3.1 Notulen raadsvergadering 10 november 2020 (getekend).pdf

Maar we komen er samen hopelijk wel uit. Dat zullen we in de loop van de vergadering wel merken. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Voorzitter! Wat ik mis in de beantwoording van de heer R 2006419

Hammink is wat wel in de bijdrage staat met betrekking tot Huttenland, namelijk dat men voorstelt om kinderen uit gezinnen díe wat financieel draagkrachtiger zijn dan de minima, om die wel te laten betalen. Zou je niet tot een systeem kunnen komen waarbij het, ook vanuit solidariteit, kostendekkend gemaakt zou kunnen worden, zonder die bijdrage van de gemeente? De heer HAMMINK (Lokaal Almelo Samen): Daar kan ik kort in zijn, daar zijn we het volledig over eens. De VOORZITTER: We ronden hiermee de bijdrage van de Lokaal Almelo Samen-fractie af. Ik ben erop gewezen om aandacht bij u te vragen voor het indienen van eventuele amendementen of moties. Ze moeten wel ingediend worden. Ze circuleren al wel, maar voor de griffie en de voorzitter is het bepalend dat u ze ook indient tijdens de vergadering. Dan worden ze genummerd en in iBabs geformaliseerd. Dat vergemakkelijkt ook het werk dat we als voorzitter en griffier met de raadsvergadering hebben. Ik vervolg de sprekersvolgorde graag met de heer Teeuw die namens de Christenunie de algemene beschouwing zal leveren. De heer TEEUW (Christenunie): Voorzitter! Ook wij hebben volgens de regels die we hier met elkaar hebben afgesproken, onze schriftelijke bijdrage keurig in vierkantjes ingeleverd. Wij gaan ervanuit dat het college daarop reageert en andere fracties zijn ook uitgenodigd om te reageren.

Het is jammer dat de heer Stóteler de zaal verlaten heeft. Hier in deze bijdrage wil ik vooral op visie ingaan, dus op hoofdlijnen schetsen. We hebben de laatste tijd nagedacht over wat onze visie is op de stad. Wat willen we als stad zijn? "Stad in balans" wordt steeds geroepen bij de Woonvisie. Maar wat is dat dan? Daarmee is de belangrijkste conclusie die wij over willen brengen dat Almelo geen groot dorp is. Feitelijk haal ik daarmee de heer Van Heek aan, die dat in 2014 naar voren heeft gebracht. Almelo moet geen groot dorp willen zijn. Almelo is een stad, een creatieve stad. Dat verwijst weer naar de boeken van Richard Florida. Wat is dat dan? In 2014, precies zes jaar geleden, hebben we bij de begrotingsbehandeling het adagium "creatieve stad: stijl, status en sterlelijkheid" naar voren gebracht. Deze trilogie wil ik langslopen. Stijl heeft te maken met de identiteit, het karakter van de stad. Mijn historie gaat niet zover terug als die van de heer Hammink. Almelo is een stad met een stukje geschiedenis, met een graaf, met veel groen. We zien hier ook de haven, toen die nog niet gedempt was. Hij is later gedempt, maar inmiddels hebben we hem ook weer open gemaakt. Dat zijn allemaal dingen die horen bij de identiteit van deze stad, de reden misschien waarom de stad op een gegeven moment mensen als een magneet aantrekt.

Status: op deze foto, deze ansichtkaart, zie je grote straten. Je ziet daar helemaal linksonder een meneer staan. Daar straalt de deftigheid vanaf. Deze hele foto straalt eigenlijk de grandeur uit van Almelo. Dat is iets wat je bij geen enkele andere stad in Twente ziet. Veel van dat erfgoed is helaas afgebroken, maar je ziet ook dat het weer terugkomt, vooral ook met het historiserend bouwen, wat je nu ook bij de binnenstadsvernieuwing ziet. Daar brengen we dat weer terug. Sterlelijkheid: bij een stad hoort sterlelijkheid. Een stad is niet altijd dat alle fietsen netjes in de parkeerkelder onder de grond staan, maar dat er misschien ook wel eens eentje rondslingert op het Amaliaplein. Hier zie je een foto uit de jaren '70 of '80. We zien hier de HEMA, het Wetshuis, het Verkeershuis. Als je goed kijkt, zie je op een prominente plaats ook nog het monument staan. Maar je ziet vooral dat auto's op alle plekken in de stad konden komen toen. Dat is niet meer zo. We hebben dat afgesloten. Maar ook hier zie je dat wel weer terugkomen. De fietsers zitten inmiddels alweer in de Grotestraat en er is zelfs een stukje voor de auto ontsloten. Als we nu naar die stijl, status, sterlelijkheid kijken, denk ik: wat willen we nu zijn als Almelo? Wat zijn we nu voor stad? Wat maakt dat mensen in Almelo willen wonen? Daar hoort cultuur bij, theater, hotel, bibliotheek. Daar hoort het water bij.

Er hoort ook dat erfgoed, die historie, de graaf, bij. Daar hoort Heracles bij, ook een stukje van de identiteit. Maar er hoort bijvoorbeeld ook de bedrijvigheid bij. Almelo is niet alleen mbo-stad, Almelo is met Malvern, met VDL, met Enrichment, met Aeronamics een hightech stad en heeft heel hoogopgeleide bedrijven, die je elders in de regio niet ziet. Wij in de raad zijn het erover eens dat een voorziening als Hornbach daar ook bij hoort. Dat onderscheidt Almelo van steden in de omgeving. Het Stadsmuseum hoort er inderdaad ook bij. Die discussie zouden we ook wel willen voeren. Wat willen we daar nu eigenlijk mee? Is het een vrijwilligersorganisatie, zoals het Wevershuisje? Of wil je zoiets hebben als Zwolle de Fundatie heeft en Enschede zijn Rijksmuseum? Daar zouden we best eens een discussie over kunnen voeren. Dat is ook de reden dat we de motie R 2006419

rond de Cultuurvisie met de Partij van de Arbeid mede indienen en in het verlengde ook de amendementen rond de subsidies en de motie om het hele kader van de subsidieverordening nog eens door te nemen. Tot zover de stijl. Dan de status. Bij een stad hoort een elite. De elite bestaat alleen maar bij de gratie van het volk. Zonder het volk, geen elite. Bij een stad hoort het dat je uitschieters naar boven hebt en dat je uitschieters naar onder hebt. Die uitschieters naar boven, zeker de jongeren, wil je met je stijl als een magneet aantrekken. Aan de onderkant, de sociaal zwakkeren, die zuig je als stad, als spons, vanzelf aan. Dat hoort ook een beetje bij het karakter van een stad. Sociaal zwakkeren stromen in en de mensen met een gezinnetje gaan naar tuindorpen zoals Wierden of Hengelo. Ook met je Woonvisie zou je die spons misschien willen uitwringen. Maar het is de vraag of dat nu wel zo slim is en of dat helpt. Waar je op moet aansturen, is veel meer "de stad als roltrap". Je kunt aannemen dat die mensen instromen, ook omdat ze nergens anders terechtkunnen. Hoe breng je ze naar een hogere sociale stijging? Dan kom je op organisaties, zoals Avedan. De crux, dat lees je ook in onze bijdrage, is vooral ook om daar als gemeente het zetje te geven om netwerken aan te zwengelen, zodat de mensen zelf elkaar helpen en eigen verantwoordelijkheid nemen, elkaar omhoog helpen.

Tenslotte de stedelijkheid. Komt het verkeer weer terug in de Grotestraat? Ik denk het niet. Maar je kunt wel aan bepaalde vormen denken. Als je het hebt over zero-emissie zones, waar ook in deze regio over wordt nagedacht, zie je dat er een hoge dichtheid van bedrijven is in de binnenstad. Dan kun je bijvoorbeeld over vormen van elektrische bevoorrading nadenken, over hoe we daar in de stad mee om willen gaan. Juist die hoge dichtheid in de binnenstad is de basis voor voorzieningen, maar ook voor duurzame voorzieningen. De conclusie: Almelo moet geen dorp willen zijn, Almelo is een stad. Daar hoort een stukje stedelijkheid bij. De heer HAMMINK (Lokaal Almelo Samen): Voorzitter! Mevrouw Van Doorn is helaas ook ziek naar huis gegaan. Ze heeft vanmiddag een test ondergaan. Ze is negatief getest. Dus het is gewoon een griepje. De VOORZITTER: Zij heeft mij haar afwezigheid ook al gemeld. Ik ben ervan op de hoogte. Ik zie dat de heren Buitenweg en Hummels zich hebben gemeld, de heer Cete, de heer De Vries. Dan kijken we wie er nog meer komt. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Een mooi verhaal van de heer Teeuw van de Christenunie. Ik zou bijna willen zeggen dat hij wel bij het Stadsmuseum had kunnen gaan werken, een hele inleiding met al die oude gebouwen.

Wat mij een beetje verbaast in zijn verhaal is dat hij vraagt of wij zo'n museum willen, of willen we een Fundatie, of een Rijksmuseum? Daar klinkt een beetje in door dat wij dat in Almelo ook wel zouden willen, want wij zijn een stad, we zijn geen dorp. Maar hij stemt wel in, als coalitiepartij, met de bezuiniging op dit Stadsmuseum. Dat betekent in de praktijk waarschijnlijk dat de directeur zal worden ontslagen en dat het een complete vrijwilligersorganisatie wordt, waarmee hij dat museum niet naar dat niveau tilt dat hij net schetste van de Fundatie of het Rijksmuseum. Het hoeft ook niet zo groot natuurlijk. Maar als je het op een hoger plan wilt brengen, zou je er nu niet op moeten bezuinigen lijkt mij. De heer TEEUW (Christenunie): De heer Buitenweg zegt dat de directeur er dan misschien uit moet. Ik denk dat we niet op de stoel van bestuurder gaan zitten. Maar ik denk dat een directeur het meest essentieel is voor zo'n museum. Dat is degene die de visie uitzet. Die zegt dat we een Barbie-tentoonstelling moeten hebben en je ziet: het loopt als een tierelier. Ik zou niet willen zeggen dat wij geen Fundatie willen hebben. Dat er dan heel veel geld bij moet of dat je het anders moet organiseren, dat zie ik ook wel. Maar ik zou er met de raad de discussie over willen voeren via een nieuwe Cultuurnota.

Maar, als we dat zouden willen, dan moet je daar eerst als raad een visie op ontwikkelen: wat willen we dan wel? De huidige subsidieverordening gaat vooral over het proces, maar zegt niets over de visie. Die visie zit in de Cultuurvisie en die is aan vernieuwing toe. Daar zou je dus meer over kunnen zeggen of iets anders over kunnen zeggen dan in de huidige Cultuurvisie. De heer BUITENWEG (GroenLinks): Dat is volgens mij het manco in de hele discussie die we hier nu hebben en gaan krijgen donderdag. Men moet hier besluiten nemen zonder dat daar een R 2006419

visie aan ten grondslag ligt. Die plannen die de heer Teeuw net noemt van een nieuwe Cultuurvisie in het subsidiebeleid, zijn er nu niet en toch drukken we de bezuinigingen door. In feite gooien we het kind met het badwater weg. De heer TEEUW (Christenunie): De Cultuurvisie is er wel, maar hij is aan een herijking toe. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Het stuk van Christenunie roept wat vragen bij mij op. Bijvoorbeeld wat betreft die sociale huurwoningen: aan welke andere maatregelen denkt de Christenunie dan? Die positieve gedachte zou iedereen verder kunnen helpen, hoop ik. De Christenunie heeft het over distributiehubs, denken ze daarbij ook aan transferia, om te proberen al het gemotoriseerde verkeer in de stad tot een minimum te beperken? In het stuk staat ook de suggestie om arbeidsmigranten te huisvesten in bijvoorbeeld Huize Alexandra. Geeft de Christenunie de door haar gevraagde ruimere opvang van AMV dan helemaal op? Voortbordurend op net, wat vindt de Christenunie zelf van de vergelijking tussen het Stadsmuseum en de Fundatie? De laatste vraag: de bezuinigingen op bijvoorbeeld de bibliotheek. Hoe denkt de Christenunie over de mogelijkheden van de bibliotheek en andere voorzieningen voor de toekomst? Volgens mij moet je -het CDA had het over het verbouwen en de boel openhouden -durven investeren als je verbouwt.

Wat vindt de Christenunie daarvan? De Christenunie heeft het ergens over de basisinfrastructuur, hoe belangrijk die is, maar er wordt wel op bezuinigd. Wat vindt de Christenunie daarvan? Ik heb veel te veel vragen zie ik. Heeft de Christenunie realistische praktijkvoorbeelden van successen door het ter discussie stellen van eigen programmering? Dat staat in zijn stuk. Ik heb er zelf nog bijgezet "eigen programma", dat leek me in dit geval ook nog wel leuk, niet speciaal voor de Christenunie, maar voor de partijprogramma's van anderen. De heer TEEUW (ChristenUnie): Het is maar goed dat ik het opgeschreven heb, want anders zegt de heer Hummels dat ik zijn vragen niet beantwoord heb en dan moet ik maar raden welke. De heer Hummels zei dat het was alsof ik bij het Stadsmuseum werk. Het is grappig dat hij vraagt of ik ideeën heb voor de toekomst van de bibliotheek. Soms jeuken mijn handen weleens en je zou richting Media Lab allerlei dingen kunnen doen. Mijn handen jeuken zozeer dat iemand mij al zei dat ik bij de bibliotheek moet gaan solliciteren. Dat was ik niet van plan. Er zijn heel veel dingen denkbaar. Een Stadsmuseum en de Fundatie, dat is maar net wat je wilt. Als wij hier in Almelo een Fundatie willen hebben, is dat realiseerbaar. Maar het gaat om het herverdelen van de pijn en wat je wilt.

Met betrekking tot Huize Alexandra leg ik mij neer bij het besluit van de raad, ook al denk ik er anders over. Zo werkt onze democratie. De zin over arbeidsmigranten was vanuit duurzaamheidsoverwegingen opgeschreven. Bij de transferia dachten wij in eerste instantie richting bevoorrading. Je zou kunnen onderzoeken of het zin heeft om met transferia mensen van de carpoolplaats naar Hornbach of naar de binnenstad te brengen. Dat zou je eerst moeten uitzoeken, daar ben ik geen deskundige in. Als je sociale huur vermindert of mensen tegenhoudt - we hebben het over de PIN gehad waar moeten de mensen dan naartoe? En vooral: wat doe je met je inwoners zelf? Volgens mij staan in onze bijdrage allerlei andere punten genoemd waarmee je de stad aantrekkelijker maakt of in ieder geval de stad omhoogtilt, dus dat is het alternatief. Dat bedoelde ik met die roltrap. Er zullen altijd van onderaf mensen binnenstromen en in de stad krijg je de sociale stijging en dan op een gegeven moment -huisje, boompje, beestje, gezin met kinderen -stroom je weer uit naar tuindorpen. Volgens mij heb ik dan het meeste gehad. Met de basisinfrastructuur geef ik aan dat wanneer het om culturele voorzieningen gaat de Christenunie de muziekschool en het lees- en schrijfonderwijs altijd als de basis heeft beschouwd en het meest belangrijke in het hele cultuuraanbod.

De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik heb er nog eentje, maar daar hoeft de heer Teeuw niet direct op te antwoorden, want ik kan me voorstellen dat het behoorlijk ingewikkeld is. Het gaat over dat hij schrijft dat wijkcentra en buurthuizen het meest succesvol zijn wanneer ze hun eigen programmering ter discussie durven te stellen. Ik vroeg me af of de heer Teeuw daar praktische voorbeelden van had. R 2006419

De heer TEEUW (ChristenUnie): Ik zou graag -deze coalitieperiode gaat dat niet gebeuren, maar laten we dat volgende periode doen -een discussie op gang willen brengen over wijkcentra, zoals wethouder Ten Seldam dat in de vorige periode heeft geprobeerd, en over wel of niet Accres accommodaties en de buurthuizen die door burgers op gang gehouden worden. Ik kijk altijd maar naar sportverenigingen en kerken. De Riet, je hebt daar vlakblij De Ontmoeting, het speeltuingebouw, Accres accommodatie de Schóppe, het zit allemaal op een klein gebied. De een houdt zijn eigen broek op en bij de ander houdt de overheid alles overeind. Ik zou daar wel eens een discussie over willen voeren. De heer CETE (Lijst Cete): Een heel mooie bijdrage van de Christenunie. Ik denk dat het Stadsmuseum en de bibliotheek de heer Teeuw niet kunnen betalen, maar hij had er echt wel kunnen werken, vooral bij het Stadsmuseum. Hij spreekt ook over muziek en school, en lezen en schrijven. Eigenlijk dezelfde opmerkingen en kritiek die ik net bij de fractie van Lokaal Almelo Samen had. Als hij dit punt zo belangrijk vindt en vindt dat het een van de fundamenten van de stad is, waarom bezuinigt hij dan voordat er echt een oplossing voor is gevonden? De buitenschoolse activiteiten worden in de begroting ook weer genoemd, dat ze bij Avedan gaan, en lezen en schrijven is heel belangrijk.

Hij zegt van het Stadsmuseum dat hij de directeur wel belangrijk vindt. Er zijn college- en coalitieleden die de directeur liever vandaag dan morgen zouden wegsturen. Waarom wil hij dan mosterd na de maaltijd? Waarom wil hij niet de tijd creëren waarin we gesprekken met de gesubsidieerde partners kunnen voeren en daarmee ook zijn idealen en ambities realiseren? De heer TEEUW (Christenunie): We hebben het al over de bibliotheek gehad. Het is een soort kaasschaaf, er vindt een doelmatigheidsslag plaats. Het is niet ons geld, het is geld van de burgers. Daar moeten wij als raad op letten. Bij bijvoorbeeld een Avedan zie je nu meer rond doeltreffendheid. Coaching van de jeugd in de wijk gebeurt niet, maar daarentegen wordt het schoolmaatschappelijk werk weer wel structureel gemaakt. Voor doeltreffendheid worden keuzes gemaakt en zover ik weet gebeurt dat allemaal keurig in overleg tussen de organisaties en de wethouder. Volgens mij is dat ook je plicht als raad. En er zit ook nog de vrijheid in van de organisaties zelf hoe ze in hun doelstellingen die doeltreffendheid vormgeven. De heer CETE (Lijst Cete): Vindt de heer Teeuw het dan niet tegenstrijdig dat hij toch alles weer benoemt en ook over meer taken en extra wensen voor die organisatie spreekt en dan nog steeds met de kaasschaaf eroverheen gaat en meer wenst? De heer TEEUW (Christenunie): Nee, ik denk het niet.

Want we hebben de plicht te letten op doelmatigheid en doeltreffendheid. We hebben gezegd als raad: nu we steeds in eigen vlees hebben gesneden, gaan we nu ook kijken naar de gesubsidieerde instellingen. Wij hebben als raad tegen het college gezegd dat het om € 2 miljoen gaat. Het college zegt dat dat niet gaat lukken, het wordt € 1,7 miljoen. Nu komen we met amendementen en maken er weer wat minder van. Uiteindelijk ligt er een pakket waarmee je uiteindelijk de doeltreffendheid en doelmatigheid verhoogt. De heer DE VRIES (PvdA1: Nee, volgens mij zijn er al zo veel vragen gesteld die ik ook had willen stellen. Ik vind het een mooi verhaal en ik vind het ook goed dat de Christenunie opnieuw toont waar ze voor staat, dat zijn inhoudelijke uitgangspunten. Dat verhaal van die sociale stijging spreekt me enorm aan, om dat als basis te nemen. Chapeau. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Voorzitter! Weet waar je aan begint als je naar mij luistert. Gehoorzamen hoeft niet. Ik heb alles uitgetikt, omdat ik steeds meer vergeet. Dus ik ga het proberen voor te lezen, waar ik wel de pest aan heb trouwens. Het blijft vreemd, de politiek. Overal de mond vol van, participatie, het belang van cultuur en sport, sociale interactie, steun voor de zwakkeren... te veel om op te noemen.... De mens centraal.

Maar welke mens? En hoe maken we dat dan waar? Door te investeren? Door te bezuinigen? Door goed beleid te maken en uit te voeren? Wie maakt en bepaalt dat beleid? Wie voert dat beleid uit? En wie laten we dan bepalen of iets goed is of niet? En hoe laten we dat dan beoordelen? Doen we dat zelf of doen de inwoners dat? R 2006419

Is investeren in crisistijd voor de overheid de beste keuze? Of bezuinigen? En hoe bepaal je dan waar wel of niet in geïnvesteerd kan worden, en waarom, en hoeveel? En hoe bepaal je dan waar wel of niet op bezuinigd kan worden, en waarom, en hoeveel? Laat je dat door het geld bepalen of door het beleid? Gelukkig zijn er wat voorstellen die mogelijk meer de nadruk op het beleid gaan leggen. Telkens weer blijkt dat politieke achtergronden ook keuzes bepalen, logisch natuurlijk. Maar dat wil niet zeggen dat er geen andere keuzes mogelijk zijn. Vandaar dat wij, Leefbaar Almelo, hier willen proberen de noodzaak van alternatieven aan te tonen. Gezien de voorstellen van de landelijke VVD moeten we een aantal begrotingsvoorstellen drastisch herzien, want ze lopen daar blijkbaar een heel eind voor op de VVD hier. Waarom bezuinigen we niet op onderhoud en beheer, wegen en infrastructuur? Waarom bezuinigen we niet op het college? Waarom bezuinigen we niet op de raad? Waarom bezuinigen we niet op de organisatie? Waarom bezuinigen we niet op veiligheid? Waarom bezuinigen we niet op ruimtelijke ordening? Waarom bezuinigen we niet op bedrijventerreinen? Waarom investeren we niet? Bezuinigen lijkt meer op het vergroten van problemen in plaats van het aanpakken en oplossen van problemen. En natuurlijk heb ik zelf ook al wel diverse antwoorden. Maar graag hoor ik het hier eens van een ander.

En ja, waarom investeren we nu niet juist in de samenleving? Als we dan toch de economie willen stimuleren - al zou je daar ook grote vraagtekens bij kunnen stellen of je dat wel moet willen, misschien is krimp wel veel beter, ook voor het milieu en alle daar te behalen doelstellingen -kan dat natuurlijk op veel verschillende manieren. Bijvoorbeeld de inkomsten voor mensen verhogen (zie de motie van Leefbaar Almelo). Bijvoorbeeld uitgaven voor mensen verlagen: goedkoper wonen, lagere belastingen, helpen isoleren. En dan niet de mensen isoleren, maar de plekken waar ze wonen, want het is juist niet de bedoeling dat ze geïsoleerd raken, maar dat had u vast wel begrepen. En als we kiezen voor investeren, investeer dan in jeugd en jongeren, incidenteel en structureel. Ondersteun bijvoorbeeld initiatieven van de Jongerenraad, ondersteun bijvoorbeeld aanvragen voor ondersteuning voor het Nederlands Jeugdschaakkampioenschap, of andere internationale jeugdtoernooien. Ondersteun scholen en sportverenigingen in al hun jeugdactiviteiten. Er is zo veel meer. Bijvoorbeeld schoolgericht maatschappelijk werk, in 2020 incidenteel in de begroting opgenomen. Nu, bij de besluitvorming over deze begroting, wordt structurele dekking betrokken bij de besluitvorming.

Betekent dat dan dat ik een voorstel over het hoofd heb gezien met betrekking tot deze financieringsvoorstellen en zo ja, waar staat het? Ik heb namelijk wel wat knip- en plakwerk gezien en een mededeling met betrekking tot de uitvoering, maar financieel heb ik niets kunnen vinden. Helpt u mij verder? En hebben we dit niet ooit eens eerder wegbezuinigd? We doen wel alsof we iets nieuws ontdekt hebben, maar volgens mij hebben we dat een paar jaar geleden wegbezuinigd. Zo zie je maar weer. Gelukkig ben ik niet de enige die wat kritische kanttekeningen maakt. Natuurlijk zijn anderen ook kritisch zoals PvdA, GroenLinks, SP - we hebben ze nog niet allemaal gehoord, maar je hebt het al wel kunnen lezen -maar ook D66, Lijst Cete, Forum voor Rechts. Eigenlijk haast te veel om op te noemen. Ook Lokaal Almelo Samen, VVD en de Christenunie. AI lijken Lokaal Almelo Samen en VVD vooral elkaar aan te spreken op dit moment. Er zijn nogal wat organisaties die genoemd worden in het kader van bezuinigingen. De organisaties die getroffen lijken te worden en genoemd worden, hebben zichzelf ook al gemeld.

Maar wat staat er verder nog op de rol bij college en coalitie? Wat zit er nog meer in deze begroting aan bezuinigingen en investeringen? Waar ligt de balans? Investeren in de samenleving of bezuinigen? En welke delen van de samenleving worden nu daadwerkelijk beter van deze begroting en de effecten? En welke slechter? Kan het college ons daar beter inzicht in verschaffen? Want veel van wat we tegenkomen is volgens ons onvoldoende onderbouwd, Iaat staan dat het iedereen even duidelijk is. Vluchtelingenwerk bijvoorbeeld lijkt in de problemen te komen door het verschil tussen dat wat ze zeggen nodig te hebben voor goed functioneren en dat wat het college tot nu toe als aanbod heeft gedaan aan het Vluchtelingenwerk. Hoe zit de vork precies in de steel en wat is de huidige stand van zaken? Hoe staat dit in de begroting? Stop de bezuinigingen. Durf te investeren. En investeren is meer dan geld alleen. Investeren is ook positieve aandacht. Investeren is ook waarderen, ruimte bieden, ondersteunen, faciliteren. Investeren is ook een sprong naar de toekomst. Bezuinigen lijkt beperken, investeren lijkt verruimen. Bezuinigen lijkt dodelijk, investeren lijkt helpen ontwikkelen en creëren. Ik heb nog enkele voorbeelden. Dat zijn met name de motie van de VVD en de brief van de R 2006419

Federatie Almelose Voetbalvereniging. Het gaat over het verbinden van sport en cultuur en sociaalmaatschappelijk werk. Een ander voorbeeld is: kunnen we wat doen met betrekking tot de scouting? Bijvoorbeeld het kwijtschelden van de toeristenbelasting? Dan hebben we onze eigen motie nog, die heeft men ook kunnen lezen. "Motie 6. Oproep verhoging minimumloon. De raad van de gemeente Almelo, in vergadering bijeen op dinsdag 10 en donderdag 12 november 2020: constaterende dat: - Nederland één van de rijkste landen ter wereld is, maar een grote groep inwoners heeft die steeds verder achterop raken door al jaren stagnerende inkomsten en stijgende lasten; - de gemeente Almelo hier ook mee te maken heeft; - het minimumloon in Nederland veel lager is (43,6%) dan de Europese norm van 60% van het mediane inkomen; - honderdduizenden mensen in deze crisistijd ervoor zorgen dat onze samenleving grotendeels blijft functioneren, met alle risico's van dien, terwijl velen van hen het minimumloon (à € 9,40 bruto) verdienen; - steeds meer economen de voordelen zien van een verhoging van het minimumloon; overwegende dat: - wij als gemeente een sociale zorgplicht hebben voor alle inwoners van Almelo; - wij ons daarvoor inzetten met de middelen die we hebben, maar dat deze middelen beperkt zijn terwijl de vraag naar ondersteuning groeit; - we voor het verhogen van het minimumloon afhankelijk zijn

van landelijke beleid; - Almelo een sociale stad is en we als gemeente een signaal kunnen geven in de strijd voor een hoger minimumloon; verzoekt het college: - bij de landelijke regering aan te dringen op een verhoging van het minimumloon naar op termijn € 14 in de context van bovenstaande overwegingen; - het belang van een hoger minimumuurloon actief uit te dragen in de gesprekken die de gemeente Almelo voert met bedrijven en organisaties die voor, of in opdracht van de gemeente Almelo werken; - te onderzoeken wat een verhoging van het minimumloon op weg naar € 14 betekent voor de gemeente Almelo, ter realisatie hiervan aan te dringen op rijksfinanciering en hier een stappenplan voor te maken dat vóór 1 januari 2021 aan de raad wordt voorgelegd, en gaat over tot de orde van de dag." De motie is ondertekend door de fracties van Leefbaar Almelo, Lokaal Almelo Samen, PvdA, GroenLinks en SP. De heer ST~TELER (PVV): Voorzitter! Ik heb twee vragen over de motie inzake de oproep verhoging minimumloon. Ten eerste: is de motie al ingediend? Maakt die onderdeel uit van de beraadslagingen, kan ik de heer Hummels daarover bevragen? De VOORZITTER: Gaat de heer Hummels die indienen? De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik ga de motie indienen. Die zit ook al bij de stukken, als ik me niet vergis. Ik heb de motie hier met in elk geval één handtekening liggen.

De VOORZITTER: De heer Stbteler wil er graag iets over vragen. De heer ST~TELER (PVV): Het is een oproep voor het verhogen van het wettelijk minimumloon. Dat is op zich sympathiek zou je kunnen zeggen. Maar stel nu dat je een mkb'er bent, een klein bedrijf, die drie jonge jongens in dienst heeft tegen het minimumloon. Dat minimumloon wordt verhoogd. In de huidige economische situatie en met de huidige vooruitzichten wordt de capaciteit voor die mkb'er om die loonsom te betalen niet groter. Maar die loonsom wordt door zo'n voorstel wel groter. Dat betekent dat hij keuzes moet maken en dat één van die drie medewerkers gaat sneuvelen. Dan is de vraag aan de heer Hummels: wie helpen we dan? R 2006419

De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Uit de woorden van de PVV zou je haast kunnen opmaken dat er voor elk probleem maar één oplossing is en volgens mij zijn er voor allerlei problemen een heleboel oplossingen. Het zou zelfs zo kunnen zijn dat als iemand meer aan salariskosten heeft dat belastingtechnisch nog wel weer enigszins te compenseren valt. Er zijn allerlei constructies om dat te bedenken. Het zou zelfs zo kunnen zijn, afhankelijk van welke werkgever dat is, dat zijn werknemers, die beter gewaardeerd worden, mogelijkerwijs ook nog beter presteren, waardoor de prestatie van het bedrijf ook vooruit zou kunnen gaan. De heer ST~TELER (PVV): Die loonsom gaat omhoog, dus we helpen dan twee van de drie medewerkers. Een van de drie zal er waarschijnlijk uit moeten. Tenminste dat is in zo'n geval zeker te voorspellen. Zou het dan niet beter zijn volgens de heer Hummels om bijvoorbeeld het Rijk op te roepen om de btw op boodschappen te verlagen? Dat voelt iedereen. Dan gaat de capaciteit van de mensen met een minimumloon ook omhoog. Zou het niet beter zijn om het Rijk te vragen om de huren bijvoorbeeld te verlagen die mensen moeten betalen voor hun woning? Ook daarmee hebben ze meteen geld in de portemonnee en hebben ze meer te besteden. Die bestedingsruimte levert dan weer investeringen op voor die mkb'er en dan gaat het salaris ook nog weer omhoog.

Dus dan help je aan twee kanten. Zou dat dan niet beter zijn, zou ik de heer Hummels willen vragen. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): De heer Stóteler mag mij alles vragen, maar het lijkt meer op een betoog. Ik hoop dat hij gaat doen wat hem het beste lijkt, ik probeer wel te doen wat ik het beste vind. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Ik ga proberen het kort te houden, dan kan de heer Hummels in ieder geval niet zeggen dat het een betoog is. Ik heb twee opmerkingen en vragen. Eén met betrekking tot de motie verhoging minimumloon. De heer Hummels zegt in het derde punt te onderzoeken wat een verhoging van het minimumloon op weg naar die € 14 betekent voor de gemeente Almelo. Vervolgens zegt hij aan te dringen op rijksfinanciering. Maar heeft dat dan betrekking op de loonsom van de ambtelijke organisatie? Want dat vind ik wel een bijzondere. Hij treft met het verzoek heel Nederland, elke werkgever. Hij vraagt dan voor de gemeente dat het Rijk daarin bijdraagt. Dat is mijn eerste vraag. Zo lees ik hem namelijk, als het anders is, hoor ik dat graag. De heer Hummels gaf in zijn bijdrage aan of er niet bezuinigd kan worden op onderhoud kapitaalgoederen en of we niet wat minder asfalt en infrastructuur kunnen aanleggen. Toen wij de nota Onderhoud Kapitaalgoederen behandelden, was het de CDA-fractie die nadrukkelijk heeft gevraagd of het in deze mate moet.

Zou het niet wat minder kunnen? Of zouden we het niet wat meer uit kunnen faseren? In mijn beleving vonden wij voor die argumenten toen geen gehoor, of Iaat mijn geheugen mij in de steek en staat de heer Hummels anders in de wedstrijd? Of wil hij nu een nieuwe wedstrijd? De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Mijn geheugen is verre van perfect, dus dat delen we. Dan hebben we in elk geval iets gemeen. Wat die effecten betreft en wat de gemeente moet doen, hangt inderdaad af van de eigen loonsom, maar ook al het werk wat de gemeente moet betalen van derden. Dat speelt ook een rol. Maar ik denk ook dat je kunt kijken in hoeverre het Rijk daar compensatie voor kan bieden voor de gemeenten in elk geval. Voor anderen is het wat ingewikkelder misschien. Nu moet ik even nadenken over de tweede vraag. Mevrouw Ten Beldam mag me helpen, ik ben hem kwijt. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Ik help u graag, dan kunt u mij misschien later nog een keer helpen. Over de nota Onderhoud Kapitaalgoederen en infrastructuur. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ook daar weet ik, net zoals als mevrouw Ten Beldam, niet meer precies hoe dat gegaan is. Volgens mij hebben wij al heel lang gezegd dat er op allerlei terreinen wel bezuinigd zou kunnen worden, ook op dit terrein, en dat heel veel werk misschien helemaal niet nodig is.

Volgens mij staat zelfs in ons verkiezingsprogramma dat het veel beter zou zijn om veel minder wegen aan te leggen en veel nadrukkelijker te kijken wat er noodzakelijk is aan wegen. Maar dan moet je ook het autoverkeer terugdringen. R 2006419

Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Nog even met betrekking tot de motie verhoging minimum inkomen. Mijn vraag stel ik wat scherp, dat maakt het misschien wat makkelijker. Wil de heer Hummels voor de gemeente een uitzonderingspositie creëren ten opzichte van alle andere werkgevers, niet zijnde overheid en lokale overheid? De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Nee. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Maar dat staat wel in de motie bij punt 3. De heer HAMMINK (Lokaal Almelo Samen): De heer Hummels wil de mens centraal en vraagt hoe te oordelen. Die vraag mag hij stellen. Maar ik heb goed naar de heer Hummels proberen te luisteren en ik vind dat hij alles heel algemeen heeft geformuleerd. Maar wat hij nu echt van de begroting vindt, heb ik er niet uit kunnen halen. Daar ben ik wel benieuwd naar. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ja, ik zie daar niet echt een vraag in. Ik ga nu niet helemaal vertellen wat ik van die begroting vind, want dan ben ik een uur bezig. Misschien nog wel langer. De VOORZITTER: Daar heeft u de hele donderdag nog voor. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ja, dat zei GroenLinks ook al. De heer HAMMINK (Lokaal Almelo Samen): Dat vind ik zo het beste antwoord volgens mij. De heer HUMMELS (Leefbaar Almelo): Ik wil het nog wel even verduidelijken. Ik verwees ook al naar Lokaal Almelo Samen, die nogal gedetailleerd op zaken ingaat. Ik probeer op hoofdlijnen te besturen, dat probeer ik.

Ik heb een aantal detailvoorbeelden gebruikt om zaken te verduidelijken. De VOORZITTER: Daarmee sluit ik de vragenronde aan de heer Hummels af. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Teunis, die namens de SP het woord gaat voeren. De heer TEUNIS (SP): Voorzitter! Als u mij toestaat even een woord vooraf, ik heb voor de afronding van het algemene gedeelte een afbeelding voor dat stuk. Gewoonlijk zit hier bij de algemene beschouwingen de fractievoorzitter. Maar zoals een aantal van jullie al weten, hebben Frits en ik gemeen dat we allebei deze raadsperiode onze moeders zijn verloren. Ik in maart 2019 en bij Frits was het eind vorige maand. Omdat zijn aandacht de laatste tijd elders lag, neem ik het deze keer over en ik hoop het zo goed mogelijk te doen. "Een land van kleine buffers", zo luidt de titel van een boek dat dit jaar is uitgekomen van Dirk Bezemer, econoom en professor aan de "Faculteit Economie en Bedrijfskunde" bij de Rijksuniversiteit Groningen. De ondertitel van het boek luidt: "Er is genoeg geld, alleen we gebruiken het verkeerd." De stelling van dit boek is dat ons financiële bestel zo is ingericht op het vergroten van vermogens dat dit ten koste gaat van financiële buffers, de publieke sector, het milieu en ons welzijn. We zien dat ook bevestigd. Deze maand is de jaarlijkse Quote 500 met de rijkste Nederlanders gepubliceerd.

Conclusie: de allerrijksten kregen er ruim 6 miljard bij, ondanks de coronacrisis. Nederland kent nu 38 miljardairs, vijf meer dan in 2019. Tegelijkertijd zijn ondanks economische hoogconjunctuur de buffers bij huishoudens niet gegroeid. Armoede onder huishoudens is weliswaar 8-9%, maar er zijn ook veel huishoudens die, hoewel ze niet in armoede leven, wel aangeven dat ze financieel zwak zijn. Zij kunnen niet even € 500 of € 1000 ophoesten. Bedrijven als booking.com en KLM hadden ook geen buffers. Niet omdat ze geen winsten maakten, maar omdat deze winsten zijn uitgekeerd als dividend of werden ingezet om eigen aandelen op te kopen. Met als gevolg dat met de coronacrisis deze bedrijven onmiddellijk aan het financiële infuus van de overheid moesten worden gelegd. En dan de gemeente Almelo, die heeft ook geen buffers. Er wordt nu al tien jaar bezuinigd, en we kunnen nog steeds spreken van uitgemergelde gemeentelijke financiën. Maar er lijkt landelijk een andere wind te gaan waaien, en als zelfs de VVD in haar landelijk verkiezingsprogramma aangeeft dat ze het kapitalisme wil bijvijlen, de marktwerking in de zorg wil terugdringen en zelfs R 2006419

het minimumloon wil verhogen, dan stemt dit hoopvol. Maar welke koers de landelijke overheid ook kiest, het zal zeker nog een tijd duren voordat de gemeenten dit merken. We hebben daarom nog wel een idee: De rijksoverheid heeft aangegeven zich dit keer uit de crisis te willen investeren in plaats van bezuinigen. Laat ze in de gemeenten investeren! Deel die 2 miljard die ze voornemens zijn aan het bedrijfsleven te geven door de 350 gemeenten die Nederland kent en je krijgt 5 miljoen. Geen Baangerelateerde Investeringskorting (BIK) maar een Gemeentelijke Investeringskorting (GIK). Geen BIK maar een GIK. Het scheelt maar één letter. Naast dit algemene verhaal wil ik ook nog wat punten over de begroting maken, anders krijg ik ook het verwijt dat ik er niets over zeg. Wat betreft Economie en Participatie, wil ik graag van de gelegenheid gebruik maken om twee rapporten aan te halen. Het rapport "Het betere werk" van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) definieert drie condities voor goed werk en doet daar vervolgens negen aanbevelingen op. Ik wil ook het rapport -dat is nog wel belangrijker vind ik - "In wat voor land willen wij werken?" van de Commissie Regulering van Werk (ook wel de commissie-Borstlap genoemd) aanhalen. Deze commissie heeft de werking van de huidige arbeidsmarkt onderzocht.

Ik wil iedereen aanraden die rapporten, die beiden dit jaar zijn gepubliceerd, te lezen. Dit zijn geen linkse manifesten, maar wetenschappelijke rapporten. Deze rapporten doen aanbevelingen die door de rijksoverheid kunnen worden overgenomen, of niet, maar dat betekent niet dat wij als gemeente hier niets mee hoeven te doen. Wat wij als gemeente kunnen doen, is eisen stellen bij aanbestedingen of ze gebruiken om zelf het goede voorbeeld te geven als werkgever. Het college zegt op pagina 108 van de begroting dat de coronacrisis het risico op tweedelingen in de maatschappij vergroot. Maar de condities hiervoor waren al aanwezig voor deze crisis. Ze zijn er enkel door blootgelegd en vergroot. Het is dan ook onze plicht, of op zijn minst verstandig, om hier zo veel mogelijk tegen te doen. Dan de Participatiewet. Bij de behandelingen van de liquidatie van de GR van SOWECO en de tegenprestatie hebben we ons standpunt hierover uitgelegd. Dit standpunt is onveranderd. Maar we erkennen dat, zolang de wet er is, de gemeente die zo goed mogelijk heeft uit te voeren. Dan ga ik over naar Wonen. Daar kan ik heel helder zijn, we delen de conclusie over de aanzuigende werking van de sociale woningbouw met de sociale voorzieningen niet. Maar bij de Perspectiefnota en de politieke beraden over de Woonvisie is dit verschil in visie al duidelijk geworden.

Ik hoop dan ook dat we daar bij de Woonvisie verder met elkaar over komen te spreken. Dan het Sociaal Domein. Daar is maatregelenplan 3 afgekondigd. Het is ons onvoldoende duidelijk wat dit plan inhoudt en we zouden dit heel graag toegelicht zien. Akkoord op de begroting betekent namelijk instemmen met dit maatregelenplan. Verder blijven wij van mening dat financiële tekorten van deze omvang en aard met geen enkele bezuiniging, kwaliteitsslag of preventieslag zijn op te lossen. Daar moet uiteindelijk een andere oplossing voor komen. In deze coronacrisis zijn verdere bezuinigingen hier wat ons betreft extra gevaarlijk. Zorg. Heel fijn dat zorgfraudebestrijding al aangehaald is door meerdere partijen. Er is inmiddels een enorme contractorganisatie opgetuigd en we zijn uit Samen14 gestapt, om de zorgfraude onder controle te krijgen. Dat kost ons een hoop geld en papierwerk, maar we hebben dat liever dan de enorme fraude bij de Wmo en jeugdzorg. We zijn dan ook positief over de uitbreiding van de juridische capaciteit en dat het terugvorderen van zorggeld in een aantal gevallen lukt. We willen daar niet betweterig over doen, maar toch wel: we hebben bij de introductie van de marktwerking deze ellende voorspeld. Het is ons altijd een doorn in het oog geweest. Het moet weg, die marktwerking moet eruit. Duurzaamheid.

Als we vanuit links een voorstel doen, is de eerste vraag die we krijgen meestal: "Wie gaat dat betalen?" Maar als je straks een arbeider vraagt zijn huis te verduurzamen, zal dat ook zijn eerste vraag zijn: "Wie gaat dat betalen?" Het is erg lastig om draagvlak te vinden voor dit soort grote maatschappelijke opgaven als veel mensen in een staat van financiële onzekerheid zitten, bestaansonzekerheid. We zijn absoluut voor duurzaamheid -begrijp ons niet verkeerd -maar een arbeider kan geen Tesla betalen en op een krot kan je geen zonnepaneel leggen. De PIN-verklaring: daar zien we niets in. We zien het als bureaucratische hobbel; het is vooral een administratieve kwestie. We zien niet goed welk probleem dit oplost en hoe ook niet. Wij vinden dat daar een andere oplossing voor gezocht moet worden. Als je in Twente de problematiek van sociale huurwoningen wilt oplossen, moet je dat met de Twentse gemeenten doen. Nu lijkt het idee dat wij aan de voorkant willen voorkomen, of in ieder geval ontmoedigen, R 2006419

dat bijstandsgerechtigden zich hier in de gemeente vestigen. Daar zien wij niks in. Subsidies, dat is mijn laatste punt. De begroting is veel meer dan alleen subsidies, maar het lijkt er toch op dat dit weer, net als bij de Perspectiefnota, het hete hangijzer wordt. Dit is ook wel voorspeld door meerderen partijen. Ik heb de oude bijdragen doorgelezen. In 2019 is het al voorspeld door D66 bijvoorbeeld. Daar werd vooral opgeroepen om het bezuinigingstraject zorgvuldig te laten verlopen. Bij ons is het gevoel dat dat niet is gebeurd. Het is ons onvoldoende duidelijk geworden hoe de bezuinigingen tot stand zijn gekomen. Verder dan: "We menen dat dit de bedragen zijn die kunnen worden bezuinigd" zijn we hier in de raadzaal niet gekomen. Daarom zijn we zelfs naar de subsidiepartners zelf gegaan en hebben gevraagd of zij dat wisten. Maar ook zij gaven aan niet te weten waarop de bedragen zijn gebaseerd. We kregen dus geen duidelijkheid niet. De bibliotheek is in ieder geval al dicht. Nou ja... twee weken dan. Misschien kunnen mensen er zo alvast aan wennen. Maar serieus, wij begrijpen ook wel dat het niet de bedoeling is van college of coalitie om de bibliotheek te doen sluiten. Het is daarom zo jammer dat het wel zo hoog werd opgespeeld. Wij hebben daar drie amendementen over ingediend. Die zíjn wat ons betreft leidend voor de discussie die wij daarover willen voeren.

Ik hoop dat het ons dit keer wel lukt, waar het bij de Perspectiefnota niet lukte. De heer PAUWELS (VVD): Voorzitter! Allereerst een mooie bijdrage van de heer Teunis. Prachtig, ik heb er met genot naar geluisterd. Ik zal ook namens de collega's in Den Haag een dankwoord uitspreken voor zijn complimenten voor het vernieuwde verkiezingsprogramma. Ik denk dat de stem gehoord wordt in het Haagse. Maar ik hoor de heer Teunis ook iets zeggen over het bedrijfsleven. Ik begrijp wat hij zegt, ik denk ook dat ik een heel eind met hem meega. Ik vind ook van alles van bedrijven die miljarden dividend onttrekken en vervolgens de hand ophouden voor publieke middelen ten tijde van COVID. Is hij het met mij eens dat ook hier in Almelo, maar ook natuurlijk landelijk, wij alles op alles moeten zetten om die bedrijven te binden? Want die bedrijven zorgen uiteindelijk wel voor de banen, die we met zijn allen heel hard nodig hebben. Is hij dat met mij eens? De heer TEUNIS (SP): Alles is een veel te groot woord voor mij, maar we kunnen daar absoluut met elkaar over praten. Vestigingsklimaat is ook voor de SP een ding. Natuurlijk is mkbklimaat voor de SP een ding. Wij zien niet anti-bedrijf. We zijn alleen wel kritisch. De heer PAUWELS (VVD): Heel mooi, terecht, want de heer Teunis pakt mij op het woord "alles". Terecht, want alles is een heel breed, ongrijpbaar begrip.

Wat ik ermee wilde zeggen, is dat dit college ook heel veel inspanning verricht om bedrijven naar Almelo te trekken. Kijk naar XL Business Park. Gelukkig is de heer Teunis het met ons eens dat we dat vooral moeten blijven doen om die banen aan onze stad te binden en daarmee de bijstand te kunnen verlagen. De heer CETE (Lijst Cete): Voorzitter! Als eerste mijn complimenten aan de heer Teunis. Zo Iaat hij zien dat een eerste algemene beschouwing misschien wel veel beter kan dan van iemand die hier al tig jaren zit. Ik mag straks het woord voeren. Ik hoop dat ik het op net zo'n rustige en begrijpbare toon kan doen als de heer Teunis. Dat als eerste als compliment. Voortbordurend op de vraag van de heer Pauwels: hij zegt wat de multinationals allemaal verkeerd doen en hij zegt dat hij voor de bedrijvigheid staat. Maar om die bijstandhulp te verlagen, zoals VVD en de zijnen het willen, zou dat dan allemaal met multinationals gaan of zouden we het mkb in Almelo veel meer moeten stimuleren? Het mkb kan misschien de laaggeletterde Almeloërs, waar we er heel veel van hebben en die bij de bijstand zitten, wat sneller naar zich toetrekken dan die multinationals, die miljarden steun krijgen, maar toch niets direct doen voor de samenleving. De heer TEUNIS (SP): Gelukkig hebben we niet echt grote multinationals. We hebben er een paar.

Er is nog een parkeerplaats geregeld voor eentje vorig jaar. Volgens mij is een van de grootste Panalytical in de NOW-regeling, en de kleinste was v.o.f. Het Spekkie in Almelo. Het college zegt in de begroting dat het mkb de banenmotor is van Nederland en wij zijn ook van mening dat dat zo is. Dus ja. De heer STOTELER (PVV): Voorzitter! Over de energietransitie stelt de heer Teunis hier openlijk de vraag: wie gaat dat betalen? Alsof het college er geen antwoord op hebt. Wat is het antwoord van de SP op die vraag? Dat verduurzamen van die oude krotten, het geschikt maken R 2006419

voor zonnepanelen van die oude krotten. Wat is het antwoord van de SP nadat zij een voorstel dat daartoe strekt heeft gesteund? De heer TEUNIS (SP): Ik denk dat dat vooral een collectieve kwestie is. Het lijkt er nu soms wel een beetje op alsof heel individualistisch mensen worden opgeroepen om dat vooral hun individuele verantwoordelijkheid te maken. Net zoals je in de jaren '90 "een beter milieu begint bij jezelf"-campagnes had. Zo werkt het niet. Je moet dat samendoen, ook al roept de Warmtevisie op om dat in wijken te doen. Daar heb je een mix van koop en huur. Niet iedereen die een koophuis heeft, heeft € 40.000 liggen om zijn huis te verduurzamen. Ik denk dat hier landelijk en gemeentelijk de discussie over gevoerd moet worden. Mijn opmerking is dat het nu vooral nog te vaag is. Ik heb er zelf ook nog geen antwoord op. Maar ik vind dat we daar collectief een opdracht hebben en niet individualistisch moeten te gaan verduurzamen. De heer ST~TELER (PVV): Ik zou een voorzet willen geven. Geld groeit niet aan de boom, dat moet verdiend worden. Dat moet ofwel verdiend worden door de woningeigenaren ofwel verdiend worden door het collectief van heel Nederland. Ofwel het wordt betaald door de woningeigenaren, ofwel door iedereen.

Wat zou de SP dan willen zeggen tegen die mensen die het wel zelf zouden moeten betalen, maar díe het niet kunnen betalen? De heer TEUNIS (SP): Daar moet je dan toch wat gaan doen, helaas -het is een smerig woord hier -met subsidies. Of je moet dat gaan bekostigen voor die mensen. In ieder geval zou je voor de sociale huur al kunnen zeggen dat je de ATAD en de verhuurdersheffing afschaft zodat sociale huurwoningorganisaties, woningcorporaties, oude woningen kunnen verduurzamen of, misschien nog wel beter, slopen. Dan heb je nog de mensen met een koopwoning. Ik weet niet wat daar de oplossing is. De landelijke overheid legt wel een taak bij ons neer, maar ook niet de oplossing. Mevrouw TEN BELDAM (CDA): Voortbordurend op de vragen van de heer Styteler: hij stelde dat het of het een of het ander is, maar ligt de waarheid hier niet in het midden? Het verduurzamen van de woning vraagt een voorinvestering, maar het levert de eigenaar ook weer wat op, namelijk een lagere energierekening. Nu is er misschien een mogelijkheid om die voorfinanciering wat aantrekkelijker te maken en om een reële terugverdientijd vast te stellen met elkaar. Daarmee krijgen we denk ik ook de discussie scherper over wat het rendement is van de duurzaamheidsmaatregelen die men treft met betrekking tot woningen.

Hoe kijkt de heer Teunis hier tegenaan? De heer TEUNIS (SP): Ik denk dat je mensen niet kunt overtuigen om, vanuit een maatschappelijke opdracht, hun huis te verduurzamen als ze dat niet snel gaan terugzien in hun portemonnee. Ik denk dat wij als mensen daar gewoon niet gevoelig voor zijn. Het is lastig om daar gevoelig voor te zijn als je daar niet de centen voor hebt. Ik hoop dat we een situatie kunnen creëren met elkaar waarin het mes aan beide kanten snijdt, wat mevrouw Ten Beldam zegt dus. Daar hoop ik op. Ik hoop dat we dat kunnen doen door voorfinanciering aantrekkelijker te maken. Er zijn berekeningen gemaakt bij het aardgasvrij maken van woningen en het verdient nu gewoon niet snel genoeg terug. De heer PAUWELS (VVD): Volgens mij zijn er heel veel private maar ook publieke mogelijkheden om verduurzaming wel degelijk te financieren, "niet meer dan anders" heet dat geloof ik. Maar is dit ook niet een punt om aan te grijpen om met de woningbouwcorporaties in gesprek te treden en te kijken naar wat we noemen de "herstructurering van wijken".

Hoe gaan we om met oude bestaande bouw die eigenlijk niet meer te verduurzamen is? Hoe kunnen we in die wijken komen tot nieuwbouw, waarbij we meerdere vliegen in één klap slaan: herstructurering en de leefbaarheid in die wijken verbeteren en ook komen met een publiek-private samenwerking waar ook private ontwikkelaars aan de slag gaan naast de publieke rol van de woningbouwcorporaties? Hoe ziet de heer Teunis dat? De heer TEUNIS (SP): Ik denk dat dat hand in hand moet gaan. Ik denk dat er ruimte moet zijn in Nederland voor commerciële huur. Dat is ook de sector die het meest gestimuleerd is de laatste tien jaar. Er zijn 100.000 sociale huurwoningen afgebroken en die waren niet allemaal brak. I:~~I~Z• ~ •]

Ik denk alleen dat de sociale huursector weer gestimuleerd moet worden, want nu wordt hij gewurgd door de verhuurdersheffing en door de ATAD en allerlei andere constructies waardoor de Rijksoverheid probeert, in onze ogen, de sociale huursector eerder af te remmen dan vrij te laten. Ik ben ook in De Riet bij mensen geweest, in die woningen. Die woningen zijn op. Daar zitten geen beschottingen op het dak. Je kijkt zo op de dakpannen. Ze hebben geen spouwmuur. Die moeten inderdaad gesloopt worden, maar die mensen moeten daarna wel de mogelijkheid krijgen om weer terug te komen. Het moet geen gentrificatie worden. De heer PAUWELS (VVD): Aanvullend op dit punt. Ik begrijp wat de heer Teunis zegt. Volgens mij moeten we dan ook verder en breder durven kijken om naast die sociale huur ook te kijken naar koopwoningen met die private partijen die daar willen gaan ontwikkelen, zodat er gezamenlijk een initiatief komt van woningbouwcorporatie en private partijen wellicht aangejaagd door de gemeente. Maar kunnen we bij zo'n initiatief, als daar iets voor wordt uitgesproken, een toezegging of anderszins, misschien wel een motie, op de steun van de heer Teunis rekenen aanstaande donderdag? Begrijp ik dat goed? De heer TEUNIS (SP): Dat ligt eraan wat de strekking van de motie zal zijn in de details. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Voorzitter! Wat een afschuwelijk jaar.

De impact van de crisis zal nog lang een immense financiële en emotionele impact op Almelo hebben vanwege de hoge armoede die er al was voordat de coronacrisis insloeg. Dan nog alle onrust die overal in Almelo gonst over de zoveelste bezuinigingen. Weer een dreigende rechtszaak waarbij een belangrijke publieke voorziening de gemeente Almelo voor de rechter dreigde te dagen. Was het niet al pijnlijk genoeg dat de ondernemingsraad van Soweco zich genoodzaakt zag een rechtszaak aan te spannen? Deze parel van Almelo voelde zich door haar bestuur zo buiten spel gezet dat zij naar de rechter stapte en zag dit nog als enige oplossing. Toch te gênant voor woorden dat deze ondernemingsraad uit zichzelf niet meer het respect kreeg vanuit bestuur. Te gênant voor woorden dat het bestuur de OR niet als een volwaardige gesprekspartner tegemoet trad. Van onze collegeleden mag je verwachten dat ze uit zichzelf beseffen dat het ook bij hun politieke verantwoordelijkheid hoort om bij zulke impactreorganisaties het fatsoen te hebben om partijen die een positie bekleden, zoals de ondernemersraad van Soweco en de raad van commissarissen, serieus te nemen ongeacht of zij hiertoe wettelijk verplicht zijn.

Waarom moet het dan telkens zo gaan? Forum voor Rechts heeft al vaker haar ongenoegen uitgesproken over de arrogante en ongevoelige benadering van leden van het college, waarmee zij menen het door hun beoogde beleid te kunnen uitvoeren. De communicatie tussen woordvoerders van cruciale publieke voorzieningen van onze stad en ons college moet echt flink beter. Stoppen met als een olifant door een porseleinkast te stampen, want dan wordt kostbaar servies aan diggelen gestampt en blijkt achteraf lijmen flink merkbare breuklijnen achter te laten, onherstelbare breuklijnen wellicht. Forum voor Rechts heeft in dit kader ook een lijmpoging van de coalitie vernomen. Er is door de coalitie een poging gedaan tegemoet te komen aan de onrust die nu door Almelo galmt over de door de coalitie gewenste bezuinigingen. Forum voor Rechts heeft hier zeer sterke gemengde gevoelens bij. Aan de ene kant zouden we nu opgelucht adem kunnen gaan halen. De coalitie is eindelijk na alle smeekbedes met een motie gekomen waardoor de kou enigszins uit de lucht lijkt. Heel fijn. Maar wat dit betreft bekruipt Forum voor Rechts ook een zeer onbehaaglijk gevoel. Dit gevoel wil Forum voor Rechts uitleggen met een voorbeeld. Een man en een kindje zitten in een bootje op het water. Plotseling gooit de man het kindje overboord. Aan de waterkant kijken omstanders verschrikt toe.

Ze roepen naar de man: "Haal dat kindje weer aan boord. Snel! Alsjeblieft! Het kindje verdrinkt." De man hoort de omstanders aan, maar kijkt onbewogen toe hoe het kindje in het water ligt te spartelen. De omstanders blijven de man smeken, maar de man blijft ijskoud niets doen en is volslagen ongevoelig voor de smeekbedes. De groep wordt groter en bozer. De furie van de massa begint bij de man door te dringen en hij beseft ineens: oei! Ik moet straks nog terug langs al deze boze mensen. De man roept vervolgens: "Het komt goed, hoor. Ik ga het kindje redden." Hij gooit het kindje een reddingsboei toe en haalt het kindje weer uit het water. Vervolgens presenteert de man zich in de media als redder van het kindje dat hij zelf eerst overboord had gegooid. Dit voelt toch wel erg raar en misplaatst. Dat is waarom Forum voor Rechts gemengde gevoelens heeft bij deze motie. Aan de ene R 2006419

kant is er na vele smeekbedes die geen gehoor vonden eindelijk een handreiking van de coalitie. Maar feitelijk presenteert de coalitie zich nu als redder van de publieke voorzieningen die zijzelf - ik heb hem aangepast, want ik had meedogenloos staan, ik had rucksichtsloos staan, maar ik las net nog de mail van de directeur van het Stadsmuseum -draconisch wilde afbreken. Forum voor Rechts is daarbij bang dat er nu ongetwijfeld oprecht getracht wordt de breuken te lijmen. Maar onherstelbare zichtbare breuken zijn gemaakt, omdat er te vaak door die porseleinen kast is gestampt deze raadsperiode. Wie weet is deze angst onterecht. We zullen het gaan merken de komende twee vergaderingen. Nu heel iets anders zorgwekkende: dat een op de tien kinderen in Almelo in armoede leeft. Dat ze door deze armoede vaak verstoken zijn van veel dingen die plezier en ontspanning geven in het leven van een jong kind. Deze immense armoede wordt een immense taak om opgelost te krijgen. Dat gaat mij, als Forum voor Rechts, niet lukken op dit moment. Wel hoopt Forum voor Rechts tezamen met D66, Leefbaar Almelo, Partij van de Arbeid, de Christenunie en Lokaal Almelo Samen het leed van deze gezinnen en voor iedereen die nu in Almelo in armoede leeft, enigszins te kunnen verzachten.

Wij komen met een motie om in een kaart te brengen of het financieel haalbaar is om met een regeling te komen waardoor de minima van Almelo kosteloos gebruik kunnen maken van het Almelose zwembad. Deze motie wordt hierbij ingediend. Openbare orde en veiligheid. Wat de veiligheid van Almelo betreft maakt Forum voor Rechts zich zorgen over de vraag of de misdaadcijfers wel de werkelijkheid vertegenwoordigen. Forum voor Rechts heeft signalen ontvangen dat de politie in het oosten het soms ontmoedigt om aangifte te doen. Een voorbeeld hiervan is dat een vriendin tijdens een sporttraining werd bestolen. Toen de daders werden aangesproken, werd er zelfs gedreigd met een mes en gingen de daders er vervolgens vandoor. Geen groot mes, maar wel een mes. Kortom, diefstal en zelfs bedreiging met een wapen. De politie gaf vervolgens aan de slachtoffers aan dat aangifte doen zinloos was, want ze gingen de daders toch niet vinden. Kortom, hoe weet Forum voor Rechts dat de genoemde cijfers wel de daadwerkelijke misdaadcijfers zijn met zo'n houding van de politie? Economie en Participatie. Forum voor Rechts vindt het heel fijn dat er beleid wordt opgesteld om de instroom in de bijstand te voorkomen.

Maar hoe dan? Ik heb hem al een paar keer gehoord, maar graag meer uitleg over de regeling voor de samenwerking tussen woningcorporaties waarmee wordt getracht te belemmeren dat uitkeringsgerechtigden zich in Almelo gaan vestigen. Duurzaamheid. Er wordt aangegeven dat in 2022 de openbare ruimte schoner en groener zal zijn met minder verhard terrein en meer water. Forum voor Rechts vindt dit geweldig, maar al tweeënhalf jaar leest Forum voor Rechts dat de openbare ruimte schoner zal zijn, maar ziet hier niets van terug op straat. Daarnaast komt meer groen en minder beton. Hoe dan? Er zal toch juist veel meer beton bij komen door de succesvolle verkoop van de bedrijfskavels en tuintjes die massaal onderhoudsvriendelijk worden gemaakt. Zorg. Als eerste: kan het alstublieft iets leesbaarder? De afkortingen en de regelingen vliegen de lezer weer om de oren. Zonder gerichte kennis van de zorg is zo'n tekst al snel onprettig en onduidelijk om te lezen. Daarnaast wordt er aangegeven dat de zorg een kwaliteitsimpuls krijgt door innovaties. Forum voor Rechts neemt aan dat hiermee niet wordt bedoeld dat robots straks zorgbehoevenden eten en medicijnen gaan brengen. Ook wil Forum voor Rechts graag meer financiële uitleg over de gevolgen van de wijzigingen die per 1 januari 2021 gaan plaatsvinden ten aanzien van de Wet langdurige zorg.

Wat betekent dit, met name financieel? Heel fijn al die regelingen, maar hoe zo'n regeling er nu inhoudelijk uitziet, wordt voor Forum voor Rechts vervolgens niet duidelijk. Bijvoorbeeld de Buitenschoolse Opvang Plus. Fijn dat de integrale ketenaanspraak maatschappelijke opvang zal leiden tot 20% minder daklozen in de regio, maar hoeveel daklozen hebben we dan? De VOORZITTER: U moet gaan afronden. Mevrouw POL (Forum voor Rechts): Wat zal ik kiezen? De proceskostenvergoeding. Als je betere en accuratere waarden vaststelt, hoef je geen proceskostenvergoeding uit te betalen. Als het gewoon is vastgesteld, wordt het bezwaarschrift niet gehonoreerd. Welke gevolgen heeft de wijziging van de waarde van de bepaling per 1 januari 2021 voor de onroerendzaakbelasting? "Motie 5. Het Almelose zwembad financieel toegankelijk maken voor de minima. De gemeenteraad in vergadering bijeen op 12 november 2020, R 2006419

overwegende dat: - er in Almelo veel mensen in armoede leven, waarbij 1 op de 10 kinderen in Almelo zelfs in armoede opgroeit; - zwemmen een belangrijke factor uitmaakt van de Nederlandse samenleving voor zowel jong als oud; - bewegingsarmoede een serieus probleem is; Kinderen, jongeren en volwassenen bewegen veel te weinig; - het gebrek aan voldoende beweging door de Coronacrisis alleen maar groter is geworden, maar ook juist voor de bestrijding van Corona bewegen des te belangrijker is; - zwemmen mitsdien erg gezond is; - zwemmen mitsdien bijdraagt aan een vitaal leven; - zwemmen daarnaast bijdraagt aan het kunnen participeren in de buitenschoolse activiteiten en de samenleving in zijn geheel; - er in Almelo gezinnen en ouderen zijn die onvoldoende geld hebben om de toegang tot een zwembad te kunnen betalen; - het niet kunnen veroorloven om te gaan zwemmen mitsdien leidt tot daadwerkelijke uitsluiting van de minima om te kunnen participeren in de Almelose samenleving; - hierbij met name denkende aan schoolgaande kinderen die niet met hun klasgenootjes mee kunnen naar het zwembad en ouderen die met andere ouderen graag rustig baantjes trekken om geestelijk en lichamelijk actief te blijven; - Almelo plannen heeft om een flinke investering te doen in een nieuw zwembad; - dat deze investering voor een publieke voorziening ten goede moet komen aan alle klassen van de Almelose