Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole - bijlage 1 - Jaarverantwoording 2024 na accountantscontrole

Via een subsidie van ZonMW draaien sinds 2024 diverse activiteiten gericht op verlichting van de mantelzorgers van mensen met dementie. Bij de Klup draait het project “Mix en Match”. En via IMEAN draaien, meer gericht op mensen met dementie die een migratieachtergrond hebben, de activiteiten “Alzheimer theehuis” en “Ontmoetingsgroep en beweegtuin”. In juni 2025 wordt de evaluatie opgeleverd.

26

2.1.2.1.2 Gezond en vitaal Strategisch doel 2: Onze inwoners zijn zich bewuster van de noodzaak om gezond en vitaal te leven. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Omschrijving Voortzetten en uitbreiden preventieagenda op thema’s gezondheid en vitaliteit.

Vanuit de theorie van positieve gezondheid weten we dat de basis voor de ondersteuning van een goede gezondheid in meerdere domeinen (zorg, welzijn, sport etc.) kan liggen. Om werkelijk invulling te geven aan preventie over de domeinen heen, is het creëren van organisatie- en domein-overstijgende ketens van groot belang. In 2024 zijn de projecten Leefstijlmakelaar en Scheiden zonder schade (businesscase echtscheidingen) verder uitgevoerd. In de projectperiode is er door het Pact Scheiden zonder schade veel bereikt: er is een pact gesmeed met meer dan 20 deelnemende partijen. Medewerkers van verschillende organisaties zijn getraind op nieuwe methodieken om de ondersteuning van kinderen en hun opvoeders in een scheidingssituatie passend en accuraat te laten zijn. Er is een digitaal loket (www.goeduitelkaaralmelo.nl) ingericht, waar mensen terecht kunnen met hun vragen en zorgen. Via het loket wordt informatie verstrekt en worden webinars verzorgd. Een deel van de activiteiten is verbonden aan de regio Twente, via het project Aanpak wachtlijsten. Op regionaal niveau is gewerkt aan professionalisering en kennisdeling. Op lokaal niveau wordt met Beter Wonen gewerkt aan een Parentshouse. Een huis waar pas gescheiden volwassenen voor een overgangsperiode een kamer kunnen huren. Hierdoor wordt rust in de gezinssituatie gecreëerd. We hopen het Parentshouse in 2025 te kunnen openen.

De leefstijlmakelaar is steeds meer een vast onderdeel geworden van laagdrempelige voorzieningen die in de wijk beschikbaar zijn voor mensen die behoefte hebben aan een verbetering van leefstijl. Ze organiseert hiertoe wandelingen in de buurt en is actief als nazorg voor deelnemers van Gecombineerde Leefstijl Interventie-groepen en is betrokken bij de wijkkamers. Zij bevindt zich in een breed netwerk van verwijzers en aanbieders. In 2024 zijn we verder gaan werken aan verschillende ketens van samenwerking: welzijn op recept is uitgebreid naar veel meer huisartsenpraktijken, de samenwerking rondom kansrijke start is gehandhaafd, fysiotherapeuten en sociaal domein werken samen op het terrein van valpreventie, het Sportbedrijf werkt samen met Avedan als het gaat om bewegen in de wijk en bewegen in de wijkkamer. In 2024 is een nieuwe samenwerking met de Ziekenhuisgroep Twente tot stand gekomen. Naast het verzorgen van anti-vape-lessen op het middelbaar onderwijs, wordt gewerkt aan een gezamenlijke grootschalige netwerkbijeenkomst waarin professionals kennis kunnen maken met elkaars werk en de mogelijkheden die dit voor hun cliënten kan bieden. In alle wijken is buurtsportwerk beschikbaar. Met het sportakkoord II is nog sterker dan voorheen de verbinding tussen sport en gezondheid gelegd.

Met de uitbreiding van de ruimte binnen de brede regeling combinatiefunctionarissen gezondheid, sport en cultuur is er meer flexibele capaciteit beschikbaar voor het stimuleren van sport en bewegen door volwassenen en ouderen. Of wij of onze partners bezig zijn met de uitvoering van de aanpak van leefbare wijken en dorpen, de inrichting van de verrijkte schooldag of de uitvoering van onze plannen in de openbare ruimte, we merken dat de bevordering van gezondheid in brede zin hierbij steeds meer een rol speelt. Op deze manier geven wij in Almelo steeds meer invulling aan de opdracht om te werken aan het terugdringen van gezondheidsverschillen met inzet van vele beleidsterreinen.

27

Activiteiten 2024

Omschrijving

Communicatie over vitaal en gezond leven

Via onze projecten en onze partners communiceren we breed over vitaal en gezond leven. Een voorbeeld hiervan is JOGG (jongeren op gezond gewicht) waarmee in en rondom de school regelmatig aandacht is voor gezondheid. Bij sport-, buurt- en wijkevenementen krijgen gezondheid en bewegen ruim aandacht. In de krant Goed bezig in Almelo is ook aandacht besteedt aan alles over gezond leven (zie communicatie mentale weerbaarheid).

Integraal gezondheidsbeleid

Valpreventie

Veel jongeren uit de eerste leerjaren van het voortgezet onderwijs hebben gastlessen, verzorgd door professionals van het ZGT, gekregen over het gevaar van vapen. Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) heeft de gemeente de opdracht om te werken aan een integraal gezondheidsplan. In het licht van de komende vergrijzing en ontgroening, gevoegd bij een zorgsector die nu al zwaar onder druk staat en nauwelijks kan voldoen aan de vraag van de bevolking, is het hard nodig dat er gewerkt wordt aan preventieve gezondheid en het terugdringen van de gezondheidsverschillen. Dit kan alleen maar effectief zijn als gezondheid benaderd wordt als het resultaat van de onderliggende factoren. Er is daarom een integraal plan van aanpak opgesteld. Het plan is gericht op 13 verschillende onderdelen waarvoor de middelen vanuit de brede SPUK worden ingezet. De uitvoering hiervan is in 2023 van start gegaan en voortgezet in 2024. De raad is, conform de motie ‘’Zicht op de inzet en resultaten van tijdelijke financiële middelen”, via een uitgebreide rapportage op de hoogte gebracht. Ook in 2025 kan de raad een rapportage over de algehele inzet van tijdelijke middelen tegemoetzien. Daarnaast ontvangt de raad een informerende brief waarin nader ingegaan wordt op de activiteiten in het kader van het Leeflab en de bestrijding van eenzaamheid in Almelo.

De activiteiten van het Fysiocollectief Almelo, waarin alle fysiotherapeuten vanuit Almelo verenigd zijn, zijn in 2024 uitgebreid. De middelen voor valpreventie worden enerzijds ingezet om bestaande risico's te verkleinen, anderzijds om zo veel mogelijk risico's te voorkomen. Om de kans op vallen te verkleinen wordt gebruik gemaakt van de inzet van het Fysiocollectief Almelo. Er zijn in 2024 155 valanalyses gedaan en er hebben 12 groepen met gemiddeld 9 deelnemers succesvol gedraaid. In 2024 zijn er weer meer fysiotherapeuten geschoold die deze valpreventiecursussen mogen geven. Het Sportbedrijf gaat halverwege de cursus valpreventie langs om deelnemers te infomeren over vervolgactiviteiten zodat deelnemers in beweging blijven en anderen blijven ontmoeten. Om zoveel mogelijk risico's te voorkomen zijn er eind 2024 netwerkbijeenkomsten georganiseerd voor professionals die met deze doelgroep werken. Een start om elkaar beter te leren kennen zodat er ook meer samengewerkt en naar elkaar doorverwezen kan worden.

JOGG – kind naar gezond gewicht

Om valrisico's te voorkomen wordt ingezet op meer beweegactiviteiten voor ouderen: in de wijk, in de wijkkamers, via verenigingen en via het Sportbedrijf (waaronder de leefstijlmakelaar). Eind 2024 is in Almelo, als ook in een aantal regiogemeenten, een kwartiermaker van start gegaan om het project Kind naar gezond gewicht gestalte te geven. Dit heeft in december tot een implementatieplan geleid. In het implementatieplan is de rol van de diverse ketenpartners vastgelegd. De rol van centrale zorgverlener wordt door een verpleegkundige van de jeugdgezondheidszorg uitgevoerd. Deze professional zit in het (zorg)netwerk rondom jonge en schoolgaande kinderen. De keten die zo ontstaat vertoont grote overeenkomsten met de keten rondom kansrijke start. De activiteiten zelf zullen in 2025 van start gaan, bekostigd vanuit GALA-middelen. Almelo is sinds 2022 JOGG-gemeente. Onder het motto samen voor een gezonde jeugd, gezonde toekomst in Almelo zijn in 2024 een aantal acties geïntensiveerd of gestart: 28

Activiteiten 2024

Terugdringen gezondheidsverschillen in relatie tot wijkopgaven

Voortzetting project Zorg en technologie

Omschrijving De aanpak gezonde sportomgeving is bij meer verenigingen ingevoerd (gezonde sportkantine, rookvrije omgeving en verantwoord alcoholbeleid). De samenwerking met Plus Almelo is opgezet. In de afgelopen periode is er bij georganiseerde evenementen fruit tegen een gereduceerd tarief geleverd. Hierdoor is er bij de schoolsporttoernooien en andere evenementen fruit uitgedeeld aan deelnemers en toeschouwers. Bij het speciaal onderwijs is een pilot gestart met meer bewegen op school naast de gewone gymlessen. De provinciale aftrap van de Smikkelweken was in Almelo. De Gezonde Smikkelweek is een actie voor de kinderen van de buitenschoolse opvang. Tijdens deze week is er iedere dag een activiteit rondom gezonde voeding. Het doel is om kinderen kennis te laten maken met verschillende groente en fruit. Er is een start gemaakt met meer bewegen voor 0-4 jarigen via gastouderbureau en kinderopvangorganisaties. Op wijkniveau is de ABCD-methode verder uitgerold met ingezet van GALA-middelen. Zo kunnen we aansluiten bij de energie die er in de wijk is en werken aan de veerkracht in de wijk. Daarnaast hebben wij activiteiten ondersteund die op wijkniveau de vitaliteit van inwoners bevorderen.

Zo werd een buurtrestaurant en fitkookclub in De Riet ondersteund en werden ouderen die gebruik wilden maken van de motoriekroute in het Schelfhorstpark, zo nodig ondersteund door een fysiotherapeut. Sinds februari 2024 zijn 5 collega's gediplomeerd Tech-ambassadeur. Vanuit deze rol brengen zij zorgtechnologie en sociale technologie onder dat aandacht bij collega's en inwoners. Via de uitleen bij de Technologie en Zorg Academie hebben we verschillende technologieën uitgeprobeerd bij inwoners. Zo heeft een aantal inwoners de robotstofzuiger uitgetest en hoewel die tests wisselend hebben uitgepakt zijn de resultaten wel aanleiding om in 2025 te onderzoeken of de robotstofzuigers meer structureel ingezet kunnen worden bij inwoners die huishoudelijke ondersteuning ontvangen via de gemeente. Behalve technologie die werkzaamheden overneemt van inwoners of zorg-ondersteuningsverlening is, is (zorg)technologie ook als preventie ingezet. Zo is in een gezin (met een kind van 7 dat niet kon/wilde slapen en zo het hele gezin 's nachts wakker hield), de rust weergekeerd door de inzet van de Somnox (een slaaprobot die de ademhaling vertraagd op een natuurlijke manier, wat helpt bij ontspanning en het verbeteren van de slaapkwaliteit). Na een proefperiode via de uitleen TZA hebben de ouders het apparaat zelf aangeschaft.

Datzelfde deed een inwoonster die de Somnox heeft geprobeerd tegen de paniekaanvallen die haar dagelijks functioneren zodanig beïnvloedde dat ze niet meer goed voor zichzelf kon zorgen. In de Schelfhorst hebben we (samen met andere partners) een zorgmarkt georganiseerd waarbij we verschillende zorg- en sociale technologieën hebben gedemonstreerd. Als uitvloeisel daarvan is in het wijkcentrum de Schelf een vitrinekast gezet met een wisselend aanbod van technologie die inwoners (makkelijk) thuis kunnen toepassen.

29

2.1.2.1.3 Kansengelijkheid jeugd Strategisch doel 3: Onze 0-23 jarige Almeloërs groeien gezonder en vitaler op en ze ontwikkelen hun talenten beter. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt Activiteiten 2024 Omschrijving Bestaande ketenaanpak voor het Jonge kind voortzetten en uitbouwen Doorontwikkeling Kindcentrum (KC) met KCpartners

Ontwikkelagenda verbeteren kwaliteit VVE opstellen en aanbevelingen implementeren

Lokale coalitie "Rijke schooldag basisonderwijs / School en omgeving"

In 2023 opgezette samenwerkingsstructuur 12-18 jarigen voortzetten en uitbouwen

In 2024 heeft de stuurgroep Het jonge kind het jaarplan 2024 vastgesteld dat onderdeel is van het Ontwikkelplan 2023-2026. In dit plan zijn de acties van 2023 geëvalueerd en vervolgacties voor 2024 vastgesteld. De doorontwikkeling van KC en het verbeteren van de kwaliteit VVE zijn concrete activiteiten uit het jaarplan die nu in uitvoering zijn. Nadat de stuurgroep Het jonge kind een vernieuwde visie heeft vastgesteld m.b.t. het Integraal Kindcentrum, (nu Kind Centrum) is in 2024 de rol en de functie van de IKCcoördinator doorontwikkeld naar Coördinator Welzijn KC. Na de overeenstemming in de stuurgroep zijn met Avedan vernieuwde afspraken gemaakt over de inzet van de Coördinator Welzijn KC. Een belangrijke activiteit uit de Ontwikkelagenda in 2024 was de organisatie van het congres Vroeg Erbij, voor Almelose professionals die werken met kinderen van –10 maanden tot 7 jaar. Tijdens dit 1e Almelose congres op dit thema waren 300 jeugdprofessionals aanwezig rondom de thema's Opvoeden & Opgroeien, Gezondheid & Bewegen en Taal & Leesplezier. Door de grote opkomst en het brede aanbod van onderwerpen zijn de doelen kennis & expertise uitwisselen en ontmoeten & inspireren ruimschoots gehaald.

De coalitie School en Omgeving, bestaande uit de schoolbesturen Viadere, Varietas, Humankind, Avedan en de gemeente, heeft met behulp van de subsidie vanuit School en Omgeving gedurende het schooljaar 2023-2024 op acht basisscholen een naschools aanbod van negen uur per week gerealiseerd. In het huidige schooljaar (tweede helft van 2024) is dit uitgebreid naar tien uur per week per school. Gemiddeld maakt ongeveer de helft van de leerlingen per school gebruik van dit naschoolse aanbod. Dankzij de nauwere samenwerking tussen de verschillende organisaties sluit het aanbod steeds beter aan op het onderwijs, en komen de kinderen zelf ook vaker met ideeën voor activiteiten. Nu elke basisschoollocatie beschikt over een schoolbibliotheek, is leesbevordering en het vinden van een leuk boek voor thuis ook een onderdeel van het naschoolse programma. Basisschool Het Palet ontvangt het huidige schooljaar ook subsidie vanuit school en omgeving. De huidige subsidieregeling loopt door tot het einde van het schooljaar 20242025. Het netwerk 12-18 jarigen, bestaande uit een stuurgroep en werkgroep met vertegenwoordigers van het voortgezet onderwijs, het Samenwerkingsverband, Avedan, het Sportbedrijf, Kaliber Kunstenschool, GGD Twente Jeugdgezondheidszorg, Bibliotheek Almelo en de gemeente, heeft gewerkt aan de uitwerking van drie strategische doelen.

Dit heeft zij gedaan door het opstellen van een gezamenlijk actieplan. De volgende acties zijn onder de drie strategische doelen in 2024 uitgewerkt: 1. Ontwikkeling en Kansengelijkheid: Onder dit doel zijn activiteiten zoals de rijke schooldag en lessen in mentale veerkracht in het voortgezet onderwijs (door)ontwikkeld. De werkgroep is gestart met het organiseren van participatie door jongeren, op verschillende thema's is input van jongeren opgehaald. Ook is een vragenlijst ontwikkeld met als doel thema's die voor jongeren belangrijk zijn op te halen, om verdere ontwikkelingen hierop aan te passen. 2. Zien en Signaleren: Dit jaar is gestart met de inzet van School's Cool Twente, een mentorprogramma aangeboden door vrijwilligers. Dit programma ondersteunt kwetsbare jongeren bij hun overgang van de basisschool naar de middelbare school, of later indien noodzakelijk. Het Tejo-huis heeft een presentatie verzorgd in de werkgroep om de leden te informeren over haar werkzaamheden. 30

Activiteiten 2024

Omschrijving Samenwerking en Verantwoordelijkheid: De stuurgroepleden wisselen informatie uit door werkbezoeken naar elkaar te organiseren. Ideeën onder dit doel zijn uitgewerkt en zullen in 2025 worden geïmplementeerd. Net als vorig schooljaar is ook dit schooljaar gestart met het VMBO feest. Dit jaar bij Preston Palace met verschillende optredens en sportieve activiteiten. Onder de vlag van VO Actief is gestart met de Rijke Schooldag voor de locaties Alma College, Internationale Schakelklas, Zonecollege en Praktijkonderwijs Erasmus. In dit initiatief wordt nauw samengewerkt met het Sportbedrijf, Studio 15 en het jongerenwerk van Avedan. Dankzij de beschikbare voorzieningen voor activiteiten zoals bakken, koken en sporten binnen de VO-locaties, wordt hier volop gebruik van gemaakt. Culturele activiteiten vinden zowel op de VO-locatie als binnen Studio 15 plaats. VO Actief is voor de vo-leerlingen een nieuw fenomeen waardoor het een aanloop in deelname zal moeten krijgen. Daar waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van rijkssubsidie school en omgeving; voor het praktijkonderwijs en ISK was dit al mogelijk, het Alma College heeft ook voor het huidig schooljaar subsidie vanuit het rijk ontvangen. Binnen het programma Sociaal en Vitaal wordt gewerkt aan een betere aansluiting met de ontwikkelingen binnen de hervormingsagenda jeugd.

Dit heeft in 2024 geresulteerd in een nadere uitwerking van het vrij toegankelijk aanbod. De activiteiten vanuit het Tejo-huis en de inzet van het Leeflab De Riet zijn hier voorbeelden van. Daarnaast hebben we op basis van de resultaten uit het onderzoek van 2023 naar de organisatie van informele, voorliggende en professionele opvoedondersteuning in Almelo nieuw algemeen aanbod gecreëerd, zoals de inzet van steunouders en het doorontwikkelen van de ouderkamers. 3.

Start met een rijke schooldag voortgezet onderwijs

Activiteiten ontplooien passend bij het actieplan Jeugd

Schoolmaaltijden

Verkennen van de samenwerking op gelijke kansen met de drie Twentse steden

Communicatie over kansengelijkheid en talentontwikkeling jongeren

Eind 2022 hebben we vanuit het programma gezorgd voor het uitreiken van ontbijtpakketten. De schoolmaaltijden voor kinderen in kwetsbare situaties wordt momenteel verzorgd door het Programma Schoolmaaltijden. Dit programma is een samenwerking tussen het Jeugdeducatiefonds, het Rode Kruis, en verschillende ministeries zoals Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Doel van het programma is om ervoor te zorgen dat leerlingen voldoende energie hebben om de lessen te volgen. Scholen kunnen kiezen uit verschillende opties, zoals het organiseren van lunches, fruit of gezonde tussendoortjes, of het verstrekken van boodschappenkaarten aan ouders/verzorgers. Met deze kaarten kunnen ouders zelf extra eten kopen voor hun kinderen. 15 scholen uit Almelo doen hierin mee (9 uit het basis- en 6 uit het voortgezet onderwijs). Almelo en Enschede kennen buurten waar bestaanszekerheid, kansengelijkheid en leefbaarheid onder druk staan. Kinderen die hier opgroeien kennen andere schoolloopbanen dan kinderen met vergelijkbare cognities uit andere wijken, hun ouders werken niet of weinig door een stapeling van problemen die stress veroorzaken en de kwaliteit van de leefomgeving laat te wensen over. Een langjarige aanpak waarop we met de samenwerkende partijen vanuit de kansenagenda op willen inzetten.

We zijn blijven inzetten op communicatie met onze jeugd en hun ouders of verzorgers over thema's als vitaliteit, gezondheid, burgerschap en talentontwikkeling bij de jeugd. Door o.a. de krant Gezond in Almelo die in 2024 weer is uitgebracht. Om het belang te agenderen en in gesprek te blijven over stimulerend aanbod dat past bij de behoefte.

31

2.1.2.2 Wat heeft het gekost? Beschikbaar

Werkelijk / Prognose

Jaar 2023

400

142

Jaar 2024

400

553

Jaar 2025

400

Jaar 2026

400

Totaal

1.600

Programma Sociaal en vitaal

695

Bedragen x 1.000 euro

Programmamiddelen Voor het uitvoeren van het programma Sociaal en Vitaal is jaarlijks 400.000 euro beschikbaar. De incidentele programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. Voor het programma is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen over de periode 2023-2026 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitnutting van deze middelen tot en met 2026 kan plaatsvinden. Na het bouwen van de basis in 2023 en de inzet van de overige middelen hebben we in 2024 de diverse projecten goed op de rit gezet en een goede boost gegeven. We hebben 553.000 euro uitgegeven in 2024. Overige middelen Naast de programmamiddelen is er voor Sociaal en Vitaal een bedrag van 1 miljoen euro structureel per jaar beschikbaar. In 2024 is hiervan 984.000 euro ingezet, waarvan 428.000 euro aan structurele activiteiten. Tevens hebben we in 2024 de beschikking gehad over OAB-middelen en een ZonMw-subsidie. Onze partners hebben subsidies ontvangen voor de School en omgeving basisschool en voortgezet onderwijs en voor ecosysteem mentale gezondheid. Tenslotte hebben we SPUK GALA middelen ontvangen. De raad zal, conform de motie ‘’Zicht op de inzet en resultaten van tijdelijke financiële middelen” een afzonderlijke rapportage ontvangen over de activiteiten en inzet van deze middelen.

2.1.2.3 Indicatoren Strategisch doel 1: In 2026 hebben we een beter werkend ecosysteem waardoor onze kwetsbare inwoners zich beter redden met minder hulp van de overheid en mentaal weerbaarder en veerkrachtiger zijn. Trends De cijfers in figuur 1 geven per half jaar - weliswaar met een vertraging van een jaar - weer hoe groot het percentage jongeren is dat jeugdhulp gebruikt. In de eerste helft van 2024 was dit 13,7%. Helaas blijft dit percentage licht stijgen.

32

Figuur 1 Jongeren met jeugdhulp Voor de andere tabellen: Strength and Difficulties Questionnaire (=SDQ) - score kinderen en jeugd, veerkracht volwassenen en ervaren regie en percentage eenzaamheid volwassen en jeugd zijn nog geen nieuwe onderzoeken beschikbaar, zoals reeds in de perspectiefnota aangegeven. Deze kunnen dan ook niet worden weergegeven. Operationele cijfers 1. Aantal deelnemers algemene voorzieningen 2. Aantal deelnemers ontmoetingsplaatsen

Startwaarde 2022

2023

2024

Bron

836

986

962

Mensdoormens, Avedan

10.240

16.322

17.897

KomErbij, Avedan, De Klup, I-mean Tejo-huis

376

3. Aantal deelnemers Tejo-huis

1] betreft de voorzieningen Mens door mens, persoonlijke coach, bemoeizorg en schoolmaatschappelijk werk 2] betreft deelnemers aan de ontmoetingsdagen van KomErbij, ontmoetingsplek op de begraafplaats ‘t Groenedael, Never2beAlone, wijkkamers en ontmoeting, dementie en ontmoeten

33

Figuur 2 Jongeren geholpen bij het Tejo-huis Het totaal aantal deelnemers aan de algemene voorzieningen en ontmoetingsplaatsen is ten opzichte van de start van het programma toegenomen met bijna 74%. De verdere stijging over 2024 is mede te danken aan een toename van de deelnemers in de wijkkamers, de ontmoetingsplek op de begraafplaats ’t Groenedael en de nieuwe ontmoetingsmomenten voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Rijkere verantwoording Tejo-huis Pim is 20 jaar. Hij kwam bij het Tejo-huis Almelo binnen met een hulpvraag over: stress, relatieproblemen en rouwverwerking. Na de eerste afspraak ervaarde hij: ''Ik ben goed geholpen en hoop nog veel te leren. Het Tejo-huis Almelo is een superfijne omgeving. ''Na vier afspraken gaf hij aan: ''Ik ben mentaal sterker geworden, heb meer inzicht, handvaten gekregen en betere kijk op veel dingen''. Wat hij van de begeleiding bij Tejo-huis Almelo vond: ''Heel tevreden over gesprekken, erg dankbaar voor de hulp'' Ontmoetingsplek begraafplaats 't Groenedael Een 90 jarige bezoeker van de ontmoetingsplek op de begraafplaats, laten we hem Mateo noemen, is een man met een migratieachtergrond. Hij kwam al jaren samen met zijn vrouw in een wijkkamer. Hun kinderen wonen verder weg en ze hadden verder weinig connecties. Anderhalf jaar geleden overleed zijn vrouw plotseling en hij liep met zijn ziel onder de arm.

Toen hij hoorde van de ontmoetingsplek op de begraafplaats ’t Groenedael heeft hij de stap genomen om naar het eerste openingsmoment toe te gaan. Mix & Match geeft mantelzorgers herkenning en energie ‘Oké, ik kan er weer even tegenaan’ De eerste afleveringen van Mix & Match in het Meester Siebelinkhuis zijn achter de rug. Het zomerreces ook, in september werd de draad weer opgepakt. Tot opluchting van de mantelzorgers en hun partners die een keer in de maand meedoen aan Mix & Match. ‘We hadden onze telefoonnummers uitgewisseld om elkaar te kunnen bellen.’ Mix & Match is een speciaal programma voor mantelzorgers en hun partner of andere zorgvrager met dementie. Het werd mede op verzoek van de gemeente Almelo ontwikkeld door Mantelzorg Almelo en De Klup Twente en ging in het voorjaar van start met een aantal koppels, dat vervolgens gestaag groeide.

34

Het programma Mix & Match dient twee doelen: een leuke dagbesteding voor de mensen bij wie (beginnende) dementie is vastgesteld en een mooi aanbod voor de mantelzorgers, om hen te ontlasten en te ondersteunen. De activiteiten zijn deels samen en deels alleen. Voor zo’n tweeledig doel leent het Meester Siebelinkhuis zich uitstekend: er zijn mooie ruimtes beschikbaar voor uiteenlopende activiteiten. Aafke Kramer gaf zich gelijk op toen ze de kans kreeg. Haar man had de nodige aarzelingen, maar op haar aandringen (‘Het is een keer in de maand, doe het dan voor mij’) ging hij toch mee. Een gezamenlijke start van de dag met koffie en lekkers doet goed. Hij ondergaat het activiteitenaanbod in het FUN-IE-FIT, maar zij haalt haar hart op bij de samenkomsten met andere mantelzorgers. ‘We hebben elkaar leren kennen, en we zitten allemaal in dezelfde situatie. Dat is fijn. Je begrijpt elkaar zo goed. Ik kan soms nog wel de deur uit, maar er zijn andere mantelzorgers bij wie dat niet kan. Er is een mevrouw die uit het westen komt, hier nog niet veel kennissen en vrienden heeft en de deur niet uit kan. Dat is zwaar. We hebben voor de zomer onze telefoonnummers uitgewisseld, zodat we elkaar ook eens konden bellen voor de afleiding. Ze stelde dat heel erg op prijs.’ De groep deelnemers met dementie blijkt makkelijk te porren voor leuke spellen en gesprekken.

Er wordt gelachen, er wordt gepraat. Maar de gezamenlijke warme maaltijd, waarmee Mix & Match wordt afgesloten, is helemaal een schot in de roos. Ook voor Aafke’s man. ‘Ik denk dat hij het allemaal wel leuk vindt, maar niet kan toegeven. Hij is erg veranderd, soms ken ik mijn eigen man niet meer. Maar dat hoor ik meer. Die maaltijd met elkaar, dat vindt hij dan wel weer fijn.’ Ze lacht: ‘Het is een Bourgondiër, hij heeft alle restjes opgemaakt.’ Mix & Match is in de ogen van Aafke een belangrijke voorziening voor haar en haar lotgenoten. ‘Dan noem ik de mevrouw uit het westen maar weer eens. Hoe fijn is het dan om steun te krijgen van anderen. Ik heb voorheen ook gezorgd voor mijn schoonouders, mijn ouders en een oom. Maar in die tijd was er niets voor mij. Hoe fijn is het dan dat je nu steun kunt krijgen van lotgenoten. Even een escape. Het geeft me weer een beetje energie en ik word iets positiever, zo van: oké, ik kan er weer even tegenaan. En ja…het is ook altijd fijn om weer nieuwe mensen te ontmoeten.’ Strategisch doel 2: Onze inwoners zijn zich bewuster van de noodzaak om gezond en vitaal te leven. Trends Zoals in de perspectiefnota 2024 aangegeven komen voor de trends slechts op een beperkt aantal momenten nieuwe gegevens beschikbaar. Daarom kunnen we er in deze jaarverantwoording geen nieuwe informatie over geven.

Operationele cijfers Aantal deelnemers sportspektakel, IKC actief, ouder- en kindgym en leefstijlbevorderende activiteiten1

Startwaarde 2022

2023

2024

Bron

1.296

1.474

1.634

Sportbedrijf, Avedan en de Klup

1] betreft o.a. de leefstijlmakelaar, Nationale diabetes Challenge, Game eet en match en Fief worden en fief blijven Het aantal deelnemers aan leefstijlbevorderende activiteiten is gestegen met 26% t.o.v. de start van het programma. Rijkere verantwoording FestivAlmelo In 2024 hebben maar liefst 12.373 kinderen deelgenomen aan FestivAlmelo. Een verdubbeling ten opzichte van 2023. De stijging is deels te verklaren omdat FestivAlmelo naast de herfst- en de kerstvakantie nu ook is uitgebreid naar de voorjaars- en meivakantie. Maar ook omdat er meer activiteiten waren waar veel deelnemers aan mee konden doen en minder verschillende kleine activiteiten. Bovendien weten de deelnemers het beter te vinden door de inzet op andere plekken zoals School en Omgeving.

35

Scheiden zonder schade Pilot Buddy bij Scheiden In februari 2024 is het Buddyproject gestart als een pilot. De aanvragen liepen vrijwel vanaf het begin storm. We zien de volgende cijfers: • In februari startten we met drie vrijwillige buddy’s bij scheiden. Er werken eind augustus vijf vrijwilligers. • Er is inmiddels één traject afgerond waarbij de deelnemer aangaf dat ze haar geluk beoordeelde met een 3, na afronding met de buddy beoordeelde ze haar geluk met een 8. Door de buddy is zij een stap verder gekomen en heeft ze meer zicht op haar kwaliteiten en krachten. • Eind augustus staan 16 mensen op de wachtlijst voor een buddy en zijn 10 gesprekken geweest met mensen die een buddy zouden willen, maar die te complex zijn voor een vrijwilliger. Er zijn zeer regelmatig aanmeldingen die niet op de wachtlijst worden gezet. • Twee van de casussen zijn uitgewerkt en middel een kostenberekening is te zien dat in de toekomst tussen 11.000 euro en 40.000 euro per casus bespaard zou kunnen zijn. Villa Pinedo De cijfers van Villa Pinedo laten zien dat vanuit de gemeente Almelo voor een deel meer gebruik wordt gemaakt van de diensten die zij te bieden hebben. Met name de buddy’s voor kinderen/jongeren worden goed gebruikt.

In een kwalitatief onderzoek van de Universiteit van Utrecht wordt duidelijk dat jongeren die een Buddy gebruiken bij een scheiding zich minder schuldig voelen, minder piekeren en zich minder groothouden voor hun ouders. In 2024 is te zien dat het gebruik van de online trainingen afneemt. Dit vraagt extra aandacht op de website en social media. Daarnaast is te zien dat 2.500 mensen uit Almelo de website van Villa Pinedo hebben bezocht tussen april en oktober. Dit is een fors aantal. Vragen loket Eind mei 2023 zijn we gestart met een online loket. Vanaf dat moment konden inwoners en professionals vragen stellen over scheiden. Tot januari 2024 zagen we dat zeer beperkt vragen werden gesteld: variërend van geen vraag tot maximaal 2 vragen per maand. Sinds de campagne die startte eind november 2023 neemt het aantal vragen toe. Social Media Goed uit elkaar Almelo Wie zien het aantal volgers op Social Media gestaag stijgen: LinkedIn 559 volgers Facebook 77 volgers Instagram 62 volgers Webinars In 2024 hebben 7 verschillende webinars plaats gevonden over scheidingen. Deze werden op het moment zelf beperkt bekeken. De webinars konden worden teruggekeken via de webinar software. Hier wordt in grotere mate gebruik van gemaakt.

Strategisch doel 3: Onze 0-23 jarige Almeloërs groeien gezonder en vitaler op en ze ontwikkelen hun talenten beter. Trends De tabellen laten het schooladvies zien van de deelnemende scholen ten opzichte van het schooladvies van de overige scholen in Almelo. Met als ambitie om de verschillen in schooladviezen tussen de deelnemende scholen aan School en Omgeving (de Rijke Schooldag) en de overige scholen in Almelo te verkleinen (de percentages tussen de twee balken zouden dan meer met elkaar overeen moeten gaan komen). Er lijkt een verschuiving te ontstaan waarbij op de scholen die deelnemen aan de rijke schooldag nu toch meer wordt verwezen naar HAVO, HAVO/VWO, VWO en minder naar PRO en VMBO BL

36

Figuur 2. Schooladviezen Rijke Schooldag scholen (2022/2023) Operationele cijfers 2022/2023 2023/2024 Percentage deelnemers School en Omgeving

29%

58%

Bron Avedan

*De tabel is aangepast omdat het percentage leerlingen per schooljaar beter te vergelijken is dan het aantal over het jaar heen, aangezien je met dezelfde leerlingen en klassen te maken hebt. In totaal hebben ongeveer 1.300 leerlingen op 8 basisscholen meegedaan. Er is een duidelijk stijging, een verdubbeling, te zien in het percentage van de leerlingen dat deelneemt aan de activiteiten van School en Omgeving. Percentage 2022/2023

Percentage 2023/2024

Het Letterveld

24%

36%

De Zegge

33%

56%

De Compaan

41%

79%

De Bonkelaar

19%

52%

Step!

41%

85%

De Wierde

24%

54%

De Kubus

28%

53%

St. Egbertus

25%

52%

School

37

Rijkere verantwoording VMBO –feest Op 6 september 2024 vond het VMBO-feest plaats in Almelo, een evenement dat speciaal georganiseerd werd om de beroepsgerichte opleidingen in het zonnetje te zetten, gehouden in Preston Palace. Het was een groot succes en bracht een paar honderd eerstejaars leerlingen en docenten van het Alma College en Pro Erasmus samen voor een middag vol plezier en activiteiten. Het programma omvatte onder andere een boksclinic, een breakdance-optreden en een DJ die zorgde voor de muzikale omlijsting. Het VMBO-feest markeerde een belangrijk moment in de viering van het 25-jarig bestaan van het VMBO, dat in 1999 werd opgericht. Het VMBO heeft in de afgelopen 25 jaar een aanzienlijke transformatie ondergaan, waarbij traditionele vakken zijn vervangen door beroepsgerichte programma's en keuzevakken. Deze evolutie heeft bijgedragen aan een meer praktijkgerichte en relevante onderwijsomgeving voor leerlingen. Congres “Vroeg Erbij” Op het congres "Vroeg Erbij", georganiseerd in het ROC van Twente in Almelo, kwamen professionals, vrijwilligers en organisaties samen om kennis en ervaringen te delen over vroegtijdige signalering en interventie bij jongeren. Dit congres behandelde diverse cruciale thema's die bijdragen aan de ondersteuning van jongeren in een vroeg stadium.

Ruim 300 professionals, die in hun dagelijks leven werken met kinderen tussen de -10 maanden en 7 jaar, kwamen af op de boeiende sprekers en de leerzame en inspirerende workshops. Steunouders Gerald en Nathaly: *Je kunt niet iedereen helpen, maar iedereen kan iemand helpen* We zijn niet alleen de hulpvrager tot steun, maar het is ook een verrijking voor ons als gezin. Onze kinderen leren op jonge leeftijd al omkijken naar een ander en worden zich ervan bewust dat er situaties zijn waarin zij iets kunnen betekenen voor een ander kind. In ons geval is er sprake van een taalbarrière, maar als je de onderlinge interactie tussen de kinderen ziet, speelt dat nauwelijks een rol. Er worden grapjes gemaakt, veel gespeeld, gevoetbald en er vinden ook gewoon discussies plaats over bv. wat ze met elkaar willen gaan doen. Juist die normale dagelijkse dingen, maakt dat het voor ons en het hulpkind een natuurlijk verloop heeft en dat werkt goed. Het hulpkind wordt vanaf dag één liefdevol ontvangen door het hele gezin tot de huisdieren aan toe. Vanaf dag één een match. Vanwege de laagdrempeligheid dat het steunouderschap met zich meebrengt, zijn wij ervan overtuigd dat veel meer mensen iets kunnen betekenen in de rol van steunouder. Oma van het hulpkind (tevens fulltime verzorger) Ik ben heel blij dat mijn kleinzoon in een gezin kan meedraaien.

Hij groeit bij volwassenen op zonder zijn ouders. Hij heeft geen kinderen om zich heen naast school. Voor mij is het heel zwaar om hem als oma op te voeden. Mijn kleinzoon heeft veel plezier bij de steunouders. Hij ziet zo hoe een gezin met een vader en moeder is. Hij draait mee in een normale gezinssituatie die hij zelf niet heeft. Ook heeft hij de mogelijkheid om beter Nederlands te gaan praten. Elke woensdag gaat hij met plezier uit school mee met de steunouders.

38

2.1.3 Programma Zorg en Veiligheid 2.1.3.1 Meerjarige programmaopgaven De visie van het programma Zorg en Veiligheid is `Onze inwoners leven in een veilige samenleving en zijn daarin weerbaar en veerkrachtig’. Deze visie is onderverdeeld in drie strategische doelen. Aan iedere strategie is een persona verbonden. Deze persona's zijn beschreven vanuit een bundeling van daadwerkelijke casuïstiek in Almelo. Ze zijn ontwikkeld vanuit het idee van Rijker Verantwoorden en illustreren de impact van het programma op inwoners in onze stad. In de begroting hebben we de persona’s gebruikt bij het bepalen van de plannen voor 2025. Aan de hand van de persona’s kunnen wij met onze partners de dialoog voeren over de beoogde effecten van het programma vanuit het perspectief van de doelgroep. Het is een onderdeel van een langer traject waarin we blijven streven naar een effectieve manier van leren en ontwikkelen in samenwerking met onze (interne) ketenpartners.

2.1.3.1.1 Meer veilige situaties bij kwetsbare inwoners Strategisch doel: Meer veilige situaties op persoons-, omgevings- en samenlevingsniveau bij kwetsbare inwoners.

39

Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024

Vroegsignalering en opvolging in de wijk

In Q2 van 2024 is er een subsidie aanvraag ingediend bij ZonMw voor het project ‘Vroegsignalering en opvolging: versterken buurtkracht’. Eind 2024 hebben we de subsidie toegekend gekregen. Met ingang van 1 oktober is er een projectplan en plan van aanpak opgesteld waar in 2025 uitvoering aan gegeven gaat worden. In deze visie krijgen buurtbewoners en naasten van personen met onbegrepen gedrag en veiligheidsrisico's de aandacht en ondersteuning die zij nodig hebben om weerbaar te zijn en zich veilig te kunnen voelen. Zodat ook zij kunnen bijdragen aan het voorkomen van escalatie en onveilige situaties. De experimentwijk van dit project is Sluitersveld.

Doorontwikkeling inzet ervaringsdeskundigheid

In 2024 is opdracht gegeven voor het opstellen van een meerjarenplan voor de doorontwikkeling van de expertise-functie ervaringsdeskundigheid. Verschillende partners werken aan een netwerk, waarbij diverse activiteiten en diensten herstel bevorderend werken en de zelfredzaamheid van deelnemers vergroten. Verder richt het netwerk zich op het verder professionaliseren van het vak ervaringsdeskundigheid.

Vergroten expertise licht verstandelijke beperking (LVB)

In 2024 is ook de gemeente Almelo aangesloten bij het Expertisenetwerk LVB. Binnen dit netwerk wordt in regionaal verband samengewerkt om kennis en expertise met betrekking tot LVB te vergroten. Eén van de concrete uitkomsten van dit netwerk is een casuïstiektafel LVB. Om vroegtijdig een oplossing te vinden voor cliënten met multi-problematiek en en crises af te wenden.

Pilot Doorbraak door samenwerking

In 2024 is gestart met een project voor situaties die vastlopen en waar sprake is van (dreigende) crisis. Door het inzetten van professionals die ervaring hebben bij het bieden van zorg en ondersteuning in crisissituaties. Dit kan in de vorm van het (tijdelijk) overnemen van zorg, tot het geven van agressietraining, intervisie of (team) coaching. Zodanig dat de reguliere zorg weer kan worden geboden. Er is in 2024 in elk geval 1 casus overgenomen door genoemde professionals. In deze casus is de zorg na een crisissituatie weer opgestart en wordt samen met alle betrokkenen, zowel de professionals als de cliënt zelf, gekeken naar een duurzame vervolgoplossing.

Domein overstijgende samenwerking

De gemeente Almelo werkt samen met Menzis Zorgkantoor, gemeente Enschede en gemeente Hengelo aan een bestuurlijke opdracht voor domein overstijgende samenwerking. Binnen deze opdracht wordt gewerkt aan drie concrete resultaten: realiseren van een dekkend zorglandschap (1), aanpak fraude (2) en samenwerken rondom inwoners met complexe casuïstiek (3).

40

Activiteiten 2024

Regionale samenwerking Onbegrepen Gedrag

De gemeente Almelo neemt deel aan de samenwerking met ketenpartners in Twente op het thema onbegrepen gedrag. Hiervoor is in 2024 een regionale subsidie beschikbaar gesteld voor domein overstijgende samenwerking binnen veiligheidsregio’s in Nederland. Daaronder vallen de projecten ‘doorontwikkeling politiezorgmeldingen’, ‘uitbreiding streettriage’ en ‘wederkerig in gedwongen zorg’. In 2024 is een analyse van de politiezorgmeldingen uitgevoerd en zijn de voorbereidingen gedaan voor de uitbreiding van de uren waarin streettriage wordt ingezet. Ook is gestart met een pilot waarin een aandachtsfunctionaris wederkerigheid wordt ingezet in het kader van gedwongen opname en het traject erna.

Almelo experimenteert met deze extra interventie op het snijvlak van zorg en veiligheid. Waarbij we onder ander inzicht willen krijgen op de meerwaarde van de functie wijk GGD-er in Almelo. Welke effect heeft deze extra interventie? Hoe past deze functie binnen het huidige zorglandschap? Pilot Wijk GGD In 2024 heeft het lectoraat Social Work van Saxion Hogeschool haar onderzoek gestart naar de ervaringen met de interventie van de Wijk GGD- er en hoe deze kan worden doorontwikkeld en hoe de interventie gepositioneerd kan worden in het specifieke context en zorgstructuur van de gemeente Almelo. De resultaten worden in 2025 gepresenteerd.

Convenant Zorg Armoede en Veiligheid (CZAV)

In 2024 is gewerkt aan de actualisatie van het CZAV 2012. Doel is vroegtijdig en vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid te kunnen handelen in complexe casuïstiek met een (dreigend) veiligheidsrisico. Onderdeel zijn afspraken over gegevensuitwisseling. De conceptversie is eind 2024 voorgelegd aan de partners in het zorg- en veiligheidsdomein.

In 2024 is de AVE verder onder de aandacht gebracht bij de partijen in zorg en veiligheid. Daarnaast is er gestart met het opleiden van onze eigen medewerkers in casus- en procesregie op het gebied van de AVE. Hiermee Optimalisatie Aanpak Voorkoming Escalatie borgen we de kennis over en het werken met AVE. Er ontstaat continuïteit in (AVE) het bieden van trainingen aan nieuwe medewerkers en het organiseren van opfristrainingen. Verder is het handboek AVE opgeleverd en werken we mee aan de verspreiding van het AVE-model in Twente via de Veiligheidsregio/ZorgVeiligheid- en straf.

41

2.1.3.1.2 Meer veilige omgeving voor jongeren Strategisch doel: meer veilige omgeving voor jongeren, waarin zij in staat zijn om eigen keuzes te maken om op het rechte pad te blijven.

Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Halt in de wijk

Preventieplatform

Aanpak digitale veiligheid

Na de opstart in 2023 is Halt in de Wijk in de Wierdensehoek in 2024 goed op gang gekomen. Naast het wekelijkse spreekuur bij Eninver staat Halt in verbinding met zowel de professionals in de wijk (jongerenwerk, wijkagent, boa’s, wijkteam en scholen) en natuurlijk de jongeren zelf. Steeds meer functionarissen weten Halt te vinden en meer jongeren worden via Halt in de Wijk naar Halt verwezen. In 2024 zijn 28 jongeren doorverwezen naar Halt in de Wijk voor een preventief traject. De meeste jongeren zijn doorverwezen via de politie, de boa’s en het ISK. In april 2024 vond de succesvolle Kick-Off van de YouChoose-campagne plaats in jongerencentrum Studio 15, met als doel het wapenbezit en -gebruik onder jongeren te ontmoedigen. De ambassadeurs, rapper Simpel, graffitiartiest Martijn Sak en Heraclesvoetballer Sem Scheperman, verzorgden workshops. Het evenement trok veel aandacht. Zo ging een TikTok-post viraal met 11.358 views. QR-tegelstickers en abri’s met de ambassadeurs werden door de stad verspreid. Een goed bezochte graffitiworkshop voor het stadhuis werd bijgewoond en ondersteund door jeugdboa’s en Avedan jongerenwerk. De campagne werd zowel online als offline vormgegeven, waarbij jongeren werden bereikt via de website, Instagram, landelijke TikTok en een aftermovie. In 2024 is er een vervolg gegeven aan de aanpak van digitale veiligheid.

Met de aanpak beogen we het zelf beschermend gedrag van inwoners en ondernemers te verhogen. In 2024 zijn er diverse acties uitgevoerd, zoals de Twentse digitale veiligheidsweek, social mediacampagnes, voorlichting bij verzorgingstehuizen door middel van het cyberweerbaarheids-spel, Almelose folders voor 60+’ers, Mobiel Media Lab en deelname aan de regionale expertgroep digitale criminaliteit.

42

Activiteiten 2024 Menukaart

In 2024 is een menukaart voor scholen gemaakt met preventie-aanbiedingen voor verschillende thema’s. Dit omvat trainingen voor docenten om thema’s bespreekbaar te maken en signalen te herkennen, en programma’s voor leerlingen om hun weerbaarheid en alertheid te vergroten. De aanbieders en kosten zijn vermeld. Scholen reageerden positief en willen in 2025 verder praten over de implementatie.

Plan van aanpak kwetsbare jongeren

Een van de aanbevelingen van bureau Beke was om een verdiepend onderzoek te doen naar kwetsbare jeugd en jeugdcriminaliteit. Dit is vertraagd vanwege de wens om het onderzoek samen met het project Preventie met Gezag uit te voeren, de dynamische aard van jeugdproblematiek, en de benodigde capaciteit van politie en OM. In 2025 wordt dit verder uitgewerkt. In 2024 is onderzocht hoe kwetsbare jongeren ondersteund kunnen worden, inclusief de rol van straatcoaches. Dit wordt in 2025 verder uitgewerkt in samenhang met Preventie met Gezag.

Triagetafel Vroegsignalering Jeugd (TVJ) .

Ook in 2024 is er een beleidstheorie beschreven om inzicht te geven in de factoren die kwetsbare jongeren beïnvloeden en hoe interventies hierop inspelen. Deze theorie kan gebruikt worden om interventies vanuit het programma zorg en veiligheid te onderbouwen. De werkvorm vroegsignaleringsoverleg is geëvalueerd en krijgt een structurele plek binnen zorg en veiligheid, geborgd door een convenant. Er wordt gekeken naar aansluiting op de groepsaanpak jeugd. Het convenant regelt o.a. de gegevensuitwisseling tussen betrokken partijen. In 2024 is een concept convenant TVJ opgeleverd in samenwerking met het ministerie van Justitie en Veiligheid, de Regionale werkgroep jeugd en veiligheid, en lokale partners. Eind 2024 is het convenant goedgekeurd en in 2025 wordt het getekend. De TVJ is nu structureel ondergebracht bij team Zorg en Veiligheid van de Eenheid Uitvoering Sociaal. Er is een dashboard om te monitoren hoeveel jongeren voortijdig worden doorverwezen naar passende hulp en om trends en ontwikkelingen in de wijken te volgen.

43

2.1.3.1.3 Partners in het zorg- en veiligheidsdomein Strategisch doel: partners in het zorg- en veiligheidsdomein handelen meer vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Wat hebben we gedaan? Wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Bestuurlijke conferenties Z&V .

Huis van Herstel (HvH)

In 2024 heeft de gemeente Almelo twee bijeenkomsten georganiseerd over het werkveld zorg en veiligheid. De eerste was de bestuurlijke werkconferentie op 29 februari 2024 met 100 aanwezigen. Alle partners in Z&V waren aanwezig, zowel regionaal als lokaal. Op strategisch niveau, met bestuurders en directeuren en op tactisch niveau, met managers en adviseurs. De tweede was de netwerkconferentie op 21 oktober 2024 met 70 aanwezigen vanuit Z&V, zowel regionaal als lokaal. Gericht op uitvoerend professionals en management/ adviseurs. Uitkomst van beide conferenties was het commitment van alle partijen op de gezamenlijke verantwoordelijkheid. De partners zorg en veiligheid willen hun verantwoordelijkheid nemen voor kwetsbare doelgroepen die vaak tussen wal en schip vallen. Ze zijn bereid grenzen van hun eigen organisaties te overschrijden, creatief en onconventioneel te zijn. Er is meer flexibiliteit en wederzijds begrip ontstaan bij de partners, wat leidt tot betere samenwerking. Ze willen de vicieuze cirkel in AVE 3 en 4 casuïstiek doorbreken door integrale zorg en veilige situaties te creëren voor inwoners, hun omgeving en de samenleving. Het ministerie van Justitie & Veiligheid heeft de pilot HvH met twee jaar verlengd tot en met 2025. Daarmee is ook het actieonderzoek van de Hogeschool Rotterdam naar de resultaten en werkwijze van het HvH verlengd.

De Twentse gemeenten gaan de verlenging gebruiken om te besluiten of en hoe ze na de pilot verder willen met HvH. Daarvoor is begin 2024 de monitoring van de resultaten aangescherpt. In het derde kwartaal van 2024 is een impactanalyse uitgevoerd. Deze laat zien dat de maatschappelijke waarde van het HvH substantieel is voor de samenleving als geheel. Voor de gemeenten is de verwachting is dat de baten opwegen tegen de kosten. In twee van de drie mogelijke scenario’s leidt het zelfs tot besparingen.

44

Activiteiten 2024 Onafhankelijke Cliëntondersteuning (OCO)

Risicotaxatie

Lobby

Als gemeente zijn wij verplicht om vanuit de WMO onafhankelijke cliëntondersteuning te bieden. Dit geldt ook voor inwoners met complexe multiproblematiek en veiligheidsrisico's. Om te zorgen dat ook zij de passende zorg en ondersteuning ontvangen is in 2024 gestart met een pilot voor specialistische OCO. In de pilot wordt onderzoek gedaan naar de meerwaarde hiervan en wordt er een implementatieplan opgesteld. Onderdeel van de pilot is een maatschappelijke kosten- en batenanalyse. Daarnaast werken we samen met andere gemeenten en Menzis in de regionale werkgroep OCO. In 2024 is gestart met een onderzoek naar de verschillen in de wijze waarop betrokken partijen de veiligheidsrisico’s inschatten bij situaties met mensen met onbegrepen gedrag. Doel is te komen tot een integrale inschatting van de veiligheidsrisico’s. Zodat partijen makkelijker en sneller komen tot oplossingen in (potentieel) onveilige situaties. Onderdeel van het onderzoek is de vraag of deze aanpak van integrale risicotaxatie ook leidt tot het voorkomen van escalaties. In mei 2024 heeft de Almelo ingesproken tijdens de parlementaire verkenning ‘verward gedrag’. Dit is door de Vaste Kamercommissie Justitie & Veiligheid meegenomen in het eindrapport ‘Verward gedrag en veiligheid’.

Het ministerie van Justitie & Veiligheid heeft vervolgens in de begroting voorbeelden uit Almelo en Twente genoemd, zoals de Streettriage. Tevens is het voornemen van het ministerie om structureel middelen vrij te maken voor de aanpak van onbegrepen gedrag in de gemeenten. We gebruiken de input uit de conferenties om verdere lobby te voeren. Bijvoorbeeld over de knellende wet- en regelgeving en financiering in de GGZ waardoor inwoners in kwetsbare situaties tussen wal en schip vallen. We benaderen dit breed vanuit zorg én veiligheid en trekken samen op met partners in de regio en de G40-gemeenten.

2.1.3.2 Wat heeft het gekost? Programma Zorg en veiligheid

Beschikbaar

Werkelijk

Jaar 2023

380

40

Jaar 2024

385

371

Jaar 2025

400

-

Jaar 2026

400

-

Totaal

1.565

411

Bedragen x 1.000 euro

Programmamiddelen Voor het uitvoeren van het programma Zorg en Veiligheid is jaarlijks 400.000 euro beschikbaar. De incidentele programmamiddelen zijn voor vier jaar beschikbaar gesteld. De werkelijke uitputting kan gedurende de periode 2023-2026 plaatsvinden. Voor het programma is een meerjarig incidenteel project ingesteld. Dit betekent dat de totale programmamiddelen over de periode 2023-2026 beschikbaar zijn gesteld en de werkelijke uitnutting van deze middelen tot 2026 kan plaatsvinden. In 2024 is 15.000 euro vanuit het programma overgeheveld naar het project actieplan digitale veiligheid 2022-2025. Daarnaast is in 2024, 371.000 euro uitgegeven aan de verschillende activiteiten. Het jaar 2024 heeft vooral in het teken gestaan van de opvolging van de werkzaamheden en de aflopende projecten uit 2023 én de voorbereiding van een aantal grote opdrachten in het kader van het landelijke Actieprogramma ‘Grip op onbegrip’, zoals vroegsignalering en opvolging in de wijk.

45

Overige middelen Pilot Wijk-GGD'er In 2023 is gestart met een pilot van drie jaar voor de Wijk-GGD'er. Dit als aanvulling op het wijkteam en bemoeizorg. De WijkGGD'er is een sociaal verpleegkundige die gespecialiseerd is in outreachend werken en het vroegtijdig signaleren en verwijzen van mensen met psychische problematiek. Dat houdt in dat contact gezocht wordt met inwoners zonder dat zij zelf een hulpvraag hebben geformuleerd. Hiervoor is jaarlijks 175.000 euro beschikbaar voor de pilot tot en met 2025. Kwartiermaker Grip op Onbegrip In 2023 hebben we een subsidie ontvangen van ZonMw voor een kwartiermaker Grip op Onbegrip ten bedrage van 20.000 euro. De kwartiermaker had de opdracht een subsidieaanvraag op te stellen voor domeinoverstijgend samenwerken in hotspots en veiligheidsregio's. In oktober 2023 heeft de gemeente Enschede deze subsidieaanvraag namens de partijen, waaronder Almelo, ingediend bij ZonMw en deze is toegekend in 2024. Vroegsignalering en opvolging in de wijk In Q2 van 2024 is er een subsidie aanvraag ingediend bij ZonMw voor het project ‘Vroegsignalering en opvolging: versterken buurtkracht’. Eind 2024 hebben we de subsidie toegekend gekregen.

2.1.3.3 Indicatoren 1: Inwoners en Veiligheid In 2024 registreerde de politie opnieuw meer overlast door personen met onbegrepen of verward gedrag. In totaal ging het om 1.081 incidenten in Almelo. Een jaar eerder waren dat er nog 937. Bron: www.politie.nl Personen die overlast ervaart van personen met onbegrepen gedrag. Almelo: • Overlast door verward persoon 2022: 861 • Overlast door verward persoon 2023: 937 • Overlast door verward persoon 2024: 1.081 Landelijk: • Overlast landelijk 2023: 141.817 • Overlast landelijk 2024: 149.827 Bron: www.Data.politie.nl 2: Jeugd en Veiligheid Cijfers gemeente Almelo Totale instroom HALT Jaar

Aantal

2021

45

2022

59

2023

58

2024

50

--> 2024 een daling van 13,8% Instroom HALT Jaar

Aantal

2022

2

2023

4

2024

2

Bron: Bureau Halt 46

Bron: www.Kennispunttwente.nl 3. Partners en Veiligheid Aantal Georganiseerde Samenwerkingsbijeenkomsten/Kennissessies •

Bestuurlijke werkconferentie Z&V o o o o

•

Datum: 29 februari 2025 Aantal aanwezigen: 100 Niveau: Strategisch en tactisch Spreker: Expert op het thema onbegrepen gedrag

Netwerkconferentie Z&V o o o o

Datum: 21 oktober 2025 Aantal aanwezigen: 70 Niveau: Uitvoerend professionals en management/adviseurs Spreker: Expert op het gebied van gezamenlijk creëren van publieke waarde en doorbraken

47

Belangrijke Kleinschalige Netwerkbijeenkomsten •

Bijeenkomst over subsidieaanvraag Vroegsignalering & Opvolging in de wijk o o o

•

Datum: 4 april 2025 Aantal aanwezigen: 20 Niveau: Tactisch en operationeel

Diner Pensant Huis van Herstel o o o

Datum: 27 november 2025 Aantal aanwezigen: 30 Niveau: Bestuurders, managers en adviseurs

Aantal Ondertekende Samenwerkingsafspraken of Convenanten •

Convenant Zorg, Sociaal domein, Armoede en Veiligheid o

•

Status: In ontwikkeling, verwacht ondertekend in 2025

Samenwerkingsafspraken over de vroegsignalering Jongeren o

Status: In ontwikkeling, verwacht ondertekend in 2025

48

2.1.4 Programma Economie en arbeidsmarkt 2.1.4.1 Meerjarige programmaopgaven Algemeen Onze economie en arbeidsmarkt zijn belangrijke pijlers voor onze welvaart. We willen een stad in balans zijn. Voor deze opgave zet het programma Economie en Arbeidsmarkt zich in. Afgelopen jaar hebben we gewerkt aan een aantal nieuwe plannen die bijdragen aan de sterke en veerkrachtige economie die we willen zijn. Hierbij wordt nauw samengewerkt met onze lokale partners, Twentse gemeenten en de provincie. De uitvoering van deze plannen doen we samen met de collega's uit de uitvoeringseenheden en andere programma's. De opgave strekt zich uit over een groot aantal jaren, waarbij we bij de uitvoering van de programmadoelen ons richten op de periode 2023 – 2026.

2.1.4.1.1 Almelo, banenmotor in een krachtige Twentse economie Strategisch doel: Almelo heeft een herkenbaarder en sterker economisch profiel en draagt in toenemende mate bij aan de groene, technologische topregio Twente. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Ontwikkelen van een economisch – ruimtelijke visie

Lobby economische dossiers

In 2024 heeft de gemeente Almelo intensief samengewerkt met ondernemers en andere stakeholders om de Economisch Ruimtelijke Visie (ERV) vorm te geven. Deze samenwerking was gericht op het combineren van inzichten en ideeën om tot een breed gedragen plan te komen dat aansluit bij de behoeften van nu en de toekomst. De ERV markeert een trendbreuk, waarbij de focus verschuift naar kwalitatieve economische groei en een intensiever gebruik van beschikbare ruimte. Op 23 april 2024 heeft de gemeenteraad de Economisch Ruimtelijke Visie vastgesteld. Deze visie schetst de economische en ruimtelijke ontwikkeling van Almelo richting 2040, met als doel een gezond economisch klimaat te creëren. Onder de slogan 'De plek waar we bedenken én maken' benadrukt de gemeente het belang van kansen benutten. De focus ligt op de innovatieve maakindustrie, logistiek/handel en zorg. Er wordt specifiek aandacht besteed aan het creëren van mogelijkheden op zowel bestaande als nieuwe bedrijventerreinen. We hebben afgelopen jaar een samenwerking opgezet tussen de EZ afdelingen van Enschede, Hengelo en Almelo. Een resultaat is een quick scan van de drie economische visies van de steden. De quick scan laat zien dat de 3 steden elkaar aanvullen en versterken in hun economisch profiel en aanbod aan ruimte voor de innovatieve maakindustrie in Twente.

De quick scan is ingebracht in de economische ruimtelijke bouwsteen waar onder leiding van de provincie aan gewerkt wordt.

49

2.1.4.1.2 Almelo biedt ruimte voor ondernemerschap en bedrijvigheid Strategisch doel: Almelo heeft een sterker ondernemersklimaat. Wat hebben we gedaan en wat hebben we bereikt? Activiteiten 2024 Nadere invulling De regionale afspraken voor bedrijventerreinen bepalen dat nieuwe terreinen zorgvuldig programmeringsafspraken moeten worden afgestemd met de regio, zowel in kwaliteit als in hoeveelheid. Twente wil tussen 2023 en 2026 werken aan toekomstbestendige terreinen van hoge kwaliteit, passend bij nationale en Europese duurzaamheidseisen en wetgeving.

Onderzoek nieuwe werklocaties en efficiënter gebruik huidige terreinen

In 2024 is de onderbouwing voor XL Businesspark 2 afgestemd. De kwalitatieve onderbouwing past bij regionale ambities, en de kwantitatieve onderbouwing toont een sterke vraag naar ruimte voor maakindustrie en logistiek. Deze afstemming heeft geleid tot goedkeuring voor verdere ontwikkeling van XL Businesspark 2. Efficiënter ruimte gebruik bestaande werkterreinen De gemeente wil volgens de Economische Ruimtelijke Visie (ERV) de helft van de uitbreidingsbehoefte opvangen door bestaande bedrijventerreinen in te breiden. In 2024 zijn we gestart met het ontwikkelen van locatiepaspoorten. Deze paspoorten geven concrete invulling aan de ambitie om extra ruimte te creëren binnen de bestaande terreinen. Ze dienen als instrument om inbreidingslocaties (kansenzones) te identificeren, richtlijnen voor verdichting te formuleren, en bestaande regelgeving te evalueren en waar nodig te actualiseren. Daarnaast worden de paspoorten ingezet om herontwikkelingsprojecten te stimuleren. De gemeente streeft ernaar dit traject in 2025 af te ronden en over te gaan tot de uitvoering van concrete vervolgacties die verdere inbreiding en verdichting mogelijk maken. Onderzoek nieuwe werklocaties Naast de focus op inbreiding, richt de Economische Ruimtelijke Visie (ERV) zich ook op het onderzoeken van uitbreidingsmogelijkheden om te voldoen aan de behoeften van het lokale MKB.

Uitbreiding is van essentieel belang om schuifruimte te creëren voor bestaande bedrijven, toekomstige vraag op te vangen en tegelijkertijd de inbreidingsopgave op gang te brengen.

revitalisering en verduurzaming

Organiseren jaarlijks bestuurlijk overleg bedrijventerreinen Verhogen samenwerking tussen ondernemers per bedrijventerreinen (organisatiegraad)

In de gekozen ontwikkelrichting is een uitbreidingsvraag van 35 hectare vastgesteld. Deze behoefte is opgesplitst in een korte- en langetermijnplanning. In 2024 is de gemeente gestart met het zoeken naar uitbreidingsbehoefte voor de korte termijn, terwijl de resterende 25 hectare voor de lange termijn via de Omgevingsvisie verder onderzocht zal worden. Deze gestructureerde aanpak garandeert een evenwichtige groei die aansluit bij zowel de economische behoeften van ondernemers als de duurzame ruimtelijke ambities van de gemeente. Onze inzet is gericht op de verduurzaming van de bedrijventerreinen. We hebben samen met ondernemersverenigingen onderzocht welke kansen de regiodeal biedt. We hebben financieel bijgedragen zodat de ondernemersvereniging Turfkade en Dollegoor hun plannen kunnen laten onderzoeken op haalbaarheid. In 2024 heeft op bestuurlijk niveau het overleg plaatsgevonden met bedrijventerrein Bornsestraat. Deze heeft voorrang gekregen omdat dit het enige terrein met een BIZ is. In 2024 hebben we opnieuw geprobeerd een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) te realiseren op Bedrijvenpark Twente. In samenwerking met de ondernemersvereniging zijn het ondernemersplan en de verordening aangepast aan de wensen van de ondernemers. Ondanks deze inspanningen bleek opnieuw dat er onvoldoende draagvlak was voor het instellen van een BIZ. 50

Activiteiten 2024 Samenwerking Twentepoort Oost Organiseren netwerkbijeenkomsten

Verbetering traject vergunningen

Het verbeteren van de organisatiegraad op bedrijventerrein Twentepoort is gekoppeld aan de gemeentelijke taak die wij in 2025/2026 hebben met de reconstructie van de toegangswegen. In 2025 vindt de eerste gezamenlijke ondernemersbijeenkomst plaats. In het vierde kwartaal van 2024 werden hier de noodzakelijke voorbereidingen voor getroffen. In 2024 zijn een aantal netwerkbijeenkomsten georganiseerd. In het voorjaar van 2024 hebben wij in samenwerking met de ROZ groep een ZZP-netwerk café georganiseerd, waarbij specifiek op ZZP-ers gerichte workshops zijn aangeboden. Met als doel de ZZP-ers met elkaar te verbinden en het zelfstandig ondernemerschap verder te professionaliseren. Rondom de week van de ondernemer hebben wij in drie netwerkbijeenkomsten ruim 250 ondernemers ontmoet en geïnspireerd met onderwerpen als “de kracht van beleving” en “de mogelijkheden van AI". Het Almelose ondernemerschap wordt hiermee versterkt. In Q3 2024 is het traject “klantreis bouwvergunning” gestart. Dit traject wordt in 2025 gecontinueerd. De eerste stappen zijn gezet om op basis hiervan de dienstverlening aan ondernemers te verbeteren.