Notulen raadsvergadering 9 november 2021 (getekend).pdf

De Nieuwstraat is er volgens mij een mooi voorbeeld van. En er wordt heel veel nagedacht over het plaatsen van meer groen. De heer Buitenweg moet het donderdag maar even aan de wethouder vragen, maar heel veel gebeurt al. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Dan ziet de heer Kampman meer dan ik op dat gebied. Ik wil best een keer een rondje met hem door de stad fietsen. De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! Mijn vraag gaat over het onderhoud van de openbare ruimte. Ik vraag mij af waarom specifiek die watergangen aangepakt moeten worden. En de aanname in motie M11 dat het onderhoudsniveau van wateren watergangen op basis staat, klopt niet, want dat staat op laag, tenzij de heer Kampman bedoelt dat dit van laag naar basis moet. Dat kan ik me voorstellen. Mijn volgende vraag is aansluitend daarop: waarom zouden alleen die watergangen op hoog moeten staan? Want verder staat er helemaal niets op hoog. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Voor zover ik weet is op het politiek beraad gezegd dat het onderhoud van de watergangen op basis staat. Als dat naar hoog gaat, kost dat € 35.000 extra, zeg ik uit mijn hoofd. Die watergangen moeten worden aangepakt, omdat we anders straks natte voeten krijgen. Met slecht onderhoud aan watergangen en sloten die vol liggen met bladeren, takken et cetera en een slechte doorstroming hebben, krijgen we problemen. Dat moet beter.

De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! De PvdA-fractie heeft een amendement ingediend over de Wbmgp. Begrijp ik uit de woorden van de heer Kampman dat hij dat steunt? Hij maakt zich ongerust over het woonklimaat van arbeidsmigranten. Hij heeft daarin helemaal gelijk, maar zijn coalitiepartner wil 3.000 woningen slopen in het sociale domein. Juist arbeidsmigranten zijn aangewezen op de sociale huurmarkt en moeten daarop een beroep doen. Is de heer Kampman het met mij eens dat er eigenlijk meer sociale huurwoningen nodig zijn als hij echt een oplossing wil voor de arbeidsmigranten? De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Ik heb net al aangegeven dat ik geen pasklare oplossingen hiervoor heb. Ik denk niet dat dit alleen in sociale huurwoningen zit. Ik denk dat we veel groter moeten denken. In sommige landen zijn grote appartementencomplexen of hotels waar deze mensen terecht kunnen. Ik heb echt geen idee R 2107038

32

hoe je dit probleem op korte termijn moet oplossen. Je praat hier over heel veel mensen, niet 300, maar misschien wel duizenden. De heer BETE (Lijst fete): En dan de Wbmgp? De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Dat ligt aan de inhoud van het amendement. Als het alleen een tekstuele wijziging betreft, dus een stukje van de tekst eruit halen, steunen we het. De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Even over de Wbmgp. Er is al veel over gezegd. Ik ken de ideeën van de heer Kampman hierover. Blij te horen dat hij zegt dat niet alleen de Wbmgp de oplossing kan zijn. Daar ben ik het mee eens. Het gaat om een pakket aan maatregelen dat verder gaat dan de Wbmgp alleen, dus ook de huurdersvergunning, die hij zelf heeft genoemd, en de zelfbewoningsplicht, daarover hebben wij het ook gehad. Is dit het pakket dat hij ziet landen in Almelo om de grote opgave die we als stad hebben aan te pakken en steunt hij het voorstel om dit in ieder geval goed te verkennen en als voorstel naar de raad te ontvangen? De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Dat steunen we inderdaad, dat heb ik net al aangegeven. Ik heb het ook gehad over de beleidsregel Wet aanpak woningoverlast die we hebben vastgesteld. Die wordt volgens mij op dit moment gewoon vergeten. De heer PAUWELS (VVD): Fijnte horen dat de heer Kampman dat steunt. Het amendement ziet er iets anders op en ziet op een tekstpassage in de begroting.

Als we zulke amendementen al in gang zetten, belooft deze begrotingsbehandeling nog wat te worden. Blij te horen dat de heer Kampman de Wbmgp ook als een belangrijk instrument voor onze stad ziet, naast de huurdersvergunning en de zelfbewoningsplicht. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Even over het betoog van de heer Kampman over waterstof. Jammer dat de Lokaal Almelo Samen-fractie op 1 november 2018 onze motie niet heeft gesteund voor het aanleggen van die gasinfrastructuur, zodat er later nog waterstof doorheen kan. Als je leidingen bij bestaande bouw moet toevoegen, komen ze in het zicht, buiten de muren. Bij nieuwbouw of herbouw kunnen ze in de muren komen te liggen. Kan de Lokaal Almelo Samen-fractie met ons samenwerken om alsnog zo'n motie in te dienen, zodat in ieder geval die infrastructuur wordt aangelegd in Almelo? De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Nee, en de reden daarvan is dat de motie destijds veel verder ging dan wij zojuist hebben benoemd. Het aanleggen van een complete infrastructuur? Wij hebben het over het laten liggen van de hoofdgasleidingen. De heer St~teler wil bij nieuwbouw de hele infrastructuur aanleggen voor eventueel waterstof in de toekomst. Daarmee zijn natuurlijk enorme kosten gemoeid. Dus nee. De heer STOTELER (PVV): Dat is juist het punt.

Als je alleen de hoofdleidingen Iaat liggen, heb je er niets aan om vervolgens die waterstof naar die huizen te krijgen. Hoe krijg je de waterstof dan naar die huizen? De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Vrij eenvoudig volgens mij. Mocht waterstof het in de toekomst worden, dan hoefje alleen nog maarde leidingen aan te leggen vanaf de hoofdgasleiding in de weg, richting de woning. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! Ik kom nog even terug op de arbeidsmigranten. De heer Kampman zei dat de verantwoordelijkheid voor die huisvesting deels bij de werkgevers kan worden gelegd. Ik probeer hem te overtuigen dat de werkgevers daarin juist een heel belangrijke partner zijn en een heel belangrijke verantwoordelijkheid hebben. Het gaat veelal om tijdelijke huisvesting, want arbeidsmigranten komen maar een paar maanden en gaan dan weer terug naar hun roots. Hoor ik de heer Kampman feitelijk zeggen dat

R 2107038

33

we niet naar de losse puzzelstukjes moeten kijken, maar naar het hele plaatje als werkgelegenheid, wonen, maar ook economische groei en welzijn van de wijk? De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Dat klopt, het complete plaatje, dus een breed pakket aan maatregelen om die huisvesting te realiseren. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! Op pagina 25 van de begroting staat: "We bouwen samen met partners uit de stad aan één herkenbare en aanspreekbare brand van de binnenstad." Ik vind dit de mooiste zin uit de begroting, maar ook een van de meest wezenlijke zinnen, want ik heb erboven gezet: feitelijk is dit de hoofdzaak, dit is waar het om gaat, de identiteit van onze stad. Wat voor stad willen we hebben? Ik zal een voorbeeld geven. In het verleden hebben wij steeds gepleit voor het behoud van het oude stadhuis. Niet alleen vanuit duurzaamheid is hergebruik beter dan nieuwbouw, maar dit heeft ook te maken met de kijk op de stad, de creatieve stad en de bevolkingsdichtheid in de binnenstad. Dit is heel anders dan wat kortetermijndenkers deden, de commerciële jongens, die op een A-locatie in de binnenstad huisjes met tuintjes wilden. Op korte termijn levert dat heel veel geld op, maar op lange termijn is het natuurlijk de dood voor je stad. Dat is een beetje de vraag. Wat willen we? Willen we een groot dorp zijn, Borne is groter.

Of willen we een stad zijn met allerlei faciliteiten die daarbij horen? Als je de weilanden bij Bornebroek volbouwt met huizen met tuintjes, komen de mensen ongetwijfeld niet in Borne wonen, maar in Bornebroek. Je moet er daarbij aan denken dat dit op korte termijn heel veel geld oplevert, maar op lange termijn betekent dat mensen de auto heel veel zullen gebruiken, de A35, waarmee dit niet als optie van tafel is, maar je moet dit soort dingen wel meewegen. Vandaar ons pleidooi voor inbreiden in de binnenstad, dus veel meer bouwen in de Spoorzone of Haven Zuid. Het Havenblok is al genoemd. Dit zijn locaties waar we heel veel woningen kwijt kunnen door bijvoorbeeld de hoogte in te gaan en voorde lange termijn te kiezen voor mensen die het OV als alternatief hebben. Want daarbij hoort inderdaad ook duurzame mobiliteit. Daarom is de fietssnelweg ook zo belangrijk. Iedereen die weleens met de auto gaat, weet dat een snelweg waarop een stoplicht staat, geen snelweg is. Ook voorde fietssnelweg zijn ongelijkvloerse kruisingen heel belangrijk. Deze bestuursperiode is in De Riet een belangrijk knelpunt in het tracé aangepakt. Maar we zien er nog weinig van terug. Wat is de status? Als ik bedenk dat we de vorige periode rond de Plesmanweg, een ander knelpunt, niet eens uit het tracé kwamen, hoe gaan we dan ooit ongelijkvloers de Plesmansingel over? We horen dit graag van het college.

Bij een stad die je wilt, hoort ook een bepaald type banen. Dat is hiervoor al gezegd in een discussie. Dus niet alleen werk voor arbeidsmigranten, maar bij XL Park 2 veel meer inzetten op hightech-banen. Bij de stad die je wilt, horen ook bepaalde culturele voorzieningen. Die zijn belangrijker dan je denkt. Wij zien-metsmart-uit naar-de cultuurvisie en hebben in onze bijdrage gepleit_ voor een prominentere plek voor het Stedelijk Museum. Ook hier gaat het weerom de keuze voorde toekomst. Wil je een soort wevershuisje met vrijwilligers? Ik hoorde net nog zeggen dat de directeur wegbezuinigd kan worden. Ik ben blij dat daar, in tegenstelling misschien tot in dit huis, de brains, de strategische visie, nog niet zijn wegbezuinigd. Bij een stad hoort inderdaad ook de grootstedelijke problematiek en misschien wel bijzondere maatregelen die daarbij nodig zijn. Maar misschien kun je ook met minder bijzondere maatregelen uit de voeten. Zo heeft Beter Wonen, Stichting Brunnera, het plan om een aantal sociale huurwoningen, de oude meuk, te vervangen door nieuwbouw waarin meteen de woonzorg goed geïntegreerd is en waarmee je allerlei andere problemen oplost. Gelukkig is dit plan altijd heel positief ontvangen. Inde vorige periode is fase 1 goed ontvangen: een van die twee gebouwen voldoet aan de behoeft en is akkoord. Ook deze periode is er heel positief over gesproken.

Ik hoop dat het college zich dit nog kan herinneren, temeer daar we nu zien dat de initiatiefnemers afzien van de locatie en daarmee, volgens de wens van de raad de grond in de openbare verkoop gaat. Wat is de reden dat men ervan afziet? De wethouder heeft aangegeven dat de gemeente de grond in de openbare verkoop gaat doen. Iedereen weet wat dit betekent voor je portemonnee, alsje moet inschrijven. Dan wordt het vier keer zo duur. Initiatiefnemers zien er R 2107038

34

nu van af. Ik denk dan: gaan we alle ontwikkellocaties in de openbare verkoop doen? Welk collegebesluit ligt hieraan ten grondslag? Of hebben we te maken met facts? Dít is temeer opmerkelijk, daar openbare verkoop een argument is om iemand te laten afhaken en vervolgens blijkt dat men onderhands met een ander in gesprek is. Deze zaken hebben een grote impact op het vertrouwen in de gemeente. De gemeente doet wat ze zegt. Ik denk dat die cijfers omhoog kunnen, want vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Waar gaat het ons om in deze casus: door meerder partijen en een samenloop van omstandigheden iets laten falen? Het gaat er niet eens zozeer om dat ergens de stekker uit gaat, maar datje duidelijk bent ín wie er actief op heeft aangestuurd dat de stekker eruit gaat en vooral de grote vraag: waarom? Dat is ons onduidelijk. We willen vooral weten of dit een principekwestie is, dus of men het helemaal niet wil en alle initiatieven in deze richting worden gefrustreerd. Dan horen we dat graag en voeren we een heel andere discussie. Frustreren of faciliteren, dat is wat we graag horen. In die zin vinden we dat het college en de wethouder meer voorop mogen lopen en de inwoners bij de hand nemen om dingen voor elkaar te krijgen. Dat geldt voor deze casus, maar dat geldt ook voorde energietransitie. Over het laatste dienen we een motie in.

Die heeft betrekking op gangmakers, het goede voorbeeld rond de energietransitie, waar er plannen liggen in het Nieuwstraatkwartier. Wat ons betreft worden die breder uitgerold. "Motie 12. 'Gangmaker' voor heel Almelo. De raad van de gemeente Almelo, in vergadering bijeen 9 en 11 november 2021 gehoord de beraadslaging, constateert - dat de gemeente Almelo in haar Programma Nieuwstraatkwartiervoortvarend te werk gaat om mensen te prikkelen hun woning te verduurzamen; - dat voor 2050 alle woningen in Almelo 'van het gas af' moeten; - dat dit voor veel woningeigenaren een grote klus is; - dat het principe van een 'gangmaker` zoals voorgesteld wordt in het Nieuwstraatkwartiereen positieve uitwerking kan hebben op andere woningeigenaren om hun woning te verduurzamen, overweegt - dat veel woningeigenaren een steuntje in de rug kunnen gebruiken om de mogelijkheden te zien voor verduurzaming van hun woning; - dat het principe: goed voorbeeld doet goed volgen, ook hier van toepassing is; - dat gezamenlijk inkopen met buren uit de straat wellicht voordeliger is en mensen toch over de streep kan trekken om mee te doen met verduurzamingsmaatregelen; - dat de website duurzamehuizenroute.nl een goed voorbeeld is hoe mensen elkaar kunnen enthousiasmeren over de mogelijkheden in hun woning, verzoekt het college, - het principe van de 'gangmaker' niet alleen toe te passen in het

Nieuwstraatkwartier maar dit ook voor alle wijken in Almelo uit te rollen. en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de fracties van Christen Unie, Lokaal Almelo Samen, PvdA en Leefbaar Almelo. Ik heb zo mijn best gedaan om alle informatie binnen acht minuten te proppen, dat ik zelfs een minuut eerder klaar ben. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! Het begin van het betoog van de heer Teeuw, zijn mooiste zin, riep bij mij de vraag op wie dan die partners zijn. Ik mis hierin eigenlijk de inwoners, tenzij hij die ook als partners ziet. In zijn betoog sprak hij verderop over partners waarmee hij ontwikkelingen wil realiseren. Daar is overigens niets mis mee. Zijn de inwoners niet onze belangrijkste partners?

R 2107038

35

De heer TEEUW (Christenunie): Ja, participatie is al eerder genoemd vanavond. Ik heb de letterlijke zin uit de begroting overgenomen. Mevrouw Ten Seldam heeft er in het politiek beraad terecht op gewezen dat deze zin op verschillende manieren kan worden gelezen. Maar correct, inwoners zijn de belangrijkste partners. We doen het voorde inwoners. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! De heer Teeuw zei iets interessants over hoogbouw. Als ik het goed begrijp, wil hij in de binnenstad de lucht in. Er ligt volgens mij nog steeds een hoogbouwvisie. Beweegt het idee van de heer Teeuw zich daarbinnen, dus tot maximaal veertien etages? De heer TEEUW (Christenunie): Ikheb de hoogbouwvisie niet helemaal paraat. Met veertien etages kom je een heel eind. Ik weet het niet. We zullen er niet aan ontkomen om bijvoorbeeld bij Bornerbroek woonwijken te bouwen of uit te breiden. De essentie is de stad die je wilt zijn, dus dat je vooral in de binnenstad wilt uitbreiden. Een hoge bevolkingsdichtheid zal ook iets betekenen, zoals de heer Buitenweg al aankaartte. De parkeernormen moeten omlaag, er moet meer worden gedaan voor fiets en OV. De enige manier om dat voor elkaar te krijgen als de ruimte erop de grond niet is, is simpelweg de lucht in. Die visie gaat over de visie op je stad. Die moet je meenemen. Als de hoog-bouwvisie daarop moet worden aangepast, moeten we daarnaar kijken.

Mevrouw GEERDINK (PvdA): Voorzitter! Als eerste bedank ik de mensen in de organisatie voor het opstellen van deze begroting. De begroting is goed leesbaar en in duidelijke taal geschreven. Een mooi financieel resultaat wordt eind 2022 verwacht. Almelo kan weer vooruitkijken en plannen maken. In november 2019 stond ik achter het spreekgestoelte. Ik heb destijds mijn betoog gehouden over de vage doelstellingen die het college toen formuleerde in de programma's. Concrete voorstellen konden we niet vinden, behalve financieel herstel. Dat is gelukt. De boekhouder heeft zijn werk gedaan: een compliment hiervoor. Ook nu heb ik nog steeds geen zicht op beleid dat gevoerd wordt. We krijgen getallen en een opsomming van activiteiten. Ik kan er niets mee. Daarom heb ik voor het college een boek aangeschaft — dat neem ik donderdag mee — dat is het bestverkochte boek ooit. Een boek van Sanne Blauw dat gaat over hoe cijfers ons leiden, verleiden en misleiden. Ook een aanrader voor iedereen in de raad om het te lezen. In onze schriftelijke bijdrage hebben we gereageerd op een aantal punten in de begroting en voorde beleving in de binnenstad een idee aangedragen om de historische wandelroute uit te breiden. We hebben gevraagd naar de mogelijkheden om het Stedelijk Museum in het Hofkeshuis te huisvesten. Ook meer aandacht voor groen is voor de PvdA-fractie belangrijk.

Groen moet aan de binnenstad worden toegevoegd. Er gaan steeds meer mensen in die stad wonen en het groen zorgt voor schone lucht, verkoeling, waterafvoeren een aangename leefomgeving. Ik verwacht dat het college reageert op de vragen en de opmerkingen uit onze schriftelijke bijdrage en ik die niet hier nog eens hoef te stellen. En dan, stad in balans, wat is dat? Bij het Programma Economieen Participatie is de visie: Almelo economisch sterker met meer groei en meer Almeloërs aan het werk. Vervolgens is in die visie de ambitie de disbalans op te heffen. De disbalans zou zijn dat Almelo 60% meer bijstandsgerechtigden heeft dan andere gemeente in dezelfde grootteklasse. Oké. Hoe wil het college dit oplossen? Het voorstel van dit college: verminderen van het aantal sociale huurwoningen. Want uit onderzoek blijkt dat iemand in een sociale huurwoning vaker een beroep doet op bijstand en zorg. We hebben gekeken naar het aantal huurwoningen in andere gemeenten van dezelfde grootteklasse. Wat blijkt, Almelo wijkt niet af als het gaat om het gemiddeld aantal huurwoningen in vergelijking met gemeenten van dezelfde grootteklasse. Het gemiddelde van bijvoorbeeld Vlaardingen, Hoorn, Gouda en Assen is 15.103 woningen. De disbalans kan dus niet zitten in het aantal sociale huurwoningen. Onze stad is wat dat betreft in balans.

Maar die gemeenten hebben wel minder bijstandsgerechtigden per 1.000 inwoners. Wat doen zij goed waardoor minder mensen een beroep doen op de bijstand? Het lijkt me goed om daar onderzoek naar te doen en dan te kijken of we daarvan kunnen Ieren. R 2107038

36

Het college heeft een andere oplossing om die disbalans op te heffen. Het toepassen van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek, kortgezegd de Rotterdamwet. Het doel is de instroom van mensen buiten Almelo zonder baan tegen te gaan. College, waar bent u mee bezig! Dit is toch niet waar die wet voor bedoeld is? Gaat u onder het welkomsbord van de gemeente Almelo een verbodsbord plaatsen met "verboden voor werkelozen"? De PvdA-fractie wil die hele alinea, die tekst op blz. 29 over het verminderen van het aantal sociale huurwoningen en de tekst over de toepassing van de Rotterdamwet in de begroting schrappen. We hebben hierover samen met de SP-fractie een amendement opgesteld. Dat wordt mede ingediend door de fracties van Groen Links, Leefbaar Almelo en D66. "Amendement 13. Schrapen Wbmgp. De raad van de gemeente Almelo, in vergadering bijeen d.d. dinsdag 9 november 2021 besluit, De alinea op blz. 29 "Onderzoek heeft aangetoond datA/me% vee/ woningen in het /age segment heeft, zowelparticulier als huur. De bewoners daarvan doen relatief een groter beroep op onze sociale voorzieningen (bijstand en zorg). Door samen met de woningcorporaties (door uitvoering van de woonvisie) in te zetten op herstructurering van ,bepaalde wijken en het verminderen van het aanáod aan sociale huurwoningen in A/melo verwachten we dat - op termijn - de stad meer in balans zal zijn.

Daarnaast willen we - na besluitvorming door de raad eind 2027 - de Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek toepassen voor bepaalde wijken in Almelo. Het doel is de instroom van mensen áuiten A/me% zonder baan, tegen te gaan " te schrappen. Toelichting; - De Wbmgp is bedoeld om de woon en leefomgeving inwijken te verbeteren en niet om de instroom van mensen buiten Almelo, zonder baan, tegen te gaan. - Het is nog niet duidelijk of de Wbmgp het geschikte middel is om in te zetten voorde problemen die zich in bepaalde wijken van Almelo voordoen." Het amendement is ondertekend door de fracties van PvdA, SP, Groen Links, Leefbaar Almelo en D66. Wij zijn het er wel mee eens dat de leefbaarheid in bepaalde wijken in Almelo onder druk staat. Ook wij willen die problemen oplossen. Het aanpakken van die problemen kan op heel veel manieren. Daarvoor is grondig onderzoek nodig naar alle instrumenten die je daarvoor eventueel kunt inzetten. Een van die instrumenten is natuurlijk preventie. Ik dacht het al, ik had al verwacht dat de heer Loupattij naar de interruptiemicrofoon zou rennen. Ik verwijs hem naar de cursus van een bekende Almeloër: de cursus omgaan met teleurstelling. Door verschillende preventieve maatregelen te nemen, kunnen problemen worden voorkomen en kan er snel worden gehandeld als dat nodig is. Bijvoorbeeld door de inzet van welzijnswerk in de wijken.

De inzet van jongerenwerkers heeft in het verleden al vaker bewezen dat problemen vroegtijdig kunnen worden gesignaleerd en er snel kan worden gehandeld wanneer iemand een verkeerde weg dreigt in te slaan. Op welzijnswerk is de afgelopen jaren veel bezuinigd en waarschijnlijk heeft dat geleid tot meer hulpvragen op allerlei vormen van zorg. Dus meer investeren in welzijnswerk kan helpen om de kosten op zorg te verminderen. Wat ons verbaasd is de motie die de VVD-fractie wil indienen over de inzet van stadsmariniers. Wij horen graag wat daarvan precies de bedoeling is. Of is dit de wijze van preventie waarde VVD-fractie zo naar verlangt? Ook is de Rotterdam weer eens als voorbeeld genoemd. Ik krijg zo langzamerhand de indruk dat de VVD-fractie Rotterdam ziet als een gemeente van dezelfde grootteklasse als Almelo. Veel beleid uit Rotterdam draagt de VVDfractie aan als oplossing voor Almelo. Van de individuele inkomenstoeslag, de tegenprestatie tot stadsmarinier, alles komt uit Rotterdam. Als de VVD-fractie zou komen met een nieuwe burgemeester, Aboutaleb, zou dat prima zijn. Laten we Almelo in balans brengen. Laten we ervoor zorgen dat het economisch welzijn van de inwoners van Almelo vooruitgaat. Laten we ons minimabeleid in lijn brengen met R 2107038

37

gemeenten van dezelfde grootteklasse, te beginnen bij de individuele inkomenstoeslag. Ik kan opsommen wat andere gemeenten allemaal doen, maar het economisch welzijn van een grote groep Almeloërs moet verbeteren. In de eerste plaats door het hebben van betaald werk, als dat mogelijk is met werk maken van werk, en daarin durven investeren. Dat is ook preventie. Duurzame uitstroom van de bijstand naar werk. Voor mensen die niet in hun eigen inkomen kunnen voorzien, moeten we een ruimhartig minimabeleid organiseren. Want ook die mensen moeten mee kunnen doen in het leven. Wij zullen een motie indienen waarin de individuele inkomenstoeslag meer in lijn wordt gebracht met gemeenten uit dezelfde grootteklasse. Dat betekent voor alleenstaanden van € 80 naar voor € 250, voor alleenstaande ouders van € 105 naar € 250 plus € 50 per kind, gehuwden en samenwonenden van € 115 naar € 350. Artikel 20 van de Grondwet geeft het al aan. De bestaanszekerheid der bevolking en spreiding van welvaart zijn voorwerp van zorg der overheid. Ik heb het in mijn schriftelijke bijdrage ook al aangegeven, stijgende woonlasten en energiearmoede zijn een probleem van dit moment. De PvdA-fractie maakt zich hierover grote zorgen. De winter komt eraan en aan het college de vraag: hoe wilt u energiearmoede in Almelo aanpakken en wat hebt u daarvoor nodig? De PvdA-fractie wil werken aan een gemeente in balans.

Dat doen wij vanuit onze waarden van bestaanszekerheid, vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en duurzaamheid. Wij willen een stad waar iedereen welkom is en vooruit kan in het leven. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Ook vanuit de PvdA-fractie verzet tegen de Rotterdamwet. Maar ik begrijp het niet meer, want volgens de GroenLinks-fractie was die Rotterdamwet bedoeld om criminelen en allochtonen te weren, of criminele allochtonen; dat weet ik niet. Volgens de PvdA-fractie gaat het om werklozen weren. Welke is het nou? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! Ik maak hier bezwaar tegen, ik heb dat niet gezegd. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik heb dat niet zo gezegd. Ik heb gezegd dat in de begroting staat het weren van mensen zonder werk, terwijl de wet daar niet voor bedoeld is. Dit staat op blz. 29. De heer TRIENEN (CDA): Voorzitter! In de schriftelijke bijdrage van de PvdA-fractie staat een zinsnede over de vaarroute van het kanaal. Ze wil dat in de ijskast zetten. Dat zou € 12 miljoen opleveren en die wil ze investeren inwonen en verduurzamen van wijken. Dat maakt mij heel nieuwsgierig. Uit welke geldmiddelen wil de PvdA-fractie die € 12 miljoen financieren? Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik zeg het niet zoals de heer Trienen het zegt. Ik heb gezegd dat dit een keuze is. Nu is de keuze: het bevaarbaar maken van het kanaal. Daarvoor kan € 12 miljoen -gereserveerd worden.

Maar als wij die keuze zouden moeten maken zouden wij liever die € 12 miljoen willen reserveren om woonwijken te verduurzamen. Dus als die keus voor ligt — die ligt op dit moment nog niet voor — zouden wij daarvoor kiezen. De heer TRIENEN (CDA): Voorzitter! We hebben bij de perspectiefnota gesproken over die € 12 miljoen aan investeringen. De kapitaallasten voorde toekomst worden opgeheven door de opbrengsten van de toeristenbelasting. Mevrouw Geerdink snapt het verband niet. Die investering moet in principe budgetneutraal zijn; dat is de voorwaarde. Nu begint ze over investeringen. Dan moet ze daar geld voor hebben. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Het gaat mij erom dat we keuzes maken. Die keuze heb ik duidelijk willen maken: wil je of bevaarbaar of verduurzamen. Wij kiezen voor verduurzamen. Dat wil ik daarmee zeggen. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Mevrouw Geerdink deed een uitspraak en ik weet dat ze altijd buitengewoon goed voorbereid is. Zij gaf aan dat op welzijn aanzienlijk is gekort en de kosten voor zorg daardoor waarschijnlijk zijn gestegen. Waarop is haar waarschijnlijkheid

R 2107038

38

gebaseerd? Ze heeft er vast argumenten voor, en als ze die niet heeft, deel ik haar standpunt niet. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Dat is het lastige van welzijn, want welzijn is heel moeilijk te meten. Bij Avedan zie je dat het aantal jongerenwerkers en het aantal personeelsleden dat vakgericht bezig is om jongeren te begeleiden in welke omstandigheden dan ook, in de loop van de tijd sterk is gedaald. Dat aantal is minder geworden en we zien dat de jeugdzorg meer wordt. Dat verband leg ik daartussen. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Ik begrijp dat mevrouw Geerdink dat verband legt. Maar er zijn ook welzijnsactiviteiten die niet even succesvol zijn. En er zijn externe factoren, los van het welzijn - die zijn bekend - waardoor de jeugdzorg stijgt. Het gaat onder andere om keuzes over uithuisplaatsing, keuzes over niet sturen op de uitstroom, zoals mevrouw Geerdink ook heeft gezegd. Mijn vraag is of mevrouw Geerdink deelt dat niet elke welzijnsactiviteit even succesvol is om zorg te voorkomen. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Dat ben ik helemaal met mevrouw Ten Seldam eens. Dit kwam ook ter sprake toen mevrouw Saris hier was. Er zijn projecten waarvan de ene wel en de andere niet slaagt. We moeten bekijken wat werkt. Daarvoor is het wel nodig dat dit niet bij een pilot blijft. Als een pilot goed werkt, moet erin de loop van de tijd structureel geld vrijkomen. Daar moeten we naar kijken.

De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Mevrouw Geerdink had het net over het verhogen van de individuele inkomenstoeslag. Ik kan mij herinneren dat de verhoging die zij voorstelt tussen de € 300.000 en € 500.000 kost. De minimagelden zijn volgens mij € 4,8 miljoen taakstellend. Ik vraag me af waaruit ze dat wil financieren. Gaan we iets niet meer doen? Mevrouw GEERDINK (PvdA): Ik had het al over preventie. Ook dit is preventie. Een inkomen op 101% van de bijstand is zo laag, datje er niet van kunt rondkomen, vooral nu niet. De energielasten zijn hoger, de boodschappen worden duurder. Alles wordt duurder. Die mensen kunnen niet rondkomen. Daarvoor moeten we op de een of andere manier een oplossing bedenken. Als we die individuele inkomenstoeslag in lijn brengen met andere gemeenten, hebben die mensen iets te besteden voor bijvoorbeeld een nieuwe koelkast. Heel veel mensen die weinig te besteden hebben, kunnen geen nieuwe koelkast aanschaffen. Alsje een nieuwe aanschaft die energiezuinig is, bespaar je op de kosten van de energierekening. Op die manier kunnen we voorkomen dat mensen inde schulden raken. Dat is onderdeel van preventie. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): Dat is niet het antwoord op mijn vraag. Maar mevrouw Geerdink weet dus eigenlijk niet waar die € 300.000 of € 500.000 vandaan moet komen. Daar komt het op neer.

Mevrouw GEERDINK (PvdA): Die kun je uit de besparing halen die je realiseert op alle gedonder dat er anders is door uithuisplaatsingen of schulden en al dat soort dingen. De VOORZITTER: Mevrouw Geerdink, u hebt een amendement aangekondigd, mede namens de SP-fractie, over het schrappen van de tekst over de Wbmgp. Ik hoor u ook nog over een motie spreken. Mevrouw GEERDINK (PvdA): Die komt nog. De VOORZITTER: Oké, die komt nog. De heer CETE (Lijst fete): Voorzitter! Ambitie, daadkracht en vertrouwen, daar ga ik me op baseren, want daarmee zijn we drieënhalf jaar bezig en nu is het juiste moment om te kijken wat daarvan is terechtgekomen. R 2107038

39

Het huidige college had nooit een tekort aan ambitie. U weet wat ik vind van daadkracht en vertrouwen. Daadkracht was er wel als dit het college uitkomt, maar vertrouwen heb ik al lang niet meer in hoe het college op bepaalde manieren zijn werk uitvoert. Zorg moest betaalbaar blijven, we moesten uitkomen met de rijksmiddelen. Ik heb hierover debatten en discussies gevoerd met de heer Kampman, de heer Pauwels en de rest van het rechtse deel van onze raad. We moesten het gewoon daarmee doen, want zij hebben toen direct de aanvulling op de rijksmiddelen van € 1,7 miljoen afgeschaft. Zelfs de heer Teeuw heeft daarmee met heel veel pijn ingestemd. Wat is er nu? We creëren een potje van € 4 miljoen incidenteel en het komt weer neer op het doel dat we de zorg betaalbaar moeten houden. Er zijn meerdere moties, waaronder een van Lokaal Almelo Samen, naar Den Haag gestuurd om duidelijk te maken - in het betoog van de Lokaal Almelo Samen-fractie wordt dit weer duidelijk gemaakt — dat de zorg onbetaalbaar was, dat de korting die het Rijk heeft uitgevoerd niet realiseerbaar was. Uiteindelijk hebben ze het ingezien; dat is al wat. Zorg, bestrijden, fraude et cetera zijn de woorden die ik het afgelopen jaar vaak heb gehoord van wethouder Van Mierlo. Maar dezelfde wethouder is verantwoordelijk voor alle fraude die is gepleegd.

Waar was hij al die jaren, of waar was zijn voorganger, terwijl de miljoenen, of tienduizenden of honderdduizenden werden vergokt? Hij doet net alsof ik daarvoor verantwoordelijk ben, maar hij is er verantwoordelijk voor. Is hij het met mij eens dat het zogenaamd strikte toepassen van de zorg regels mensen misschien juist heeft aangemoedigd om te frauderen? Ik herinner me debatten waarin de heer Teeuw zei dat 3% winst meer dan genoeg is voor zo'n zorgbureau. Ik dacht: sinds wanneer gaan wij over het percentage dat een bedrijf mag verdienen? Het aanpakken van probleemgezinnen zou de oplossing zijn en miljoenen opleveren. Dat zou zo veel dingen opleveren! Ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. Als ik als kind iets wou, wist ik dat heel goed te formuleren bij mijn ouders. Ik wou niet een nieuwe fiets omdat ik heel graag een nieuwe fiets wou. Nee, ik wou een nieuwe fiets, want hoe moest ik anders naar school. En het was een mooie fiets voor een kind uit de Gravenstraat. Mijn beide ouders waren daar heel gevoelig voor, dus ik wist dat heel goed te gebruiken. Maar wat hebben we nu? We hebben een ander kind dat 2.200 bijstandsgerechtigden wil. Wat heeft hij daar allemaal niet voor bedacht. De langdurigheidstoeslag afgeschaft, in zijn uppie 3.000 banen meer naar Almelo gehaald.

Hij bedenkt iedere keer iets anders als het hem niet lukt, zoals de Wbmgp, het slopen van sociale huurwoningen, noem maar op. Het lukt hem niet. Het lukt hem keer op keer op keer op keer niet. Maar zal hij toegeven? Nee, dat deed ik als kind ook niet; dat lukt niet. Het versterken van de logistieke hotspot, een van de weinige dingen waarin ik niet links ben, zou ik van harte toejuichen. Maar dan wijs ik op de opmerking van de Lokaal Almelo Samen-fractie: waar wilt u de arbeidsmigranten huisvesten? Deze wethouder is van de partij die duizenden woningen wil slopen, terwijl Nederland historisch gezien de grootste _ _ _- _ woningnood kent. ----- __ __ _Bezuinigingen op cultuur, hoe is dat gedaan? Of het sluiten van Soweco. Ik ben heel blij dat de heer Pauwels er vandaag weer over begon. De directeur van het Stadsmuseum kost te veel. De directeur van Soweco verdiende veel te veel. De directeur van de bibliotheek verdiende veel te veel. Dit waren de opmerkingen uit het college die de raadsfracties steunden. Dit was de reden waarom zij zouden en moesten bezuinigen. Je wilt een heel aantrekkelijke stad, je wilt een grote stad, je wilt uitbreiding van XL Businesspark, maar je gaat € 1,7 miljoen bezuinigen op cultuur, terwijl dit door meerdere instanties en groeperingen is afgeraden. Mevrouw Ten Seldam begon over de binnenstad, de realisatie van het huidige binnenstadsplan.

Ze heeft helemaal gelijk, we zullen het water een keer moeten verbreden. Ik weet niet waarde heer Teeuw het verhaal vandaan had dat dit nooit meer zou gebeuren, want dat is nog steeds de afspraak die we met de provincie hebben. Als dat zijn woorden zijn, mag hij het gesprek met de provincie voeren. Uiteindelijk moet dat een keer gebeuren. Maar wat was toen goed en nu slecht? Voor 50% van de realisatie heeft de provincie voor cofinanciering gezorgd. Nu willen we met de precario- en reclamebelasting de dromen van mijn collega over Almelo Waterstad realiseren. En we hebben er geen enkele cofinanciering onder liggen. Normaal gesproken zouden ze zeggen: geen geld, geen Zwitsers. Maar nu willen ze ineens € 12 miljoen uitgeven over 40 jaar. Ja, mevrouw Geerdink heeft dit op een heel andere manier R 2107038

40

geformuleerd en ja, de heer Trienen heeft gelijk. Dit geld kan niet helpen bij de oplossing van de huizenproblematiek, maar je kunt altijd keuzes maken. Want keuzes zijn altijd aan de gemeenteraad. Organisatieontwikkeling, € 4,5 miljoen. Als er één ding is waar ik spijt van heb, is dat het wel. Ik was er keihard voor. Daarnaast stoppen we er elk jaar honderdduizenden, miljoenen in. Waar blijven de VVD-fractie en de fractie van Democraten.Toen? Ze waren altijd voor outsourcing. Het moest het kleinste apparaat zijn wat er maar bestaat. 13%inhuur, 13%! Durven ze zichzelf nog in de spiegel aan te kijken? Het woord outsourcen is vergeten. Ja, de verkiezingen komen eraan, dus iedereen verwijt elkaar van alle kanten van draaikonterij. Ik ben benieuwd wat mijn collega's hiervan vinden. En we zouden investeren in onze capaciteiten. De woordvoerder zegt: ja, maar het is heel krap op de arbeidsmarkt. We doen het goedkoper, omdat we oudere medewerkers eerder weg hebben gekregen. Ja, maar dan zeg ik: u hebt het allemaal misschien wel goed bedoeld en goed bedacht, maar de uitvoering Iaat te wensen over. We hebben gediscussieerd over afdelingen. Het klopt dat wij als raad niet over afdelingen gaan. Maar was het niet de VVDfractie die het hier acht jaar lang over afdelingen heeft gehad? Afdeling Vastgoed was niet goed, Afdeling Groen was niet goed. Dat is het.

Op het moment dat het jezelf goed uitkomt, mag je alles, maar op het moment dat een ander iets wil doen of iets wil onderbouwen, geldt het allemaal niet meer. Voorzitter! € 4 miljoen voor het zorgpotje en € 7 miljoen voor stadsontwikkeling. Iedereen die van de potjescultuur af wou, valt terug in de potjescultuur. Je kunt dit op twee manieren beredeneren. Je kunt zeggen: oké, er komen toekomstige tekorten aan en we willen de stad ontwikkelen. Maar je kunt ook zeggen: we willen niet eerlijk toegeven dat we met de huidige rijksmiddelen niet uitkomen, dus we gaan een verkapt structureel bedrag neerzetten. Stadsontwikkeling, meerdere collega's hebben het gezegd. Ik zal het niet herhalen, maar ik zou het veel beter vinden als de raad daarover eerst een idee heeft, een kader, en er dan pas miljoenen worden geïnvesteerd. Het dualisme was de afgelopen jaren verte zoeken. Dit was mijn slechtste periode. Ik heb niet eerder meegemaakt dat een raad en het college zo niet-duaal bezig waren. Ik gun mijn stad en mijn stadsgenoten heel veel. Ik weet niet of ik erbij zal zijn, maar ík zal bidden voor een stadsbestuur dat straks niet alleen maar door geld, maar door menselijkheid bestuurd wordt. Ik zal bidden voor een stadsbestuur dat niet alleen denkt aan preventie als geld, maar preventie als zorg. Ik zal het hierbij laten. Ik kijk ervan op dat dit mein 8,5 minuten is gelukt.

Ik leer het ook wel. De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Dank aan de heer Cete voor deze uiteenzetting. Ik weet dat het bij oppositie een beetje hoort om af en toe wat tegengeluid te geven. Dat zijn we ook van hem gewend. Ook de VVD heeft jarenlang oppositie gevoerd, maar wij hebben altijd een heel heldere lijn neergezet op de dingen die wij wel willen. Wat wij willen voor onze achterban, wat we op die manier ook vanuit de oppositie zouden willen bewerkstelligen. Ik heb een heel simpele basisvraag. Wat wil de heer fete wel en wat wil hij voor zíjn achterban doen? Wat is de reden dat hij deze tirade neerzet en welke vragen en suggesties heeft hij zelf voor het college? Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Is dit geen debatvraag? De VOORZITTER: Dat hou ik wel in de gaten. De heer BETE (Lijst fete): Ikken meneer Pauwels langer dan vandaag, dus voordat hij op het knopje drukt, weet ik al met welke ideeën hij komt. Ik zal het kort opsommen, net zo kort als hij het heeft gedaan in zijn inleiding. Zorg moet niet geleid worden door geld, maar zorg moet waar nodig beter gefaciliteerd worden voor mensen, voor Almeloërs. Het gaat niet alleen om geld maar om menselijkheid. Dat is het verschil tussen hem en mij. Arbeid en participatie, bijstand.

Het beleid moet niet de mensen pesten, slaan of beledigen, maar juist zorgen dat bijstandsgerechtigden in Almelo op een constructieve wijze, toekomstbestendig ergens aan het werk komen. Dat arbeid en participatie, dat R 2107038

41

bijstandsgerechtigden die al tien jaar bijvoorbeeld in de bijstand zitten, overgeheveld kunnen worden naar de rijksoverheid, zodat wij als lokale overheid niet tientallen jaren over dingen moeten waken. Cultuur, niet bezuinigen op cultuur omdat directeur A of directeur B meer verdient, maar omdat je een hart hebt voor cultuur. Dat is het verschil. Organisatie en ontwikkeling? Ja, als je hier jarenlang zegt: outsourcen, klein apparaat en ineens niets meer durft te zeggen over de organisatie en cultuur, ligt dat niet aan mij, maar aan de heer Pauwels. Ik had het bij zijn afscheid leuker willen houden, maar hij kent mij, als hij mij uitdaagt, krijgt hij het net zo hard terug. De VOORZITTER: Dat afscheid is er nog niet. De heer BETE (Lijst fete): Nee, maar dit is zijn laatste begrotingsbehandeling. Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! Heb ik de heer fete goed begrepen dat hij ook vindt dat het water verbreed moet worden en doorgetrokken, zoals het oorspronkelijke plan is? En dat hij het ermee eens is dat het plan Almelo Waterstad daarop een goede aanvulling is? De heer BETE (Lijst f ete): Voorzitter! Een keihard ja op de eerste vraag, daarover is de hamer al gevallen. De tweede vraag, ik vind wel wat van Almelo Waterstad. Ik wil dat veel beter uitwerken.

Ik vond het bij de perspectiefnota al te kort door de bocht om dit ineens in een zinnetje te melden en daar de wethouder Arbeid en Participatie onder te zetten. Nu is er een kleine onderbouwing. Ik vind dat te kort door de bocht. Dat soort majeure projecten... Mevrouw Ten Seldam weet hoe lang we destijds hebben gedaan over het verlengen van het kanaal. Daar hebben we jaren over gedaan, goed onderbouwd en daar eten we nu de vruchten van. Ik ben voor alles, als het maar beter onderbouwd is en niet zoals het nu gaat. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! Ook de fractie van Democraten.Nu heeft begroting de tot zich genomen en concludeert dat jaren van bezuinigingen en financiële middelen efficiënt gebruiken, zijn vruchten heeft afgeworpen. Komt deze eer alleen de huidige coalitie toe? Dat lijkt ons niet. Met onze inbreng en steun zijn er vele goede keuzes gemaakt die het huidige financiële perspectief tot stand hebben gebracht. En ja, dat mag wel eens gezegd worden door de huidige coalitie en haar partners. Dat de verkiezingen voorde deur staan, is ook goed te merken. Met verbazing lazen wij in de krant de 180-graden draai van wethouder Van Mierlo die de Almelose inwoner liet weten dat nascheiding toch echt efficiënter is dan de methode die wij op dit moment hanteren.

En ook was hij, zo stond te lezen, een groot voorstander van zonnepanelen op daken in plaats van op de grond. Terwijl wij onlangs goedkeuring moesten geven aan een groot zonnepark in Aadorp. Wij vinden het natuurlijk fijn dat de wethouder tot inkeer is gekomen, maar we kunnen niet voorbijgaan aan het -feit -dat hij wel erg makkelijk vergeet dat onder andere de fractie van Democraten.Nu, maar ook die van PVV en Lokaal Almelo Samen, dit inzicht al een tijdje aan de man proberen te brengen bij het college. Het zou het college sieren om de credits te delen met die partijen. Het doet het immers niet alleen. Deze begroting Iaat gelukkig weer een positief beeld zien. Ik hoef niemand te vertellen dat dit lange tijd anders is geweest. We hebben samen harde noten moeten kraken, maar uiteindelijk is het resultaat zichtbaar. Onze fractie vindt het perspectief echter wel wat broos. Voor de jaren 2022 en 2023 lijkt het goed te gaan, daarna loopt het hard terug. Wij vinden dat we de huidige koers daarom moeten blijven volgen: ga verstandig met het geld om, maar wees ook niet bang om te investeren. Een agenda voor die investeringen zou een welkome aanvulling zijn. Over woningbouw. Onze fractie is van mening dat aan een aantal zaken voortvarend moet worden gewerkt. Laten we beginnen met de woningbouwprogrammering. Deze hebben we eerder ambitieloos en visieloos genoemd.

Hij is sindsdien iets aangepast, maar wat ons betreft gaat dat niet ver genoeg. Onze fractie is van mening dat Almelo zich moet inzetten voor het realiseren van een totaal nieuwe woonwijk. Leemslagen, de VVD-fractie refereerde daar ook al aan, is hiervoor een goede locatie, waar we wonen en water met elkaar kunnen verbinden. Almelo Waterstad is meer dan alleen recreatie. We zijn benieuwd hoe het college hieraan R 2107038

42

gehoor wil geven en zeker hoe onze collega's in de raad hiernaar kijken. Want een nieuwbouwwijk zal zorgen voor een betere doorstroming in het huidige woningbestand. We moeten daarbij zorgen dat starters een eerlijke kans krijgen. Daarnaast moeten we aandacht besteden aan woningen voor ouderen in combinatie met zorg, als die zorg nodig is. Er is op dit moment weinig aanbod voor ouderen die graag minder groot willen wonen en voor wie zorg nu of in de toekomst wellicht nodig zal zijn. Een locatie voor ouderen in combinatie met zorg zou het R&D-gebouw kunnen zijn. Deelt het college deze gedachte met ons? Het zal geen verrassing zijn dat wij graag het huidige afvalbeleid willen herzien. De oranje bak kan wat ons betreft weg. Dat moet geen probleem zijn, aangezien de wethouder zelf heeft aangegeven dat nascheiden goedkoper is. Graag vernemen wij op korte termijn van de wethouder wanneer de bak weg kan. Wij hebben al eerder aangegeven dat navraag leert dat de bak makkelijk van deksel kan worden gewisseld naar bijvoorbeeld papier of GFT. Daarnaast kan de frequentie van de inzameling van GFT en grijs terug naar eens in de twee weken. Dat is de regeling zoals die ooit was. Over duurzaamheid. In de begroting staat: "we gaan inwoners en bedrijven stimuleren duurzame energie op te wekken en energiebesparende maatregelen te nemen." Daarnaast lezen we: campagnes, subsidies en acties.

Laten we stoppen met deze onzin. Natuurlijk neemt ook de fractie van Democraten.Nu haar verantwoordelijkheid als het gaat om duurzaamheid en de aarde in goede staat doorgeven. Maar we zijn in Nederland ook wel het braafste jongetje van de klas. In Duitsland worden er juist subsidies gegeven om van stookolie af te gaan en over te gaan op gas. En jawel, wij willen Almelo gasloos maken en het liefst zo snel mogelijk. Een ambitie, dit zei ik eerder al, die voor veel inwoners onhaalbaar is, omdat die investering nooit gaat opwegen tegen het rendement. Als het gaat om zonnepanelen: zet deze vooral op daken en stop met het vervuilen van ons mooie Almelose landschap. We hebben bedrijven allerlei gouden bergen beloofd als het gaat om het terugleveren aan het netwerk. We zijn door diverse ondernemers, zoals Coteq, in Almelo benaderd die zeggen dat zij niet terug kunnen leveren, omdat het netwerk vol zit. Ook TenneT, die het netwerk in zijn geheel beheert geeft aan: we zitten vol. Onze oproep is dan ook voordat we allerlei campagnes en dergelijke gaan optuigen: kijk wat de winst is voorde inwoner en wat realistisch en haalbaar is en stop met onzinnige projecten. Bouw huizen, geen zonneparken. Tot slot, de Almelose binnenstad is prachtig geworden.

Bij ons komen veel complimenten binnen van mensen die zeggen een tijd niet meer in Almelo te zijn geweest en die niet wisten wat ze zagen, zo mooi. Maarde eerste fase is bijkans klaar. En nu? Wat zijnde vervolgstappen? Er is nog steeds veel leegstand. Wat gaan wij hieraan doen? We vinden het de taak van de gemeente om de regie in de binnenstad terug te pakken. We kunnen de discussie of we vrij parkeren willen, opnieuw voeren. Daarnaast moet het college volgens ons alles doen aan investeerders die hun pand maar leeg laten staan, omdat dit belastingtechnisch voordeliger is dan een lage huur te innen. Last but nog least, laten we zo snel mogelijk samen een oplossing vinden voor het vreselijke aanzicht van een half overgebleven parkeergarage aan het Marktplein. De VOORZITTER: Dank u wel, u hebt qua tijd de meest bescheiden bijdrage geleverd. De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Ik vind de bijdrage van Democraten.Nu prachtig. De heer Zielman zegt op de sociale media continu dat hij het alternatief is van de liberalen in Almelo. Dat hij de rechtse partij is, het alternatief voorde VVD. Nu vraagt hij van de VVD-fractie een schouderklopje. Heb ik het goed begrepen dat hij vier jaar lang het VVD-beleid heeft gesteund en nu een schouderklopje wil? Hij heeft, ook weer op de sociale media, en vaker hier, gesproken over de draaikonterij van de Lokaal Almelo Samen-fractie en het college.

Ik ben benieuwd hoe hij zijn beleid en dat van zijn fractievoorzitter benoemt in de tijden dat hij nog bij de CDA-fractie zat. Veranderen van mening en heroverwegen is één ding, maar als hij een ander draaikonterij verwijt, ben ik benieuwd hoe hij zichzelf noemt. De VOORZITTER: Meneer fete, ik begrijp dat u deze vragen stelt, maar deze vragenronde is bedoeld ter verduidelijking van een bijdrage. Dat weet u, want u beroept zich op grote senioriteit in deze gemeenteraad. Donderdag voeren we daarover het vervolggesprek R 2107038

43

De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Ik dank u zeer. U weet van mij dat ik altijd probeer de randjes op te zoeken. Maar ik ben heel benieuwd of de heer Zielman op de een of andere manier kan reageren. De VOORZITTER: Die gelegenheid geef ik hem ook, maar we moeten voorkomen dat we met elkaar ín debat komen. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Ik begrijp de vraag van de heer fete niet. De heer CETE (Lijst fete): Voorzitter! Zielige man is altijd al zo zwak geweest. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Unoemt ons Democraten.Toen. De VOORZITTER: Naar dat niveau gaan we niet. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Laten we dan afspreken dat we elkaar bij de normale naam noem en het niet meer hebben over Democraten.Toen, of wat dan ook. Gewoon professioneel met elkaar omgaan. In het tweede zat een vraag, maar ik kan de lijn niet helemaal ontdekken. Kan de heer fete de eerste vraag nog een keer herhalen? De heer BETE (Lijst fete): Natuurlijk, ik zei dat u al drie jaar... De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Over dat schouderklopje, ik weet het weer. De heer BETE (Lijst fete): Wat hebt u liever, een schouderklopje, of wilt u... De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Ik kon dit in de begroting niet weervinden. De heer BETE (Lijst fete): Voorzitter! Als de heer Zielman niet wil antwoorden, gaan we donderdag wel verder.

De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! Ik schaar deze vraag onder dezelfde als de vorige. De VOORZITTER: Ik ga nu ingrijpen. Ik rond uw tweegesprek af en geef het woord aan de heer Wiertz. De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! April vorig jaar hebben we de duurzame energieladder vastgesteld. Eén fractie heeft daartegen gestemd, de PVV-fractie van de heer Styteler. De fractie van Democraten.Nu stemde voor, inclusief zon op land in die energieladder. Mijn vraag is: waarom is de fractie van Democraten.Nu van mening veranderd? De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! Ik weet dat de D66-fractie, als het gaat om begroting en perspectiefnota, op één onderdeel een heel voorstel kan afschieten. Dat doen wij niet. Wij zagen genoeg aanknopingspunten in de energieladder die wij wel graag ontwikkeld zouden zien. Daarom hebben we ervoor gestemd. Dat betekent niet dat we andere onderdelen niet wezenlijk zouden kunnen veranderen. Wij hebben rondom die energieladder vaker aangegeven dat onze voorkeur uitgaat naar zonnepanelen op daken. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! De heer Zielman begint namens Democraten.Nu zijn bijdrage met veel complimenten aan vooral Democraten.Nu. Bedankt voor het schouderklopje in de richting van de PVV-fractie.

Maar het verwijt aan het college van pronken met andermans veren, doet me herinneren aan het initiatief van de D66-fractie voor een rookvrije entree voor het stadhuis. Als dan een stuk in Tubantia staat, zien we de

R 2107038

44

fractievoorzitter van Democraten.Nu met zijn blije hoofd erbij staan met een groot interview. Is dat niet een beetje de pot die de ketel verwijt? De heer ZIELMAN (Democraten.Nu) Voorzitter! Wilt u dat ik daarop reageer? Dit is totaal buiten de orde van de begroting. De VOORZITTER: Uw bedlegerige fractievoorzitter kan morgen misschien nog even geraadpleegd worden voor een reactie op donderdag. geeft.

De heer ZIELMAN (Democraten.Nu): Voorzitter! Ik denk dat hij die wel via sociale media

Mevrouw TEN SELDAM (CDA): Voorzitter! Ik heb twee vragen. Als ik het betoog beluister, zegt de heer Zielman dat alleen de oranje bak weg moet en de rest mag blijven, terwijl zijn voorman en ook hijzelf via sociale media en andere middelen eigenlijk de suggestie wekken dat alle bakken weg kunnen. Wil hij dat, of gaat het alleen om de oranje bak? Mijn tweede vraag ligt een beetje in het verlengde van wat de heer fete zei. Ik kan mij voorstellen dat het de Zielman echt deugd doet dat het collegeakkoord, waar zijn handtekening onder staat, zo goed wordt uitgevoerd. Ik kan mij voorstellen dat daarmee het gedachtegoed dat hij inbrengt van Democraten.Nu buitengewoon goed gedijd. Deelt de heer Zielman mijn analyse? De heer ZIELMAN (Democraten.Nu) Voorzitter! Wat betreft de tweede vraag, volledig. Wat betreft de eerste vraag, het gaat ons om het terugbrengen van de oude regeling grijs/groen. Dit heb ik al eerder gezegd. Wij kunnen ons, net als de CDA-fractie, voorstellen dat de papierinzameling teruggaat naar kerken en verenigingen. Ik weet dat mevrouw Ten Seldam daar een warm voorstander van is. Dat kan ons ook prima bekoren. Het gaat ons er in eerste instantie vooral om dat die nascheiding veel makkelijker is als alles op één hoop wordt gegooid. De afvalverwerker haalt het PMD eruit. Dat scheelt een bak.

Zoals ik al aangaf in mijn betoog: oranjebak eruit, GFT/grijs orr de twee weken legen. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! De heer Zielman zei dat de bezuinigingen hun vruchten hebben afgeworpen en dat harde noten zijn gekraakt. Ik ben benieuwd waar die vruchten te plukken zijn. Zijn dat financiële vruchten? Want die noten die gekraakt zijn, betekenen financiële problemen. De heer ZIELMAN (Democraten.Nu) Voorzitter! Dat is altijd het probleem als je een weg inslaat en aan de ene kant zit met een enorme opgave — de heer Hummels doelt daarbij terecht op het sociale domein — en aan de andere kant als gemeente weer boven Jan wilt komen. Daarin neem je beslissingen die voorde een wellicht beter uitpakken dan voor de ander. Onzes inziens betekent dit niet datje de ander compleet moet vergeten. Zoals mevrouw Ten Seldam net al opmerkte, ben ik begonnen in de coalitie en heb mijn handtekening onder het coalitieakkoord gezet. Daarin staat: uitkomen met rijksmiddelen. En dat is nog steeds de ambitie. Wat dat betreft begrijp ik de opmerking van de heer Hummels en die deel ik, maar dat is inherent aan het feit datje keuzes moet maken. De VOORZITTER: We komen in de buurt van sluitingstijd. Er zijn nog drie fracties voor deze termijn. Ik stel voorde vergadering voort te zetten tot alle fracties hun bijdragen geleverd hebben. Ik zie instemmend geknik.

Ik wil de vergadering voortzetten, zodat we donderdag met de eerste termijn van het college verder kunnen gaan. Ik geef de heer Teunis het woord. De heer TEUNIS (SP): Voorzitter! Dit is de laatste begroting van deze raadsperiode en daarmee een goed moment om terug te kijken. Dit college en de coalitie hadden tot doel het herstel van het eigen vermogen van de gemeente. Dat is herstel is gelukt. Daarvoor hebben we sterk bezuinigd op onze uitgaven. Er waren maatregelen, onder andere in de zorg, en er is € 1,7 miljoen bezuinigd op subsidies. R 2107038

45

De grote ambitie was om uitte komen met de rijksmiddelen en dat is niet gelukt, ondanks inspanningen en bezuinigingen waarvan je de negatieve gevolgen vaak pas na langere tijd alle ziet. We hebben ons als fractie dan ook steeds hard gemaakt om bij de rijksoverheid, onder andere via de VNG, voor meer financiële middelen voor onze extra taak. Wat betreft die decentralisatie heeft de realiteit de ambities overtroffen, zowel van het Rijk als van het college. Het Rijk heeft eindelijk de portemonnee getrokken. Maarde structurele tekorten worden door het Rijk slechts incidenteel en gedeeltelijk gecompenseerd. Dus onze zorgen blijven. Deze zorgen leven niet alleen bij de SP-fractie, maar ook bij het Congres van Lokale en Regionale Overheden van de Raad van Europa, die een rapport heeft uitgebracht. Ik citeer graag uit de reactie van de VNG daarop: "Het rapport wijst erop dat de financiële middelen van de lokale overheid niet in verhouding staan tot de extra taken die de gemeenten uitvoeren sinds de decentralisatie van 2015, die als te snel doorgevoerd kan worden aangemerkt. De Nederlandse regering wordt uitgenodigd om de extra taken te matchen met evenredige financiële middelen." Dat moet ons hier allen verbinden. Tot zover die verbintenis, want inderdaad meneer Pauwels, het is als oppositie vooral de bedoeling om te benoemen waarmee je het niet eens bent.

We hebben natuurlijk nog wel wat punten gevonden, vooral over wonen en werk. Over economie en participatie. Bínnen het sociaal domein moet niet het drukken van kosten, maarde menselijke maat leidend zijn. Hier was het doel, zoals het doel altijd is, minder mensen in Almelo moeten een beroep op de bijstand doen. "Almelo, hier wordt gewerkt", en "de kaartenbak moet leeg", waren de kreten hier. Maar ondanks de grootste economische hoogconjunctuur is het niet gelukt om die ambitie, om de bijstandsdrukte verminderen, waar te maken. In plaats daarvan staat in de begroting: elk gewerkt uur telt. Dat wordt uitgelegd als kostenbesparing. Dat is nog tot daaraantoe, maar probeer dit niet aan ons te verkopen als duurzaam, want meerdere tijdelijke arbeidscontracten zijn volgens ons niet duurzaam. Die gaan volledig voorbij aan de bestaanszekerheid van mensen. De mensen die wij spreken, omarmen niet die flexibele arbeidsmarkt, maar scanderen "fock flex" tijdens protesten. Over werkgelegenheid en XL Businesspark 2. Welke werkgelegenheid jeschept, bepaalt welke mensen je aantrekt naar de gemeente. Die mensen moeten ergens wonen. Het is fijn dat er onderzoek wordt gedaan welke werkgelegenheid XL Businesspark 2 gaat scheppen, maar zolang niet duidelijk is welk werker komt en voor wie, zijn we niet bereid om met het college over het kanaal te spreken.

Als je werkgelegenheid schept die voornamelijk door arbeidsmigranten wordt uitgevoerd - we hebben de term dozen al meerdere malen voorbij horen komen - komen die mensen naar onze gemeente om er te wonen. Over een aanzuigende werking gesproken, dat brengt ons bij het onderwerp wonen. Wonen en werk hangen heel nauw met elkaar samen. Op wonen zie je vooral het frame: sociale huur is slecht. Het zal u niet verbazen, maar daar gaan wij niet in mee. Malafide kamerverhuurhuisjesmelkers en vastgoedbeleggers zijn voor ons een veel. urgenter probleem dat de aandacht verdient. Dit is al door meerdere fracties aangehaald. Jammer is dan ook dat daarover in deze begroting niets valt te lezen, ondanks dat het recentelijk in de media door onze eigen burgemeester is omschreven als rot in de stad. Voor wie het niet gelezen heeft, rot is het verhuren van goedkopen woningen aan arbeidsmigranten voor veel geld. Waar Almelo ook de media mee heeft gehaald, was de oproep tot sloop van sociale huurwoningen in het lage segment, in de grootste wooncrisis sinds de jaren 80. Wij hebben het daarmee zo bont gemaakt, dat we zelfs nationale media-aandacht en ophef hebben veroorzaakt. Ook wordt inmiddels gesproken over het toepassen van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek, in de volksmond de Rotterdamwet genoemd.

Het doel daarvan zou zijn mensen met een bijstandsuitkering van buiten Almelo te weren. Maar los van wat je daarvan vindt — wij zijn principieel tegen — is de Wbmgp niet het juiste instrument om dat te realiseren. Want tenzij je die over de hele gemeente kunt toepassen, voorkom je die instroom van buiten niet naar onze gemeente. Deze wet is enkel op wijkniveau toe te passen en de regio is al uitgezonderd. Die bijstandsmoeder uit Tubbergen kun je daarmee dus helemaal niet weren. Wij zijn dus geen voorstander van de Wbmgp en we zijn samen met de PvdA-fractie

R 2107038

46

initiatiefnemer om dat te schrappen. Wat ons betreft hoeft die niet later dit jaar behandeld te wórden: weg ermee. Onze kijk is, niet sociale huurders, maar het slecht huisvesten van arbeidsmigranten en particuliere beleggers tasten de leefbaarheid en veiligheid inwijken veel meer aan dan sociale huurwoningen dat doen. Passanten, dus mensen zonder binding met onze stad, zijn niet direct goed voorde wijken in onze stad. Wij hebben geen visiedocument zoals de VVD-fractie, maar wij hebben wel wat alternatieve ideeën: - Schrijf een huisvestingsverordening; die hebben we in Almelo nog niet. Daarin kun je allerlei leuke dingen zetten. Die biedt mogelijkheden voor opkoopbescherming van woningen en geeft meer middelen om kamerverhuur en huisjesmelkers aan te pakken. - Verruim de woonplicht van nieuwbouw van één jaar naar vijf jaar, zoals ook in andere gemeenten en bij onze twee woningcorporaties wordt gedaan. - Ga volgend jaar voor bestaande wijken ook een woonplicht invoeren. Dat instrument komt voor onze gemeente beschikbaar. Pas dat breed toe. Ik hoorde dat dit in onderzoek is: heel goed. We hebben ons daar altijd hard voor gemaakt en zijn er heel blij mee. - Ga actief handhaven tegen verkamering van woningen. Dat is een alternatief vooral die ambtelijke inzet die de Wbmgp met zich mee zal brengen. Of voer een verhuurdersvergunning in, in plaats van een huurdersvergunning.