1 km (ca. 5 min. fietsen; 10-15 min. lopen) • Type voorzieningen: Fietsenstalling, laadpunten voor elektrische auto en fiets, wachtvoorziening met dynamische reisinformatie, nabij toeristische trekpleisters: deelfietsen

Selectie hubs gericht op nabijheidslogica

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

NETWERK OPENBAAR VERVOER EN MOBILITEITSHUBS

Snelbus

Flexibel

Reizigersbudget

LEGENDA Hoogwaardig openbaar vervoer

Deelmobiliteit

(Inter)regionale hub Zoekgebied lokale hub

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

SCENARIO’S VOOR OPENBAAR VERVOER BINNEN ALTENA Door verschillende trends en ontwikkelingen op het gebied van openbaar vervoer, en mede door de huidige COVID-19-crisis is het onzeker hoe het openbaar vervoer binnen Nederland en Altena in de toekomst uitziet. Daarom wordt binnen de mobiliteitsvisie geen besluit genomen voor één bepaalde richting die het OV zal uitgaan, maar worden vier scenario’s gedefineerd die in een vervolgstap worden verkend. • Snelbus. Snel vervoer naar de (inter)regionale hubs. • Flexibel. Vaste buslijnen binnen Altena vervallen. Al het vervoer binnen Altena en naar de (inter)regionale hubs wordt flexibel en op afroep. • Reizigersbudget. Vaste buslijnen binnen Altena vervallen. Inwoners krijgen een budget waarmee ze vervoer kunnen inkopen. • Deelmobiliteit. Vaste buslijnen binnen Altena vervallen. Er wordt bij de mobiliteitshubs deelmobiliteit aangeboden waarmee inwoners en bezoekers zelf kunnen reizen.

EERSTE VERKENNING SCENARIO SNELBUS De gemeente Altena deed reeds een eerste verkenning van het scenario ‘snelbus’ door te onderzoeken in hoeverre de huidige lijn 121 versneld kan worden. De lijn strekken in bepaalde kernen leidt tot een reistijdswinst die zorgt voor een lagere VF-waarde (verplaatsingstijdfactor). De verplaatsingstijdfactor geeft de verhouding tussen reistijd per openbaar vervoeren per auto weer. Het vernellen van de lijn 121 gebeurt in het onderzoek door het traject in de kernen Woudrichem, Andel en Veen aan te passen. De bus rijdt niet langer door elk van deze kernen maar erlangs. Door het strekken van het traject Sleeuwijk Tol Oost - Kromme Nol neemt de reistijd per openbaar vervoer af van 41 minuten naar 33 minuten. In Woudrichem is er een reistijdswinst van 3 minuten, in Andel wordt de route 4 min. sneller en in Veen is er nog 1 minuut reistijdwinst. De reistijd met de auto ligt tussen de 18 en 24 minuten, afhankelijk van de congestie. Hierdoor neemt de VF-waarde af van 2,3 - 1,7 naar 1,8 - 1,4. Andere elementen die van belang zijn in het verder onderzoeken van het scenario rond een snelbus zijn de mogelijkheden tot het verhogen van de frequentie van de huidige lijn van 1x/u naar 2x/u en te kijken hoe ruimtelijke ontwikkeling een effect heeft.

- 3 min

- 4 min

- 1 min

Reistijdwinst in Woudrichem, Andel en Veen bij stekken OV-lijn 121

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

AUTO- EN VRACHTNETWERK INLEIDING

FUNTIONELE EISEN

Bij het uitwerken van de netwerken voor gemotoriseerd verkeer is onderzocht hoe er goede, veilige verbindingen kunnen worden gerealiseerd en overlast kan worden beperkt. Als eerste stap zijn analyses uitgevoegd van de huidige netwerken. Daarbij is een reistijdanalyse gebruikt om te bepalen welke routes gebruikt worden door autoverkeer. Vevolgens is onderzocht waar dit leidt tot knelpunten: waar maakt het doorgaande verkeer gebruik van lokale wegenstructuren, terwijl dit niet de gewenste structuur daarvoor is.

De hoofdstructuur voor het gemotoriseerde verkeer is opgebouwd volgens de landelijke visie Duurzaam Veilig. Er worden landelijk drie categorieën wegen onderscheiden met elk een eigen functie. Voor Altena benoemen we ook een tussencategorie: de kernontsluitingsweg.

Het netwerk komt tot stand door de volgende principes toe te passen. Kernen met meer dan 1.000 inwoners en bedrijventerreinen > 10 ha worden ontsloten via een gebiedsontsluitingsweg, zonder daarbij door een andere kern te hoeven rijden. Kernen met minder dan 1.000 inwoners worden ontsloten via een erftoegangsweg. Deze selectie van erftoegangswegen vormen de kernontsluitingswegen van Altena.

1. 2. 3. 4.

Stroomweg (A27): snel verwerken van doorgaande verkeer Gebiedsontsluitingsweg: ontsluiten van grote kernen (> 1.000 inwoners) en belangrijke bestemmingen zoals bedrijventerreinen > 10 ha en (inter)regionale mobiliteitsknopen Kernontsluitingsweg: aanhaken van kleine kernen en bestemmingen aan gebiedsontsluitingswegen Erftoegangsweg: toegang bieden tot woningen, bedrijven, scholen, winkels, ... in een gebied met de functie ‘verblijven’. Binnen de bebouwde kom zijn 30 km/u wegen de norm.

Stroomweg Gebiedsontsluitingsweg Kernontsluitingsweg

Principe ontsluiting kernen gemotoriseerd verkeer

Snelweg GOW ETW MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

KWALITEITSEISEN INRICHTING Om het netwerk voor gemotoriseerd verkeer goed te laten functionelen zijn er richtlijnen nodig voor kwaliteitseisen waar het netwerk aan moet voldoen. Deze richtlijnen zijn niet bedoeld als harde eis, maar als uitgangspunt. Op basis van maatwerkomstandigheden of ruimtelijke beperkingen kan gemotiveerd worden afgeweken. De richtlijnen zijn gebaseerd op CROW-

publicatie 230. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het netwerk binnen en buiten de bebouwde kom. Ook is de wegcategorie van belang bij de inrichting. Met betrekking tot de eisen kan in de komende jaren een actualisering nodig zijn als gevolg van nieuwe inzichten of landelijke richtlijnen van het CROW.

Buiten de bebouwde kom

Binnen de bebouwde kom

Gebiedsontsluitingsweg

Kernontsluitingsweg

Erftoegangsweg

Gebiedsontsluitingsweg

Erftoegangsweg

Snelheid

80 km/u

60 km/u

50 km/u

30 km/u

Fysieke zijrichtingscheiding

nee

Fietsers

afhankelijk van type fietsnetwerk, zie tabel pg 57

Bromfietsers op de rijbaan

nee

Snelheidsremmers

nee

bij voorkeur niet, per situatie beoordelen

eventueel op kruising of bij oversteekvoorziening

Voetgangersoversteek

bij kruispunten

bij voorkeur niet, per situatie te bekijken

nee

bij kruispunten/via middengeleider

nee

Woning direct ontsloten op de weg

nee

Lengtemarkering

kantmarkering

per situatie beoordelen

trottoirband

nee

Voorrang

gelijkwaardig

gelijkwaardig, bij voorkeur plateau

Parkeren

nee

ja, vakken of langs rijbaan

Verharding

asfalt

asfalt of klinkers

asfalt

bij voorkeur klinkers

Openbaar vervoer

haltekom

halteren op rijbaan

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

ANALYSE VERBINDINGEN GEMOTORISEERD VERKEER Voor het gemotoriseerd verkeer is een analyse uitgevoerd om het gebruik van de hoofdstructuur in beeld te brengen. Daarbij is een reistijd- en routeanalyse uitgevoerd in Google Maps voor verplaatsingen tussen grotere kernen binnen en buiten Altena. Voor verplaatsingen tussen de grotere kernen is het namelijk wenselijk dat er gebruik wordt gemaakt van de hoofdstructuur. Er is gekeken naar drie type verplaatsingen: • Regionaal - extern: tussen kernen met meer dan 2.500 inwoners binnen Altena en kernen met meer dan 2.500 inwoners buiten Altena (tot maximaal 15 kilometer hemelsbreed buiten Altena). • Regionaal - intern: tussen kernen met meer dan 2.500 inwoners binnen Altena. • Interlokaal: tussen kernen met 1.000-2.500 inwoners en kernen met meer dan 2.500 inwoners binnen Altena.

De analyse toont aan dat in de praktijk op verschillende relaties tussen de grotere kernen niet via de hoofdstructuur wordt gereden, omdat de route over het lokale netwerk sneller is. Het figuur op de volgende pagina toont een overzicht van alle routes die volgens de reistijd- en routeanalyse interessante alternatieven zijn voor de hoofdstructuur. Op deze plekken wordt doorgaand verkeer verwacht. De routes zijn getoetst tijdens een sessie met de verkeerskundigen van gemeente Altena. Sommige routes werden duidelijk herkend. Dan is aangegeven welke reden voor doorgaand verkeer hier speelt. Andere routes worden niet herkend.

Analyse regionale verbindingen - extern

Analyse regionale verbindingen - intern

Maakt gebruik van hoofdstructuur

Maakt (deels) geen gebruik van de hoofdstructuur

Analyse interlokale verbindingen >100.000 50.000inwoners 100.000

10.00050.000

5.00010.000

2.5005.000

1.0002.500

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

NIET SNELLER VIA DE HOOFDSTRUCTUUR Regionaal - extern (oeververbinding) • Werkendam - Heusdense brug (o.a.Waalwijk, Vlijmen) • Werkendam - Kromme Nolkering (o.a. Hedel) • Werkendam - Wilhelminasluis (o.a. Brakel, Zaltbommel) • Sleeuwijk - Heusdense brug • Sleeuwijk - Kromme Nolkering • Sleeuwijk - Wilhelminasluis • Woudrichem - Heusdense brug • Woudrichem - Kromme Nolkering • Woudrichem - Wilhelminasluis • Veen - Wilhelminasluis • Wijk en Aalburg - Wilhelminasluis Regionaal - extern (oeververbinding) • Werkendam – Nieuwendijk • Werkendam – Almkerk • Werkendam - Veen • Werkendam - Wijk en Aalburg • Sleeuwijk – Veen • Sleeuwijk – Wijk en Aalburg • Woudrichem - Veen • Woudrichem - Wijk en Aalburg Interlokaal • Werkendam – Genderen • Sleeuwijk - Dussen • Sleeuwijk - Genderen • Sleeuwijk - Rijswijk/Giessen • Sleeuwijk - Andel • Woudrichem - Dussen • Woudrichem - Genderen • Veen - Rijswijk/Giessen • Veen - Andel • Wijk en Aalburg - Rijswijk/Giessen • Wijk en Aalburg - Andel • Almkerk - Dussen

WEGVAKKEN 1. Zandsteeg: deze route komt naar voren uit de reistijdanalyse, maar wordt door verkeerskundigen van de gemeente niet herkend als route waar ongewenst gebruik op zit. 2. Provincialeweg Noord: in de huidige situatie maakt doorgaand verkeer vanuit Werkendam naar Almkerk gebruik van deze structuur in plaats van de A27 en N322. 3. Jan Spieringweg - Lageweg: in de huidige situatie wordt de Jan Spieringweg gebruikt door doorgaand verkeer in plaats van De Roef. 4. Veldweg - Almweg - Parallelweg: in de huidige situatie maakt doorgaand verkeer vanuit Sleeuwijk en Woudrichem gebruik van deze structuur in plaats van de provinciale weg N322 en N267.

5. 6. 7. 8.

Parallelweg - Middenweg: in de huidige situatie wordt de Parallelweg – Middenweg gebruikt door doorgaand verkeer in plaats van de Provinciale weg. Veldstraat: deze route komt naar voren uit de reistijdanalyse, maar wordt door verkeerskundigen van de gemeente niet herkend als route waar ongewenst gebruik op zit. Lange Pad - Dodesteeg - Achterdijk: deze route komt naar voren uit de reistijdanalyse, maar wordt door verkeerskundigen van de gemeente niet herkend als route waar ongewens gebruikt op zit. Noordeveldseweg: deze route komt naar voren uit de reistijdanalyse, maar wordt door verkeerskundigen van de gemeente niet herkend als route waar ongewenst gebruik op zit.

Routes waar (mogelijk) ongewenst doorgaand verkeer op zit. Resultaat van reistijdanalyse in Google Maps.

5 8

Mogelijk doorgaand verkeer

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

HOOFDSTRUCTUUR GEMOTORISEERD VERKEER Utrecht

De hoofdstructuur van het auto/vrachtnetwerk vandaag wordt niet altijd als dusdanig gebruikt. Om het verkeer de juiste structuur te laten gebruiken, zijn verschillende oplossingsrichtingen mogelijk: • Ontbrekende schakels hoofdstructuur toevoegen. • Herrinrichten en vertragen van wegen die geen onderdeel zijn van de hoofdstructuur. • Versnellen (v.b. verbeteren doorstroming, verminderen aantal kruispunten) van de hoofdstructuur.

Zaltbommel

ONTSLUITING WERKENDAM De kern van Werkendam groeit. De toenemende bedrijvigheid en komst van nieuwe woningbouwontwikkelingen zorgt ervoor dat de Dijkgraaf den Dekkerweg (incl. aansluitingen met snelweg) tegen zijn capaciteitsgrenzen aan gaat lopen. Daarom is de gemeente in 2020 in samenwerking met inwoners een onderzoek gestart om Werkendam in de toekomst bereikbaar te houden. Er worden twee oplossingsrichtingen onderzocht: een noordelijke ontsluiting of het opwaarderen van de Dijkgraaf den Dekkerweg zelf. HOOFDSTRUCTUUR DE TOL - DE RIETDIJK De ontsluiting van o.a. Woudrichem en Oudendijk op het hoofdwegennet is niet optimaal en dit zorgt voor ongewenst doorgaand verkeer op wegen als de Rijksstraatweg in Sleeuwijk en de Almweg/Parallelweg in Rijswijk en Giessen. Daarnaast zal het bedrijventerrein De Rietdijk de komende jaren verder groeien en brengt dit extra (vracht)verkeer met zich mee. Een nieuwe / verbeterde verbinding tussen de Tol en bedrijventerrein de Rietdijk wordt onderzocht. Dit kan zorgen voor een betere ontsluiting van Woudrichem en Sleeuwijk en biedt daarnaast kansen voor een extra ontsluiting van Rijswijk.

‘s-Hertogenbosch

Breda

LEGENDA Stroomweg A27

Hoofdnetwerk vracht

Provinciale gebiedsontsluitingsweg

Veerdienst

Gebiedsontsluitingsweg

(Inter)regionale hub

Kernontsluitingsweg 74

Ontbrekende schakel auto MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

LANDBOUWVERKEER ROUTES LANDBOUWVERKEER Landbouwverkeer is op veel plekken in de gemeente een aandachtspunt. Het zorgt hier en daar voor conflicten met autoverkeer of met fietsverkeer. Daarnaast is de agrarische sector belangrijk in Altena. Alle agrariërs moeten hun perceel kunnen bereiken.

Om het landbouwverkeer in beeld te brengen, is eerst gekeken naar de routes voor landbouwverkeer op basis van kadasterdata. Uit die data blijkt dat Altena zeer verspreide herkomsten en bestemmingen, gerelateerd aan het landbouwverkeer kent. Op zes plekken is het mogelijk om de A27 te passeren van oost naar west of andersom. Bij twee van deze doorgangen zijn een hoogtebeperking aanwezig; bij de meest noordelijke en meest zuidelijke doorgang.

Routes landbouwverkeer

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

GEBRUIK WEGEN DOOR LANDBOUWVERKEER Naast de routes is ook gekeken naar de hoeveelheid landbouwverkeer in de gemeente per weg. In de kaart die alle wegen toont waar meer dan 1.000 ritten met landbouwvoertuigen overeen gaan is te zien dat bijna alle wegen in de gemeente oplichten. Dezelfde conclusie als bij de routes voor het landbouwverkeer bijven overeind. Landbouwverkeer is aanwezig over de hele gemeente.

Gebruik wegen door landbouwverkeer, > 1.000 ritten per jaar

MOBILITEITSVISIE ALTENA 2040 ACHTERGRONDRAPPORTAGE

OEVERVERBINDINGEN INLEIDING De oeververbindingen in Altena hangen samen met de netwerken voor gemotoriseerd verkeer en fiets. Om een beeld te krijgen van wat de betekenis is van de verschillende oeververbindingen in de netwerken is een analyse uitgevoerd op het gebied van gebruik en potentie. Bij de analyse rond het gebruik van de verbindingen is onder meer gekeken naar de hoeveelheid gebruikers, de verdeling over de modaliteiten en indien data beschikaar, naar het motief.

Gorinchem – Hardinxveld - Werkendam  Fiets  Voetganger

De potentie van de oeververbindingen is in beeld gebracht door te kijken naar hoeveel auto- en fietsrelaties potentieel gebruik maken van de verschillende oeververbindingen. Daarbij is gekeken naar zowel de kortste reistijd als de kortste reisafstand.

Merwedebrug  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Gorinchem – Sleeuwijk  Fiets  Voetganger

Gorinchem – Woudrichem  Fiets  Voetganger

Kop van ‘t Land – Biesbosch  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Wilhelminasluis  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Veen - Aalst  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Dussen – Sprang-Capelle  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Drongelen - Waalwijk  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Keizersveerbrug  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Heusdensebrug  Gemotoriseerd verkeer  Fiets  Voetganger

Overzicht oeververbindingen in Altena Veerverbindingen (links). Vaste oeververbindingen (rechts).

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10197805/1