bijlage 2 bij RB 3 - Ontwerp Detailhandelsvisie Almelo 5-9-2025

De minimale maat blijft noodzakelijk om het inpassingscriterium te borgen.

28

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

→ De huidige regeling omtrent nevenassortiment tot maximaal 20% van de verkoopvloeroppervlakte handhaven we. Het nevenassortiment dient in het verlengde te liggen van het hoofdassortiment en mag niet branchevreemd zijn. Dit betekent dat alle genoemde branches en

artikelgroepen in het vigerende omgevingsplan onder strijdig gebruik worden gehandhaafd. Dit komt neer op nietvolumineus aanbod, zoals food, lichaamsverzorgende producten, kleding, schoenen, sieraden, speelgoed en boeken.

Hoofdgroep

Branche

Mogelijk?

Toestaan?

Toelichting

PDV / volumineus

Wonen

Ja

Ja

Minimale maat is niet noodzakelijk. Aard assortiment is leidend, niet omvang winkel.

Doehetzelf

Ja

Ja

Minimale maat is niet noodzakelijk. Aard assortiment is leidend, niet omvang winkel.

Tuin

Nee

Ja

Niet toegestaan, maar is landelijk standaard onderdeel > mogelijkheden verruimen

Auto’s, boten, caravans

Nee

Nee

Autoshowrooms zijn in concentratiegebieden op bedrijventerreinen toegestaan.

Bruin en witgoed

Ja

Ja

Reeds toegestaan > mogelijkheden continueren.

Rijwielen

Ja

Ja

Reeds toegestaan > mogelijkheden continueren.

Buitenspelmateriaal

Ja

Ja

Reeds toegestaan > mogelijkheden continueren.

Sport en kamperen

Deels

Ja

Gemengde sportzaken nu uitgesloten, maar advies is loslaten ikv Dienstenrichtlijn. Dit moet per initiatief worden afgewogen, vergund via BOPA.

Dibevo

Deels

Ja

Nu alleen aquariums. Verbreden naar dierenbenodigdheden en voeders (dibevo). Dit moet per initiatief worden afgewogen, vergund via BOPA.

Muziekinstrumenten

Ja

Ja

Reeds toegestaan > mogelijkheden continueren.

Kringloopwinkels

Nee

Nee

Dit wordt niet beschouwd als kwalitatieve toevoeging voor de Lifestyle Boulevard.

Speelgoed

Nee

Nee

Binnenstad heeft nog enkele speelgoedzaken, zoals Intertoys en Top 1 Toys.

Huishoudelijke artikelen en warenhuizen

Nee

Nee

Binnenstad én buurt en wijkcentra hebben winkels, zoals Hema en Action. Valt ook binnen de sector ‘mode en luxe’ wat conform Omgevingsverordening verboden is.

Dagelijks

Nee

Nee

Supermarkten horen thuis in de buurt en wijkcentra. Ook conform de Omgevingsverordening is dit verboden.

Kleding en mode

Nee

Nee

Modisch winkelaanbod is de basis van de recreatieve winkelfunctie van de binnenstad. Ook conform de Omgevingsverordening is dit verboden.

Sportschool

Nee

Ja

Past in het profiel van ‘lifestyle’ en komt op vergelijkbare concentraties in Nederland steeds vaker voor. Zorgt ook voor reuring in de avonduren. Dit moet per initiatief worden afgewogen, vergund via BOPA.

Overige leisure

Nee

Ja

Denk aan klimhal, Arcade hal, VRgaming, Escape room, etc. Dit moet per initiatief worden afgewogen, vergund via BOPA.

Horeca

Nee

NB

Deze vraag dient in een horecavisie beantwoord te worden.

GDV / grootschalig

Diensten, horeca en Leisure

Tabel 1: Aanbeveling branchering Lifestyle Boulevard.

29

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Maatwerk blijft mogelijk, maar in principe niet op bedrijventerreinen

Voor sommige winkels (met detailhandel als hoofdactiviteit) geldt dat ze dusdanig doelgericht worden bezocht of een dusdanige ruimtevraag hebben dat clustering geen meerwaarde biedt of simpelweg qua ruimte niet mogelijk is. In uitzonderlijke gevallen kunnen dergelijke zaken, mits passend binnen gestelde randvoorwaarden, zich daarom vestigen op bepaalde locaties buiten de hoofdstructuur. Voorbeelden zijn zadelmakerijen, bedrijven in kachels/haarden, bedrijven in tuinhuisjes, bedrijven in sauna’s/zwembaden, tegelhandel,

Afwegingskader maatwerk – specifieke initiatieven

Indien een initiatief voldoet aan meerdere van de onderstaande criteria zou maatwerk verleend kunnen worden. Uitgangspunt is dat aangetoond moet worden dat het initiatief voorziet in een behoefte en dat de ruimtelijkfunctionele effecten op de hoofddetailhandelsstructuur, de consumentenverzorging en de leegstand aanvaardbaar zijn. Dit conform de eisen van de Ladder voor duurzame verstedelijking. → De detailhandelscomponent betreft verkoop in laagfrequente, volumineuze en doelgerichte artikelen.

etc. Onder dit maatwerk is destijds bijvoorbeeld ook het bestemmingsplan Rhijnbeek vastgesteld waar de mogelijkheid is geboden voor een grootschalige bouw en tuinmarkt met drive-in . Ook zijn onder dit maatwerk diverse andere winkels toegestaan buiten de hoofdstructuur, zoals Intratuin en Kees Smit Tuinmeubelen. Maatwerk is echter geen reden om alles zomaar toe te staan. Terughoudendheid is belangrijk, ook om te voorkomen dat bedrijventerreinen te veel verkleuren met detailhandel. Dit is onwenselijk, omdat juist ook behoefte is aan ruimte voor bedrijven. Maatwerkgevallen worden getoetst aan onderstaand afwegingskader.

→ Een deel van het concept betreft naast detailhandel ook productieactiviteiten, zoals bijvoorbeeld reparatie, renovatie, op maat maken, klantgericht maatwerk. → Levering is voor een groot deel businessto-business. → Een deel van het bedrijf betreft opslag voor productieactiviteiten. → Het betreft een zeer grootschalige winkel die niet inpasbaar is in bestaande concentratiegebieden. → Het totale bedrijfsconcept (mix) is niet geschikt en/of inpasbaar voor/in de winkelgebieden op basis van de aard, omvang en samenstelling.

Dit afwegingskader is bedoeld als handvat voor maatwerk. Afwegingskaders zijn geen (juridisch) basis voor initiatiefnemers om een ontwikkeling af te dwingen/ mogelijk te maken. Bijvoorbeeld door te beroepen op het feit dat voldaan wordt aan één of meerdere voorwaarden.

30

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Concentratie voor detailhandel in automotive

Een groot deel van de perifere winkelruimte wordt gevuld met winkels en bedrijven in de automotive sector. Denk aan autoshowrooms, banden en ruitenspeciaalzaken en garagebedrijven. Steeds vaker betreft het ook een combinatie van bedrijfsactiviteiten met een winkelfunctie. Ook is de automotive sector in transitie. We gaan van fossiel naar elektrisch rijden. We vinden het belangrijk dat er ruimte blijft voor dit soort activiteiten. Deze visie staat positief tegenover het concentreren van dit type activiteiten op bedrijventerrein Twentepoort. Vrijkomende autoshowrooms en/of garagebedrijven elders kunnen heringevuld worden met andere bedrijven. Herinvulling met nieuwe detailhandel is niet gewenst, met uitzondering specifieke vormen die vallen onder maatwerk. Daar waar naast detailhandel in auto’s meer mogelijkheden zijn voor detailhandel, dient het omgevingsplan aangepast te worden. Dit is onderdeel van de algemene opgave om onbenutte plancapaciteit voor detailhandel op bedrijventerreinen juridisch te saneren.

Saneren onbenutte plancapaciteit detailhandel

Een focus op concentratie in centrumgebieden, betekent dat terughoudend wordt omgegaan met nieuwe initiatieven buiten de hoofdstructuur. Op dit moment zijn er echter nog diverse juridischplanologische mogelijkheden voor verschillende soorten detailhandel toegestaan op bedrijventerreinen en elders op verspreide locaties. Niet al deze detailhandel is ongewenst (zie maatwerk). We willen voorkomen dat vrijkomende ruimte op ongewenste locaties wordt ingevuld met winkels die we eigenlijk in de concentratiegebieden willen hebben. Om dit te voorkomen gaan we de juridischplanologische brancheringsmogelijkheden beperken en/of de detailhandelsmogelijkheid volledig saneren. In het uitvoeringshoofdstuk is de aanpak en fasering verder uitgewerkt. Dit onderwerp is één van de speerpunten van de uitvoering.

31

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.6 Detailhandel als onder geschikte nevenactiviteit Beleidsdoel

Detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit bij bedrijven en aan huis buiten de hoofdwinkelstructuur willen we zoveel mogelijk beperken. Onder voorwaarden is via maatwerk ondergeschikte detailhandel mogelijk tot maximaal 25 m² wvo. Wel sluiten we ondergeschikte detailhandel bij groothandelsbedrijven uit.

Van oudsher vindt detailhandel (de bedrijfsmatige verkoop van producten aan consumenten) soms plaats als ondergeschikte nevenactiviteit bij andere bedrijfsactiviteiten. Denk aan een groothandel met een consumentenbalie en kassa of een hoveniersbedrijf die ook klanten ontvangt en tegels verkoopt. De vraag die zich daarbij vaak voordoet is in hoeverre de detailhandelsactiviteit ondergeschikt is en/of deze noodzakelijk en/of gebruikelijk is voor de hoofdactiviteit. Evenals bij internetverkoop zijn voor de detailhandelsvisie en de planologische vertaling in het omgevingsplan vooral de ruimtelijke effecten (beoogde detailhandelsstructuur, verkeer) en verschijningsvorm (ruimtegebruik, uitstraling) relevant. Hiervan is vooral sprake indien verkoop plaatsvindt vanuit of in combinatie met een fysieke uitstalruimte die gericht is op en/of toegankelijk is voor consumenten (een winkelruimte). In dit licht wordt detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit buiten een pand met een winkelbestemming slechts zeer beperkt toegestaan en alleen als de volgende voorwaarden van toepassing zijn: → Er worden ter plaatse vervaardigde artikelen verkocht, bijvoorbeeld asperges bij de boer, meubels bij een meubelmakerij, etc.

→ De detailhandelsactiviteit blijft beperkt tot direct aan de hoofdactiviteit gerelateerde artikelen, bijvoorbeeld verse groente bij een boer, maar geen verpakte kruidenierswaren. → Ondergeschikte detailhandel bij groothandel is niet toegestaan, omdat dit in de praktijk grote winkels zijn. Indien dit het geval is dient getoetst te worden aan de maatwerkeisen voor een winkel die zich buiten de hoofdstructuur wenst te vestigen. → De fysieke uitstalruimte die gericht is op en/of toegankelijk is voor consumenten beperkt zich tot maximaal 25 m² wvo. → Het pand mag geen winkeluitstraling hebben.

Voor aan huis gebonden beroeps en bedrijfsactiviteiten, waaronder dus detailhandel, geldt een vergelijkbaar beleid. We voeren hier strenger beleid op, omdat bijvoorbeeld ook diensten zoals kappers en schoonheidssalons idealiter in centrumgebieden geconcentreerd moeten zijn. Ze generen bezoekers waar andere ondernemers van kunnen profiteren. Bovendien zijn significante verkeerseffecten in woongebieden ongewenst. De volgende voorwaarden zijn van toepassing: → De woonfunctie blijft behouden. → De activiteit mag niet meer bedragen dan 25 m² wvo bedragen van de totale woning. → Detailhandel is niet toegestaan, behalve in beperkte mate binnen diensten zoals een kapper of schoonheidssalon. → De activiteit wordt uitgevoerd door degene die in de desbetreffende woning zijn hoofdverblijf heeft (geen extra personeel). → De opslag van goederen vindt inpandig plaats. Ten opzichte van de oude detailhandelsvisie is het beleid aangescherpt ten aanzien van groothandelsbedrijven. Omdat het onderscheid tussen groothandel en (ondergeschikte) detailhandel in de praktijk niet te handhaven is, sluiten we detailhandelsactiviteiten hier volledig uit. Indien een bedrijf meer detailhandelsactiviteiten wil voeren dan 25 m² wvo, dan is het conform deze visie niet langer ondergeschikt.

In dat geval is een functieverbreding van uitsluitend bedrijf naar bedrijf én detailhandel via een BOPA of wijziging omgevingsplan noodzakelijk. Of dit kans van slagen biedt zal afhangen van de aard, omvang en samenstelling van het initiatief. Beleidsmatig wordt dan getoetst aan onder meer paragraaf 3.5, specifiek het afwegingskader voor maatwerk.

32

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.7 Ondergeschikte neven assortimenten bij winkels Beleidsdoel

Regels omtrent nevenassortiment bij winkels in de periferie worden geüniformeerd én aangescherpt om de complementariteit met de reguliere winkelgebieden te versterken en coherent en systematisch te handelen in het kader van de Dienstenrichtlijn. We gaan uit van maximaal 10% van het winkelverkoopvloeroppervlak, tot maximaal 100 m² wvo per vestiging.

Veel winkels in de periferie zijn juridischplanologisch beperkt in branchering om de complementariteit met de reguliere winkelgebieden te borgen. Veelal zijn er specifieke regels opgenomen in het omgevingsplan die een bepaalde mate van nevenassortiment toestaat. Voor nieuwe initiatieven moeten regels worden aangescherpt en worden geüniformeerd in het kader van complementariteit en coherent en systematisch handelen (in het kader van de Dienstenrichtlijn). We hanteren deze regels. → Het nevenassortiment ligt in het verlengde van het hoofdassortiment en het bezoekmotief. → Het nevenassortiment wordt beperkt tot maximaal 10% van het winkelverkoopvloeroppervlak van de winkel, tot maximaal 100 m² wvo. → Artikelen die dominant voorkomen in de sectoren dagelijks en recreatief winkelen worden volledig uitgesloten. Denk aan levensmiddelen, artikelen op het gebied van persoonlijke verzorging, (modische) kleding en schoenen , sieraden, speelgoed en media.

Deze regels gelden voor alle nieuwe planologische winkellocaties. Er zijn nog diverse bestaande winkellocaties waar andere regels gelden. Dit wordt voorlopig niet aangepast, omdat deze regels berusten op eerdere afspraken en maatwerkoverwegingen. Het is echter niet uitgesloten dat bij een wijziging van het omgevingsplan bestaande regels opnieuw tegen het licht gehouden worden. Winkels in de reguliere winkelgebieden hebben meer juridische brancheringsruimte dan winkels in de periferie. De strenge eisen voor nevenassortimenten gelden dus vooral op locaties buiten de binnenstad en buurt en wijkcentra, ten gunste van de complementariteit. Branchevervaging binnen de juridische brancheringsruimte is toegestaan. Dit noemen we ook wel blurring of blending (zie paragraaf 3.10).

33

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.8 Kringloop en tweedehandswinkels Beleidsdoel

Kringloop en tweedehandswinkels maken onderdeel uit van het winkelaanbod dat voorziet in de behoefte van onze inwoners en werkgelegenheid biedt aan inwoners met een arbeidsachterstand. Voor vestiging gelden bepaalde voorwaarden.

Kringloop en tweedehandswinkels zijn populair en sluiten aan bij de circulaire economie. Ze voorzien in de behoefte van inwoners met een kleinere portemonnee en spelen daarnaast in op ontwikkelingen rondom duurzaamheid en verantwoord consumeren. Ook leveren ze vaak werkgelegenheid op voor mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. We vinden het belangrijk dit

soort winkels in Almelo te faciliteren. Kleine tweedehandswinkels, bijvoorbeeld op het gebied van kleding, zijn goed inpasbaar in de binnenstad of in buurt en wijkcentra. Grootschalige kringloopwinkels passen minder goed in de reguliere centra; voor deze winkels kan maatwerk worden toegepast buiten de hoofdstructuur (zie paragraaf 3.5).

3.9 Trafficlocaties en tankstations Beleidsdoel

Detailhandel op trafficlocaties en tankstation blijft mogelijk, maar wel binnen bepaalde kaders. Vergelijkbaar met ondergeschikte detailhandel bij bedrijven geldt een maximum van 25 m² wvo per tankstation of andere trafficlocatie. Uitgangspunt is dat het een ondersteunende functie heeft en dus kleinschalig blijft.

Trafficlocaties zijn locaties waar veel vervoersstromen en dus mensen samenkomen. Denk aan stations, ziekenhuizen, campussen, tankstations en mobiliteitshubs. Detailhandel op dergelijke locaties is denkbaar onder voorwaarden. De aard en omvang van deze detailhandel moeten passen bij de functie van de locatie en het gebied en is ondergeschikt aan de hoofdactiviteit. De detailhandel dient dus hoofdzakelijk gericht te zijn op de reizigers / forensen of werkers / studenten op de locatie. Een kleinschalige gemakswinkel is op dit soort plekken toegestaan tot maximaal 25 m² wvo. Het vestigen van bezorg en afhaalpunten op deze locaties is ook denkbaar. Voor trafficlocaties geldt dat vanwege de diversiteit in verschijningsvorm elk initiatief afzonderlijk beoordeeld wordt.

Vanwege de eerdergenoemde transformatie van fossiel naar elektrisch rijden, zullen ook tankstations opzoek gaan naar nieuwe verdienmodellen. In het verlengde van het beleid voor afhaalpunten en gemakswinkels, is ondergeschikte detailhandel bij tankstations toegestaan. Ook afhaalpunten zijn hier toegestaan. Ook vanuit duurzaamheidsdoelen staan wij positief tegenover de herontwikkeling van tankstationlocaties naar passende alternatieven. Toevoeging van nieuwe detailhandel is echter niet wenselijk, tenzij sprake is van bijzondere vormen die in aanmerking komen voor maatwerk. Uitgangspunt is detailhandel tot maximaal 25 m² wvo per tankstation of andere trafficlocatie.

34

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.10 Blurring en blending Beleidsdoel

In de binnenstad en buurt en wijkcentra willen we blending optimaal stimuleren, maar wel binnen de centra. Blurring is toegestaan conform de wettelijke eisen die zijn gesteld in de Alcoholwet. Verruiming van de mogelijkheden is goed voor het ondernemerschap, de uniciteit en de leefbaarheid. Op perifere locaties blijven brancherings en maatvoeringsbeperkingen gelden ten gunste van de complementariteit. Dit betekent dat blurring en blending hier uitsluitend binnen de toegestane brancheringsruimte mogelijk is.

Met blurring bedoelen we de vermenging van detailhandels en horeca activiteiten in één pand. Blending is nog breder gedefinieerd en bevat ook vermenging met diensten, workshops, evenementen en andere publieksactiviteiten. Om winkelgebieden aantrekkelijker en toekomstbestendiger te maken is blurring én blending een kans. Denk aan een koffiecorner in een boekenwinkel, een lunchroom in een woonwinkel of workshops en bedrijfsuitjes bij een bakkerij. Vermengen van activiteiten kan bijdragen aan beter economisch functioneren en innovatie, maar zorgt ook voor meer reuring op verschillende momenten. Het

is een vorm van efficiënter en multifunctioneler ruimtegebruik. We moeten regels voor ondersteunende horeca in winkels verder uitwerken. Een ongelimiteerde groei van horeca is immers ook niet wenselijk. Beleidsregels voor horeca zijn echter geen onderdeel van deze detailhandelsvisie. Het schenken van alcohol blijft automatisch uitgesloten en is vergunning plichtig. De alcoholwet is hierin leidend. Op perifere locaties blijven brancherings en maatvoeringsbeperkingen gelden ten gunste van de complementariteit. Dit betekent dat blurring en blending hier uitsluitend binnen de toegestane brancheringsruimte mogelijk is.

3.11 Afhaal en bezorgeconomie Beleidsdoel

Afhaalpunten (met en zonder showroom) willen we zoveel mogelijk concentreren in centra, vanwege combinatiebezoek. Alleen afhaalpunten (zonder showroom) zijn bij uitzondering mogelijk op trafficlocaties.

Er zijn drie aspecten die de consument aantrekkende werking bepalen: → Bedrijf dat (online) goederen verkoopt vanuit huis of vanuit een andere functie, zoals een kantoor of opslag – geen consument aantrekkende werking. → Afhaalpunt waar goederen enkel kunnen worden afgehaald – consument aantrekkende werking zonder showroom. → Winkel met afhaalpunt en dus met showroomfunctie – consument aantrekkende werking met showroom.

Met deze visie zetten we in op meer afhaalpunten ín centrumgebieden. Verschillende bezorgdiensten, zoals PostNL, DHL, Homer, etc. hebben nu nog vaak eigen afhaalpunten op verschillende locaties. We willen dit meer concentreren op één plek, zodat meer duidelijkheid en gemak bij de consument ontstaat. Pakketmuren waar meerdere aanbieders op kunnen aansluiten zijn hierop het antwoord. Initiatieven die hier aan bijdragen juichen we toe en faciliteren we. Het afwegingskader in het schema geeft aan hoe concepten gecategoriseerd moeten worden. In feite bepaalt de mate van consument aantrekken-

35

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

de werking de locatievoorkeur. In de basis geld het volgende: → Bedrijf zonder afhaalpunt of consument aantrekkende werking is geen detailhandel. Dergelijke (distributie)bedrijven horen thuis op daarvoor aangewezen werklocaties, zoals bedrijventerreinen. → Afhaalpunt (zonder showroom) met enige consument aantrekkende werking hoort in principe thuis in een winkel(gebied). Het is immers detailhandel. Wel zijn voor deze pure afhaalpunten uitzonderingen mogelijk op trafficlocaties, zoals op campussen, bij tankstations, mobiliteitshubs of andere trafficlocaties. → Winkels met afhaalpunt zijn in feite multichannel bedrijven met een fysieke winkel. Dit is detailhandel en hoort thuis in de daarvoor beleidsmatig aangewezen winkelgebieden.

Beleid voor bezorgen Beleidsdoel

We willen de negatieve effecten van de bezorgeconomie voorkomen. Winkels met een substantiële bezorgactiviteit zouden gesitueerd moeten zijn aan bijpassende infrastructuur. De randen van centrumgebieden zijn daarvoor vaak het meest geschikt.

Mede door de groei van online, steeds meer omnichannel en de behoefte aan gemak en efficiëntie is de bezorgcomponent binnen detailhandel (en horeca) steeds belangrijker geworden (last mile delivery). Veel bedrijven spelen hier op in, zoals de flitsbezorgers (bijvoorbeeld Flink), diverse boodschappendiensten en –apps (bijvoorbeeld Picnic, Crisp), de horeca (bijvoorbeeld Thuisbezorgd, Uber Eats), maar ook reguliere (online) winkelketens

Figuur 7: Afwegingskader voor afhalen.

(bijvoorbeeld Bol en Amazon). De bezorgeconomie wordt momenteel vooral gekenmerkt door negatieve omgevingseffecten, zoals overlast van fietsers/ brommers/busjes, onveilige verkeerssituaties en verlies van kwaliteit en uitstraling publieksgerichte panden (dark stores/kitchens). Hoewel de bezorgeconomie ook in de toekomst een blijvende factor van betekenis zal zijn, is de ontwikkeling van deze sector onzeker. Bedrijfsmatig wordt nauwelijks winst gemaakt en ook vanuit het perspectief van duurzame mobiliteit en klimaat is het huidige model niet langer toekomstbestendig. De bezorgeconomie kan in de toekomst alleen duurzaam opereren via (centrale) afhaalpunten. Dit biedt kansen voor bijvoorbeeld pakketdiensten in buurt en wijkcentra (zie beleid afhalen). Voor de bezorgbedrijven die in de toekomst overblijven zien wij een vergelijkbare driedeling. → Pure distributie/bezorging. Hier is geen sprake van een consument aantrekkende werking. Het is een distributiebedrijf en hoort daarmee thuis op een werklocatie, zoals een bedrijventerrein. Voorbeeld is flitsbezorger Flink of een dark kitchen. → Zowel distributie/bezorging als showroom. Hier is sprake van een gemengd concept. Het zijn winkels, maar de aanzienlijke distributiecomponent kan negatieve ruimtelijke effecten hebben voor een centrumgebied.

Deze concepten worden idealiter gefaciliteerd aan de randen van centra waar de infrastructuur de verkeersbewegingen aan kan. Ze horen, vanwege de negatieve ruimtelijke effecten, niet thuis in de kernverblijfsgebieden van binnensteden en grotere winkelgebieden. Aanloopgebieden en radialen zijn wel geschikte opties. → Geen/nauwelijks distributie/bezorging. Hier is sprake van een winkel, die (vanuit de winkel) af en toe iets laat bezorgen. Deze concepten horen thuis in (het hart van) centrumgebieden.

36

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.12 Winkelopeningstijden Beleidsdoel

Aangezien de Winkeltijdenverordening recentelijk is verruimd, is op dit moment geen aanleiding om het nóg verder te verruimen. We handhaven de huidige regeling.

Begin 2025 is door de gemeenteraad van Almelo de nieuwe Winkeltijdenverordening vastgesteld. Hierin zijn de winkelopeningstijden verruimd. Alle winkels in de gemeente Almelo mogen op zon- en feestdagen open zijn tussen 09.00 uur en 22.00 uur. Specifiek voor winkels in levensmiddelen kan op aanvraag ontheffing worden verleend door het College van Burgemeester en Wethouders. Met deze specifieke ontheffing mogen winkels open tussen 22.00 uur en 06.00 uur op werkdagen. Op zon- en feestdagen kan de ontheffing enkel worden verleend tussen 0:00 en 6:00 uur en tussen 18:00 en 24:00 uur. Voor de ontheffing gelden de volgende voorwaarden: a. Het winkelpand ligt in een gebied met gemengde functies; b. Er is voldoende parkeergelegenheid bij het winkelpand;

c. Het winkelpland ligt in of tegen de rand van de binnenstad. d. Het College van Burgemeester en Wethouders kunnen voorschriften en/of beperkingen aan de ontheffing verbinden. In de Winkeltijdenverordening is een nadere toelichting gegeven bij de regels. Vanwege de recente actualisatie van de Winkeltijdenverordening bestaat momenteel geen aanleiding om deze regeling te herzien. Specifiek voor avond/nachtwinkels (zie definitie bijlage) geldt beleidsmatig dat we die willen beperken. Onder grote uitzondering is het toegestaan mits passend binnen de eisen uit de winkeltijdenverordening én als aanvulling dat het winkelpand niet kort ligt bij woonpanden.

37

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.13 Warenmarkten en ambulante handel Beleidsdoel

We willen de warenmarkt in de binnenstad van Almelo behouden en waar mogelijk versterken als een terugkerende activiteit, naast andere culturele en sportieve evenementen die eveneens van grote betekenis zijn voor de binnenstad. De ambulante handel dient een positieve aanvulling te zijn op de bestaande winkelgebieden en kwaliteit toe te voegen. Het aantal standplaatsen in de gemeente wordt gemaximeerd, met vooraf duidelijk bepaalde locaties. Op basis van objectieve en ruimtelijk relevante criteria worden standplaatsvergunningen op gezette tijden en voor een gelimiteerde periode verleend via een puntensysteem. Het standplaatsenbeleid moet op basis van nieuwe jurisprudentie geactualiseerd worden.

3.13.1 Warenmarkt binnenstad Almelo

De warenmarkt in de binnenstad van Almelo is van groot belang voor het functioneren van het centrum, net als andere evenementen en activiteiten die bezoekers trekken en bijdragen aan de levendigheid. Door de huidige structuur en kwaliteit van de ondernemers en kraampjes is de warenmarkt een trekker waar ook winkels en horeca van profiteren. Het is een beleving die zorgt voor gewenste reuring en laat de binnenstad bruisen. Net als andere terugkerende activiteiten draagt de warenmarkt bij aan een divers en aantrekkelijk aanbod voor inwoners en bezoekers. De warenmarkt in Almelo staat echter wel onder druk: zowel het aantal ondernemers als de kwaliteit nemen af, conform landelijke trends. Het aantal kramen is de laatste jaren verminderd. In het analyserapport is de status en toekomst van de weekmarkt uitgebreider beschreven. Voor de warenmarkt hanteren we de volgende uitgangspunten. → Een goede synergie tussen de warenmarkt, vaste ondernemers en evenementen is van belang. → Verspreiding van de warenmarkt over meerdere locaties in de binnenstad is onwenselijk, omdat dit de samenhang en trekkracht ondermijnt. Behoud van de kraampjes bij elkaar is uitgangspunt.

→ Er dient gekeken te worden naar een betere ruimtelijke opzet van de warenmarkt die enerzijds de compactheid bewaakt, maar tegelijkertijd de looproutes en de relatie met vaste winkels en horeca verbetert. Uitgangspunt is dat de warenmarkt, vaste winkels en horeca via de ruimtelijke opzet meer van elkaars aantrekkingskracht kunnen profiteren. Blokkeren van elkaars looproutes en zichtbaarheid dient zoveel mogelijk voorkomen te worden. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de inpassing van andere evenementen in de binnenstad, zodat deze elkaar niet belemmeren maar juist versterken. → De warenmarkt is een frequent terugkerende trekker voor het centrum van Almelo, met grote meerwaarde voor combinatiebezoek en leefbaarheid. Deze waarde willen we behouden en waar mogelijk versterken. Andere evenementen in de binnenstad zijn even belangrijk voor de reuring en levendigheid. We willen onderzoeken hoe de binnenstad optimaal kan profiteren van de meerwaarde van beide. → Bovenstaande punten moeten verder worden uitgewerkt in een strategie/actieplan voor de warenmarkt.

38

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.13.2 Ambulante handel / standplaatsen Het Standplaatsenbeleid is een apart beleidsdocument waarin regels zijn opgenomen voor de ambulante handel. De ambulante handel dient een positieve aanvulling te zijn op de bestaande winkelgebieden en kwaliteit toe te voegen. Dit betekent dat branchering aan de orde kan zijn en dat kritisch

Juridisch kader ambulante handel

Het Standplaatsenbeleid dient te voldoen aan juridische kaders vanuit onder andere de Dienstenwet en de Europese Dienstenrichtlijn. Dit is nu niet het geval. Daarom is actualisatie noodzakelijk. Samenvattend zijn dit in essentie de volgende kaders: → De geldigheidsduur van (standplaats) vergunningen dient te worden beperkt. Een vergunning voor onbepaalde tijd is juridisch niet toegestaan, omdat anders de markt voor (nieuwe) ondernemers onnodig lang wordt afgesloten. Een standplaatsvergunning wordt dan ook wel een schaarse vergunning genoemd.wel een schaarse vergunning genoemd. → Bij de geldigheidsduur van de vergunning dient rekening te worden gehouden met een ‘passende’ beperkte duur. Dit betekent dat bij de looptijd van de vergunning rekening moet worden gehouden met een redelijke terugverdientijd van noodzakelijke investeringen voor ondernemers. → Aangezien er sprake is van schaarse vergunning in aantallen én locaties, dient een objectief, duidelijk en transparant selectiesysteem te worden ingericht. Dit dient via één loket raadpleegbaar en behandeld te worden. Hierdoor worden initiatieven coherent en systematisch beoordeeld.

getoetst wordt op uitstraling en aspecten zoals schoon, heel en veilig. We erkennen de meerwaarde van ambulante handel voor de consumentenverzorging en leefbaarheid. Conform het juridisch kader (zie hierna) liggen er opgaven om het Standplaatsenbeleid te actualiseren.

→ Deze selectiecriteria dienen primair een ruimtelijk relevant (algemeen) belang te dienen. Bovendien moeten ze objectief en meetbaar zijn. Subjectiviteit moet voorkomen worden. → Het opnemen van specifieke assortimentslijsten en/of brancheringseisen is moeilijk te motiveren vanuit de Dienstenrichtlijn. Harde eisen aan het assortiment of branche zijn juridisch daardoor minder goed houdbaar. Wel zijn er mogelijkheden om initiatieven te beoordelen op kwalitatieve ruimtelijke aspecten, zoals de complementariteit met het bestaande aanbod in een winkelgebied. Brancheren is dus niet onmogelijk, mits je het goed kunt motiveren vanuit dwingende redenen van algemeen belang (noodzakelijkheid) en effectiviteit (evenredigheid). → Door de beleidswijzigingen is een overgangsregeling vereist. Zittende vergunninghouders dienen vroegtijdig geïnformeerd te worden over de wijzigingen, zodat zij niet overrompeld worden.

39

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

3.14 Inclusie en duurzaamheid Beleidsdoel

Onze winkelgebieden moet voor iedereen toegankelijk zijn, ook mensen die minder mobiel zijn of beperkingen hebben. We willen samen met vastgoedeigenaren het winkelvastgoed verduurzamen. Dit verlaagt ook de energierekening van ondernemers. Naast goedkoop discountaanbod, willen we ook meer aanbod dat inzet op hoogwaardige kwaliteit en duurzaamheid. Door te investeren in de ontmoetingsfunctie van de winkelgebieden kan ook de sociale cohesie en leefbaarheid in de wijken vergroot worden.

Inclusie en duurzaamheid zijn belangrijke thema’s voor Almelo die ook de detailhandel raken. Veel inwoners hebben te maken met sociaalmaatschappelijke opgaven. Veel inwoners kunnen geen passend werk vinden, de sociale cohesie en het veiligheidsgevoel in de wijken is niet overal op orde en de koopkracht staat onder druk. We staan voor een economie die bloeit, die sociaal rechtvaardig én milieubewust is. Trends in de detailhandel vragen ook om meer aandacht voor deze thema’s. Consumenten vinden dit belangrijk. We stimuleren ondernemers die energieefficiënte maatregelen nemen die bijdragen aan het verlagen van de energielasten én bijdragen aan duurzaamheidsdoelen. We vinden het belangrijk dat verantwoord wordt omgegaan met inkoop van producten, met aandacht voor duurzaamheid en kwaliteit. Ook de bevoorrading van winkels kan in veel gevallen slimmer, efficiënter én duurzamer. Minder verkeersbewegingen leveren ook een beter leefklimaat op voor onze inwoners. Van vastgoedeigenaren wordt verwacht dat ze investeren in betere energielabels voor hun panden. Momenteel hebben 95 van de 187 winkelpanden een energielabel van B of slechter. Van heel veel winkelpanden is het energielabel niet bekend. De ambitie is om meer winkelpanden te verduurzamen naar label A. Dit kan door te investeren in zonnepanelen en isolatie.

Cijfers tonen aan dat dit ook positief is voor de verhuurbaarheid en huurwaarde van winkelvastgoed. Het brengt de energielasten omlaag, wat het economisch functioneren ten goede komt.

We willen dat inwoners met een sociaalmaatschappelijke achterstand volwaardig kunnen meedoen in de samenlevering. Ook neemt door de vergrijzing de vereenzaming toe. Onze binnenstad, de radialen en de buurt en wijkcentra zijn bij uitstek de locaties waar mensen elkaar ontmoeten. Initiatieven die bijdragen aan de sociale ontmoetingsfunctie en inclusie worden aangemoedigd en gestimuleerd. Denk aan de kletskassa bij de supermarkt en de combinatie van meerdere activiteiten (naast winkel ook horeca, workshops, activiteiten, etc.). De winkelconcentraties moeten toegankelijk zijn voor alle doelgroepen, ook mensen met een beperking. Dit betekent dat bij de inrichting van winkelgebieden aandacht moet zijn voor blinden, mensen in een rolstoel en mensen met een rollator of scootmobiel. Drempelloze en duidelijk herkenbare bestrating zijn hiervoor belangrijk.

40

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4| BELEID PER GEBIED In dit hoofdstuk zijn de algemene beleidsdoelen uitgewerkt per centrumgebied. Per winkelgebied is een visie gegeven en zijn de (on)mogelijkheden voor detailhandelsinitiatieven genoemd. Het beleidsperspectief bepaalt de ontwikkelingsrichting: versterken, behouden of anders.

41

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.1 Binnenstad Almelo Binnenstad - versterken De binnenstad heeft al jaren te maken met grote uitdagingen. Toch gaat er ook veel goed en zijn er kwaliteiten. De ambitie is om het tij te keren en de binnenstad verder te versterken. We kiezen voor het verbreden van de functiemix, het versterken van de kwaliteit van (vooral) het recreatief winkelaanbod en dat in een compact winkelgebied. → Kernwinkelgebied (groen): In dit gebied ligt de focus op concentratie van recreatief winkelaanbod. Dit betreft de Compacte Kern en een deel van de Kop van Zuid. Ook voor horeca is in dit gebied ruimte, vooral rond de pleinen. Landelijke winkelketens in combinatie met zelfstandige ondernemers zijn gewenst, met een goede mix tussen laag, midden en hoog segment. → Dwaalmilieu (geel): In dit gebied is het winkelaanbod veel minder dominant. Dit betreft een deel van de Kop van Zuid en het Groot Gravenkwartier. De straten die behoren tot het dwaalmilieu hebben een unieke historische kwaliteit en een eigen DNA. De winkelfunctie mag in deze

Figuur 8: Afbakening binnenstad Almelo – Figuur 2: Toekomstige detailhandelsbeleidstypen voor detailhandel. structuur gemeente Almelo.

gebieden niet groter zijn dan 1/3 van het totale voorzieningenprogramma. Functiemix is leidend. → Transformatiemilieu (licht blauw): In dit gebied is nieuwe detailhandel niet toegestaan. Bestaande winkeliers worden verleid te verplaatsen. In het geval nu nog detailhandel mogelijk is, wordt dit op termijn juridisch gesaneerd. Dit is nodig voor een compact centrum. → Radialen (donker blauw): De Oranjestraat en Bornsestraat hebben een aparte status in de detailhandelsstructuur gekregen. In feite functioneren ze los van de binnenstad voor detailhandel op het gebied van dagelijkse en doelgerichte aankopen. De recreatieve winkelfunctie is niet langer voorzien. Nieuwe initiatieven in de recreatieve sector zijn ongewenst. In het geval nu recreatieve detailhandel mogelijk is, wordt dit op termijn juridisch gesaneerd.

42

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Toelichting gebiedsindeling

De hiervoor genoemde vier gebiedstypen zijn een concretisering van bestaand beleid, namelijk de gebiedsindeling uit de Koers van de Binnenstad én visie op de openbare ruimte. Op basis van de detailhandelsanalyse volgt dat in de toekomst circa 21.000 – 26.000 m² wvo recreatief winkelaanbod in de gemeente Almelo economisch haalbaar is. Beleidsmatig willen we dit type aanbod zo veel mogelijk concentreren in de binnenstad, namelijk primair in het kernwinkelgebied en (in beperktere mate) het dwaalmilieu. De gekozen afbakeningen zijn qua oppervlak afgestemd op de toekomstige behoefte. Kortom, de gekozen afbakeningen zijn niet alleen logisch vanuit het principe van looproutes, openbare ruimte en het principe van een compact centrum, maar ook vanuit de economische haalbaarheid. De afbakeningen zijn niet té compact, maar ook niet té ruim. Het dwaalmilieu is noodzakelijk om differentiatie in huurprijs te behouden en daarmee ook kleinere zelfstandige (recreatieve winkel) ondernemers een plek te kunnen bieden in de binnenstad. Dit is belangrijk voor de diversiteit en kwaliteit.

Huidige feitelijke situatie versus toekomstig wenselijke situatie

De huidige feitelijke situatie wijkt af van het toekomstige wensbeeld. Er zit nog relatief veel recreatief winkelaanbod in het transformatiemilieu en de radialen. Dit houdt de versnippering van het winkelaanbod in stand. Daar moeten we op termijn vanaf. In het uitvoeringshoofdstuk zijn acties benoemd hoe het wensbeeld kan worden bereikt en hoe wordt omgegaan met bestaande ondernemers en bestaande juridische rechten van vastgoedeigenaren.

Verbreden functiemix en versterken kwaliteit winkelaanbod → Versterken van de regionale verzorgingsfunctie, gericht op Noordwest-Twente. Het aantal inwoners in deze regio groeit aanzienlijk en biedt daardoor economisch veel kansen. Verdere afvloeiing willen voorkomen door inwoners in de regio meer te binden aan de binnenstad voor recreatief winkelen. → De transformatieaanpak buiten kernwinkelgebied en dwaalmilieu continueren we, rekening houdend met de nuances genoemd bij de radialen (zie paragraaf 2.4). Zie het uitvoeringshoofdstuk voor verdere toelichting op de aanpak saneren plancapaciteit.

→ Binnen het kernwinkelgebied en dwaalmilieu liggen kansen om vastgoed optimaler en multifunctioneler te benutten. De trend blending past hier bij. Dit betekent dat meerdere activiteiten en functies moeten kunnen samenkomen binnen één pand. Dit doen we door vastgoedkundige en juridischplanologische belemmeringen waar mogelijk weg te nemen. → Inzet op verbreding van het recreatief winkelaanbod door te focussen op toevoeging winkelaanbod in het midden en hogere segment. Dit bereiken we door actief formules en ondernemers te werven (actieve acquisitie), door ondernemers in de categorie ‘recreatief winkelen’ uit de radialen te verleiden te verplaatsen naar het kernwinkelgebied, door juridische mogelijkheden voor recreatief winkelaanbod in de radialen terug te dringen (en nieuwvestiging daar te voorkomen) en de randvoorwaarden en kwaliteit van de binnenstad als geheel op orde te brengen. Het discountaanbod is al ruim vertegenwoordigd en willen we behouden.

Randvoorwaarden brengen we op orde

→ Investeren in betere en professionele samenwerking tussen gemeente, ondernemers, vastgoedeigenaren en andere stakeholders van de binnenstad. Dit vraagt inzet en betrokkenheid van al deze partijen. We willen namens het collectief één duidelijke kartrekker die kan verbinden en nieuwe energie in de binnenstad kan brengen. Deze kartrekker is het boegbeeld voor een professionele en integrale binnenstadsorganisatie met verschillende projectgroepen, projectleiders en een meerjaren actieplan. De binnenstadsorganisatie moet een representatieve afspiegeling zijn van alle belangen en dient de achterbannen actief te betrekken. Een goede en professionele samenwerking is een voorwaarde voor effectieve uitvoering. → Verbeteren van de (auto) bereikbaarheid Een goede bereikbaarheid en kwantitatief én kwalitatief goede parkeervoorzieningen is essentieel om de regiofunctie te behouden en te versterken. De grootste parkeergarages zijn de belangrijkste bronpunten/entrees voor bezoekers met de auto, die gemiddeld ook het meeste besteden. Deze moeten logisch te vinden zijn, moeten via aantrekkelijke looproutes gekoppeld zijn aan het compacte winkelgebied en moeten kwalitatief in goede/moderne staat zijn. Deze keuze dient meegenomen te worden in het nieuwe mobiliteitsbeleid. Het STOMP principe blijft uitgangspunt.

43

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

→ Op orde brengen schoon, heel en veilig. Men verwacht dat aspecten rond schoon, heel en veilig op orde zijn. Dit betekent aanpak van zwerfvuil, zorgen voor een onderhouden openbare ruimte en aangeharkt groen én een veilige sfeer. Dit laatste kan worden aangepakt in samenwerking met de politie, handhaving en ondernemers. In diverse binnensteden in Nederland zijn succesvolle aanpakken om het veiligheidsgevoel op een positieve manier te verbeteren, bijvoorbeeld door inzet van stadsgidsen. → Verbeteren kwaliteit en uitstraling winkelvastgoed. De Passage en Galerij hebben daarin de grootste opgave. In samenwerking met vastgoedeigenaren werken we een gevelaanpak uit. Vanuit de gemeente stellen we een gevelverbeteringssubsidie in. Vastgoedeigenaren moeten verleid worden te investeren in de kwaliteit en uitstraling van het vastgoed, zodat het vestigingsklimaat versterkt wordt, de verhuurbaarheid verbetert en de gewenste versterking van het recreatieve winkelaanbod kan plaatsvinden.

→ Meer diversiteit in doelgroepen in de binnenstad. Uit de analyse blijkt dat de binnenstad van Almelo momenteel een relatief hoog aandeel oudere bewoners kent. Voor het creëren van een levendige en bruisende binnenstad is een meer diverse samenstelling van bewoners wenselijk. Deze visie doet voornamelijk aanbevelingen op het gebied van detailhandel, maar benadrukt ook dat de inrichting van de openbare ruimte, evenementen, bereikbaarheid en beleving essentieel zijn om de aantrekkingskracht van het centrum te vergroten. Naast deze randvoorwaarden is het belangrijk dat het woningaanbod gericht is op een brede diversiteit van doelgroepen. In onze woningbouwprogrammering en bij de transformatie van winkelpanden naar wonen zetten we daarom in op het realiseren van meer woonruimte voor deze verschillende doelgroepen. Een betere balans in leeftijdsgroepen draagt bij aan een dynamischer straatbeeld, stimuleert het gebruik van voorzieningen en versterkt de gewenste reuring in de binnenstad.

44

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.2 Lifestyle Boulevard Perifere concentratie - versterken De Lifestyle Boulevard is na de binnenstad het grootste winkelgebied van Almelo. De Lifestyle Boulevard geeft invulling aan doelgericht winkelen, met de context van grootschalige winkelunits, een goede bereikbaarheid en ruim en gratis parkeren. Hoewel de Lifestyle Boulevard in de basis een goed toekomstperspectief heeft, mede door de modernisering van het vastgoed, is sprake van veel concurrentiedruk. In Almelo zijn diverse doelgerichte winkels verspreid aanwezig, zoals Intratuin, Kees Smit Tuinmeubelen en diverse woon en keukenzaken. Ook is er plancapaciteit voor een grootschalige bouw en tuinmarkt, die zal worden ingevuld door Hornbach. Daarnaast gaan veel inwoners uit Almelo en omgeving voor het doelgerichte winkelaanbod naar Hengelo en Enschede. Dit zorgt voor veel afvloeiing, wat het economisch functioneren van de Lifestyle Boulevard onder druk zet. De ambitie van deze visie is het perspectief te versterken

Figuur 9: Lifestyle Boulevard

door doelgericht winkelaanbod zo veel mogelijk te concentreren op de Lifestyle Boulevard als hét concentratiegebied voor doelgericht winkelen in Noordwest-Twente. De keuzes en acties samengevat (zie ook hoofdstuk 5 voor nadere toelichting). → Verruiming branchering naar gemende sportzaken en dibevo. Daarnaast mogelijkheid voor beperkte extra leisure en een sportschool. → Behouden minimale maat 1.000 m² voor GDV. → Kritischer beleid ten aanzien van nieuwe solitaire doelgerichte detailhandel, zeker op bedrijventerreinen. → Inzet op actieve verplaatsing solitaire doelgerichte detailhandel buiten de detailhandelsstructuur naar Lifestyle Boulevard. → Saneren ongewenste plancapaciteit buiten detailhandelsstructuur.

45

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.3 De Schelfhorst Wijkcentrum groot - versterken Winkelcentrum de Schelfhorst is een compleet wijkwinkelcentrum met op dit moment twee moderne en complementaire supermarkten: Dirk van den Broek en Albert Heijn. Het overige winkelaanbod focust zich met name op boodschappen doen. Zo is er een bakker, slager en groente/fruitwinkel gevestigd. Daarnaast zijn er verschillende modewinkels gevestigd zoals Zeeman en Ensink Mode. Het winkelgebied ligt centraal in de wijk en rondom zijn ook diverse maatschappelijke voorzieningen geconcentreerd, zoals wijkcentrum De Schelf, een tandarts, een fysiotherapeut en een sporthal. Het winkelgebied trekt ook bezoekers uit omliggende kernen en heeft daardoor een bovenwijkse aantrekkingskracht. Deze visie voorziet een aanzienlijke versterking van de Schelfhorst. Het winkelcentrum verdient een significante moderniseringsslag. Idealiter gaat dit gepaard met herontwikkeling en een intensivering

Figuur 10: De Schelfhorst

van het ruimtegebruik. Er liggen kansen voor toevoeging van woningen. Ook het winkel en voorzieningenaanbod zou versterkt kunnen worden, zodat een nog completer (groot) wijkcentrum ontstaat. Versterking met een derde supermarkt door verplaatsing van een discountsupermarkt elders in Almelo behoort tot de mogelijkheden. Behoud van de brede functiemix en sociale functie is essentieel. Bij herontwikkeling dient ook aandacht te zijn voor een beter verblijfsklimaat, aantrekkelijkere openbare ruimte en vergroening. De goede parkeervoorzieningen, de compacte structuur en synergiewerking dient behouden te blijven. In de uitvoering moet de visie op de Schelfhorst verder worden uitgewerkt in een masterplan. Dit in samenwerking tussen gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren. Ook de sociaalmaatschappelijke voorzieningen moeten hierin meegenomen worden.

46

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.4 Vincent van Goghplein Wijkcentrum groot - Behouden

Figuur 11: Vincent van Goghplein

Het Van Goghplein is samen met de Schelfhorst een van de grotere wijkwinkelcentra van Almelo. Met meerdere supermarkten en redelijk divers aanbod met winkels, diensten en horeca. Ook is er een Medisch Centrum gevestigd. Een substantiële uitbreiding van het winkelgebied wordt niet voorzien. Initiatieven die het winkelgebied in kwalitatieve zin verbeteren worden toegejuicht. Denk aan het moderniseren van de supermarkt en het vastgoed in de passage. Ontwikkelen die de wijkfunctie van het centrum versterken zijn gewenst. Het op termijn terugdringen van de supermarktmeters buiten de passage in het winkelgebied is gewenst, gezien het overaanbod in het verzorgingsgebied. Dit maakt het winkelgebied ook compacter en ontlast het parkeren.

4.5 De Gors Wijkcentrum klein - Behouden

Figuur 12: De Gors

Winkelcentrum de Gors is in de basis een prima wijkcentrum met inmiddels twee complementaire supermarkten, namelijk een Albert Heijn en Aldi. Daarnaast zijn diverse overige dagelijkse speciaalzaken aanwezig en verschillende lokale horeca en diensten. Albert Heijn is naar moderne maatstaven relatief beperkt. De uitstraling is wat naar binnen gekeerd, maar modern. Deze visie gaat uit van stabilisatie van de bestaande situatie. Dit betekent dat we geen substantiële uitbreiding of herontwikkeling voorzien. Wel juichen we initiatieven toe die bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit van het winkelcentrum. Denk bijvoorbeeld aan schaalvergroting van de fullservice supermarkt.

4.6 De Maat / Aalderinkshoek Wijkcentrum klein - Versterken

Figuur 13: De Maat / Aalderinkshoek

Winkelcentrum de Maat heeft twee grotere supermarkten, Plus en MB Supermarkt, één kleinere doelgroepwinkel, Sarkis, en enkele andere winkels, diensten en horeca is sprake van een sterk aanbod. De uitstraling van het winkelgebied moet beter. De ambitie is om het winkelgebied als geheel substantieel te versterken als kloppend hart van de wijk. Dit vraagt om modernisering van het vastgoed, aantrekkelijkere openbare ruimte, meer verblijfsruimte (o.a. terrasruimte) en toevoeging van sociaalmaatschappelijke voorzieningen. Ook nieuwe winkels die het boodschappenprofiel compleet maken zijn gewenst. Om dit te kunnen bereiken moet de samenwerking tussen ondernemers en vastgoedeigenaren verbeteren. Alleen vanuit een gezamenlijk en integraal plan kan de visie tot uitvoering komen.

47

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.7 Eskerplein Radiaal / Wijkcentrum klein - Behouden

Figuur 14: Eskerplein

Winkelcentrum Eskerplein e.o. functioneert uitstekend. Met twee complementaire supermarkten, Plus en Lidl, én diverse overige winkels, diensten en horeca ligt een sterke basis. Een substantiële uitbreiding wordt niet voorzien. Initiatieven die bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit zijn mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan het moderniseren van de winkelruimte van de supermarkten. Grootste aandachtspunt is de bereikbaarheid. De ontsluiting van het centrale parkeerterrein loopt op piekmomenten vast. In samenspraak met de ondernemers en vastgoedeigenaar wordt opnieuw onderzoek gedaan naar verkeerskundige oplossingsrichtingen om de bereikbaarheid en het parkeren te verbeteren.

4.8 Bornsestraat Radiaal - Behouden

Figuur 15: Bornsestraat

Het winkelaanbod aan de Bornsestraat concentreert zich vooral rond de supermarkt. Er is sprake van een sterke boodschappenfunctie. Er zijn voorzieningen die doelgericht worden bezocht, vanwege de aanloopfunctie van de Bornsestraat. We willen de boodschappenfunctie van de Bornsestraat behouden. Initiatieven die bijdragen aan deze functie zijn gewenst. Daarnaast willen publieksgerichte functies die doelgericht worden bezocht eveneens behouden. De functie als publieksstraat en historische radiaal moet in tact blijven. Dit is één van de unieke karakters van Almelo die we willen koesteren. De compacte structuur willen we behouden. We zijn terughoudend met transformatie naar wonen in de plint. Juridischplanologische mogelijkheden voor detailhandel in de recreatieve sector worden gesaneerd (zie uitvoering).

4.9 Oranjestraat Radiaal - Behouden

Figuur 16: Oranjestraat

Mede door de herinrichting en functieverschuiving van de Grotestraat, functioneert de Oranjestraat steeds meer opzichtzelf. Ondanks eerder gedacht functioneren de publieksfuncties goed. De leegstand is beperkt. Het succes wordt bepaald door sterke lokale ondernemers, de compacte structuur, aangesloten plint met publieksgerichte voorzieningen, de goede bereikbaarheid en de parkeermogelijkheden (voor de deur). Deze kwaliteiten willen we behouden en versterken. Modernisering van bestaande concepten is mogelijk. Behoud van de functiemix is wenselijk, met uitzondering van winkels in de recreatieve sector. Die willen we in de binnenstad. Transformatie naar wonen in de plint vinden we minder wenselijk, om de uitstraling als voorzieningenstraat te behouden. Juridischplanologische mogelijkheden voor detailhandel in de recreatieve sector worden gesaneerd (zie uitvoering).

48

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.10 Nieuwstraat

Figuur 17: Nieuwstraat

49

Radiaal - Anders

Het winkelaanbod aan de Nieuwstraat is versnipperd. Albert Heijn is de grootste supermarkt, met daarnaast diverse doelgroepwinkels, met Kral als grootste trekker. Er zijn diverse doelgerichte winkels, horecazaken en dienstverleners met een multiculturele profiel. Dit willen we behouden en waar mogelijk versterken. Het toekomstperspectief wisselt. We kiezen voor maatwerk per ondernemer/eigenaar. Initiatieven die bijdragen aan het versterken van de publieksfunctie en leefbaarheid zijn gewenst. Beperkte schaalvergroting die resulteert in hogere kwaliteit is denkbaar. Wel dient extra aandacht te zijn voor de ruimtelijkfunctionele effecten op leegstand, aangezien er in kwantitatieve zin sprake is overaanbod (zie analyse). Transformatie naar wonen behoort tot de mogelijkheden. Juridischplanologische mogelijkheden voor detailhandel in de recreatieve sector worden gesaneerd (zie uitvoering).

4.11 Ootmarsumsestraat

Radiaal - Anders

Figuur 18: Ootmarsumsestraat

Het winkelaanbod aan de Ootmarsumsestraat is versnipperd. Voor de dagelijkse boodschappen zijn (los van het Eskerplein) Nettorama, Aldi en enkele speciaalzaken aanwezig. Daarnaast zijn er winkels, horeca en diensten die doelgericht bezocht worden. Nettorama wordt bezocht door inwoners uit de hele gemeente en daarbuiten. We willen de supermarkt behouden en modernisering behoort tot de mogelijkheden. Aldi functioneert niet optimaal. Idealiter zien we Aldi verplaatsen naar een ander centrumgebied, zoals de Schelfhorst. Transformatie van de achter te laten locatie naar wonen ligt voor de hand. Voor andere ondernemers is het perspectief wisselend. Uitgangspunt van deze visie is maatwerk per ondernemer/eigenaar. Zowel vernieuwing als transformatie is bespreekbaar. Juridischplanologische mogelijkheden voor detailhandel in de recreatieve sector worden gesaneerd (zie uitvoering).

4.12 Goeman Borgesiusstraat Buurtsteunpunt - Behouden

Figuur 19: Goeman Borgesiusstraat

Buurtsteunpunt Goeman Borgesiusstraat is van oudsher een winkelgebied. Inmiddels is het gebied verkleurd naar een buurtsteunpunt met kleinschalige lokale multiculturele winkels, diensten en horeca. Deze functies voorzien in een lokale behoefte en daarmee de leefbaarheid. Kernkwaliteiten zijn de centrale ligging, goede bereikbaarheid en parkeren. Met de herontwikkeling van de omliggende wijk zal een nieuwe plint aan de overzijde worden gerealiseerd. De publieksfunctie wordt daarmee uitgebreid. Dit is wenselijk voor nietwinkelfuncties ter versterking van de leefbaarheid. Uitbreiding met detailhandel en specifiek een supermarkt is hier niet gewenst. De Maat is hét primaire winkelgebied voor inwoners in de wijk (zie eerder). Na realisatie van de woningbouwplannen bestaat in de toekomst onvoldoende economisch draagvlak voor een extra supermarkt.

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.13 Kroosstraat Buurtsteunpunt - Behouden

Het uitgangspunt van buurtsteunpunt Kroosstraat is in tegenstelling tot de Goeman Borgesiusstraat minder sterk. Er is geen sprake van een duidelijk profiel en de kwaliteit en uitstraling van het gebied is matig. Ook voor deze voorzieningenstrip geldt dat de functies voorzien in een lokale behoefte en daarmee bijdragen aan de leefbaarheid. Eigenaren worden aangemoedigd de kwaliteit van het vastgoed te verbeteren. We zijn terughoudend met het transformeren naar wonen.

Figuur 20: Kroosstraat

4.14 Deldensestraat Buurtsteunpunt - Behouden

Figuur 21: Deldensestraat

Buurtsteunpunt Deldensestraat is van oudsher een winkelgebied. Inmiddels is het gebied verkleurd naar een buurtsteunpunt met lokale diensten en horeca. Deze functies voorzien in een lokale behoefte, dragen bij aan de fijnmazigheid van voorzieningen dicht bij huis en daarmee de leefbaarheid. Kernkwaliteiten zijn de centrale ligging, goede bereikbaarheid en de mogelijkheid om voor de deur te parkeren. Behoud van de publieksfunctie is gewenst. Een substantiële uitbreiding met detailhandelsmeters, zoals een supermarkt, is echter niet gewenst. In de wijk wordt ingezet op toevoeging van een modern nieuw buurtcentrum (zie eerder).

4.15 Bornerbroeksestraat Solitaire supermarkten - Behouden

Figuur 22: Bornerbroeksestraat

De winkelconcentratie aan de Bornerbroeksestraat heeft met Jumbo en Aldi en enkele overige winkels een sterke aantrekkingskracht. De centrale ligging en goede parkeervoorzieningen maakt dat bestedingen uit meerdere wijken worden aangetrokken. Het verzorgingsgebied is daardoor enigszins diffuus. Desalniettemin vervult de concentratie inmiddels een functie voor de consumentenverzorging en keuzemogelijkheden. Behoud van de huidige situatie is uitgangspunt. Substantiële uitbreiding is niet voorzien. Eventuele beperkte uitbreiding van de supermarkten is denkbaar in het kader van het verbeteren van de kwaliteit.

50

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.16 Vriezenveenseweg Solitaire supermarkt - Anders

Figuur 23: Vriezenveenseweg

De Plus aan de Vriezenveense weg heeft een verzorgingsfunctie voor inwoners in de directe omgeving. Het heeft van oudsher een buurtverzorgende functie, maar vanwege trends is ook voor Plus optimalisatie van de winkel op termijn wenselijk. Specifiek ligt hier een opgave met betrekking tot parkeren. Er zijn te weinig parkeerplaatsen voor de Plus en de MB supermarkt. Dit leidt tot overlast bij bewoners en ongewenste situaties. Deze visie zet in op relocatie van zowel de Plus als MB supermarkt. Idealiter verdwijnt de detailhandelsfunctie op deze locatie. De aangewezen zoekgebieden Aalanderveld en Indië Almelo/Spoorzone voor een buurtcentrum bieden kansen voor relocatie. Transformatie van de achter te laten panden is kansrijk. Supermarktmeters moeten bij verplaatsing gesaneerd worden.

4.17 Station Almelo Bijzonder winkelgebied - Behouden

Op het station zijn ook enkele publieksfuncties aanwezig die uitsluitend reizigers bedienen. Dit betreft klassieke stationsretail, zoals een Kiosk en horeca. Conform deze visie blijven ondersteunende winkels die voorzien in de behoefte van reizigers mogelijk. Dit past bij de beleidsregels omtrekt trafficlocaties. Een substantiële uitbreiding van het winkelaanbod is niet voorzien.

Figuur 24: Station Almelo

4.18 Bornerbroek Dorpscentrum - Behouden

Figuur 25: Bornerbroek

In Bornerbroek zijn enkele publieksvoorzieningen aanwezig in het hart van het dorp. Deze voorzieningen dragen positief bij aan de leefbaarheid, de ontmoetingsfunctie en het lokale DNA. Behoud van deze publieksfuncties is wenselijk. Initiatieven die bijdragen aan de lokale ontmoetingsfunctie in het centrum van Bornerbroek zijn gewenst. Tegelijkertijd is het draagvlak voor uitbreiding met nieuwe winkels beperkt. De kans dat er een supermarkt zich vestigt is klein. Indien een dergelijk initiatief zich voordoet is dat wel bespreekbaar. De komst van een supermarkt in Bornerbroek is immers wel positief voor de leefbaarheid. Andere acties die bijdragen aan een betere centrumbeleving en meer ontmoeten worden aangemoedigd. Denk aan plaatsing van bloembakken, meer samenwerking tussen ondernemers en kleinschalige evenementen.

51

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

4.19 Zoekgebied Aalanderveld e.o. Buurcentrum - Anders

Figuur 26: Zoekgebied Aalanderveld e.o.

Ter hoogte van Aalanderveld komen veel nieuwe woningen. We vinden het belangrijk dat ook deze inwoners binnen loop en fietsafstand toegang hebben tot modern en compleet boodschappenaanbod. Uit de analyse blijkt dat dat er niet alleen in kwalitatieve zin behoefte bestaat aan toevoeging, maar dat er ook voldoende economisch draagvlak is voor verantwoorde toevoeging van boodschappenaanbod. Bijkomend voordeel is dat ook inwoners in Aadorp dichter bij huis toegang krijgen tot een buurtcentrum. Dit kan de afvloeiing naar Vriezenveen mogelijk wat beperken. Uitgangspunt van de nieuwe ontwikkeling is een buurtcentrum, conform de voorwaarden zoals genoemd in figuur 5 en bij voldoende inwoners (minimaal 3.500 inwoners). Zoals aangegeven behoort zowel verplaatsing als nieuwvestiging tot de opties. De exacte locatie is nog niet in beeld en dient nader verkend te worden.

4.20 Zoekgebied Indië Almelo/Spoorzone e.o. Buurtcentrum - Anders

Figuur 27: Zoekgebied Indië Almelo/Spoorzone e.o.

Ter hoogte van Indië Almelo/Spoorzone komen veel nieuwe woningen, zoals in het Westerdok. Ook met het vertrek van de Coop in het centrum hebben inwoners in het noordelijke deel van de binnenstad geen toegang meer tot een volwaardige supermarkt binnen aanvaardbare reistijd. De combinatie van deze ontwikkelingen resulteert in een duidelijke kwantitatieve en kwalitatieve behoefte voor toevoeging van een buurtcentrum. Uitgangspunt van de nieuwe ontwikkeling is een buurtcentrum, conform de voorwaarden zoals genoemd in figuur 5. Zoals aangegeven behoort zowel verplaatsing als nieuwvestiging tot de opties. De exacte locatie is nog niet in beeld en dient nader verkend te worden. Bereikbaarheid vanuit het gehele verzorgingsgebied verdient in dit gebied extra aandacht bij nadere locatiekeuze.

4.21 Zoekgebied Het Weggeler e.o. Buurtcentrum - Anders

Figuur 28: Het Weggeler e.o

Het zuidoostelijke deel van Almelo is het enige deel van de stad waar geen buurt of wijkcentrum aanwezig is. De keuzemogelijkheden dicht bij huis op het gebied van de dagelijkse boodschappen zijn voor deze inwoners relatief beperkt. Lidl vervult momenteel een belangrijke functie voor dit deel van Almelo. Er is hier zowel kwantitatief als kwalitatief behoefte aan een nieuw buurtcentrum. Uitgangspunt van de nieuwe ontwikkeling is een buurtcentrum, conform de voorwaarden zoals genoemd in figuur 5. Zoals aangegeven behoort zowel verplaatsing als nieuwvestiging tot de opties. De exacte locatie is nog niet in beeld en dient nader verkend te worden. Het voorkeursscenario gaat uit van verplaatsing en modernisering van de bestaande discountsupermarkt. Bij verplaatsing dient de achter te laten locatie getransformeerd te worden.