Jaarverantwoording 2025 - bijlage 1 - Definitieve jaarverantwoording 2025

2.1.1.4 Prioritaire opgaven Stedelijke Ontwikkeling Uitvoeringsagenda Stadsontwikkeling De eenheid Stedelijke Ontwikkeling heeft in 2025 gefocust op het langjarig bestendigen van haar prioritaire opgaven. Deze prioritaire opgaven zijn ondergebracht in diverse projecten en ontwikkelingen. Voor deze projecten en ontwikkelingen wordt hieronder omschreven welke stappen er in 2025 zijn gezet. Binnenstad Een sterke binnenstad realiseren gaat over het compacter maken van het kernwinkelgebied, het vergroten van de aantrekkelijkheid van het centrum, hoogstedelijk wonen en het versterken van water en groen. Afgelopen jaar zijn er in dat kader voor onze binnenstad weer belangrijke stappen gezet, mede ter uitvoering van de in 2018 opgestelde Koers voor de Binnenstad. Stadskade In september 2024 heeft de gemeenteraad een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor het opstellen van een stedenbouwkundig plan. In samenwerking met stedenbouwkundig bureau De Zwarte Hond en het projectteam is in 2025 gewerkt aan de uitwerking van het stedenbouwkundig plan. Dit stedenbouwkundig plan, inclusief de bijbehorende grondexploitatie en de toekomstige financiële investeringsopgave, is in januari 2026 door de gemeenteraad van Almelo vastgesteld. Hiermee is het project gereed om in 2026 door te gaan naar de vervolgfase.

Stimuleringsfonds en vastgoedregisseur Het netto percentage leegstaande panden binnen het werkingsgebied van de leegstandsverordening lag in 2025 tussen de 11% en 12%, een relatief stabiele situatie ten opzichte van 2024. De verwachting is dat dit percentage in 2026 licht gaat stijgen. Dit benadrukt de noodzaak van maatregelen en samenwerking om verdere leegstand tegen te gaan en herbestemming te stimuleren. Hiervoor is een vastgoedregisseur binnenstad actief. De vastgoedregisseur speelt een centrale rol in de communicatie met vastgoedeigenaren over leegstaande panden. Dit omvat gesprekken over de leegstandsproblematiek, mogelijke tijdelijke invullingen, transformatieopties en beschikbare subsidieregelingen zoals het Stimuleringsfonds. Binnen het Stimuleringsfonds zijn de gevelsubsidie, het transformatiefonds, de vestigingssubsidie, de verplaatsingssubsidie en de startsubsidie samengebracht. In 2025 overtrof het aantal aanvragen voor het Stimuleringsfonds het totaal beschikbare budget, wat de populariteit, het succes en het belang van het fonds benadrukt.

25

Fietsparkeren in de binnenstad De gemeenteraad heeft in november 2024 ruim 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een tweejarige pilot om het fietsparkeren in de binnenstad te verbeteren. In 2025 is het gastheerschap in de fietsparkeergarage nabij het Amaliaplein tijdens uitgaansuren een succes gebleken, de veiligheid in en rond de garage is toegenomen en bezoekers waarderen dit sterk. Het nieuwe Fietsdepot is in 2025 geopend en operationeel. De aanpassingen in de openbare ruimte volgen begin 2026. Groot Gravenkwartier De herinrichting van Grotestraat Noord is in 2025 afgerond. Binnen de Rijkssubsidie Impulsaanpak Winkelgebieden is in 2025 de planvorming voor twee woningbouwprojecten gereedgekomen en is de ruimtelijke procedure opgestart. Er is ook gestart met de voorbereiding van het woningbouwproject op het gemeentelijke plot aan de Hagengracht. Daarnaast zijn de inrichtingsprincipes voor de herinrichting van de Hagengracht uitgewerkt. De voorbereiding voor het ontwerp start in 2026. Dit geldt ook voor de nieuwe voorgevel van het Hofkeshuis. Twee panden met een Startbouwimpuls zitten in de bouwfase en oplevering wordt in 2026 verwacht. Voor een derde pand is de herontwikkeling vanuit de Startbouwimpuls vanwege een beroepsprocedure vertraagd. Met diverse eigenaren is in 2025 gesproken over transformatie danwel het opknappen van panden.

Vanuit die gesprekken worden er in 2026 nog twee tot vier transformaties verwacht. Visie openbare ruimte binnenstad De uitgangspunten voor de Visie openbare ruimte binnenstad (Vorb) zijn in oktober 2025 vastgesteld door het college. In 2025 is de Vorb na een intensief en uitgebreid participatietraject met diverse interne en externe stakeholders in de stad in concept gereed gemaakt. De Terrassenvisie gaat onderdeel uitmaken van deze Vorb. Hierover lopen gesprekken met o.a. horeca en andere belanghebbenden. Gratis parkeren In september 2024 heeft het college besloten over het gastvrij parkeren, waarbij de bezoeker aan de binnenstad 2 uur gratis kan parkeren op donderdag, vrijdag en zaterdag in de parkeergarages in de binnenstad (P1, P2, P3, P9 en P14). De maatregel is in 2025 aantoonbaar succesvol gebleken vanwege meer bezoekers, hogere economische activiteit en een positieve waardering van ondernemers. Het budget is onvoldoende om de regeling tot eind 2026 door te zetten door hogere derving dan begroot. Binnenstadsmanagement De samenwerking in de binnenstad is in 2025 gecontinueerd. Het onderzoek naar een nieuwe overlegstructuur van het binnenstadsmanagement, als onderdeel van de Koers Binnenstad, is uitgesteld. Omgevingsplan Binnenstad Om de wijziging van het omgevingsplan voor de Binnenstad voor te bereiden is op 2 oktober 2025 een voorbereidingsbesluit genomen.

Deze geldt voor 1,5 jaar. Hiermee worden ongewenste ontwikkelingen voorkomen en kan met een omgevingsvergunning medewerking worden verleend aan ruimtelijke ontwikkelingen die passen binnen de (nieuwe) beleidsuitgangspunten. Er is een start gemaakt met de voorbereiding van de wijziging van het omgevingsplan en er is een risicoanalyse opgesteld ten aanzien van het wegbestemmen van bepaalde bestemmingen. Voor de beleidsterreinen detailhandel, horeca, cultuurhistorie (panden) en woonzorg worden nieuwe beleidsuitgangspunten geformuleerd. Deze zullen onderdeel uitmaken van het omgevingsplan. Almelo Centraal Na vaststelling van de Ontwikkelvisie Almelo Centraal in 2024 is er gestart met de uitwerking per ontwikkelgebied: Westerdok, Achter de Molen en Kerkelanden. In 2025 zijn hiervoor circa twintig werkateliers en meerdere participatiemomenten georganiseerd. Tijdens deze ateliers zijn de plannen, onder begeleiding van een stedenbouwkundig bureau, samen met ontwikkelaars, woningcorporaties, ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties, verder uitgewerkt. Verschillende bijeenkomsten in de deelgebieden hebben hieraan bijgedragen en er is met de gemeenteraad een wandeling gemaakt door het toekomstige Kanaalpark.

In 2025 heeft voormeld proces geleid tot vaststelling van de stedenbouwkundige plannen en grondexploitaties voor Westerdok en Achter de Molen en vaststelling van de visie voor het Kanaalpark. Voor Westerdok en Achter de Molen is ook het ontwerp Omgevingsprogramma ter inzage gelegd. Voor Kerkelanden heeft de gemeenteraad op 24 juni 2025 ingestemd met een krediet van 10,2 miljoen euro voor de uitwerking, voorbereiding en uitvoering van drie deelgebieden in Kerkelanden. Daarnaast zijn in 26

het kader van de gebiedsontwikkelingen diverse panden in Almelo Centraal aangekocht, waarvoor de gemeenteraad eerder een voorkeursrecht had gevestigd. Voor de ontwikkelgebieden zijn ook diverse subsidies ontvangen, waaronder WBI- en SPUK-middelen vanuit het Rijk. Daarnaast is in 2025 een succesvolle erfgoedsubsidieaanvraag voor Achter de Molen ingediend bij het Rijk. Het Waterschap en de Provincie Overijssel dragen eveneens financieel bij, waardoor de totale subsidiebijdrage voor Almelo Centraal in 2025 met 1,2 miljoen euro is gestegen naar 14,6 miljoen euro. Naast financiële bijdragen leverden verschillende partners op hun eigen manier in 2025 een inhoudelijke bijdrage aan Almelo Centraal. Zo hebben studenten van Saxion onderzoek gedaan naar de herbestemming van de huidige rechtbank en is er een intentieovereenkomst gesloten met Cogas over de verdere ontwikkeling van de Cogas Campus als onderdeel van Achter de Molen. Gedurende het jaar zijn diverse ministeries op bezoek geweest en is een partnerevent georganiseerd, waarbij met circa 75 ontwikkelaars, bouwers en beleggers de investeringsmogelijkheden in Almelo Centraal zijn besproken. Herstructurering Ossenkoppelerhoek In het najaar van 2025 is voor de herstructurering van Ossenkoppelerhoek een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Er is gestart met de uitwerking van de toekomstvisies en ontwikkelstrategieën.

In nauwe samenwerking met de woningbouwcorporaties worden de visies, opgaven, kansen en prioritaire projecten uitgewerkt. Ook heeft een wijkbrede participatieavond plaatsgevonden. In de toekomstvisie zal onder andere aandacht zijn voor de relevante opgaven uit de perspectiefnota. In 2026 wordt de laatste hand gelegd aan een doelgroepenonderzoek voor de wijk. Na afronding van het doelgroepenonderzoek en verwerking van de participatie-inbreng kan de ontwerptoekomstvisie worden afgerond en nadere uitvoering worden gegeven aan de prioritaire opgaven. Nieuwe woonlocaties en woningbouw op ontwikkellocaties In juni 2025 zijn de gebiedsvisies Aalanderveld, Aadorp en Bornerbroek door de gemeenteraad vastgesteld. Hiermee is het beleidsmatig kader vastgelegd voor de verdere gebiedsontwikkelingen. In het kader van actief grondbeleid is er in 2025 een gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd voor deze gebiedsontwikkelingen. Eind 2025 kwamen de eerste grondaankopen in Aadorp en Aalanderveld tot stand. Binnen Aalanderveld is voor de ontwikkeling van de Parkbuurt de eerste fase overgedragen aan de ontwikkelaar en is er bouwrijp gemaakt. De bouw zal in 2026 starten. Daarnaast is de omgevingsvergunning voor de realisatie van vier woonwagens verleend. Voor Buitenplaats ’t Hag is er gestart met de nieuwe openbare verkoopprocedure en is het ontwerp-TAMomgevingsplan ter inzage gelegd.

Het noordelijke deel van de Schelfhorstdwarsweg is aangewezen als locatie voor tijdelijke huisvesting van Oekraïners en daarvoor is een grondexploitatie vastgesteld. De verdere uitwerking van de gebiedsvisie Leemslagen is on hold gezet in verband met besluitvorming over de inpassing van een verdeelstation van TenneT. XL Businesspark 2 Op 4 februari 2025 heeft de gemeenteraad het TAM-Omgevingsplan XL Businesspark 2 en de bijbehorende grondexploitatie vastgesteld. Daarmee is de belangrijkste stap gezet op weg naar realisatie. Omdat er beroepsschriften zijn ingediend bij de Raad van State is het afwachten wanneer het plan onherroepelijk wordt. In 2025 is gewerkt aan de overeenkomst met RWS voor aanleg van de brug en zijn voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd voor de totstandkoming van het Breeam Excellent certificaat voor gebiedsontwikkelingen. Ook zijn voorbereidingen gestart voor de realisatie van een e-HUB om toekomstige energievoorzieningen veilig te stellen. De overeenkomst wordt in 2026 getekend. Een eerste eigendom (woonhuis) is verworven binnen de door de gemeenteraad vastgestelde aanvullende eisen om geen risicovolle investeringen te doen. In het geval van een enkel woonhuis is aankoop goed mogelijk gebleken. Om ook in 2026 - met name agrarische bedrijven - te kunnen verwerven zullen de voor- en nadelen van verwerving steeds worden afgewogen.

27

2.1.2 Programma Sociaal en Vitaal 2.1.2.1 Meerjarige programmaopgaven In het programma Sociaal en Vitaal is in 2025 intensief samengewerkt met zowel interne als externe partners om de programmavisie te realiseren langs de drie centrale lijnen. De focus lag daarbij op preventie en het versterken van algemene voorzieningen, zodat inwoners met een lichte ondersteuningsbehoefte tijdig en adequaat geholpen kunnen worden. De inzet vond plaats in nauwe afstemming met de eenheid Uitvoering Sociaal, waarbij de bezuinigingsopgave en de beweging die we binnen het herontwerp sociaal domein samen met de partners willen maken steeds als uitgangspunt zijn genomen. Ondertussen zijn een aantal activiteiten uit het programma ook structureel verankerd binnen de lijnorganisatie. Daarnaast zijn de eerste concrete stappen gezet richting de overgang van IZA/GALA-middelen naar het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (=AZWA), waarmee wij de opgebouwde en versterkte ketensamenwerkingen in deze periode zouden kunnen continueren en borgen.

2.1.2.1.1 Mentaal veerkrachtige inwoners Strategisch doel 1: Onze kwetsbare inwoners redden zich beter met minder hulp van de overheid en ze zijn mentaal weerbaarder en veerkrachtiger. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2025

Omschrijving

Mentaal Gezond Almelo – het ecosysteem mentale gezondheid

In Almelo werken we aan een andere manier van (samen)werken en een betere verbinding tussen het sociaal- en het (geestelijke) gezondheidsdomein via de Regiegroep Mentaal Gezond Almelo (Dimence, Menzis, Federatie Eerstelijnszorg Almelo, Mens door Mens, Avedan, Tactus, De Klup en gemeente).De projectleiding MGA lag in 2025 bij Twentse Koers. In 2025 hebben drie Veranderateliers op de onderwerpen ‘consultatie’, ‘zelfregie en herstel’ en ‘verkennend gesprek’ (VG) elk een werkplan opgeleverd. Naar aanleiding daarvan is een pilot gestart met het VG. Dit heeft een aantal waardevolle aandachtspunten opgeleverd voor de verdere implementatie. Voor het over en weer gebruik van elkaars expertise zijn door het Veranderatelier Consultatie werkafspraken gemaakt. Aan de verdere interne uitrol daarvan wordt nog gewerkt. Voor zelfregie en herstel, zie punt hieronder. In 2025 hebben we verder in regionaal verband gewerkt aan het transformatieplan Mentaal gezond Twente, dat eind 2025 is vastgesteld door o.a. alle 14 Colleges van B&W. De hierboven genoemde ontwikkelingen waarmee we de afgelopen jaren in Almelo via Mentaal Gezond Almelo al voorop liepen zijn hierin vastgelegd en kunnen via dit plan voorzien worden van Rijksbudget voor onze inzet. Bijvoorbeeld op de reeds ontwikkelde producten als verkennend gesprek en de consultatiefunctie.

In Almelo hebben we met Mens door Mens al een aantal jaren een zelfregie en herstelcentrum dat voldoet aan de tien kenmerken van laagdrempelige steunpunten zoals geformuleerd binnen het IZA. In 2025 zijn twee adviezen opgeleverd voor de doorontwikkeling van zelfregie en herstel; door het Veranderatelier (zie hierboven) en door Mens door Mens. Het doel van de doorontwikkeling is dat meer mensen gebruik kunnen en willen maken van het zelfregie- en herstelaanbod, om zo de zelfredzaamheid en veerkracht van mensen te vergroten, minder te medicaliseren en ervoor te zorgen dat minder mensen (langdurig) in de ggz belanden. In zowel de visie van Mens door Mens als het advies van het

Zelfregie en herstel – doorontwikkeling inloopvoorziening

28

Activiteiten 2025

Implementeren actieplan eenzaamheidsbestrijding samen met KomErbij Almelo.

Omschrijving Veranderatelier komt de behoefte aan een expertisepunt naar voren, voor verdere professionalisering van het vak ‘ervaringsdeskundige’ o.a. door scholing en uitwisseling. Mens door Mens neemt dit mee in de doorontwikkeling, waarbij samenwerking met en afstemming tussen de organisaties die met ervaringsdeskundigheid werken een vereiste is. De doorontwikkeling wordt in 2026 verder opgepakt, mede in het kader van de lokale invulling van het transformatieplan Mentaal Gezond Twente. Ook hiervoor kunnen we via het transformatieplan Mentaal gezond Twente Rijksbudget ontvangen. Een regionaal dekkend aanbod van laagdrempelige inlooppunten/zelfregie en herstelcentra is onderdeel van het eind 2025 vastgestelde regionale transformatieplan Mentaal Gezond Twente. In het werkplan voor 2025 lag de focus op bewustwording van onze inwoners over eenzaamheid en wat zij voor elkaar zouden kunnen betekenen. • Hoi campagne; twee weken lang hebben matrixborden in de stad het belang van een klein gebaar voor onze inwoners getoond. En is campagnemateriaal naar alle sociale partners, lagere scholen, ondernemers in de binnenstad verzonden en via digitale kanalen verspreid. • Week tegen de eenzaamheid; In de week tegen de eenzaamheid is elke dag een straatactie aan de Hoi campagne gekoppeld. Welke nogmaals tijdens de kerstmarkt is herhaald.

Ook is in de wijkkamers aan elke deelnemer een kaartje met bordje en bestek uitgedeeld, waarmee zij iemand in hun buurt konden uitnodigen om een keer mee te gaan naar de wijkkamer. Tevens is ingezet op de bewustwording bij de professionals door: • De workshop over eenzaamheid op het congres Goed Bezig • Het volgen van een e-learning van de professionals van Avedan over eenzaamheid. Ten slotte is gefocust op het beter bereiken en helpen van onze inwoners die zich eenzaam voelen: • Activiteiten; via het eigen sociale kanaal van de Coalitie zijn doorlopend alle activiteiten van de aangesloten organisaties gecommuniceerd. • Duo-fietsen; Sinds september staan, verspreid over de stad, 4 duofietsen die gratis te lenen zijn door inwoners die niet (meer) zelfstandig kunnen fietsen, maar wel in beweging willen blijven, naar buiten gaan en sociaal contacten onderhouden. Samen met familie, vrienden of hulpverleners kunnen zij nu op een toegankelijke manier genieten van een fietstocht. Sindsdien worden alle fietsen van KomErbij elke week enkele keren uitgeleend. • Ontmoetingsplaats ’t Groenedael; Ondertussen is de ontmoetingsplek een vaste waarde. Het aantal deelnemers is weer licht gestegen en er is een continue bezetting en deelname over het jaar heen.

Er zijn twee lezingen georganiseerd over rouwverwerking en mede door de gecontinueerde samenwerking met de Hagedoorn zijn er twee extra rouwgroepen opgericht. Bovendien zijn diverse deelnemers doorverwezen naar andere inloopvoorzieningen van de coalitiepartners. • Join Us; In 2025 is gestart met JoinUs, een wetenschappelijk onderbouwde aanpak tegen eenzaamheid onder jongeren. Join Us 29

Activiteiten 2025

Leeflab

Tejo-huis - Mentale gezondheid jeugd

Omschrijving biedt jongeren groepsgewijs een veilige omgeving waarin zij sociale vaardigheden en veerkracht ontwikkelen. In Almelo is gestart met 2 groepen en wordt Join Us uitgevoerd door Avedan op de locatie van het Tejo-huis. In de wijk de Riet werken we vanaf 2024, gefinancierd vanuit de SPUK GALA middelen, met het Leeflab. In 2025 is de preventieve werkwijze verder onderbouwd en vertaald naar concrete werkwijzen in de wijk. Diverse interventies zijn ontwikkeld en in de praktijk getest en doorontwikkeld op basis van signalen van inwoners en professionals. Een belangrijke interventie is de inzet van straatacties als outreachende werkwijze. Hierbij werken professionals uit het sociaal domein samen met bewoners aan het versterken van veerkracht, sociale samenhang en leefbaarheid in kwetsbare straten. Via gestructureerde huis-aanhuisgesprekken worden signalen, vragen en behoeften opgehaald en waar mogelijk direct opgepakt of doorgeleid. Dit versterkt vroegsignalering, vergroot het bereik van ondersteuning en draagt bij aan het versterken van informele netwerken in de wijk. De aanpak wordt cyclisch toegepast met voor- en nametingen en periodieke herhaling. De mooie resultaten die hier nu al zichtbaar zijn worden weergegeven in de paragraaf Indicatoren. Daarnaast is binnen het wijkteam de functie van veerkrachtcoach verder ontwikkeld en ingezet.

De veerkrachtcoach ondersteunt inwoners die door life-events tijdelijk kwetsbaar zijn geworden bij het hervinden van stabiliteit en regie. De ondersteuning is laagdrempelig, zo kort mogelijk en zo lang als nodig, en gericht op het versterken van eigen mogelijkheden en netwerk. De veerkrachtcoach werkt nauw samen met andere professionals binnen en buiten het wijkteam, waaronder jeugd- en gezinsondersteuning, werk en participatie, leerplicht en ambulante begeleiding. Ook vervult de veerkrachtcoach een waakvlamfunctie in situaties waarin nog geen indicatie is afgegeven, aanvullende nabijheid nodig is naast lopende zorg, of na afronding van ondersteuning om terugval te voorkomen. De monitoring en effectmeting is en wordt uitgevoerd door Saxion Hogeschool via kwantitatieve en kwalitatieve metingen. De uitkomsten worden benut voor verdere doorontwikkeling van het Leeflab en als onderbouwing voor mogelijke uitbreiding van de aanpak naar andere wijken. Het TEJO-huis is een laagdrempelige inloopvoorziening voor jongeren tussen de 10 en 20 jaar waar jongeren (zowel op locatie als digitaal) met vragen of problemen op het gebied van mentale gezondheid terecht kunnen. Vrijwilligers met een professionele achtergrond in mentale ondersteuning en zorg bieden de jongeren begeleiding. In 2025 heeft het TEJO-Huis laten zien een waardevolle aanvulling op het bestaande aanbod in Almelo te zijn.

Zij hebben dit jaar in totaal 795 jongeren bereikt, waarvan 158 met individuele gesprekken. Zowel een deel van de jongeren die op de wachtlijst staan bij de GGZ als een deel van de jongeren die reeds in begeleiding zijn bij de GGZ, blijken door hun ondersteuning bij het TEJO-Huis de GGZ-hulp minder of zelfs in het geheel niet meer nodig te hebben. Het Tejo-huis is inmiddels als algemene voorziening overgedragen van het programma naar de lijn en opgenomen in het vaste aanbod algemene voorzieningen. JIM; in 2025 zijn we binnen Almelo gestart met het trainen van onze coaches Jeugd en Gezin in de JIM-methodiek, zodat zij jongeren beter 30

Activiteiten 2025

Aanpak Licht Verstandelijke Beperking (LVB)

Dementievriendelijk Almelo - Doorontwikkeling activiteiten thuiswonende mensen met dementie

Omschrijving kunnen ondersteunen bij het betrekken van een vertrouwde mentor uit hun eigen netwerk. Deze trainingen worden in 2026 vervolgd, waarmee we de toepassing van JIM structureel willen versterken binnen onze werkwijze. Startpunt Jeugd (oude werktitel jeugdhuis); In 2025 is ingezet op de samenwerking tussen wijkteams en specialistische jeugd GGZmedewerkers om middels een gezamenlijke screening te voorkomen dat jongeren onnodig op de wachtlijst komen voor specialistische jeugd GGZ. In situaties waarin specialistische hulp toch nodig is, is tussentijds onderzocht welke lichtere vorm van hulp al een bijdrage kan leveren aan de hulpvraag van de jongere. Een projectleider vanuit Twentse Koers heeft in 2025 in een adviesrapport de omvang van de problematiek in beeld gebracht en een aantal concrete aanbevelingen gedaan. In Almelo komt problematiek gerelateerd aan een licht verstandelijke beperking (LVB) relatief vaak voor, maar wordt niet altijd als zodanig herkend. Daardoor krijgen mensen met een LVB niet altijd tijdige en juiste ondersteuning. De concrete aanbevelingen zullen in 2026 verder worden geïmplementeerd. In 2025 is daarnaast de pilot “Versterken zelf- en samenredzaamheid voor mensen met een LVB gestart”. Dit is een pilot die de gemeente samen doet met organisaties voor de begeleiding van mensen met een LVB, JP van den Bent en Aveleijn.

Door te werken volgens de Sociale Netwerkstrategie (SoNeStra) wordt de zelf- en samenredzaamheid van inwoners met een LVB en hun netwerk versterkt. De professional binnen het sociaal domein fungeert als ondersteuner van zelfredzaamheid en helpt de inwoner actief om de regie over het eigen leven te nemen, waardoor de afhankelijkheid van zorg en ondersteuning geleidelijk kan afnemen. De pilot loopt tot medio 2026. ZonMW project doorontwikkeling activiteiten thuiswonende mensen met dementie; Via een subsidie van ZonMW zijn in 2024 en de eerste helft van 2025 diverse activiteiten georganiseerd gericht op verlichting van de mantelzorgers van mensen met dementie. Bij de Klup draaide het project “Mix en Match”. En via IMEAN draaiden, meer gericht op mensen met dementie die een migratieachtergrond hebben, de activiteiten “Alzheimer theehuis” en “Ontmoetingsgroep en beweegtuin”. Daar waar de activiteiten positief uit de evaluatie kwamen (deskundigheidsbevordering bij de doelgroep en hun kinderen (Alzheimer theehuis Imean) en het lotgenotencontact (De Klup)) worden deze voortgezet. Dementievriendelijk Almelo; Om Almelo meer Dementievriendelijk te maken zijn voor medewerkers van de gemeente Almelo en voor onze inwoners tien GOED - trainingen georganiseerd (116 deelnemers). Drie trainingen zijn bij de Ouderenvereniging Almelo georganiseerd.

GOED staat voor Geruststellen, Oogcontact, Even meedenken, Dank je wel en Doen. Daarnaast hebben de professionals van onze grootste welzijnsorganisatie ook allemaal een cursus gevolgd en is dit ook aan de vrijwilligers aangeboden, met als resultaat dat de samenwerking met casemanagers dementie is versterkt. Wijkkamers dementievriendelijker In 2025 is een subsidie aangevraagd door Avedan samen met de gemeente om de wijkkamers (o.a. ook de wijkcentra) dementievriendelijker te maken. Deze aanvraag is gehonoreerd, wat betekent dat in 2026 facilitaire aanpassingen worden gedaan op locaties om deze dementievriendelijker in te richten voor bezoekers. 31

2.1.2.1.2 Gezond en vitaal Strategisch doel 2: Onze inwoners zijn zich bewuster van de noodzaak om gezond en vitaal te leven. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2025

Omschrijving

Voortzetten en uitbreiden preventieagenda op thema’s gezondheid en vitaliteit.

Vanuit de theorie van positieve gezondheid weten we dat de basis voor de ondersteuning van een goede gezondheid in meerdere domeinen (zorg, welzijn, sport etc.) kan liggen. Om werkelijk invulling te geven aan preventie over de domeinen heen, is het creëren van organisatie- en domein-overstijgende ketens van groot belang. Leefstijlmakelaar; De leefstijlmakelaar is steeds meer een vast onderdeel geworden van laagdrempelige voorzieningen die in de wijk beschikbaar zijn voor mensen die behoefte hebben aan een verbetering van leefstijl. Ze organiseert hiertoe wandelingen in de buurt en is actief als nazorg voor deelnemers van Gecombineerde Leefstijl Interventie-groepen, valpreventie, nationale wandeluitdaging en is betrokken bij de wijkkamers. En ze werkt nauw samen met de buurtsportcoach volwassenen. Zij bevindt zich in een breed netwerk van verwijzers en aanbieders. In 2026 zal een evaluatie plaatsvinden, waarbij de rol van de diverse betrokken functies in de ketensamenwerkingen nader bepaald gaat worden. De Nationale Diabetes Challenge heeft in 2025 een naamsverandering ondergaan om nog meer mensen uit te dagen te gaan bewegen. De naamwijziging naar Nationale Wandel Uitdaging (NWU) heeft er in Almelo toe geleid dat er een extra groep wandelaars is gestart. In 2025 zijn 6 groepen (van 20-25 personen) gestart met een wandelprogramma van 10 weken.

Aan het eind van de wandelperiode bekijkt de leefstijlmakelaar samen met de inwoner naar een passend vervolg (doorgaan met de bestaande wandelgroep of aansluiten bij één van de andere wandelgroepen (verschillende niveaus) of warme overdracht naar een sportvereniging). Naast de 6 reguliere groepen is in samenwerking met de Turkse stichting en met ondersteuning van de Bas van de Goor Foundation een migrantengroep opgestart. In alle wijken is buurtsportwerk beschikbaar. Met het sportakkoord II is nog sterker dan voorheen de verbinding tussen sport en gezondheid gelegd. Met de uitbreiding van de ruimte binnen de brede regeling combinatiefunctionarissen gezondheid, sport en cultuur is er meer flexibele capaciteit beschikbaar voor het stimuleren van sport en bewegen door volwassenen en ouderen. Leefstijlcongres Goed bezig; Bijna 200 professionals die dagelijks betrokken zijn bij het welzijn en de gezondheid van onze inwoners, kwamen op 27 maart bijeen in het Heracles Stadion. Deze bijeenkomst was een gelegenheid om elkaar beter te leren kennen, kennis uit te wisselen en diverse workshops te volgen. Deze proeverij was een groot succes en smaakte duidelijk naar meer. Pact Scheiden zonder Schade; 2025 is het jaar van borging geweest voor het pact Scheiden zonder Schade. Het aantal partners is stabiel, en de volgende activiteiten zijn vanaf 2026 structureel opgenomen in het 32

Activiteiten 2025

Omschrijving aanbod van onze partners: de dienstverlening van Villa Pinedo, het digitale loket waar mensen vragen kunnen stellen, de website en het buddyproject. In de voorgaande jaren is er een vruchtbare samenwerking ontstaan tussen het programma Weg met de wachtlijsten van Samen Twente en het Almelose Pact. De regionale bijeenkomst “Scheiden zonder schade” in het najaar was qua opkomst en waardering een succes. Helaas hebben de deelnemende gemeenten er niet voor gekozen om het regionale project voort te zetten. Daardoor blijft het Almelose pact een lokaal initiatief. In samenwerking met Beter Wonen is in 2025 het “Oudershuis Almelo” voorbereid, een tijdelijke woonvoorziening voor gescheiden ouders. Met deze woonvoorziening wordt rust in de gezinssituatie gecreëerd. Met een samenwerkingsovereenkomst zijn taken, verantwoordelijkheden en financiën geregeld. Ook is er een plan voor monitoring en evaluatie opgesteld om het effect op rust, stabiliteit en het voorkomen van zware jeugdhulp te volgen. Het “Oudershuis” wordt begin 2026 geopend.

Integraal gezondheidsbeleid

Valpreventie

Of wij of onze partners bezig zijn met de uitvoering van de aanpak van leefbare wijken en dorpen, de inrichting van de verrijkte schooldag of de uitvoering van onze plannen in de openbare ruimte, we merken dat de bevordering van gezondheid in brede zin hierbij steeds meer een rol speelt. Op deze manier geven wij in Almelo steeds meer invulling aan de opdracht om te werken aan het terugdringen van gezondheidsverschillen met inzet van vele beleidsterreinen. Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) heeft de gemeente de opdracht om te werken aan een integraal gezondheidsplan. In het licht van de komende vergrijzing en ontgroening, gevoegd bij een zorgsector die nu al zwaar onder druk staat en nauwelijks kan voldoen aan de vraag van de bevolking, is het hard nodig dat er gewerkt wordt aan preventieve gezondheid en het terugdringen van de gezondheidsverschillen. Dit kan alleen maar effectief zijn als gezondheid benaderd wordt als het resultaat van de onderliggende factoren. Er is daarom een integraal plan van aanpak opgesteld. Het plan is gericht op 13 verschillende onderdelen waarvoor de middelen vanuit de brede SPUK worden ingezet. De uitvoering hiervan is in 2023 van start gegaan en voortgezet in 2025. De raad is, conform de motie ‘’Zicht op de inzet en resultaten van tijdelijke financiële middelen”, via een uitgebreide rapportage op de hoogte gebracht.

Valpreventie wordt uitgevoerd door de fysiotherapiepraktijken die aangesloten zijn bij het Fysiocollectief Almelo. De GALA middelen voor valpreventie worden enerzijds ingezet om bestaande valrisico's te verkleinen, anderzijds om zo veel mogelijk valrisico's te voorkomen. Er zijn door het Fysiocollectief Almelo in 2025 250 intakes valpreventie gedaan en er hebben 20 groepen met gemiddeld 8 deelnemers succesvol gedraaid. Het Sportbedrijf Almelo gaat bij iedere interventie langs om deelnemers te infomeren over mogelijk vervolgaanbod met als doel de deelnemers in beweging te laten blijven en anderen te ontmoeten. Ook zijn er in 2025 weer meer fysiotherapeuten geschoold die de gecertificeerde valpreventiecursussen mogen geven. Daarnaast: • was er in 5 wijken een netwerkbijeenkomst; 33

Activiteiten 2025

Omschrijving •

JOGG – kind naar gezond gewicht

Terugdringen gezondheidsverschillen in relatie tot wijkopgaven

Samenwerking ZGT – Perfect Fit

Voortzetting project Zorg en technologie

was er tijdens de nationale week van de valpreventie een evenement in de IISPA waar ruim 200 ouderen zich lieten informeren en actief meededen met de val- en sportactiviteiten. • is de wervingsfolder herdrukt en op vindplaatsen uitgedeeld. Eind 2025 is de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht geïmplementeerd. De rol van centrale zorgverlener wordt door een verpleegkundige van de jeugdgezondheidszorg uitgevoerd. Deze professional zit in het (zorg)netwerk rondom jonge en schoolgaande kinderen. De keten die zo ontstaat vertoont grote overeenkomsten met de keten rondom kansrijke start. Almelo is sinds 2022 JOGG-gemeente. Onder het motto samen voor een gezonde jeugd, gezonde toekomst in Almelo zijn in 2025 de lopende acties uit 2024 voortgezet en geïntensiveerd: • gezonde sportomgeving: in 2025 hebben 7 nieuwe verenigingen zich daarvoor ingezet. • samenwerking met Plus supermarkt; • smikkelweken en meer bewegen via kinderopvang. Daarnaast zijn een aantal nieuwe acties gestart: • Een beweegtas voor kinderopvangorganisaties (een tas met attributen en uitleg over verschillende sport- en spelvormen) • Op 2 scholen hebben peuters en kleuters tijdens de wandelvierdaagse-week hun eigen wandelvierdaagse gehad. • Nijntje pleintje in het zand; tijdens Beach Almelo was dit een sport/spelprogramma gericht op de allerkleinsten waar een aantal kinderopvangorganisaties gebruik van hebben gemaakt.

• Op 11 scholen is een nieuwe manier van testen en toetsen van motoriekontwikkeling en leefstijl ingevoerd. Deze methode geeft inzicht op individueel, klas en schoolniveau. Op wijkniveau is de ABCD-methode (Asset Based Community Development) verder uitgerold met inzet van GALA-middelen. Een aanpak die inzet op de kracht van bewoners en gemeenschappen. Zo kunnen we aansluiten bij de energie die er in de wijk is en werken aan de veerkracht in de wijk. Daarnaast hebben wij activiteiten ondersteund die op wijkniveau de vitaliteit van inwoners bevorderen. Zo werd een buurtrestaurant en fitkookclub in De Riet ondersteund en werden ouderen die gebruik wilden maken van de motoriekroute in het Schelfhorstpark ondersteund door een fysiotherapeut. De laatste activiteit wordt via wijkwaardebonnen voortgezet. Er is sprake van een verdieping van de samenwerking met de ziekenhuisgroep Twente. Het ZGT is een belangrijke partner in diverse ketens van zorg en welzijn, op lokaal en regionaal niveau. In 2025 heeft de samenwerking geresulteerd in een subsidie ten behoeve van de ontwikkeling van Perfect Fit, een app die bedoeld is om mensen met (beginnende) diabetes te ondersteunen opdat ze een gezonde leefstijl ontwikkelen. De ontwikkeling van de app is onderdeel van een promotietraject van de UT Twente. In 2025 hebben we de uitprobeerservice via de Technologie en Zorg Academie voortgezet.

We zijn in het laatste kwartaal gestart met een pilot inzet robotstofzuiger bij huishoudelijke ondersteuning (HO). 20 inwoners met een HO-indicatie hebben een robotstofzuiger in bruikleen voor een periode van 3 34

Activiteiten 2025

Omschrijving maanden. Met de pilot willen we antwoord vinden op een aantal vragen: - Welk effect de inzet van een robotstofzuiger op de zelfredzaamheid en vrijheid van de inwoner heeft; - In hoeverre de inzet van een robotstofzuiger tijdswinst oplevert t.o.v. stofzuigen door een HO-medewerker; - Ervaart de huishoudelijke hulp vermindering van lichamelijke belasting door de inzet van de robotstofzuiger. In het Sluitersveld hebben we deelgenomen aan het Move it festival waar we inwoners kennis hebben laten maken met verschillende zorg- en sociale technologie die kunnen ondersteunen bij het langer zelfstandig wonen.

2.1.2.1.3 Kansengelijkheid jeugd Strategisch doel 3: Onze 0-23 jarige Almeloërs groeien gezonder en vitaler op en ze ontwikkelen hun talenten beter. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt Activiteiten 2025 Omschrijving Steunouders

Doorontwikkeling Kindcentrum (KC) met KCpartners Lokale coalitie "Rijke schooldag basisonderwijs / School en omgeving"

In 2023 opgezette samenwerkingsstructuur 12-18 jarigen voortzetten en uitbouwen

In 2025 zijn er 25 matches gemaakt. Van deze matches zijn de eerste effectmetingen gemaakt door Steunouder NL in september 2025. De effectmetingen hebben een duidelijke besparing laten zien door afschaling van het aantal uren hulpverlening, voorkomen van uithuisplaatsing, pleegzorg, etc. Steunouders is ondertussen dan ook als vaste algemene voorziening in de lijn geborgd. In veel KC’s is de ouderkamer in ontwikkeling, een kamer waar ouders informatie en activiteiten kunnen vinden over opvoeden en school. Ook heeft de werkgroep KC een Kindcentrumgids ontwikkeld. Deze wordt in 2026 gepresenteerd. In 2025 is aan acht basisscholen subsidie toegekend vanuit de laatste subsidieronde van School en Omgeving. Binnen de coalitie – bestaande uit de schoolbesturen Varietas, Viadere, kinderopvang Humankind, stichting Avedan Welzijn en de gemeente Almelo – is verder gebouwd op de stevige basis die in voorgaande jaren is gelegd. De jarenlange ervaring met de werkwijze van IKC Actief vormt nog steeds het fundament. Deze aanpak biedt een gestructureerd programma in samenwerking met de buitenschoolse opvang, gericht op sport, cultuur, techniek en mentaal welbevinden. In 2025 is een aanbod van tien uur per week per school gedraaid, waarvan gemiddeld de helft van de leerlingen gebruik maakt.

Dankzij een succesvolle landelijke lobby, waarin ook de goedlopende uitvoering in Almelo een belangrijke rol heeft gespeeld, is het programma inmiddels structureel gefinancierd. Dit creëert ruimte voor schoolspecifieke invulling en het toevoegen van beroepsoriëntatie, waardoor het aanbod nog beter aansluit bij de behoeften van leerlingen en de context van de school. Door deze structurele borging is de continuïteit van het naschoolse programma ook na afloop van de huidige subsidieregeling – eind schooljaar 2027/2028 – gewaarborgd. In 2025 is het netwerk 12–18 jarigen verder doorontwikkeld op basis van de in 2023 opgezette samenwerkingsstructuur. Het gezamenlijke actieplan is herijkt in een werksessie met stuurgroepleden, waarbij is voortgebouwd op dezelfde drie strategische doelen. De focus lag hierbij 35

Activiteiten 2025

Omschrijving op het aanscherpen van de operationele uitwerking, waardoor rollen, verantwoordelijkheden en uitvoering duidelijker zijn vastgelegd. Daarnaast is het netwerk versterkt door het toevoegen van nieuwe partners en het verdiepen van de samenwerking binnen de stuurgroep en werkgroep. Hiermee is een stevig fundament gelegd voor verdere implementatie en prioriteiten in 2026. De inhoudelijke onderdelen die door de werk- en stuurgroep zijn opgepakt in 2025: Jongerenparticipatie Om beter aan te sluiten bij wat jongeren belangrijk vinden in hun leven, buurt en stad, heeft de gemeente Almelo Kennispunt Twente opdracht gegeven om een jongerenenquête uit te voeren onder jongeren van 12 tot en met 18 jaar. In totaal hebben 579 jongeren dit ingevuld. Jongeren zijn vrij positief over het wonen in Almelo. Ze waarderen hun woonplek gemiddeld met een 7,5. Vaak genoemde verbeterpunten zijn meer activiteiten voor jongeren, betere voorzieningen (winkels, horeca), meer evenementen, een veiligere wijk, meer groen en natuur, en ontmoetingsplekken. Op 11 december 2025 is een eerste Jongerenparticipatiebijeenkomst geweest als vervolg op de enquête. De opkomst was groot; 39 jongeren. Na de bijeenkomt hebben de eerste 5 jongeren zich aangemeld om verder door te praten in een eventuele jongerendenktank in Almelo.

Mentaal welbevinden - levenslessen op scholen Vanaf september 2025 zijn we op twee VO-scholen gestart met THINK op school, een lessenreeks gericht op het mentale welbevinden van leerlingen. De lessen helpen leerlingen inzicht te krijgen in hun gedachten, gevoelens en gedrag. THINK draagt bij aan het versterken van veerkracht, zelfvertrouwen en sociale vaardigheden. De eerste signalen vanuit de scholen zijn positief en laten betrokkenheid en open gesprekken tussen leerlingen zien. Om zicht te krijgen op de effecten zijn we gestart met het monitoren van THINK. Ouderbetrokkenheid De voorbereiding voor een stedelijke ouderavond, toegankelijk voor alle ouders van Almelose leerlingen in het voortgezet onderwijs heeft in 2025 plaatsgevonden. De ouderavond vindt plaats in februari 2026. Het thema voor deze avond is pubers en hun mentaal welbevinden. Sociale kaart preventie In 2025 is samen met Plan de campagne en de lijn Uitvoering Sociaal actief gewerkt aan een nieuwe digitaal toegankelijke sociale kaart voor Almelo. Door de sociale kaart is voor professionals en inwoners het aanbod van algemene en voorliggende voorzieningen in beeld, waardoor hulp sneller en laagdrempeliger wordt geboden. Voorjaar 2026 gaat de sociale kaart live.

Overige activiteiten: Week van Respect 2025; In 2025 hebben wij ons aangesloten bij de Week van Respect, een jaarlijkse landelijke campagne die aandacht vraagt voor 36

Activiteiten 2025

Omschrijving respectvol met elkaar omgaan. Tijdens deze week staan thema’s als gelijkwaardigheid, eerlijkheid en samenleven centraal. Via scholen, jongerencentra, huiskamers en online activiteiten zijn 5.473 jongeren bereikt. Jongerenwerkers van Avedan gingen met jongeren in gesprek over onderwerpen zoals respect, eerlijkheid en samenleven, en boden ruimte voor open dialoog. Daarnaast deelden gastsprekers hun persoonlijke verhalen en gingen ze in gesprek met leerlingen. Deze ontmoetingen zorgden voor herkenning, inspiratie en constructieve gesprekken over het belang van respect in de samenleving. Op diverse locaties; waaronder 14 scholen, kinderopvangorganisaties en jongereninlopen, is actief gewerkt aan het creëren van een veilige en respectvolle leeromgeving waarin iedereen zich gehoord en gewaardeerd voelt. School’s Cool Twente 2025; In 2025 is de in 2024 gestarte samenwerking met School’s Cool Twente in Almelo verder voortgezet. Het programma heeft bijgedragen aan de begeleiding van jongeren door middel van mentoraten en persoonlijke ondersteuning. In 2025 zijn 11 jongeren aangemeld; acht hebben al een mentor, bij drie moet de koppeling nog volgen al hebben de intakegesprekken al wel plaatsgevonden.

Daarnaast hebben 14 mentoren zich aangemeld bij het programma en is het netwerk van School’s Cool Twente in Almelo verder versterkt door samenwerking met scholen zoals Basisschool Wijzer, Het Palet, Het Erasmus, Canisius en De Welle en met organisaties zoals Avedan, wijkteams, schoolmaatschappelijk werk en leerplichtambtenaren.

Start met een rijke schooldag voortgezet onderwijs

Maatschappelijke Diensttijd (MDT); In 2025 is binnen MDT in Almelo uitvoering gegeven aan de Noaberdeal. In totaal namen 153 jongeren deel aan MDT-trajecten binnen de sectoren sport, onderwijs, cultuur en zorg & welzijn. Samen leverden zij 12.240 vrijwilligersuren, waarmee zij een zichtbare bijdrage leverden aan de stad. MDT bood jongeren de kans om talenten te ontwikkelen, werkervaring op te doen en iets te betekenen voor een ander. De aanpak was laagdrempelig en gericht op leren door doen, met begeleiding vanuit betrokken organisaties. Uit de impactmeting blijkt dat 63% van de deelnemers na afloop actief blijft in vrijwilligerswerk. Daarmee draagt MDT structureel bij aan maatschappelijke betrokkenheid, persoonlijke ontwikkeling en duurzame inzet van jongeren in Almelo. Rijke Schooldag De pilot Rijke Schooldag VO laat zien dat er potentie is om jongeren te bereiken wanneer het aanbod laagdrempelig, herkenbaar en goed gestructureerd is. Uit de evaluatie blijkt dat sportactiviteiten het meest succesvol zijn en een brede doelgroep aanspreken. Sport verlaagt de drempel tot deelname en maakt het mogelijk om in korte tijd veel jongeren te bereiken. Daarnaast biedt sport een effectieve setting voor ontmoeting, talentontwikkeling en contact met jongerenwerk.

Een schoolgebonden, naschools aanbod bleek minder passend bij het ritme van leerlingen en organisatorisch kwetsbaar bij lage opkomst. Daarom is na de evaluatie gekozen voor een compacte doorstart met sportactiviteiten en toernooien in de wijk en stad.

37

Activiteiten 2025

Omschrijving

Activiteiten ontplooien passend bij het actieplan Jeugd

Binnen het programma Sociaal en Vitaal wordt gewerkt aan een nauwe aansluiting met de ontwikkelingen binnen de hervormingsagenda jeugd. Zo passen de eerder genoemde interventies als THINK, de rijke schooldagen, het Tejo-huis, JIM en het jeugdhuis hierin.

Schoolmaaltijden

In april 2025 heeft het Jeugdeducatiefonds een landelijk onderzoek uitgevoerd naar de effecten van het eten op school. Hieruit blijkt dat bijna 90% van de deelnemende scholen die eten op school organiseren merkt dat leerlingen minder honger hebben. Doordat leerlingen met een volle maag in de klas zitten, hebben ze meer energie, kunnen ze zich beter concentreren en zijn ze gemotiveerder. Ook de sfeer in de klas en op school is verbeterd. Daarnaast is bij 70% van de scholen de kennis over gezond eten toegenomen. Ook ervaren veel scholen een grotere betrokkenheid van ouders bij de schoolcarrière van hun kinderen. Op scholen waar ouders meehelpen bij de organisatie van de maaltijden leidt deze actieve rol tot meer sociale contacten, minder eenzaamheid, meer zelfvertrouwen en meer persoonlijke ambitie. Bron: ‘Samen eten verbindt’. Het landelijk programma schoolmaaltijden is verlengd tot december 2028. Er doen in de gemeente Almelo 22 scholen (inclusief VO en VSO) mee met het programma Schoolmaaltijden die gekozen hebben voor de route ‘Maaltijden op school’. Almelo en Enschede kennen buurten waar bestaanszekerheid, kansengelijkheid en leefbaarheid onder druk staan.

Kinderen die hier opgroeien kennen andere schoolloopbanen dan kinderen met vergelijkbare cognities uit andere wijken, hun ouders werken niet of weinig door een stapeling van problemen die stress veroorzaken en de kwaliteit van de leefomgeving laat te wensen over. Een langjarige aanpak waarop we met de samenwerkende partijen vanuit de kansenagenda op willen inzetten. Een aanvraag voor de regiodeal op dit thema is helaas afgewezen.

Verkennen van de samenwerking op gelijke kansen met de drie Twentse steden

Overige activiteiten programma Communicatie

Omschrijving In 2025 is weer een krant voor de inwoners uitgebracht die huis-aan-huis is verspreid en bovendien te verkrijgen is op ruim 30 locaties: Stadhuis, bibliotheek, ontmoetingsplekken, wijkcentra, huisartsenpraktijken en apotheken. Met deze versie van de krant is aangesloten op de gemeentebrede campagne “Hulp is dichtbij”. In deze krant werden onze inwoners onder meer geïnformeerd over (algemene) voorzieningen op het gebied van eenzaamheid, meedoen, vrijwilligerswerk, grip krijgen op financiën, een gezonde leefstijl, dementie en mentale weerbaarheid.

38

2.1.2.2 Wat heeft het gekost? Programma Sociaal en vitaal

Beschikbaar

Werkelijk

Jaar 2023

400

142

Jaar 2024

400

553

Jaar 2025

400

84

Jaar 2026

400

Totaal

1.600

779

Bedragen x 1.000 euro

Programmamiddelen Voor het uitvoeren van het programma Sociaal en Vitaal is jaarlijks 400.000 euro beschikbaar. De incidentele programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. Voor het programma is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen over de periode 2023-2026 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitnutting van deze middelen tot en met 2026 kan plaatsvinden. In 2025 hebben wij vooral de overige middelen uitgeput. Voor de resterende programmagelden zijn we voor 2026 reeds verplichtingen aangegaan voor onder meer Gezond Mentaal Almelo, Suïcidepreventie, Bestrijding eenzaamheid jongeren, project kansengelijkheid 13-23 jarigen etc. Overige middelen Naast de programmamiddelen is er voor Sociaal en Vitaal een bedrag van 1 miljoen euro structureel per jaar beschikbaar. In 2025 is hiervan 942.000 euro ingezet, waarvan bijna 500.000 euro aan structurele activiteiten. Ten slotte hebben we SPUK GALA middelen van 1,543 miljoen euro ontvangen. De raad zal, conform de motie ‘’Zicht op de inzet en resultaten van tijdelijke financiële middelen” een afzonderlijke rapportage ontvangen over de activiteiten en inzet van deze middelen.

39

2.1.2.3 Indicatoren Strategisch doel 1: In 2026 hebben we een beter werkend ecosysteem waardoor onze kwetsbare inwoners zich beter redden met minder hulp van de overheid en mentaal weerbaarder en veerkrachtiger zijn. Trends De cijfers in figuur 1 geven per half jaar - weliswaar met een vertraging van een jaar - weer hoe groot het percentage jongeren in Almelo is dat jeugdhulp gebruikt. In de eerste helft van 2025 is dit percentage licht gedaald naar 12,8 % In figuur2 zie je een lichte stijging van het percentage volwassenen en ouderen uit Almelo dat aangeeft veel regie over het eigen leven te hebben.

Figuur 1: Jongeren met jeugdhulp in Almelo bron: CBS indicatoren jeugdzorg

Figuur 2: Inwoners Almelo met veel regie over eigen bron: GM Volwassenen en ouderen

leven

Voor de andere tabellen: Strength and Difficulties Questionnaire (=SDQ) score kinderen en jeugd, de veerkracht volwassenen, de percentages eenzaamheid onder volwassenen en jeugd zijn nog geen nieuwe onderzoeken beschikbaar. Deze kunnen dan ook niet worden weergegeven. Operationele cijfers Startwaarde 2022 1. Aantal deelnemers algemene voorzieningen 2. Aantal deelnemers ontmoetingsplaatsen

836 10.240

2023

2024

986

962

16.322

3. Aantal deelnemers Tejo-huis

2025 Bron Mensdoormens, Avedan 1.007 KomErbij, Avedan, De Klup, I-mean 795 Tejo-huis

17.897 21.864 376

1] betreft de voorzieningen Mens door mens, persoonlijke coach, bemoeizorg en schoolmaatschappelijk werk 2] betreft deelnemers aan de ontmoetingsdagen van KomErbij, ontmoetingsplek op de begraafplaats ‘t Groenedael, Never2beAlone, wijkkamers en ontmoeting, dementie en ontmoeten Het totaal aantal deelnemers aan de algemene voorzieningen en ontmoetingsplaatsen is ten opzichte van de start van het programma meer dan verdubbeld. De verdere stijging over 2025 is vooral te danken aan de uitbreiding van de wijkkamers, meer jeugdigen bij het Tejo-huis en de stijging en voortdurende deelname van de bezoekers op de ontmoetingsplek op de begraafplaats ’t Groenedael. Rijkere verantwoording Algemene voorziening Mens door Mens Erin zocht al langer contact met andere mensen. “Door mijn ziekte ben ik veel mensen kwijtgeraakt, ik heb alleen nog mijn familie, één goede vriend en een online vriendin”. Ze liep binnen bij de inloop van Mens door Mens en dat voelde meteen goed. “Omdat daar meer mensen zijn die een psychische kwetsbaarheid hebben, heeft niemand meteen een oordeel over jou. Je hoeft niks, je mag praten, maar ook dat hoeft niet. En ze doen gezellige dingen zoals een spelletjesavond of creatieve dingen”. Erin voelt zich meer betrokken en minder eenzaam. 40

“Mijn wereld is groter geworden en je hoeft niets anders mee te nemen dan jezelf en de motivatie om te herstellen. Ik weet van zoveel mensen dat ze psychische problemen hebben maar dat verbergen onder een masker. Ook jonge mensen kunnen eenzaam zijn. Dat taboe wil ik helpen doorbreken”. Ontmoetingsplek begraafplaats 't Groenedael De gastheren en gastvrouwen van de ontmoetingsplek geven aan: “Mensen vinden het prettig om te praten, we krijgen vaak bedankjes voor het luisteren. Dat ze zo fijn hebben gepraat”. “Zo bijzonder om deelgenoot te mogen worden van iemands verlies”. “Vooral heerlijk als de mensen terugkomen en zeggen het gaat nu wel goed met mij”.

Figuur 3: Aantallen bezoekers ontmoetingsplek begraafplaats ’t Groenedael Bron Avedan Leeflab Cijfers Deur-aan-deur-gesprekken gevoerd in vijf straten Hulpvragen van inwoners opgehaald Signalen van kwetsbaarheid opgehaald

280 80 73

Verbeteracties in participatie met inwoners uitgevoerd, of in uitvoering of voorbereiding

33

Bram (projectleider): “Tijdens een van onze straatacties raakte een wijkondersteuner in gesprek met een inwoner die kampte met problematische schulden. Dat gesprek bleek een kantelpunt. De wijkondersteuner schakelde onze veerkrachtcoach in, waarna er gericht aan een oplossing kon worden gewerkt. Wat mij raakt, is dat deze inwoner nu niet alleen actief bezig is met het oplossen van zijn schulden, maar ook weer meedoet in zijn straat. Dat is precies waar we het voor doen: één gesprek kan het verschil maken.” In de eerste twaalf maanden van de intensievere uitvoeringsfase zijn 36 casussen opgepakt. Daarvan zijn 15 trajecten afgerond en 21 trajecten nog actief. Mark (wijkregisseur) “Onze ervaring leert dat straatacties doorgaans bijdragen aan een stijging van het veiligheidsgevoel in de wijk. In straat X zagen we echter dat dit effect niet vanzelfsprekend is. Het gevoel van veiligheid bleek daar kwetsbaar, mede door onderlinge spanningen tussen bewoners. Juist daarom is onze aanwezigheid zo belangrijk: doordat we er zijn, signaleren we vroeg wat er speelt en kunnen we ingrijpen voordat het verder escaleert.”

41

Strategisch doel 2: Onze inwoners zijn zich bewuster van de noodzaak om gezond en vitaal te leven. Trends Er heeft een licht verschuiving plaatsgevonden met betrekking tot het aantal inwoners dat haar leefstijl wil aanpassen. Op de elementen minder alcohol drinken, gezonder eten en meer ontspannen scoren we iets beter. Alleen op het element “wil stoppen met roken” scoren we minder.

Figuur 4 Inwoners die hun leefstijl willen aanpassen Bron: GM Volwassenen en ouderen

Figuur 5 Inwoners met een gezond gewicht Bron: GM Volwassenen en ouderen

De trendcijfers m.b.t. eetgewoontes zijn helaas aangepast in de gezondheidsmonitor en kunnen dus niet meer worden vergeleken. Operationele cijfers Startwaarde 2022

2023

2024

2025

Bron

Aantal deelnemers sportspektakel, IKC 1.296 1.474 1.634 2162 Sportbedrijf, Avedan en actief, ouder- en kindgym en de Klup 1 leefstijlbevorderende activiteiten 1] betreft o.a. de leefstijlmakelaar, Nationale Wandel Uitdaging, Game eet en match en Fief worden en fief blijven Het aantal deelnemers aan leefstijlbevorderende activiteiten is gestegen met ca 65% t.o.v. de start van het programma. Rijkere verantwoording Nationale Diabetes Challenge, tegenwoordig de nationale wandeluitdaging Anis loopt met een speciale wandelgroep voor mensen met diabetes. “Het is gezellig. Ik ben het levende bewijs dat je diabetes de baas kunt worden door te lopen. Ik gebruik nog maar 4 tabletten per dag, dat waren er 8 en van de 6 spuitjes die ik moest zetten is er nog maar 1 over. Als mensen 3 kilometer kunnen wandelen, moedig ik ze ook aan om 3,5 km te proberen.” Zelf heeft hij ook zijn grenzen verlegd. Hij begon met korte wandeling en nu loopt hij elke dag 10 km voor zijn werk, van de ene vestiging naar de andere. Jogg 150 peuters en kleuters hebben 4 dagen gewandeld rondom de schoollocatie. Bij dit event was er aandacht voor laagdrempelig bewegen, samenhorigheid en gezonde voeding. Beide scholen waren heel enthousiast en hebben ook andere scholen aangestoken waardoor er in 2026 meer scholen mee willen doen.

Een van de deelnemende leerkrachten: “Wat vonden we het gezellig om samen te wandelen! Lekker in de frisse buitenlucht, onze peuters en kleuters hebben met trots een medaille ontvangen. Rondom de dagelijkse wandeling besteedden we in de klas aandacht aan hoe fijn en belangrijk bewegen en gezonde voeding is”. FestivAlmelo Alle activiteiten bij FestivAlmelo zijn gemiddeld 70% gevuld. Er komen meer kinderen dan zich hebben opgegeven, met name in de zomervakantie. Dit jaar heeft voor het eerst ook de bibliotheek meegewerkt. Uit de enquête waarderen de deelnemers de activiteiten gemiddeld met een 8,3. 42

Pact Scheiden zonder Schade Bij het Buddy project zijn er inmiddels 18 vrijwillige buddy's, waarbij meerdere trajecten zijn afgerond. De gemiddelde geluksscore aan het begin van het traject is een 3 en na afronding van het traject een 8. Voor meer informatie over 3 jaar Scheiden zonder schade, Scheiden-zonder-schade-BOEKJE Strategisch doel 3: Onze 0-23 jarige Almeloërs groeien gezonder en vitaler op en ze ontwikkelen hun talenten beter. Trends De tabellen laten het schooladvies zien van de deelnemende scholen ten opzichte van het schooladvies van de overige scholen in Almelo. Met als ambitie om de verschillen in schooladviezen tussen de deelnemende scholen aan School en Omgeving (de Rijke Schooldag) en de overige scholen in Almelo te verkleinen (de percentages tussen de twee balken zouden dan meer met elkaar overeen moeten gaan komen). Als we de startsituatie van het programma vergelijken met de laatste schooladviezen lijken de schooladviezen van de scholen die deelnemen aan de rijke schooldag en de referentiescholen in elkaar te schuiven en meer op elkaar aan te sluiten. De scholen die deelnemen aan de Rijke Schooldag laten een lichte stijging zien in HAVO/VWO adviezen en komen dichter in de buurt van de referentiescholen.

Figuur 6. Schooladviezen Rijke Schooldag scholen (2022/2023) Bron: Dienst Uitvoering Onderwijs

43

Operationele cijfers 2022/2023

2023/2024

2024/205

Bron

In totaal hebben ongeveer 1.269 leerlingen op 8 basisscholen meegedaan. De aantallen en percentage deelnemers zijn niet verder gestegen ten opzichte van het vorig jaar. Percentage deelnemers School en Omgeving

29%

58%

Percentage 2022/2023

Percentage 2023/2024

Percentage 2024/2025

Het Letterveld

24%

36%

43%

De Zegge

33%

56%

65%

De Compaan

41%

79%

87%

De Bonkelaar

19%

52%

52%

41%

85%

70%

De Wierde1

24%

54%

56%

De Kubus

28%

53%

48%

St. Egbertus

25%

52%

48%

School

De Step

1

1

59%

Avedan

In augustus 2025 zijn basisschool Step en De Wierde gefuseerd, dit kan impact hebben gehad op het deelnamepercentage.

Week van respect Deelnemende scholen: BS De Klimboom, BS Het Letterveld, De Rietpluim SO, Het Erasmus ISK, Het Erasmus MAVO/HAVO/VWO, Het Erasmus Pro, Het Noordik Lyceum, Pius X College, ROC van Twente, SBO De Welle, SG Canisius, VSO De Brug, Zone College

Aantal deelnemers 5.473

Rijkere verantwoording School en omgeving – Geef kinderen de kans om te stralen Als de activiteiten van School en Omgeving aan de gang zijn, dwaalt Rob (Basisschool Wijzer) met nóg meer plezier door school dan normaal. “Er is zoveel plezier. We zien leerlingen krachtiger worden. Lekker bewegen bijvoorbeeld, zo belangrijk voor hun lichamelijke ontwikkeling. Of muziek maken, bewezen goed voor je hersenontwikkeling. Bij dramales leer je jezelf uiten en presenteren. Door kennis te maken met techniek, kunnen we leerlingen misschien warm maken voor een technisch beroep. Ze nemen er hoe dan ook wat van mee. Een meisje vertelde me dat wat ze hier had leren koken ook thuis voor mama had gemaakt. Geweldig toch” “En als kinderen ontdekken wat ze echt leuk vinden en goed in zijn dan zijn er mogelijkheden om deze activiteiten voort te zetten, ook met een krappe beurs”. Steunouders Soms kan je wel wat hulp gebruiken bij de opvoeding. Anouk, moeder van een pittige dochter en een verlegen zoon klopte daarom aan bij Steunouders Almelo. Vrijwilliger Steunouder Geert vangt haar zoon Tom nu eens in de twee weken na school op. “Tom krijgt bij Geert alle aandacht en het is er rustig. Ik kan mijn dochter meer aandacht geven. Ik voel me sterker en ik zie aan Tom dat hij opener is en meer praat. Ook gaat hij meer met andere kinderen om. We zijn er heel blij mee”. In 2025 zijn er 25 matches gemaakt.

44

Schools’s Cool D. is mentor van een jongen uit groep 8, laten we hem Xavi noemen. Hij is 5 jaar geleden met zijn moeder uit een ander land gekomen, waardoor hij een taalachterstand heeft en in groep 8 van het speciaal basisonderwijs is geplaatst. “Xavi en zijn moeder zijn allebei vrolijke mensen en waarderen mijn wekelijkse bezoekjes, dat geeft mij weer het fijne gevoel dat ik weer -meedoe- en iets kan betekenen voor een ander. Ik heb X geholpen gratis lid te worden van de bibliotheek en nu leest hij, samen met zijn moeder, geregeld een boek. Dat verbeterd niet alleen zijn taalniveau, maar ook het hare. Zij wil ook liever ander werk dan schoonmaken. Daarnaast help ik Xavi wekelijks met zijn taaloefeningen en leg ik hem uit hoe je kunt leren, concentreren (geen piepende mobiel naast je), maar ook hoe logisch het is dat hij achterloopt en motiveer hem met zijn toekomstdromen. Aan het begin van het jaar hebben we met zijn juffrouw gesproken en gaf ze hem nog een advies voor basisberoepsgericht niveau. Hij heeft onlangs zijn cito-toets gedaan en na een half jaar begeleiding zit hij nu al tussen kader en gemengde leerweg in. Ik ben reuze trots op hem!”

45

2.1.3 Programma Zorg en Veiligheid 2.1.3.1 Meerjarige programmaopgaven De visie van het programma Zorg en Veiligheid is `Onze inwoners leven in een veilige samenleving en zijn daarin weerbaar en veerkrachtig’. Deze visie is onderverdeeld in drie strategische doelen. Aan iedere strategie is een persona verbonden. Deze persona's zijn beschreven vanuit een bundeling van daadwerkelijke casuïstiek in Almelo. Ze zijn ontwikkeld vanuit het idee van Rijker Verantwoorden en illustreren de impact van het programma op inwoners in onze stad. In de begroting hebben we de persona’s gebruikt bij het bepalen van de plannen voor 2025. Aan de hand van de persona’s kunnen wij met onze partners de dialoog voeren over de beoogde effecten van het programma vanuit het perspectief van de doelgroep. Het is een onderdeel van een langer traject waarin we blijven streven naar een effectieve manier van leren en ontwikkelen in samenwerking met onze (interne) ketenpartners.