3 Kennisgeving vaststellen Jaarverslagen VTH 2022.pdf

Toelichting

Bor 7.4.1

De bestuursorganen, bedoeld in artikel 7.2, eerste en tweede lid, richting hun organisatie zodanig in dat een goede uitvoering van het uitvoerings- en handhavingsbeleid, bedoeld in artikel 7.2, en de uitvoeringsprogramma’s, bedoeld in artikel 7.3, gewaarborgd is.

Is vastgelegd middels de GR OD Twente en het Bedrijfsplan OD Twente.

Bor 7.4.2

De bestuursorganen dragen er in ieder geval zorg voor dat: a) De personeelsformatie ten behoeve van de uitvoering en de handhaving en de bij de onderscheiden functies behorende taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden worden vastgelegd. b) Vergunningverleners niet worden belast met het toezicht op naleving en het voorbereiden of uitvoeren van bestuurlijke sancties. c) Toezichthouders niet voortdurend worden belast met het uitoefenen van toezicht op de naleving met betrekking tot dezelfde inrichting. d) De organisatie van de bestuursorganen en van de Omgevingsdienst ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar en beschikbaar is.

Bor 7.4.3

De bestuursorganen dragen tevens zorg voor: a) Een beschrijving van de werkprocessen, de procedures en de bijbehorende informatievoorziening inzake de uitvoerings- en handhavingstaken en het voorbereiden, geven en uitvoeren van bestuurlijke sancties wordt vastgesteld. b) De uit te voeren werkzaamheden plaatsvinden overeenkomstig deze beschrijving.

7.5 Borging van middelen Bor 7.5 De bestuursorganen dragen er zorg voor dat: a) De voor het bereiken van de gestelde doelen en de voor het uitvoeren van de daarin bedoelde activiteiten benodigde en beschikbare financiële en personele middelen inzichtelijk worden gemaakt en in de begroting van de rechtspersonen en van de Omgevingsdienst worden gewaarborgd. b) De wijze van berekening van de benodigde financiële en personele middelen inzichtelijk wordt gemaakt.

• Dit volgt uit het formatieplan, functiegebouw en (meer)jaarlijkse UVPs.

• Dit is geborgd door de scheiding tussen de programma’s Vergunningen en Toezicht & Handhaving. • Dit is geborgd door periodieke roulatie van toezichthouders en het uitvoeren van hercontroles door een 2e toezichthouder. • Dit is geborgd door de instelling van een 24/7 wachtdienst.

• Dit is geborgd in het kwaliteitssysteem WIKI 360 waarin alle primaire processen zijn beschreven. De WIKI 360 wordt komende jaren doorontwikkeld naar een dieper instructieniveau. • In 2021 is gewerkt aan een 1e opzet van het Auditplan OD Twente. In een driejaarlijkse cyclus worden alle producten conform dit plan doorlopen.

• Borging vindt plaats middels de jaarlijkse Programmabegrotingen van de deelnemers. Zij baseren zich hierbij op de jaarlijkse Programmabegroting OD Twente waarin per programma en deelnemer de middelen in beeld worden gebracht. • Voor de periode 2019 tot en met 2021 is inputfinanciering als basis genomen voor het bepalen van de financiële en personele

21

c) Voor de uitvoering van de uitvoeringsprogramma’s voldoende financiële en personele middelen beschikbaar zijn en dat deze middelen zo nodig worden aangevuld of de uitvoeringsprogramma’s zo nodig worden aangepast.

middelen. In de periode 2022 wordt toegewerkt naar een vorm van outputfinanciering waarbij producten, kentallen per product, projecten en het onderliggende inrichtingenbestand een steeds belangrijkere basis worden voor deze berekening. • Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma wordt getoetst aan de ingebrachte capaciteit. Gedurende het kalenderjaar worden deelnemers op de hoogte gehouden tijdens de periodieke accountoverleggen en middels een 4- en 8-maanden rapportage.

7.6 Monitoring Bor 7.6.1

Bor 7.6.2

De bestuursorganen bewaken de resultaten en voortgang van: a) Het bereiken van de krachtens die leden gestelde doelen.

• Nader uitwerken

b) De uitvoering van de uitvoeringsprogramma’s.

• Gedurende het kalenderjaar worden deelnemers op de hoogte gehouden van de voortgang tijdens de periodieke accountoverleggen en middels een 4maanden en 8-maanden rapportage.

De bestuursorganen dragen zorg voor de registratie van gegevens die zijn verkregen in het kader van de uitvoering en handhaving.

Betreft de vastlegging middels het zaaksysteem PowerBrowser en ondersteunende applicaties. Het archief VTH is per deelnemer afgestemd. VTH et archief VTH

7.7 Rapportage Bor 7.7.1

De bestuursorganen rapporteren periodiek over: a) Het bereiken van de krachtens die leden gestelde doelen. b) De uitvoering van de voorgenomen activiteiten in verhouding tot de prioriteitenstelling c) De uitvoering van de afspraken

• Jaarlijkse terugkoppeling VTH-beleidsdoelen middels Jaarverslag VTH, waarbij koppeling wordt gezocht met het bijbehorende UVP. • In 2021 een Overijssel-brede risicoanalyse aanbesteed, ingericht en ingevuld. • Betreft de jaarlijkse rapportage middels het Jaarverslag VTH.

Bor 7.7.1

De bestuursorganen evalueren jaarlijks of de activiteiten die zijn opgenomen in de uitvoeringsprogramma’s zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de gestelde doelen.

Betreft de jaarlijkse rapportage middels het Jaarverslag VTH, inclusief terugkoppeling VTHbeleidsdoelen en bijbehorende UVP.

Bor 7.7.3

B&W en GS delen de rapportage mee aan de gemeenteraad en provinciale staten.

Betreft de jaarlijkse aanbieding van het Jaarverslag VTH aan de gemeenteraad en provinciale staten.

7.8 Verplichte aansluiting Inspectieview Milieu Bor 7.8

Verplichte aansluiting Inspectieview Milieu

De verplichte aansluiting op Inspectieview Milieu is gerealiseerd middels deelname aan IGO (Gelderse Omgevingsdiensten). Met ingang van 2021 zijn alle 29 Omgevingsdiensten individueel aangesloten.

22

Hier komt de titel te staan, eventueel over meerdere regels. Eventueel nog een onderregel.

Jaarverslag VTH 2022 Lokaal jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving van de fysieke leefomgeving

DCS – 2382226 86468

Pagina 2 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Samenvatting Waarom dit jaarverslag? Voor u ligt het jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) 2022. Het jaarverslag 2022 borduurt voort op de ingeslagen weg, waarvan het verslag 2021 het startpunt vormt. Het jaarverslag 2022 maakt een vergelijking tussen de in 2022 bereikte resultaten en de beoogde doelen uit het programma 2022. In komende jaarverslagen werken wij verder aan het verbeteren van onze informatievoorziening en het toegankelijk presenteren van onze inzet. Wettelijke verplichting Het is verplicht om jaarlijks verslag te doen van de uitvoering van VTH-taken op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Voor de taken met betrekking tot APV/Bijzondere Wetten geldt dit niet. Toch geven wij hier invulling aan, zodat verantwoording wordt afgelegd over alle VTH-taken van de fysieke leefomgeving. Voor de milieutaken die zijn uitgevoerd door Omgevingsdienst Twente (ODT) is een apart verslag gemaakt: het jaarverslag VTH Twente 2022. Beide verslagen worden na vaststelling ter kennisname voorgelegd aan de gemeenteraad en toegezonden aan de provincie Overijssel, vanwege het interbestuurlijk toezicht op het domein Wabo. Terugblik 2022 De gevolgen van de coronapandemie lijken wat te zijn weggeëbd. Er waren weer meer evenementen, wat zich vertaalde in meer werk bij vergunningverlening APV en Bijzondere Wetten.

De inzet van boa’s richtte zich voor een groot deel op de naleving van regelgeving bij evenementen en horeca-bedrijven. De brandveiligheidscontroles en toezicht op constructieve veiligheid hebben extra aandacht gekregen. Onze gemeentelijke dienstverlening is daarmee weer op peil voor het taakveld VTH . Beleidsdoelen Voortdurend werken wij aan de samenwerking met de stad. De inzet van de Intaketafel en Omgevingstafel zijn goede initiatieven op basis van onze Omgevingsvisie. In aanloop naar het werken onder de Omgevingswet doen wij hier ook in 2023 ervaring mee op. Met de ODT is in 2022 gewerkt aan het verbeteren van de onderlinge samenwerking. Ook is opdracht gegeven voor levering van een nieuwe risicoanalysetool, als instrument voor ons VTH-beleid voor de omgevingsdiensttaken en onze ‘thuistaken’: bouwen en ruimtelijke ordening, brandveiligheid en APV en Bijzondere Wetten. In 2022 startten wij met de inrichting en het gebruik van de vernieuwde risicoanalysetool. Belangrijk aandachtspunt voor 2023 is de registratie en monitoring van onze VTH-inzet. De sturing op inzet, resultaat en rapportages moet worden verbeterd. Uitvoering VTH-taken Wabo Het aantal behandelde bouwaanvragen bleek in 2022 beduidend hoger dan voorzien, evenals het toezicht op de bouwactiviteiten. Meerjarig is sprake van een stijging van het aantal vergunningen voor de activiteit bouwen.

De juridische werkzaamheden rondom handhaving bleken ook hoger dan verwacht. Dit leidde in 2022 tot een structureel verhoogde werkdruk binnen het team Vergunningverlening en Naleving. Toepassen kwaliteitscriteria De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van VTH-taken in het omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. Het voldoen aan de criteria zorgt ervoor dat het bevoegd gezag in staat is om de gewenste kwaliteit en continuïteit te leveren. Binnen de deskundigheidsgebieden constructieve veiligheid en cultuurhistorie wordt niet (volledig) voldaan aan frequentie-eisen. De eisen ten aanzien van deskundigheid worden in 2023 opnieuw in beeld gebracht vanwege wisselingen in het personeelsbestand. Daarnaast wordt in 2023 een keuze gemaakt in de wijze waarop medewerkersgegevens in relatie tot kwaliteitscriteria eenduidig kunnen worden vastgelegd in een informatiesysteem.

Pagina 3 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ..........................................................................................................................................................4 1.

Inleiding ............................................................................................................................................................. 5 1.1 Aanleiding .......................................................................................................................................................5 1.2 Leeswijzer ........................................................................................................................................................5

2.

Terugblik 2022 ..................................................................................................................................................6

3.

Beleidsdoelen en resultaten ............................................................................................................................. 7 3.1 Beleidsdoel ‘samen met de stad’ ...................................................................................................................7 3.2 Prioriteiten VTH in 2022 .................................................................................................................................8 3.3 Beleidsdoelen op basis van de Kwaliteitsverordening ................................................................................11

4.

Vergunningverlening ...................................................................................................................................... 12 4.1 Ruimtelijke ontwikkelingen ..........................................................................................................................12 4.2 Voortraject vergunningverlening .................................................................................................................12 4.3 Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening ..............................................................................13 4.4 Vergunningverlening APV en Bijzondere Wetten ......................................................................................16

5.

Toezicht en handhaving ................................................................................................................................. 18 5.1 Toezicht bouwen en ruimtelijke ordening ...................................................................................................18 5.2 Toezicht brandveiligheid ..............................................................................................................................20 5.3 Toezicht APV en Bijzondere wetten .............................................................................................................23

6.

Juridische advisering .......................................................................................................................................25 6.1 Ontwikkelingen .............................................................................................................................................25 6.2 Prognose juridische advisering en capaciteitsplanning ..............................................................................26 6.3 Dienstverlening en uitvoeringskwaliteit ......................................................................................................26

7.

Projecten ......................................................................................................................................................... 32 7.1 Omgevingswet ..............................................................................................................................................32 7.2 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen .....................................................................................................34

Bijlagen ..................................................................................................................................................................... 36 Bijlage 1.

Evaluatie beleidsdoelen ...............................................................................................................36

Bijlage 2.

Zelfanalyse kwaliteitscriteria .......................................................................................................39

Pagina 4 van 43 Jaarverslag VTH 2022

1.

Inleiding

Met dit jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de taken die in 2022 zijn uitgevoerd op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving. Het verslag biedt inzicht hoe invulling is gegeven aan onze opgave om te werken aan een veilige, leefbare en gezonde leefomgeving.

1.1 Aanleiding Het Besluit omgevingsrecht geeft aan dat het college jaarlijks evalueert of de activiteiten die zijn opgenomen in het VTH-programma zijn uitgevoerd. De rapportage van deze evaluatie is het Jaarverslag VTH 1. Dit jaarverslag legt verbinding met het VTH-programma 2022. Het beschrijft in hoeverre de voorgenomen activiteiten zijn uitgevoerd, hoe beschikbare capaciteit is ingezet en welke resultaten zijn behaald. Er wordt verbinding gelegd met de doelen en prioriteiten uit ons VTH-beleid. Op basis van de evaluatie kan, indien nodig, het VTH-beleid en het VTH-programma worden bijgesteld. Ook gebruiken wij de resultaten voor het optimaliseren van de uitvoering van onze VTH-taken. Het verslag heeft betrekking op de taakvelden bouwen, ruimtelijke ordening, brandveiligheid en APV/Bijzondere Wetten. Het verantwoorden van de taakuitvoering op het gebied van APV/Bijzondere Wetten valt niet onder de wettelijke verplichting, maar is wel opgenomen in dit verslag. Hiermee wordt een vollediger beeld gegeven van het uitvoeren van de lokale VTH-taken. Het merendeel van de milieutaken wordt uitgevoerd door Omgevingsdienst Twente (ODT). Het Besluit omgevingsrecht geeft aan dat de deelnemers aan de omgevingsdienst zorgen voor een uniform jaarverslag dat betrekking heeft op de uitvoering van het opgedragen takenpakket.

Hiervoor is voor onze gemeente een apart verslag opgesteld: het Jaarverslag VTH Twente 2022 voor de gemeente Almelo, dat gezamenlijk is voorbereid. Beide jaarverslagen VTH worden na vaststelling in het college ter kennisname voorgelegd aan de gemeenteraad. Ook worden de verslagen toegezonden aan Gedeputeerde Staten van Overijssel vanwege het interbestuurlijk toezicht op het domein Wabo.

1.2 Leeswijzer Het volgende hoofdstuk blikt kort terug op 2022. Hoofdstuk 3 gaat in op onze beleidsdoelstellingen en vergelijkt dit met de behaalde resultaten. In de hoofdstukken 4 en 5 wordt achtereenvolgens ingegaan op vergunningverlening en toezicht en handhaving. Juridische advisering komt aan bod in hoofdstuk 6. Het laatste hoofdstuk gaat in op de projecten. Bijlage 1 bevat de evaluatie van de doelen uit ons VTH-beleid. Bijlage 2 bevat de zelfevaluatie van de kwaliteitscriteria voor onze organisatie.

1

Zie artikel 7.7 Besluit omgevingsrecht

Pagina 5 van 43 Jaarverslag VTH 2022

2.

Terugblik 2022

De gevolgen van de coronacrisis, die in 2021 nog sterk bepalend waren voor de uitvoering van de VTH-taken, hadden in 2022 minder effect. Door de beëindiging van de lockdowns en andere corona-maatregelen kwam de stad in 2022 weer op gang: er was sprake van een toename van aanvragen voor evenementen, die inzet vroegen van het boa-toezicht, het toezicht op brandveiligheid en vergunningverlening APV / Bijzondere Wetten. De inzet op vergunningverlening en het toezicht op basis van de Wabo bleek beduidend hoger dan geprogrammeerd. In 2022 hebben wij ons voorbereid op het werken met de Wkb en de Omgevingswet en gaan hier mee verder in 2023.

Gevolgen coronapandemie ebden weg: het openbare leven kwam weer op gang De coronapandemie die in 2020 onverwacht op kwam zetten was ook in 2021 van invloed op onze VTHuitvoering. In 2022 is een opleving merkbaar in het aantal aanvragen voor evenementenvergunningen. Omvangrijke inzet op VTH Wabo De inzet en productie bij zowel vergunningverlening als het toezicht en handhaving op basis van de Wabo bleek groter dan voorzien. Ten opzichte van het VTH-programma 2022, maar ook ten opzichte van voorgaande jaren, bleek de realisatie beduidend hoger. Voor Vergunningverlening was een toename in het aantal aanvragen merkbaar. Voor Toezicht en Handhaving geldt, dat het aantal controlebezoeken aan bouwplaatsen flink is gestegen. Dit is voor een deel veroorzaakt door het feit, dat in 2021 de bouwactiviteiten en het aantal controles wat achterbleven. In 2022 is een groot aantal bouwwerken bezocht, die in 2021 nog niet in aanbouw waren. Inrichting vernieuwde risicoanalysetool VTH Het VTH-beleid voor de Wabo-taken (zowel de ‘thuistaken’ als de OD-taken) moet gebaseerd zijn op een actuele risicoanalyse. De risicoanalysetool heeft als doel om op basis van zelf gekozen beleidsprioriteiten risico gestuurd te werken. Dit leidt tot een gerichte inzet van mensen en middelen. Gemeenten in Overijssel werken nu met een verouderd model voor risicoanalyse, dat niet langer volstaat.

In 2020 hebben de individuele bevoegde gezagen daarom besloten tot aanschaf van een nieuwe, provinciebrede risicoanalysetool. Na een aanbestedingsprocedure is in juni 2021 gunning verleend aan Antea group. In 2022 is zowel door de ODT als de gemeente Almelo gewerkt aan het inrichting van deze tool. De ODT richt zich hierbij op de milieutaken en de gemeente op de taken met betrekking tot bouwen en ruimtelijke ordening. De werkzaamheden worden in 2023 voortgezet. Voorbereiden op de Omgevingswet en Wkb In 2021 en 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor het werken met de Omgevingswet en de Wkb, waarbij de inzet is aangepast aan de steeds verschuivende datum van inwerkingtreding. Alhoewel vorderingen zijn gemaakt, is het beeld eind 2022 dat onze dienstverlening nog niet volledig is voorbereid op deze nieuwe wetgeving. In 2022 heeft de implementatie een gericht vervolg gekregen, en is meer ervaring opgedaan met de Intaketafel en Omgevingstafel zodat met name de (informele) vooroverlegfase wordt versterkt. Voor alle VTH-medewerkers wordt sterk ingezet op opleiding en training.

Pagina 6 van 43 Jaarverslag VTH 2022

3.

Beleidsdoelen en resultaten

Wij werken aan een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Met het VTHprogramma 2022 hebben wij hiervoor doelen en prioriteiten gesteld. De resultaten en noodzakelijke bijstellingen verwerken wij in het nieuwe VTH-programma 2023. Hiermee volgen wij de beleidscyclus. Ons uitvoerings- en handhavingsbeleid 2020 en ons VTH-programma 2022 bevatten concrete doelen. Deze doelen zijn drieledig: Het gaat het om samenwerken met de stad, werken conform ‘vakinhoudelijke’ beleidsdoelen voor VTH en werken op basis van de kwaliteitscriteria. De doelen en resultaten worden toegelicht in de volgende drie paragrafen. 3.1 Beleidsdoel ‘samen met de stad’ Doel 2022 Vanuit ons gemeentelijke organisatieperspectief willen wij samenwerken met onze inwoners, bedrijven en ketenpartners. De uitgangspunten van ons plan ‘Voor Stad en Resultaat’ (2018) zijn nog steeds actueel. De kernboodschap is en blijft dat we minder werken vanuit ‘regie bij de gemeente’ en meer overlaten aan de stad. Dat betekent niet dat we loslaten, maar juist meer verbinding zoeken en samenwerkingsrelaties aangaan: meer contact met de stad, luisteren en de juiste rol kiezen. Dit sluit aan bij onze kernwaarden: we zijn nabij, aanspreekbaar, geïnteresseerd, denken mee met initiatieven en werken op basis van vertrouwen. Leidend in onze werkwijze is onze Omgevingsvisie (2020).

Wij gebruiken deze om de ideeën van alle Almeloërs aan te toetsen en stellen ons de vraag: past het initiatief bij de visie op Almelo? Het doel is een omgeving waarin we zo goed mogelijk kunnen wonen, werken, sporten en ontspannen. Resultaat 2022 Het beleidsdoel ‘samen met de stad’ is een doel waar in 2022 continu aan is gewerkt; het is in die zin niet ‘behaald’ of ‘af’. Het is een doorlopende actie, waar wij in onze dagelijkse contacten samen met inwoners, bedrijven en ketenpartners blijvend invulling aan geven. Dit sluit aan op onze doelstellingen voor het werken op basis van de Omgevingswet. In 2022 is verder gewerkt met de Intaketafel en de Omgevingstafel. In de initiatieffase geven wij met deze tafels invulling aan integraliteit, snelheid en transparantie. De ervaring met deze tafels worden toegelicht in de volgende paragraaf. Met de vaststelling van de Participatieverordening in 2023 worden inwoners (blijvend) betrokken bij de ontwikkelingen in de samenleving. Er wordt ruimte geboden voor nieuwe verbindingen met hen.

2

VTH-beleid 2020. Uitvoerings- en handhavingsbeleid voor de Wabo-taken bouwen, ruimtelijke ordening en brandveiligheid.

Pagina 7 van 43 Jaarverslag VTH 2022

3.2 Prioriteiten VTH in 2022 Onderstaand worden de prioriteiten voor 2022 toegelicht, gevolgd door een beschrijving van het resultaat dat in 2022 is behaald. ▪ Aanloop naar de Omgevingswet Doel 2022 Gemeente Almelo heeft in september 2020 haar Omgevingsvisie vastgesteld en via het programma Omgevingswet is gestuurd op implementatie van de Omgevingswet. Het uitvoeringsprogramma 2022 bevat een overzicht van onderwerpen die verband houden met de Omgevingswet en voor het VTH-taakveld relevant zijn. a. Implementatie van de serviceformules Een belangrijk fundament voor de dienstverlening onder de Omgevingswet zijn de serviceformules. Een serviceformule geeft aan welke dienstverlening burgers en ondernemers ontvangen. Deze formules zijn door de VNG ontwikkeld om de gemeentelijke dienstverlening naar een hoger niveau te brengen en zijn gebaseerd op zogenaamde ‘klantreizen’. Met het programmaplan Omgevingswet zijn vier serviceformules geadopteerd: de snelserviceformule, de ontwerpmodule, de ontwikkelmodule en de toezichtmodule. De belangrijkste formules worden navolgend toegelicht. -

Snelserviceformule: In 2022 is gewerkt aan het stroomlijnen van het proces klantvragen bouwen en het beter inzetten van de verschillende communicatiekanalen. Ook is de inzet van de intaketafel en de omgevingstafel verder geoperationaliseerd. Sinds 2020 worden de intaketafel en de omgevingstafel gebruikt voor (complexe) initiatieven. Wekelijks worden initiatieven behandeld op de intaketafel. Het gebruik van de omgevingstafel, met inzet van ketenpartners, was beperkt. De verwachting is dat de casuïstiek op deze tafels gaandeweg toeneemt. De ervaring die is opgedaan, wordt gebruikt om de inzet van beide tafels te verbeteren. Belangrijk doel voor 2023 blijft om een duidelijk proces van vooroverleg te stimuleren, waarbij op integrale wijze de dialoog tussen initiatiefnemer, bevoegd gezag en de betrokken adviseurs wordt gevoerd. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor de casemanager omgevingstafel. Deze rol moet in 2023 worden ingevuld.

-

Toezichtformule: Bij toezicht gaat het vooral om ketensamenwerking. In de regionale werkgroep ‘Werkende ketens’ wordt het onderdeel toezicht en handhaving uitgewerkt, getest en verwerkt in het handhavingsbeleid. Hierover zullen regionale afspraken worden gemaakt. In 2022 is hiervoor een bijeenkomst georganiseerd, waarbij is afgesproken dat de ODT hierbij faciliterend optreedt. Uitwerking is voorzien in 2023.

b. Digitaal Stelsel Omgevingswet Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is een nieuwe landelijke voorziening die het mogelijk maakt om aanvragen/meldingen te ontvangen. Via de samenwerkingsfunctionaliteit van het DSO kunnen deze worden gedeeld met ketenpartners. -

PowerBrowser: Onze VTH-applicatie PowerBrowser is gekoppeld aan de DSO in de testomgeving van deze landelijke voorziening. Onze gemeente is klaar om aanvragen en meldingen te ontvangen. In 2022 is deelgenomen aan een ketentest. Hierin is de ontvangst en verwerking van een vergunningaanvraag gesimuleerd in PowerBrowser. In 2023 wordt PowerBrowser verder ingericht om aanvragen en meldingen op basis Omgevingswet en Wkb te kunnen verwerken.

-

Inregelen behandeldiensten: De behandeldiensten regelen de samenwerking met ketenpartners bij de behandeling van verschillende VTH-producten. Belangrijkste ketenpartner is de ODT. De behandeldiensten zijn in 2022 ingeregeld. Onze gemeente kan, op basis van het verstrekte mandaat, aanvragen en meldingen rechtstreeks binnen laten komen bij de ODT. De werking hiervan moet in 2023 worden beproefd. Ook moeten aanvullende werkafspraken worden gemaakt.

Pagina 8 van 43 Jaarverslag VTH 2022

c. Toepasbare regels Met toepasbare regels wordt de omzetting bedoeld van juridische regels naar een meer voor de gebruiker begrijpelijke taal. Eind 2022 is gestart met de ontwikkeling van vragenbomen voor de vergunningencheck, het formulier voor het indienen van een vergunningaanvraag of melding, alsmede de te nemen maatregelen. De toepasbare regels worden in 2023 verder uitgewerkt. ▪

Aanloop naar de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

Doel 2022: Ter voorbereiding op de Wkb heeft iedere medewerker van V&N een online-introductiecursus gevolgd. Resultaat 2022: Iedere medewerker heeft kennis genomen van de Wkb door middel van het volgen van een onlineintroductiecursus. ▪

Inrichten en in gebruik nemen van de nieuwe risicoanalysetool VTH

Doel 2022: In 2022 is de risicoanalysetool ingericht en in gebruik genomen. Naast de risicoanalysemodule voorziet de tool ook in een planningsmodule en een koppeling met de toets- en toezichtstrategieën en koppeling met projecten en ondersteunende taken. Resultaat: Op dit moment wordt zowel bij de ODT als bij de gemeente Almelo gewerkt aan de inrichting en de voorbereiding van het gebruik van de risicoanalysetool. Beoogd wordt in 2023 de geactualiseerde risicoanalyse (Wabo-breed) vast te stellen en te betrekken bij het uitvoeringsprogramma 2024.

▪

Aanpak ondermijning

Doel 2022: De aanpak van (criminele) ondermijning is een blijvend speerpunt voor de gemeente Almelo. Daarbij wordt intensief samengewerkt met ketenpartners zoals de politie, het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Oost Nederland (RIEC ON), Omgevingsdienst Twente, Belastingdienst, Douane, Kansspelautoriteit en uiteraard het Openbaar Ministerie. Door middel van (integrale) controles en handhaving moeten criminele machtsposities, (verdere) vermenging van de onderwereld in de bovenwereld, oneerlijke concurrentie en aantasting van de leefbaarheid en veiligheid in Almelo worden tegengegaan.

Pagina 9 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Resultaat 2022: Vanuit team V&N is op structurele basis deelgenomen aan de diverse integrale controles. Naast de inhoudelijke resultaten (illegale situaties qua gebruik en wijziging van bouwwerken) is als belangrijke bijvangst te melden, dat er meer zicht ontstaat op potentieel malafide ondernemingen. ▪

Aanpak illegale kamerbewoning

Doel 2022: De Almelose VTH-beleidsdoelen zijn onder andere gelegen in de kwaliteit van de leefomgeving. Het naleven van bouw- en gebruiksvoorschriften is een belangrijke doelstelling. Door een omissie in de Almelose bestemmingsplannen waren tot voor kort alle soorten van bewoning toegestaan. Hieronder viel ook het gebruik van een woning door meer dan één huishouden, zoals studentenbewoning of bewoning door arbeidsmigranten. Het huisvesten van meerdere huishoudens in één woning zonder nadere ruimtelijke toetsing of maximale norm, kan echter leiden tot zeer onwenselijke situaties. Hierbij valt te denken aan overbewoning, erbarmelijke woonomstandigheden, (geluids)overlast, parkeerdruk en dergelijke. Met de inwerkingtreding van het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen’ is kamerbewoning niet meer overal toegestaan. In 2022 intensiveren wij de inzet op handhaving van het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen’ en alle vormen van bewoning in strijd met dit bestemmingsplan. Resultaat 2022: In 2022 is het uitoefenen van toezicht op illegale kamerbewoning doorontwikkeld. Uit de resultaten van dit toezicht blijkt, dat een gestructueerde, integralere aanpak nodig is om onwenselijke situaties verder terug te dringen. Hiertoe is in 2022 gewerkt aan de oprichting van een Almelose Pandbrigade. ▪

Verbeteren leefbaarheid

Doel 2022: Een thema waar binnen onze gemeente bestuurlijk op wordt ingezet is de verbetering van de leefbaarheid. Dit mede in relatie tot wonen. Deze intensivering moet er voor zorgen dat het in Almelo prettig wonen is. Nieuwe maatregelen ten aanzien van het verbeteren van de leefbaarheid in de gemeente vragen om inzet van toezichthouders en handhavingsjuristen. Om op te kunnen treden in situaties die een negatieve invloed hebben op de leefbaarheid en uitvoering te geven aan de hiervoor reeds bestaande kaders, wordt naast het toezicht in het kader van de vergunningverlening, het thematisch en gebiedsgericht toezicht geïntensiveerd. Er wordt ingezet op het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit. Resultaat 2022: Dit wordt toegelicht in de hoofdstukken toezicht en handhaving en juridische advisering. ▪

Uitwerken toezichtbeleid ruimtelijke ordening

Doel 2022: Ons VTH-beleid gaat in op het toezicht op ruimtelijke ordening. Mede vanwege toekomstige wijzigingen in wetgeving (Omgevingswet, Wkb) verdient het toezicht op ruimtelijke ordening aandacht, waarbij verder uitwerking wordt gegeven aan de vorm en prioritering van het toezicht op ruimtelijke ordening.

Pagina 10 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Resultaat 2022: Met het vullen van de risicoanalyse voor nieuwbouw, bestaande bouw en ruimtelijke ordening is een start gemaakt met de prioritering op ruimtelijke ordening. Beoogd wordt in 2023 de geactualiseerde risicoanalyse (Wabo-breed) vast te stellen en te verwerken bij het uitvoeringsprogramma 2024. Hierbij wordt verbinding gezocht met de in oprichting zijnde pandjesbrigade, die zich richt op de verschillende vormen van woonoverlast.

▪ Voorbereiden toezicht energielabel C voor kantoren Sinds 1 januari 2023 moeten alle kantoorpanden met een gebruiksoppervlakte van 100 m2 of meer een geldig energielabel C of beter hebben. Uitgezonderd zijn alle monumentale panden en kantoorpanden die binnen twee jaar worden gesloopt, getransformeerd of onteigend. De verplichting is een maatregel die voorkomt uit doelstellingen uit het Energieakkoord en moet een flinke energiebesparing binnen de bebouwde omgeving realiseren. Tegelijkertijd is die besparing nodig om de CO2-emissie te reduceren met 49% in 2030. In 2030 wordt label A de standaard en in 2050 is een energieneutrale gebouwde omgeving het streven. Afdeling 5.3 van het Bouwbesluit 2012 stelt een energielabel verplicht voor bestaande bouw. Het bepaalt dat het vanaf 1 januari 2023 verboden is om een kantoorgebouw te gebruiken zonder een geldig energielabel met een Energie-Index slechter dan 1,3. De handhavende taak is belegd bij gemeenten en valt onder de handhaving van het Bouwbesluit. Bij de voorbereiding van dit onderwerp is gestart met werkzaamheden op basis van de interventieladder. De interventieladder gaat er van uit dat gemeente gedurende het handhavingsproces steeds zwaardere instrumenten inzet. In 2022 is na inventarisatie zicht gekregen op het aantal kantoren dat onder de verplichting van energielabel C valt.

Er is invulling gegeven aan de preventieve aanpak: Kantooreigenaren zijn aangeschreven met het verzoek om het kantoorpand te laten voorzien van een geldig label en waar nodig te investeren in energiebesparende maatregelen. Ook is gewerkt aan een systeem van monitoring en zijn verzoeken om vrijstelling van de energielabel C-verplichting behandeld. Als vervolg op deze attenderingsbrief wordt in 2023 een handhavingsscenario voorgesteld, waarmee invulling kan worden gegeven aan correctieve handhaving. ▪ Financiën De legesverordening 2022 is tijdig vastgesteld.

3.3 Beleidsdoelen op basis van de Kwaliteitsverordening Onze Kwaliteitsverordening3 is gebaseerd op de landelijke kwaliteitscriteria. Op basis van de verordening wordt jaarlijks mededeling gedaan aan de gemeenteraad in hoeverre wordt voldaan aan kwaliteitscriteria. Bij afwijking wordt aangegeven hoe de kwaliteit wordt geborgd. Voor de uitwerking wordt verwezen naar bijlage 2.

3

Kwaliteit verordening vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Almelo 2017

Pagina 11 van 43 Jaarverslag VTH 2022

4.

Vergunningverlening

Ruimtelijke ontwikkelingen en de organisatie van tal van activiteiten laten zien dat Almelo bruist. Met de inzet van het instrument ‘vergunningen’ werken we aan een aantrekkelijke stad én aan leefbaarheid en veiligheid.

Dit hoofdstuk gaat in de eerste drie paragrafen in op de activiteiten die verband houden met de omgevingsvergunning (Wabo). De laatste paragraaf gaat in op vergunningverlening op basis van de APV / Bijzondere Wetten. Advisering over brandveiligheid is belegd bij Brandweer Twente en wordt toegelicht in paragraaf 5.2, toezicht brandveiligheid. Milieugerelateerde vergunningverlening is onderdeel van het Jaarverslag VTH Twente 2022.

4.1 Ruimtelijke ontwikkelingen In 2022 ging veel aandacht uit naar door doorontwikkeling van het Indiëterrein. Dit terrein is al ruim tien jaar in ontwikkeling en is gefaseerd vrijgekomen voor (her)ontwikkeling tot stedelijk woon- en werkgebied. Ongeveer tachtig procent van het Indiëterrein is nu (her)ontwikkeld. Voor het overige deel dient vergunningverlening nog plaats te vinden. Ook zijn veel werkzaamheden verricht voor de realisatie van Businesspark XL. Het merendeel van de kavels op Businesspark XL is uitgegeven of in optie genomen; het merendeel van de omgevingsvergunningen voor dit bedrijventerrein is verleend. De woningbouw op Almelo Noord-Oost is in volle gang en er worden steeds meer vergunningen verleend.

4.2 Voortraject vergunningverlening De fase van het voortraject vergunningverlening bestaat uit adviseren, informeren en communiceren voorafgaand aan de indiening van de formele indiening van omgevingsvergunningaanvragen.

Voortraject vergunningverlening 217

Klantvragen

350

178

Vooroverleg

140

120 130

Omgevingstafel / Intaketafel

0

50

100

Gerealiseerde werkvoorraad

150

200

250

300

350

400

Geplande werkvoorraad

Figuur 1: voortraject vergunningverlening

Pagina 12 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Het aantal contacten in het voortraject (515) bleef wat achter bij de planning (610). Wel zijn verschuivingen zichtbaar. Het aantal keren vooroverleg is sterk gestegen, evenals de inzet van de Intaketafel. Het relatief grote aantal vooroverleggen houdt verband met de omvang van de werkvoorraad (zie volgende paragraaf). De inzet van de Intaketafel komt voort uit de voorbereiding op de Omgevingswet. De Intaketafel is in 2022 nagenoeg elke week georganiseerd, waarbij per week gemiddeld 4 initiatieven zijn behandeld. Met de Omgevingstafel is in 2022 in geringe mate ervaring opgedaan. De invoering van de Omgevingswet leidt ertoe dat de ureninzet voor vooroverleg en behandeling van klantvragen en initiatieven verder toeneemt, onder meer door inzet van de Intaketafel en de Omgevingstafel. Het aantal keren dat de tafels worden ingezet zal gaandeweg toenemen. Vanwege verbeterde registratie van klantvragen is ook bij dit onderdeel een verhoging te verwachten. Goede registratie van de verschillende onderdelen van dit voortraject was een verbeterpunt voor 2022. Dit gebeurt door gerichte verbetering van de datahuishouding, het maken van afspraken over invoer van gegevens en de controle hierop. De eerste stappen hiervoor zijn in 2022 gezet. In 2023 werken we hier verder aan.

4.3 Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening Kenmerkend voor 2022 is de sterk toegenomen omvang van de gerealiseerde werkvoorraad. Er zijn beduidend meer aanvragen om omgevingsvergunningen met de activiteit bouw ingediend en behandeld dan was voorzien. Dit geldt de bouwaanvragen in alle categorieën, die als volgt zijn opgebouwd: - Aanvragen bouwen cat. 3: De bouwkosten zijn hoger dan €1.000.ooo.-; - Aanvragen bouwen cat. 2: De bouwkosten liggen tussen €100.000 en €1.000.000.- Aanvragen bouwen cat. 1: De bouwkosten zijn lager dan €100.000.-. De aanvragen om afwijken van het bestemmingsplan bleek ook een veelvoud van de planning. Waar uit werd gegaan van 20 verzoeken om afwijkingen, bleken eind 2022 dat 96 afwijkingsverzoeken zijn ingediend. Dit aantal kan in werkelijkheid nog hoger liggen, omdat de combinatie van vergunningactiviteiten (in dit geval bouwen en afwijken bestemmingsplan) vaak onder de hoofdactiviteit ‘bouwen’ worden geregistreerd. Het aantal aanvragen tot wijziging van een monument bleek gelijk aan het geprognotiseerde aantal (5).

Vergunningen activiteit bouwen en RO 2022 174

Aanvraag bouwen categorie 1

275 140

Aanvraag bouwen categorie 2

100 20

Aanvraag bouwen categorie 3

8

5 5

Aanvraag monumenten

96

Aanvraag afwijken bestemmingsplan

5

0 Gerealiseerde werkvoorraad

50

100

150

200

250

300

Geplande werkvoorraad

Figuur 2. Overzicht vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening

Pagina 13 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Het programma vergunningen is een vraaggerichte activiteit. Op voorhand is het dus niet zeker hoeveel en welke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. In het jaarprogramma voor 2022 werd uitgegaan van in totaal 393 producten voor bovenstaande activiteiten. Dit bleken er uiteindelijk 435 te zijn (+ 11%). Meerjarig overzicht Het meerjarig overzicht van het aantal behandelde bouwaanvragen in de periode 2018 tot en met 2022 geeft het volgende beeld. Het aantal behandelde bouwaanvragen is in deze periode jaarlijks gestegen.

Behandelde bouwaanvragen 2017 t/m 2021 2022

521

2021

444

2020

414

2019

357

2018

334

0

100

200

300

400

500

600

Figuur 3. Meerjarig overzicht behandelde bouwaanvragen

Resultaat van de beoordeling Er is vergunning verleend bij 75 % van de bouwaanvragen (559). Circa 7% van de bouwaanvragen is ingetrokken en bij 5% is de aanvraag buiten behandeling gesteld. Er is één vergunning van rechtswege verleend. Er zijn 7 bouwaanvragen geweigerd. Eind 2022 was op 9% van de aanvragen nog geen besluit genomen. De getalsmatige toelichting is opgenomen in onderstaand figuur.

Uitkomst beoordeling bouwaanvragen (2022)

verleendbouwaanvragen (420) Figuur 4. Uitkomst beoordeling

ingetrokken (39)

buiten behandeling (30)

Pagina 14 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Overige toestemmingen Wabo De overige toestemmingen bouwen en ruimtelijke ordening komen nagenoeg overeen met de prognose; zie onderstaande figuur. De aanvragen en meldingen voor brandveilig gebruik bleken beduidend hoger dan geprogrammeerd. Bij de registratie van sloopmeldingen wordt er in Powerbrowser bij registratie van relatief kleine sloopmeldingen geen onderscheid gemaakt in het al dan niet verwijderen van asbest. Meldingen bouwkundig slopen zonder asbest en particuliere sloop met asbest worden behandeld door de gemeente. Op de bedrijfsmatige en grootschalige asbestverwijdering wordt toegezien door de ODT. Dit onderdeel is opgenomen in het Jaarverslag VTH Twente 2022.

Overige toestemmingen Wabo Melding slopen met/zonder asbest

263

92

Melding brandveilig gebruiken

5

40 25 35

Aanvraag kappen / vellen Aanvraag uitvoeren van een werk

5 4

Aanvraag brandveilig gebruiken

6 3

0

50

Gerealiseerde werkvoorraad

100

150

200

250

300

Geplande werkvoorraad

Figuur 5. Overige toestemmingen Wabo

Conclusie vergunningverlening Wabo Uit bovenstaande figuren blijkt dat er beduidend meer werkzaamheden zijn verricht dan was voorzien in het VTH-programma 2022. Behandeling vroeg om versterkte inzet van het team Vergunningverlening en Naleving. Gedurende het jaar is voorzien in extra capaciteit. Het toegenomen werkaanbod leidde ook tot structurele druk binnen dit team. Belangrijk aandachtspunt voor 2023 is om, waar mogelijk, tijdig voor te sorteren op toename in de werkvoorraad. Dit kan betekenen dat heroverweging plaatsvindt in de prioritering van werkzaamheden of extra inzet van (tijdelijke) medewerkers noodzakelijk is. Naast de reguliere werkvoorraad vraagt de voorbereiding op nieuwe wetgeving (Omgevingswet, Wkb) gerichte inzet van bouwplantoetsers, evenals inzet bij het vullen van de nieuwe risicoanalysetool VTH, de verbetering bedrijfsvoering VTH en het datagericht werken.

Pagina 15 van 43 Jaarverslag VTH 2022

4.4 Vergunningverlening APV en Bijzondere Wetten Nadat de coronamaatregelen in het voorjaar van 2022 werden opgeheven kwamen er veel aanvragen voor evenementen binnen. Het ging daarbij om veel nieuwe initiatieven van organisatoren die een evenement (groot of klein) wilden organiseren. Organisaties waren daarbij vaak gewijzigd ten opzichte van de periode voor de coronacrisis, waardoor de medewerkers bijzondere wetten van de gemeente te maken kregen met organisatoren die meer dan voorheen door het vergunningverleningsproces geleid moesten worden. In december 2021 is de APV van de gemeente Almelo gewijzigd. Dit had ten gevolg dat alle afhaal- en bezorgrestaurants onder de vergunningplicht vallen die geldt voor openbare inrichtingen. In het kader van het voorkomen en bestrijden van ondermijning heeft de gemeente Almelo in 2022 ingezet op extra controles van horeca-inrichtingen en seksbedrijven. Dit, in combinatie met de aanpassing van de APV, heeft geleid tot veel handhavingszaken, maar ook tot ruim 20 nieuwe vergunningaanvragen.

Verder is de APV in 2022 meerdere keren gebruikt om handhavend op te treden tegen drugshandel in de openbare ruimte (bestuurlijke waarschuwingen op grond van artikel 2:74 APV), het opleggen van een stadionomgevingsverbod aan voetbalhooligans (op grond van artikel 2:26d APV), het opleggen van een muilkorfgebod of een aanlijn- en muilkorfgebod (op grond van artikel 2:59 APV) en het sluiten van een illegale seksinrichting (o.a. op grond van artikel 3:20 APV). In figuur 6 (volgende pagina) is de geplande en gerealiseerde productie over 2022 in tabelvorm opgenomen.

Pagina 16 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Producten

Gepland 2022

Gerealiseerd

Algemene Plaatselijke Verordening Artikel 2:3 (kennisgeving openbare betoging)

10

10

Artikel 2:6 (ontheffing flyeren)

13

5

Artikel 2:9 (ontheffing straatartiest)

6

10

Artikel 2:10 (ontheffing voorwerp openbare plaats)

100

122

Artikel 2:25 (vergunning evenement)

91

103

Artikel 2:25 (melding evenement)

30

78

Artikel 2:26a (vergunning betaald voetbal)

6

6

Artikel 2:28 (vergunning horeca-exploitatie)

20

31

Artikel 2:28 (Wijziging exploitatievergunning

30

26

Artikel 3:4 (vergunning seksinrichting)

3

3

Artikel 4:3 (Kennisgeving incidentele festiviteiten)

12

16

Artikel 5:13 (inzameling geld of goed)

10

3

Artikel 5:18 (vergunning standplaats)

30

4

Artikel 3 (vergunning horeca- of slijtersbedrijf)

20

18

Artikel 3 (Wijziging horeca of slijterij)

30

26

Artikel 35 (ontheffing zwak-alcoholische drank)

30

20

Artikel 3 (vergunning kansspel)

10

5

Artikel 30b (vergunning kansspelautomaten)

24

15

10

10

8

8

Artikel 56 (aanstellen verkeersregelaars en onderhoud SVNL)

200

200

Artikel 58 (aanstellen verkeersbrigadiers)

10

0

Alcoholwet

Wet op de kansspelen

Wet Milieubeheer Artikel 10.63 lid 2 (stookontheffing) Besluit Brandveilig Gebruik en Basishulpverlening Overige Plaatsen (BGBOP) Artikel 2.1 (melding brandveiliggebruik, veelal tenten) Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW)

Figuur 6. Vergelijk planning en realisatie APV / Bijzondere Wetten

Pagina 17 van 43 Jaarverslag VTH 2022

5.

Toezicht en handhaving

Naleving van regelgeving is in onze maatschappij geen vanzelfsprekendheid. Gezien de risico’s van bepaalde activiteiten in de fysieke leefomgeving en vanwege overlastsituaties is het toezicht op naleving van regelgeving cruciaal. Wij reageren op signalen uit de stad over het niet naleven van regels. Samen met onze ketenpartners houden wij actief toezicht op veiligheid en leefbaarheid. Het toezicht op bouwen en ruimtelijke ordening wordt toegelicht in paragraaf 5.1. Toezicht op brandveiligheid wordt uitgevoerd door Brandweer Twente en komt aan bod in paragraaf 5.2. Het toezicht op APV / Bijzondere Wetten wordt uitgevoerd door de boa’s. Het uitoefenen van milieutoezicht is opgedragen aan ODT en wordt toegelicht in het jaarverslag VTH Twente 2022.

5.1 Toezicht bouwen en ruimtelijke ordening Het takenpakket toezicht op bouwen en ruimtelijk is de afgelopen jaren in omvang toegenomen. Het aantal taken nam toe, evenals de omvang van de taak. Relevante taken zijn het vergunninggerichte toezicht (inclusief meldingen), gebiedstoezicht met de focus op afwijkingen van het bestemmingsplan, klachtafhandeling, inzet Gustos, controles vanwege handhavingsverzoeken, controles met de brandweer vanwege handhaving brandveiligheid en controles vanwege strijdigheden die vanuit de BAG zijn geconstateerd. Taken waar in 2022 expliciet aandacht aan is besteed is het toezicht constructieve veiligheid en brandveiligheid in de bouwfase en het toezicht op illegale kamerbewoning en bestaande bouw. De omvangrijke werkvoorraad bij vergunningverlening had tot gevolg dat in de fase van toezicht in 2022 ook sprake was van een sterk toegenomen werkvoorraad. Binnen de werkzaamheden van bouwinspecteurs vormt het vergunninggerichte toezicht de hoofdmoot van de werkzaamheden. De werkvoorraad van vergunningverlening wordt dan ook als basis gebruikt voor het bouwtoezicht. Het aantal uitgevoerde controles in 2022 is opgenomen in onderstaande figuur. Er is een vergelijk gemaakt met het voorgaande jaar 2021.

Pagina 18 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Toezicht in 2022 Toezicht bouwen categorie 1

Toezicht bouwen categorie 2 Toezicht bouwen categorie 3 Toezicht sloop / asbestverwijdering Toezicht afwijken bestemmingsplan 2022

2021

0

100

200

300

400

500

Figuur 7. Vergunninggericht toezicht bouwen en ruimtelijke ordening

In het jaarprogramma voor 2022 werd uitgegaan van controle van 388 vergunningen. Op basis van kentallen per bouwcategorie gaat het hier om 660 bouwcontroles. In 2022 zijn 1114 bouwcontroles uitgevoerd (+45%). Dit werd veroorzaakt door een continuering van de inzet in de bouwcategorieën 3 (complexe bouw) en een stijging in bouwcategorieën 2 en 1 (eenvoudige bouw). Waar nodig zijn werkzaamheden geprioriteerd op basis van risicogericht inzicht van de bouwinspecteurs. Toezicht op slopen en kleinschalige asbestverwijdering Het toezicht op kleinschalige asbestverwijdering en bouwkundige sloop gebeurt door de gemeente; op grootschalige en professionele asbestverwijdering wordt toegezien door de Omgevingsdienst Twente. Voor beide activiteiten wordt een sloopmelding ingediend; de omgevingsdienst houdt wettelijk gezien alleen toezicht op asbestverwijdering en niet op bouwkundige sloop. In de praktijk leidt dit tot verschillende informatiestromen en toezichtorganisaties. In 2023 wordt overwogen om dit toezicht gecombineerd uit te laten voeren door de ODT. Toezicht op bestaande bouw en ruimtelijke regelgeving In 2022 zijn in beperkte mate controles bij bestaande bouw uitgevoerd. Gemeente Almelo beschikt niet over een beleidskader voor toezicht op bestaande bouw. Bij de herijking van het VTH-beleid wordt overwogen om hiervoor een beknopt beleidskader vast te leggen.

Ook zijn 44 toezichtcontroles op ruimtelijke regelgeving uitgevoerd. Binnen de verschillende rayons is uitvoering gegeven aan gebiedstoezicht (80 controles). Daarnaast zijn 75 diverse andere controles uitgevoerd, onder meer met betrekking tot calamiteiten, klantvragen, bestuurlijke verzoeken en illegaal gebruik van gemeentegrond. Inzet bouwtoezicht bij handhaving brandveiligheid In 2022 zijn samen met de brandweer 19 controles op brandveiligheid uitgevoerd. Bouwgerelateerde klachten Er zijn ruim 127 bouwgerelateerde klachten behandeld. Hiervan bleek 10% terecht en 10% onterecht. 4% van de klachten is nog in behandeling. Van 80% van de klachten is de afhandelingsstatus onbekend vanwege beperkte registratie.

Pagina 19 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Gustos-controles en aanpak illegale kamerbewoning De controles van Gustos zijn multidisciplinair en richten zich vanuit het team Vergunningverlening en Naleving op brandveiligheid, gebruik en (illegale) kamerbewoning. Met het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen’ is het mogelijk om handhavend op te treden. In 2022 is hier actief invulling aan gegeven. Dit omdat het huisvesten van meerdere huishoudens in één woning zonder nadere ruimtelijke toetsing of maximale norm, kan leiden tot onwenselijke situaties; zoals overbewoning, slechte woonomstandigheden, geluidsoverlast, parkeerdruk en dergelijke. Dit geldt voor zowel de te huisvesten personen zelf, als ook voor de (directe) omgeving. In 2022 is de leefbaarheid in Almelo verbeterd door het gericht handhaven van het bestemmingsplan ‘Parapluherziening wonen’ op illegale kamerbewoning. Toezicht kamerbewoning en Gustos Controles kamerbewoning Controles Gustos Overlastmeldingen kamerbewoning Figuur 8. Toezicht kamerbewoning en Gustos

299 143 101

Structureel verhoogde werkdruk Ook bij toezicht was sprake van structureel verhoogde werkdruk. Ondanks uitbreiding van formatie op tijdelijke basis, was sprake van een structureel sterk verhoogde werkdruk, die ook als langdurig wordt ervaren. Waar mogelijk moet in 2023 tijdig worden ingezet op het aantrekken van extra capaciteit in een gespannen arbeidsmarkt. 5.2 Toezicht brandveiligheid Brandweer Twente voert de taken uit op het gebied van advisering en toezicht brandveiligheid. De gemeente is als bevoegd gezag (eind)verantwoordelijk voor deze taak en de eventuele bestuursrechtelijke handhaving die hieruit voortvloeit. Brandweer Twente wil, in samenspraak met de Twentse gemeenten, hoogwaardig uitvoering geven aan taken en gezamenlijke projecten op het gebied van advies en toezicht brandveiligheid. Het doel is een relevante bijdrage te leveren aan meer veiligheid en betere naleving in Twente. Advisering brandveiligheid Ruimtelijke veiligheid Onderdeel

Positief advies

Bereikbaarheid bluswater Milieu Ontbrandingstoestemming Omgevingsplan Totaal Figuur 9. Advisering ruimtelijke veiligheid

3 0 0 0

Negatief advies 0 0 0 0

Positief onder voorwaarden 3 0 6 2

Geen advies

Totaal

0 0 0 9

6 0 6 11 23

Pagina 20 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Bouwen en brandveiligheid gebruik Onderdeel

Positief advies

Omgevingsvergunning 49 activiteit bouwen Omgevingsvergunning – 6 activiteit brandveilig gebruik Installaties 15 Totaal Figuur 10. Advisering bouwen en brandveilig gebruik

Negatief advies 29

Positief onder voorwaarden 13

Geen advies

Totaal

6

97

4

0

1

11

0

0

0

15 123

De positieve effecten van tijdig vooroverleg blijven merkbaar. Dit is ook terug zien bij de verschillende omgevingstafel pilots, waarbij integraal adviseren eenvoudiger wordt omdat alle ketenpartners gelijktijdig aan tafel zitten. Ervaring is dat integraal adviseren aan de voorkant meer tijd kost maar dit positief bijdraagt aan de vergunningstermijnen. Daarnaast zijn er effecten merkbaar van de gewijzigde regelgeving ten aanzien van het aspect veilig vluchten zoals het verplicht aanbrengen van vrijloopdeurdrangers en voorkomen van ook koude rookverspreiding. Aanvragers, architecten en adviesbureaus hebben tijd nodig om dit implementeren in de aanvragen. Regelmatig ontbreken er gegevens en hierdoor heeft de brandweer afgelopen half jaar vaker negatief moeten adviseren. Rondom de opvang van vluchtelingen (o.a. Oekraïne) en statushouders is er vanuit advies en toezicht samen opgetrokken met regionale werkgroep om tijdelijke locaties te beoordelen op brandveiligheid om zo opvang mogelijk te maken in locaties die oorspronkelijk niet zijn beoogd als logies/woonfuncties. Evenementen Soort evenement A B C

Positief advies 2 2 0

Negatief advies 0 0 0

Positief onder voorwaarden 3 5 1

Algemene regels 9 17 0

Geen advies 1 1 1

Totaal 15 25 2

Figuur 11. Advisering over evenementen Na twee jaar Covid en weinig evenementen hebben we afgelopen jaar weer een druk evenementenjaar gehad. Brandweer Twente heeft daarom heel bewust weer verbinding gezocht met gemeenten. De brandweer zit bij alle gemeenten na 2 jaar weinig contact (m.u.v. Covidspreekuren) weer structureel aan tafel. In 2022 heeft Brandweer Twente minder verzoeken voor advies ontvangen voor A evenementen. Dit is een positieve ontwikkeling, waar zij jarenlang op gestuurd heeft. Gemeente Almelo is in staat om een groot deel zelf af te handelen. Procentueel heeft de brandweer veel adviezen afgehandeld zonder brief. Daarvoor geldt dat voor een deel overleg is geweest en daar al veel besproken wordt waardoor adviespunten later niet meer nodig zijn in briefvorm. Daarom is structureel overleg bij gemeenten zo belangrijk. De meeste zaken kunnen tijdens zo’n vooroverleg worden besproken waardoor alleen nog check op de open actiepunten nodig zijn. Toezicht brandveiligheid De belangrijkste kerntaken van Brandweer Twente op het gebied van toezicht zijn: - Periodieke / reguliere controles brandveilig gebruik; - Toezicht brandveiligheid tijdens de bouw; - Controles (brand)veiligheid bij evenementen.

Pagina 21 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Daarnaast behoren tot de taken op het gebied van brandveiligheid: - Begeleiden van juridische handhavingstrajecten, waarbij de brandweer optreedt als inhoudelijk adviseur; - Kennisplatform ten aanzien van nieuwe ontwikkelingen op landelijk en/of regionaal niveau; - Deelname aan multidisciplinaire/ integrale acties in het kader van het voorkomen en tegengaan van ondermijning; - Verzoeken van burgers en bedrijven verwerken. Controles brandveilig gebruik Thema Prognose Gerealiseerd Naleefgedrag Logies 4 3 0% Onderwijs en KDV 32 24 75% Zorg 46 32 63% Kamerverhuur 1 14 7% Publiekstoegankelijk 87 73 78% Totaal 170 146 Figuur 12. Controles op brandveiligheid. Toelichting op figuur: * : inclusief 11 buiten gebruik; **: inclusief 31 zelfscans Overige controles Soort Realisatie Evenementen Ad hoc Integraal (MIA) Totaal

Gerealiseerd 57 12 11 15 95

Figuur 13. Overige controles brandveiligheid

De planning van de gemeente Almelo voor 2022 bestond uit 170 te controleren objecten. De periode waarin deze controles uitgevoerd zijn liep van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022. In totaal zijn er in deze periode 146 objecten gecontroleerd. Voor het niet behalen van de prognose kan deels verklaard worden door personele capaciteit. In 2022 hebben er bij Brandweer Twente veel personele wijzigingen plaatsgevonden en was sprake van langdurige ziekte. Inmiddels is het team weer op volle sterkte. Daarnaast heeft de oorlog in Oekraïne en daar uitvloeiende vluchtelingencrisis aan het begin van 2022 invloed gehad op onze capaciteit. Brandweer Twente heeft de gemeentes ondersteund bij de zoektocht en naar geschikte (nood)opvanglocaties en heeft geadviseerd over (brand)veiligheidsmaatregelen. Het is lastig concreet te zeggen welke risico’s er zijn vanwege niet uitgevoerde controles. Immers, die objecten zijn nog niet bezocht. Gelet op de resultaten van de wel uitgevoerde controles en de controleresultaten uit het verleden zijn er geen directe aanwijzingen dat dit tot een onacceptabel verhoogd risico leidt. De controlefrequentie waarmee de objecten wordt bezocht komt door het niet realiseren van de planning hierdoor lager te liggen (lees, datum controle schuift enigszins door), maar ze worden nog steeds wel bezocht.

Verder is in 2022 een samenwerking gestart tussen Woningstichting Sint Joseph Almelo en Brandweer Twente bij de aanpak voor de verbetering van de brandveiligheid van het woningbestand van Sint Joseph. Het gaat hier met name om gestapelde bouw. Deze samenwerking zal tenminste tot 2030 voortgezet worden.

Pagina 22 van 43 Jaarverslag VTH 2022

5.3 Toezicht APV en Bijzondere wetten Ontwikkelingen In de afgelopen jaren is de behoefte aan flexibele toezicht- en handhavingscapaciteit sterk gegroeid. Dit betekent dat er meer controles worden uitgevoerd die gericht zijn op concrete signalen van overtreding van regelgeving en overlast. Daarmee handhaven we vooral daar waar het nodig is. De boa’s zijn zichtbaar aanwezig in de wijken en houden zich bezig met een breed takenpakket op het gebied van toezicht en handhaving. Het signaleren en aanpakken van (criminele) ondermijning is daar de afgelopen jaren nadrukkelijk onderdeel van geworden. Zo fungeren de boa’s als ogen en oren in de wijken en koppelen daarbij signalen van ondermijning terug aan het team veiligheid van de gemeente. Zo participeren boa’s bij integrale controles van risicobranches/risicolocaties. Tevens hebben de boa’s in 2022 de controles op de Wet op de Kansspelen en de Alcoholwet opgepakt. Ook zijn de boa’s gestart met het ondersteunen van het team Vergunningverlening en Naleving bij de controles op illegale kamerverhuur. In contact met jeugd ‘Jeugd en Veiligheid’ is een belangrijk thema voor de boa’s. Sinds 2022 zijn onze jeugdboa’s preventief elke week een uur aanwezig op het Alma college.

Op deze manier komen zij makkelijker in contact met jeugd(groepen), waardoor zij overlastgevend gedrag effectiever kunnen voorkomen en stoppen in samenwerking met ketenpartners. Bewustwordingscampagne buitengebied In het kader van bewustwording zijn de boa’s in 2022 – samen met ketenpartners – ‘De boer op’ gegaan. Het ging daarbij om een grote preventieve actie waarbij de boa’s in samenwerking met ketenpartners naar (bijna) alle agrarische bedrijven in Almelo en Twenterand zijn gegaan met als doel bewustwording onder agrariërs te creëren over ondermijnende criminaliteit. Uitrusting boa’s Bodycam Naar aanleiding van een succesvolle pilot in 2021 is elke boa (domein 1) vanaf 2022 standaard uitgerust met een bodycam. De boa’s hebben aangegeven dat een bodycam een preventief effect heeft op het gedrag van mensen. Mensen gedragen zich rustiger zodra zij een bodycam zien, wat ertoe leidt dat het veiligheidsgevoel van de boa’s wordt verhoogd. Handboeien In 2022 heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar de behoefte tot uitbreiding van de uitrusting van boa’s. Naar aanleiding van de resultaten – die voort zijn gekomen uit individuele interviews – is er voor gekozen om handboeien toe te voegen aan de vaste uitrusting van de boa’s. In het voorjaar van 2023 zal er een aanvraag worden ingediend bij de minister om de uitrusting van onze boa’s (domein 1) uit te breiden met handboeien.

Er is niet gekozen voor uitbreiding met de korte wapenstok, omdat nut en noodzaak op dit moment ontbreken.

Pagina 23 van 43 Jaarverslag VTH 2022

Geconstateerde overtredingen Hieronder staat een overzicht weergegeven van het totale aantal waarnemingen, waarschuwingen en sancties door boa’s in 2021. Waarnemingen, waarschuwingen en sancties in het kader van de coronaregelgeving zijn in deze cijfers verwerkt (verbod op groepsvorming valt bijvoorbeeld onder ‘overlast openbare ruimte’ en overtreding van de 1,5 meter maatregel en de mondkapjesplicht valt onder ‘veiligheid’).

Waarnemingen, waarschuwingen en sancties door BOA’s

Aantallen

Domein 1 Afval Parkeren en Verkeer Alcohol / Drugs Horeca Overlast openbare ruimte

374 4202 13 3 578

Veiligheid Overige Fietshandhaving en Overlast Ambulante handel Domein 2 IIllegale stortingen Afvalcontainer Overgroeiend groen Milieu overlast Cameratoezicht milieupleinen (alleen boetes) Figuur 14. Boa-inzet