bijlage 2 bij RB 3 - Ontwerp Detailhandelsvisie Almelo 5-9-2025

52

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

5| UITVOERING In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste uitvoeringsacties benoemd en uitgewerkt. De vorige hoofdstukken gaan over het ‘wat’. Dit hoofdstuk gaat over het ‘hoe’.

53

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

5.1 Aanpassen omgevingsplan / BOPA Deze detailhandelsvisie niet juridisch bindend. Het is een toetsingskader waar nieuwe initiatieven aan getoetst worden. Om beleid juridisch bindend te maken, is één van de belangrijkste stappen het aanpassen van het omgevingsplan. Dit gebeurt enerzijds proactief door de gemeente zelf en anderzijds op basis van initiatieven die uit de markt komen (reactief). Voor dit laatste wordt veelal ook de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) toegepast. Het is een term die gebruikt wordt in het kader van de Omgevingswet en verwijst naar een activiteit die in strijd is met het geldende omgevingsplan, maar waarvoor een omgevingsvergunning kan worden verleend. Hierna gaan we in op de wijzigingen die de gemeente Almelo proactief gaat oppakken na vaststelling van deze detailhandelsvisie.

5.1.1 Voorzienbaarheid Deze detailhandelsvisie creëert juridische voorzienbaarheid. Voorzienbaarheid, in juridische context, verwijst naar de mate waarin de gevolgen van het aanpassen van het omgevingsplan redelijkerwijs te voorspellen zijn. Het is een belangrijke factor in het voorkomen van nadeel compensatie (voorheen planschade). Er gelden juridisch drie criteria die we middels deze detailhandelsvisie geborgd hebben. → Uitspraken ten aanzien van waar wel/geen detailhandel is toegestaan (in de toekomst) moeten voldoende concreet zijn beschreven. → Uitspraken ten aanzien van waar wel/geen detailhandel is toegestaan moet kenbaar zijn gemaakt (openbaar én gepubliceerd). → Uitspraken moeten duidelijk en begrijpelijk zijn beschreven. Voorzienbaarheid geldt zowel voor vastgoedeigenaren die een pand wensen aan te kopen (actieve risicoaanvaarding) als bestaande vastgoedeigenaren (passieve risicoaanvaarding). Circa 1,5 jaar na kenbaar maken van deze detailhandelsvisie kan detailhandel worden gesaneerd zonder planschade. Eerder is ook mogelijk, maar dan bestaat het risico op nadeelcompensatie. De periode van 1,5

jaar na kenbaar maken van deze detailhandelsvisie kan worden benut om juridische regels vorm te geven en de aanpassing van het omgevingsplan (op onderdelen) voor te bereiden alvorens dit wordt vastgesteld.

5.1.2 Saneren juridische mogelijkheden supermarkten Op dit moment wordt op veel plekken detailhandel in de breedte toegestaan onder de volgende definitie: “het bedrijfsmatig te koop aanbieden, waaronder begrepen de uitstalling ten verkoop, het verkopen en/of leveren van goederen aan personen die goederen kopen voor gebruik, verbruik of aanwending anders dan in de uitoefening van een beroeps of bedrijfsactiviteit”. Conform deze visie willen we als gemeente meer grip op de locaties waar wel/geen supermarkten zich mogen vestigingen, zowel binnen als buiten bestaande winkelgebieden met een algemene detailhandelsmogelijkheid. Om dit te bereiken wordt het omgevingsplan op termijn aangepast door enerzijds de functiemogelijkheden in de regels aan te scherpen conform de volgende strekking: “detailhandel, met uitzondering van supermarkten”. Het begrip ‘supermarkt’ moet dan nader worden gedefinieerd, conform de definitie zoals opgenomen in de bijlage van deze visie. Dit komt neer op het volgende: “Een winkel met een breed en volwaardig boodschappenassortiment, van 600 m² winkelverkoopvloeroppervlakte (wvo) of meer”. Het wvo kan worden gedefinieerd conform de definitie van Locatus: “Het oppervlak van een (winkel) unit dat voor het publiek vrij toegankelijk is, dan wel zichtbaar is, inclusief de ruimten die direct met de verkoop of het uitvoeren van diensten samenhangen”.

54

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Anderzijds moeten de locaties waar supermarkten momenteel aanwezig zijn (van 600 m² wvo of meer) specifiek worden aangeduid. In feite wordt dan de bestaande feitelijke situatie gecontinueerd, maar bij nieuwe initiatieven is er altijd een BOPA of wijziging omgevingsplan nodig. Dit betekent dat de gemeente altijd een afwegingsmoment heeft en dus meer grip (en zicht) heeft op supermarktontwikkelingen.

5.1.3 Verplaatsing en fasering supermarkten In deze visie zijn drie nieuwe zoekgebieden aangewezen voor nieuwe buurtcentra, met per buurtcentrum één moderne volwaardige supermarkt. Om de uitbreiding van supermarktmeters te beperken is het wenselijk dat deze locaties worden ingevuld door verplaatsing van bestaande supermarkten uit Almelo. Voorwaarde voor verplaatsing is dan wel dat de achter te laten detailhandelsmeters worden gesaneerd. Nieuwvestiging blijft echter ook bespreekbaar, omdat de vestiging van een supermarkt dicht bij huis uiteindelijk in het belang is voor de inwoners. Een zoekgebied betekent dat de exacte locatie nog niet in beeld is. Dit dient nader uitgezocht te worden. Daarbij dient ook rekening gehouden te worden met andere ruimtelijke aspecten, zoals stedenbouwkundige inpassing, bereikbaarheid en parkeren. Het is belangrijk dat actief nagedacht wordt over een goede plek vanuit het algemeen belang. Voordat een supermarkt en andere voorzieningen, in het functieprofiel van een buurtcentrum, zich feitelijk kan vestigen, moeten er wel nieuwe woningen zijn. Fasering is daarbij van belang. Als je een nieuw buurtcentrum bouwt voordat er nieuwe woningen zijn, zal het niet functioneren en/ of zijn de effecten op bestaande winkelgebieden negatief. Dit moet voorkomen worden. Voor een goed functionerend buurtcentrum is een bepaald draagvlak aan inwoners essentieel.

Uitgangspunt daarbij is dat een buurtcentrum pas rendabel en leefbaar kan opereren bij een minimale bewoners­ omvang van circa 3.500 extra inwoners. Idealiter groeit dit draagvlak door naar ongeveer 7.500 inwoners, waarmee een robuuste basis ontstaat voor een breed aanbod aan dagelijkse voorzieningen.

5.1.4 Saneren juridische mogelijkheden detailhandel radialen Deze visie zet in op een compact recreatief winkelhart in de binnenstad. Dit betekent dat nieuwe initiatieven die passen binnen het brancheprofiel van ‘recreatief winkelen’ moeten landen in het compacte winkelhart. Één van de instrumenten die gemeente Almelo gaat inzetten is het juridisch beperken/terugdringen van ‘recreatief winkelaanbod’ in de radialen. De volgende branches en assortimentsgroepen behoren tot het recreatief winkelaanbod en worden uitgesloten: huishoudelijke artikelen, kleding, schoenen, luxe, sport, speelgoed, media en hobby. Op dit moment zijn er in de radialen nog diverse winkelpanden in gebruik door ondernemers in de hiervoor genoemde branches die we willen uitsluiten. We benadrukken dat bestaande ondernemers in de radialen niet weg moeten. Deze visie en deze aanscherping van de regels heeft vooral als doel verdere uitbreiding en nieuwvestiging van recreatief winkelaanbod in de radialen te voorkomen. We gaan uit van een natuurlijk uitsterfbeleid en geleidelijke krimp van het recreatieve winkelaanbod in de radialen, ten gunste van het kernwinkelgebied in de binnenstad.

Hierdoor maken we onderscheid tussen: → Panden die momenteel niet in gebruik zijn met recreatief winkelaanbod: op deze locaties kunnen na de voorzienbaarheidstermijn van 1,5 jaar de juridische mogelijkheden voor recreatief winkelaanbod gesaneerd worden. → Panden die momenteel wel in gebruik zijn met recreatief winkelaanbod: op deze locaties zullen via specifieke aanduidingen de mogelijkheden voor recreatief winkelaanbod behouden blijven. Wél wordt een uitsterfregeling opgenomen, waarin wordt aangegeven dat de juridische mogelijkheid voor recreatief winkelaanbod per rechtswege automatisch vervalt indien het pand gedurende één jaar niet wordt gebruikt door een ondernemer in de recreatieve sector.

55

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

5.1.5 Aanscherpen regels nevenassortiment Zoals in deze visie is aangegeven wordt streng omgegaan met regels omtrent nevenassortimenten. Bestaande mogelijkheden omtrent maximale percentages en maatvoering blijven gehandhaafd. Voor nieuwe initiatieven wordt aangesloten bij de uitgangspunten van deze visie. Wél wordt het ‘strijdig gebruik’ actief en overal proactief aangescherpt voor alle locaties in de periferie waar dit relevant is. Onder strijdig gebruik verstaand we branches en artikelgroepen die nietvolumineus zijn en in de regel primair in de reguliere winkelgebieden te vinden zijn, namelijk winkels/artikelen in de sectoren dagelijks en recreatief winkelen. Denk aan levensmiddelen, artikelen op het gebied van persoonlijke verzorging, (modische) kleding en schoenen, sieraden, speelgoed en media.

56

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

5.2 Ladder voor duurzame verstedelijking Indien sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling is het doorlopen van de Ladder voor duurzame verstedelijking verplicht. De Ladder is een middel om ervoor te zorgen dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen doordacht en duurzaam zijn, en dat er geen onnodige ruimte wordt verspild. In geval van detailhandel gaat het vooral om het voorkomen van onaanvaardbare leegstand en het stimuleren van positieve effecten op de detailhandelsstructuur en consumentenverzorging. Figuur 28 is een afwegingskader hoe de aanvaardbaarheid van eventuele leegstand bepaald kan worden. Verder dient in de Laddertoets rekening gehouden te worden met deze detailhandelsvisie en eventueel ander relevant beleid. Het aantonen van de behoefte en aanvaardbaarheid van de effecten is een taak van de initiatiefnemer. De Laddertoets is meestal ook het middel om

een principe uitspraak te krijgen van de gemeente of wel/geen medewerking wordt verleend met het initiatief. In het geval gekozen wordt het initiatief te honoreren en dus medewerking te verlenen aan het wijzigingen van het omgevingsplan of het verlenen van een BOPA zal de taakverdeling van relevante onderzoeken (ETFAL) in samenspraak gaan tussen gemeente en initiatiefnemer. Benadrukt moet worden dat uiteindelijk het bevoegd gezag (de gemeente) eindverantwoordelijk.

5.3 Investeren in samenwerking Eén van de belangrijkste voorwaarden voor vitale centrumgebieden is een goede samenwerking tussen gemeente, ondernemers, vastgoedeigenaren en alle andere stakeholders van een centrumgebied. Tijdens de participatie van deze detailhandelsvisie is gebleken dat de samenwerking in veel winkelgebieden ondermaats is, zowel in de binnenstad als de buurt en wijkcentra. Er ligt een gezamenlijke opgave om de samenwerking te verbeteren. Gemeente Almelo kan en wil daarin graag een actieve rol in spelen. Hierna een paar praktische uitgangspunten en overwegingen die in de uitvoering verder worden opgepakt om de samen­werking te verbeteren. → Creëer een gevoel van betrokkenheid, trots en eigenaarschap: Elke binnenstad heeft mensen die zich willen inzetten voor het gemeenschappelijk doen of alleen bezig zijn met het eigen belang. Opgave ligt in het identificeren van lokale betrokken mensen die zich (nog) meer willen inzetten voor het algemeen belang van

→

het centrum. Dit zijn de mensen die, samen met het boegbeeld, onderdeel zijn van een goed lopende en professionele centrumorganisatie. Actieprogramma Koers van de Binnenstad: De Koers van de binnenstad biedt een mooie basis als stip op de horizon. Het doorpakken op deze koers samen met alle partijen van de binnenstad is een kans om het gevoel van ‘samen’ te versterken. Een goed actieprogramma is dan noodzakelijk om te voorkomen dat men het ervaart als het zoveelste beleidstraject. Belangrijk is daarom dat er een concreet actieplan moet worden opgesteld met daarin afspraken over duidelijke acties, meerjarige investeringen en wie doet wat. De uitvoeringstabel hierna is een eerste stap.

57

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

→

Organisatiestructuur: Alleen als het voorgaande op orde is, kan nagedacht worden over een nieuwe optimale organisatiestructuur voor de B.V. Binnenstad. Te vaak wordt eerst vanuit de organisatiestructuur nagedacht, terwijl dit zonder intrinsieke urgentie en passie voor samenwerking van onderop niet kan functioneren. Idealiter draagt elke partij uiteindelijk zijn steentje bij en is er sprake van een evenwichtige vertegenwoordiging in het bestuur én in financiële middelen. Dit komt meestal vooral vanuit de gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren. De BIZ is een middel om structureel geld op te halen bij ondernemers en vastgoedeigenaren om acties te financieren. BIZ staat voor Bedrijveninvesteringszone. In Almelo is er een ondernemers BIZ genaamd: Centrum Almelo Aktief. Ondernemers in de BIZ betalen een bijdrage om gezamenlijke activiteiten en voorzieningen te financieren. Idealiter is er in de toekomst ook een BIZ vastgoed, zodat ook de vastgoedeigenaren meebetalen.

Figuur 29: Afbakening compact kernwinkelgebied binnenstad Almelo.

→

Korte en lang termijn doelen en acties: De opgaven in de binnenstad zijn groot. Om samenwerking succesvol te laten zijn is het noodzakelijk dat successen bereikt én gevierd worden. Het is daardoor belangrijk om zowel korte en lange termijn doelen en acties te schetsen, van groot tot klein. Men moet het gevoel krijgen dat er écht iets gebeurt. Dat geeft ook weer nieuwe energie om aan te haken op nieuwe acties. Zo ontstaat een positief sneeuwbaleffect.

De bovenstaande punten gelden in principe voor alle winkelgebieden. Uiteraard vraagt de binnenstad gezien de opgaven en omvang meer aandacht dan de andere winkelgebieden. Desalniettemin is een goede samenwerking in de buurt en wijkcentra waar kansen liggen voor herontwikkeling wel een voorwaarde om aan de slag te kunnen gaan.

58

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

5.4 Tussentijdse herijking en monitoring Detailhandelsvisie maak je voor de lange termijn, circa 10 jaar. Trends en ontwikkelingen vragen echter meestal voor partiële herziening of bijsturing van beleidskeuzes. Het is daardoor aan te bevelen de belangrijkste beleidsdoelen jaarlijks te monitoren op voortgang in combinatie met de tabel met uitvoeringsacties. Wordt daadwerkelijk uitgevoerd? Is de uitvoering effectief in relatie tot de doelen? Een (partiële) herijking van de detailhandelsvisie na 5 jaar is voorzien.

5.5 Handhaving Het sluitstuk in de uitvoering van deze visie is handhaving. Handhaving ziet er op toe dat juridische regels, zoals bijvoorbeeld vastgelegd in het omgevingsplan of in de BOPA, daadwerkelijk worden nageleefd door ondernemers en vastgoedeigenaren. Gemeente Almelo heeft echter geen ongelimiteerde capaciteit binnen handhaving. Wel is de gemeente verplicht te handhaven indien zij van een overtreding op de hoogte raakt. Ondernemers, vastgoedeigenaren en andere burgers altijd een handhavingsverzoek indienen als (vermeende) illegale activiteiten plaatsvinden.

59

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Doel

Project/actie/maatregel

60

Trekker(s)

Kostenind.

Planning

Professionaliseren samenwerking binnenstad

Gemeente, Centrummanagement (CM), eigenaren

Personele inzet

2026-2030

Verlengen BIZ ondernemers (loopt eind 2026 af)

Gemeente en CM

Personele inzet

2026

Vastgoedeigenaren samenbrengen (verkennen) én uiteindelijk oprichten BIZ vastgoed

Gemeente, CM, eigenaren

Personele inzet

2026

Continuering één aanspreekpunt/trekker gemeente

Gemeente

Personele inzet

2026

Actualiseren BIDbook / uitwerken deelgebieden / wervende brochure binnenstad en deelgebieden

CM, gemeente, eigenaren

Personele inzet

2026

Opstellen horecabeleid

Gemeente, CM, ondernemers, eigenaren

Actieve acquisitie aantrekken nieuwe ondernemers (conform BIDbook)

CM, eigenaren

Personele inzet

2026

Continueren en versterken citymarketing

CM, gemeente

NB

2026-2030

Gesprekken ondernemers buiten kernwinkelgebied > verplaatsingskansen inventariseren

CM, gemeente

Personele inzet

2026

Aanpassen omgevingsplan > saneren plancapaciteit detailhandel buiten compacte kern

Gemeente, CM

Personele inzet

2026-2027

Subsidieregeling stimuleringsfonds binnenstad continueren en budget vergroten

Gemeente, provincie

NB

2026-2030

Vernieuwing vastgoed kernwinkelgebied

Eigenaren

NB

2026-2030

Doortrekken vernieuwing openbare ruimte kernwinkelgebied (conform visie openbare ruimte binnenstad)

Gemeente

NB

2026-2030

Verkennen optimale synergie warenmarkt, winkel, horeca en andere evenementen

Gemeente, weekmarkt

Personele inzet

2026

Investeren bereikbaarheid en parkeren (conform mobiliteitsbeleid gemeente, STOMPprincipe)

Gemeente

NB

2026-2030

Beter in balans brengen van de leeftijdsroepen die woonachtig zijn in de binnenstad

Gemeente

NB

2026-2030

Toevoegen Locatiestudie buurtcentra > bepalen geschikte/gebuurtcentra (3x) wenste locaties (3x)

Gemeente

Personele inzet

2026

Herontwikkeling Schelfhorst

Planvorming herontwikkeling > aanpassen woonbeleid

Eigenaren, ondernemers, gemeente

Personele inzet

2026

Herontwikkeling Aalderinkshoek / De Maat

Planvorming herontwikkeling > aanpassen woonbeleid

Gemeente, eigenaren, ondernemers

Personele inzet

2026

Binnenstad Almelo Versterken samenwerking

Meer kwaliteit en compacte kern

Verbeteren ruimtelijke kwaliteit

Betere balans in de leeftijdsgroepen

Buurt en wijkcentra en buurtsteunpunten

Tabel 2: Projecten, acties en maatregelen

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Schaalvergroting supermarkten

Modernisering, schaalvergroting en/of relocatie supermarkten t.b.v. leefbaarheid

Ondernemers

Personele inzet

2026-2030

Juridischplanologisch reguleren supermarkten

Aanpassen omgevingsplan > saneren plancapaciteit supermarkten > specifiek aanduiden

Gemeente

Personele inzet

2026-2028

Versterken Kerkelanden

Als onderdeel van wijkvernieuwing Kerkelanden, moderniseren buurtstrip

Gemeente

Personele inzet

2026-2028

Afbouwen winkelfunctie Vriezenveenseweg

Gesprekken voeren ondernemers > relocatie > aanpassen omgevingsplan > saneren detailhandel

Gemeente

Bereikbaarheid Eskerplein

Met ondernemers en eigenaren in gesprek over uitrit

Gemeente

Beperken recreatieve winkelfunctie

Aanpassen omgevingsplan > saneren plancapaciteit recreatief winkelaanbod

Gemeente

Personele inzet

2026-2028

Maatwerk

Afhankelijk van wat een ondernemer/eigenaar wenst, meedenken in mogelijkheden

Ondernemers, eigenaren, gemeente

Personele inzet

2026-2030

Aanpassen omgevingsplan > saneren onbenutte plancapaciteit detailhandel solitaire locaties

Gemeente

Personele inzet

2026-2028

BOPA > indien sport, kamperen, dibevo, leisure zich wil vestigen

Ondernemers, eigenaren, gemeente

Personele inzet

2026-2030

Verplaatsingen stimuleren > verplaatsingssubsidie ondernemers perifere detailhandel

Gemeente

€ 50.000, max € 10.000 per ondernemer

2026-2030

Aanpassen omgevingsplan > saneren onbenutte plancapaciteit detailhandel solitaire locaties

Gemeente

Personele inzet

2026-2028

Aanpassen omgevingsplan > ondergeschikte detailhandel bij groothandel uitsluiten

Gemeente

Personele inzet

2026-2028

Verplaatsingen stimuleren > verplaatsingssubsidie ondernemers perifere detailhandel

Gemeente

€ 50.000, max € 10.000 per ondernemer

2026-2030

Handhaven van illegale detailhandelsactiviteiten in de periferie

Gemeente

Personele inzet

2026-2030

Ambulante handel

Actualiseren standplaatsenbeleid

Gemeente, CVAH

Personele inzet

2026

Horeca

Opstellen horecabeleid

Pm

2026-2027

Actualiseren evenementenbeleid

Pm

Radialen

Perifere detailhandel Concentratie Lifestyle Boulevard

Beperken detailhandel op bedrijventerreinen

Complementariteit binnenstad versterken Overige thema’s

Monitoring

Monitoring belangrijkste beleidsdoelen en acties op voorgang en effectiviteit (jaarlijks)

Gemeente

Personele inzet

2026-2027

Herijking detailhandelsvisie (na circa 5 jaar)

Gemeente

€ 50.000

2030

Tabel 2 (vervolg): Projecten, acties en maatregelen

61

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

BIJLAGEN

62

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Bijlage 1 Definities Avond/nachtwinkel

Winkel die in de avonduren of in de nacht open is en daarmee een ontheffing heeft conform de voorwaarden van de Winkeltijdenverordening op de reguliere winkelopeningstijden, met als belangrijkste: a. Het winkelpand ligt in een gebied met gemengde functies; b. Er is voldoende parkeergelegenheid bij het winkelpand; c. Het winkelpland ligt in of tegen de rand van de binnenstad.

Beroep aan huis (beroeps of bedrijfsactiviteit)

Een beroeps of bedrijfsactiviteit, waarvan de activiteit in hoofdzaak niet publieksaantrekkend is en die op kleine schaal in een woning en/of de vrijstaande bijbehorende bouwwerken wordt uitgeoefend, waarbij de woning in overwegende mate haar woonfunctie behoudt en de desbetreffende activiteit een ruimtelijk uitstraling heeft die in overeenstemming is met de woonfunctie.

Bestedingspotentieel

Totaal aan toonbankbestedingen in winkels die door de inwoners van een bepaald gebied gedaan kunnen worden. Gebaseerd op inwoneraantal en gemiddelde (landelijke) netto omzet per hoofd van de bevolking.

Blurring/blending

Blurring gaat puur over het vermengen van detailhandel of diensten met alcohol schenken. Hier zijn vanuit de Alcoholwet voorwaarden aan verbonden. Blending gaat over het vermengen van functies in de breedte, zoals detalihandel met diensten, evenementen, koffieschenken, etc.

Boerderijwinkel

Een kleinschalige winkel bij een agrarisch bedrijf bestaande uit ondergeschikte detailhandel van op het eigen bedrijf of in de directe omgeving geproduceerde agrarische producten alsmede van op het eigen bedrijf of in de directe omgeving op andere agrarische bedrijven bewerkte agrarische producten.

Centrum/winkelgebied

Op basis van de definitie van Locatus is sprake van een centrum/winkelgebied vanaf 5 publieksfuncties die min of meer aaneengesloten liggen. De centrum/winkelgebieden die behoren tot de gewenste toekomstige hoofddetailhandelsstructuur zijn opgenomen in figuur 1 en conform de afbakening van hoofdstuk 6. Dit kan afwijken van Locatus.

Buurt en wijkcentra

Winkelgebieden waar detailhandelsvestigingen geconcentreerd zijn, niet zijnde kernwinkelgebieden, die vooral gericht zijn op het voorzien in de dagelijkse behoeften. Een buurtcentrum is kleiner qua omvang en heeft in de regel één supermarkt. Een wijkcentrum is iets groter qua omvang en samenstelling van het aanbod en heeft in de regel twee supermarkten of meer.

Buurtsteunpunt:

Dit zijn geen echte winkelgebieden meer, maar van oudsher strips in de buurt waar nog lokale publieksfuncties aanwezig zijn. De omvang is qua aanbod nóg kleiner dan een buurtcentrum. Een supermarkt ontbreekt.

Branchering

Het indelen van winkels, diensten, horeca en standplaatsen op basis van hun type, aanbod en doelgroep. Zie figuur hiernaast. Een winkel wordt ingedeeld in een bepaalde branche op basis van de hoofdactiviteit of hoofdassortiment. Voor detailhandel wordt aangesloten bij Locatus, Koopstromenonderzoek en jurisprudentie.

BVO/WVO

→ Bruto vloeroppervlak: Het bruto vloeroppervlak is de oppervlakte van een ruimte of groep van ruimten, gemeten op vloerniveau langs de buitenomtrek van de opgaande scheidingsconstructies, die de desbetreffende ruimte of groep van ruimten omhullen. Meten vindt plaats op basis van NEN 2580. → Winkelverkoop vloeroppervlak: alleen de voor het publiek toegankelijke ruimten (dus exclusief magazijn, kantoor, etalage, etc.).

63

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Detailhandel / winkels

het bedrijfsmatig te koop aanbieden, waaronder begrepen de uitstalling ten verkoop, het verkopen en/of leveren van goederen aan personen die goederen kopen voor gebruik, verbruik of aanwending anders dan in de uitoefening van een beroeps of bedrijfsactiviteit.

elektronica, doehetzelf, woninginrichting, tuinartikelen en overige (specifieke) vormen van detailhandel. Denk aan haarden/kachels, auto’s, zwembaden, etc.

Groothandel

Een bedrijf in verkoop van goederen in grote hoeveelheden van fabrikanten of distributeurs aan detailhandelaren tegen een gereduceerde prijs per eenheid. Groothandelsbedrijven verkopen aan detailhandelaren of andere bedrijven (B2B), en niet aan individuele consumenten (B2C).

Grootschalige detailhandel (GDV)

Detailhandel niet zijnde detailhandel in de branchegroepen dagelijkse goederen of mode en luxe artikelen met een zeer groot winkelvloeroppervlak en met een assortiment van goederen die qua aard en omvang op zichzelf passend zijn binnen een kernwinkelgebied, maar die aantoonbaar vanwege de omvang van het assortiment van de winkelformule een zeer groot winkeloppervlak nodig hebben.

Hoofd)detailhandelsstructuur

De concentratiegebieden c.q. (winkel)centra waar beleidsmatig op wordt ingezet. Zie figuur 1 en hoofdstuk 6.

Detailhandel: Dagelijkse sector

Voedings en genotmiddelen (vgm) en artikelen op het gebied van persoonlijke verzorging. In de praktijk gaat het hierbij om supermarktaanbod, aanbod in vgmspeciaalzaken (bakker, slager, groente, vis, kaas, etc.), drogisterij en parfumeriezaken.

Detailhandel: Nietdagelijkse sector

Winkels die artikelen verkopen met een doorgaans lagere koopfrequentie dan dagelijkse artikelen. In de praktijk gaat hierbij om winkels in huishoudelijke artikelen, kleding, mode, schoenen, sport, bruin en witgoed, rijwielen, doehetzelf, wonen, tuinartikelen en dierenartikelen. Binnen deze sector maken we vaak onderscheid in sub sectoren. → Recreatief winkelen: geredeneerd vanuit het bezoekmotief met winkels op het gebied van huishoudelijke artikelen, kleding, schoenen, luxe, sport, speelgoed, media en hobby. Ook warenhuizen, zoals Action en Hema vallen onder deze categorie, omdat het hoofdassortiment van warenhuizen het meeste overlap heeft met de artikelgroepen onder recreatief winkelen. → Doelgericht winkelen: geredeneerd vanuit het bezoekmotief met winkels op het gebied van

Horeca

De horeca is de bedrijfstak en branche die alle eet en drinkgelegenheden en bedrijven die logies verstrekken omvat. Het woord horeca is ontstaan en gevormd uit de woorden hotel, restaurant en café.

Kernwinkelgebied

Het gedeelte van binnensteden en dorpscentra waar detailhandelsvestigingen geconcentreerd zijn.

Koopkrachtbinding

Mate waarin inwoners van een bepaald gebied hun bestedingen verrichten bij winkels die in dat gebied gevestigd zijn. In DPOonderzoek rekenen we altijd met toonbankbestedingen, dus daarom is dit koopkrachtbinding exclusief online.

Koopkrachtafvloeiing

Mate waarin inwoners van een bepaald gebied hun (detailhandels)bestedingen plaatsen bij gevestigde winkels buiten dat gebied. In DPOonderzoek rekenen we altijd met toonbankbestedingen, dus daarom is dit afvloeiing exclusief online.

64

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

Koopkrachttoevloeiing

Mate waarin inwoners van buiten een bepaald gebied detailhandelsbestedingen plaatsen bij winkels die in dat gebied gevestigd zijn (aandeel omzet van buiten).

Koopstroomgegevens

Onderzoeksresultaten uit koopstromenonderzoek (KSO). In de basis wordt hiermee de koopkrachtbinding, afvloeiing en –toevloeiing bedoeld. Ook kunnen kwalitatieve aspecten worden bedoeld, zoals koopmotieven, beoordelingen en persoonskenmerken.

Kringloopwinkel

Winkel die met het oog op de beperking van de afvalstroom en het hergebruik van producten afgedankte waren gratis inzamelt, sorteert, eventueel repareert en opnieuw verkoopt. Beleidsmatig wordt onderscheidt gemaakt tussen grootschalige kringloopwinkels met een focus op volumineuze artikelen en kleinschalige kringloopwinkels met een focus op kleding en schoenen of andere nietvolumineuze artikelen.

Leegstand (op basis van Locatus)

Locatus registreert een pand als leegstand indien het redelijkerwijs de verwachting is dat in het (leegstaande) pand een verkooppunt in de detailhandel, horeca of consumentgerichte dienstverlening zal terugkomen. Het betreft dus leegstand van verkooppunten en niet leegstand van uitsluitend winkels.

Perifere locaties

Locaties buiten het kernwinkelgebied en buurt en wijkcentra. Dus bijvoorbeeld een woonboulevard, maar ook solitaire locaties buiten winkelgebieden.

Plancapaciteit (hard)

In principe wordt met plancapaciteit de harde plancapaciteit bedoeld, tenzij expliciet anders vermeld. Harde plancapaciteit zijn de directe vestigingsmogelijkheden voor detailhandel die zijn vastgelegd in een juridisch bindend planologisch kader, zoals het omgevingsplan.

Radialen

Dit zijn concentratiegebieden met publieksfuncties die van oudsher zijn ontstaan vanwege de ligging en het bereikbaarheidsprofiel. In Almelo zijn dit de Oranjestraat, Ootmarsumsestraat, Nieuwstraat en Bornsestraat. Hiervoor is specifiek beleid gemaakt (zie hoofdstuk 6).

Supermarkt

Een zelfbedieningswinkel, waar een breed assortiment algemene en verse levensmiddelen en voedingsmiddelen worden verkocht, met een additioneel assortiment nonfood. Hierbinnen worden meerdere typen onderscheiden, afhankelijk van de omvang van de winkelruimte. → Foodmarkt en XL supermarkten: groter dan 2.000 m² wvo. In de regel met een ruimer en dieper assortiment evenals meer focus op horeca en versproducten uit verschillende keukens. → Reguliere (moderne) supermarkten: tussen 600 en 2.000 m² wvo. Een winkel met een breed en volwaardig boodschappenassortiment. → Doelgroep en gemakswinkels: 250 tot 600 m² wvo. In de regel met een specifieker assortiment vaak gericht op een specifieke doelgroep, zoals mensen met een bepaalde migratieachtergrond of biologische producten. → Levensmiddelen speciaalzaken en drogisterijen: (meestal) kleiner dan 250 m² wvo en gericht op één of enkele artikelen, zoals een slager, bakker, slijter, groente/fruit, kaas, vis, etc.

Vloerproductiviteit

Gemiddelde omzet in gevestigde winkels per m² winkelvloeroppervlak (wvo).

Verspreide Bewinkeling

Alle verkooppunten die buiten (beleidsmatig wenselijke) winkelgebieden vallen, worden tot de verspreide winkels gerekend.

Volumineuze detailhandel

Winkelformules die vanwege de omvang en aard van het assortiment een groot oppervlak nodig hebben, zoals showrooms voor auto’s, boten en caravans, bouwmarkten, tuincentra, wooninrichtingszaken.

65

Detailhandelsvisie gemeente Almelo

DIT IS EEN UITGAVE VAN DE GEMEENTE ALMELO www.almelo.nl of bel 0546 54 11 11

66