Notulen raadsvergadering 1 juli 2021 (voortzetting van de raadsvergadering van 29 juni 2021) (getekend).pdf

nou, dan gaat het plan niet door, want de zelfbewoning is belangrijk? De meeste sturing heb je als je zelf de gronden bezit. Is hij dan weer voor een actieve grondpolitiek? De heer TEUNIS (SP): Om met de laatste vraag te beginnen: ik denk dat die tegenstelling er niet hoeft te zijn. In beide gevallen heb je die instrumenten. Alsje zelf de grondpositie hebt, staat het je vrij. Maar ik zie ook in gevallen waarde gemeente geen grondpositie heeft de juridische mogelijkheid om het toe te passen. Ik zie geen noodzaak tot actief grondbeleid als je in beide gevallen dat instrument hebt. Ben ik bereid om te zeggen: dit is de voorwaarde en als u daar niet aan wilt voldoen, dan maar niet? Ik denk dat het maatwerk per project is. Daarom hebben we dat bewust in het amendement gezet. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Alsje maatwerk moet leveren, heb je ergens een referentiekader nodig. Ik ben op zoek tot hoever de heer Teunis bereid is te gaan. Zegt hij: dan maar niet, die ontwikkeling? Of zegt hij: die ontwikkeling is belangrijk. Ik ben op zoek naar hoever wij gaan in het normenkader rondom maatwerk. De heer TEUNIS (SP): Dat is een politieke afweging. Die is aan eenieder. Alsje een nieuwbouwproject wilt realiseren en een makelaar zegt dat het koopwoningen zijn, dan moeten dat ook koopwoningen zijn.

Dan vraagt Almelo: wat is uw intentie met dit bouwproject? Als de intentie is om koopwoningen voor starters neer te zetten, hebben de aannemer en de gemeente geen probleem met het vastleggen dat ze niet kunnen worden opgekocht door een belegger maar dat ze beschikbaar komen voor starters voor € 180.000. Dat is mijn afweging daarin. Het is natuurlijk vooral een ideologische afweging. De VOORZITTER: Vroeger ging dat om de collectivisatie van de productiefactoren. Maar dat was heel vroeger. De heer TEUNIS (SP): Dan steekje het te links in. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Er wordt heel veel op gehamerd dater alleen maar mogelijkheden zijn als de gemeente zelf eigenaar is. Het blijkt dat er wel degelijk mogelijkheden zijn - en andere gemeenten passen die al toe -voor andere manieren. Als de gemeente dusdanig ver gaat dat ze allerlei regelingen inwerking stelt om starters te stimuleren, moet ze ook de daad bij het woord voegen. Bij projecten die bedoeld zijn voor starters -als de deal is dat wij daarom meewerken en de vergunning verlenen -moeten we ook hard zeggen dat dit de eisen zijn. Als partijen dan afhaken, waren hun intenties niet oprecht. Zo kijk ik er tegenaan. Dan zou ik er ook geen moeite mee hebben dat ze vertrekken. Hoe denkt de heer Teunis daarover? De heer TEUNIS (SP): Een vraag met een heel lange aanloop.

Ik vind het een mooie vraag omdat die, om in huizentermen te spreken, wel in mijn straatje past. Ik denk daar natuurlijk positief over. Laat ik nog een voorbeeld noemen, omdat ik denk dat mijn antwoord richting het CDA wel wat beter had gekund. Stel datje belegger bent en je huizen wilt hebben met de intentie om die te verhuren. Dan staat het je vrij om die huizen hier te bouwen. Doe een bouwaanvraag bij de gemeente en zeg: ik wil graag huurwoningen realiseren. Dan staat het je vrij om die investering te doen. Wat wij willen tegengaan, is dat hier huizen worden gebouwd en dat een belegger zich meldt als concurrent voor een woningzoekende bij dat nieuwbouwproject en dat wel helemaal wil hebben. Dat willen we hiermee tegengaan. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Het beeld wordt geschetst dat dit de oplossing is voor het tekort voor starters op de woningmarkt. Maarde duur waarvoor je het kunt opleggen, is feitelijk maar één jaar. Ik trek ernstig in twijfel dat het langjarig opgelegd kan worden. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Mevrouw Ten Beldam stelde een vraag aan de SP waar geen concreet antwoord op kwam, namelijk over de actieve grondpolitiek. Ik wil die vraag weleens terugstellen, want zij is wel een type die de zaken onder controle wil hebben. Is zij voorstander van actieve grondpolitiek vanuit de gemeente? 61

De VOORZITTER: Die vraag mag u niet aan mevrouw Ten Seldam stellen. U mag in uw eigen termijn proberen om een antwoord uitte lokken. U kent de regels. U loopt lang genoeg mee. De heer KAMPMAN (Lokaal Almelo Samen): De heer Teunis zegt dat, als zo'n projectontwikkelaar bij de gemeente Almelo komt en tien starterswoningen wil bouwen, hij wel groen licht krijgt. Ik denk dat het probleem zit in de definitie van een starterswoning. Tot welk bedrag kun je het nog een starterswoning noemen? Is dat tot € 200.000 of tot de Nationale Hypotheekgrens van € 325.000? Dat is onbetaalbaar voor een starter. Ik denk dat hij het veel meer in die richting moet zoeken. Wat is voorde gemeente Almelo de definitie van een sta rte rswo ning? De heer TEUNIS (SP): Ik kan het fout hebben, maar volgens mij heb ik het woord "starterswoning" niet gebruikt. Ik heb gezegd: stel dat je je bij de gemeente meldt met de intentie om woningen te bouwen met als doel die te verhuren. Ik heb niet bedoeld om het woord "starterswoning" te gebruiken. Je kunt het inderdaad hebben over de definitie van een starterswoning. Die is vooral aan prijs gebonden. Ik denk dan ongeveer aan een bedrag waarvoor een enkeling met een modaal inkomen hypotheek kan krijgen. Er zullen vast wel definities zijn, maar die heb ik niet paraat. Ik kan bijvoorbeeld €180.000 zeggen of € 300.000.

Met de huidige huizenprijzen en de bouwkosten wordt het sowieso lastig voor starters om een huis te laten bouwen. Daarnaast heeft het college al gezegd dat een starterswoning misschien niet de juiste manier is. Er worden huizen gebouwd voor doorstromers en de woning die zij verlaten, komt dan beschikbaar voor starters. Ik zie de wethouder knikken. Dat is mijn antwoord richting de heer Kampman. Ik had het over het inhoudelijke verweer datje hierop kunt hebben. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: dit vergt ambtelijke capaciteit en daar zijn we op tegen. Je kunt zeggen: we maken ons zorgen om de uitzonderingsgronden die mogelijk gewenst zijn, zoals een ouder die een kind een huis wilt schenken. Je kunt ook het rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de OESO, aanhalen -vorige week gepubliceerd -waarin men zegt dat het hanteren van een zelfbewoningsplicht averechts kan uitpakken. Maar dat hoor ik hier tot nu toe niet en daaruit maak ik op dat er op de inhoud draagvlak is bij de fracties en bij het college. Sterker nog: het antwoord was dat we het al doen. Het antwoord "waar het kan, doen we het al" vindt de SP wat vaag en zwak. Het toont wat weinig ambitie. Ik was ook verbaasd, want het breekt met eerdere communicatiemomenten van het college met zowel de raad als de media. Toen was het antwoord nog dat het niet kan omdat het breekt met de wet.

Deze week was er nog een interview in Tubantia. Als het onze ambitie was en als we het al doen, had het toch ook in de Woonvisie kunnen staan? In welk ander stuk staat dat we dit doen? Of voeren we het stilletjes uit? Als we het doen, is het beleid, en als het _____. _ _ __ _ beleid is, staat het-vast-er-gens-op-papier_._._. ___ _ __ __._ _____ Ik hoor van meerdere fracties en van het college dat dit als een actueel probleem wordt gezien. Dan was het zo mooi geweest als de raad het eerder had geweten of als het op andere manieren duidelijk was geworden. Blijkbaar gaat erin de communicatie wat mis. Als zelfs de grootste coalitiepartij in de veronderstelling is dat Almelo geen zelfbewoningsplicht hanteert voor nieuwbouw en hiervoor een motie aankondigt, die op het laatste moment aanhoudt en dit uitgebreid in de krant etaleert, gaat er hier wel iets mis. Daarom willen we het amendement graag in stemming brengen. Er staan veel ambities in de Perspectiefnota die voortborduren op bestaand beleid. Dit is een actueel onderwerp en het verdient een plek in de Perspectiefnota. Het verdiende een plek in de Woonvisie, maar heeft die niet gekregen. In de herkansing verdient dit een plek in de Perspectiefnota. Daar zoek ik graag de verbinding op met de raad. Ik wil het amendement aanpassen, want nu klopt het technisch niet.

We willen van "invoeren" "hanteren" maken, want we doen het blijkbaar al. Ik wil er ook expliciet "waar mogelijk" aan toevoegen om tegemoet te komen aan de opmerking. Waarom willen we dit? In de Perspectiefnota kijkje vier jaar vooruit. Dit is een actueel probleem in onze gemeente en

62

daarom verdient de stelling een duidelijke plek. We trekken amendement 3 in en vervangen die door motie 3A. Mijn volgende vraag aan de wethouder gaat over net iets anders. Zodra het mogelijk wordt om voor bestaande woningen een zelfbewoningsplicht in te stellen, voor gebieden waar we dit een probleem vinden, gaan we dat dan ook doen? Is het college dan bereid om dit instrument toe te passen. De wethouder heeft gezegd dat we dit al doen. Hoe doen we dat dan? Hoe ziet dat er precies uit? In Almelo Noord gebeurt dit voor een periode van één jaar. Ik ben van mening dat dit langer zou kunnen, voor een periode van wel vijf jaar om maar een getal te noemen. Welke instrumenten passen wij toe? Er zijn er meerdere. Hoe lang is de woonplicht opgelegd? Kan díe worden opgelegd? Welke voorwaarden stelt de gemeente en hoe worden die bepaald? Die vraag werd net mij gesteld vanuit het CDA, maar ik schuif hem door naar het college. Als wij dit doen, is het beleid en dan wil ik weten hoe dat beleid eruitziet. Langs deze weg vraag ik dat op. "Motie 3A. Zelfbewoningsplicht. De raad van de gemeente Almelo, in vergadering bijeen d.d. 29 juni en 1 juli 2021, verzoekt het college om: Voorde nieuwbouw van koopwoningen een zelfbewoningsplicht te hanteren. Een zelfbewoningplicht voorkomt dat woningen worden opgekocht door beleggers en verhuurd worden.

De zelfbewoningsplicht wordt toegepast zodra wij als gemeente de grond uitgeven. Bij gronden van derden wordt dit opgenomen in een anterieure overeenkomst. Dat is maatwerk per project. Toelichting: Deze motie voorkomt dat investeerders nieuwbouwwoningen opkopen en zodoende deze voor starters op de woningmarkt onbereikbaar maken. Tevens voorkomt deze motie dat koopwoningen worden onttrokken aan de woningmarkt en ingezet worden voor het hogere huursegment. en gaat over tot de orde van de dag." De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! De heer Teunis had een mooi betoog. Dat biedt een mooie opening om met elkaar de samenwerking te zoeken. Misschien moeten we dat straks in de schorsing maar eens proberen te doen. Dat sluit aan bij wat de heer Teeuw al heeft gezegd: positief. We werken met elkaar heel wat meer samen aan de stad dan we weleens eerder hebben gedaan. Ik kreeg net een berichtje van een van de kijkers thuis, die mij dat letterlijk schreef. Zij zit met haar team naar deze raadsvergadering te kijken en schrijft: ik zie weer een raad die gezamenlijk aan het werk is voor deze stad. Dat compliment breng ik namens haar graag over. Ik ga niet alles herhalen. De VVD-fractie heeft al veel gezegd. We zijn dinsdag begonnen met de laatste Perspectiefnota van dit college. Ik heb toen gezegd: niet een luxe Perspectiefnota, maar een realistische. De VVD-fractie is daar heel blij mee.

We hebben echt een perspectief voorde stad. Ik heb opgeschreven: onze stad staat er weer. De heer Teeuw noemde ook al de positieve connotatie in de regio. Ik heb daar ook iets over gezegd. Wat ons betreft, moeten we daar vooral mee doorgaan. De meningen verschillen soms weleens, maar we moeten proberen elkaar te vinden en samen te werken. Ik wil nog wel één ding meegeven, zonder het een al te grote lading te geven. Het gaat over het lijstje van Langlus. Ik wil ervoor waken dat we dat te snel een eigen leven laten leiden. Laten we alles op alles zetten om de financiën in onze stad op orde te houden. Lastige taakstellingen zijn doorgevoerd, voor menigeen met bloed, zweet en tranen. We moeten die niet te snel en te eenvoudig terugdraaien. Dat heb ik de heer Langlus overigens ook niet horen zeggen. Als we daarover het gesprek voeren, moeten we opletten dat we niet iets over ons heen trekken als raad, als stadsbestuur, wat we misschien niet willen, hoe goed de intenties ook zijn. 63

De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Blijkbaar heeft het raadslid dat net gesproken heeft moeite met lijstjes. Ik wil hem uitdagen om een lijstje te produceren, of te reproduceren, van waar geld is weggegaan en waar geld is bijgekomen, welke effecten dat heeft gehad en wat de Almelose bevolking daar uiteindelijk aan heeft. De heer PAUWELS (VVD): Ik begon zo vriendelijk. De heer Hummels maakt een opmerking, misschien is het wel een open uitnodiging. Op zich is het prima om daar met elkaar het gesprek over te voeren op enig moment. Ik heb geen hekel aan lijstjes, maar ik vind dat we niet te snel een beeld naar buiten moeten brengen dat het financieel de betere kant opgaat, waardoor de zaken die in gang zijn gezet te snel worden teruggedraaid. De heer Hummels weet zelf ook hoe ontzettend ingewikkeld het is om te komen waar we zijn gekomen. Daar hebben we elf jaar lang met elkaar aan gewerkt. De laatste slagen die we de afgelopen jaren hebben gemaakt, waren daar onderdeel van. Het hoort bij het pakket. Dat geeft nu weer perspectief op de stad en de mogelijkheid om ambities te realiseren. Ik zei vanmiddag al: alles en iedereen staat er nog. Alle organisaties zijn er nog, alle besturen zijn er nog en de directies zijn nog steeds allemaal in positie. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): De heer Pauwels doet alsof het heel erg is om een keer iets anders te doen.

In het verleden hebben we een kanaal dichtgegooid. Wanneer gaat dat bijvoorbeeld weer bij het Kanaal Almelo-Nordhorn gebeuren? Ik vind het wat ingewikkeld dat hij heel selectief op dingen reageert. Ik ga met hem rond de tafel zitten en wij gaan samen een lijstje produceren. Ik vraag aan de voorzitter van de raad of dat toegestaan is, want het zou ook nog wel eens wat narigheid kunnen opleveren. Ik daag de heer Pauwels uit om samen een lijstje te maken. De heer BETE (Lijst fete): Ik ben blij dat de raad complimenten krijgt. Ik ben ook blij met de opmerking richting de SP over meedenken. In een interruptiedebat met de heer De Vries hebben wij al duidelijk gemaakt dat wij in principe over het idee Waterstad wel te spreken zijn. Ik vind het een mooi idee. Ons probleem ligtin het erin fietsen via een motie, zonder het goed te onderbouwen. Dan zegt de ene partij "enquête" en de andere zegt: direct morgen beginnen. Kan de heer Pauwels in de schorsing nadenken over een middenweg waarover een groot deel van de raad tevreden is? Wil hij daarover meedenken? Dan het lijstje van Langlus. De heer Langlus heeft niks verkeerds gezegd. Hij heeft alleen gezegd: er is nog geen structureel bedrag, er is nog geen nieuwe regering, we komen daar later op terug. Als er een regering is in Nederland, zijn wij er volgens mij allang niet meer.

Dan is het aan de toekomstige raad om te kijken of men wel of geen lijstjes maakt, of men bezuinigingen terugdraait of niet. We moeten geen stempel drukken met een lijstje van Langlus, want daarmee doet de heer Pauwels de wethouder tekort. De VOORZITTER: Dat is helder-. Ik heb de heer_P_auwels al _"ja" zien knikken_op de eerste_ vraag, maar misschien kan hij dat nog even bevestigen. De heer PAUWELS (VVD): Ik zal daar kort op antwoorden. Dat nadenken hebben we allang gedaan. Er ligt een gefaseerd plan en er komt een kredietvoorstel naar de raad. We gaan daarop een later moment nog over spreken. Almelo Waterstad is een gefaseerd plan dat gefaseerd doorgevoerd wordt over de jaren heen in een periode van 2022 tot en met 2028. De vraag is bij dezen meer dan positief beantwoord. We hebben het al gedaan. De heer BETE (Lijst fete): Ik heb het niet over mezelf. Het is duidelijk dat ik de afgelopen drie jaar best heftig oppositie heb gevoerd. Vooral een partij als de PvdA, waarmee de VVD de afgelopen jaren toch op de een of andere manier heeft samengewerkt, doet de heer Pauwels tekort door te zeggen: dit is het al, het is al gefaseerd, we hebben het al gedaan. Nee, er zijn genoeg leden inde raad die iets meer tijd willen nemen.

64

De VOORZITTER: Ik denk dat de heer De Vries op zijn hoede moet zijn als de PvdA door u in bescherming wordt genomen. De heer DE VRIES (PvdA): Ik Iaat het hierbij wat dit betreft. Ik vind het jammer dat de heer Pauwels het nodig vindt om dat schrikbeeld te cultiveren van een lijstje van Langlus, of hoe je het ook noemt. Ik vind het ook dom. Hoe komt hij erbij om dat hier nog een keer te benadrukken? De heer PAUWELS (VVD): Ik wil benadrukken hoe we met elkaar gezamenlijk aan het werk zijn voorde stad. De enige kanttekening die ik erbij heb gemaakt, is: laten we oppassen voor het te snel terug herstellen van taakstellingen. Die oproep doe ik. Ik wil graag de vrijheid nemen om dat te zeggen. Dat mag men van ons verwachten. Men heeft al elf jaar lang uit mijn mond, en daarvoor uit die van mijn voorgangers, kunnen horen dat het huishoudboekje financieel op orde moet zijn. Dat zullen we blijven zeggen en in dit geval doe ik dat nog een keer naar de heer Langlus, zonder het al te veel te framen. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Als we het over lijstjes hebben, ontstaat bij mij het beeld van lijstjes met Sinterklaas en verjaardagen. Daarmee organiseer je over het algemeen je eigen teleurstelling. Ik hoor de heer Pauwels zeggen: laten we niet van die lange lijstjes maken, maar laten we met elkaar gaan dromen over wat deze stad nodig heeft, zoals we dat met groen en blauw gedaan hebben.

De heer PAUWELS (VVD): Deze woorden zijn te mooi om in stilte voorbij te laten gaan. Dank. Die gezamenlijke droom hebben we samen beetgepakt en is verder uitgewerkt in het stuk dat vandaag voorligt. Ik denk dat mevrouw Ten Beldam het heel mooi samenvat. Dat is exact wat wij bedoelen. Wij zitten op dezelfde lijn. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Voorzitter! Ik houd dezelfde volgorde aan qua thema's. Ik heb er dit keer zes. Jeugdzorg. Ik heb niets gehoord over de aanbeveling die we hebben gedaan ten aanzien van het rekenkamerrapport, niet van de fracties en niet van het college. Daar staan bijzondere dingen in om te komen tot meer goede zorg tegen betaalbare prijzen. Wat kunnen we Ieren van elkaar? Economieen participatie. Dank voorde beantwoording van wethouder Maathuis en dank aan de PvdA en Lokaal Almelo Samen voor hun bereidheid om samen aan een initiatiefnota te werken om tot een inclusieve arbeidsmarkt te komen. Binnenstad. Het antwoord van de wethouder over de BIZ triggerde ons even. Wij hebben een verordening vastgesteld die betrekking heeft op de winkeliers, de ondernemers. Er werd gezegd dat de raad meteen uitsluitsel kreeg met betrekking tot vastgoedeigenaren, de pandeigenaren, maar krijgen we dan ook een raadsvoorstel daarvoor? Vorige keer was het ook al een spannend proces.

Ik ben blij dat wij in september kunnen spreken over het voorstel over de mogelijkheden van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek. Dat brengt mij bij een ander punt. Ik vind het niet erg -dus laten we het niet groter maken dan het is -maar als ik dit had geweten, had ik de tekst helemaal niet hoeven opschrijven. Ik merk dat ook bij andere fracties. Het geeft maar weer eens aan dater behoefte is aan een soort jaarplanning van waar het college mee bezig is en wat wij kunnen verwachten. Dat zou buitengewoon dienstig zijn in het ~~ BOB-proces. Dat scheelt mij in een andere hoedanigheid een hoop ellende en gemopper. Ik ben benieuwd hoe het met de jaarplanning staat. Mijn vijfde punt is misschien maar een klein puntje, maarde impact van de coronacrisis kan weleens heel groot zijn. De CDA-fractie vindt de activiteiten voor jeugd en ouderen prima, maar er is niet ingegaan op ons verzoek om ook te kijken naar een bijeenkomst om stil te staan bij de mensen die ons ten gevolge van corona zijn ontvallen en die ten gevolge van corona nog steeds diep in de ellende zitten, al is het maar vanwege het herstel. Mijn zesde punt, De jeugdzorg is van € 19 miljoen in 2015 gestegen met € 13 miljoen, ofwel naar € 32 miljoen in 2019. Ik hoorde de wethouder zelfs zeggen dat het nu € 34 miljoen is. 65

In zes jaar is dat een totale stijging van € 15 miljoen. Van het Rijk krijgen we € 7,8 miljoen. We hebben het gat eigenlijk al gedicht. Nu krijgen we € 7,8 miljoen. Daardoor krijgen we wat meer financiële armslag. Laten we daar heel zorgvuldig mee omgaan. Dat wil niet zeggen dat we nu weer terug moeten draaien wat we vijf jaar geleden bespaard hebben. We moeten kijken naar het heden en naar wat Almelo in de toekomst nodig heeft. Laten we op een zorgvuldige manier gebruikmaken van de financiële armslag die dit rijksbesluit betekent voor Almelo. Ik heb gezegd dat er een aantal heikele punten liggen, zoals de stijging van de kapitaallasten van de Nota kapitaalgoederen, het wegvallen van het dividend van Cogas, maar ook de effecten van de meicirculaire. Dan praat ik al over € 5,7 miljoen. Laten we ons niet rijk rekenen met die € 7,8 miljoen. Het geeft een beetje meer lucht, maar behoedzaamheid blijft nodig. Dan over het kaarsje van de heer Hummels. Ik heb geen kaarsje bij me, maar wij begonnen onze bijdrage al met het lichtknopje datje omschakelt zodat het niet zomaar donker is. Ik zou willen zeggen: het samenspel van donkeren licht onthult de schoonheid van het leven. Mijnheer Hummels, speciaal voor u. De heer TEEUW (Christenunie): Mevrouw Ten Seldam ging heel snel, maar ik wil een vraag stellen over het eerste punt. We gaan nog spreken over het rekenkamerrapport aver jeugdzorg.

Het valt mij op dat het CDA zich zorgen maakt dat in de jeugdzorg alleen de grote jongens overblijven. Daar ben ik het mee eens. Tegelijkertijd zie ik bij de PvdA juist een oproep om de systeempartijen inde benen te houden. Ik hoor graag een reflectie van mevrouw Ten Seldam. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Het gaat er de CDA-fractie vooral om datje goede selectiecriteria hebt, die niet verzanden in een grote bureaucratie, en dat je kwalitatief goede jeugdzorg overhoudt. Dat is het belangrijkste. Dat geldt eigenlijk ook voorde zorg die Wmogerelateerd is. We moeten aan de voorkant kwalitatief goede zorg regelen, niette bureaucratisch. Het moet niet zo zijn dat het zo bureaucratisch is dat bijvoorbeeld een jeugdcoach met een particuliere praktijk afhaakt omdat het veel te ingewikkeld is. Dat moeten we voorkomen. Het gaat mij erom dat de specialistische zorg bereikbaar en betaalbaar blijft. De heer DE VRIES (PvdA): Die systeempartijen, de grote jongens, hebben tijd en capaciteit om een nieuwe methode te ontwikkelen. Dat kost gewoon geld. Dat weten we allemaal. Kijk naar de farmaceutische industrie. Ook hier geldt datje alles kunt afknijpen, maar dat je ook de waarde van grote partijen als Ambiq en Karakter moet herkennen en erkent dat diagnostieken het verzamelen daarvan wat kost. Je moet investeren in nieuwe behandelwijzen.

Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Het beeld dat geschetst wordt dat alleen maar grote partijen zoals Ambiq innovatief kunnen zijn, weerleg ik. Ook het individu of de kleine particuliere praktijk of organisatie kan dat. Het gaat erom of je buiten de lijntjes kunt denken. Dat moet-nooit-een-doel op-zich-zijn. Je-hebt -altijd. promovendi._Het_ene__onderwerp_is___ innovatiever dan het andere. Het gaat erom dat we moeten blijven innoveren en -daarom pleit ik ook voorde aanbevelingen van het rekenkamerrapport -kijken wat andere gemeenten doen. Wij moeten het geld goed besteden, niet omdat wij het boekhoudtechnisch goed moeten doen, maar omdat het effect moet hebben bij de kinderen. Daarom vragen wij ons af of alles wat wij jeugdzorg noemen wel jeugdzorg is. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Voorzitter! Een aantal onderwerpen zijn al voorbijgekomen, maar ik grijp even terug naar de eerste termijn van onze fractie en de reactie die wij hebben gekregen van het college. De heer Langlus begon met een mooie inleiding. Hij was enthousiasten blij met de reacties uit de raad. Mensen zijn positief gestemd over de Perspectiefnota en het meerjarenperspectief zag er goed uit. Maar hij zei ook heel voorzichtig "broos". De fracties van VVD en CDA willen natuurlijk niet hebben dat de heer Langlus voor Sinterklaas gaat spelen, ook al zitten we in juli.

Om dat te voorkomen, wil ik benadrukken dat onze fractie van mening is - en we willen graag dat de heer Langlus dat straks uitspreekt -dat hij geen lijstjes moet gaan genereren zoals die waarde heren Hummels en Pauwels naar gaan keken, zoals net in een deal is besloten. Het is een taak van de raad om tijdens de begroting met initiatieven te komen, als ..

wij wat willen, met dien verstande dat er nog steeds risico's in de meerjarenbegroting zitten. Ook tijdens het proces en in de naweeën van corona kunnen we nog voor veel meer risico's komen te staan als gemeente. Onze fractie is blij met het meerjarenperspectief. Zorg datje de risico's afdekt waar mogelijk en ga geen geld op voorhand uitgeven waar onze gemeente en onze inwoners aan gewend zijn en op dit moment ook blij mee zijn. De heer BETE (Lijst fete): Politiek is keuzes maken. Daar is Democraten.Nu altijd heel duidelijk is. Als het om een zwembad, fysiek of andere dingen gaat, is er geld genoeg in Almelo. Dan wil de heer Gerritsen in één vergadering € 80.000, € 90.000 of € 100.000 structureel in 30 jaar meegeven. Waar is hij nu eigenlijk bang van met het geframede lijstje van Langlus? Misschien is het helemaal niet aan hem of aan mij, maar aan een volgende raad. Waar is híj bang voor? De burgemeester zei het al: 18 beslist. De heer Gerritsen heeft geen 18 en ik heb geen 18. Als er 18 zijn voor het lijstje van Langlus of ertegen, zien we het wel. De VOORZITTER: U legt mij betekenissen in de mond. U impliceert dat ik gezegd heb dat de meerderheid, welke meerderheid dan ook, een soort dictatuur kan voeren. Even voorde helderheid, want de dag is lang en de geheugens kort. Er moet niet blijven hangen dat ik dat gezegd zou hebben.

Ik heb het gehad over de besteding van de gemeentelijke middelen. De heer BETE (Lijst Cete): Een democratische meerderheid beslist in Nederland hoe de zaken gaan. De VOORZITTER: Uiteraard hoopt deze burgemeester dat u dat zo eenstemmig mogelijk doet. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Ik vond het leuk dat u even met elkaar een debatje hebt. De vraag die mij werd gesteld, ging heel concreet over het zwembad. Structureel doen wij een meerjarige investering die in de toekomst kosten zal besparen. We kunnen met eigen middelen daar een investering doen in het belang van Almelo en ook als regionale functie. En dan het lijstje. Als aan het einde van de rit de raad tientallen dingen die we vorig jaar met elkaar hebben vastgesteld, op een rij zet, zal de meerderheid op een bepaald moment kiezen. Maarde situatie is nog steeds zo dat wij een begroting moeten vaststellen met deze raad. Zoals ik het nu beluister - en daar moetje je soms bij neerleggen -tekent er zich een meerderheid af die tegen wethouder Langlus zegt: stop met voor Sinterklaas spelen, lever geen lijstjes aan, kijk naar het meerjarenperspectief, dek de risico's goed af en zorg niet voor toekomstige problemen. Wat de heer fete zegt, kan en wil ik niet onderbouwen en ondersteunen. Ik hoop dat hij vanavond eens zegt: meneer Gerritsen, ik ga met u mee, want dat toekomstperspectief wil ik tot maart volgend jaar ondersteunen.

De heer BETE (Lijst Cete): Ik heb vanmiddag al gezegd dat ik met redelijk veel dingen meega, maar als ik een keer met de heer Gerritsen meega, leert de ervaring dat ik heel voorzichtig moet zijn. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik begon zelf al te twijfelen aan het nut van mijn interruptie. Ik was verbaasd over de opmerking van de heer Gerritsen dat hij het bijzonder vindt dat twee raadsleden proberen om iets helder te krijgen. Ze gaan dat echt wel met de raad delen. Wat is zijn probleem? Waarschijnlijk komt hij bij de verkiezingen zelf ook met een lijstje. Het lijkt alsof hij moeite heeft met lijstjes. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Ik heb geen moeite met lijstjes, maar wel op de manier zoals het hier gepresenteerd wordt en naar mijn gevoel door de heer Langlus is toegezegd. Prima als raadsleden met elkaar afstemmen, maar dat betekent nog niet dat er een meerderheid is voorde lijstjes, afhankelijk van wat er wordt ingediend bij de begroting. Ik vind dat we ons meerjarenperspectief goed in de benen moeten houden en dat we ruimte moeten creëren om investeringen in de stad te doen. Laten we niet onverhoopt en klakkeloos dingen uit de kast halen en terugdraaien. Dat was mijn bijdrage naar aanleiding van het financiële perspectief. Ik hoop op een antwoord van de heer Langlus. 67

Dan de Vloedbeltverbinding. Onze fractie maakt zich daar ongerust over. We praten er hierover en er zijn signalen in de krant gekomen die zijn geuit. Er is een stevig punt neergezet. Onze fractie ondersteunt dat, maar ik ben benieuwd hoe er wordt gereageerd door de inwoners, die wonen aan de straat langs Oud Heracles en langs het Kolleveld. Is het niet verstandig om een keer met de inwoners daarin de buurtte gaan praten? Ik vermoed dat mensen niet goed inschatten wat het risico is en wat hun overkomt als daar straks een snelweg komt. Ik wil meegeven dat we wel naar een oplossing moeten, maar dat die niet ten koste mag gaan van de gemeente Almelo en haar inwoners. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Ik ben benieuwd welke inwoners de heer Gerritsen bedoelt. De bewoners van het Tusveld zijn er heel actief bij betrokken en nodigen ons veelvuldig uit. Diverse raadsleden en collegeleden zijn daar letterlijken figuurlijk met de benen door de modder gegaan. Of bedoelt hij inwoners die, als de in onze ogen verkeerde variant wordt gekozen, de dupe worden van de effecten daarvan? De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Ik ben misschien niet duidelijk geweest. Het komt erop neer dat dat voor ons de keuze is die voor ons negatief zou uitwerken, namelijk de variant waar wij tegen zijn.

Het verbaast mij dat die groep inwoners daar zich niet bewust is van wat er eventueel gebeurt als die variant door zou gaan, ongeacht wat onze burgemeester of wij daarvan vinden. Aan het eind van de rit heeft het effecten voorde inwoners daar. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Dan is het wellicht een ~ee~e goed idee om daar extra aandacht voor te vragen en te bieden als wij hier nog uitvoerig over te spreken komen en om hen die uitzendingen, die veel inzicht zullen bieden, te laten volgen. Goed idee, meneer Gerritsen? De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Helemaal mee eens. Wij moeten de inwoners betrekken bij eventuele positieve of negatieve gevolgen van alle keuzes die we maken. Om even terug te komen op het voorbeeld van het zwembad: daar zijn veel mensen bij betrokken. We hebben daarin de samenleving heel brede steun voor. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Ik proef uit deze discussie dat de heer Gerritsen betwijfelt of de bewoners zich wel realiseren wat er gebeurt. Heelt hij ook een beeld hoe hij die bewoners wakker kan schudden? Als je participatie wilt, zullen zij eerstop de hoogte gebracht moeten worden. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Dat is dezelfde vraag die ik net heb gesteld: hoe gaan we het doen, hoe gaan we het inrichten? Ik heb positief gereageerd op de laatste opmerking van mevrouw Ten Beldam met de bedoeling om de inwoners op de juiste manier te bereiken.

Ik heb geen pasklaar-idee om-een.brief-te-sturen of_op_bezoek.te gaan._ Daar_moet je afspraken over maken. Dan het afval, het nascheiden. Wethouder Van Mierlo had een fantastisch mooi betoog. Ik kan me vinden in het doel dat hij wil bereiken. Er zouden nog onderzoeken volgen en vragen díe gesteld zijn, worden nog beantwoord. Hij heeft gesproken over een aanbesteding en over Twence. Ik zou graag van hem horen dat het nascheiden op dit moment de beste methode is om het afval, zeker uit de PMD-bak, op de juiste manier te verwerken. In de toekomst kunnen we een keuze maken om met minder bakken verder te gaan in Almelo. De heer BETE (Lijst fete): Dit is een van de weinige punten waarop de heer Gerritsen en ik het bijna helemaal eens zijn. De toezeggingen die wethouder Van Mierlo in eerste termijn heeft gedaan, heeft geen enkele eerdere collega van hem ooit gedaan. Wanneer is de heer Gerritsen tevreden? Moet hij morgen met een antwoord komen? Hij heeft gezegd dat erin september een uitkomt van het onderzoek komt en dat we er dan over gaan spreken. Wat wil de heer Gerritsen? Wanneer moet het gebeuren? De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Ik heb in een eerdere interruptie gezegd dat ik voorde begroting graag keuzes wil maken. De vraag die ik net stelde, komt uit een ander

~3

perspectief. Ik heb die keurig beantwoord gekregen. Het kan zijn dat de heer fete dat anders heeft begrepen. Daarom probeer ik het nu nog een keer duidelijk te maken. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ik zocht al vijf minuten de aandacht. De heer Gerritsen vraagt of de wethouder wil bevestigen dat nascheiding de beste oplossing is. Ik heb de heer Gerritsen daarnaar gevraagd op dinsdagavond en hij zou mij nog wat rapporten sturen waaruit die conclusie blijkt. Ik heb niks gezien. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Het klopt dat ik gezegd heb dat ik die zou toesturen. Ik wil graag met de heer Buitenweg gaan zitten en die met elkaar doorscrollen. Als hij tijdens mijn betoog even gaat kijken op google, komt hij bij de gemeente Rotterdam terecht en dan kan hij zien dat nascheiding op dit moment perfect werkt. Je doet een onderzoek met een perspectief. Wethouder Van Mierlo heeft altijd gezegd dat nascheiding best een heel goede optie zou kunnen zijn. Ik vond dat in het verleden niet. Onze fractie heeft daar heel sterk in gezeten. Maar je merkt nu in de ontwikkelingen dat er veel meer mogelijkheden zijn. Mijn vraag richting de wethouder is of de ruimte en mogelijkheden er zijn en of hij die wil ondersteunen. Daar zou ik heel blij mee zijn en dan kunnen we bij de begroting een mooie conclusie trekken.

De heer BUITENWEG (Groen Links): Heel veel woorden van de heer Gerritsen, maar kan hij mij even die rapporten toesturen? De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Goed, dat is geen enkel probleem. Ik wil nog ingaan op het punt van de woningbouw. Wij maken ons daar druk om. Ik mis in het gedachtegoed het eigengrondprincipe. Ik heb daar geen antwoord op gekregen. We hebben heel veel gronden in Almelo die ons eigendom zijn. Dat betekent kleine kavels, grote kavels, verschillende kavels waar wij zelf activiteiten kunnen ontplooien, waar nog geen ideeën voor ontwikkeld zijn. Tijdens de Perspectiefnota 2020 en de begroting 2021 heb ik daarnaar gevraagd. Dat is bevestigd door de heer Langlus. Het college zou dat inzichtelijk maken en laten zien wat we met de gronden van de gemeente zouden kunnen doen. Ik hoor daar verder niks op terug. Aan het einde van de rit moeten we wel bouwen. Met 160 woningen per jaar gaan we het niet redden. Het college probeert een balans te vinden. We moeten stevig op de trommel slaan bij de provincie om meer ruimte te krijgen en ontwikkelingen te kunnen doen, maar dan moet er ook perspectief zijn. Met eigen grond kun je eerder beginnen dan met gronden die nog in bestemmingsplanprocedures lopen. Ik heb daarbij de vraag gesteld hoe het met de startersleningen zit.

Is dat budget op? Ik heb ín eerste termijn gevraagd: is er nog budget, kunnen we daar wat mee? Er zijn mensen die op dit moment die mogelijkheid willen hebben, omdat de huizenprijzen aan alle kanten de pan uitstijgen. Vooral in de categorie jongeren, met huizenprijzen vanaf € 180.000 tot maximaal € 220.000, is het op dit moment een drama. Ik hoor graag hoe het ermee staat. Ik kan zo nog wel even doorgaan tot aan zonneparken en dergelijke. De heer BETE (Lijst fete): In een interruptiedebat heeft de heer Pauwels een soortgelijke vraag gesteld aan wethouder Van Rees. Hij zei: om de onderhandelingspositie voor ons niet te gekte maken, moeten we daar heel voorzichtig mee omgaan. De heer Gerritsen zegt nu: we hebben eigen gronden en we moeten het doen. Heeft hij het interruptiedebat gevolgd en is hij het ermee eens dat we dat soort dingen niet in het openbaar moeten bespreken? Dat maakt onze positie als stad niet voordeliger. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Vorig jaar heeft onze fractie heel duidelijk gevraagd wat onze grondposities in de gemeente Almelo zijn die eigendom van de gemeente zijn. Het gaat er niet om dat het gronden zijn van tig hectare. Ik noem maar wat: een school die gesloopt is in Aadorp of locaties in de binnenstad die vrij zijn. Mensen moeten een perspectief kunnen zien waar zij eventueel iets kunnen ontwikkelen. Een heel simpel voorbeeld.

Mij is een vraag gesteld: ik zou in de binnenstad graag willen bouwen, is daar ruimte voor? Hoe zit het met Talamini? Is dat al verkocht of wordt daar gebouwd? Er zijn mensen die dat vragen. Mijn vraag is heel concreet: geef onze grondposities aan, wat ons eigendom is en waar wij activiteiten kunnen ontplooien. .•

De heer BETE (Lijst fete): Ik moet eerlijk toegeven dat ik het op een heel andere manier heb begrepen. Nu begrijp ik het. De heer GERRITSEN (Democraten.Nu): Afrondend ben ik heel blij met de sfeer hier vandaag. Ik zie dat een bepaalde balans wordt gezocht tussen een aantal fracties. Verschillen mogen er zijn. Daarom hebben we verschillende partijen. Ik zie het meerjarenperspectief en de begroting die wij gaan behandelen met veel vertrouwen tegemoet. De heer CETE (Lijst fete): Voorzitter! In het interruptiedebat met wethouder Maathuis zei ik: kom op, u doet net alsof er honderden mensen naar Almelo en het zijn er maar 20, 30 of 40. Ik zei nog: ikken ze niet. Toen zei mevrouw Ten Seldam: ikken ze wel. Zij brengt mij altijd aan het denken, dus toen dacht ik: ikken ze wel. Ik ben van mening dat allen die van buiten Almelo met recht op een uitkering naar Almelo komen, oud-Almeloërs zijn. Ik heb genoeg voorbeelden in mijn eigen omgeving gevonden. Mensen die uit Almelo zijn vertrokken, maar die hun werk of hun partner hebben verloren of die zijn gescheiden. Het zijn mensen die hier terugkomen en op een of andere manier hier een sociaal netwerk hebben. Een bijstandsfamilie leeft ongeveer van € 300 tot € 400 per maand vrij te besteden. Ik ga er niet vanuit dat een bijstandsfamilie in één keer van de ene hoek in Nederland naar de andere gaat trekken.

Ik snap het frame van de VVD hierin wel, maar er zijn genoeg andere mogelijkheden waarbij we een betere winst voor stad en volk kunnen halen. Laten we dit niet continu framen om het ideaal van de VVD te kunnen realiseren. Laten we niet doen alsof we honderden sociale huurwoningen meer in Almelo hebben. Dat is niet het geval. Wat had de voorliggende Perspectiefnota eigenlijk voorgesteld als we het huizenvraagstuk niet hadden, Waterstad er niet in hadden staan? Dan hadden we volgens mij vandaag geen enkele discussie gehad. Dat maakt een Perspectiefnota goed. Als je minimaal ambitieus bent, is de kans maximaal dat je slaagt, heeft een collega-raadslid in het verleden tegen mij gezegd. Is dat erg? Nee, als er maar duidelijkheid is. De vraagstukken zijn gesteld en er komt op een of andere manier een antwoord op. Ik zie dat collega's toenadering zoeken en vinden. Nu een reactie naar de burgemeester. Ik vind het moeilijk om die politiek correct te verwoorden. Als ik niet reageer op zijn betoog, verloochen ik mezelf. Als ik zonder onderbouwing reageer op zijn betoog, loop ik het risico dat hij zegt dat ik te verga. De VOORZITTER: Eris eerst een interruptie van de heer Pauwels. De heer PAUWELS (VVD): Ik heb een korte vraag.

De heer fete roept en passant dat de instroom van mensen van buitenaf, die gebruikmaken van sociale huurwoningen dan wel het sociale systeem, in zijn beleving bijna allemaal oud-Almeloërs die na een familiedrama elders terugkeren naar de stad. 1k-zal-niet-_zeggen-.wat_ik-daarvan vind. ls.hij_het_ermee eens dat er een rapport ligt dat vrij onomstotelijk de correlatie weergeeft tussen het aanbod van sociale huurwoningen en een daarmee samenhangend geheel van gebruikmaken van de sociale voorzieningen? Kent hij dat rapport? Wil hij een reactie geven wat hij daarvan vindt? Of weerlegt hij dat rapport? De heer BETE (Lijst fete): Dit is een typisch voorbeeld van waar ik altijd met de VVDfractie in beland. Ik refereer aan de voorzitter, die zei: probeer elkaar alsjeblieft niet te overtuigen op punten waar dat toch nooit lukt. De heer Pauwels en ik weten dat we elkaar hierin nooit kunnen overtuigen. We zitten hier al jaren over te vechten. Als hij het framet als een lijstje van Langlus, ga ik hem, zijn fractie en zijn wethouder vragen hoe hij dat onderbouwt. Hij komt met rapporten. Als ik nu zou vragen welke rapporten hij bedoelt en of hij die heeft bestudeerd, zal hij keihard "ja" zeggen, maar daar heb ik mijn twijfels ook over. Ik geloof hierin. Daarom zeg ik het.

Ik zeg niet dat het directe familiaire banden zijn, maar ik kan me heel goed verplaatsen in mensen die van een uitkering leven. Ik weet dat je voor € 300 tot € 350 per maand niet zomaar van de ene stad naar de andere verhuist. De heer Pauwels framet dat. Ik ben dat niet met hem eens. Hij kan er honderd onderzoeken tegenaan gooien. Hij kent me langer dan vandaag. We gaan elkaar hierin niet overtuigen. Dat neemt niet weg dat ik het 70

continu ter discussie breng. Hij doet net alsof dat aantal van 2.000 niet te realiseren is omdat er honderden mensen naar Almelo komen. Ik blijf dit bestrijden. De heer TEEUW (Christenunie): De analyse van de heer fete is interessant. We hebben het net even nagezocht. Van iedereen die in de bijstand instroomt, komt 27°/a van buiten. Wat voor mensen zijn dat en kennen we die? Zoals we deze stad met het bouwen van huizen voor de rijken geen ander profiel geven, zullen we dat ook niet doen met het slopen van sociale woningen. Dan komen we weer op de discussie die we eerder hadden: hoe krijgen we het profiel van deze stad anders? Is de heer fete dat met mij eens? De heer BETE (Lijst fete): Ik ben het daar absoluut mee eens. Politiek is ook een vak en de kunst om de uiterste hoeken van verschillen te vinden. Godzijdank vinden we in Nederland uiteindelijk polderend de middenweg. Vandaag is een mooi voorbeeld van waar we mee bezig zijn. De heer AKSE (SP): Ik ben benieuwd of de heer fete weet - en misschien weet de heer Pauwels het anders wel -welk erkend bureau dit rapport heeft gemaakt. De heer BETE (Lijst Cete): De heer Akse en ik zijn al elf jaar collega's. Hij kan mij bijna nooit betrappen op onderbouwing met rapporten en onderzoeken. Ik doe het meestal met emotie, gevoel en mijn eigen verstand. Ik sta met beide benen in de samenleving.

Degenen die rapporten noemen, zijn verantwoordelijk als zij dat doen. Ik was niet degene die een rapport benoemde. De heer AKSE (SP): Ik kan hem wel wat wijzer maken. Er is namelijk geen erkend technisch bureau mee bezig geweest. Het is een intern rapport van wat samengeraapte cijfertjes, dat in één keerde conclusie trekt dat er een verband bestaat tussen een beroep doen op sociale voorzieningen en het huren van sociale huurwoningen. De heer BETE (Lijst fete): Zonder te weten of de heer Akse of de heer Pauwels gelijk heeft, zegt mijn hart dat de heer Akse gelijk heeft. Kan ik het onderbouwen? Nee. Ik ga naar een volgend punt. Ik ga heel voorzichtig het debat met de burgemeester voortzetten. Hij zegt zwart, ik zeg wit, of andersom. Gaat het er mij om dat hij gelijk heeft of dat ik gelijk heb? Absoluut niet. Wat mij meer triggert, is dat de burgemeester de laatste anderhalf jaar - en hij is een meester met woorden, hij zegt het heel mooi -continu zegt: raad, hier gaat u niet over, raadsleden, dat mag u niet. Daarmee zoekt hij voor mij continu de grens op. Ik ben er hard mee bezig. Ik heb nog geen antwoorden. Ik ga in het zomerreces mij hier heel goed op beraden en met collega's in gesprek. We gaan zeker een politiek beraad houden, maar ik zit te denken aan een onderzoek naar de tevredenheid in ons ambtelijk apparaat.

Hij doet heel luchtig over 200 mensen die zijn vertrokken, maar ik maak me daar zorgen om. Nogmaals, het gaat niet om zijn gelijk of om mijn gelijk. Het gaat mij om de stabiliteit van de gemeente Almelo. Hij is straks weg, ik ben straks weg, maar het apparaat moet een fundering zijn om alle fouten uit het verleden niet meer te herhalen. Als de heer Stork iets wil vragen, moet hij dat via een interruptie doen. Dan zal ik proberen het uitte leggen. Vooral als het niet binnen onze politieke kleur valt, kunnen wij hard door de bocht gaan. Ik ben daar zelf ook heer en meester in. Dat verwijt ik niemand. Ik denk dat dat mijn strijd gaat worden de komende maanden. Ik heb het ook gevraagd aan wethouder Van Mierlo, maar hij heeft er geen antwoord op gegeven. Hij bestrijdt fraude en dat moet hij vooral blijven doen, maar uiteindelijk is het enige wat hij zegt: van een kale kip kun je niets plukken. Dat vraag ik niet. Ik zeg: u bestrijdt fraude, wat heeft u binnengehaald? Dezelfde discussie heb ik lang geleden al met de heer Maathuis gevoerd. Hij heeft fraude bestreden, maar wat heeft het ons opgeleverd? Hoe heeft hij het onderbouwd? Had hij algoritmes zoals de Belastingdienst? Ik krijg geen antwoorden. Ik ben maar een eenmansfractie. Ik weet wat ik wel of niet kan, maar godzijdank mag ik dankzij onze Grondwet op zijn minst mijn bedenkingen uiten.

Of een meerderheid van de raad hierin meegaat of niet, of we transparant bestuur willen zijn of niet, of de bestuurscultuur een voorbeeld is, zoals de burgemeester het benoemt, of dat het een ramp is, zoals ik het benoem, dat Iaat ik open. Maar niks maar dan ook 71

niks zal mij tegenhouden om al mijn bevindingen te blijven benoemen en te blijven vechten voor het wélzijn van Almelo en de Almeloërs. Ik ben vandaag eigenlijk heel lief tegen een paar wethouders. Dan de lijst Langlus. Ik weet dat hij straks in tweede termijn interrupties krijgt, maar van mij krijgt hij al carte blanche. Hij was in mijn ogen open en eerlijk. Hij wordt neergezet als Sinterklaas - er komen verkiezingen aan -maar mijn zegen heeft hij al. Het zou de heer Pauwels, gezien zijn collegialiteit voor coalitiepartijen en college van de afgelopen jaren, sieren om het framen een beetje te verzachten. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Ik waardeer het grote vertrouwen dat de heer Cete in de heer Langlus heeft. Ik zei al tegen de heer Pauwels dat lijstjes kunnen leiden tot teleurstellingen. Ikken de heer Langlus als een behoedzaam portefeuillehouder Financiën. Is de kans niet aanwezig dat de heer fete hier nu net zijn eigen teleurstelling heeft georganiseerd? De heer CETE (Lijst f ete): Ja, maar dat is toch leven? Met de kennis van nu, zeggen wij altijd. Als ik nu terugkijk wat ik in de afgelopen drieënhalf jaar of mijn hele leven al heb fout gedaan ... Met de kennis van nu is dat makkelijker. Ik heb dit gezegd en op dit moment voel ik het zo. Dan ben ik misschien over zes maanden teleurgesteld, maar ik kan niet in de toekomst kijken.

Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Als de heer fete dan boos wordt, spreek ik hem aan op deze woorden. De heer BETE (Lijst fete): Ik ken mevrouw Ten Beldam niet anders. Daarvoor blijven we elkaar kritisch volgen. Ik wacht het af. De heer DE VRIES (PvdA}: Ik heb de woorden van de heer fete gehoord. Ik ben het niet met alles oneens, maar ik herinner hem aan een belofte. Mevrouw Ten Beldam heeft afgelopen dinsdag gezegd dat hij heeft teruggeblikt. Dit is de Perspectiefnota en de heer fete zou vandaag ontvouwen wat zijn perspectief is. Ik heb het nog niet gehoord. De heer BETE (Lijst Cete): Maar ik was ook nog niet klaar. In politieke zin ben ik het niet zo vaak eens met betogen van de heer Pauwels, maar nu daagt hij mij echt uit. Zijn algemene beschouwingen waren niet slecht. Hij zegt dat dik € 200 miljoen bezuinigd is. Hiervoor trok hij het altijd naar de VVD toe, maar hij is nu gelukkig zo collegiaal om toe te geven dat raad en college het in meerderheid hebben gedaan, ook de vorige besturen. Tijdens de bezuinigen van € 200 miljoen is het ons als stad gelukt om een nieuw stadhuis, een versterkt kanaal en binnenstadsontwikkelingen te realiseren. De-DOORZITTER:-Ik-ga-u-even onderbreken. Het_is_een antwoord op een interruptie. U moet nu echt wel tot een antwoord op de vraag komen. U bent inmiddels ruim over uw eigen tijd heen. De heer BETE (Lijst fete): Het idee van Waterstad is niet erg.

Het idee van het zwembad is niet erg. Maar als we terugkijken, wil ik ook heel voorzichtig de toekomst inkijken. In plaats van duizenden woningen in één keer te realiseren, wil ik er tientallen realiseren. In plaats van € 12,4 miljoen Waterstad in een Perspectiefnota realiseren, wil ik het misschien in tienen delen en realiseren. In plaats van een Trommel in de binnenstad alleen te verven, zou ik die willen veranderen. In plaats van alleen naar de bijstandsgerechtigden te kijken als cijfers, wil ik ze als mensen zien. In plaats van dat extra middelen voor zorg als geld wordt gezien, wil ik het in de toekomst zien als ontiegelijk kwalitatieve inzet voor onze mensen. In plaats van in geld te denken, wil ik in de toekomst in mensen denken. Nogmaals, ik weet mijn plaats. Ik ben een eenmansfractie. Ihave adream, Ihave a dream. Soms komt het overeen, maar soms heeft men een ander standpunt. De heer WIERTZ (D66): Voorzitter! Ik kan het kort houden. Ik zou naar aanleiding van de eerste termijn nog heel veel kunnen zeggen, maar mijn indruk is dat heel veel van deze 72

discussies de afgelopen maanden al hebben plaatsgevonden. Ikweet dus niet of dat nog heel zinvol is. In de eerste termijn leek er een soort opening te zijn. De financiële handrem kan eraf. De vraag is nog waarvoor. Waterstad is een mooi plan. Het is geen nieuw idee. Ik sloeg vorige week het masterplan van zeventien jaar geleden nog eens open. Ook daarin stonden Almelo Waterstad en groen en blauw al benoemd. Ik kan me vinden ín wat de heer De Vries erover zei: de timing is wel wat beroerd. Wij hebben ook moeite met de enorme verhoging van de precariobelasting. Mijn fractie is ook teleurgesteld over het antwoord inzake de cultuur. Het college spreekt zichzelf tegen. De wethouder zegt: het is voldoende gestoffeerd, we geven veel subsidie. Maar dat is een beetje in strijd met wat er in de Perspectiefnota staat, namelijk dat de instellingen het moeilijk hebben en dat er een risico is dat het culturele aanbod verschraalt. Dat is toch niet hetzelfde? Een aantal fracties heeft gepleit voor investeringen in de openbare ruimte. Wij kunnen ons dat goed voorstellen. Eerder is ook gepleit voor een inclusieagenda. Dat geldt ook voorde openbare ruimte. Ik heb al eens eerder de suggestie gedaan om zelf eens in een rolstoel door de binnenstad te gaan. Dan merkje dat onze openbare ruimte niet altijd is ingericht voor mensen met een beperking.

Ik kreeg deze week een mail van iemand die in een scootmobiel zit. Hij zei: op die fietspaden stuiter ik van de ene naar de andere kant. Het is vandaag gegaan over een inclusieve arbeidsmarkt, maar ik zou hopen dat het ons ook lukt om de openbare ruimte zo in te richten dat we echt een inclusieve samenleving kunnen zijn. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Voorzitter! Ik begin bij wethouder Langlus. Hij zei dat we op eigen kracht uit dit financieel debacle zijn gekomen. Hij zei in dezelfde zin: niet dankzij de provincie, de regio of de buurgemeenten. Hij zei daarbij "verre van dat". Wat bedoelde hij daarmee? Dan kom ik bij wethouder Maathuis en het XL Park. Het eerdozen van industrieparken staat ter discussie, niet alleen hierin de stad, maar ook in de media en in de landelijke politiek. Er gaan nu geluiden op dat er toch weer sturing moet komen vanuit de rijksoverheid op de ruimtelijke ordening. Hoe denkt hij daarover? De bijstandsgerechtigden werden genoemd in verband met het bestand. Bij de woningbouw werden ze genoemd door wethouder Van Rees. Bijstandsgerechtigd zijn, is niet alleen geen werk hebben. Het komt vaak voort uit verslaving, ziek zijn, psychische problemen. We zullen daar anders naar moeten kijken dan alleen maar denken dat het bestand ooit op nul komt. Eris een groep mensen die daar nooit uitkomt. Dat moetje accepteren.

Er zitten ook mensen in die misschien in de WIA hadden moeten zitten, maar nu bij de gemeente zitten. Die discussie moet je op landelijk niveau voeren. De heer WIERTZ (D66): Mijn interruptie heeft betrekking op de verdozing. Ik snap het punt van de heer Buitenweg, maar je zou ook kunnen kijken hoe we het bedrijventerrein zo kunnen inrichten dat het er wel aantrekkelijk uitziet. Op die manier kun je toch een bedrijventerrein hebben en een hoop werkgelegenheid naar Almelo halen. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Daar heb ik weleens over nagedacht. Ik zag laatst een documentaire over Hongkong. Daar zit zo'n grote doos onder de grond: zes etages onder de grond. Dat is natuurlijk heel duur. Je kunt hem ook half onder de grond stoppen en de bovenkant met zand bedekken. Dan heb je een mooie heuvel die je kunt beplanten. Er zijn meer opties om het beeld van verdozing tegen te gaan. Als je nu van Wierden komt rijden, is het een vreselijk gezicht, al die blokkendozen. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): De heer Buitenweg zegt: dan doen we er een mooi deksel op. Dat was niet de bedoeling. Ik wil reageren op de uitspraak hoe we op eigen kracht uit het dal zijn gekropen. Heeft de heer Buitenweg niet het idee dat het helemaal niet op eigen kracht is gebeurd, maar mogelijkerwijs zelfs ten koste van de Almeloërs? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Die stelling kun je ook innemen, maar die woorden 73

heeft de heer Langlus niet gebruikt. Daarom noemde ik de woorden die hij gebruikte: de regio, de provincie en de buurgemeenten. De heer TEEUW (Christenunie): In het verleden richtten we ons er vooral op om de meest kansrijken uit de bijstand te krijgen. Eris bewust vanuit de raad beleid gekomen voor jonge gezinnen. Hoor ik de heer Buitenweg nu zeggen dat er een groep is die we moeten afschrijven omdat we daar toch niks meer mee kunnen? De heer BUITENWEG (GroenLinks): Dat vind ik wel vrij oneerbiedig. Ik zou nooit het woord "afschrijven" gebruiken. Dat doe je bij een auto en niet bij mensen. Je kunt mensen die langdurig psychische problemen hebben of die langdurig verslaafd zijn, wel sociaal activeren tot vrijwilligerswerk of andere dingen, maar niet tot een betaalde baan, zoals hier beoogd wordt. Dat gaat echt niet werken. Accepteer nou gewoon dat er zo'n groep is en streep die van het lijstje van 2.000 af. De heer TEEUW (Christenunie): Maar we moeten er wel wat mee. Dan zijn we het eens. De heer BETE (Lijst fete): Ik vind die dozen niet prachtig maar ook niet lelijk. Als de heer Buitenweg een keuze moet maken tussen werkgelegenheid en het niet optimale kunstzinnige uitzicht, wat zou hij dan kiezen? Zo'n uiterlijk is per persoon anders. Wat de heer Buitenweg als een doos ziet, zie ik als een kunstwerk. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Mijn bezwaren gaan nog iets verder.

De vorm van de dozen kun je misschien nog wel mooi maken, zoals de parkeergarage hierachter ook mooi gemaakt is. Het gaat ook om het gebruik van de grond. Er gaan in de toekomst weinig mensen in die dozen werken. Albert Heijn heeft een groot magazijn voor de toelevering van de supermarkten. Daar werkt bijna niemand, alleen nog een verdwaalde ICT'er, die de computers Iaat draaien. Dan heb je het gehad. De heer BETE (Lijst fete): Als we het zo bekijken, moeten we de innovatie van de afgelopen honderd jaar ook weggooien, want dan hadden we de kolenmijnen met dezelfde redenatie open moeten houden en de textielfabrieken ook. Het wordt innovatieveren het brengt qua personeel misschien niet zo veel op als honderd jaar geleden, maar het blijft toegevoegde waarde hebben voor Almelo. Dat het voorde heer Buitenweg niet het juiste uiterlijk heeft, snap ik. Ik wil nog iets over de bijstand zeggen. In het granieten gedeelte zitten mensen die heel erg ziek en afhankelijk zijn. Als ze door het UWV worden gekeurd, komen ze eerst in de WIA, maar na vijf jaar komen ze in de IVA. Ik denk dat dat de toekomstige oplossing voorde bijstandsgerechtigden is.

Heeft de heer Buitenweg hierover met zijn landelijke partij gesproken of zullen wij een keer samen de landelijke overheid_ vragen om de verantwoordelijkheid voor __ ----— hetgranieten bestand bij ons weg te halen? Dat scheelt voor ons allemaal wel wat. De VOORZITTER: Ik waardeer dit soort interrupties op de inhoud, maar we moeten oppassen dat die niet leiden tot gesprekken die de hoofdspreker helemaal uit balans halen of de eenheid in het debat verstoren. Anders gaat het alle kanten op. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Ik kan heel kort reageren, De heer Cete vraagt naar mijn landelijke partij. Wij zijn van mening dat ervoor sommige groepen een basisinkomen moet komen. Dat is misschien antwoord op zijn vraag. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Mijn interruptie sluit daarbij aan en bij de kritiek op de aanpak van mensen die afhankelijk zijn van de gemeente, bijvoorbeeld door een uitkering. Gaat het erom dat er een realistische aanpak is met meer maatwerk in plaats van mensen gedwongen naar werk zien te krijgen? De heer BUITENWEG (Groen Links): Ik vind datje moet aansluiten bij wat mensen willen. Die discussie hebben we hier weleens eerder gevoerd bij de verplichte tegenprestatie. De groep 74

die ik bedoel, is niet in staat om een betaalde baan te accepteren. Dan moetje met andere middelen, met maatwerk, perspectief bieden, maar niet pressen tot iets wat die mensen nooit kunnen, waardoor ze worden afgestraft. Ik was bij de sociale huur. Een teveel aan sociale huurwoningen wordt gezien als aantrekkende werking. De wethouder zei: ze komen van west naar oost, omdat er in het westen te weinig woningbouw is. Dat heeft volgens mij alles te maken met het VVD-beleid in de Tweede Kamer. Een andere oorzaak kan zijn - en veel partijen hebben dat hier gewild -een Karelskamp, een Dímenz. Mensen gaan, als ze uit de Karelskamp of uit Dimenz komen, in de stad op zoek naar een woning. Dat heeft ook effect op de woningbouw. Ik ben daar niet tegen, maar het is niet zo dat mensen alleen van buitenaf komen. Dan het bevaarbaar maken van het Kanaal Almelo-Nordhorn. Wij vinden de timing verkeerd. Niet nu, stel het even uit. Vandaar het amendement om het on hold te zetten. GroenLinks is nooit tegen bevaarbaar maken, maar dan wel van het hele kanaal, tot Nordhorn dus. In het verleden had je hier Waterweg Terug, een club van Ben Harstra. Sommige mensen zegt dat nog iets. Ik heb het in onze bijdrage gehad over eenzaamheid. Ik ben tevreden met het antwoord dat de coalitie Erbij over voldoende middelen beschikt om een aantal dingen te kunnen doen en activiteiten te organiseren.

Een punt daarbij heeft te maken met de AVG. Je mag waarschijnlijk niet zomaar mensen aanmelden voor iets zonder dat ze daar zelf van op de hoogte zijn. Het CDA zei iets over het stimuleren van zonnepanelen op daken. Mevrouw Ten Seldam dacht dat te kunnen doen of dat het verplicht kan worden dat daken een goede constructie hebben. Volgens mij is het heel moeilijk om dat te realiseren, maar je zou mensen kunnen verleiden door een lagere grondprijs: een lagere grondprijs als u uw dak belegt met zonnepanelen; zo niet, dan betaalt u de hoofdprijs. Dan het punt van de houtstook. Op de website zag ik laatst een melding over hout stoken in de zomer in de tuinen. Misschien kan die boodschap worden uitgebreid naar het stoken van hout binnenshuis, zodat mensen op de hoogte zijn van de risico's daarvan. Wethouder Van Rees sprak over de binnenstad en over de aanpak van de GrotestraatNoord en -Zuid. Daar loopt nog een onderzoek naar parkeren, want dat werkt nu belemmerend voor het ombouwen van winkels en andere panden tot wooneenheden en appartementen. Soms is de eis "parkeren op eigen terrein", maar dat gaat niet altijd. Wanneer kunnen we dat onderzoek verwachten? De motie "Niet maaien in mei" werd afgeraden. Er wordt nu gezocht naar extra geld voor groenonderhoud, ook in de Perspectiefnota.

Misschien is het wel goedkoper om het op die manier te doen en dan te koppelen aan ecologisch groenbeheer. Je kunt op andere punten besparen en dat geld inzetten voor waar je wel behoefte aan hebt in het beheer. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Ik weet niet of ik de heer Buitenweg goed verstaan heb. Gaf hij aan dat het niet maaien in mei goedkoper is of vraagt hij of het goedkoper is? Ik heb de indruk - en ik heb links en rechts wat gegoogeld op advies van de heer Gerritsen -dat niet maaien in mei over het algemeen duurder is. Wat zei hij precies? De heer BUITENWEG (Groen Links): Ik zei dat het goedkoper zou kunnen zijn. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Maar hij weet het zelf dus niet? De heer BUITENWEG (Groen Links): Nee, ik weet het niet zeker. Maar ik heb wel gegoogeld en daaruit blijkt dat andere gemeenten die ecologisch groenbeheer doen, het goedkoper doen dan voorheen. Er zijn wel mogelijkheden, maar het gaat allemaal heel planmatig. Je moet het niet hap-snap doen. Over de moties van GroenLinks inzake de bomenevaluatie en het geschikt maken van wegen voor 30 km werd gezegd dat daar ambtelijk geen capaciteit voor is. Ik constateer dat er wel heel veel capaciteit was voor het onderzoeken het uitrekenen van het bevaarbaar maken van het kanaal. Dan kom ik bij de burgemeester. Ik heb hier Omgevingswet neergezet, maar weet niet goed waarom. Volgens mij is hij daar wel verantwoordelijk voor.