Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole - bijlage 1 - Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole
Tekst van het document
51
2.1.4.1.3 Almelo bindt en boeit talent op alle niveaus Strategisch doel: Werkenden in Almelo ontwikkelen zich om daarmee goed inzetbaar te blijven op de arbeidsmarkt. Een betere match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Versterken LLO-aanpak Alle LLO- regelingen voor bedrijven zijn in 2024 ondergebracht bij het Regionaal Werkcentrum. (Leven Lang Ontwikkelen) Gelet op het gebruik van alle (vooral regionale) regelingen sluit het huidige aanbod aan op de behoefte vanuit de lokale markt. In 2024 is begonnen met de actualisering van de LLO-visie op Twentse schaal. Doorontwikkelen van het Almelo is koploper in Twente in de deelname aan het Twents Fonds voor Vakmanschap. Het fonds biedt middelen voor werkenden, ZZP’ers en werkzoekenden tot en met mbo-niveau 4 Twents Fonds voor die zich willen om-, her- of bijscholen. In totaal zijn er tot en met 2024 1.289 aanmeldingen Vakmanschap. geweest voor een voucher. Met 3,6% van onze beroepsbevolking is dat veruit het hoogst van alle gemeenten in Twente. Er zijn cumulatief 508 vouchers verstrekt. Dat is met 1,4% van onze totale beroepsbevolking eveneens het hoogst van alle gemeenten in Twente. Stimuleren inzet ongezien In 2024 is een aanvraag voor de Regiodeal ingediend voor het project Elk Talent Telt.
Een talent project dat inzet op het doorbreken van achterstandspatronen in kwetsbare wijken van Almelo. En daar hoort ook bij dat mensen meer kans krijgen op betaalde arbeid. In februari 2025 werd bekend dat onze aanvraag helaas niet is gehonoreerd. Faciliteren en stimuleren Samen met Enschede, Hengelo, Almelo en Twente-board is in 2024 gewerkt aan een van initiatieven gericht op talentprogramma. Het is de bedoeling dat uit dit programma initiatieven gefaciliteerd worden talent (techniek, zorg en voor het aantrekken en behoud van talent. Deze wordt in 2025 opgeleverd. Zie verder ook logistiek) Faciliteren en aanjagen samenwerking onderwijs en bedrijfsleven. Faciliteren en aanjagen In 2024 zijn 9 organisaties voorzien van middelen om activiteiten en evenementen mogelijk te samenwerking onderwijs maken die via een samenwerking tussen het onderwijs en bedrijfsleven tot stand komen. In en 2024 is House of Skills geopend en de Stichting Ontdek High Tech Almelo heeft in bedrijfsleven samenwerking met Twenteboard de organisatie opgeschaald naar Twente. Zij heet nu Stichting Ontdek High Tech Twente en ontvangt financiële ondersteuning van Twenteboard. Actieve bijdrage aan Hettrix Vanuit de vier teams, waaronder Team Talent, zijn er acties waarmee de Hettrix zich profileert.
Het doel is om bij te dragen aan krachtig functionerende arbeidsmarkt waar het bedrijfsleven en talent elkaar goed weten te vinden. Belangrijke vraag is aan welk talent het bedrijfsleven behoefte heeft. Hoe steekt de doelgroep in elkaar waar we naar op zoek zijn en die we willen faciliteren. Daarvoor hebben we een onderzoek uitgezet onder Saxion studenten. Zij onderzoeken in relatie tot de gestelde doelen: • Wat zijn de gezochte profielen aan talent? • Hoe behouden we ze voor de sector? • Waar heeft het talent behoefte aan voor een duurzame deelname aan de Twentse arbeidsmarkt? • Wat zijn de verschillen en overeenkomsten in de drie steden? Hoe kunnen we elkaar versterken in de zoektocht naar talent? Verder vindt er vanuit het programma een stevige inzet plaats voor de deelname aan de Arbeidsmarktregio Twente. Mede in het kader van onze geambieerde aansluiting bij de dynamiek van de regio en Provincie. De impact is aanzienlijk omdat in dit gremium al veel acties lopen die ook in onze lokale arbeidsmarktstrategie staan vermeld.
52
2.1.4.1.4 Almelo unieke beleving door het water en het groen Strategisch doel: Meer bezoekers en inwoners ervaren en waarderen het groen en blauw in Almelo. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt Activiteiten 2024 Het faciliteren en aanjagen Leidraad is het ‘Actieprogramma 2023-2026 Water & Vrije tijd in Almelo’. Hieruit zijn de van initiatieven en volgende nieuwe projecten tot uitvoering gebracht: arrangementen • Verduurzaming platbodem ‘Stad Almelo II’ • Het vaarseizoen is verlengd met 2 weken • Fonteinen-show in de decembermaand • Watersportevenement Optimist on Tour Almelo Het water is door uitvoering van deze projecten ‘tot leven’ gekomen. De platbodem Praam ‘Stad Almelo II’ is geëlektrificeerd voor minder uitstoot en geluid. De fonteinen met lichtshow hebben voor een bijzondere waterbeleving gezorgd in de stad en het watersportevent heeft jong en oud kennis laten maken met de Optimist kanovaren en suppen óp het water! We werken aan het (meer) Het ontwikkelgebied Westerdok en het stadsproject Kanaalpark zijn volop in voorbereiding. bevaarbaar maken van het Vanuit ons project Almelo Waterstad werken we samen en kijken we naar gezamenlijke water in Almelo belangen en waar we elkaar kunnen versterken. Doel is om het wonen, leven en recreëren in, op en aan het water aantrekkelijk te maken.
2.1.4.2 Wat heeft het gekost? Programma Economie en arbeidsmarkt
Beschikbaar
Werkelijk
Jaar 2023
475
205
Jaar 2024
400
223
Jaar 2025
400
Jaar 2026
400
Totaal
1.675
428
Bedragen x 1.000 euro
Programmamiddelen De uitgaven hadden betrekking op het opstellen van de economisch-ruimtelijke visie, de arbeidsmarktstrategie en het actieplan Almelo Waterstad. Daarnaast hebben we een aantal initiatieven gefaciliteerd met betrekking tot talent en techniek zoals de Hettrix (het innovatieplatform Heracles), Ontdek Hightech Almelo, week van de technologie).
53
2.1.4.3 Indicatoren Ontwikkeling werkgelegenheid, uitgedrukt in het aantal werkzame personen.
Aandeel HTSM sector op het totaal van de werkgelegenheid binnen Almelo. Het werkgelegenheidsaandeel van de HTSM sector in Almelo laat een stijgende lijn zien in de afgelopen jaren. Vanaf 2023 lijkt de trend zich te stabiliseren.
54
Indicator
Aandeel bedrijventerreinen met [minimaal] een actieve ondernemersvereniging Beschikbaar aanbod grond t.b.v. lokale MKB bedrijven Positie ranglijst MKB vriendelijkste steden Score tevredenheid dienstverlening Aantal ondernemers dat LLO toepast Aantal verstrekte omscholingscheques per jaar Aantal Almelose bedrijven met IKBINDR zakelijk label. Waardering groene en blauwe profiel van Almelo
Peilwaarde (Meest recent)
2024 Ambitie 2026
Bron
83%
100%
Gemeente
nnb
10-15 ha
Gemeente
9 (2021)
nnb
6,7 (2021)
nnb
stijging/ behoud 7,0
MKB Nederland (in afwachting nieuwe opzet) Lexnova (eerstvolgende peiling 2025)
PM
nnb
PM
Lexnova (eerstvolgende peiling 2025)
40 (2022)
89
stijging
Twents Fonds voor Vakmanschap
30 (2022)
41
stijging
Twents Fonds voor Vakmanschap
7,1
6,7
stijging
Almelo Panel
83% (1-1-2023)
55
2.1.5 Programma Klimaat en milieu 2.1.5.1 Meerjarige programmaopgaven Algemeen De energietransitie wordt gezien als de grootste verbouwing van Nederland na de Tweede Wereldoorlog. We staan aan het begin van deze complexe opgave, welke uiterlijk in 2050 gerealiseerd moet zijn. Alle gemeenten in Nederland werken in het kader van het Klimaatakkoord (2019) aan deze opgave. Wij leren van hen en zij leren van ons. Echter het ontbreekt ons deels nog aan juridische kaders en voldoende structurele financiële middelen die door het Rijk geregeld moeten worden. Naar aanleiding van het onderzoeksrapport Rekenkamer Almelo 'Energietransitie' zijn twee raadszaken over informatievoorziening en dataverwerking, participatie en een stadsbezoek aan PAW Aalderinkshoek georganiseerd.
2.1.5.1.1 Energiebesparing Strategisch doel: In Almelo wordt jaarlijks meer fossiele energie bespaard. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt Activiteiten 2024 Omschrijving Uitvoering Plan van aanpak inclusieve energietransitie: Aanjagen van bewustwording en advisering van inwoners
Uitvoering Lokale Aanpak Isolatie (LAI)
Lokale initiatieven faciliteren
Plan opstellen voor verduurzaming eigen vastgoed
Lobby voortzetten richting Rijk samen met Enschede en Hengelo en G40
In 2024 is de website van het Duurzaam Bouwloket.nl volledig vernieuwd en is de naam veranderd in Energieloketten.nl. Hierdoor worden inwoners digitaal beter begeleid in het verduurzamen van hun woning. Meldpunt Energiearmoede: 22 Toegekende energietoeslag winter 2023-2024: 5.460 Opbouwwerk voor energietransitie: Ruim 40 activiteiten in de stad zoals bij andere activiteiten in de wijk aansluiten met bijvoorbeeld een kraam om voorlichting te geven, energiespreekuur, bouwbeurs, kraam bij Natuurhus. Maar ook voorlichting aan de Stadsbank en wijkteams zodat zij inwoners kunnen doorverwijzen; Aanmelding fixers: Sinds startprogramma in totaal 1.031 waarvan 667 in 2024. Aanmeldingen voor bouwadviseurs: Sinds start verantwoording in totaal 780, waarvan 405 in 2024. Aanmeldingen energiecoaches: Sinds start programma in totaal 165, waarvan 70 in 2024. Voor het Noodfonds Energie zijn 1.611 aanvragen ingediend. Hiervan is 62% toegekend (998). In 2024 is de verordening isolatiesubsidie vastgesteld. Met de isolatiesubsidie kunnen inwoners subsidie krijgen voor het uitvoeren van isolatiemaatregelen of volledig ontzorgd worden bij het nemen van isolatiemaatregelen. In het najaar van 2024 is de uitvoering gestart en tot en met 31 december 2024 hebben 103 inwoners een aanvraag ingediend. Hiervan zijn reeds 22 aanvragen toegekend en uitbetaald.
Daarnaast is de tweede tranche van de SPUK Lokale aanpak isolatie aangevraagd en toegekend aan de gemeente. Buurtteam Windmolenbroek is ondersteund bij de organisatie van een straatactie voor inwoners om inzicht te geven in mogelijkheden hun huis te verduurzamen. Het buurtteam onderzoekt of een inloopspreekuur voor huiseigenaren in het Noaberhoes georganiseerd kan worden. Almelo Energie is ondersteund om verschillende alternatieven voor aardgasvrij te onderzoeken. Uit het onderzoek is gebleken dat Aquathermie geen optie is. De huidige energetische staat van onze panden zijn in kaart gebracht. En de verschillende maatregelpakketten omschreven en gekoppeld aan de strategie. Er zijn drie klassen: Kernportefeuille, niet- kernportefeuille en ontwikkelvastgoed. In 2025 volgt een actualisatie van het vastgoedbeleid inclusief de strategie. Na vaststelling is inzichtelijk welke maatregelen wanneer uitgevoerd moeten worden. Uitvoering Lobby energiearmoede uitwerking in Renovatiedeal: - In elk van de drie gemeenten is pilot met woningcorporatie gestart. Doel: particuliere woningen meenemen in renovatie van sociale huurwoningen. Pilot in een buurt in Aalderinkshoek met Beter Wonen Buurt is gestart (228 huurwoningen, 197 particuliere 56
Activiteiten 2024
Omschrijving woningen). -
Meedoen met scholenprojecten Bedrijven faciliteren met verduurzaming
Landelijke subsidies voor verduurzamingsmaatregelen huiseigenaren vereenvoudigen Ministerie, RVO en Warmtefonds
In 2024 heeft het Erasmus meegedaan met het project Adviseur van de toekomst. Bedrijventerreinen Turfkade/Dollegoor is ondersteund door inzicht te bieden in samenwerkingsmogelijkheden voor elektriciteit en verduurzaming. In Q1 2025 wordt het rapport opgeleverd. Er is onderzocht of bedrijventerreinen belangstelling hebben voor een “sprintsessie” van de provincie Overijssel. Tijdens een sprintsessie inventariseren deskundigen of geïnteresseerde bedrijven gezamenlijke onderwerpen hebben als netcongestie/ verduurzamen/ mobiliteit of plaatsen van batterijen. Aan de hand van deze inventarisatie kan een externe partij een gedegen onderzoek uitvoeren naar de kansen en mogelijkheden.
2.1.5.1.2 Duurzame energie opwek en opslag bebouwde omgeving Strategisch doel: In 2026 wordt meer duurzame energie opgewekt. Duurzame energie wordt deels lokaal opgeslagen. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Omschrijving Zon op kleine daken Energieopslag en slimme netwerkcongestie oplossingen Lokaal eigenaarschap stimuleren en faciliteren Lobby inzake netcongestie
Doorontwikkeling energie opwek door windenergie in Aalanderveld windturbines in de Noordflank Project Duurzaamheidsroute A35
Regionale Energiestrategie Twente [RES] 2.0 Omgevingsfonds Aadijk 2
Via de website zonnedakje.nl kunnen particulieren zien of hun dak geschikt is voor het plaatsen van zonnepanelen. Met bedrijven op het bedrijventerrein Turfkade/Dollegoor is inzichtelijk gemaakt welke mogelijkheden er zijn om netcongestie te verminderen. In Q1 2025 wordt de rapportage opgeleverd. Het addendum Duurzame energieladder met stimuleren lokaal eigenaarschap is in januari 2024 vastgesteld. Met netbeheerders zijn goede contacten gelegd en wordt uitgezocht welke opgave de gemeente Almelo krijgt. Ook wordt in provinciale werkgroepen (o.a. pMIEK) geparticipeerd. Op 9 oktober 2024 heeft de provincie het Provinciaal Programma Energiestrategie vastgesteld. In het programma is opgenomen dat voor het ATT-gebied initiatieven voor windenergie kunnen worden ingediend tussen 15 oktober 2024 en 15 april 2025. Het projectbesluit Duurzaamheidsroute A35 is door de provincie Overijssel (bevoegd gezag) ter inzage gelegd om zienswijzen op te halen. Ook zijn in het gebied van de Duurzaamheidsroute A35 informatieavonden georganiseerd. De provincie zal in 2025 de planologische procedure afronden. De Energiestrategie Twente 2.0 (EST 2.0) is voor consultatie in het college geweest. Besluitvorming is in 2025.
Met de realisatie van het zonnepark, vinden constructieve gesprekken plaats tussen de gemeente, bewonerscommissie en de energiecoöperatie, gericht op het bevorderen van samenwerking en het realiseren van gezamenlijk omgevingsfonds.
57
2.1.5.1.3 Warmtetransitie Strategisch doel: In Almelo zijn meer woningen aardgasvrij of gereed om van het aardgas af te gaan. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Omschrijving Actualisatie transitievisie warmte 2020
Bedrijventerrein Bavinkel aan de Bornsestraat aardgasvrij [ready]
Proeftuin Aardgasvrije wijk (PAW) Aalderinkshoek
Windmolenbroek aardgasvrij [ready]
In het kader van de Omgevingswet en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie moet Almelo uiterlijk in 2026 een Warmteprogramma vaststellen. Het Warmteprogramma komt in plaats van de Transitievisie Warmte uit 2020. In de gemeentelijke Omgevingsvisie wordt de visie op de warmtetransitie opgenomen. Het Warmteprogramma biedt een concreet kader voor de aanpak van het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. In 2024 is het Warmteprogramma grotendeels opgesteld, het Warmteprogramma wordt medio 2025 afgerond en ter besluitvorming aan het college van B&W aangeboden. Op het bedrijventerrein is veel restwarmte beschikbaar. Samen met onder andere Urenco en ZGT onderzoeken we de mogelijkheden voor een warmtenet waarmee we vraag en aanbod van warmte met elkaar koppelen. Er is door de gemeente en de bedrijven een actualiseringsonderzoek uitgevoerd, de gemeente heeft daarnaast nog een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd waarbij ook woonwijken zijn meegenomen. Beide onderzoeken zijn eind 2024 opgeleverd. Tevens is de afspraak gemaakt om begin 2025 een intentieovereenkomst met elkaar aan te gaan om nadere afspraken over het vervolg te maken. In de proeftuin Aalderinkshoek is in 2024 veel onderzoek gedaan naar mogelijke warmteoplossingen ter vervanging van aardgas.
Samen met de warmtepartners Cogas, Beter Wonen, Sint Joseph, Woonzorg Nederland en waterschap Vechtstromen worden drie verschillende technieken onderzocht. De onderzoeken dragen bij aan de uiteindelijke afweging om te komen tot de juiste warmteoplossing. Samen met de warmtepartners is een afwegingskader opgesteld welke in 2025 gebruikt gaat worden om de technieken tegen elkaar af te wegen. In februari 2024 heeft het buurtteam Windmolenbroek een Buurt/wijkplan aan de gemeente Almelo overhandigd met aanbevelingen om de eerste 15 jaar in te zetten op hybride warmtepompen.
2.1.5.1.4 Circulaire economie Strategisch doel: In Almelo worden minder grondstoffen gebruikt en meer materialen hergebruikt om te komen tot een circulaire economie. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Omschrijving Pilotproject Circulariteit met gezond verstand opnemen bij aanbesteding en inkopen
Bedrijven inspireren en faciliteren om voorbereid te zijn op circulaire economie
Om te leren omgaan met circulariteit in projecten is een pilotproject gekozen om mee te doen aan een challenge van stichting Pioneering. Doel van de challenge is om samen met medeoverheden, studenten en marktpartijen een project in de openbare ruimte circulair aan te besteden. In 2024 is de aanbesteding afgerond. Nu wordt er samen met de winnende partij een circulair ontwerp gemaakt. Ter ondersteuning van ondernemers is een kennisevent georganiseerd in samenwerking met het Ondernemersloket. Het event richtte zich op ondernemers in de plastics- en kunststoffenbranche die stappen willen zetten richting circulaire productieprocessen en verdienmodellen.
58
2.1.5.2 Wat heeft het gekost? Programma Klimaat en milieu
Beschikbaar
Werkelijk
Jaar 2023
400
122
Jaar 2024
400
315
Jaar 2025
400
Jaar 2026
400
Totaal
1.600
437
Bedragen x 1.000 euro
Programmamiddelen Voor het uitvoeren van het programma Klimaat en milieu is jaarlijks 400.000 euro beschikbaar. De incidentele programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2023-2026 plaatsvinden. Overige middelen Het Rijk financiert met specifieke uitkeringen (SPUK) het realiseren van de klimaatdoelstellingen. Binnen het programma Klimaat en Milieu voeren we dit uit binnen de gestelde kaders. Deze kaders worden via de SiSa verantwoord. De specifieke uitkeringen lopen meerdere jaren, het gaat om de volgende specifieke uitkeringen: • Wijkuitvoeringsplannen energie transitie • Energietransitie (bouwadviseurs, energiecoaches en energiefixers) • Aardgasvrije wijken • Klimaatakkoord/ energiebeleid uitvoeren • Isolatiemaatregelen Via de provincie Overijssel zijn aanvullende middelen ontvangen onder de noemer ‘Overijssel verbouwt’. Deze middelen worden ingezet voor de verduurzaming van woningen van particulieren en zijn aanvullend op de rijksmiddelen ‘Energietransitie’.
59
2.1.5.3 Indicatoren
60
Indicator Aantal woningeigenaren ondersteund bij het isoleren. Aantal zonnepaneelinstallaties op woningen Aandeel hernieuwbare energie op totaal energieverbruik inclusief Twence Huidige opwek als aandeel van het bod RES Aandeel woningen zonder aardgasaansluiting Aardgasverbruik in woning (temp. gecorrigeerd)**
Peilwaarde (Meest recent) 0 (1-1-2023) 5.411 (2021*) 13% (2020) 79 GWh (1-6-2022) 2% (2021) 42 mln. m3 (2020)
2024 Ambitie 2026
Bron
775
2.000
12.244
8.500
13% (2021) 72 GWh (1-6-2024) 2,5% (2022) 29,2 mln. m3 (2023)
20%
Gemeente (jaarlijks) CBS (jaarlijks) Klimaatmonitor
110 GWh
Monitor RES
4%
CBS
35 mln. m3
Monitor RES
61
2.1.6 Leefbare wijken en dorpen 2.1.6.1 Meerjarige opgaven Meerjarige opgaven Almelo bestaat uit tien wijken en twee dorpen die vervolgens weer bestaan uit 67 verschillende buurten. Deze dorpen, wijken en buurten zijn allemaal uniek. Het is niet uniek dat inwoners van deze buurten in een schone, veilige en plezierige buurt, wijk of dorp, willen wonen; in een leefbare omgeving. Wanneer inwoners hun wijk of dorp leefbaar vinden, is er sprake van een vitale en levendige stad. Hier wordt aan gewerkt langs twee lijnen: 1. Verbeteren van de leefbaarheid (sociaal en fysiek) in heel Almelo. 2. Versterken van de integrale samenwerking in en met wijken en dorpen. Verbeteren van de leefbaarheid (sociaal en fysiek) in heel Almelo De inzet van ‘Leefbare wijken en dorpen’ is niet om alle wijken en dorpen naar een gemiddeld niveau te tillen, er is verschil tussen de wijken en dorpen en dat mag blijven bestaan. Wel willen we in de wijken waar de leefbaarheid onder druk staat, zorgen dat de basis op orde is en blijft en we stappen zetten in het vergroten van de leefbaarheid. Voor de wijken waar de leefbaarheid voldoende dan wel goed is, willen we de leefbaarheid op peil houden en daar waar mogelijk vergroten. We zetten voor het verbeteren van de leefbaarheid in op de volgende werkvelden: • In de wijk of dorp is het schoon, heel en veilig.
• Wijken en dorpen zijn meer sociaal toekomstbestendig • Wijken en dorpen zijn meer fysiek toekomstbestendig Versterken van de integrale samenwerking in én met wijken en dorpen Om Almelo een levendige en vitale stad te laten zijn, is goede samenwerking nodig met én tussen inwoners, strategische partners als ook binnen de eigen gemeentelijke organisatie. De verschillende samenwerkingen en deze (integraal) bij elkaar brengen vraagt de komende jaren de nodige aandacht. We zetten daarom in op de volgende werkvelden: • Het versterken van participatie door het verbeteren van bewonersparticipatie, overheidsparticipatie en participatie door maatschappelijke organisaties. • Het versterken van het wijkgericht werken door het verbeteren van de samenwerking tussen lijn- programma en wijksturing. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt De projecten en activiteiten die we voor leefbare wijken en dorpen uitvoeren dragen veelal bij aan het realiseren van de beide doelstellingen. Willen we samen meer bereiken op het verbeteren van de leefbaarheid dan moeten we beter samenwerken. Andersom door de integrale samenwerking tussen partijen te verbeteren, kan samen meer worden bereikt voor de leefbaarheid in de wijken en dorpen. Daarom worden de projecten en activiteiten voor beide doelstellingen in één paragraaf en in één tabel weergegeven.
Het uitvoeren van deze projecten en activiteiten vindt zoveel mogelijk sámen met inwoners, externe partners en verschillende disciplines binnen de gemeentelijke organisatie plaats. De wijkregisseur is hierbij vaak de aanjager en de spin in het web, hij /zij heeft contacten met zowel bewonersgroepen, wijkgerichte organisaties als de collega’s binnen de eigen organisatie.
62
Activiteiten
Omschrijving
Uitvoeren wijk- en dorpsopgaven
In 2023 is voor elke wijk en dorp een wijk/dorpsopgave gemaakt voor de periode 20232026. Bij het opstellen van deze wijk- en dorpsopgaven zijn de woningcorporaties, maatschappelijke partners, inwoners en interne collega’s betrokken. De wijkopgaven beschrijven per wijk en dorp de strategische opgaven. De wijkregisseur zet in op het beter samenbrengen van plannen en belangen van inwoners. Zo komen we tot een integrale aanpak per wijk waarbij wordt gewerkt aan het op peil houden en verbeteren van de leefbaarheid in de wijken en dorpen. In de periode 2024 tot en met 2026 geven we samen met de inwoners, woningcorporaties en andere partners uitvoering aan deze wijkopgaven De wijkregisseur voert regie op het uitvoeren van de wijkopgave. In 2024 zijn de jaarplannen 2023-2024 uitgevoerd samen met inwoners en interne- en externe partners. Bovendien is per wijk of dorp voor de jaren 2025-2026 een nieuw jaarplan geschreven. In deze jaarplannen is een terugblik op de gerealiseerde projecten uit de periode 2023-2024 opgenomen. Zo kunnen we trots zijn op wat gezamenlijk is bereikt.
Ondersteunen bewonersinitiatieven
In 2023 zijn diverse initiatieven van inwoners ondersteund ter verbetering van hun woonen leefomgeving. In totaal zijn 171 initiatieven ondersteund. We hebben initiatiefnemers waar nodig geholpen met advies, kennis, het werven van vrijwilligers en subsidies, het creëren van draagvlak in de buurt, en met materiaal of financiële middelen. In de wijken Windmolenbroek en Sluitersveld is gestart met de pilot Almelo Buurt Samen, een digitaal platform voor bewonersinitiatieven. Huishoudens in deze wijken hebben in 2024 twee keer een voucher ter waarde van 7,50 euro gekregen die zijn aan één van de initiatieven op de site Almelo Buurt Samen konden schenken. Zo worden inwoners op een laagdrempelige manier betrokken bij het besteden van een deel van de wijkbudgetten. Via Almelo Buurt Samen zijn aanvullend op bovenstaande initiatieven nog 67 initiatieven gestart, waarvan er 44 zijn of binnenkort worden uitgevoerd.
Uitvoeren 'aanpak van onderop’
In de wijken en dorpen werken we vanuit een aanpak van onderop, waarbij we uitgaan van de talenten en kwaliteiten die in een wijk aanwezig zijn. We bouwen voort op wat er al is en breiden dit verder uit. De basis voor deze aanpak is gelegd in het programma Nieuwstraatkwartier uit de vorige coalitieperiode. In de huidige coalitieperiode bouwen we deze aanpak verder uit, op een manier dat past bij de desbetreffende wijk of dorp. Hieronder volgen enkele voorbeelden van aanpakken waar we in 2024 mee bezig zijn geweest: In de Boomplaats werken we met de ABCD-methode (Asset Based Community Development). Deze aanpak gaat uit van de krachten in de buurt en niet van de problemen. Door het zichtbaar maken van deze krachten ook voor de buurt zelf, werk je aan het sociale netwerk in de buurt van waaruit de problemen in de buurt aangepakt kunnen worden. Door St. Joseph is een woning beschikbaar gesteld als ‘bumping place’ voor de buurt. Vanuit hier organiseren bewoners activiteiten, die wij middels de ABCDmethode ondersteunen en versterken. Ook in de Binnenstad en in het Windmolenbroek werkten we in 2024 met de ABCD-methode. Door op verschillende momenten en manieren de buurt in te gaan, leerden we wat er speelt en welke kwaliteiten er in de buurt aanwezig zijn.
Mooie ideeën zijn opgedaan voor bijvoorbeeld de invulling van een buurtplein en verkeersveiligheid, die nu verder worden uitgewerkt. Eén van de opgeleverde producten is het magazine ‘Samen maken we de buurt in Almelo’ dat via bijgevoegde link te lezen is.
63
Activiteiten
Omschrijving Daarnaast werken we in de Riet samen met het programma Sociaal en Vitaal aan het Leeflab. Door problemen en life-events als signaleringsmomenten te zien voor opvolgende problemen, maken we kwetsbaarheid van mensen voorspelbaar. Door op het juiste moment met de juiste persoon de juiste ondersteuning te bieden, versterken we de kwaliteit van leven van onze inwoners. Daarnaast werken we in de Riet samen met Beter Wonen, Avedan en de Politie aan straatacties. Door deur-aan-deur gesprekken te voeren, werken we aan het opbouwen van contacten en vertrouwen, het ontdekken van kansen en uiteindelijk aan concrete projecten, zoals een nieuwe speelplek en straat-schoonmaakdagen. Sinds de acties zijn er minder overlastmeldingen en geven bewoners aan dat het er weer fijner wonen is. Deze acties zijn ook van belang voor het Leeflab. In Wester-Sluitersveldlanden en Kerkelanden werkten we eveneens met een aanpak vanuit onderop. We gingen met bewoners het gesprek aan, en luisterden naar de ideeën die zij hebben om hun leefomgeving te verbeteren. Dit heeft geresulteerd in bewonersnetwerken die activiteiten organiseren welke bijdragen aan de sociale cohesie, zoals een wekelijkse wandelgroep of gezamenlijke initiatieven om de buurt te vergroenen.
Verhogen onderhoudsniveau openbare ruimte
In 2024 hebben we ons ingezet om de kwaliteit van de openbare ruimte te verhogen en deze structureel op het vastgestelde niveau te brengen. We hebben de onderhoudbaarheid van de verharding verbeterd, wat heeft geleid tot een vermindering van de onkruiddruk op wijkontsluitingswegen. Daarnaast hebben we onkruiddichte verharding aangebracht rondom straatmeubilair en op middengeleiders. Ook is de binnenstad vrijgemaakt van kauwgom door een eenmalige reinigingsactie, waardoor we de kwaliteit nu op peil kunnen houden. Tot slot, hebben we een inventarisatie en inspectie uitgevoerd om inzicht te krijgen in het areaal en de benodigde maatregelen, zodat we gericht kunnen inzetten op verdere verbeteringen.
Wijkaccommodaties
Een plek voor ontmoeting is belangrijk voor de sociale cohesie in een wijk of dorp. In het najaar van 2023 is de visie op de gemeentelijke wijkaccommodaties* vastgesteld. In de visie zijn twee kernwaarden voor wijkaccommodaties vastgesteld. Allereerst is een wijkaccommodatie een plek waar inwoners centraal staan, zich thuis voelen en elkaar kunnen ontmoeten. Ten tweede is een wijkaccommodatie een plek waar ondersteuning, preventie en informatie te vinden is. In februari 2024 is besloten de exploitatie en het beheer van de zes wijkaccommodaties waarvoor Accres de exploitatie en het beheer deed vanaf 1 januari 2025 door de gemeente Almelo te laten uitvoeren. Dit betreft de wijkaccommodaties de Schöppe, MFA Eninver, de Goossenmaat, de Driehoek, de Schelf en Mölln'wiek. Het jaar 2024 stond in het teken van zorgvuldige overname. Dit hield niet alleen in dat we verantwoordelijk waren voor het overnemen van taken en medewerkers, maar ook voor het zorgvuldig inrichten van een team binnen de gemeente Almelo. Hiermee werkten we aan het leggen van een stevig fundament op het gebied van organisatie, huisvesting, vastgoed en financiën. Voor de jaren 2025-2026 is een plan van aanpak geschreven. Tot slot is in 2024 ook het afwegingskader voor de verhuur van ruimtes in de zes wijkaccommodaties vastgesteld.
*de gemeentelijke wijkaccommodaties zijn: ‘t Aahoes (Aadorp), 't Brookshoes (Bornerbroek), 't Dok (Binnenstad), de Schöppe (De Riet), de Trefhoek (Sluitersveld), MFA Eninver (Wierdensehoek), de Goossenmaat (Nieuwstraatkwartier), de Driehoek (Ossenkoppelerhoek), de Schelf (Schelfhorst) en Mölln'wiek (Windmolenbroek)
64
Activiteiten
Omschrijving
Toolbox evenwichtige wijken
Het Rigo heeft in 2023 onderzoek gedaan naar de verschillende regelingen die in te zetten zijn om te komen tot evenwichtige wijken. De beschikbare instrumenten uit de toolbox zijn in 2024 daar ingezet waar wenselijk en mogelijk. In januari 2024 is het meldpunt ‘goed verhuurderschap’ ingericht. De wet opkoopbescherming is in november 2024 van kracht geworden. Beiden zijn toegevoegd aan de toolbox. Gedurende het jaar merkten we dat een toolbox niet makkelijk werkt. Daarom is in 2024 gestart met het omzetten van de toolbox naar een digitaal instrument. Voor een deel van de regelingen is inzicht in (overlast)meldingen nodig of zelfs verplicht (bijvoorbeeld bij de wet goed verhuurderschap). In 2024 hebben we, samen met teams uit de organisatie gewerkt aan het vereenvoudigen van het meldingsproces voor inwoners. Begin 2025 kunnen inwoners van Almelo in één loket al hun meldingen doen.
Aanjagen verduurzamen (particuliere) woningen
In 2024 hebben we gerichte acties ondernomen om inwoners te stimuleren hun woning te verduurzamen. Dit deden we in samenwerking met het programma Klimaat en Milieu. De wijkregisseur en bouwadviseur werkten hierbij waar nodig samen. Ook hebben we acties gestimuleerd ter bevordering van het verduurzamen van huurwoningen. Zo organiseerden we bijvoorbeeld straatacties samen met de energiefixers. In totaal zijn er verduurzamingsmaatregelen getroffen bij 485 woningen met de inzet van een bouwadviseur, bij 881 woningen met de hulp van een energiefixer en bij 111 woningen met de hulp van een energiecoach.
Pilot preventieve integrale jongerenaanpak
In 2024 hebben we de werkwijze gecontinueerd en wederom intensief ingezet op het begeleiden en ondersteunen van jongeren tot 27 jaar. Dit heeft geresulteerd in een groot aantal gesprekken met jongeren, waarbij de focus lag op het bevorderen van een soepele overgang binnen het onderwijs, het voorkomen van schooluitval en het begeleiden naar werk. Onze inspanningen waren gericht op jongeren: Jongeren die extra ondersteuning nodig hebben bij de overgang van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs of van het (V)SO naar het MBO. We hebben hen voorbereid op deze overstap en, waar nodig, extra ondersteuning op de nieuwe school in gang gezet. Jongeren die een verhoogd risico lopen op school- of maatschappelijke uitval door psychosociale problemen, verslaving, schulden of problemen thuis. We hebben hen extra ondersteund binnen het voortgezet onderwijs en MBO, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen en hun startkwalificatie kunnen behalen. Jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, in het bijzonder jongeren uit het VSO, praktijkonderwijs en entree-onderwijs. Deze jongeren hebben we persoonlijk begeleid naar een passende vervolgstap, zoals werk of verdere scholing. Jongeren die al werken, maar extra ondersteuning nodig hebben om duurzaam aan het werk te blijven en door te leren.
Hierbij is, indien nodig, gebruikgemaakt van jobcoaching en loonkostensubsidie voor de werkgever. Jongeren die niet op school zitten of geen werk hebben (of minder verdienen dan 300 euro per maand). We hebben hen actief benaderd en begeleid om terug naar school te gaan, werk te vinden of een combinatie van beide mogelijk te maken. Door de uitvoering van de Participatiewet, het Doorstroompunt (voorheen RMC, gericht op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten) en de leerplichttaken hebben we ook in 2024 een zo goed als mogelijk gesloten keten gevormd om jongeren te behoeden voor werkloosheid. Mocht een jongere desondanks in een uitkeringssituatie belanden, dan zijn er voldoende instrumenten ingezet om hen te ondersteunen richting onderwijs, werk of een combinatie hiervan. De samenwerking met VSO en ROC is hierdoor geïntensiveerd.
65
Activiteiten
Omschrijving
Stimuleren vergroenen van wijken
In 2024 hebben we ons ingezet voor een groene leefomgeving in de wijken. Dit deden we samen met tuincoaches, de Groene Loper en projecten vanuit Natuur en Milieu en de eenheid Uitvoering Fysiek. Een groene leefomgeving verbetert het welzijn van inwoners, gaat hittestress en verdroging tegen en heeft een positief effect op de biodiversiteit. In het afgelopen jaar zijn er verschillende bewonersinitiatieven geweest waarbij bewoners gezamenlijk een stuk groen hebben geadopteerd, een pluktuin hebben aangelegd en geveltuintjes hebben gerealiseerd.
2.1.6.2 Wat heeft het gekost? Thema Leefbare wijken en dorpen
Beschikbaar
Werkelijk
Jaar 2023
625
317
Jaar 2024
642
474
Jaar 2025
625
Jaar 2026
625
Totaal
2.517
791
Bedragen x 1.000 euro
Toelichting: We sluiten aan bij de dynamiek van de wijken en dorpen. Daarom ontwikkelen we per wijk of dorp een op maat gemaakte aanpak. Dit bekent ook dat de middelen ingezet worden daar waar nodig. De ene wijk of dorp heeft immers meer uitdagingen dan de ander. De middelen worden ingezet voor het “laaghangend fruit” (dingen die inwoners belangrijk vinden en gemakkelijk te regelen zijn), het ondersteunen van bewonersinitiatieven en het uitvoeren van de wijkopgaven. De uitputting van de beschikbaar gestelde middelen kan gedurende de gehele periode 2023 tot en met 2026 plaatsvinden. Tot nu toe is er sprake van een onderschrijding van middelen. Dit komt omdat een aantal zaken nog in de 'pijplijn' zitten. Toezeggingen aan bewonersinitiatieven worden vaak in jaar t toegezegd en in jaar t+1 uitgegeven. De verwachting is dat de middelen de komende jaren worden uitgegeven. Het uitgiftepatroon van Leefbare Wijken en Dorpen zal naar verwachting aanvankelijk bescheiden zijn tijdens de opbouwfase, maar geleidelijk toenemend naarmate de uitvoering van de wijkopgaven en de daarin opgenomen projecten meer vorm krijgen.
2.1.6.3 Indicatoren De belangrijkste indicator voor 'Leefbare wijken en dorpen' is het wijkkompas. Deze geeft in één oogopslag weer hoe de wijk ervoor staat. De ontwikkeling van cijfers in het wijkkompas geeft richting aan de opgave in de wijk. Het Kennispunt Twente vult de wijkkompassen met gegevens van verschillende bronnen zoals het CBS. De gemeenten Enschede en Hengelo hebben een vergelijkbaar product als het wijkkompas Almelo. Samen met deze gemeenten hebben we onze producten doorontwikkeld tot een gezamenlijk product: de BuurtBarometer. De indicatoren in de drie ‘kompassen’ zijn stuk voor stuk bekeken en beoordeeld. De drie gemeenten gebruiken nu exact dezelfde indicatoren waardoor vergelijken mogelijk is. Naast de individuele indicatoren zijn per wijk en buurt urgentiescores berekend. Ook deze scores zijn voor de drie gemeenten op dezelfde wijze berekend en vergelijkbaar. In november 2024 is de BuurtBarometer, gelanceerd. De BuurtBarometer is digitaal te raadplegen via deze link. De indicatoren waarop verantwoord wordt, komen grotendeels uit de enquête ‘waar staat je gemeente’. In 2023 is deze enquête niet uitgevoerd en ontbreken de gegevens voor dat jaar. In 2024 is de enquête in afgeslankte vorm uitgevoerd, 676 inwoners hebben meegedaan aan de enquête.
De verdeling van de respondenten over de wijken en dorpen komt niet overeen met de verdeling van de inwoners over de wijken en dorpen. Voor het berekenen van de indicatoren is een weging toegepast waardoor over- en ondervertegenwoordiging uit wijken (t.o.v. alle inwoners uit Almelo) beter in balans is gebracht.
66
Indicator Waardering leefbaarheid (gemiddeld rapportcijfer) Hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen? Integrale samenwerking (score 1-10) De gemeente: • werkt samen met de buurt aan plannen, activiteiten en voorzieningen • geeft de buurt de ruimte om hun ideeën en plannen uit te voeren • helpt inwoners bij het uitvoeren van hun ideeën en plannen Waardering sociale betrokkenheid (score 1-10) Buurtbewoners: • gaan op een prettige manier met elkaar om. • staan voor elkaar klaar. • zijn te vertrouwen. Waardering fysieke omgeving (score 1-10) • In mijn buurt zijn (bijna) geen dingen kapot • Mijn buurt is netjes en schoon • Het groen in mijn buurt is goed onderhouden • Straten en stoepen zijn goed begaanbaar Veiligheidsgevoel (percentage dat zich veilig voelt) Voelt u zich veilig in uw buurt? Bewoners dat in de buurt participeert (percentage dat zich inzet) Hoe vaak heeft u zich de afgelopen 12 maanden ingezet voor uw buurt?
2021 7,8
2024 7,7
5,5
5,7
7,5
7,6
6,7
5,9
80,5%
81,8%
57%
53%
Voor elke wijk en voor elk dorp is samen met de partners en inwoners een wijk- of dorpsopgave gemaakt. In deze wijk- en dorpsopgaven is per wijk en dorp ook een jaarplanning opgenomen waarin concrete projecten en activiteiten worden benoemd die in 2023 en 2024 in de betreffende wijk of dorp zijn uitgevoerd. Het aantal bewonersinitiatieven waarbij team wijkregie in 2024 betrokken was, is 238. Hierbij zijn 490 inwoners actief.
67
2.1.7 Overige prioritaire opgaven 2.1.7.1 Overige prioritaire opgaven Dierenwelzijn De gemeente Almelo heeft een wettelijke taak met betrekking tot dierennoodhulp en dierenwelzijn. Deze wettelijke taak is uitbesteed aan de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren (Dierenbescherming), regio Noordoost. Met hen is een basisarrangement afgesproken. Het basisarrangement omvat alle gezelschapsdieren. Hieronder wordt verstaan: alle dieren die primair voor gezelschap, sport of liefhebberij worden gehouden, niet zijnde dieren die primair voor veeteelt worden gehouden of in het wild levende dieren. Het basisarrangement bestaat uit een aantal prestatieafspraken: 1. Bereikbaarheid: de Dierenbescherming voorziet in een meldkamer Dierennoodhulp, die 24 uur per dag, 7 dagen per week telefonisch bereikbaar is. 2.
Registratie van melding van vermiste dieren: het bijhouden van een deugdelijke registratie van alle inkomende (en uitgaande) dieren.
3.
Registratie van melding van gevonden (gehouden) dieren: het bijhouden van een deugdelijke registratie van gevonden dieren.
4.
Transport: indien een dier vervoerd dient te worden dan vindt dit plaats door een dierenambulance.
5.
Veterinaire zorg: dit wordt verleend door personen die handelen conform de Wet dieren en het Besluit diergeneeskundigen. De dieren zullen alle wettelijk verplichte vaccinaties ontvangen. Indien nodig, wordt het dier door een dierenarts onderzocht en/of behandeld.
6.
Opvang van gevonden dieren: er wordt zo veel mogelijk samengewerkt met dierenopvangcentra, die het kwaliteitskeurmerk ‘Erkend door de Nederlandse Vereniging tot bescherming van Dieren’ of ‘Keurmerk Dierenopvang van de stichting Dierkeur’ dragen.
7.
Hereniging gevonden dier met eigenaar: er is een inspanningsverplichting om de eigenaar met het gevonden dier te herenigen.
8.
Eigendomsoverdracht van gevonden dieren.
Op het gebied van dierenwelzijn, zijn de volgende prestaties van toepassing: • Verwijderen van kadavers: het vervoeren van kadavers binnen de bebouwde kom en in het zicht vanaf de openbare weg naar een daartoe geschikte instantie. •
Dieren in het wild: het vervoer van zieke en/of gewonde, in het wild levende dieren binnen de Gemeentegrenzen naar een opvangcentrum (asiel) en/of zo nodig, naar een dierenarts.
•
Huisontruiming: gedurende een ‘opslagtermijn’ van 13 weken zorg dragen voor opvang van achtergelaten gezelschapsdieren. In 2024 is in totaal 76.000 euro uitgegeven aan dierenwelzijn en de dierenambulance.
68
Kunst, cultuur en sport fonds In de begroting 2023 is opgenomen om voor de periode 2023-2026 een fonds op te zetten voor kunst, cultuur en sport. In de begroting 2023 is rekening gehouden met een bedrag van 1 miljoen euro, waarvan 500.000 euro voor sport en 500.000 euro voor kunst en cultuur. Uit het fonds zijn de afgelopen jaren activiteiten bekostigd om initiatieven op het gebied van kunst, cultuur en sport te stimuleren. Dit waren enerzijds eenmalige activiteiten en anderzijds activiteiten die opgestart zijn met een eenmalige financiële bijdrage, maar met als doel om uiteindelijk toekomstbestendig te zijn zonder financiële ondersteuning van de gemeente Almelo. De volgende verdeling is destijds door de raad vastgesteld: • • • • • • • •
216.000 euro staat open voor toekomstige invulling 200.000 euro voor een uitvoeringsprogramma dat aansluit op de nieuw op te stellen Visie Cultuur 2023-2028 185.000 euro voor Uitvoeringsprogramma Cultuurregio Twente 2023-2028 (BW-9909) 100.000 euro voor nieuwe initiatieven met betrekking tot passend sporten 100.000 euro ter stimulering van fusies van (kleine) sportverenigingen 100.000 euro voor een pilot Volwassenenfonds Sport en Cultuur 2023 en 2024 50.000 euro ter stimulering van sport en bewegen in de openbare ruimte 50.000 euro voor Profronde nieuwe stijl 2024 (BW-9811)
Toekenning van een financiële bijdrage aan derden is gebeurd op basis van de voorwaarden die vastgelegd zijn in de gemeentelijke subsidieverordening (ASV) of via een separaat collegebesluit. De aanvragen zijn getoetst aan onderstaande richtlijnen: ✓ de activiteiten zijn toegankelijk voor een breed publiek en verstevigen o.a. de centrumfunctie van Almelo; ✓ de activiteiten sluiten aan bij de beleidskaders voor cultuur en/of sport; ✓ de activiteiten zijn vernieuwend of nieuw voor Almelo en deze activiteiten worden nu niet financieel ondersteund door de gemeente Almelo; ✓ het stimuleert de samenwerking tussen meerdere partijen; ✓ de financiële bijdrage wordt ingezet als cofinanciering. Kunst en cultuur Op het gebied van kunst en cultuur zijn de volgende activiteiten bekostigd uit het fonds. Voor het onderdeel kunst en cultuur is nog een budget beschikbaar van 8.000 euro.
• Uitvoeringsprogramma Cultuurvisie 2024-2028 (200.000 euro) • Uitvoeringsprogramma Cultuurregio 2023-2028 (185.000 euro) • Cofinanciering regeling toekomstkracht Bibliotheken (48.000 euro) • Bijdrage Stadsdichter (17.000 euro) • Cofinanciering Spuk Verbetering Bibliotheek (15.000 euro) • 20 jarig bestaan Indigo kunsthal, opdracht jongeren betrekken (15.000 euro) • Onderzoek kunstcollectie van de gemeente Almelo (8.000 euro) • Twents Jeugd Symfonie orkest (4.000 euro) • Presentje bij lancering Cultuurkaart Overijssel (1.000 euro) Sport: Op het gebied van sport zijn de volgende activiteiten bekostigd uit het fonds. • Almelo On Ice 2024 (80.000 euro) • Sporten en bewegen in de openbare ruimte (50.000 euro) • Bijdrage Stichting Behoud Monumentale Tribune Heracles (50.000 euro) • Bijdrage Profronde 2025 (50.000 euro) • Bijdrage elektrisch rolstoelvoetbal (14.000 euro) Voor het onderdeel sport is nog een budget beschikbaar van 257.000 euro. Er worden plannen uitgewerkt voor activiteiten op de volgende gebieden: • Nieuwe initiatieven passend sporten • Fusie sportverenigingen • Fonds voor volwassenen 69
2.2 Basisbegroting De opzet van de basisbegroting is stabiel voor een langere periode om zo de herkenbaarheid en herleidbaarheid van de informatie in de planning en control documenten te vergroten. De verplichte taakvelden en de set verplichte indicatoren vormen de basis. Verplichte indicatoren De verplichte indicatoren zijn ook te vinden op waarstaatjegemeente.nl (kies bij gemeente ‘Almelo’ en bij vergelijken met ’50.000-100.000’ inwoners). Waarstaatjegemeente.nl biedt ook de cijfers van de burgerpeiling. Deze zijn niet verplicht, maar belangrijk om te kunnen beoordelen in hoeverre inwoners tevreden zijn over de gemeente, hun omgeving en eigen welzijn. Toelichting op de verschillenanalyse Net als vorig jaar worden de financiële verschillen tussen de begroting na wijziging en de werkelijkheid, toegelicht in het jaarverslag bij de programmaverantwoording. We hebben hiervoor gekozen, zodat inhoud en financiën bij elkaar komen op één plaats. De verschillenanalyse heeft plaatsgevonden bij afwijkingen groter dan 150.000 euro ten opzichte van de ramingen (na wijziging), voor zowel de totale baten als totale lasten per taakveld. De bedragen in de tabellen zijn in duizenden euro's. In voorgaande jaren zijn meerjarige incidentele projecten in de jaarverantwoording niet nader geanalyseerd.
De belangrijkste reden daarvoor was dat het jaar van begroten af kan wijken van het jaar van realisatie. Gedurende de looptijd van het project zijn er elk jaar voordelen of nadelen op het project die over de looptijd per saldo nul zijn. Enkel overschrijdingen van het totale projectbudget werden in de verschillenanalyse in de jaarverantwoordingen benoemd. Deze werkwijze zetten wij in deze jaarverantwoording voort. Om de overzichten bij het 'financieel terugkijken' duidelijk en eenvoudig te houden, zijn ze compact opgezet. Een uitwerking van de compacte opzet is dat er geen toelichting is op het volledige bedrag aan verschillen bij de lasten, baten en het saldo. Net zoals in voorgaande jaren laten we, zoals hierboven beschreven, de meerjarige incidentele projecten en andere niet beïnvloedbare posten buiten beschouwing. Eventuele verschillen op deze posten worden hieronder toegelicht. Verschillen niet beïnvloedbaar Op de taakvelden is een voordeel van 1,958 miljoen euro op de rentelasten verantwoord. Hiervan heeft 214.000 euro betrekking op rioolbeheer en afvalinzameling. Dit bedrag wordt gestort in de daarvoor bedoelde egalisatievoorzieningen en zal via de tarieven van de riool- en afvalstoffenheffing terugvloeien naar onze inwoners. Het voordeel op de doorberekende rentelasten van 1,744 miljoen euro wordt budgetneutraal verrekend met het taakveld Treasury.
70
2.2.1 Bestuur en ondersteuning 2.2.1.1 Vastgestelde nota's Nota activabeleid 2022 Nota reserves en voorzieningen 2022 Nota kapitaalgoederen openbare ruimte 2021-2024 Nota Grond- en Vastgoedbeleid gemeente Almelo 2020 Kadernota governance 2015 Treasurystatuut 2023 Programma dienstverlening
2.2.1.2 Taakvelden Taakveld 0.1 Bestuur Salarissen, pensioenen en vergoedingen raad, college B&W, rekenkamer en griffie. Bestuurlijke samenwerking zoals Regio en kennispunt Twente, Euregio, VNG. Accountantscontrole. 0.2 Burgerzaken Publieksdienst/KCC, zoals verstrekken paspoorten, rijbewijzen, uittreksels, etc. Organisatie verkiezingen en voltrekken huwelijken. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen en gronden die de gemeente (al of niet tijdelijk) in bezit heeft en niet in exploitatie neemt. 0.4 Overhead Loonkosten ondersteunende organisatie en management, ICT kosten, huisvesting, bestuursondersteuning, gereedschappen en voertuigen. 0.5 Treasury Financiering, dividenden. 0.61 OZB woningen Belasting eigendom woningen, heffing en waardering onroerende zaken. Bijdrage gemeenschappelijk belasting kantoor Twente (GBT). 0.62 OZB niet-woningen Belasting eigendom en gebruik bedrijven, heffing en waardering onroerende zaken. 0.63 Parkeerbelasting Opbrengsten parkeergarage, straat parkeren, parkeervergunningen, abonnementen, etc. 0.64 Belastingen overig Reclameopbrengsten, precariorechten en hondenbelasting.
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds, rijksbijdrage via algemene uitkering voor decentralisaties (Jeugdzorg, Wmo en Participatiewet), integratie-uitkering Wmo-oud en eventuele doeluitkeringen (bijvoorbeeld onderwijsachterstanden, cultuureducatie, huishoudelijke hulp toeslag). 0.8 Overige baten en lasten Nog functioneel toe te rekenen stelposten en taakstellende bezuinigingen, onvoorzien. 0.90 Vennootschapsbelasting (VpB) Het te betalen bedrag voor vennootschapsbelasting. 0.10 Mutaties reserves Storting en onttrekkingen aan algemene - en bestemmingsreserves. 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Overschot of tekort ten opzichte van de begroting.
71
2.2.1.3 Indicatoren Indicator
2021
2022
2023
2024
Formatie
9,5
11,0
12,0
12,2
9,0
10,0
10,8
11,8
1.024
1.052
1.179
1.329
14,3%
15,5% 17,2%
18,1%
9,9%
9,0% 10,0%
10,9%
Fte per 1.000 inwoners Bezetting Fte per 1.000 inwoners Apparaatskosten Kosten per inwoner (euro) Externe inhuur Kosten als percentage van totale loonsom plus totale kosten inhuur externen Overhead Percentage van totale lasten
72
2.2.1.4 Financieel terugkijken Lasten per taakveld
Begroting na wijziging
Werkelijk
2024
2024
Verschil 2024 N/V
0.1 Bestuur
7.578
8.975
1.398
N
0.2 Burgerzaken
2.805
2.816
10
N
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
5.602
5.288
-314
V
0.4 Overhead
53.365
49.878
-3.488
V
0.5 Treasury
-907
763
1.669
N
0.61 OZB woningen
864
897
34
N
0.62 OZB niet-woningen
110
143
33
N
0.63 Parkeerbelasting
144
64
-80
V
0.64 Belastingen overig
178
179
1
N
-
11
11
N
586
146
-441
V
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
75
68
-7
V
70.400
69.228
-1.172
V
Begroting na wijziging
Werkelijk
Verschil
2024
2024
2024 N/V
-567
-1.528
-961
0.2 Burgerzaken
-1.612
-1.793
-181
V
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-7.391
-6.955
436
N
0.4 Overhead
-8.293
-7.821
472
N
0.5 Treasury
-24.194
-24.439
-245
V
0.61 OZB woningen
-11.500
-11.283
217
N
0.62 OZB niet-woningen
-15.720
-15.502
218
N
0.63 Parkeerbelasting
-2.069
-2.157
-89
V
0.64 Belastingen overig
-255
-302
-47
V
-225.103
-226.372
-1.268
V
-264
-264
-
-
-
-
-296.969
-298.415
-1.446
Totaal lasten Bedragen x 1.000 euro Baten per taakveld 0.1 Bestuur
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal baten Bedragen x 1.000 euro
73
V
V
Saldo per taakveld
Begroting na wijziging
Werkelijk
2024
2024
Verschil 2024 N/V
0.1 Bestuur
7.010
7.448
437
N
0.2 Burgerzaken
1.193
1.022
-170
V
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-1.789
-1.667
122
N
0.4 Overhead
45.072
42.057
-3.015
V
0.5 Treasury
-25.101
-23.676
1.424
N
0.61 OZB woningen
-10.636
-10.385
251
N
0.62 OZB niet-woningen
-15.610
-15.359
251
N
0.63 Parkeerbelasting
-1.924
-2.093
-169
V
0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
-77
-123
-45
V
-225.103
-226.360
-1.257
V
322
-118
-441
V
75
68
-7
V
-226.569
-229.187
-2.618
V
Begroting na wijziging
Werkelijk
Verschil
2024
2024
2024 N/V
Storting reserves
20.449
20.508
59
N
Onttrekking reserves
-29.748
-22.770
6.977
N
Saldo reserves
-9.298
-2.262
7.036
N
Totaal saldo Bedragen x 1.000 euro Reserves
Bedragen x 1.000 euro
Verschillen: In de analyse worden alleen de verschillen tussen begroting en werkelijkheid toegelicht die niet voortkomen uit kapitaallasten of uit meerjarige incidentele projecten. Zie hiervoor de toelichting onder 2.2 Basisbegroting. 0.1 Bestuur De bedrijfsvoeringskosten bij de griffie zijn ruim 200.000 euro lager dan begroot. In 2024 zijn de vacatures bij de griffie nog niet ingevuld. Niet voor alle vertrekkende medewerkers is direct een vervanger gekomen. Er is bijgestort in de voorziening dat leidt tot een nadeel bij de lasten van 1,2 miljoen euro. Daartegenover hebben we ruim 900.000 euro ontvangen omdat in 2024 twee voormalig wethouders de leeftijd van 65 jaar bereikten en op dat moment keert de pensioenuitvoerder uit aan de gemeente. Het bedrag wordt toegevoegd aan onze voorziening. 0.2 Burgerzaken Er zijn meer paspoorten verstrekt dan bij de slotrapportage was aangenomen. Verder zijn de legesopbrengsten uittreksels/verklaringen, verblijfsvergunningen en huwelijk hoger dan geraamd. De registraties van niet-ingezetenen zijn minder geweest dan geraamd. Per saldo hogere baten van 180.000 euro. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Er is een tekort ontstaan aan de batenkant door lagere huurinkomsten dan begroot en minder opbrengsten uit de verkoop van gemeentelijk vastgoed.
Het sportcentrum aan de Sluiskade is voor meer dan de helft gesloopt vanwege de bouw van het nieuwe zwembad, waardoor de huurprijs is verlaagd. Daarnaast is voor een aantal panden de indexatie lager uitgevallen dan begroot en hebben er geen verkopen plaatsgevonden die ten gunste kwamen van dit taakveld.
74
0.4 Overhead Er is een tekort ontstaan van 289.000 euro door incidentele huisvestingskosten Stadhuis, waarbij aanvullende wensen en eisen tijdens de uitvoering naar voren zijn gekomen. Bijstorting in de voorziening verlofsparen resulteert in een nadeel van 261.000 euro. Het restant voordeel op taakveld 0.4 Overhead van 3,565 miljoen euro wordt vrijwel volledig verklaard door lagere kapitaallasten en door de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten. 0.5 Treasury Als gevolg van onze positieve liquiditeitspositie is het in 2024 niet nodig gebleken om bestaande langlopende leningen te herfinancieren. Daarnaast hebben wij vanaf dit jaar liquide middelen tegen een aantrekkelijke rente uit kunnen zetten bij medeoverheden, met een voordeel op de rentebaten als gevolg. Het saldo van de externe rentebaten en externe rentelasten is hierdoor 245.000 euro voordeliger dan de begroting na wijziging. Aan de lastenkant is er een nadeel van 1,7 miljoen euro, aan de batenkant is er sprake van een voordeel van 245.000 euro. Verder heeft er in de jaarrekening een neerwaartse correctie van de omslagrente plaatsgevonden. Deze correctie van 1,00% naar 0,00% wordt nader toegelicht in paragraaf 3.4 Financiering. Deze leidt ertoe dat de lasten op dit taakveld 1,958 miljoen euro hoger uitvallen dan geraamd. Hier tegenover staat een voordeel van gelijke omvang op de andere taakvelden.
Het restant van de stelpost rente nieuwe geldleningen valt vrij in het rekeningresultaat, hetgeen een voordeel van 291.000 euro aan de lastenkant verklaart. 0.61 OZB woningen Het nadeel wordt met name veroorzaakt door een hogere proceskostenvergoedingen voor beroep - en bezwaarprocedures. Deze worden als negatieve bate geadministreerd. Daarnaast is de ozb opbrengst iets lager dan verwacht. 0.62 OZB niet woningen De areaaluitbreiding van niet-woningen is lager doordat de realisatie van een aantal bedrijfspanden later is dan verwacht. 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds Ten opzichte van de begroting na wijziging is er sprake van een voordeel van afgerond 1,3 miljoen euro. Dit voordeel wordt voor 1,7 miljoen euro veroorzaakt door de decembercirculaire welke op 12 december is gepubliceerd (RAAD-8678). Deze kan niet meegenomen worden in de laatste raadsvergadering van het jaar waardoor de begroting 2024 hierop niet gewijzigd is. Daarnaast is er een nadeel van 95.000 euro op de verrekeningen van voorgaande jaren en is er naar aanleiding van de werkelijke afrekening een nadeel van 54.000 euro te melden op de specifieke uitkering stimulering sport. 0.8 Overige basten en lasten De stelposten onvoorzien zijn in 2024 niet aangewend. Op dit taakveld leidt dit tot een voordeel van 136.000 euro ten opzichte van de begroting.
Daarnaast waren een aantal bedragen gereserveerd die niet in 2024 zijn aangewend. Dit resulteert in een voordeel van 305.000 euro. Saldo reservemutaties Bij het saldo van de reservemutaties is er een nadeel ten opzichte van de begroting na wijziging van 7,0 miljoen euro. Dit nadeel is opgebouwd uit hogere stortingen van 59.000 euro en lagere onttrekkingen dan begroot van 6,977 miljoen euro. De reserveonttrekkingen zijn 7,0 miljoen euro lager dan begroot, omdat er minder kosten zijn gemaakt voor meerjarige incidentele projecten. Bij deze meerjarige incidentele projecten kan het jaar van begroten namelijk afwijken van het jaar van realisatie. Gedurende de looptijd van het project zijn er elk jaar voor- of nadelen op het project die over de looptijd per saldo nul zijn.
75
2.2.2 Veiligheid 2.2.2.1 Vastgestelde nota's Extern veiligheidsbeleid 2014-2018 Verlengd tot en met 2021 (raadbesluit 15-10-2019) Integraal veiligheidsbeleid 2022-2025 Uniform Twents VTH beleid Nota kapitaalgoederen openbare ruimte 2021-2024
2.2.2.2 Taakvelden Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Rampenplan, rampenbestrijding, regionale brandweer en preventie. 1.2 Openbare orde en veiligheid Formuleren integraal veiligheidsbeleid, toezicht en handhaving openbare orde door buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA's), APV, bestuursdwang en preventieve maatregelen (bijvoorbeeld inbraakpreventie).
2.2.2.3 Indicatoren Indicator Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners leeftijd 12-17 jaar
Almelo Grootteklasse
2020 100,0 120,0
2021 90,0 80,0
2022 110,0 70,0
2023 110,0 80,0
2024 100,0 90,0
Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
Almelo Grootteklasse
2,9 1,9
2,6 1,6
3,1 2,1
2,8 2,3
2,5% 2,0%
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
Almelo Grootteklasse
5,7 4,4
5,5 4,1
6,1 4,2
5,5 3,9
5,9% 4,0%
Diefstal uit woning per 1.000 inwoners
Almelo Grootteklasse
1,8 1,8
1,2 1,4
1,5 1,4
1,1 1,3
1,5% 1,2%
Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners
Almelo Grootteklasse
7,0 6,5
6,4 5,8
8,4 5,8
9,1 5,7
8,3% 5,5%
Bron: waarstaatjegemeente.nl
76
2.2.2.4 Financieel terugkijken Lasten per taakveld
Begroting na wijziging
Werkelijk
2024
2024
Verschil 2024 N/V
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
6.252
6.310
58
N
1.2 Openbare orde en veiligheid
3.835
2.473
-1.362
V
Totaal lasten
10.087
8.783
-1.304
V
Begroting na wijziging
Werkelijk
Verschil
2024
2024
-
-
-
1.2 Openbare orde en veiligheid
-1.395
-119
1.276
N
Totaal baten
-1.395
-119
1.276
N
Begroting na wijziging
Werkelijk
Verschil
2024
2024
2024 N/V
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
6.252
6.310
58
N
1.2 Openbare orde en veiligheid
2.440
2.354
-86
V
Totaal saldo
8.692
8.664
-28
V
Bedragen x 1.000 euro Baten per taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
2024 N/V
Bedragen x 1.000 euro Saldo per taakveld
Bedragen x 1.000 euro
Verschillen: In de verschillenanalyse worden alleen de verschillen tussen begroting en werkelijkheid toegelicht die niet voortkomen uit kapitaallasten en de meerjarige incidentele projecten. Zie hiervoor de toelichting onder 2.2 Basisbegroting. 1.2. Openbare orde en veiligheid Het voordeel bij openbare orde en veiligheid wordt volledig verklaard door de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten.
77
2.2.3 Verkeer en vervoer 2.2.3.1 Vastgestelde nota's Mobiliteitsvisie: Almelo op weg naar 2030 Parkeerbeleidsplan 2013-2018 (inclusief aanpassingen) Beleidsplan Gladheidsbestrijding gemeente Almelo 2022 Nota kapitaalgoederen openbare ruimte 2021-2024
2.2.3.2 Taakvelden Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Verkeersbeleid, gladheidsbestrijding, beheer en onderhoud wegen. 2.2 Parkeren Uitvoering parkeerbeleid. 2.3 Recreatieve havens Beheer en onderhoud jachthaven, liggelden. 2.4 Economische havens en waterwegen Beheer bedrijfshaven en brugbediening. 2.5 Openbaar vervoer Vervoersbeleid maken in regionaal verband.
2.2.3.3 Indicatoren De Regeling beleidsindicatoren gemeenten is in 2018 aangepast. De indicatoren die voorheen onder dit taakveld werden opgenomen zijn daarbij komen te vervallen. De benodigde gegevens worden niet langer aan gemeenten versterkt.
78
2.2.3.4 Financieel terugkijken Lasten per taakveld
Begroting na wijziging
Werkelijk
2024
2024
2.1 Verkeer en vervoer
12.683
12.126
-558
V
2.2 Parkeren
2.942
2.593
-349
V
2.3 Recreatieve havens
96
118
22
N
2.4 Economische havens en waterwegen
207
178
-29
V
-
-
-
15.929
15.015
-914
Begroting na wijziging
Werkelijk
Verschil
2.5 Openbaar vervoer Totaal lasten
Verschil 2024 N/V
V
Bedragen x 1.000 euro Baten per taakveld
2024
2024
2024 N/V
2.1 Verkeer en vervoer
-686
-662
24
N
2.2 Parkeren
-48
-59
-11
V
2.3 Recreatieve havens
-15
-9
6
N
2.4 Economische havens en waterwegen
-169
-176
-7
V
2.5 Openbaar vervoer
-
-
-
-918
-906
12
Begroting na wijziging
Werkelijk
Verschil
2024
2024
2.1 Verkeer en vervoer
11.997
11.463
-534
V
2.2 Parkeren
2.894
2.534
-360
V
2.3 Recreatieve havens
81
109
28
N
2.4 Economische havens en waterwegen
38
3
-36
V
-
-
-
15.011
14.109
-902
Totaal baten
N
Bedragen x 1.000 euro Saldo per taakveld
2.5 Openbaar vervoer Totaal saldo
2024 N/V
V
Bedragen x 1.000 euro
Verschillen: In de verschillenanalyse worden alleen de verschillen tussen begroting en werkelijkheid toegelicht die niet voortkomen uit kapitaallasten en de meerjarige incidentele projecten. Zie hiervoor de toelichting onder 2.2 Basisbegroting. 2.1 Verkeer en vervoer Het voordeel wordt vrijwel volledig verklaard door lagere kapitaallasten en door de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten. 2.2 Parkeren Het voordeel wordt vrijwel volledig verklaard door de begrotingssystematiek van de meerjarige incidentele projecten.