3 Kennisgeving vaststellen Jaarverslagen VTH 2022.pdf
Tekst van het document
Gemeente Almelo
Raadsbrief ter informatie
Postadres: Gemeente Almelo Postbus 5100 7600 GC Almelo
Aan de raad van de gemeente Almelo Bijlage 2
Doorkiesnummer 541091
Behandeld door R.B.J. Maathuis
Datum 4 april 2023
Onderwerp kennisgeving vaststellen Jaarverslagen VTH 2022
Geachte leden van de raad, Hierbij informeren wij u dat wij de jaarverslagen vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) van de fysieke leefomgeving hebben vastgesteld. Met de jaarverslagen wordt teruggekeken op de uitvoering VTH-taken in 2022. Er zijn twee verslagen opgesteld. Het jaarverslag VTH Twente 2022 gaat over de uitvoering van de milieutaken door Omgevingsdienst Twente (ODT). Het jaarverslag VTH 2022 heeft betrekking op de uitvoering van lokale taken op basis van de Wabo, APV en bijzondere wetten. In beide verslagen wordt de gerealiseerde inzet vergeleken met de geplande inzet uit de uitvoeringsprogramma’s VTH 2022. De verantwoordelijkheid voor een adequate uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving ligt voor een groot deel bij de lokale overheid en de in opdracht hiervan handelende omgevingsdienst. Als VTH-taken niet goed worden uitgevoerd, kan dat grote invloed hebben op de veiligheid en gezondheid van de leefomgeving. Door te rapporteren over de uitvoering van de voorgenomen activiteiten en het bereiken van gestelde beleidsdoelen, wordt de basis gelegd voor volgende VTH-programma’s. Waar nodig wordt op basis van de resultaten bijgestuurd. Jaarverslag VTH Twente 2022 (ODT) Het jaarverslag geeft aan dat 2022 een intensief jaar is geweest met veel ontwikkelingen.
Landelijk is het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH (IBP VTH) opgestart. Dit programma komt voort uit de aanbevelingen van het rapport ‘Om de leefomgeving’ van de commissie van Aartsen. Doel van het IBP VTH is het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en het verminderen van vermijdbare milieuschade. Omgevingsdienst Twente heeft op basis van dit programma een landelijke subsidie ontvangen, die in 2023 wordt ingezet voor verbeterde uitvoering. De ODT heeft op verzoek van de programmamanagers Omgevingswet in 2023 als pilot de Omgevingstafel Twente opgericht. De omgevingstafel wordt onder de Omgevingswet een instrument om complexere plannen en initiatieven te wegen voordat het vergunningenproces begint. Eind 2022 is een evaluatie uitgevoerd, waaruit blijkt dat het merendeel van de deelnemers tevreden is. Daarnaast blijkt uit de evaluatie dat er nog stappen te zetten zijn op het gebied van participatie en communicatie tussen de initiatiefnemers en de Omgevingstafel. De pilot wordt in 2023 voortgezet. In 2022 is gestart met het verbeteren van de Twentse VTH-samenwerking tussen alle partners in het fysieke domein. De scheiding tussen beleid, uitvoering, financiën en de rol van opdrachtgever (naar de ODT) is in de praktijk soms lastig. Ook moeten er afspraken in het kader van de Omgevingswet worden vastgelegd.
Pagina 1 van 3 Raad - 2307652 DCS - 2382226
Na een uitgebreide voorbereiding is in de zomer van 2022 besloten om met inzet van een externe partij dit traject te begeleiden. In de tweede helft van 2022 is veel inzet gepleegd. Afronding staat gepland voor april 2023. Het algemeen bestuur ODT heeft in 2022 de zogenaamde ‘out-the-box-maatregelen’-vastgesteld. Deze tijdelijke beheersmaatregelen waren nodig voor beheersing van de werkvoorraad. De doorlooptijd van sommige producten bleek te lang en er was sprake van een zodanige werkdruk dat uitval van personeel dreigde. Op onderdelen is daarom van het geldende VTH-beleid afgeweken. Vergunningen en meldingen zijn lichter getoetst. Ook is er op onderdelen afgeweken van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS). Daarbij zijn vooraf risico’s beschreven. Deze hebben zich niet voorgedaan in 2022, maar kunnen zich de komende jaren alsnog voordoen. Knelpunten rondom de werkvoorraad en de doorlopentijden zijn niet volledig opgelost. Dit komt vooral omdat de instroom in 2022 weer hoger was dan de jaren ervoor. Wel is voor sommige producten, vooral vergunningen en meldingen industrie, de doorlooptijd genormaliseerd. Dit was zonder toepassing van de maatregelen niet mogelijk geweest. De knelpunten die in 2022 niet zijn opgelost zijn vergunningen agrarisch, juridische advisering en advisering over lucht, geur, stikstof en geluid.
De ‘out-the-box-maatregelen’ krijgen in 2023 regionaal een vervolg. De inzet van de ODT voor gemeente Almelo werd beïnvloed door de ‘out-the-box-maatregelen’, vooral binnen de programma’s vergunningen en milieuspecialistische advisering. De realisatie bleek circa 10% lager dan de programmering. De geleverde inzet sluit aan op het onderzoek herijking financiering ODT (Seinstra, 3 november 2022). Er wordt financieel verrekend op basis van geleverde inzet. Jaarverslag VTH 2022 (gemeente Almelo) Uit het lokale jaarverslag blijkt dat de inzet en productie bij het verlenen van omgevingsvergunningen en het toezien op de realisatie hoger was dan voorzien. Dit ten opzichte van het VTH-programma 2022, maar ook ten opzichte van voorgaande jaren. Het is gelukt om 521 bouwaanvragen te behandelen. Vanwege de toegenomen werkvoorraad is capaciteit ingehuurd voor bouwplantoetsing en het bouwtoezicht, als aanvulling op de bestaande capaciteit. Inhuurkrachten bleken lastig te vinden vanwege krapte op de arbeidsmarkt. Ook in 2022 zijn voorbereidingen getroffen voor het werken met de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), waarbij de inzet is aangepast aan de steeds verschuivende datum van inwerkingtreding. Er is ervaring opgedaan met de Intaketafel en Omgevingstafel. Doel van deze tafels is om de (informele) vooroverlegfase te versterken.
Alhoewel vorderingen zijn gemaakt, is het beeld eind 2022 dat onze dienstverlening nog niet volledig is voorbereid op deze nieuwe wetgeving. In 2023 wordt de implementatie van de Omgevingswet en de Wkb vervolgd. In 2022 is het toezicht op illegale kamerbewoning doorontwikkeld. Uit de toezichtresultaten blijkt dat een gestructureerde en meer integrale aanpak nodig is om onwenselijke situaties verder terug te dringen. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de oprichting van een Almelose pandbrigade. Ook zijn voorbereidingen getroffen voor het toezicht op energielabel C voor kantoren. Sinds 1 januari 2023 moeten alle kantoorpanden met een gebruiksoppervlakte van 100 m2 of meer een geldig energielabel C of beter hebben. Uitgezonderd zijn alle monumentale panden en kantoorpanden die binnen twee jaar worden gesloopt, getransformeerd of onteigend. In 2022 is na inventarisatie zicht gekregen op het aantal kantoren dat onder de verplichting van energielabel C valt. De eigenaren van deze kantoren zijn aangeschreven met het verzoek om het kantoorpand te laten voorzien van een geldig energielabel en waar nodig te investeren in energiebesparende maatregelen. Nadat de coronamaatregelen in het voorjaar van 2022 werden opgeheven, kwamen er veel aanvragen voor evenementen binnen.
Het ging daarbij om veel nieuwe initiatieven van organisatoren die een evenement (groot of klein) wilden organiseren. Organisaties waren daarbij vaak gewijzigd ten opzichte van de periode voor de coronacrisis, waardoor de medewerkers bijzondere wetten van de gemeente te maken kregen met organisatoren die meer dan voorheen door het vergunningverleningsproces geleid moesten worden.
Pagina 2 van 3
Voor het voorkomen en bestrijden van ondermijning heeft de gemeente Almelo in 2022 ingezet op extra controles van horeca-inrichtingen en seksbedrijven. Dit, in combinatie met de aanpassing van de APV, heeft geleid tot veel handhavingszaken, maar ook tot ruim 20 nieuwe vergunningaanvragen. Beleidsdoelen VTH Beide jaarverslagen leggen verbinding met de beleidsdoelen. Uit het jaarverslag van de ODT blijkt dat gerichte verbeteringen zijn aangebracht voor monitoring en registratie. Dit heeft bijgedragen aan een verhoogd inzicht in de prestaties van de omgevingsdienst. Uit het lokale jaarverslag blijkt dat monitoring en registratie verbetering behoeven. Risicogericht werken is een belangrijk uitgangspunt van ons VTH-beleid. Er is een nieuwe risicoanalysetool aangeschaft. Deze dient als instrument voor ons VTH-beleid voor zowel de omgevingsdiensttaken als onze ‘thuistaken’. In 2022 is door de ODT en de gemeente gewerkt aan de inrichting van deze risicoanalysetool voor het takenpakket op basis van de Wabo. Beoogd wordt deze tool in 2023 Wabo-breed vast te stellen en in te zetten voor het uitvoeringsprogramma 2024. Verordening kwaliteit VTH Kaderstellend voor onze VTH-uitvoering zijn de kwaliteitseisen uit het Besluit omgevingsrecht en de door uw raad vastgestelde verordening Kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Dit wordt geborgd met kwaliteitscriteria, die inzichtelijk maken welke kwaliteit bij uitvoering verwacht mag worden. Het voldoen aan kwaliteitscriteria zorgt ervoor dat het bevoegd gezag in staat is kwaliteit en continuïteit te leveren. Uit het jaarverslag van de ODT blijkt dat deze organisatie voldoende robuust is op alle deskundigheidsgebieden. Op medewerkersniveau voldoet het overgrote deel aan de kwaliteitscriteria qua opleiding, ervaring en vlieguren. Uit het lokale jaarverslag blijkt dat binnen de deskundigheidsgebieden constructieve veiligheid en cultuurhistorie niet (volledig) wordt voldaan aan de frequentie-eisen. In het jaarverslag is toegelicht hoe toch voldoende kwaliteit wordt geboden.
Hoogachtend, Burgemeester en Wethouders van Almelo, de secretaris, de burgemeester,
F.W. van Ardenne
Pagina 3 van 3
A.J. Gerritsen
2022 Jaarverslag VTH Twente 2022 van de 14 gemeenten & provincie Overijssel voor de Omgevingsdienst Twente
Gemeente Almelo 20 maart 2023 DCS 2382226 INT 2382139
Begrippen- en afkortingenlijst AB
Algemeen Bestuur
AIM
Activiteitenbesluit Internet Module
APV
Algemene plaatselijke verordening
Beh
Besluit emissiearme huisvesting
BG
Bevoegd Gezag
BOA
Buitengewoon opsporingsambtenaar
Bor
Besluit omgevingsrecht
CLV
Continue Leren en Verbeteren
DSO
Digitaal Stelsel Omgevingswet
DVO
Dienstverleningsovereenkomst
EV
Externe Veiligheid
GGD
Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst
HRM
Human Resource Management
IBP
Interbestuurlijk Programma
IBT
Interbestuurlijk Toezicht
ICT
Informatie- en Communicatietechnologie
KC
Kwaliteitscriteria
KC 2.2
Kwaliteitscriteria 2.2
LHS
Landelijke Handhaving Strategie
Mba
Milieubelastende activiteit
MER
Milieueffectrapportage
MJA3/MEE
Meerjarenafspraken energie-efficiëntie
NSL
Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit
OBM
Omgevingsvergunning Beperkte Milieutoets
ODIJ
Omgevingsdienst IJsselland
ODNL
Omgevingsdienst Nederland
ODT
Omgevingsdienst Twente
OLO
Omgevingsloket Online
OOTB
Out-of-the-box maatregelen
OPF
Outputfinanciering
OTT
Omgevingstafel Twente
PAS
Programma Aanpak Stikstof
PCDA
Plan-Do-Check-Act cyclus
1
PDC
Producten- en dienstencatalogus
PHO
Portefeuillehouders overleg
PMO
Programmamanagers overleg
REV
Register Externe Veiligheid
RIEC
Regionale Informatie- en Expertisecentrum
RRGS
Risico Register Gevaarlijke Stoffen
SPUK
Specifieke Uitkering
SPUK IBP
Specifieke Uitkering Interbestuurlijk Programma VTH
SPUK THE
Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht
UVP
Uitvoeringsprogramma
VTH
Vergunningverlening, toezicht en handhaving
VUE
Versterkte uitvoering energiebesparings- en informatieplicht
Wabo
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
ZZS
Zeer zorgwekkende stoffen
2
Inhoudsopgave Begrippen- en afkortingenlijst................................................................................................ 1 1.
2.
3.
4.
5.
Inleiding ......................................................................................................................... 4 1.1.
Aanleiding ................................................................................................................................................. 4
1.2.
De Beleidscyclus (Big-8) ............................................................................................................................ 4
1.3.
Terugblik 2022 .......................................................................................................................................... 5
1.4.
Realisatie ten opzichte van planning ........................................................................................................ 6
VTH-beleidsdoelen en prioriteiten .................................................................................. 7 2.1.
Algemeen ................................................................................................................................................. 7
2.2.
Uitvoeringskwaliteit .................................................................................................................................. 8
2.3.
Dienstverlening ......................................................................................................................................... 9
2.4.
Financiën ................................................................................................................................................ 10
Evaluatie taken en werkzaamheden 2022 ..................................................................... 11 3.1
Programma Vergunningen ..................................................................................................................... 11
3.2
Programma Toezicht & Handhaving ....................................................................................................... 12
3.3
Programma Advies ................................................................................................................................. 13
3.4
Plustaken ................................................................................................................................................ 14
3.5
Externe Partners ..................................................................................................................................... 16
Projecten...................................................................................................................... 18 4.1.
Landelijke Projecten ............................................................................................................................... 18
4.2.
Regionale projecten................................................................................................................................ 18
4.3.
Lokale projecten ..................................................................................................................................... 20
Uitvoeringsorganisatie & bedrijfsvoering ...................................................................... 21
3
1.
Inleiding
Voor u ligt het jaarverslag van de Omgevingsdienst Twente (OD Twente) voor het jaar 2022. Deze rapportage geeft de resultaten weer van de werkzaamheden die gedurende het jaar 2022 zijn uitgevoerd door de OD Twente op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) en specialistische milieuadvisering namens de gemeente Almelo. Dit jaarverslag is uniform van opzet en gebaseerd op een regionaal tekstsjabloon dat door de OD Twente in samenwerking met haar partners is voorbereid. De eerste twee hoofdstukken hebben betrekking op de gehele regio Twente. De hoofdstukken 3 en 4 gaan vooral in op de inzet die door de ODT is geleverd voor de gemeente Almelo. Deze inzet heeft zowel betrekking op het VTH-takenpakket (het ‘standaardtakenpakket’) als het facultatieve milieuspecialistische takenpakket ( het ‘pluspakket’).
1.1.
Aanleiding
Jaarlijks wordt op grond van artikel 7.3 van het Besluit omgevingsrecht (Bor) een uniform VTHuitvoeringsprogramma opgesteld voor de taken die de OD Twente voor de verschillende bevoegde gezagen uitvoert. Artikel 7.7 van het Bor bepaalt dat bestuursorganen jaarlijks evalueren of de geprioriteerde activiteiten die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de gestelde doelen uit het gezamenlijke VTH beleid Twente en de Nadere uitwerking. Het Bor geeft procescriteria voor het op te stellen jaarverslag. Het format jaarverslag is uniform en geeft inzicht in de geprioriteerde activiteiten die het afgelopen jaar zijn uitgevoerd door de OD Twente. Het jaarverslag wordt vastgesteld door de burgemeester en wethouders en gedeputeerde staten en wordt bekend gemaakt aan de gemeenteraad en de provinciale staten.
1.2.
De Beleidscyclus (Big-8)
Om het Twentse VTH-beleid doorlopend te blijven ontwikkelen, wordt gewerkt vanuit een sluitende beleids- en uitvoeringscyclus: de zogenaamde ‘Big-8’. Deze Big 8 bestaat uit een bovenste regelkring en een onderste regelkring. Deze cyclus wordt nader toegelicht middels het onderstaande figuur:
Bovenste regelkring: beleidsevaluatie, keuzen, strategie en kader (vierjaarlijks).
Onderste regelkring: uitvoeringsprogramma en professionele werkwijze, uitvoering en monitoring (jaarlijks).
Het uniforme VTH-uitvoeringsprogramma Twente vormt de basis van de ‘Big 8’ en komt voort uit de doelen, prioriteitstelling en strategieën zoals opgenomen in het VTH beleid Twente, inclusief de Nadere uitwerking. Wat
4
volgt uit de programmering is de uitvoering, monitoring en evaluatie, welke worden opgenomen in het jaarverslag. Deze rapportage dient ter verantwoording voor de uitvoering van de producten en diensten die vallen onder de dienstverleningsovereenkomst (DVO). Geleverde producten en diensten worden afgezet tegen geplande diensten en producten, conform de op dat moment geldende producten- en dienstencatalogus (PDC).
1.3.
Terugblik 2022
2022 is een intensief jaar geweest met tal van ontwikkelingen. Hieronder worden de belangrijkste externe en interne ontwikkelingen opgesomd, met uitzondering van de herijking van de financiering. Hier is een aparte paragraaf aan gewijd; zie paragraaf 2.4. IBP VTH Op landelijk gebied is het Inter Bestuurlijk Programma (IBP) Versterking VTH opgestart. Dit programma is opgezet vanwege de aanbevelingen uit het rapport van de commissie van Aartsen. Het beoogde resultaat van het IBP VTH is het merkbaar verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving en het verminderen van vermijdbare milieuschade. Deelnemers aan dit programma zijn de koepelorganisatie IPO, VNG en ODNL en drie ministeries: Justitie en Veiligheid, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Infrastructuur en Waterstaat. Het IBP VTH bevat de volgende 6 pijlers: 1. Robuuste omgevingsdiensten en financiering 2. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en vervolging 3. Informatievoorziening VTH 4. Kennisinfrastructuur 5. Onafhankelijke uitvoering van toezicht en handhaving 6. Monitoring kwaliteit milieutoezicht In het najaar van 2022 is de SPUK-regeling IBP opengesteld. De Specifieke Uitkering (SPUK) is een subsidie waarmee de Omgevingsdiensten actief kunnen bijdragen aan deze 6 pijlers. OD Twente heeft de subsidie aangevraagd en deze is door het ministerie toegewezen.
Deze middelen worden vooral in 2023 ingezet voor de verbetering van de 6 pijlers. Pilot Omgevingstafel Twente In 2022 heeft de OD Twente op verzoek van de programmamanagers Omgevingswet de handschoen opgepakt om de Omgevingstafel Twente als pilot op te richten. De omgevingstafel wordt onder de Omgevingswet een instrument om complexe plannen en initiatieven te wegen voordat het vergunningenproces begint. Het is binnen Nederland een uniek project; er is nog geen regio die een dergelijke pilot heeft opgestart. Inmiddels zijn meerdere voorlichtingssessie gehouden om deze opzet toe te lichten in andere regio’s. Eind 2022 is een evaluatie uitgevoerd. Er zijn enquêtes verstuurd aan alle deelnemers, de bevoegde gezagen en ketenpartners binnen Twente. De resultaten van de evaluatie zijn besproken met de programmamanagers Omgevingswet. Gebleken is, dat het merendeel van de deelnemers tevreden is. De Omgevingstafel Twente is een mooi instrument waar initiatieven vroegtijdig besproken kunnen worden. Wel blijkt uit de evaluatie dat er nog stappen te zetten zijn op het gebied van participatie en communicatie tussen de initiatiefnemers en de Omgevingstafel. De pilot wordt in 2023 voortgezet. Verbetering samenwerking VTH Twente In 2022 is volop geïnvesteerd in de samenwerking tussen alle partners in het fysieke domein.
De scheiding tussen beleid, uitvoering, financiën en de rol van opdrachtgever (naar de OD Twente) is in de praktijk soms lastig. Daarnaast moeten er ook afspraken in het kader van de Omgevingswet worden vastgelegd. Na uitgebreide voorbereiding is in de zomer van 2022 besloten om een externe partij, Arena Consulting, in te schakelen om dit traject te begeleiden. In de tweede helft van 2022 is veel inzet gepleegd. Afronding staat gepland in april 2023. ‘Out-of-the-box’-maatregelen In 2022 zijn de zogenaamde ‘Out-of-the-box’-maatregelen vastgesteld door het Algemeen Bestuur van OD Twente. Deze tijdelijke beheersmaatregelen waren nodig voor de beheersing van de werkvoorraad. De doorlooptijden voor sommige producten bleken te lang en er was sprake van een zodanige werkdruk dat uitval
5
van personeel dreigde. Door de discussie transparant met accounthouders en bestuurders te voeren is draagvlak ontstaan om op onderdelen van het geldende VTH beleid af te wijken. Eind 2022 is geëvalueerd welke impact de ‘Out-of-the-box’-maatregelen hebben gehad. Dit is in het Algemeen Bestuur besproken. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste elementen: ▪ Het meeste rendement is gehaald door toepassing van: - Lichtere toetsing bij vergunningen en meldingen; - Afwijken van de Landelijke Handhavingstrategie (LHS); - Opstellen van een ‘stikstofmemo’ waarbij de drempel voor advies is verhoogd. ▪ Risico’s die vooraf zijn beschreven hebben zich niet voorgedaan in 2022, maar deze kunnen zich (de komende jaren) alsnog voordoen; ▪ Het probleem van werkvoorraad en doorlooptijden is nog niet voor de hele linie opgelost. Dit komt vooral omdat de instroom in 2022 nog weer hoger was dan de jaren ervoor. Wel is voor verschillende producten (vergunningen industrie, meldingen, adviezen geluid) de doorlooptijd weer in overeenstemming met de DVO. Dit was zonder de toepassing van de ‘Out-of-the-box’-maatregelen niet mogelijk geweest; ▪ Zonder ‘Out-of-the-box’-maatregelen waren de problemen veel groter geweest. De maatregelen hebben voorkomen dat medewerkers zijn uitgevallen en de doorlooptijden en werkdruk verder zou zijn opgelopen.
Er is ingestemd om de ‘Out-of-the-box’-maatregelen in 2023 een vervolg te geven. Het bestuur krijgt deze nieuwe maatregelen voorgelegd. Tot die tijd blijven de maatregelen uit 2022 van kracht. De knelpunten die niet in 2022 zijn opgelost zijn de producten: vergunningen agrarisch, adviezen juridisch en de advisering over lucht, geur, stikstof en geluid.
1.4.
Realisatie ten opzichte van planning
Deze paragraaf geeft een samenvatting van de realisatie. Nieuw is dat ook de realisatie van producten in de hele regio Twente inzichtelijk wordt gemaakt. De regionale inzet wordt in dit jaarverslag niet geanalyseerd. Ook wordt voor de gemeente Almelo een overzicht gegeven van de daadwerkelijk gerealiseerde uren ten opzichte van de inbreng. Deze besluitvorming en verrekening vindt echter plaats via de jaarrekening die aan het Algemeen Bestuur van de OD Twente wordt voorgelegd. Realisatie producten Twente 2022 Programma
UP 2022
REA
Vergunningen
2.857
5.335
Toezicht Handhaving
7.096
7.962
265
649
Advies
1.790
2.537
Project
359
30
Totaal
12.367
16.513
Realisatie producten Almelo 2022 Programma
UP 2022
REA
Vergunningen
579
508
Toezicht Handhaving
982
940
51
55
Advies
402
292
Totaal
2.014
1.795
Realisatie uren Almelo 2022 Ingebrachte uren 22.624
Uitgevoerd
Verschil
20.235
-10,6%
6
2.
VTH-beleidsdoelen en prioriteiten
Aansluitend op het hoofddoel van de Omgevingswet, draagt de OD Twente bij aan optimale bescherming en duurzame benutting ten behoeve van het bereiken en in stand houden van een gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Tijdens de uitvoering van VTH-taken voor haar partners, streeft de OD Twente als deskundig gesprekspartner en adviseur hierbij te allen tijde naar kwaliteit. De beleidsdoelen uit het VTH-beleid Twente en de Nadere uitwerking vormen de basis voor de uitvoering van VTH-taken. Deze doelen zijn onderverdeeld binnen drie thema’s: uitvoeringskwaliteit, dienstverlening en financiën. Per beleidsdoel zijn indicatoren en eventuele streefwaarden opgenomen, waarmee jaarlijks kan worden geëvalueerd of aan deze doelen wordt voldaan. Voor een sterke koppeling met het uitvoeringsprogramma 2022, wordt in dit hoofdstuk voornamelijk toelichting gegeven op de beleidsdoelen en ontwikkelingen die zijn benoemd in dit specifieke programma. Het jaarverslag blijft immers een terugblik.
2.1.
Algemeen
Monitoring en registratie Om te kunnen evalueren of geplande werkzaamheden en beleidsdoelstellingen uit het Uitvoeringsprogramma 2022 zijn gerealiseerd, is het van belang dat gegevens goed worden geregistreerd en gemonitord. Deze gegevens zijn in 2022 periodiek toegelicht met de voorjaars- en najaarsrapportage; enerzijds ten behoeve van interne sturing, anderzijds ter externe verantwoording aan individuele partners. Hiermee hebben de rapportages in 2022 bijgedragen aan verhoogd inzicht en aan een toenemend vertrouwen bij de partners van de OD Twente. Hierop is besloten om voor 2022 aan te sluiten op de vier- en acht maanden cyclus van rapportage, waarnaast maandelijks een cijfermatig overzicht wordt geleverd. Voor 2023 is er de ambitie om via de applicatie PowerBI te voorzien in realtime overzichten. Hierdoor kan er op ieder moment een overzicht worden gegenereerd. In 2022 heeft de OD Twente verbetering aangebracht in de voor- en najaar rapportage voor wat betreft de eindejaarsprognose. Dit nieuw element leidt tot inzicht gedurende het jaar over de stand van zaken bij de afronding. De eindejaarsprognose is zowel op productniveau als op tijdsinzet uitgevoerd. Anders dan voorgaande jaren is geen gebruik gemaakt van de kentallen uit de Twentse norm, maar zijn de daadwerkelijk bestede uren in beeld gebracht.
Dit omdat er binnen het traject van de herijking steeds duidelijker werd dat wordt toegewerkt naar een afrekening van daadwerkelijk gemaakt uren in plaats van het gebruik van kentallen. Kwaliteitszorg en kwaliteitsborging Het VTH-beleid Twente streeft om kwaliteit binnen drie jaar onderdeel te laten uitmaken van het DNA van de OD Twente. Zo heeft de OD Twente in 2022 deelgenomen aan een visitatieprogramma (opvolger van de landelijke collegiale toets), georganiseerd door de Omgevingsdienst Nederland (ODNL). Hierbij heeft de OD Twente deelgenomen aan de pilot visitatie aan de OD Brabant-Noord. Vanuit de commissie van Aartsen zijn er afspraken gemaakt over de kwaliteitswaarborging van de Omgevingsdiensten. Deze kwaliteitswaarborging is gebaseerd op de 6e pijler (kwaliteit). Er zijn door ODNL plannen gemaakt op het gebied van kwaliteitsborging en is er een visitatiemethodiek ontwikkeld. De visitatie is opgebouwd in 3 fasen. De eerste pilotfase is in 2022 afgerond. De komende twee jaren zal de kick-off fase starten. Omdat de Omgevingsdienst Twente vrij nieuw is, is er besloten om de ODT pas in 2024 te visiteren, zodat de organisatie tijd heeft om door te ontwikkelen. Nu visiteren geeft een vertekend beeld. Naast de visitatie worden tussentijdse collegiale toetsingen uitgevoerd ten behoeve van onderlinge kennisuitwisseling.
Kwaliteit wordt onder meer geborgd middels de Kwaliteitscriteria (KC), die voor burgers, bedrijven en overheid inzichtelijk maken welke kwaliteit verwacht mag worden bij de uitvoering van VTH-taken. De KC 2.2 vormen de basis voor de verordening kwaliteit VTH omgevingsrecht en worden geïmplementeerd in het herziene VTH-beleid Twente. De OD Twente heeft inmiddels een operationele inzetbaarheidsmonitor tot zijn beschikking, waarmee inzichtelijk wordt gemaakt of de OD Twente voldoet aan de KC 2.2, medewerkers worden ingezet op passende taken, of wordt gewerkt conform vastgestelde werkprocessen en procedures. In 2022 is een nieuwe beoordeling gemaakt. De HRM-manager heeft met de managers van het primair proces opnieuw alle medewerkers beoordeeld. Ervaringsjaren, nieuwe taken, nieuwe medewerkers, et cetera zijn verwerkt in de inzetbaarheidsmonitor. Met name bij nieuwe medewerkers met weinig ervaring, zoals trainees,
7
worden waar nodig specifieke opleidingen gepland om ze te laten voldoen aan de kwaliteitscriteria. De conclusie van de nieuwe beoordeling is dat de OD Twente als organisatie voldoende robuust is op alle thema’s. Op medewerker niveau voldoet het overgrote deel aan de kwaliteitscriteria qua opleiding, ervaring en vlieguren. Enkele nieuwe medewerkers voldoen hier nog niet aan, echter voor deze opleidingsplaatsen biedt de systematiek voldoende mogelijkheden. Zij doen geen zelfstandige werkzaamheden zonder toets van ervaren collega’s die wel voldoen aan de kwaliteitscriteria. Werkprocessen en werkprocedures In 2022 is het proces van Continu Leren & Verbeteren (CLV) ingevoerd, een manier van werken waarbij alles en iedereen in de organisatie zich richt op het creëren van waarde en het elimineren van verspillingen. De ‘klant’ staat daarbij centraal. Er wordt gewerkt aan continue verbetering van de al vastgelegde werkprocessen, werkinstructies en -afspraken om te komen tot verbetering van de doorstroom in het proces van de producten en diensten. Daarbij wordt uitgegaan van de kracht van het organiseren van de medewerkers zelf. Ideeën voor verbetering volgen het vastgestelde verbeterproces. Vanuit elk team is een aantal collega’s getraind in het werken aan verbeteringen in zogenaamde verbeterteams.
In 2022 is een verbeterproces gestart voor het aanmaken van oplevercontroles en het adviseren op een meervoudige aanvraag. Daarnaast is, als onderdeel van CLV, in 2022 een begin gemaakt met het periodiek uitvoeren van interne audits op de primaire werkprocessen. Doel is om periodiek te beoordelen of het primaire werkproces nog steeds voldoet aan de eisen en om het effect van aanpassingen sinds de laatste audit te beoordelen. Met het periodiek uitvoeren van interne audits wordt de PDCA-cyclus sluitend gemaakt. De eerste interne audit is uitgevoerd binnen het programma Toezicht en Handhaving. De bevindingen zijn vastgelegd in een auditrapportage en opgeleverd aan het management. Opvolging van verbeterpunten vindt plaats in 2023.
2.2.
Uitvoeringskwaliteit
Het VTH-beleid Twente verbindt het thema uitvoeringskwaliteit aan verschillende onderdelen, waaronder fysieke veiligheid, omgevingskwaliteit en duurzaamheid. Het onderdeel gezondheid wordt hierbij expliciet niet benoemd, aangezien de kennis over medische milieukunde grotendeels is belegd bij de GGD. Voor ieder onderdeel zullen de VTH-werkzaamheden worden omschreven die het afgelopen jaar zijn uitgevoerd. Hierbij zal een koppeling worden gemaakt met het UVP 2022 en het VTH-beleid Twente. Waar mogelijk, zal nadere toelichting worden gegeven op relevante VTH-beleidsdoelen binnen het thema uitvoeringskwaliteit. ▪
Fysieke veiligheid: het borgen van veiligheid in de breedste zin van het woord, waaronder milieu gerelateerde veiligheid. Waar mogelijk wordt ruimte geboden voor eigen verantwoordelijkheid. Gebeurt dit niet, dan wordt handhavend opgetreden.
In het Uitvoeringsprogramma 2022 heeft het thema fysieke veiligheid wederom veel aandacht gekregen. De meest risicovolle bedrijven zijn gecontroleerd. Ook is, zoals gebruikelijk, in heel Twente de controle van vuurwerkopslagen en vuurwerkverkooppunten projectmatig aangepakt. Deze aanpak leidt tot een beter naleefgedrag waarbij de fysieke veiligheid is gewaarborgd. Daarnaast is bij de toepassing van de out-of-the-boxmaatregelen rekening gehouden met het aspect fysieke veiligheid. Overtredingen waarbij de veiligheid in het geding was krijgen prioriteit boven overige overtredingen. ▪
Omgevingskwaliteit: de belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde van de leefomgeving. Hierbij wordt welstand geborgd, terwijl hinder, overlast en ergernissen worden voorkomen of tegengegaan.
De omgevingskwaliteit wordt onder meer verbeterd door het verbeteren van de datakwaliteit. In 2022 is de stap gemaakt om het naleefgedrag beter vast te gaan leggen. De hercontroles zijn gescheiden van controles vanwege een dwangsom. Hierdoor kan op termijn het naleefgedrag nauwkeuriger worden geanalyseerd. Niet alleen het aantal hercontroles, maar ook het aantal hercontroles dat leidt tot een (vooraankondiging) last onder dwangsom. Daarnaast is de klachtanalyse verder uitgebreid.
8
Energie en Duurzaamheid: Met de VUE3 (versterkte uitvoering energiebesparing en informatieplicht) is extra budget beschikbaar gesteld voor 2022 en 2023 om energiebesparingstaken voor gemeenten uit te voeren. Deze taken worden door een externe partij binnen de Twentse gemeenten uitgevoerd. In 2022 is het ‘Projectplan energiebesparing 2022-2023' vastgesteld door het overgrote deel van de partners van de OD Twente. Eind 2022 is het grootste deel van de mandaten ook door de partners aan de OD Twente verstrekt. In 2023 wordt gestart met de uitvoering van het ‘Projectplan energiebesparing 2022-2023'. Evenals het VUE, worden ook de provinciale subsidies voor extra energietoezicht gecontinueerd middels het ‘Projectplan energiebesparing 2022-2023’. In 2022 zijn met name voorbereidende werkzaamheden verricht. Het afgeven van mandaten door bevoegd gezagen aan de OD Twente heeft vrij lang geduurd. Inmiddels is op een enkel mandaat alles binnen en is op basis van de beschikbare middelen de inzet voor het komend jaar bestemd. Omdat het een tweejarig project betreft zal deze achterstand in 2023 worden ingelopen. De OD Twente zal hierop monitoren en sturen dat de geplande taken worden uitgevoerd. Ten slotte is In 2022 is een aanvraag gedaan voor de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (hierna SPUK THE).
Deze aanvraag is goedgekeurd, waardoor de OD Twente tot en met 2026 middelen ter beschikking krijgt om additionele taken uit te voeren op het gebied van energietoezicht. Deze taken vallen buiten de rest van de begroting en zijn dus additioneel.
2.3. Dienstverlening In 2022 heeft de OD Twente voorgesorteerd op de komst van de Omgevingswet door haar dienstverlening verder door te ontwikkelen. Hierbij is gewerkt aan het opstellen van omgevingstafels, waarbij de OD Twente in samenwerking met ketenpartners bepaalde initiatieven integraal afweegt. De dienstverlening voor sommige producten stond wel onder druk door de hoge werkvoorraad (out-of-the-box maatregelen). Er is gewerkt aan het creëren van een ‘level playing field’ in Twente, volgens de dienstverleningsprincipes van de Omgevingswet. Deze principes vormen de richtlijnen van gewenste klantbeleving en dragen bij aan het borgen van kwaliteit:
Klanttevredenheidsonderzoek Centraal in dienstverlening onder de Omgevingswet staat de omslag van systeemdenken naar klantgericht denken. Oftewel, stel de behoefte van de klant centraal en richt je dienstverlening hierop in. Klanttevredenheid is een belangrijke indicator voor het meten van de kwaliteit van dienstverlening. Om deze reden is klanttevredenheid ook opgenomen als beleidsdoel in het Twents VTH-beleid en de Nadere uitwerking. De klant is in dit geval de ontvanger van een product van de OD Twente. Klanttevredenheid is een belangrijke indicator voor het meten van de kwaliteit van dienstverlening. Om die reden is klanttevredenheid ook opgenomen als één van de beleidsdoelen in het Twents VTH-beleid en de nadere uitwerking. In 2022 heeft de OD Twente het klanttevredenheidsonderzoek doorontwikkeld. Het klanttevredenheidsonderzoek is uitgebreid naar meer producten. Het resultaat van het onderzoek wordt tevens gebruikt als input voor de in 2022 gestarte interne-audits. Het resultaat over 2022 staat hieronder schematisch weergegeven. Hoewel de respons laag lijkt, is dit wel in lijn met de respons die wordt gezien bij andere omgevingsdiensten.
9
Wij zien dat ontevredenheid zich richt op landelijke regels, zoals stikstof, landelijke voorzieningen (OLO en AIM), maar ook dat wij aandacht moeten blijven houden voor een goede communicatie met onze ‘klanten’. Het meten van klanttevredenheid blijft in de toekomst een belangrijke graadmeter voor de dienstverlening van de OD Twente en wordt in afwijking van het VTH-beleid Twente niet driejaarlijks, maar doorlopend uitgevoerd.
2.4. Financiën Het jaar 2022 is een belangrijk geweest rondom het onderwerp financiën. Het intensieve traject rondom de herijking van de financiering is afgesloten met het vaststellen van de kadernota in het Algemeen Bestuur van 1 december 2022. Hiermee is een solide basis gelegd voor een goed functionerende OD Twente. Deze uitgangspunten van de herijking worden in de begroting 2024 vastgelegd. Het traject is breed gedragen door zowel bestuurders, accounthouders, beleidsbepalers en financials van de deelnemers. Een belangrijke uitkomst is dat we gaan afrekenen op basis van daadwerkelijk gemaakte uren in plaats van het werken op basis van kentallen. Ook wordt de norm van productieve uren verlaagd naar 1360 uren.
10
3. Evaluatie taken en werkzaamheden 2022 Dit hoofdstuk geeft inzicht in de door de OD Twente uitgevoerde taken en werkzaamheden in het afgelopen jaar binnen de programma’s vergunningverlening, toezicht en handhaving en advies voor de gemeente Almelo.
3.1
Programma Vergunningen
Voor het taakveld vergunningen wordt de vergunningenstrategie gehanteerd. Deze is opgenomen in het uniforme VTH beleid Twente en de Nadere uitwerking. Deze strategie biedt de algemene kaders en uitgangspunten voor vergunningverlening en de verschillende keuzemomenten hierin. In onderstaande tabel zijn zowel de geplande als het aantal behandelde producten beschreven. Opgemerkt wordt dat het aantal geplande producten (verwachte vraag) een inschatting betrof die is gebaseerd op de aantallen van voorgaande jaren en de ontwikkelingen en trends die reeds bekend zijn. Op voorhand is niet goed te bepalen hoeveel van ieder type vergunningaanvragen / meldingen wordt ingediend. Er is sprake van vraaggerichte dienstverlening. VERGUNNINGEN GEMEENTE ALMELO 2022
A1.01
Vooroverleg
15
14
Werkvoorraad 9
A1.02
Melding activiteiten (besluit)
180
152
27
A1.03
Omgevingsvergunning regulier
9
7
13
A1.04
Omgevingsvergunning uitgebreid
20
15
12
A1.05
Toets actualisatie vergunningen
10
10
0
A1.06
(Gedeeltelijk) intrekken omgevingsvergunning
4
5
3
A1.07
MER procedure
0
0
1
A1.08
(Vormvrije) MER beoordeling
4
2
4
A1.09
Maatwerkvoorschriften
20
8
8
A1.10
Bodem melding
100
107
0
A1.11
Bodembeschikking
17
14
2
A1.12
Melding sloop / asbest
200
171
2
A1.13
Milieuadvies omgevingsvergunning
0
2
4
A1.14
Voorbereiden beschikking hogere grenswaarde
0
0
1
A1.15
Ontheffing APV
0
1
0
579
508
86
PDC
OMSCHRIJVING
Totaal
UP 2022
REA
De behandeling van het aantallen meldingen en omgevingsvergunningen uitgebreid blijven in totaliteit enigszins achter bij de raming. Het grootste verschil is zichtbaar bij de behandeling van meldingen Activiteitenbesluit. Het
11
aantal ingediende meldingen voor asbestverwijdering wijkt af van de raming. Er is een naar 2023 overlopende werkvoorraad van overwegend meldingen Activiteitenbesluit en vergunningaanvragen regulier en uitgebreid. In lijn met het vastgestelde VTH-beleid en de programmering is uitvoering gegeven aan het toetsen van vergunningen op actualiteit. De ‘out-of-the-box’-maatregelen hebben voorzien in de beheersbaarheid van de werkvoorraad en werkdruk voor een aantal producten binnen de programma’s vergunningverlening en advies. De beheersmaatregelen hebben op onderdelen vruchten afgeworpen. Industriële vergunningprocedures zijn grotendeels weer onder controle. Agrarische vergunningverlening wordt ondanks de maatregelen nog sterk beïnvloed door de stikstofproblematiek, evenals bijbehorende stikstofadviezen.
3.2
Programma Toezicht & Handhaving
Voor toezicht en handhaving zijn al geruime tijd strategieën in gebruik. Deze zijn opgenomen in het VTH beleid Twente en de Nadere uitwerking. Door toezicht te houden wordt gecontroleerd of wordt voldaan aan wet- en regelgeving en de vergunningvoorschriften worden nageleefd. Voor de toezichthouders die de controle uitvoeren maakt de toezichtstrategie duidelijk hoe zij hun werk moeten uitvoeren. Ook geeft het inzicht in de verschillende soorten controles. Om vervolgens, indien nodig, een goede uitvoering te geven aan handhaving, wordt aangesloten bij de Landelijke handhavingstrategie (LHS). TOEZICHT & HANDHAVING GEMEENTE ALMELO 2022
A2.01
Opleveringscontrole
45
3
Werkvoorraad 0
A2.02
Periodieke controle
424
398
n.v.t.
A2.03
Hercontrole
162
119
85
A2.04
Aspectcontrole
50
73
n.v.t.
A2.05
Administratieve controle
25
19
n.v.t.
A2.06
Administratieve audit
0
0
0
A2.07
Vrije Veld Toezicht / Gevelcontrole
0
10
1
A2.08
Klacht / melding
105
107
13
A2.09
Bodem toezicht
101
134
10
A2.10
Toezicht sloop / asbest
70
62
0
A2.11
Toezicht bouwen
0
0
0
A2.12
Handhavingscontrole
0
15
9
982
940
566
PDC
OMSCHRIJVING
Totaal
UP 2022
REA
12
A3.01
Handhavingsverzoek
5
7
3
A3.02
Handhavingstraject
39
25
35
A3.03
(BOA) Strafrechtelijk onderzoek
7
23
3
Totaal
51
55
41
Het programma Toezicht en Handhaving is grotendeels conform planning uitgevoerd. Belangrijk onderdeel is het aantal uitgevoerde periodieke controles. Het aantal hercontroles bleef enigszins achter ten opzichte van de planning. Het aantal afgeronde handhavingstrajecten bleek lager dan geraamd. Wel is sprake van een fors aantal lopende handhavingstrajecten. Dit correspondeert met het regionale beeld. Bij de voorbereiding van het uitvoeringsprogramma 2023 is hier rekening mee gehouden. Het toezicht op asbestverwijdering wordt uitgevoerd op basis van een risico-inschatting. Indien in een gemeente relatief veel uitvoering plaatsvindt door bedrijven met een lagere risico-inschatting kan het toezicht lager uitvallen dan geprognosticeerd. Het cluster BOA is in 2022 versterkt. Dit heeft geleid tot een stijging in het aantal afgeronde strafrechtelijke onderzoeken. Klachtenanalyse De afgelopen jaren is een sterke toename geconstateerd in het aantal klachtmeldingen dat door de OD Twente wordt behandeld. In het VTH-programma van 2022 is hier rekening mee gehouden. Er is uitgegaan van de behandeling van 100 klachten. Eind 2022 bleken 110 klachten te zijn ingediend. Om deze klachten beter te kunnen duiden, is per partner een klachtenanalyse uitgevoerd. Onderstaande tabel geeft inzicht gegeven in de omvang, oorsprong en aard van alle klachten die in 2022 vanuit gemeente Almelo zijn ontvangen.
Onderstaande cijfers zijn op basis van binnengekomen klachten, hierdoor is er een klein verschil in aantallen tussen onderstaande tabel en de cijfers uit de applicatie Power BI. Tevens zijn de locatie(s) waar veel klachten zijn gemeld uitgesplitst.
Klachtenanalyse gemeente Almelo Aantal klachten (exclusief meervoudig) Aantal klachten (inclusief meervoudig) 107 110 Afval Asbest Bodem Geluid Licht Lucht Overig 1
4
0
78
2
23
2
Toelichting: Het overgrote deel van klachten binnen Almelo hadden in 2022 betrekking op geluid (73%). Er is tevens een aanzienlijke hoeveelheid klachten binnengekomen met betrekking tot lucht (22%). Hiervan had het merendeel van deze klachten betrekking op geuroverlast. Locaties Toelichting: De klachten in Almelo zijn afgelopen jaar relatief evenredig over de gemeente verspreid geweest. De locatie met de meeste klachten betreft een vleesproducent, die verantwoordelijk was voor 11% van het totaal aantal klachten. Dit betreft voornamelijk geurklachten. Tevens is een rubber- en kunststofproducent verantwoordelijk voor een relatief groot aandeel van de totale klachten (8%). Deze klachten zijn voornamelijk gerelateerd aan geluidshinder.
3.3 Programma Advies Naast producten op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving, zijn er ook specialistische adviesproducten. Deze producten zijn hieronder opgenomen. Er wordt aangesloten bij de producten uit de Twentse Norm (PDC).
13
ADVISERING GEMEENTE ALMELO 2022 PDC
OMSCHRIJVING
UP 2022
Werkvoorraad
REA
A4.01
Voorlopige voorziening
0
0
0
A4.02
Bezwaar
5
2
5
A4.03
Beroep
0
1
0
A4.04
Advies bij juridische procedures
0
3
1
A4.05
Advies bodem
107
84
18
A4.06
Advies externe veiligheid
35
5
9
A4.07
Advies milieuzonering
5
0
0
A4.08
Advies geluid
80
60
19
A4.09
Advies luchtkwaliteit (lucht en geur)
20
9
11
A4.10
Milieuadvies ruimtelijke ordening
0
2
2
A4.11
Advies beleidsontwikkeling milieu
0
0
0
A4.12
Advies algemeen
100
36
12
A4.13
Informatieverstrekking
50
7
1
A4.14
Advies Flora en Fauna
0
33
3
A4.15
Advies energie en duurzaamheid
0
0
0
A4.16
Integraal Omgevingsadvies
0
0
0
A4.17
Advies asbestinventarisatierapport
0
50
4
402
292
85
Totaal
Het aantal milieuspecialistische adviezen bleef achter bij de programmering. Specifiek bij de advisering over externe veiligheid, geluid en luchtkwaliteit. Ook bleef het aantal algemene adviezen achter bij de programmering en werd minder vaak informatie verstrekt dan verwacht. Voor de uitvoering van het plustakenpakket is een verbeterprogramma in uitvoering. De volgende paragraaf gaat hier op in.
3.4 Plustaken In 2022 is een traject voor verbetering van de plustaken opgestart. Met behulp van een extern bureau is een analyse gemaakt van de knelpunten. Op basis hiervan zijn interventies opgesteld die door beide organisaties worden opgevolgd. Een aantal van de interventies is inmiddels opgepakt en/of afgerond. Hierbij is de samenwerking op onderdelen verbeterd. Hieronder zijn de interventies en de stand van zaken weergegeven.
14
Nr. 1
Interventie De afspraak is dat de najaarsrapportage 2022 fungeert als voorbereiding i.c. start voor het Uitvoeringsprogramma 2023. In deze najaarsrapportage 2022 vindt beschouwing en waar nodig concretisering van het Uitvoeringsprogramma 2022 plaats, zodat verantwoording over 2022 verbeterd.
Stand van zaken Afgerond.
2
Het voorstel is om in het najaar van 2022 bij iedere relevant Almeloos organisatieonderdeel een sessie te organiseren waarbij naast het ´zendingswerk´ over PDC, ook de voorgestelde opdrachtgever-opdrachtnemer samenwerking wordt toegelicht.
Plannen in voorjaar 2023; actie gemeente Almelo.
3
Het voorstel is het voortzetten van de Stuurgroep in 2023 i.c. periodiek overleg tussen OD-directeur en hoofden Uitvoering Fysiek en KCC om afstemming en sturing te geven aan gewenste ontwikkeling.
Plannen in voorjaar 2023; actie ODT.
4
Kennis over elkaars processen en werkwijze vergoten met vaste ODT-aanspreekpunten op thema´s, met periodiek werkoverleg per thema, ODT-deelname aan Almelose (RO-)planoverleggen en centraal ODTaanspreekpunt voor Almelo (accountmanager-plus).
Vaste aanspreekpunten op specialismen zijn benoemd. Structureel overleg met opdrachtgever plustaken ook.
5
Invulling van proactieve rol door de ODT.
Aparte accountmanager voor plustaken is bij de ODT benoemd. Kennisuitwisseling komt steeds meer op gang en de pro-actieve rol wordt op onderdelen gepakt. Blijvend aandachtspunt voor 2023.
6
Het voorstel is om 3 hoofdprocessen (beleidsvoorbereiding, advisering fysieke & ruimtelijke projecten en plannen, en thematische advisering in het kader van procedures) te onderscheiden en deze in samenwerking nader uitwerken en beschrijven.
Moet opgestart worden in 2023. Actie ODT.
7
Het voorstel is een Uitvoeringsprogramma 2023 ‘nieuwe stijl’ waarbij sprake is van onderscheid standaard- en plustaken, koppeling aan PDC en beschrijven van ontwikkelingen en implicaties op alle milieuthema´s. De najaarsrapportage 2022 fungeert als voorbereiding i.c. start voor het UVP 2023. De najaarsrapportage 2022 bevat waar nodig concretisering van het UVP 2022 plaats zodat de verantwoording over 2022 wordt verbeterd.
Afgerond. Er is een apart milieuprogramma voor het plustakenpakket opgesteld, naast het VTH-programma voor de standaardtaken.
8
Het voorstel is Power BI als tool in te zetten voor de benodigde managementinformatie. Almelo en ODT maken afspraken over de (benodigde en op te leveren) functionaliteiten van Power BI en welke ODTondersteuning wordt geleverd in het gebruik ervan.
Toegang tot PowerBI wordt gerealiseerd. Actie afgerond.
Naast de inspanningen op de verbeteringen van de plustaken zijn ook verschillende projecten uitgevoerd ten behoeve van de plustaken. Deze projecten worden hieronder benoemd.
15
3.5
Nr. 1
Project Specialistische bodemprojecten – onder het maaiveld
Stand van zaken Dit project is in de afrondende fase.
2
Bodembeheergegevens – invoer BIS
De OD Twente is goed bij met het invoeren van de bodemdossiers.
3
Fytoremediatie
We zijn nu van de uitvoeringsfase naar de monitoringsfase overgegaan voor in totaal 3 jaren. Er wordt periodiek gemeten om te kijken of het systeem doet waarvoor het bedoeld is. We (mijn opvolger) gaan intussen het ontwerp verfijnen/verbeteren naar aanleiding van de aanlegfase en de leerpunten met als doel het inzetten van het systeem op meerderen plaatsen in Almelo.
4
Bodembeleid Almelo (visie bodem en ondergrond/nota bodembeheer/kaarten)
Er zijn voorbereidende werkzaamheden verricht, ook in afstemming met de regio Twente. Voorzetting in 2023.
5
Uitvoeren onderzoeken Almelo
6
Ad hoc adviesvragen Almelo
Dit zijn de ‘going concern’ zaken binnen Almelo die op productniveau worden afgerond.
7
Flora en Fauna
Externe Partners
Bij de uitvoering van VTH-taken werkt de OD Twente regelmatig samen met externe partners, waaronder de Veiligheidsregio Twente, Waterschap Vechtstromen, Waterschap Drents Overijsselse Delta en voor een gering deel Waterschap Rijn en IJssel. Deze samenwerking is gebaseerd op wettelijke taken en wenselijke taken. Eventuele ‘wenselijke taken’ worden vastgelegd in werkafspraken tussen de OD Twente en de waterschappen/Veiligheidsregio Twente. Hiervan wordt het bevoegd gezag in kennis gesteld, evenals voor afspraken en/of prioriteiten in het kader van toezicht en handhaving en het gezamenlijk uitvoeren van projecten. Samenwerking Veiligheidsregio De OD Twente heeft een structurele samenwerking met de Veiligheidsregio Twente. Er vindt periodiek overleg plaats op verschillende niveaus, van directieniveau tot casusniveau. De samenwerking is vastgelegd in een DVO, maar is in de praktijk vooral pragmatisch. Medewerkers weten elkaar snel te vinden en er wordt periodiek bij elkaar op kantoor gewerkt om een makkelijk aanspreekpunt te zijn. Er zijn geen concrete gezamenlijke controles uitgevoerd over 2022. Samenwerking Omgevingsdiensten en Waterschappen In 2022 hebben de Waterschappen en Omgevingsdiensten uit de provincies Groningen, Drenthe en Overijssel samengewerkt op een aantal projecten.
De doelstelling van de samenwerking is om op een laagdrempelige manier en op basis van vrijwilligheid elkaar te versterken. Gezocht wordt naar een combinatie van kennis en uitvoeringsprojecten. In 2022 hebben we het volgende bereikt: Er zijn twee kennisprojecten geweest. Ten eerste is er een project om onze handhavingsstrategieën af te stemmen om de Omgevingswet. Tussen de organisaties wordt kennis gedeeld en een basis gelegd die later in de eigen dienst of organisatie vastgesteld kan worden. Hierbij is het leerzaam om elkaars invalshoeken te kennen en (uitzoek)werk te verdelen. Het tweede kennisproject is ZZS. Binnen Overijssel investeert de provincie stevig op dit thema. De resultaten worden gevolgd en na afloop gedeeld tussen de organisaties.
16
Verder is er een project rondom vetproblematiek in voorbereiding. De opzet is om gezamenlijke controles uit te voeren tussen OD’s en waterschappen waarbij toezichthouders kennis uitwisselen en elkaar leren kennen. Het project wasplaatsen is begin 2022 afgerond met een gezamenlijk locatiebezoek waarbij circa 20 toezichthouders geïnformeerd zijn over de uitkomsten en leerpunten van het project. Dit is door de deelnemers als nuttig ervaren. Voor 2023 zullen de kennisprojecten doorlopen, daarnaast zal het project vetproblematiek in uitvoering gaan en wordt een project co-vergisters opgestart. Ketensamenwerking Omgevingswet De OD Twente maakt onderdeel uit van het programmamanagers-overleg (PMO) Omgevingswet. Binnen dit PMO werken alle ketenpartners samen aan de invoering van de Omgevingswet. Alle Twente gemeenten, de provincie, het waterschap, de Veiligheidsregio en de GGD zijn vaste deelnemers. Daarnaast sluiten naar behoefte ook partijen als Het Oversticht en Rijkswaterstaat aan. Gezamenlijk maken we afspraken over ketensamenwerking bij initiatieven en testen we het nieuwe DSO.
17
4. Projecten In dit hoofdstuk wordt een overzicht verschaft van de projecten die in het afgelopen jaar zijn uitgevoerd of waaraan is deelgenomen.
4.1. Landelijke Projecten Project Omgevingswet
Status Vervolg in 2022
Rol OD Twente OD Twente: faciliterend in ketensamenwerking en kennisdeling
Stand van zaken 2022 75% implementatie gereed
De OD Twente heeft zich verder voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. Er is actief geparticipeerd in het regionale overleg van programmamanagers Omgevingswet (PMO). In 2022 zijn in concept werkafspraken gemaakt tussen de bevoegd gezagen en ketenpartners. Ook is veelvuldig getest om de werkafspraken en ICT systemen te testen. Externe Veiligheid Er is uitvoering gegeven aan het landelijke programma externe veiligheid (EV): Kennisinfrastructuur Omgevingsveiligheid. Naast deze kennisdeling is ook gewerkt aan de overgang van het RRGS (Risico Register Gevaarlijke Stoffen) naar de REV (Register Externe Veiligheid). De werkzaamheden bestonden in 2022 uit het testen van de migratie van het RRGS naar de REV, het testen van de nieuwe invoermodule en het onderzoeken van mogelijkheden om het REV geautomatiseerd te vullen via ons VTH-systeem. Dit laatst heeft de voorkeur omdat dan data eenmalig vastgelegd en meervoudig gebruikt kan worden. SPUK IBP In 2022 is er door de OD Twente een aanvraag ingediend voor de ‘Specifieke Uitkering interbestuurlijk programma VTH’ (hierna SPUK IBP). Deze aanvraag is bijna volledig goedgekeurd. Door middel van deze aanvraag kan de OD Twente op het gebied van onder andere datagericht werken en kennisontwikkeling versneld stappen maken. In 2022 is met de uitvoering van de SPUK IBP begonnen. Dit zal doorlopen tot eind 2023.
4.2. Regionale projecten Project Energie en Duurzaamheid
Status
Luchtwassers
Vervolg in 2023
Rol OD Twente
Stand van zaken 2022
Vervolg in 2023
OD Twente: projectleiding en leveren capaciteit Op 10 december 2021 is in de algemene bestuursvergadering (verder AB) van de Omgevingsdienst Twente ingestemd met de beslisnota subsidie intensiveren energietoezicht. Medio februari 2022 kwam een drietal gemeenten terug op het genomen AB besluit van 10 december. Hieraan ten grondslag lag een verrekening tussen gemeenten en de omgevingsdienst. Tevens heeft het tot oktober 2022 geduurd voordat de benodigde machtigingen vanuit de gemeenten zijn ontvangen door de omgevingsdienst. Dit heeft ertoe geleid dat de subsidie vlak voor de kerst 2022 is toegekend aan de gemeenten. Op één gemeente na hebben alle gemeenten zich geconformeerd aan het genomen AB besluit. Door het ontbreken van de financiële dekking heeft de Omgevingsdienst de uitvoering van het projectplan verschoven naar 2023. De Omgevingsdienst is voornemens om de geplande energiebesparingscontroles in zijn geheel in 2023 uit te voeren. In januari 2023 is gestart met een vijftal toezichthouders die uitvoering geven aan deze opgave. Tijdens de reguliere momenten zullen wij hierover rapporteren. OD Twente: projectleiding en levering capaciteit
Deel van de bedrijven gecontroleerd in 2022
Toelichting: Uit onderzoek is gebleken dat een groot deel van luchtwassers niet goed functioneert. Hierop is in 2019 een Overijssel breed project opgesteld tussen de Provincie Overijssel en de Omgevingsdiensten IJsselland en Twente om te kijken naar de provinciale ammoniakemissie en of de werking van bestaande luchtwassers is verbeterd ten opzichte van het eerdere onderzoek. Het doel is om binnen de regio Twente alle bekende luchtwassers elektronisch te monitoren op geleidbaarheid, zuurgraad en draaitijd middels administratieve controles. Na deze controles worden veehouderijbedrijven ingedeeld in drie klassen die bepalen of verdere vervolgstappen nodig zijn. Naast administratieve controles, omvat het project tevens een informatieve functie richting belanghebbenden.
18
In 2022 zijn er voor het project luchtwassers minder zaken opgepakt dan in 2021 dit vanwege onderbezetting bij agrarische toezichthouders. In 2022 is er begonnen met het behandelen van de openstaande zaken, op basis van de zwaarte van de overtredingen worden zaken met urgentie opgepakt. In 2022 waren er 60 zaken die open stonden. Zaken zijn te lang blijven liggen waardoor juridische stappen niet meer mogelijk zijn. Deze zijn in geseponeerd en handhaving van deze zaken is dus stop gezet. Deze zaken worden opnieuw opgebouwd. De urgente zaken op gebied van luchtwassers zijn wel opgepakt. Voor deze urgente zaken is er een toezichthouder ingehuurd die deze zaken behandeld. Er zijn 10 zaken afgehandeld en 20 zaken waarbij het proces in gang is gezet. Er staan nog 30 zaken die open staan maar niet ingepland kunnen worden wegens ondercapaciteit. Daarnaast zijn er enkele controles agrarisch klasse 3 geweest waar luchtwassers ook in zijn meegenomen. Hier zijn geen losse zaken voor aangemaakt maar maken onderdeel uit van een grotere controle.
Stoppersregeling
Vervolg in 2023
OD Twente: projectleiding en levering capaciteit
Nadert afronding
Toelichting: Vanuit het bestand van de 474 locaties die mee hebben gedaan aan de stoppersregeling op grond van het Actieplan Ammoniak Veehouderij zijn tot nu toe 70 omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) ambtshalve ingetrokken voor varkens en/of pluimvee. Volgens de planning zullen ongeveer 117 OBM’s in de loop van 2023 ingetrokken worden daarnaast zijn er een paar locaties die verder dossieronderzoek eisen of waar een controle door Toezicht en Handhaving uitgevoerd moet worden. De overige locaties zijn voor wat betreft de stoppersregeling afgerond.
Saneringsregeling ODT voert projectleiding. Risicoanalyse
Vervolg in 2022
OD Twente: levering capaciteit voor uitvoering
Nadert afronding
Toelichting: Na vrijgave van de provincie brede risicoanalyse eind 2022, is hieraan verder gewerkt door beide Omgevingsdiensten in Overijssel. De doelstelling is nog altijd om de opgeleverde risicoanalyse in gebruik te nemen. Vanwege technische complexiteit is dit project niet in 2022 afgerond. Inmiddels is de techniek voor het beheer grotendeels opgelost. Afronding van het project staat samen met de OD IJsselland gepland voor juli 2023, waarna het als basis gaat dienen voor de planning van de komende jaren. VTH beleid
OD Twente: levering capaciteit VTH beleid vastgesteld voor uitvoering Toelichting: In oktober 2022 is door het PHO het nieuwe Twente VTH Beleid inclusief Nadere uitwerking vrijgegeven. Het nieuwe VTH-beleid is gericht op de Omgevingswet, waarbij de OD Twente een inhoudelijke bijdrage heeft geleverd. Het beleid is door de VTH kerngroep begeleid naar het PHO, waarna de individuele colleges dit uniforme Twentebrede VTHbeleid kunnen vaststellen. Ketentoezicht Projectleiding en coördinatie ODT. Uitvoering OD Rivierenland. In 2022 zijn de eerste stappen gezet voor de ketenaanpak bij E-waste, dierlijke bijproducten en verontreinigde grond. In 2023 worden gerichte interventies uitgevoerd op bedrijven in de keten metaalrecycling. De tactische analyse daarvoor is in 2022 afgerond. Daarnaast blijft er aandacht voor de keten co-vergisting en E-waste. Beleidsontwikkeling stikstof De ontwikkelingen op het gebied van beleidsontwikkeling zijn gevolgd. Dit heeft geleid tot enkele aanpassingen van de interne werkwijze van de OD Twente. Ook hebben we eind 2022 een nieuw memo verstuurd met daarin richtlijnen/vuistregels rondom de Aerius-berekeningen. De strekking hiervan is dat minder berekeningen voor toetsing bij de OD Twente worden neergelegd, dit helpt om de werkvoorraad te beheersen.
19
4.3. Lokale projecten Project NSL Monitoring
Status Jaarlijks invoermoment
Rol OD Twente OD Twente: projectleiding en levering capaciteit
Stand van zaken 2022 Project niet gedaan in 2022
Toelichting: In het kader van de OOTB maatregelen is besloten om hier geen prioriteit aan te geven in 2022.
20
5.
Uitvoeringsorganisatie & bedrijfsvoering
De artikelen 7.4 tot en met 7.7 van het Bor beschrijven een aantal elementen waaraan de OD Twente, zijnde de uitvoeringsorganisatie met bedrijfsvoering, moet voldoen ten aanzien van haar organisatie, borging van middelen, monitoring en rapportage. De uitvoeringsorganisatie dient zodanig ingericht te zijn dat een goede uitvoering van het VTH-beleid, inclusief de nadere uitwerking en programma gewaarborgd is. Per element is aangegeven hoe hier uitvoering aan wordt gegeven. Artikel Omschrijving 7.4 Uitvoeringsorganisatie