Jaarverantwoording 2025 - bijlage 1 - Definitieve jaarverantwoording 2025

Jaarverantwoording Gemeente Almelo 2025

1

Voorwoord Jaarverantwoording 2025 Voor u ligt de Jaarverantwoording 2025 van de gemeente Almelo. In dit document geven wij inzicht in de inspanningen, keuzes en resultaten die we het afgelopen jaar samen hebben gerealiseerd. 2025 was opnieuw een jaar waarin we verder bouwden aan een aantrekkelijke stad in balans: een stad die vooruitkijkt, maar ook oog houdt voor de realiteit van een uitdagende financiële context. Met de vaststelling van de Perspectiefnota 2026-2029 in juli 2025 heeft uw raad richting gegeven aan de vijf belangrijkste uitdagingen voor Almelo: stedelijke voorzieningen, opleidingsniveau (met name onderadvisering en startkwalificatie), inkomen (met name energiearmoede/verduurzaming en schulden), gezondheid (met name gezonde levensstijl) en veiligheid. Deze vijf uitdagingen vormen de basis voor de uitwerking van onze langjarige opgaven. In 2025 hebben wij de opmaat gemaakt naar een verdere analyse en uitwerking voor al deze onderwerpen op basis van de kaders die door de raad zijn gesteld. Bij die uitwerking hebben we interne en externe deskundigheid gekoppeld, zijn we gestart met het nadenken over belangrijke indicatoren en gaan wij in 2026 verder met het in beeld brengen van dominante onderliggende oorzaken en komen wij met een nadere uitwerking naar uw raad bij de Kaderbrief en bij de begroting 2027. Ook ruimtelijk hebben we in 2025 belangrijke stappen gezet.

Met de contourennotitie voor de actualisatie van de Omgevingsvisie zijn de hoofdlijnen voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Almelo bepaald. In 2026 werken we deze verder uit tot een nieuwe Omgevingsvisie. Regionaal hebben wij onze samenwerking verder verdiept. Samen met de dertien andere Twentse gemeenten werkten we verder aan de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS) en het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR). Deze programma’s versterken onze positie richting het Rijk en dragen bij aan de brede welvaart, bereikbaarheid en leefbaarheid in Twente. Naast het bepalen van de strategische koers hebben we in 2025 stevig geïnvesteerd in onze stad. Daarmee maken we Almelo aantrekkelijker, sterker en toekomstbestendiger. In deze jaarverantwoording leest u uitgebreid over de voortgang binnen de programma’s economie en arbeidsmarkt, klimaat en milieu, sociaal en vitaal, stedelijke ontwikkeling, zorg en veiligheid en het plan Leefbare Wijken en Dorpen. Hoogtepunten 2025 In 2025 is de Strategische Investeringsagenda vastgesteld. Deze agenda bevat de prioritaire gebieden voor nieuwe woonwijken en de herstructurering van bestaande gebieden, waarbij keuzes worden gemaakt op basis van hun bijdrage aan maatschappelijke en ruimtelijke opgaven. Hiermee wordt bijgedragen aan het in balans brengen van de stad.

Verschillende projecten zijn verder uitgewerkt: de stedenbouwkundige plannen voor Westerdok, Achter de Molen en het Kanaalpark zijn vastgesteld. Voor onder andere het gebied Achter de Molen ontvingen we een subsidie, met deze erfgoeddeal kunnen we extra aandacht geven aan het behoud van erfgoed. Ook voor onze dorpen zijn belangrijke stappen gezet: met de gebiedsvisies voor Aadorp en Bornerbroek is een gedeelde koers bepaald voor de komende jaren. Binnen het sociaal domein stond 2025 in het teken van het uitwerken van de besparingen, van vernieuwing en actualisatie. De verordeningen voor Jeugd, Wmo en de Participatiewet zijn geactualiseerd, zodat inwoners kunnen rekenen op duidelijke en actuele kaders. Daarnaast is gestart met het ‘Herontwerp van het sociaal domein’, waarmee we toewerken naar een toekomstbestendige inrichting van ondersteuning en zorg. Dit zal in 2026 verder worden uitgewerkt. Op cultureel gebied is met de vaststelling van de Cultuur- en Erfgoedvisie Ruimte voor Reuring een koers uitgezet voor de komende tien jaar. Daarnaast is naar aanleiding van het Bidboek ‘Cultuur in de stedelijke ontwikkelingsopgave’ vastgelegd dat we ons met het scenario ‘Cultuurkwartier’ gaan inzetten op een clustering van culturele voorzieningen in het centrumgebied. Naast deze grote ontwikkelingen zijn er ook tal van kleinere, maar waardevolle successen.

Met het nieuwe afvalbeleidsplan en het principebesluit om tot nascheiding van afval over te gaan is er een langgekoesterde wens in vervulling gegaan. Er is een nieuw pand voor de Voedselbank gevonden en aangekocht, waarmee de Voedselbank duurzaam gehuisvest kan worden. De gemeenschappelijke regeling Regionaal Bedrijventerrein Twente is in liquidatie, omdat (bijna) alle bedrijventerreinen zijn verkocht en er geen reden meer is om het in stand te houden. En met de nieuwe Algemene Subsidieverordening zijn de subsidievoorwaarden geactualiseerd en verbeterd. Ook met de bouw van het nieuwe sportpark zijn grote stappen gezet. Deze is begin 2026 geopend. Verder is het beleidsdocument Almelo Circulair 2050 vastgesteld, waarmee we als gemeente stappen zetten om circulair te zijn. 2

In 2025 hebben we ons gericht op het verstevigen van ons netwerk en de samenwerking op regionaal, nationaal en internationaal vlak en het verduidelijken van onze (gezamenlijke) kernboodschappen. In dit kader hebben we ook werkbezoeken in Almelo kunnen organiseren. Zo hebben we o.a. een delegatie van de Europese Commissie in Almelo mogen verwelkomen op het thema energiearmoede en het project Renovatiedeal Twente. Algemeen financieel beeld De jaarverantwoording 2025 kent een voordeel op het gerealiseerd resultaat van 15,0 miljoen euro. Dit is 1,7 miljoen euro voordeliger dan de raming in de begroting na wijziging. De belangrijkste verschillen zijn: • Een nadeel van 2,8 miljoen euro op de grondexploitaties. • Het sociaal domein kent een voordeel van per saldo 2,1 miljoen euro. • Een voordeel van 1,6 miljoen euro door de subsidie Realisatiestimulans woningbouw Conform de toezegging van het college is in de besluitvorming over deze jaarverantwoording een overzicht opgenomen van de samenwerkingsverbanden en de stand van zaken opvolging aanbevelingen rekenkameronderzoeken. Ook is een overzicht van het gemeentelijke vastgoed opgenomen, waarvoor in de motie 'Optimale vastgoedlijst gemeente Almelo' is verzocht.

Verder is in deze jaarverantwoording conform de moties ‘Veilig Almelo Stop geweld tegen vrouwen’ en ‘Meldpunt onveilige plekken in de openbare ruimte’ opgenomen hoe de verzoeken van de raad zijn opgepakt en afgehandeld. We kijken terug op een geslaagd 2025. In 2025 hebben we samen belangrijke stappen gezet om Almelo aantrekkelijker te maken en meer in balans te brengen. We blijven doorbouwen aan een aantrekkelijke stad in balans, een stad voor iedereen, met kansen en ontwikkelingsmogelijkheden voor al onze inwoners. Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, De secretaris, de burgemeester, J.H. Dijkstra

R.T.A. Korteland

3

Inhoudsopgave Voorwoord ................................................................................................................................................................. 2 Inleiding.................................................................................................................................................................................. 5

1 Algemeen ................................................................................................................................................................ 7 1.1 Samenvatting .................................................................................................................................................................... 7 1.2 Resultaat......................................................................................................................................................................... 10 1.3 Robuuste financiële positie ............................................................................................................................................. 13

2 Programmaverantwoording .................................................................................................................................... 19 2.1 Programmaplan .............................................................................................................................................................. 19 2.2 Basisbegroting ................................................................................................................................................................ 82

3 Paragrafen ............................................................................................................................................................ 127 3.1 Paragraaf Lokale heffingen .............................................................................................................................................127 3.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing......................................................................................................129 3.3 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................................134 3.4 Paragraaf Financiering ....................................................................................................................................................142 3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ...............................................................................................................................................146 3.6 Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................................................................155 3.7 Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................................................................162 3.8 Paragraaf

Dienstverlening ..............................................................................................................................................173 3.9 Paragraaf Wet open overheid .........................................................................................................................................179 3.10 Paragraaf Majeure projecten ........................................................................................................................................184

4 Jaarrekening ......................................................................................................................................................... 186 4.1 Balans ............................................................................................................................................................................186 4.2 Baten en lasten ..............................................................................................................................................................215 4.3 Sisa ................................................................................................................................................................................224 4.3.1 Sisa .............................................................................................................................................................................224 4.4 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ..............................................................................................................261 4.5 Rechtmatigheidsverantwoording....................................................................................................................................263

5 Bijlagen ............................................................................................................................................................... 265 5.1 Kredietenverslag ............................................................................................................................................................266 5.2 Wijzigingen in gedelegeerde en gemandateerde bevoegdheden .....................................................................................282

6 Overige gegevens ................................................................................................................................................. 283 6.1 Controleverklaring .........................................................................................................................................................283

4

Inleiding In deze jaarverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2025. Door het vaststellen van de jaarverantwoording neemt de gemeenteraad kennis van de wijze waarop de gestelde doelen gerealiseerd zijn. De raad wordt gevraagd een expliciet besluit te nemen over: • vaststelling van de jaarstukken (jaarverslag en jaarrekening); • de financiële resultaten per hoofdtaakveld in de basisbegroting; • het gerealiseerd resultaat; • de resultaatbestemming. De jaarverantwoording bestaat uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. Jaarverslag (deel A) Het jaarverslag betreft de beleidsinhoudelijke verantwoording en bestaat uit twee onderdelen; een programmaverantwoording en de paragrafen. In de programmaverantwoording rapporteren we over de geformuleerde kernresultaten zoals deze in de programmabegroting 2025 staan opgenomen. De programmaresultaten worden daarbij toegelicht aan de hand van indicatoren. Hierbij wordt opgemerkt dat niet alle indicatoren eind 2025 reeds beschikbaar zijn en er in algemene zin met enige terughoudendheid moet worden omgegaan met de interpretatie van indicatoren. Immers, niet alles wat we bereiken kan worden gemeten en niet alles wat gemeten wordt zegt iets over wat er is bereikt.

De indicatoren kunnen uiteraard wel dienen als aanknopingspunt voor het gesprek over de te bereiken doelen, de hiertoe geleverde prestaties en de daarbij behorende middeleninzet. De paragrafen geven enerzijds een dwarsdoorsnede van de jaarrekening, anderzijds bestaan de paragrafen uit onderwerpen waaraan politieke of financiële risico's zijn verbonden. Jaarrekening (deel B) De jaarrekening bevat de financiële verantwoording en bestaat uit de balans en uit het overzicht van baten en lasten. De balans geeft inzicht in de financiële vermogenspositie per einde 2025 en de mutaties die zich hierin hebben voorgedaan. Het overzicht van baten en lasten geeft een verantwoording over de middelen die besteed zijn om de gestelde doelen te realiseren. Het overzicht van baten en lasten vormt tezamen met de balans de basis van het college voor de rechtmatigheidsverantwoording en voor de accountant voor de controle op de getrouwheid van de jaarrekening. Afwijkingen ten opzichte van de begroting die groter zijn dan 150.000 euro worden toegelicht in de basisbegroting.

5

A. Jaarverslag Gemeente Almelo 2025

6

1 Algemeen 1.1 Samenvatting Deze jaarverantwoording geeft inzicht in de beleidsmatige en financiële resultaten van de gemeente Almelo over het jaar 2025. Algemeen financieel beeld De jaarverantwoording 2025 kent een voordeel op het gerealiseerd resultaat van 15,0 miljoen euro. Dit is 1,7 miljoen euro voordeliger dan de raming in de begroting na wijziging. De belangrijkste verschillen zijn: • Een nadeel van 2,8 miljoen euro op de grondexploitaties. • Het sociaal domein kent een voordeel van per saldo van 2,1 miljoen euro. • Een voordeel van 1,6 miljoen euro door de subsidie Realisatiestimulans woningbouw. Programma Stedelijke Ontwikkeling De stad speelt een bepalende rol in de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS) en is stevig gepositioneerd in regionale en nationale verstedelijkingsopgaven. De vaststelling van de Contourennotitie Omgevingsvisie Almelo 2050 vormt hierbij het strategisch ankerpunt. Met de contourennotitie zijn heldere lange termijn keuzes gemaakt voor een kwalitatief aantrekkelijke stad, waarbij duidelijke, integrale keuzes zijn gemaakt voor wonen, economie, groen en mobiliteit tot 2050. Deze keuzes zijn onderbouwd met data, onderzoeken en participatie en vormen de basis voor versnelling in de uitvoeringsfase.

In 2025 is zichtbare voortgang geboekt in grote binnenstedelijke gebiedsontwikkelingen: in de binnenstad, Almelo Centraal en Stadskade zijn belangrijke doorbraken gerealiseerd, plannen en grondexploitaties vastgesteld, subsidies aangetrokken en projecten uitvoeringsgereed gemaakt richting 2026. Met de vaststelling van de gebiedsvisies Aalanderveld, Aadorp en Bornerbroek is in 2025 het beleidsmatig kader gelegd voor nieuwe woongebieden. De eerste grondaankopen zijn gerealiseerd en in Aalanderveld is de eerste fase bouwrijp gemaakt, waarmee de bouw in 2026 kan starten. Hiermee levert Almelo een zichtbare bijdrage aan de regionale woningbouwopgave. Tot slot is de samenwerking, lobby en externe profilering versterkt: Almelo heeft haar netwerkpositie versterkt richting Rijk, provincie, regio en marktpartijen, wat blijkt uit succesvolle lobby, rijksbezoeken, deelname aan PROVADA en de verdere professionalisering van samenwerking via het Platform Stedelijke Ontwikkeling Almelo. Programma Zorg en Veiligheid In 2025 is de vroegsignalering in de wijk verbreed: naast personen met onbegrepen gedrag wordt nu ook de directe omgeving actief betrokken. Actieonderzoek van Saxion laat zien dat buurtbewoners graag willen bijdragen, maar dat hiervoor betere samenwerking en een sterkere inzet op de sociale basis nodig zijn.

De inzet van de Wijk-GGD is verlengd tot april 2027, met extra nadruk op preventie, vroegsignalering en de brugfunctie tussen zorg en veiligheid. Halt in de Wijk blijkt een succesvolle, laagdrempelige en vrijwillige interventie. Daarom wordt onderzocht hoe deze structureel kan worden ingebed. In het jongerenwerk in de binnenstad zijn veel jongeren bereikt en doorgeleid naar voorzieningen zoals ’t Dok en Studio15. Tegelijkertijd blijft op sommige hotspots sprake van overlast, waarvoor vervolgonderzoek door Visier en Saxion is gestart. De Triagetafel Vroegsignalering Jeugd (TVJ) heeft in het eerste kwartaal van 2025 een convenant getekend. De verdere professionalisering richt zich nu op samenwerking en data-analyse, waaronder trends en hotspots. Daarnaast is op 2 juni 2025 de Bestuurlijke conferentie Zorg & Veiligheid georganiseerd en is de Proeftuin Ketenkracht Almelo gestart, gericht op inwoners met tripleproblematiek en hoge veiligheidsrisico’s (AVE 3 en 4). Almelo vervult hierbij een landelijke lobbyrol binnen de G40 en verkent de mogelijkheid om de Proeftuin als lokale leertafel richting het Rijk te positioneren. Het Huis van Herstel Twente wordt na 2025 voortgezet in de jaren 2026–2027, gefinancierd door de Twentse gemeenten. Deze voorziening bewijst meerwaarde in de re-integratie van (ex-)gedetineerden.

Tot slot blijkt specialistische onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) van grote waarde voor inwoners met complexe problematiek. Daarom wordt deze inzet verlengd en gemonitord.

7

Programma Economie en Arbeidsmarkt In navolging van de Economisch Ruimtelijke Visie is in 2025 onderzocht welke mogelijkheden er liggen voor inbreiding op werklocaties. Met deze resultaten richten we ons in 2026 op Bedrijvenpark Twente en Turfkade/Dollegoor. De Hettrix bundelt de krachten van circa 45 bedrijven, kennisinstellingen en overheidsorganisaties, met als doel mensen aan te trekken en te behouden voor de werkgelegenheid die er volop is in de techniek. Het succes zit in het bestendigen en versterken van de samenwerking. In 2025 heeft House of Skills haar tweede jaar doorlopen. In dit jaar hebben veel basisschoolleerlingen kennisgemaakt met de zogenoemde ‘zeven werelden van techniek’. Het uiteindelijke effect moet uit de toekomst blijken, maar de wijze waarop het werkt geeft hoop op meer deelname aan techniekonderwijs door jongeren. Een speerpunt van de Almelose arbeidsmarktstrategie is het versterken van het Leven Lang Ontwikkelen. We zijn in 2025 opnieuw koploper in het gebruik van het Twents Fonds voor Vakmanschap. Het bedrijfsleven weet de weg naar de LLO-regelingen goed te vinden. In 2025 is uitvoering gegeven aan de motie ‘Versterken Groen en Blauw’.

Het project ‘Almelo Waterstad, bevaarbaar maken Kanaal Almelo – Nordhorn’ is geïntegreerd in het Stedenbouwkundig plan en GREX Westerdok en ook in de Visie Kanaalpark Almelo en het investeringskrediet Kanaalpark fase 1. Hiermee zijn de financiële middelen én de realisatie van twee nieuwe bruggen en een sluis nabij het Banisgemaal in besluitvorming geborgd. Programma Klimaat en Milieu Inwoners van Almelo met een eigen woning en een WOZ-waarde tot 353.000 euro kunnen subsidie aanvragen voor verduurzaming. De isolatiesubsidie werd in 2025 al bijna 2.000 keer aangevraagd. Daarnaast is het eerste Programma Warmte vastgesteld. Dit is een verdieping op de Warmtevisie uit 2020 en bevat de meest actuele inzichten en plannen voor de warmtetransitie in Almelo. Ook op het gebied van samenwerking zijn stappen gezet. Samen met Urenco, ZGT en ETC is een intentie uitgesproken om door te gaan met de ontwikkeling van een warmtenet. Urenco beschikt over restwarmte die kan worden ingezet voor het verwarmen van het ZGT, ETC en ongeveer 5.500 huishoudens. Verder zijn in 2025 bijna 900 woningen verduurzaamd door de fixbrigade. Uit onderzoek van TNO blijkt dat huishoudens in energiearmoede met relatief kleine maatregelen al aanzienlijk geholpen kunnen worden.

Tot slot weten steeds meer inwoners de weg te vinden naar Almelo Energie, onze partner die woningeigenaren ondersteunt bij het verduurzamen van hun woning. Programma Sociaal en Vitaal Om beter aan te sluiten bij wat jongeren belangrijk vinden in hun leven, buurt en stad, is een enquête gehouden onder 579 jongeren. Op basis hiervan vond in december de eerste jongerenparticipatiebijeenkomst plaats. In 2025 zijn 25 nieuwe steungezinnen gematcht. Effectmetingen laten zien dat deze inzet leidt tot een besparing, onder andere door een afschaling van het aantal uren hulpverlening en het voorkomen van uithuisplaatsingen en pleegzorg. Steunouders is inmiddels geborgd als vaste algemene voorziening. Ook is in 2025 het Leefstijlcongres ‘Goed Bezig’ georganiseerd. Tijdens dit congres kwamen 200 professionals samen die dagelijks betrokken zijn bij welzijn en gezondheid. De bijeenkomst bood ruimte om elkaar beter te leren kennen, kennis uit te wisselen en diverse workshops te volgen. In het najaar van 2025 is daarnaast een pilot gestart waarbij robotstofzuigers worden ingezet als onderdeel van de huishoudelijke ondersteuning (HO) vanuit de Wmo. Deze pilot onderzoekt in welke situaties robotstofzuigers kunnen bijdragen aan de zelfredzaamheid en vrijheid van inwoners met HO, en in hoeverre ze het werk van huishoudelijke ondersteuners kunnen verlichten.

Omdat beweging voor alle ouderen in Almelo belangrijk is, om hiermee de kans op valincidenten te verkleinen, is het aanbod van de wijkkamers in 2025 verrijkt met een beweegprogramma. Dit programma is opgezet door het sportbedrijf en wordt uitgevoerd door Avedan. Door deze samenwerking lukt het ons om alle deelnemers van de wijkkamers in beweging te krijgen en te houden. Door het toenemend gebruik van de wijkkamers hebben we hierdoor in 2025 nog meer senioren bereikt. In 2025 is het programma genomineerd voor de BeweegAward van de Nationale Beweegalliantie.

8

Plan Leefbare Wijken en Dorpen Almelo Buurt Samen is dé website voor bewonersinitiatieven in de gemeente Almelo. Na een succesvolle pilot in twee wijken is in 2025 besloten om het project uit te rollen naar alle wijken en dorpen. Sinds september 2025 zijn in totaal 107 initiatieven goedgekeurd. Daarvan hebben 57 initiatieven voldoende gespaard en zijn sommige al uitgevoerd, 46 initiatieven zijn nog in de spaarfase en 4 initiatieven hebben het streefbedrag niet gehaald. Sinds 1 januari 2025 is het beheer en de exploitatie van de Schöppe, MFA Eninver, de Goossenmaat, de Driehoek, de Schelf en Mölln'wiek overgenomen door de gemeente Almelo. In samenwerking met Alzheimer Nederland zijn deze wijkaccommodaties meer dementievriendelijk gemaakt. Onze ‘aanpak van onderop’, waarbij we uitgaan van de talenten en kwaliteiten die in een wijk aanwezig zijn, hebben we in 2025 verder doorgezet. Door sociale relaties te versterken en de vaak verborgen capaciteiten van bewoners en organisaties in de wijk te benutten, werken we van binnenuit aan sociale cohesie en een leefbare buurt. Zo werd in de Binnenstad de openbare ruimte in de Mennistenhoek opgeknapt, ontstonden in Westersluitersveldlanden diverse bewonersinitiatieven en is in de Boomplaats een magazine uitgebracht met resultaten en informatie over deze werkwijze.

9

1.2 Resultaat 1.2.1 Samenvatting • •

Het gerealiseerde resultaat over 2025 is 15,0 miljoen euro voordelig en het structurele resultaat komt uit op een voordeel van 16,4 miljoen euro. Het gerealiseerde resultaat bestaat uit een nadeel van 13,6 miljoen euro op het saldo van baten en lasten en een voordeel van 28,6 miljoen euro op de reservemutaties. Dit betekent dat de hogere lasten worden gedekt door een onttrekking uit de bestemmingsreserves.

1.2.2 Gerealiseerd resultaat Onderstaande tabel geeft inzicht in het gerealiseerd resultaat dat bestaat uit het saldo van baten en lasten en het saldo van de reserve mutaties. Resultaat

Begroting na N/V wijziging

Realisatie N/V 2025

Verschil N/V

Lasten

430.888

N

417.819

N

-13.070

Baten

-416.224

V

-404.218

V

12.005 N

Saldo baten en lasten

14.665

N

13.601

N

-1.064

V

Stortingen reserves

19.331

N

18.106

N

-1.225

V

Onttrekkingen reserves

-47.326

V

-46.696

V

630 N

Saldo mutatie reserves

-27.995

V

-28.590

V

-595

V

Resultaat 2025

-13.331

V

-14.989

V

-1.659

V

V

Bedragen x 1.000 euro Toelichting gerealiseerd resultaat 2025 Het gerealiseerde resultaat over 2025 is 15,0 miljoen euro voordelig. Dit resultaat bestaat uit twee delen: • Het saldo van gerealiseerde baten en lasten exclusief mutatie reserves is 13,6 miljoen euro nadelig. Ten opzichte van de begroting na wijziging is het een voordeel van 1,1 miljoen euro. • Het saldo van de gerealiseerde reserve mutaties is 28,6 miljoen euro voordelig. Ten opzichte van de begroting na wijziging is de afwijking ongeveer 600.000 euro voordelig. Saldo van baten en lasten Het voordeel van 1,1 miljoen euro op het saldo van baten en lasten ten opzichte van de begroting na wijziging wordt grotendeels verklaard door: • Een nadeel van 2,8 miljoen euro op de grondexploitaties. • Het sociaal domein kent een voordeel van per saldo 2,1 miljoen euro. • Een voordeel van 1,6 miljoen euro door de subsidie Realisatiestimulans woningbouw. Saldo reservemutaties Bij het saldo van de reservemutaties is er een voordeel ten opzichte van de begroting na wijziging van bijna 600.000 euro. Dit voordeel is opgebouwd uit lagere stortingen van 1,2 miljoen euro en lagere onttrekking dan begroot van 630.000 euro. De stortingen in reserves zijn 1,225 miljoen euro lager dan begroot. Door hogere uitgaven beschermd wonen wordt er 547.000 euro minder gestort in de reserve mo/bw.

Door lagere huurinkomsten ontwikkelvastgoed wordt er 313.000 euro minder gestort in de reserve stadsontwikkeling. Het werkelijke voordelige resultaat opvang Oekraïners is 365.000 euro lager dan verwacht. De reserve onttrekkingen zijn 630.000 euro lager dan begroot, omdat er minder kosten zijn gemaakt voor meerjarige incidentele projecten. Bij deze meerjarige incidentele projecten kan het jaar van begroten namelijk afwijken van het jaar van realisatie. Gedurende de looptijd van het project zijn er elk jaar voor- of nadelen op het project die over de looptijd per saldo nul zijn. Structureel resultaat Het gerealiseerde resultaat is 15,0 miljoen euro voordelig. Het resultaat van incidentele baten en lasten komt uit op 1,4 miljoen euro nadeel, waardoor het structurele resultaat uitkomt op 16,4 miljoen euro voordeel. 10

Toelichting verschil Het resultaat 2025 is bijna 1,7 miljoen euro voordeliger dan de raming in de begroting na wijziging.

1.2.3 Resultaatbestemmingen In onderstaande tabel staan de resultaatbestemmingen waarvoor bij deze jaarverantwoording instemming wordt gevraagd. Via de slotrapportage 2025 is reeds een bedrag van 1,9 miljoen euro overgeheveld naar 2026. Te bestemmen resultaat

Bedrag

N/V

Resultaat jaarverantwoording 2025

-14.989

V

Totaal te bestemmen resultaat

-14.989

V

Bedrag

N/V

852

N

Resultaat grondexploitaties ten laste van Onttrekking aan reserve stadsontwikkeling reserve stadsontwikkeling

-2.790

V

Resultaat ontwikkelvastgoed ten laste van Onttrekking aan reserve stadsontwikkeling reserve stadsontwikkeling

-94

V

Bedragen x 1.000 euro Resultaatbestemming

Omschrijving

Reserveringen Decembercirculaire 2025

Dotatie aan de reserves overlopende werken en stadsontwikkeling + begroten lasten en onttrekkingen begroting 2026.

Realisatiestimulans

Dotatie aan de reserve stadsontwikkeling

1.582

N

Overdracht boekwaarde rechtbank in grondexploitatie Westerdok

Onttrekking aan de reserve afschrijvingslasten

-766

V

Overdracht boekwaarde rechtbank in grondexploitatie Westerdok

Storting in de reserve stadsontwikkeling

766

N

Storting in de algemene reserve

Restant resultaat

15.439

N

14.989

N

Totaal resultaatbestemming Bedragen x 1.000 euro

Reserveringen Decembercirculaire 2025 (D/26/834090) Kinderopvang pleegouders Bij de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk is extra geld beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Wet versterking regie volkshuisvesting Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ontstaan extra werkzaamheden voor de medeoverheden. Gemeenten ontvangen hiervoor compensatie. Wet betaalbare huur (DU) De Wet maximering huurprijsverhogingen geliberaliseerde huurovereenkomsten, stelt een maximum aan de jaarlijkse huurverhogingen voor geliberaliseerde huurovereenkomsten. Voor de uitvoering van de wet in 2025 heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (DU) Het Rijk heeft middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp (DU) Gemeenten ontvangen van het Rijk extra middelen om de lokale hulp voor huishoudens met een hoge energierekening en laag inkomen te intensiveren.

11

Erfgoed deal (DU) In de Erfgoed Deal werken organisaties samen aan een waardevolle leefomgeving. Het gezamenlijke doel is om de relatie tussen erfgoed en de inrichting van de leefomgeving te versterken. In de decembercirculaire 2025 heeft het Rijk hiervoor middelen beschikbaar gesteld. Resultaat grondexploitaties ten laste van reserve stadsontwikkeling Tegelijkertijd met de besluitvorming over deze jaarverantwoording wordt de raad voorgesteld om de reserve stadsontwikkeling als dekking in te zetten voor: • Voor- en nadelige exploitatieresultaten op ontwikkelvastgoed binnen de Uitvoeringsagenda Stadsontwikkeling • Voor- en nadelige exploitatieresultaten op de lopende grondexploitaties die voor de instelling van deze reserve zijn gestart. Via de resultaatbestemming wordt uitvoering gegeven aan het voorgestelde besluit. Realisatiestimulans woningbouw De realisatiestimulans is een nieuwe subsidieregeling van het Rijk die gemeenten ondersteunt bij het realiseren van betaalbare woningen. Gemeenten ontvangen per woning een vaste bijdrage van 7.000 euro. Almelo verwacht voor 226 woningen een totaalbedrag van 1,58 miljoen euro te ontvangen. Dit bedrag wordt gestort in de reserve stadsontwikkeling voor o.a. het versnellen van woningbouw op complexe locaties en het afdekken van onrendabele toppen bij binnenstedelijke woningbouw.

Overdracht boekwaarde rechtbank in grondexploitatie Westerdok De raad heeft op 16 december 2025 de gemeentelijke grondexploitatie Westerdok conform de specificatie grondexploitatie (D/25/789053). De herontwikkeling van de rechtbank maakt onderdeel uit van de grondexploitatie, waardoor de gereserveerde afschrijvingslasten vrijvallen en worden gestort in de reserve stadsontwikkeling. Algemene reserve, 15,4 miljoen euro. De huidige beleidslijn is om het restant van het gerealiseerde resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Hiervan kan de raad, middels besluitvorming, afwijken.

12

1.3 Robuuste financiële positie Inleiding Al geruime tijd staan de financiën van onze gemeente in het meerjarenperspectief onder druk. Een korting op de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten, het gemeentefonds, enerzijds en een forse stijging van de lasten, met name de medebewindstaken, anderzijds, zorgt voor een cumulatieve financiële druk op de meerjarenbegroting. Gemeentefonds Vanaf het kabinet-Rutte IV (2022-2024) is het gemeentefonds door diverse maatregelen fors onder druk komen te staan. Belangrijkste maatregel van het Rijk is de korting op het gemeentefonds van oorspronkelijk 3 miljard euro, welke in een later stadium terug is gebracht naar 2,4 miljard euro. De korting zou oorspronkelijk vanaf 2026 (het Ravijnjaar) worden doorgevoerd, dit is echter door het kabinet Schoof uitgesteld naar 2028. Daarnaast worden gemeenten jaarlijks onvoldoende in het gemeentefonds gecompenseerd voor loon- en prijsstijging, waardoor de financiële druk jaarlijks structureel, en oplopend toeneemt. Vooral bij de uitgaven voor Jeugd en Wmo kan dit verschil groot zijn omdat gemeenten, in het kader van de AMvB reële prijzen, de werkelijke loon- en prijsstijgingen in de sector in hun tarieven moeten doorberekenen. Stijging lasten De gemeenten worden jaarlijks geconfronteerd met een forse stijging in de lasten.

Met name de medebewindstaken voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet trekken een stevige wissel op de gemeentebegroting door de vergrijzing en een toenemend beroep van de inwoner op bepaalde voorzieningen. Op de lasten van medebewindstaken hebben gemeenten beperkte invloed omdat de uitvoering binnen een wettelijk kader moet plaats vinden. Het Rijk is daarom bezig om op een aantal medebewindstaken maatregelen te nemen om deze taken ook in de toekomst financieel houdbaar te houden. Een belangrijk voorbeeld hiervan is de Hervormingsagenda Jeugd. Het blijft echter onzeker wanneer en in welke mate beleidswijzigingen vanuit het Rijk effect hebben op onze gemeentebegroting. Route naar een sluitende (meerjaren)begroting Gelet op de financiële uitdagingen en onzekerheden heeft de raad vroegtijdig, bij de Perspectiefnota 2024-2027, een strategie gekozen van behoedzaamheid en flexibiliteit, die een balans vindt tussen tijdig maatregelen kunnen nemen enerzijds, en monitoren en zo nodig bijsturen anderzijds. Deze strategie heeft geleid tot een route die moet leiden naar een sluitende meerjarenbegroting. Deze route loopt langs drie sporen. Ten eerste is het afwegingskader voor nieuw beleid verscherpt. Dit betekent dat er terughoudend is omgegaan met structurele beleidsintensiveringen. Ten tweede is er offensiever begroot. Dit betekent dat er strakker gebudgetteerd wordt.

Kanttekening hierbij is dat dit wel de kans vergroot op incidentele bijstellingen of overschrijdingen in de jaarverantwoording. Ten derde heeft de raad langs een aantal zoekrichtingen besparingsmaatregelen uitgewerkt. De drie sporen hebben geleid tot een pakket aan structurele besparingsmaatregelen die oploopt van ruim 8 miljoen euro in 2025 naar ruim 33 miljoen euro in 2029. De maatregelen leveren een belangrijke bijdrage aan een robuuste financiële positie. Van de maatregelen is voor een bedrag van ruim 7 miljoen euro in 2025 tot structureel 13 miljoen euro vanaf 2028 geïmplementeerd. Wijze van monitoring en verantwoording Er kan onderscheid gemaakt worden in drie soorten besparingsmaatregelen. Welk soort besparingsmaatregel het betreft bepaalt op welke wijze de monitoring en verantwoording wordt opgenomen in het hoofdstuk Robuuste financiële positie.

13

Monitoring en verantwoording per besparingsmaatregel: Nr. Soort besparingsmaatregel Implementatie

Tijdens Na implementatie afronding

1 Dekkingsmaatregel

X

-

2 Taakstellende maatregel

X

-

3 Beleidsmaatregel

X

X

Taakvelden

1. Dekkingsmaatregelen Dit betreffen maatregelen die zorgen voor dekking van de lasten. Voorbeelden zijn de extra OZB-verhoging van 2,5% per jaar (Programmabegroting 2025) en het structureel ramen van het positieve saldo op beschermd wonen van 1 miljoen euro per jaar (Perspectiefnota 2024-2027). Een kenmerk van dekkingsmaatregelen is dat deze na implementatie ook direct zijn afgerond. Specifieke monitoring en verantwoording van deze maatregelen na implementatie is daarom niet nodig. De maatregelen worden na implementatie via de reguliere P&C-cyclus gemonitord en verantwoord op de (hoofd)taakvelden. 2. Taakstellende maatregelen Taakstellende maatregelen leiden tot verlaging van budgetten die in redelijke mate door de gemeente beïnvloedbaar zijn. Een voorbeeld hiervan zijn de subsidiebudgetten die bij de Programmabegroting 2025 met een lagere index zijn verhoogd. Een kenmerk van taakstellende maatregelen is dat deze na implementatie ook direct zijn afgerond. Specifieke monitoring en verantwoording van deze maatregelen na implementatie is daarom niet nodig. De maatregelen worden na implementatie via de reguliere P&C-cyclus gemonitord en verantwoord op de (hoofd)taakvelden. 3. Beleidsmaatregelen Dit betreffen maatregelen die verandering van beleid vergen.

Het is van te voren niet met zekerheid te stellen of de financiële besparing volledig gehaald wordt en of de beoogde effecten ook daadwerkelijk gerealiseerd worden. Er spelen namelijk factoren mee waarop de gemeente geen of zeer beperkt invloed heeft. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld demografische ontwikkelingen en Rijksbeleid. Daarnaast kan er een mate van onvoorspelbaarheid zijn in hoe maatregelen op elkaar inwerken. Een voorbeeld van beleidsmaatregelen zijn maatregelen binnen de uitvoering van de Wmo- en Jeugdwet. Bij de invoering van beleidsmaatregelen is een goede monitoring van belang, zodat eventueel tijdig kan worden bijgestuurd. Deze monitoring vindt plaats bij en tijdens de implementatie van de maatregel. Na afronding van de implementatie vindt monitoring en verantwoording plaats via de reguliere P&C-cyclus op de (hoofd)taakvelden. Totaaloverzicht besparingsmaatregelen Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Dekkingsmaatregelen

-3,29

-4,62

-5,59

-6,49

-6,49

Taakstellende maatregel

-3,58

-7,49

-7,99

-8,49

-8,49

Beleidsmaatregelen

-1,69

-11,24 -15,20 -17,40 -18,39

-8,56

-23,35 -28,78 -32,38 -33,37

Totaal besparingsmaatregelen Geïmplementeerde en afgeronde besparingsmaatregelen: Dekkingsmaatregelen

3,29

4,62

5,59

6,49

6,49

Taakstellende maatregel

3,58

5,55

5,55

5,55

5,55

Beleidsmaatregelen

0,75

1,00

1,00

1,00

1,00

Totaal geïmplementeerd en afgerond

7,62

11,17

12,14

13,04

13,04

Totaal openstaand

-0,94

-12,18 -16,64 -19,34 -20,33

Bedragen x 1 miljoen euro

14

Overzicht besparingsmaatregelen Hieronder is een overzicht opgenomen van alle structurele besparingsmaatregelen vanaf de Perspectiefnota 2024-2027, die oplopen van 10 miljoen euro in 2025 naar ruim 33 miljoen euro structureel vanaf 2029. De maatregelen die zijn geïmplementeerd zijn in voorgaande P&C producten al toegelicht. De dekkings-, taakstellende- en beleidsmaatregelen met een openstaande besparing in 2025 worden in paragraaf “stand van zaken besparingsmaatregelen in 2025” toegelicht. Tevens worden in deze paragraaf de beleidsmaatregelen die in 2025, of in de jaren daarvoor zijn geïmplementeerd, maar nog niet zijn afgerond, toegelicht. Geïmplementeerde en afgeronde maatregelen Omschrijving

Herkomst

2025 2026 2027 2028 2029

Dekkingsmaatregelen Voor 2025 geïmplementeerd en afgerond

-2,59 -3,82 -3,89 -3,89 -3,89

In 2025 geïmplementeerd en afgerond Inkomstenverhoging OZB 2,5% per jaar 1

PN2025-2028

-0,70 -0,80 -1,70 -2,60 -2,60 Totaal dekkingsmaatregelen -3,29 -4,62 -5,59 -6,49 -6,49

Taakstellende maatregelen Voor 2025 geïmplementeerd en afgerond

-0,92 -0,92 -0,92 -0,92 -0,92

In 2025 geïmplementeerd en afgerond Beperking verhoging subsidiebudgetten 2025 Temporiseren geplande investeringen

B2025

Uitbreiding functieboek i.v.m. vaste verplichtingen Herijken budgetten

B2022

Overige aanvullende besparingsmaatregelen Sociaal domein - Wmo - Structureel bedrag onderzoek alternatieven vervoer vrij laten vallen Sociaal domein - Overig - Structureel bedrag peuteropvang vrij laten vallen Onderhoud en beheer openbare ruimte

B2025

-0,20 -0,20 -0,20 -0,20 -0,20 B2025

-0,45 -0,45 -0,45 -0,45 -0,45 -0,43 -0,43 -0,43 -0,43 -0,43

B2025

-0,68 -0,68 -0,68 -0,68 -0,68 -0,60 -0,60 -0,60 -0,60 -0,60

PN2025-2028/ ZR 2025 -0,10 -0,10 -0,10 -0,10 -0,10 PN2025-2028/ ZR 2025 -0,20 -0,20 -0,20 -0,20 -0,20 PN 2026-2030

0,00 -1,97 -1,97 -1,97 -1,97

Totaal taakstellende maatregelen -3,58 -5,55 -5,55 -5,55 -5,55 Beleidsmaatregelen Voor 2025 geïmplementeerd en afgerond

-0,75 -1,00 -1,00 -1,00 -1,00 Totaal beleidsmaatregelen -0,75 -1,00 -1,00 -1,00 -1,00 TOTAAL GEIMPLEMENTEERD EN AFGEROND -7,62 -11,17 -12,14 -13,04 -13,04

Bedragen x 1 miljoen euro

15

Openstaande besparingsmaatregelen 2025 Omschrijving

Herkomst

2025 2026 2027 2028 2029

Taakstelling organisatie

B2025

0,00 -0,50 -1,00 -1,50 -1,50

Ombuiging datagedreven werken Incidentele invulling ombuiging datagedreven werken

B2023

-1,44 -1,44 -1,44 -1,44 -1,44

B2023

1,44

Taakstellende maatregelen

0,00 0,00

0,00 0,00

Totaal taakstellende maatregelen 0,00 -1,94 -2,44 -2,94 -2,94 Beleidsmaatregelen Sociaal domein 2 Sociaal domein

PN 2025-2028

3

-0,94 -5,20 -7,62 -8,42 -8,42

PN 2026-2029 0,00 -5,04 -6,58 -7,98 -8,97 Totaal beleidsmaatregelen -0,94 -10,24 -14,20 -16,40 -17,39 TOTAAL OPENSTAAND -0,94 -12,18 -16,64 -19,34 -20,33

Bedragen x 1 miljoen euro 2025 2026 2027 2028 2029 TOTAAL BESPARINGSMAATREGELEN -8,56 -23,35 -28,78 -32,38 -33,37 Bedragen x 1 miljoen euro 1 Onder voorbehoud jaarlijkse heroverweging raad motie PN2026-2029, verhoging B2026, jaarschijf 2026 bij amendement geschrapt. 2 Incl. in te vullen besparingsopgave 2025 ad. 1,24 miljoen euro 3 Na amendement PN2026-2029 collectieve ziektekostenverzekering

Stand van zake besparingsmaatregelen in 2025 Zoals bij de paragraaf "wijze van monitoring en verantwoording" is aangegeven, is er na implementatie van dekkings- en taakstellende maatregelen geen specifieke monitoring en verantwoording. Hierna worden alleen maatregelen toegelicht die per 1 januari 2025 nog niet zijn afgerond. Dekkings- en taakstellende maatregelen - Ombuiging datagedreven werken In 2025 zijn de besparingsmogelijkheden op de organisatie geïnventariseerd. De ombuiging voor datagedreven werken is voor 2025 incidenteel opgevangen binnen taakveld "Bestuur en ondersteuning". Vanaf 2026 kan de besparing structureel worden gerealiseerd door het verkleinen van vacatureruimte en het verlagen van bestaande organisatiebudgetten ten gevolge van gewijzigde prioriteitstelling. Beleidsmaatregelen - Sociaal domein Lasten

Begroting na wijziging 2025

Werkelijk Verschil 2025

2025 N/V

Samenkracht en burgerparticipatie

23,5

19,9

-3,5

V

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

8,0

7,9

-0,1

V

Participatie

80,4

79,1

-1,3

V

Wmo

30,5

29,7

-0,7

V

Jeugd Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang Coördinatie en beleid Wmo / Jeugd Totaal lasten

52,6 19,3 3,4 217,6

51,9 19,8 3,4 211,9

-0,7 0,5 0 -5,8

V N V V

Bedragen x 1 miljoen euro

16

Baten

Samenkracht en burgerparticipatie

Begroting na wijziging 2025 -14,2

Werkelijk Verschil

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

-

-

-

Participatie

-51,3

-51,0

0,3

N

Wmo

-1,0

-0,9

0,1

N

2025 -10,7

2025 N/V 3,5 N

Jeugd

-0,3

-0,3

-

Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang Coördinatie en beleid Wmo / Jeugd

-0,1 -

-0,2 -

-0,1 -

V

Totaal baten Bedragen x 1 miljoen euro

-66,8

-63,0

-3,7

N

Totaal saldo Bedragen x 1 miljoen euro

150,9

148,8

-2,1

V

Ontwikkelingen niet-beïnvloedbare factoren Wetgeving Landelijke wetgeving rondom de beperking van de jeugdhulpplicht is uitgesteld en een concrete ingangsdatum ontbreekt. Dit heeft directe gevolgen voor het ingroeipad en het realiseren van de beoogde besparingen. Op dit uitstel hebben we helaas geen invloed, maar we zijn er wel afhankelijk van. Dit geldt eveneens voor de inhoudelijk beperkingen, vooralsnog lijkt dit niet op korte termijn een besparend effect te hebben. Daarnaast is de financiële opgave binnen het Jeugd-domein sterk afhankelijk van landelijke en regionale ontwikkelingen. Denk hierbij aan de voortgang van de Hervormingsagenda Jeugd en de adviezen van de commissie van Ark (‘Groeipijn’). Zowel wetgeving als transformatieprocessen op deze niveaus bepalen in grote mate het tempo en de mogelijkheden waarmee de gemeente haar doelen kan realiseren. Autonome groei In Twente en Overijssel is een lichte stijging van de werkloosheid zichtbaar, in lijn met de landelijke trend. In Almelo laten de meest recente cijfers nog een beeld van stabilisatie of een licht dalend percentage zien. Gezien de bredere regionale en landelijke ontwikkeling moet er echter rekening mee worden gehouden dat de werkloosheid ook in Almelo zal toenemen.

Voortgang besparingsmaatregelen Voor de maatregelen die in 2025 zouden worden geïmplementeerd, wordt in onderstaande tabel aangegeven of dit is gebeurd en of de invoering van de maatregel is afgerond en de bijbehorende besparing daarmee is gerealiseerd in 2025. Zoals aangegeven bij de paragraaf "wijze van monitoring en verantwoording" worden de maatregelen na afronding niet meer separaat verantwoord. De monitoring en verantwoording vindt na afronding via de reguliere P&C-cyclus op de (hoofd)taakvelden plaats. De besparingsbedragen worden daarom vanaf 2026 verwerkt op de desbetreffende (hoofd)taakvelden. Voor de volledigheid zijn de besparingsbedragen vanaf 2026 opgenomen in onderstaande tabel.

17

Wet

Besparingsmaatregel

Geïmpl. Afgerond 2025 2026

1 Wmo OZL aanbieden in een algemene voorziening Toegang kaders meegeven voor (maximum) inzet 2 Wmo maatwerkvoorziening

X

2027

2028

2029

-0,10 -2,00 -2,00

-2,00 -2,00

-0,18 -0,40 -0,80

-0,80 -0,80

3 Wmo Afschalen in zorgzwaarte

X

-0,18 -0,40 -0,75

-0,75 -0,75

4 Jeugd Inzetten steunouders Toegang kaders meegeven voor (maximum) inzet 5 Jeugd maatwerkvoorziening

X

-0,10 -0,20 -0,20

-0,20 -0,20

-0,19 -0,40 -0,80

-0,80 -0,80

6 Jeugd Afschalen in zorgzwaarte

X

-0,19 -0,40 -0,75

-0,75 -0,75

X

Maatregelen vanaf 2026

-1,40 -2,32

-3,12 -3,12

TOTAAL -0,94 -5,20 -7,62

-8,42 -8,42

Bedragen x 1 miljoen euro Toelichting per maatregel Wmo Groepsaanbod OMD/ OZL eerst voorliggend Deze maatregel is zonder het realiseren van een algemene voorziening voor individuele begeleiding, vanwege de nauwe onderlinge samenhang, nog niet uitvoerbaar. De maatregel voor het realiseren van deze algemene voorziening is opgenomen als besparingsmaatregel voor 2026. Toegang kaders meegeven voor (maximum) inzet maatwerkvoorziening Het resultaat van deze maatregel wordt gezien in afname van het gemiddeld gebruik Afschalen in zorgzwaarte We zien een verschuiving van zwaardere naar lichtere vormen van ondersteuning. Deze verschuiving heeft tot een grotere besparing in 2025 geleid dan verwacht.

JEUGD Inzetten steunouders Deze maatregel draagt bij aan het normaliseren en heeft naast een besparend effect, ook een positieve impact op de betrokken gezinnen. Deze impact wordt door de ouders aangegeven door het ervaren van meer rust, zich ondersteund voelen en zich minder alleen voelen. Toegang kaders meegeven voor (maximum) inzet maatwerkvoorziening Voor de inkoop van Jeugdhulp zjin kaders opgesteld en verwerkt in uitvoeringsprincipes. Deze principes maken sinds 2025 deel uit van de werkwijze van wijkcoaches jeugd en gezin. Afschalen in zorgzwaarte Vanaf 2025 hanteren wijkcoaches de uitvoeringsprincipes als vast onderdeel van hun werkwijze.

18

2 Programmaverantwoording 2.1 Programmaplan In het programmaplan wordt verantwoording afgelegd over de doelen en beleidsprestaties zoals vastgelegd in de programmabegroting 2025.

2.1.1 Programma Stedelijke ontwikkeling 2.1.1.1 Meerjarige programmaopgaven Algemeen Voor de zomer 2022 is er een nieuw akkoord opgesteld, 'Samen bouwen aan kansen voor iedereen'. De keuze voor een programma stedelijke ontwikkeling kwam destijds niet uit de lucht vallen. Het is een weloverwogen besluit. Almelo is namelijk aan het veranderen. Binnen het programma zijn drie belangrijke strategische doelen opgeschreven: 1. Kwalitatief aantrekkelijke stad 2. Netwerken en positionering 3. Kennis en professionalisering De basis van deze doelen is gelegd in totstandkoming van de eenheid Stedelijke Ontwikkeling in 2023 met bijbehorende personele versterking, die de verschillende activiteiten uit het programma oppakken en tot uitvoering brengen, o.a. de verdere uitwerking en realisatie van de prioritaire gebieden vanuit de uitvoeringsagenda. Daarnaast is de Regionale Stedelijke Investeringsagenda 2030-2040 (RSIA) samen met de gemeente Enschede, Hengelo en de provincie Overijssel opgesteld. Deze ontwikkelingen zijn aanleiding om het programma verder te brengen en een verdiepingsslag te maken in de strategische doelen die opgesteld zijn. Borging in de eenheid (lijn) stedelijke ontwikkeling Doordat de eenheid Stedelijke ontwikkeling nu staat, zijn een groot deel van de operationele doelen (die voortkomen uit de strategische doelen) met de bijbehorende inspanningen geland in de eenheid.

De verantwoording van de werkzaamheden zal ook door de lijn worden gedaan.

2.1.1.1.1 Kwalitatieve aantrekkelijke stad Strategisch doel: Het realiseren van een veerkrachtigere, gezondere en inclusievere stad voor onze huidige en nieuwe inwoners en bedrijven, waarin we strategische keuzes maken die aansluiten bij de stedelijke, regionale en nationale opgave die we verwerken in de verstedelijkingsstrategie voor Twente. Hiermee versterken we onze regionale- en nationale functie en bouwen we verder aan onze toekomst als aantrekkelijke stad voor onze bestaande en toekomstige inwoners, bedrijven en bezoekers. Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt? Activiteiten 2025

Omschrijving

Toekomst van Twente 2030-2050

In 2025 is gewerkt aan de doorvertaling van de Regionale Stedelijke Investeringsagenda (RSIA) en de positionpaper Twente 2050 naar het Ruimtelijke Ontwikkelstrategie (ROS) Twente. De RSIA heeft ervoor gezorgd dat Twente in de voorontwerp Nota Ruimte is benoemd als regio met potentie voor een schaalsprong in wonen en werken. In de Ontwerp Nota Ruimte wordt Twente benoemd als Initieerregio, waarbij deze status nogmaals wordt bevestigd. Het Rijk is samen met de regio van start gegaan met het maken van een verstedelijkingsstrategie voor Twente genaamd ROS Twente. Almelo speelt hierin een sleutelrol.

19

Activiteiten 2025

Omschrijving De verstedelijkingsstrategie wordt gemaakt in samenwerking met 14 Twentse gemeenten, de Provincie Overijssel, het Waterschap Vechtstromen en het Rijk. Er wordt zo invulling gegeven aan de afspraak om te komen tot een integrale verstedelijkingsstrategie voor Twente. We doen dit onder de naam: Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS Twente)

Verstedelijkingsstrategie Twente (ROS Twente)

Het plan van aanpak ROS Twente is in 2025 uitgewerkt en bestuurlijk ingebed. Voor Almelo specifiek is de inzet in de Contourennotitie Omgevingsvisie Almelo aangescherpt als bijdrage aan de ROS. Zoals substantiële woningbouwbijdrage richting 2050 en versterking van economische kernkwaliteiten. Met de vaststelling van de contourennotitie in 2025 is een basis gelegd voor de herijking omgevingsvisie Almelo 2050. Vanuit het programma Stedelijke Ontwikkeling is een integraal projectteam gevormd om dit proces te stroomlijnen in 2026. De regio heeft conceptuele opgavenkaarten en thematische uitwerkingen opgeleverd als bouwstenen voor de ROS. Binnen de ROS is gestart met een ruimtelijke ontwikkelstrategie voor Twente die we opleveren in 2026 en willen agenderen op het BO MIRT in november 2026.

Economisch Ruimtelijke Visie

Contourennotitie omgevingsvisie Almelo

Economisch is de koers verdiept met de REB2040, Ruimtelijke Economische Bouwsteen Twente 2040, die het profiel van Twente als groene technologische topregio positioneert en koppelt aan de ruimtelijke keuzes. Dit document is een bouwsteen voor de uitwerking van de ROS. De vier integrale kernopgaven van de Contourennotitie Omgevingsvisie Almelo 2050 worden verder uitgewerkt in de Omgevingsvisie 2050 en verbonden aan sociaal, fysiek én economisch beleid. Hierbij is er een koppeling gemaakt met landelijke en provinciale beleidskaders, dit zorgt voor een stevigere positionering in de regionale opgaven. De participatieopbrengsten (stadgesprekken en bijeenkomsten) zijn benut om de langjarige opgaven en groeiscenario’s te verstevigen. Strategische keuzes zijn in beeld gebracht met behulp van onderzoeken, data en trends, zoals Stad in Balans en Kwalitatieve Stad. In juli 2025 heeft het college de contourennotitie aangenomen en in september is de notitie in de raad vastgesteld. Hiermee werd de contourennotitie formeel het kaderdocument welke de basis vormt voor de geactualiseerde omgevingsvisie, de aanpak van scenario’s en strategische keuzes en de verder koppeling met de ROS.

20

2.1.1.1.2 Netwerken en positioneren Strategisch doel: We zetten in op een nog stevigere positie in de samenwerking met onze strategische partners in de regio, het Rijk en positie binnen het ruimtelijk domein. We bouwen aan een stad met een duidelijker en meer onderscheidend profiel in regio en zullen dit ook uitdragen in onze omgevingsvisie. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten

Omschrijving

Profilering Almelo

De positionering van Almelo in de regio Twente is de afgelopen jaren, mede door het opstellen van de RSIA verscherpt. In het vervolgproces ROS Twente wordt de positionering van Almelo verder aangescherpt, hiervoor gebruiken we mede het traject van de Omgevingsvisie Almelo 2050. Daarnaast is vanuit de provincie Overijssel een verkenning gebiedsontwikkeling en regionaal mobiliteitsnetwerk Nedersaksenlijn gestart. Ook hierin is de profilering van Almelo ten opzichte van onze netwerkpartners van belang. Mede daardoor zijn we actievere gaan participeren en samenwerken op strategisch niveau met onze buurgemeenten, Hardenberg en andere samenwerkingspartners.

Lobby Stedelijke Ontwikkeling en bereikbaarheid

Provada 2025

Binnen de ROS Twente hebben we een samenwerking met het ministerie van VRO (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) en EZ (Economische Zaken) en I&W (Infrastructuur en Waterstaat). In september 2025 heeft dit geleid tot een werkbezoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bij gemeente Almelo. Het programma was succesvol en ook het ministerie van VRO (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) heeft aangegeven interesse te hebben in een werkbezoek aan Almelo. Op woensdag 18 juni waren we aanwezig op de vastgoedbeurs PROVADA in Amsterdam. Samen met provincie Overijssel en andere Twentse gemeenten ging wethouder Hinnen in gesprek met ontwikkelaars, beleggers en beleidsmakers over de toekomst van wonen en gebiedsontwikkeling.

21

2.1.1.1.3 Kennis en professionalisering Strategisch doel: Het ontwikkelen van een professionelere, klantgerichtere organisatie voor de ruimtelijke ontwikkeling in Almelo, die de langjarige ambities uit de omgevingsvisie borgt en prioriteiten stelt voor integrale ruimtelijke kwaliteit. Almelo is bezig om stevige stappen te zetten op het gebied van stedelijke ontwikkeling. Er is een eenheid Stedelijke ontwikkeling opgericht die zich doorontwikkelt tot een nog steviger, professionelere en daarmee klantgerichte organisatie rondom stedelijke ontwikkeling waar onze partners in de stad graag mee samenwerken en onze medewerkers met plezier voor werken.

Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2025

Omschrijving

Programma Stedelijke Ontwikkeling

Het plan van aanpak Omgevingsvisie Almelo is eind 2025 vastgesteld. De programmamiddelen voor ROS en omgevingsvisie zijn in 2025 herschikt, kosten voor inhuur externe expertise en participatie zijn gedekt binnen het Programma Stedelijke ontwikkeling. Binnen het omgevingsvisietraject wordt een governance opgesteld die leidend zal worden voor de ruimtelijke ontwikkelingen binnen Almelo.

Platform Stedelijke Ontwikkeling Almelo (PSA)

In 2023 is het Platform Stedelijke Ontwikkeling Almelo (PSA) opgericht. PSA is een netwerk waarin provincie, corporaties, marktpartijen en gemeente samen optrekken rondom de stedelijke ontwikkeling van Almelo. Het doel is om samen te werken voor de stad Almelo en te adviseren over ruimtelijke en stedelijke ontwikkelingen vanuit het perspectief van de woningmarkt. En concreet: het agenderen en het bereiken van kansen voor de stad Almelo. In 2025 zijn er drie bijeenkomsten georganiseerd in april, juni en november. De contourennotitie beschrijft vier integrale kernopgaven tot 2050: 1. Stad in Balans 2. Ruimte voor een veerkrachtige en inclusieve economie 3. Beleefbare en klimaatbestendige groenblauwe zones 4. Optimaal verbonden door robuuste netwerken (mobiliteit en infrastructuur).

Contourennotitie omgevingsvisie Almelo

Regionaal positioneert Almelo zich in de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie (ROS) Twente en draagt bij aan de regionale opgave schaalsprong Twente (69.000 woningen en 50.000 banen). In februari 2025 is de raad geïnformeerd over doel en proces van de contourennotitie middels stadsgesprekken en participatie. Van mei t/m juni zijn er diverse sessies met maatschappelijke partners en interne ateliers gehouden. In juli 2025 stemde het college in met de contourennotitie en op 30 september 2025 heeft een positieve besluitvorming over de contourennotitie plaatsgevonden door de raad. In het najaar van 2025 heeft dit geleid tot een plan van aanpak opgesteld en vastgesteld (ambtelijk) voor het proces omgevingsvisie. Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS) is een traject met 14 Twentse gemeenten, Provincie Overijssel, het Waterschap Vechtstromen en het Rijk.

Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS Twente)

In maart is het ROS van start gegaan met werkgroepen om belangrijke thema's uit te werken: • Woningtekort en verstedelijking buiten de Randstad • Klimaatadaptie en waterbeschikbaarheid 22

Activiteiten 2025

Omschrijving • • •

Mobiliteitstransitie Economische transitie richting circulariteit Behoud van landschappelijke kwaliteit

Dit is verder uitgewerkt in zogenaamde maakdagen, waarin inhoudelijke experts input konden geven op bovengenoemde thema's. Ook Almelo heeft hier een actieve bijdrage aan geleverd. Werksessie met het Rijk en regio plaatsgevonden, waarin beelden, kansen en dilemma's zijn gedeeld. Ook op directie- en bestuurlijk niveau zijn er verschillende kennissessies geweest.

2.1.1.2 Wat heeft het gekost? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2023

400

44

Jaar 2024

400

48

Jaar 2025

400

354

Jaar 2026

400

Totaal

1.600

Programma Stedelijke ontwikkeling

446

Bedragen x 1.000 euro

Programmamiddelen De programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2023-2026 plaatsvinden. Naar verwachting wordt het volledige programmabudget gedurende de resterende programmaperiode uitgegeven.

23

2.1.1.3 Indicatoren 1. Stand van de bevolking Aantal inwoners (1 januari) Provincie Overijssel Jaar

Inwoners

2023

1.184.333

2024

1.189.033

2025

1.195.789

De provincie Overijssel laat al jaren een geleidelijke groei zien. Tussen 2023 en 2025 groeide de bevolking met circa 11.500 inwoners (+1,0%). [allecijfers.nl] 2. Ontwikkeling in 2025 gemeente Almelo • Totale groei 2025: +459 inwoners • Natuurlijke aanwas (geboorte – sterfte): negatief • Migratiesaldo: positief en volledig bepalend voor de groei Net als in de rest van Nederland groeit Overijssel niet meer door geboorten, maar vrijwel uitsluitend door (binnenlandse en buitenlandse) migratie. [opendata.cbs.nl], [allecijfers.nl] 3. Actuele cijfers 2025

De bevolking van de gemeente Almelo is met 10.139 inwoners toegenomen van 65.019 inwoners in 1995 tot 75.158 inwoners in 2026 (dat is een grote stijging van 16%). Het gemiddelde verschil per jaar over de hele periode van 1995 tot en met 2026 was 327 inwoners (0,47%). De ontwikkeling van de data in de tijd volgt een duidelijk stijgende trend: De cijfers groeien bijna ieder jaar.

24

4. Wat valt op voor Overijssel? •

✅ Overijssel groeit stabiel, maar minder snel dan Flevoland of Utrecht

•

⚠️ In landelijke delen is sprake van vergrijzing en krimp, vooral buiten de stedelijke regio’s

•

✅ Groei concentreert zich rond: • Zwolle • Enschede–Hengelo–Almelo • Deventer–Stedendriehoek

Deze patronen passen binnen het landelijke CBS-beeld. [opendata.cbs.nl] 5. Bronnen (CBS – officieel) • CBS StatLine – Bevolkingsontwikkeling per regio https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37230ned [data.overheid.nl] • CBS StatLine – Bevolkingsontwikkeling per jaar https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/37259ned [opendata.cbs.nl] • Overijssel in cijfers (CBS via AlleCijfers.nl)