12.1.8 Vaststelling bestemmingsplan Herziening ondergrondse 110kV kabelverbinding - Bijlage 1.8 - NGE.pdf

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Relevant

Motivatie

Ja

De Grensweg, 400 m van het Twentekanaal, ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Ja

De Wierdensestraat loopt door het analysegebied.

Mogelijk

De weg naar Bornerbroek ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Mogelijk

De Duitse stellingen rond het Twentekanaal lagen gedeeltelijk binnen de begrenzing van het analysegebied.

Ja

De Mosterdpot ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Ja

De genoemde locaties liggen binnen de begrenzing van het analysegebied.

Ja

De Belllinkshofweg 4 ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Ja

De brug bij de Leemslagenweg ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Nee

Deze vermelding geeft geen indicatie voor gevechtshandelingen binnen de begrenzing van het analysegebied maar duidt het einde van de beschietingen aan.

Pagina 23 van 105

Datum

4-9 april 1945

Gebeurtenis (bron: G. Beukers-de Jong / J. van Wulfften Palthe-Stulen, Terugblik op Wierden 1940-1945) Het front bevond zich tussen Almelo en Wierden. De Canadezen stelden hun geschut op in het Tusveld, de Duitsers verzamelden zich in ’t Zuidbroek, en het was daar, dat de laatste Twentse ‘strapatsen’ van de Duitse bezetter plaatsvonden. Ook aan de Oude Almeloseweg, de Knibbeldijk en Knibbeldwarsdijk werden boerderijen getroffen. (p. 30)

Relevant

Ja

Motivatie

De Knibbeldijk en Knibbeldwarsdijk liggen binnen de begrenzing van het analysegebied.

Afb.3 – Afbeelding van de situatie in april 1945 tussen Almelo en Wierden.

Borne: Datum April 1945

1862100-VO-04

Gebeurtenis (bron: C.B. Cornelissen, Twente weer vrij) Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het analysegebied aangetroffen.

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Relevant --

Motivatie --

Pagina 24 van 105

Datum 4 april 1945

Gebeurtenis (bron: G.J.I. Kokhuis, Twente in de Tweede Wereldoorlog) De Duitsers die uit Borne via Azelo naar Bornerbroek waren teruggetrokken overwogen Borne te heroveren. (p. 202)

Relevant Nee

Motivatie Er is geen indicatie voor oorlogshandelingen in het analysegebied.

Hof van Twente: Datum April 1945

Gebeurtenis (bron: C.B. Cornelissen, Twente weer vrij) Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het analysegebied aangetroffen.

Relevant --

Datum

Gebeurtenis (bron: Stichting Heemkunde Markelo, Markelo in de Tweede Wereldoorlog)

Relevant

31 maart / 2 april 1945

Alle bruggen over het Twentekanaal opgeblazen. (p. 194)

Ja

Datum 4 april 1945

Gebeurtenis (bron: G.J.I. Kokhuis, Twente in de Tweede Wereldoorlog) De Duitsers die uit Borne via Azelo naar Bornerbroek waren teruggetrokken overwogen Borne te heroveren. (p. 202)

Relevant Nee

4 april 1945

De moffen hadden zich in de omgeving van Bornerbroek stevig achter het Twentekanaal verschanst. (p. 203)

Nee

4 april 1945

Voortgang was zo snel dat enkele bruggen op de weg naar Bornerbroek onbeschadigd in handen van de Canadezen vielen. Weldra was daarop de driehoek Delden-Borne-Almelo gezuiverd. De tegenstand van de Duitsers bij het Twentekanaal bleef echter hardnekkig voortduren. (p. 203)

Nee

Motivatie --

Motivatie Verschillende bruggen over het Twentekanaal liggen binnen de begrenzing van het analysegebied. Motivatie Er is geen indicatie voor oorlogshandelingen in het analysegebied. Er wordt alleen een globale locatie genoemd maar uit deze vermelding is de exacte locatie van de troepen niet af te leiden. De locaties van de stellingen en wapenopstellingen worden vastgesteld aan de hand van meer nauwkeurige luchtfotowaarnemingen. Er wordt alleen een globale locatie genoemd maar uit deze vermelding is de exacte locatie van de troepen niet af te leiden. De locaties van de stellingen en wapenopstellingen worden vastgesteld aan de hand van meer nauwkeurige luchtfotowaarnemingen.

Hengelo: Datum

1 april 1945

Datum

3 april 1945

1862100-VO-04

Gebeurtenis (bron: J.P. van Vree, Hengelo in oorlogstijd) Een groep van ongeveer 25 man bezet de centrale en weet te voorkomen dat de Duitsers hun plannen uitvoeren. Tijdens het vuurgevecht ter plaatse weet Stenzel te ontsnappen. Hij waarschuwt de Grüne Polizei, die met een aantal overvalwagens naar de centrale rijdt en onmiddellijk het vuur opent. (p. 175) Gebeurtenis (bron: G.J.I. Kokhuis, Twente in de Tweede Wereldoorlog) In Hengelo brak op dinsdag 3 april 1945 de lang verwachte bevrijding aan. De laatste Duitsers vluchtten weg in de richting Delden, nadat er ook nog in Woolde was gevochten. Tegen de avond was geheel Hengelo vrij. (p. 197 en 198)

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Relevant

Ja

Relevant

Nee

Motivatie

De centrale ligt in het analysegebied

Motivatie De locatie waar gevechtshandelingen plaatsvonden, Woolde, ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Pagina 25 van 105

Datum 3 april 1945

2.2.4

Gebeurtenis (bron: K. Vos (red.), De Pruus komt!: Overijssel in de Tweede Wereldoorlog) Uiteindelijk werden Hengelo en Borne op 3 april door het Britse Dorset-Regiment bevrijd. Het ging vrijwel zonder slag of sloot. Met Delden en Almelo ging het moeilijker. (p. 149)

Relevant Nee

Motivatie Er worden geen specifieke locaties genoemd waar gevechtshandelingen plaats hebben gevonden.

Munitieruimingen

De vermeldingen in de onderstaande tabellen hebben betrekking op de ruiming van munitie. Datum 1940-1947

Gebeurtenis (bron: J. van Woensel, Vrij van explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en zijn voorgangers 1944-2004) In Hengelo is een vliegtuigbom geruimd. (p. 62)

Datum 1946

Datum 1960-1977

2.3

Gebeurtenis (bron: A. Meijers, Achtung Minen – Danger Mines. Het ruimen van landmijnen in Nederland 1940-1947) Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het analysegebied aangetroffen.

Gebeurtenis (bron: S.L. Veenstra, In de schaduw van de glorie: overzicht van vliegtuigbergingen in Nederland: 1960-1977) Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het analysegebied aangetroffen.

Relevant --

Relevant Nee

Relevant --

Motivatie --

Motivatie Er wordt geen specifieke locatie genoemd voor deze ruiming.

Motivatie --

Collectie stafkaarten Topografische Dienst Kadaster te Zwolle 2.3.1

Geallieerde stafkaarten

Het analysegebied staat op de volgende stafkaarten:  Almelo, sheet 3605 (second edition,1944)  Zenderen, sheet 3606 (second edition,1944)  Hengelo, sheet 3706 (second edition,1944) De stafkaarten zijn opgemaakt volgens het Nord de Guerre coördinatenstelsel en hebben een schaal van 1:25.000. Ze geven een goed beeld van het analysegebied in de Tweede Wereldoorlog. De stafkaarten en bijbehorende kaartvierkanten (de gele vlakken) zijn zichtbaar in bijlage 6.4. Stafkaarten worden tevens gebruikt om de locaties van geallieerde luchtaanvallen te achterhalen (zie hoofdstuk 2.15).

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 26 van 105

2.3.2

Duitse stafkaarten

Er zijn in het AVG bedrijfsarchief twee relevante Duitse stafkaarten aanwezig:  Topografische Karte der Niederlande 1:50.000, Truppenkarte 28, West Almelo (1e uitgave mei/oktober 1941).  Topografische Karte der Niederlande 1:50.000, Truppenkarte 28, Ost Almelo (1e uitgave mei/november 1941). Deze stafkaarten zijn vergelijkbaar met de exemplaren uit bijlage 6.4 en worden derhalve niet afgebeeld.

2.4

Luchtfoto’s 2.4.1

Geraadpleegde luchtfoto’s

De volgende luchtfotoarchieven zijn geraadpleegd:  Archief van de Afdeling Speciale Collecties van de Wageningen Universiteitsbibliotheek. Dit archief bevat ruim 94.000 luchtverkenningsfoto’s, die zijn gemaakt door de Royal Air Force (RAF) en United States Army Air Forces (USAAF) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er zijn hier relevante luchtfoto’s van het analysegebied aanwezig.  Archief van het Kadaster te Zwolle. Dit archief bevat circa 110.000 luchtverkenningsfoto’s uit de oorlogsperiode, gemaakt door de RAF en USAAF. Het archief bestaat ook deels uit voor- en naoorlogse luchtfoto’s (in 1939 en 1940 zijn bijvoorbeeld de Grebbelinie en de Nieuwe Hollandse Waterlinie in beeld gebracht). Er zijn hier relevante luchtfoto’s van het analysegebied aanwezig.  Het archief van de Luftbilddatenbank te Estenfeld (Duitsland). De Luftbilddatenbank beschikt over 500.000 eigen luchtfoto’s en raadpleegt daarnaast archieven in Nederland, de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Canada. Er zijn hier relevante luchtfoto’s van het analysegebied aanwezig. Op de hierop volgende pagina worden per luchtfotoarchief de bestelde luchtfoto’s besproken, alsmede de analyseresultaten. De luchtfoto’s zijn als categorie A, B of C gekwalificeerd. Dat betekent dat de verkrijgbare luchtfoto’s geen, een kleine of een grote kwalitatieve beperking hebben voor wat betreft de luchtfoto-interpretatie.

De kwaliteit van de foto’s wordt aangegeven in de luchtfototabel. Een belangrijk selectiecriterium voor de luchtfoto’s uit de Tweede Wereldoorlog is de opnamedatum. De voorkeur ging primair uit naar luchtfoto’s die zo kort mogelijk voor en na de belangrijkste gevechtshandelingen zijn gemaakt. Er is daarnaast rekening gehouden met de kwaliteit van de luchtfoto’s, alsmede de schaal. Er kan naar aanleiding van de luchtfotoanalyse worden geconcludeerd dat er sporen van gevechtshandelingen in het analysegebied zichtbaar zijn. Dit wordt verder uitgewerkt in de chronologietabel en in de luchtfototabel.

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 27 van 105

Er is een selectie gemaakt van luchtfoto's die een afdoende dekking geven van het analysegebied en die kwalitatief geschikt zijn voor een luchtfotoanalyse (op basis van de verstrekte opgavelijsten). De in de onderstaande tabel genoemde luchtfoto’s zijn verzameld en vervolgens geanalyseerd: Feit/ Luchtfoto

Datum, in chronologische volgorde

Feit

27 augustus 1941

Feit

Vlucht

Fotonr.

.

Omschrijving/Analyse

Collectie1

Kwaliteit2

Georef.3

Afw.4

FKnr.5

Bombardement met brandbommen op Borne. Getroffen werd Bornerbroek.

--

25/26 juni 1942

Wellington IC neergestort in de omgeving van het Braamhaarsveld te Azelo.

2i

Feit

23 augustus 1942

Wellington neergestort op het Braamhaarsveld te Azelo, dichtbij de gemeentegrens van Borne.

2i

Feit

3 september 1943

Bombardement op Ambt Delden. Getroffen werd Azelo.

4i

E-702

4073 4074

De luchtfoto’s dekken het gebied ter hoogte van het Braamshaarveld en Azelo. Er zijn geen sporen van gevechtshandelingen aangetroffen binnen de begrenzing van het analysegebied. Buiten het analysegebied is een grote krater waargenomen die mogelijk in verband staat met één van beide Wellingtons.

Luchtfoto

10 december 1943

Feit

30 januari 1944

Eenmotorig Duits vliegtuig neergekomen op bouwland in buurtschap Bornerbroek nabij de Hoeselerbrug aan de westzijde van het kanaal Almelo-Delden.

3i

Feit

22 februari 1944

Brandende vliegtuigen in westelijke richting die ten zuiden aan de rand van de gemeente Almelo bommen afwierpen.

--

Feit

23 februari 1944

Bombardement met negen bommen op Azelo.

4i

Luchtfoto

4 maart 1944

7-AA-797

4007

De luchtfoto dekt het uiterste zuidpunt van het analysegebied ter hoogte van Hengelo (energiecentrale) en toont geen CE-gerelateerde bijzonderheden in het analysegebied.

Kad

LBDB

A

A

Ja

Ja

10 m.

12 m.

2

--

1

LBDB = Luftbilddatenbank, UW = Wageningen, Kad = Kadaster, NCAP = National Collection of Aerial Photography. Geallieerde kwalificatie van fotokwaliteit. A = goed, B = matig, C = slecht. 3 Geogerefereerd = Luchtfoto gepositioneerd in het GIS systeem. 4 Afw. = Afwijking, die ontstaat tijdens het georefereren van de historische luchtfoto’s. De maximaal geconstateerde afwijking is weergegeven. 5 FKnr. = Verwijzing naar specifiek feit/waarneming en/of locatie/omgeving op de feitenkaart (bijlage 6.5). 2

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 28 van 105

Feit/ Luchtfoto

Datum, in chronologische volgorde

Vlucht

Fotonr. 3027

Luchtfoto

18 april 1944

4-0469R 3027

Luchtfoto

6 oktober 1944

400-0241A

4076

Omschrijving/Analyse De luchtfoto dekt de uiterste zuidpunt van het analysegebied ter hoogte van Hengelo (energiecentrale). Er zijn 4 geschutstellingen op een afgezet terrein, omgeving Woolderseweg, waargenomen.  2 bomkraters bij spoorlijn ter hoogte van de energiecentrale.  Verwoeste infra/panden ten noorden van energiecentrale, ter hoogte van de Slachthuisweg. De luchtfoto dekt de uiterste zuidpunt van het analysegebied ter hoogte van Hengelo (energiecentrale). Bomkrater naast de spoorlijn ten noorden van energiecentrale, ter hoogte van de Slachthuisweg.

Collectie1

Kwaliteit2

Georef.3

Afw.4

-5 LBDB

A

Ja

6 m. 6 7 -8

LBDB

A

Ja

4 m.

Er zijn 2 geschutstellingen en 2 barakken op een afgezet terrein, ten noorden van de energiecentrale, waargenomen. Luchtfoto

6 oktober 1944

4-0005

3122

Luchtfoto

29 oktober 1944

4-1179

3044

Luchtfoto

2 november 1944

140-1186

3058

De luchtfoto dekt de uiterste noordzijde van het analysegebied ter hoogte van Almelo en toont geen CE-gerelateerde bijzonderheden in het analysegebied.

26 december 1944

Feit

20 februari 1945

V-1 inslagen bij Bornerbroek.

Luchtfoto

22 februari 1945

De luchtfoto dekt de uiterste zuidpunt van het analysegebied ter hoogte van Hengelo (energiecentrale). Perimeter van militair werk bij FK9 is uitgebreid ten opzichte van de situatie op d.d. 6 oktober 1944.

Feit

23 februari 1945

Luchtfoto

24 februari 1945

106G-4444

3013

De luchtfoto dekt het gebied ter hoogte van Azelo.  Bomkrater in omgeving Aaweg en de A35.  Bomkrater in omgeving Aamaatweg en de A35. De luchtfoto dekt het analysegebied vanaf de Bornsestraat tot Hengelo.  2 bomkraters ten westen van de energiecentrale, in de omgeving van de luchtafweerstelling en deze zijn ontstaan tussen 06-10-1944 en 2-11-1944  2 bomkraters noord van de Wegtersweg.

Luchtfoto

1862100-VO-04

140-1353

De luchtfoto dekt de uiterste noordzijde van het analysegebied ter hoogte van Almelo en toont geen CE-gerelateerde bijzonderheden in het analysegebied.

4001

9 LBDB

A

Ja

3 m.

LBDB

A

Ja

8 m.

LBDB

A

Ja

18 m.

4004

De luchtfoto dekt de uiterste zuidpunt van het analysegebied ter hoogte van Hengelo (energiecentrale) en toont geen nieuwe CE-gerelateerde bijzonderheden in het analysegebied.

TenneT Tracé AMLM-HGLW

--10 11 -12 13

Kad

B

Ja

6 m.

-V0908 V0909 V1138

LBDB

A

Ja

5 m.

V-1 inslag bij Bornerbroek. 16-1761

FKnr.5

-9 V1000

LBDB

A

Ja

8 m.

--

Pagina 29 van 105

Feit/ Luchtfoto

Datum, in chronologische volgorde

Feit

25 en 27 februari 1945

Vlucht

Fotonr.

Omschrijving/Analyse

Collectie1

Kwaliteit2

Georef.3

Afw.4

V-1 inslag bij Bornerbroek.

FKnr.5 V1053

Luchtfoto

9 maart 1945

106G-4699

3241 4239 4240 4241

Luchtfoto

15 maart 1945

4-1981

4039

De luchtfoto dekt het Zijkanaal naar Almelo ter hoogte van de wijk Windmolenhoek te Almelo en toont geen nieuwe bijzonderheden in het analysegebied.

UW

B

Ja

7 m.

--

4-1990

3007 3009 3100 3101 4004 4006

De luchtfoto’s dekken het zuidelijk deel van het analysegebied grotendeels.  2 bomkraters waargenomen bij het Schijvenveld, waarvan 1 gelegen is binnen de begrenzing van het analysegebied.  1 bomkrater zuid van de Meijerinkveldkampseweg waargenomen, ontstaan tussen 29 oktober 1944 en 15 maart 1945.

UW

A

Ja

7 m.

-16 17 --

Luchtfoto

15 maart 1945

Feit

16 maart 1945

Luchtfoto

20 maart 1945

De luchtfoto’s dekken het noordelijk deel van het analysegebied, van Almelo tot de omgeving van de Leemslagenweg.  3 geschutstellingen nabij de huidige Schuilenbergsweg 2 waargenomen.  Schuttersputten aan de zuidzijde van de Wierdensestraat waargenomen.

LBDB

A

Ja

6 m.

--14 15

V-1 inslag bij Bornerbroek.

16-1881

3101 3102 3103

De luchtfoto’s dekken het Zijkanaal naar Almelo ter hoogte van de wijk Windmolenhoek te Almelo.  Verkeersbrug over het Zijkanaal/Hoeselerdijk is niet aanwezig.  Aan de oostelijke bruggenhoofd en een versperring aangelegd.  Wegversperring en een wapenopstelling bij de verkeersbrug over het Zijkanaal.

V1419

LBDB

A

Ja

8 m.

3 bomkraters nabij de oostoever van het Zijkanaal waargenomen, ten noorden van de weg ‘de Condor’.

Luchtfoto

1862100-VO-04

20 maart 1945

16-1884

3064 3080 3089 3090 3094 3096 3098 4011 4068 4105 4126

De luchtfoto’s dekken het gehele noordelijk deel van het analysegebied en een klein deel van het zuidelijk deel bij Hengelo.  2 geschut- en wapenopstellingen bij de Stokkelersweg waargenomen.  De schuttersputten aan de zuidzijde van de Wierdensestraat zijn uitgebreid met wapenopstellingen.  Schuttersputlinie aan weerszijden van de Pastoor Ossestraat (oude weg situatie).  

Krater in akker, ter hoogte van de huidige de Jan van Gent 12/14 Almelo. Krater in de Doorbraak ten oosten van de N741.

TenneT Tracé AMLM-HGLW

--18 18 19 20

LBDB

A

Ja

8 m.

---21 15 23 22 24

Pagina 30 van 105

Feit/ Luchtfoto

Datum, in chronologische volgorde

Vlucht

Fotonr.

Luchtfoto

23 maart 1945

US7GR77D

7070

Feit

1 april 1945

Feit

4-9 april 1945

Feit

5 mei 1945

Luchtfoto

19 juni 1945

369-BS7029-21

Luchtfoto

28 augustus 1945

3G-TUDS483

1862100-VO-04

Omschrijving/Analyse De kwaliteit van de luchtfoto is te beperkt om deze te gebruiken ten behoeve van de luchtfotoanalyse. De foto is wel gebruikt ter oriëntatie bij de verwerving van andere luchtfoto’s. Sptfire van het No. 322 Nederlandse Squadron stort neer in een heideveld aan de Arkmansweg aan de weg Borne – Bornerbroek. Daarnaast stort er een Spitfire neer aan de Grensweg. Een deel van het analysegebied, ten westen van Almelo, is frontgebied vanaf 4 april 1945. Op 9 april 1945 trekken de Duitse troepen zich terug en is het gehele analysegebied bevrijd.

Collectie1

Kwaliteit2

Georef.3

Afw.4

FKnr.5

LBDB

C

Ja

12 m.

-1 50

Duitse capitulatie, einde oorlogshandelingen.

--

44 80 81 82

Deze serie luchtfoto’s dekken, tezamen met de foto’s van 28 augustus 1945, het gehele analysegebied ten behoeve van de eindanalyse. In combinatie met de luchtfoto’s van 20 maart 1945 is de crashlocatie vastgesteld van FK1 (Spitfire XVI, Serial RR249, 322 Squadron), de verstoring is op de foto’s van d.d. 20 maart 1945 niet zichtbaar.

LBDB

C

Ja

26 m.

--1 24 --

5004

De luchtfoto toont geen nieuwe CE-gerelateerde bijzonderheden in het analysegebied.

LBDB

B

Ja

17 m.

--

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 31 van 105

WIERDEN ALMELO

BORNE

HENGELO

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

Luchtfotoanalyse elektriciteitscentrale Hengelo: De onderstaande luchtfoto (d.d. 22 februari 1945) geeft de situatie ten tijde van de Tweede Wereldoorlog te Hengelo weer. Op de foto zijn de contouren van de centrale zichtbaar, evenals verschillende bomkraters in de omgeving (gele stippen). Daarnaast zijn er twee verdedigingswerken met geschutstellingen waargenomen, waarvan één gelegen is binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

Afb. 4 – Luchtfotoanalyse bij de elektriciteitscentrale te Hengelo. Bron: Luftbilddatenbank te Estenfeld.

Crashlocatie Spitfire: Op de hierop volgende pagina is de crashlocatie van de Spitfire weergegeven. De eerste afbeelding (d.d. 20 maart 1945) toont geen verstoring. Op de middelste afbeelding, de luchtfoto van 19 juni 1945, is wel een verstoring te zien binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied. De Spitfire is volgens de literatuurvermeldingen gecrasht op 1 april 1945 aan het eind van de Arkmansweg. De krater die op de luchtfoto zichtbaar is, is waargenomen aan het eind van de Arkmansweg en is ontstaan tussen 20 maart 1945 en 19 juni 1945. De afbeelding en kaart aan de rechterzijde tonen de huidige situatie.

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 33 van 105

1 : 1000

1 : 1000

1 : 1000

Esri Nederland, beeldmateriaal.nl

1 : 10000

© 2009 OpenStreetMap

Onderzoeksgebied Analysegebied Tracélijn AMLM-HGLW110

Crashlocatie Spitfire 0

25

50

100

150

200 METER

±

2.4.2

Luchtfoto-interpretatie huidige situatie

Het analysegebied is in de huidige situatie geanalyseerd met behulp van Google Maps, Google Earth en Bing Maps. Uit een vergelijking van deze luchtfoto’s met de in de voorgaande paragrafen besproken exemplaren en kaarten van www.topotijdreis.nl blijken enkele naoorlogse veranderingen te hebben plaatsgevonden. De grootste zichtbare veranderingen worden hieronder beschreven: Tijdens de Tweede Wereldoorlog bestond het analysegebied grotendeels uit weiland. De zijtak van het Twentekanaal was destijds in aanleg. Op de kaart op www.topotijdreis.nl was het kanaal nog niet zichtbaar maar op luchtfoto’s is duidelijk te zien dat het kanaal ten westen van Almelo liep, tot aan de Wierdensetraat. Naoorlogs werd dit kanaal naar het noorden nog verder uitgebreid en werd het verbreed. Ook werd in het noorden van het analysegebied de Wierdensestraat verbeterd. In de jaren zeventig werden de A35 en (een deel van) de A1 aangelegd. Beide wegen doorkruisen het analysegebied. In de jaren tachtig wordt bij Windmolenbroek, aan de rand van het onderzoeksgebied, een wijk aangelegd. Daarnaast breidde de stad Hengelo zich vanaf de jaren zeventig binnen het analysegebied uit met industrie en een bedrijventerrein.

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 35 van 105

Situatie WOII

Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)

Situatie 1980

Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)

Situatie 1950

Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)

Situatie 2000

Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), Wegenkaart (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)

2.5

Gemeentearchieven Almelo, Borne, Ambt-Delden en Hengelo

Het analysegebied lag in de Tweede Wereldoorlog in de toenmalige gemeenten Almelo, Borne, Ambt-Delden, Hengelo en Hof van Twente. In de volgende tabellen staan de inventarisnummers die geraadpleegd zijn. Almelo: Gemeentearchief Almelo 1940-1949 586 t/m 603 Politierapporten 645 Stukken betreffende het opgeven van de datum waarop Almelo officieel bevrijd is 779 Stukken betreffende het uitbetalen van een overwerkvergoeding aan ambtenaren van de dienst Gemeentewerken in verband met werkzaamheden als gevolg van bominslagen en het verlenen van werkzaamheden voor de Duitse macht 789 Stukken betreffende het toekennen van een gratificatie voor het brandweerpersoneel als gevolg van het veelvuldig opkomen van het personeel bij luchtalarm in de oorlog 810 Stukken houdende voorschriften voor het aanbrengen van aanduidingen voor de, door de Duitse Weermacht, aangebrachte versperringen op openbare wegen 811 Stukken betreffende het aanbrengen van zgn. 'Splitterboxen' in en naast wegen 813 Brief van 27 juni 1945 van de directeur van de dienst Gemeentewerken houdende opgave van de kosten van het opruimen van een tankgracht, versperringen, schuilkelders e.d. door de Duitse weermacht aangebracht 814 Stukken betreffende het, op verzoek van het Militair Commissariaat Rechtsherstel district Almelo, opgeven (inclusief de locaties) van achtergebleven Duitse munitie, landmijnen e.d.

815 Stukken naar aanleiding van het schrijven van 28 juli 1945 van de firma G. van Egmond te Nijverdal, waarbij deze verzoekt een door de Duitse weermacht aangelegde vloer in het pakhuis aan de Buitenhaven Oostzijde te mogen laten liggen en de stenen in rekening te brengen, 1945. NB. Het verzoek wordt afgewezen, omdat de klinkers nodig zijn voor het herstel van wegen 816 t/m 850 Stukken betreffende het vorderen door de Duitse bezetter van panden voor legering van soldaten, officieren (inkwartiering) en materieel 851 t/m 861 Stukken betreffende schadevergoeding als gevolg van inkwartiering en vordering van gebouwen en inventarissen door de Duitse weermacht 900 t/m 919 Stukken betreffende diensten en leveringen aan de weermacht 990 Stukken betreffende het overlijden van een Almelose SS-Schütze, als gevolg van een Engelse luchtaanval 1112 t/m 1114 Waarschuwingen aan de bevolking zich te onthouden van sabotage en vernielingen van Duitse (militaire) objecten 1134 t/m 1136 Stukken betreffende bewaking van spoorlijnen. Waaronder het, vanwege diverse aanslagen op spoorlijnen, instellen van een wacht voor het bewaken van een deel van de spoorlijn Utrecht-Deventer-Duitse grens door inwoners van Almelo 1212 t/m 1214 Stukken betreffende de in mei/juni 1940 omgekomen Almelose militairen A. Oldersma en H. Bijker en de gesneuvelde Duitse militair P.

Schreymayer 1215 Stukken betreffende het verstrekken van opgaven aan het Informatiebureau van het Rode Kruis te Den Haag, over de begraven buitenlandse militairen in Almelo 1216-1217 Stukken betreffende het verstrekken van opgaven aan de commissaris van het Militair Gezag over graven van de gesneuvelde geallieerde en Duitse militairen 1218 Stukken betreffende het verstrekken van opgaven aan het Comité Herdenking Gevallenen van tijdens en door de bezetting overleden personen uit de gemeente die daar tevens begraven zijn 1219 Stukken betreffende het verstrekken van opgave aan het Departement van Oorlog over de in Almelo begraven buitenlandse soldaten 1220 Brief van 31 januari 1946 aan de directeur gemeentewerken met een lijst van tijdens en door de bezetting gevallen inwoners van Almelo die hier ook begraven zijn. Tevens is vermeld hoe de personen zijn overleden 1221 Opgave van juni 1946 aan het Ministerie van Oorlog van 38 in Almelo begraven Duitse militairen 1222 t/m 1225 Stukken betreffende het overbrengen van lichamen van gesneuvelde Canadese, Amerikaanse, Engelse en Duitse militairen 1258 Stukken houdende opgaven aan het Staatstoezicht op de volksgezondheid van woningen die als gevolg van bombardementen zijn verwoest, waarbij vermeld of het al dan niet woningwetwoningen betrof.

1259 t/m 1261 Stukken betreffende de schade als gevolg van het neerstorten van een brandend vliegtuig in de Hofkampstraat op 23 september 1944 1262 t/m 1294 Exemplaren van schaderapporten, betreffende oorlogsgeweldschade (bominslagen, neerstorten vliegtuig) 1297 Stukken betreffende en houdende opgaven van door oorlogsgeweld beschadigde panden 1298 Rapport van 2 augustus 1945 van de directeur van de dienst Gemeentewerken met een lijst van in de oorlog aangebrachte schade aan onroerende goederen in eigendom van de gemeente, ook een opgave van vernielde bruggen

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Periode 1940-1946 1946 1943-1945 1946 1944 1944 1945 1945 1945 1940-1944 1940-1946 1940-1945 1943 1940-1943 1943 1940-1942 1943-1944 1945 1945 1945 1946 1946 1948 1943-1945 1944-1947 1944-1945 1945 1945

Pagina 37 van 105

Gemeentearchief Almelo 1940-1949 1299 Opgave van 3 januari 1946 aan het hoofd van het Provinciaal Bureau Wederopbouw Overijssel Deventer van kosten en herstelling aan eigendommen van de gemeente die als gevolg van oorlogsgeweld schade hebben geleden 1300 Overzicht van 25 november 1946 van de directeur dienst Gemeentewerken houdende de vergoeding van taxatiekosten als gevolg van bominslagen 1302 t/m 1304 Stukken betreffende de vergoeding van de materiële schade als gevolg van de bominslagen van 11 juli 1940, 6 en 16 oktober 1942 en 13 mei 1944 1985 Stukken betreffende het vernieuwen van de brug over de Weezebeek in de Deldense straat 2005 Stukken betreffende het dempen van de Molenstreng 2007 Stukken betreffende het weer bevaarbaar maken van de Twentekanalen en in het bijzonder de zijtak naar Almelo 2112 Stukken (onder andere een brief van de Wehrmachtskommandantur Almelo aan de burgemeesters van Almelo, Wierden, Hellendoorn e.a., betreffende het herstellen van Duitse schuilgraven door arbeiders in arbeitseinsatz 2136 t/m 2139 Stukken betreffende het verstrekken van uitkeringen aan familieleden van, als gevolg van de luchtbombardementen overleden of invalide geraakte kostwinners 2163 Stukken betreffende het verstrekken van inlichtingen aan het ministerie van Oorlog, sectie krijgsverrichtingen in 1940-1945 2281 Boekje 'In memoriam 1940-1945' van 1 november 1950 van het

christelijk lyceum Almelo

Periode 1946 1946 1942, 1944 1947-1948 1941-1945 1940 1944 1940-1944 1947 1950

Borne: Secretarie archief van de gemeente Borne 1929-1960 8 Notulen van de gemeenteraad 486 Openbare orde in bezettingstijd 493 Inlevering en vernietiging van wapenen ene munitie 538 Landwacht 539 Radiobewakingsdienst 570 Militaire graven 805 Luchtbescherming 806 Rapporten van de luchtbeschermingsdienst 807 Rapporten van de luchtbeschermingsdienst 896 Pontveer in Bornerbroek 981 Bezettingsschade Ambachtsschool 984 Bruggen 988 Oorlogsschade Woningstichting Eigen Haard 990 Oorlogsschade gebouwen 991 Oorlogsschade Ambtswoning Burgemeester 992 Geweren 999 Luchtbescherming 1012 Opsporen van munitie 1017 Oorlogsschade R.K. Bouwvereniging St Joseph 1030 Vorderingen van gebouwen, terreinen e.d. door de Duitse weermacht 1037 Werkzaamheden en leveringen door particulieren aan de geallieerden 1039 wederopbouw boerderijen 1041 defensiewerken, versperringen 1044 Bossen, oorlogsschade 1046 Werkzaamheden en leveringen aan Duitse Weermacht

Periode 1940-1941 1940-1945 1940-1946 1944 1944 1943-1948 1940-1945 1940-1941 1942 1945-1948 1945-1952 1944-1952 1944-1958 1945-1952 1945-1952 1940-1945 1940-1945 1945-1952 1945-1952 1942-1945 1941-1945 1945-1952 1940 1945-1946 1942-1945

Ambt-Delden / Hof van Twente: Archief gemeente Ambt-Delden 1935-2000 2295, 2297 Viering 50 jaar bevrijding Ambt Delden. Videoband, 3 fotoalbums, verhalen van mensen uit Ambt Delden en omstreken over de oorlogstijd en overige stukken 87 Inbeslagname/zoekraking van diverse (militaire) eigendommen. Correspondentie 171, 1144 Begraving van gesneuvelde militairen. 535 Herstel wegen i.v.m. oorlogsschade, Correspondentie. 797 Vervolging o.m. opmaken en inzenden processen-verbaal 926 Vordering van arbeidskrachten t.b.v. verdedigingswerken, Correspondentie 1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Periode 1995 1940-1945 1940-1957 1945-1947 1947-1952 1944 Pagina 38 van 105

Archief gemeente Ambt-Delden 1935-2000 927 Inlevering dienstplichtbescheiden, houden postduiven, fotografie, brandplaatjes. Correspondentie 929, 937 Vorderingen, alsmede vergoedingen wegens oorlogsschade. Correspondentie 930 Mobilisatie 938 Propaganda, bewaking barakken v.m. Nederlandse leger. Correspondentie 960 Luchtbescherming 1131, 1133-1135 Steun aan oorlogsslachtoffers. Diverse personeelsdossiers 1136 Melding bombardement 1136 Melding bombardementen 1137-1138 Oorlogsschade. Correspondentie 1141-1143 Steun bij rampen. O.a. Nationaal Hulpcomité 1940, huisvesting vluchtelingen, oorlogsslachtoffers 2269 Bezoek Canadese oud strijders 2296 Opgegraven wrakstukken toestel Jimmy Taylor, neergestort op 19 november 1944 2777 Niet tot ontploffing gekomen bommen uit de Tweede Wereldoorlog Archief gemeente Hof van Twente S-906 Explosieven Opsporen conventionele explosieven Twentekanaal 2296 Opgegraven wrakstukken toestel Jimmy Taylor, neergestort 19-11-1944

Periode 1940-1942 1940-1945 1938-1940 1940-1944 1938-1943 1946-1953 1940-1945 1940-1944 1940-1951 1940-1963 1989-1994 1995 1994-1999 Periode 2006 1995

Hengelo: Toegang Luchtbeschermingsdienst 1939-1943 Luchtbeschermingsdienst Vak XIIII Hengelo Overijssel

Periode 1939-1943

Toegang Gemeentepolitie Hengelo (1935) 1939-1946 (1948) 17 t/m 50 Dagrapporten van de Inspecteur van Dienst 130 Brief betreffende detachering politiepersoneel naar Oldenzaal in verband met bominslag 260 Stukken betreffende besprekingen over luchtbescherming met de Gewestelijk Politiecommandeur te Arnhem 262 Rapporten betreffende de algemene toestand in Hengelo 310 Rapporten betreffende vermissing en vernietiging van distributiebescheiden en artikelen. N.B. Ten gevolge van bombardementen op 28 februari te 18.00 uur en op27 maart 1943 te 19.00 uur 314 Rapporten betreffende vermissing en vernietiging van distributiebescheiden en artikelen. N.B. Ten gevolge van bombardementen op 18 maart en op 6 en 7 oktober 1944 344 Circulaires en verzoeken van instanties betreffende meldingen van buitengewone gebeurtenissen

Periode 1940-1945 1944 1944 1945

Toegang Gemeentebestuur Hengelo (1902-) 1930-1971 (-1994) 1123 Opruiming van verdedigingswerken, gevaarlijke projectielen, mijnenvelden enz., alsmede het verstrekken van inlichtingen aangaande het door de voormalige Deutsche Wehrmacht achtergelaten oorlogstuig 2034 Leggen en vernieuwen van gasleidingen in verband met bombardementsschade en het herbouwplan 2280 Wederopbouw 2284 Algemene correspondentie betreffende de afwikkeling van oorlogs- en bezettingsschade 2294 Toezending van formulieren voor verlening van financiële faciliteiten voor herstel of herbouw van door oorlogsschade getroffen gebouw onroerend goed 2304 Toezending van formulieren voor verlening van financiële faciliteiten voor herstel of herbouw van door oorlogsschade getroffen gebouw onroerend goed 4372 Onteigening van het puin en de restanten van opstallen van de percelen, welke door bombardementen geheel of nagenoeg geheel zijn verwoest

Periode

1943 1944-1945 1940-1944

1945-1664 1946-1957 1940-1941 1947-1961 1945-1947 1944-1947 1955-1958

Toegang Dynamisch gemeentearchief Hengelo (1972-heden) 1.783 Bewaring van ontplofbare en ontvlambare stoffen. Ruiming van explosieven. Map 1 t/m 5

Periode 1997-2006

Toegang Dienst Gemeentewerken 1920-1989 1.783 (Openbare veiligheid) opruiming explosieven 1813 Opruimen munitie enz. 2824 Steun in geval van oorlog. Oorlogsschade straten N t/m Z

Periode 1980 1946-1988 1945-1946

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 39 van 105

2.5.1

Luchtbeschermingsdienst, aangetroffen/geruimde CE en oorlogsschade

De Luchtbeschermingsdienst was tijdens de Tweede Wereldoorlog onder andere verantwoordelijk voor het geven van luchtalarm bij bombardementen, het controleren van verduisteringsmaatregelen en het opnemen van schade na uitgevoerde bombardementen en vliegtuigbeschietingen. Er zijn in het gemeentearchief documenten van de Luchtbeschermingsdienst aanwezig. In het onderstaande overzicht zijn gegevens met betrekking tot de Luchtbeschermingsdienst, aangetroffen/geruimde CE en oorlogsschade opgenomen. Deze vermeldingen hebben mogelijk betrekking op het onderzoeksgebied. Almelo: Datum 8 mei 1940

10 mei 1940

20 februari 1945 29 juni 1945 29 juni 1945

Gebeurtenis (selectie gemeentearchief Almelo) Versperringen aanwezig op verschillende wegen, onder andere Windmolenbroeksweg. (bron: inventarisnr. 2310) Een brug in de Leemslagenweg over het Twenthe-Rijnkanaal is door Nederlandse militairen opgeblazen op 10 Mei des voormiddags te omstreeks 5 uur. (bron: inventarisnr. 2163) V-1 Grensweg. Geen meldingen van beschadigde panden. (bron: inventarisnr. 1297) 6 mitrailleursnesten Wierdenseen Oude Wierdensestraat. (bron: inventarisnr. 813) 2 mitrailleurnesten TwentheRijnkanaal. (bron: inventarisnr. 813)

Relevant

Motivatie

Mogelijk

De Winmolenbroeksweg loopt gedeeltelijk door het analysegebied.

GA-0141-Almelo2310-1

Mogelijk

De Leemslagenweg loopt gedeeltelijk door het analysegebied.

GA-0141-Almelo2163-3

Mogelijk

De Grensweg loopt gedeeltelijk door het analysegebied.

GA-0141-Almelo1297-14

Mogelijk Mogelijk

De Wierdensestraat en Oude Wierdenseweg lopen gedeeltelijk door het analysegebied. Het Twenthe-Rijnkanaal loopt gedeeltelijk door het analysegebied.

Documentcode

GA-0141-Almelo-8131 GA-0141-Almelo-8131

Borne: Datum

1 februari 1951

1862100-VO-04

Gebeurtenis (selectie gemeentearchief Borne) Opslagplaats van Duitse Weermacht voor munitie (pantservuisten) in de Deldensestraat. Bij het verlaten van het gebouw staken zij het in brand. (bron: inventarisnr. 1012)

Relevant

Motivatie

Mogelijk

De Deldensestraat loopt gedeeltelijk door het analysegebied.

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Documentcode

Ga-0147-Borne-10123/4/5/6

Pagina 40 van 105

Hof van Twente / Ambt-Delden: Datum

26 juni 1942

1 april 1945

Gebeurtenis (selectie gemeentearchief Ambt-Delden) Luchtgevecht boven de gemeente Stad-Delden, waarbij 3 vliegtuigen achtereenvolgens in brand werden geschoten. Eén hiervan kwam terecht in de gemeente Ambt-Delden. Bij informatie bij de uitkijkdienst bleek het vliegtuig brandend te zijn neergekomen in de buurtschap ‘Goormeent’ Azelo, Ambt-Delden. Het betrof een Engels vliegtuig, vermoedelijk een jager. Het vliegtuig had een geul gemaakt van ca. 10 meter lengte en ongeveer 1 meter 50 diep. De breedte van de geul schat hij op ca. 2 meter. (bron: inventarisnr. 1136) Geallieerd vliegtuig neergestort aan het eind van de Arkmansweg. (bron: inventarisnr. 2295)

Relevant

Motivatie

Documentcode

Mogelijk

Buurtschap Goormeen was gelegen tussen Braamshaarveld en Schijnenveld, deels binnen de begrenzing van het analysegebied.

GA-1735-AmbtDelden1136-72

Mogelijk

De Arkmansweg ligt gedeeltelijk binnen de begrenzing van het analysegebied.

GA-1735-AmbtDelden2295-370

Relevant

Motivatie

Hengelo: Datum 1940-1945

2.6

Gebeurtenis (selectie gemeentearchief Hengelo) Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het analysegebied aangetroffen.

--

Documentcode

--

--

Nieuwsberichten 2.6.1

AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek

De collectie CE gerelateerde nieuwsberichten in het AVG bedrijfsarchief, alsmede het internet en de oude krantencollectie van de Koninklijke Bibliotheek te ’s-Gravenhage zijn geraadpleegd. Er zijn berichten gevonden die betrekking hebben op het analysegebied. De onderzoeksresultaten zijn in de onderstaande tabel samengevat: Datum

4 april 1945

1862100-VO-04

Gebeurtenis (bron: AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek) Toen een carrier van de bevrijders waagde om over de oostelijke kanaaldijk te rijden, barsten de beschietingen vanaf onze zijde van het kanaal los. Omdat de oostelijke kanaaldijk een stuk lager is dan aan de westkant, werd alleen de bovenzijde van de auto doorzeefd met kogels en kon nog een stuk door gereden worden. Het schijnt dat één van de inzittenden is gesneuveld, een ander kreeg een schot in zijn achterwerk, terwijl de derde ongedeerd bleef. (bron: http://www.agrarischerfgoedalmelo.nl/)

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Relevant

Motivatie

Mogelijk

De oostelijke kanaaldijk ligt (deels) binnen de begrenzing van het analysegebied.

Pagina 41 van 105

Datum

4 april 1945

4-6 april 1945

6 april 1945

8 april 1945 9 april 1945

2.7

Gebeurtenis (bron: AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek) De toestand bij de boerderijen aan de Stokkelersweg werd steeds dreigender. Op afstand stonden diverse boerderijen in brand. Op weg naar “Laand Oornd” (aan de Wendelgoorseweg) zagen we kogels als rode en groene voorwerpen voor ons door het gras vliegen! De wagen met levensmiddelen werd ook mee genomen. Onderweg is daar zelfs doorheen geschoten. Door wie zal altijd een vraag blijven; gelukkig werd er niemand geraakt. Er sneuvelden wat ruiten in de boerderij, kogels en granaatscherven vlogen door het dak. (bron: http://www.agrarischerfgoedalmelo.nl/) De slag om Wierden: Op 5 april 1945 trokken tanks van het South Alberta Regiment samen met infanteristen van Algonquin en gesteund door de Almelose Binnelandse Strijdkrachten naar het ten noorden van de stad gelegen Aadorp om er een doorbraak te forceren. (…) Aanvankelijk liep de patrouille naar wens, maar bij het kanaal werden de Canadezen vanuit Wierden ongenadig onder vuur genomen.(…) Weer kwam het geschut in actie, nu tegen de vijand ten oosten van het Zijkanaal bij Bornerhoek, maar de Duitsers wisten van geen wijken. De weg van Wierden naar Almelo werd door een antitank-kanon bestreken en er was geen zicht op een spoedige doorbraak.

(bron: http://www.battlefieldtours.nu/informatie/de-slag-om-wierden/) Na hergroepering in Almelo gingen de Algonquins weer naar het kanaal voor een nieuwe actie. Ook deze leverde het gewenste resultaat niet op en de Lts. Richard en Dirassar verloren hun leven. ’s Middags werd gemeld dat de vijand zich in aanzienlijke sterkte bij het kanaal samen trok. Deze informatie werd bevestigd door de plaatselijk verzetsmensen, ‘die schitterend werk doen bij het verstrekken van inlichtingen’. Om 20:15 uur werd weer een aanval ondernomen, nu met steun van mortieren en ditmaal werd het doel zonder verliezen bereikt. (bron: http://www.battlefieldtours.nu/informatie/de-slag-om-wierden/) De weilanden tussen Wendelgoorseweg en de Wierdensestraat zaten vol granaattrechters. (bron: http://www.agrarischerfgoedalmelo.nl/) Rond de boerderij aan de Wendelgoorseweg waren honderd granaattrechters! (bron: http://www.agrarischerfgoedalmelo.nl/)

Relevant

Motivatie

Ja

De Stokkelersweg en de Wendelgoorseweg liggen binnen de begrenzing van het analysegebied.

Nee

De locatievermeldingen zijn te globaal. AVG heeft andere vermeldingen aangetroffen die een beter beeld geven van de oorlogshandelingen in april 1945.

Nee

De locatievermeldingen zijn te globaal. AVG heeft andere vermeldingen aangetroffen die een beter beeld geven van de oorlogshandelingen in april 1945.

Mogelijk

Een deel van deze weilanden ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Ja

Deze boerderij ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Explosieven Opruimings Dienst Defensie (EODD) 2.7.1

Collectie ruimrapporten

De EODD houdt sinds 1970 meldingen van aangetroffen CE bij. Deze meldingen zijn tot 1992 als melding opdracht en ruim rapport (MORA) en na 1992 als uitvoeringsopdracht (UO) gearchiveerd. AVG heeft het overzicht van relevante MORA’s en UO’s van de gemeenten Almelo, Borne, Hof van Twente en Hengelo opgevraagd. Er zijn in dit overzicht meldingen van het analysegebied geregistreerd. Op basis van de locatiebeschrijvingen zijn de ruimrapporten geselecteerd en opgevraagd. Deze documentatie is bestudeerd.

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 42 van 105

De resultaten zijn in de volgende tabellen weergegeven en worden gebruikt ten behoeve van de inschatting van de aan te treffen munitiesoorten. Er vindt echter geen afbakening plaats op basis van deze vondsten dus de vermeldingen zijn niet meegenomen in de chronologietabel bij hoofdstuk 3.1. De onderzoeksresultaten zijn als volgt: Almelo: MORA / UO

Locatie

Vondst

19772529

Dollegoorweg

Kist met explosieven

19911733

Shell Station, motel

19980447

Groeneveldseweg 1

20030987

Rijksweg 35 Wegvlak Wierden-Almelo

20050107

Familie Nijhof bedrijvenpark Twente 239

20050244

Nijhof Grindmaatschappij BV Almelo. Bedrijvenpark Twente 239 te Almelo.

20100047 20100618

1 brisantpantsergranaat m/bb v. 4,7 cm, verschoten Verzoek voor vooronderzoek 1 restant van brisantgranaat van 25 ponder, verschoten, zonder ontsteker 1 brisantgranaat v. 4,2'' mortier, met restant ontsteker, verschoten

Relevant Nee Nee Nee Mogelijk

Motivatie De Dollegoorweg ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. Het Shell Station aan de Aalderinkssingel 2 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. Groeneveldsweg 1 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De Rijksweg 35 loopt deels door het analysegebied.

Nee

Bedrijvenpark Twente 239 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Niet aanwezig in het archief van de EODD

Nee

Bedrijvenpark Twente 239 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Gors 31-35

1 potje picrinezuur

Nee

Spoorbergseweg 1a, Bornerbroek

Niet aanwezig in het archief van de EODD

Nee

MORA / UO

Locatie

Vondst

19752318

Krikheuven

1 patroonhuls .50

Nee

19811975

Keursweg 2

1 oefenbrisantgranaat van 2" mortier

Nee

19812172

Past Ossestr te Bornerbroek

Verkennende zoekactie

Nee

Het betreft een verkennende zoekactie.

19821652

Past Ossestr te Bornerbroek

1 electrische ontsteker M106 van V-1 in buiskoker met overdrachtslading

Mogelijk

De Pastoor Ossestraat ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

20001671

Bolscherlanden 12 te Bornerbroek

1 AP mijn M18A1 oefen

Nee

Het gaat om een oefenmijn en heeft dus geen betrekking op conventionele explosieven.

20050926

Bolscherlanden 5 te Bornerbroek

1 brisantgranaat van 8cm mortier met Wgrz38 zonder staartstuk

Ja

Boscherlanden 5 ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

20131649

Kanaalweg 9

Schroot

Nee

Het betreft schroot en geen munitie.

Bronweg 6

Brisantgranaat; 8 cm mortier zonder ontsteker (D) (verschoten)

Nee

Bronweg 6 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

De MORA /UO heeft geen betrekking op explosieven. De MORA/UO is niet (meer) aanwezig in het archief van de EODD. Het is onbekend of er explosieven zijn aangetroffen.

Bornerbroek:

20141452

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Relevant

Motivatie Het is onduidelijk waar Krikheuven zich bevond. Keursweg 2 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Pagina 43 van 105

Borne: MORA / UO

Locatie

Vondst

19710541

Azelosestraat/Twikkelerblokweg Borne

1 fosforrubberbom

19731918

Entersestraat 6, Bornerbeek

19732365

Perceel bouwland, Entersestraat

19751252

Tichelweg 18

19752269

Zoekactie Maatkampweg

1 brisantgranaat van 2" mortier 1 staartstuk van 4,2" mortier, 1 gedeelte van een buis 1 handgranaat nr 1 Oud Hollands (restanten) van een V-1 1 gevechtslading met brandstof van V-1, geen ontstekers aanwezig, 1 brisantgranaat van 75 mm met schokbuis 1 brisantgranaat van 8,8 cm met schokbuis (verschoten)

Relevant Nee Nee Nee Nee Mogelijk

19752270

Zoekactie Doodsweg

19770611

Bornebroek

19772699

Bornebroeksestraat 115A

1 brandbom 30 lbs met schokbuis

Nee

19773485

Deldensestraat 13

1 handgranaat Oud Hollands

Nee

19812122

Langs de provinciale weg Almelo-Bonnebroek

Niet aanwezig

Nee

19842543

Boschelande 39, Bornerbroek

19851153

Doodsweg 3

19881577

Stobbenhorst 5

19882798

Bolscherlanden 39, Bornerbroek

19952718

Pastoor Possestraat 51

1 rookgranaat van 25 ponder met ontsteker (leeg) 1 brisantgranaat van 75 mm met schokbuis M48 1 brisantgranaat van 8,8 cm verschoten met AZ23 incompleet, 2 schokbuis No. 38 voor brandbom 30 lbs (leeg) 1 schroot, ca. 25 kkm diverse Diverse restanten van V-1

Nee

Nee

Motivatie De kruising van deTwikkelerblokweg en de Azelosestraat ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. Entersestraat 6 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De Entersestraat ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. Tichelweg 18 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De Maatkampsweg te Bornerbroek ligt deels binnen de begrenzing van het anlaysegebied. De Doodsweg ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De vermelding is te globaal om te bepalen waar in Bornerbroek de granaat gevonden is. Bornerbroeksestraat 115A te Borne ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De Deldensestraat 13 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De MORA/UO is niet aanwezig in het archief van de EODD. Het is dus onduidelijk of hier munitie aangetroffen is of dat het om schroot gaat.

Ja

Bolscherlanden 39 ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Nee

Doodsweg 3 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Ja

Stobbehorst 5 op de rand van het analysegebied.

Nee Mogelijk

Bolscherlande 39 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. Pastoor Ossestraat 51 ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Hengelo: MORA / UO

Locatie

19813084

Madoerastraat 36

19881240

Weytersweg (Wegtersweg) te Hengelo

1862100-VO-04

Vondst Ca. 20 klein kaliber munitie, 1 pantsergranaat van 2 cm, 1 rookgranaat van 2" mortier Handgranaat niet meer te vinden

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Relevant

Motivatie

Nee

Madoerastraat 36 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Nee

Er is geen munitie aangetroffen.

Pagina 44 van 105

MORA / UO

Locatie

Vondst 14 oefenbrisantgranaten van 20 mm, 3 oefenbrisantgranaten van 35 mm ca. 500 kkm diverse soorten 1 oefenantitankbrisantgranaatraket van 3,5" leeg/verschoten, 1 pantserbrandgranaat van 2 cm verschoten 1 gevechtskop SAP van 60 lbs van 3" raket 1 bom van 250 lbs (USA) met staartbuis AN-M 100 serie (gewapend)

Relevant

Motivatie

Mogelijk

De Wegtersweg loopt door het analysegebied.

Nee

Abelenstraat 10 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Nee

Bornsestraat 228 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Mogelijk

De Slachthuisweg loopt door het analysegebied.

Mogelijk

De Slachthuisweg loopt door het analysegebied.

19882510

Wegtensweg te Hengelo

19911791

Abelenstraat 10

19921658

Bornsestraat 228

19981430

Slachthuisweg te Hengelo

19981460

Slachthuisweg te Hengelo

20000720

Wegtersweg

ca. 30 kkm diverse

Mogelijk

De Wegtersweg loopt door het analysegebied.

Locatie

Vondst

Relevant

Motivatie

Wierden: MORA / UO

2.8

19810644

Broksweg 3

19871540

Almelosestraat

19921589

Broksweg 3

19930573

Zuidbroekseweg

19961783

Keursweg 2 te Enter

19971418

Verweijweg 2

20171008

Leemslagenplas

1 brisantgranaat 17 ponder (verschoten) met schokbuis 244 1 rookgranaat mortier 8 cm met schokbuis 1 rookgranaat 25 ponder m/t6 leeg 1 rookgranaat 25 ponder verschoten 1 oefenbrisantgranaat 2" mor verschoten 1 staartstuk 3" mortier, 75 klein kaliber munitie diverse 1 werpgewicht; model scherfhandgranaat Nr 1C1

Nee Nee Nee Nee Nee

Broksweg 3 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De Almelosestraat ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. Broksweg 3 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. De Zuidbroeksweg ligt buiten de begrenzing van het analysegebied. Keursweg 2 ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Nee

De Verweijweg ligt buiten de begrenzing van het analysegebied.

Ja

De Leemslagenplas ligt binnen de begrenzing van het analysegebied.

Collectie mijnenkaarten

De collectie mijnenveldkaarten van de EODD is in kader van dit vooronderzoek geraadpleegd. Dit geldt ook voor de collectie mijnenveld leg- en ruimrapporten. Er lagen geen gedocumenteerde mijnenvelden en/of op landmijnen verdachte gebieden in het analysegebied.

2.9

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Het NIMH in Den Haag beheert collecties over de geschiedenis van de Nederlandse krijgsmacht in binnen- en buitenland vanaf de Tachtigjarige Oorlog tot heden. In dit archief is een groot aantal collecties met betrekking tot de landmacht, luchtmacht en marine ondergebracht.

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Pagina 45 van 105

2.9.1

Collectie Duitse verdedigingswerken

De collectie ‘Duitse verdedigingswerken en inundaties van Nederlands grondgebied in de oorlog / rapporten van militaire aard vanuit bezet Nederland aan Bureau Inlichtingen Londen’, ook wel bekend als de 575-serie, is opgebouwd uit inlichtingenrapporten, plattegronden en verordeningen van zowel de Duitse bezettingsmacht als van het verzet / Bureau Inlichtingen te Londen. Deze zes meter lange collectie bestaat onder andere uit inlichtingen van de illegaliteit, kaarten van inundaties, gegevens betreffende Duitse mijnenvelden, Britse en Duitse kaarten, telegrammen en Duitse voorschriften. Hierop volgend wordt besproken welke inventarisnummers er zijn geraadpleegd. Almelo: Collectie ‘Duitse verdedigingswerken en inundaties van Nederlands grondgebied in de oorlog / rapporten van militaire aard vanuit bezet Nederland aan Bureau Inlichtingen Londen’. Toegang 575 (1:50.000) West Almelo (blad 28) ged. tot 1941 5-1-1944 A-72 molen Kazerne te Almelo 8-3-1945 328 kronen Afvuurplaatsen V wapens Almelo-Borne 07-02-1945 E/973/45 Inlichtingen betr. Duitse Luchtmacht te Bergen, Almelo, vliegveld Twente, Lonneker, Loosdrecht en Dubbeldam 10-02-1945 E/1108/45 Verdediging van Almelo, Enschede, Hengelo, Oldenzaal etc., waarneming jan.

1945 16-02-1945 E/1202/45 V-wapens te Barendrecht-Almelo en Ressem 23-03-1944 GB/5557/44 Lijst van Dienststellen in Holland welke levensmiddelen betrekken uit de opslagplaatsen van Blauwhoedenveen en Vriezenveen 28-04-1944 GB/6599/44 luisterposten Vriezenveen 14-02-1945 E/1197/45 Order of Battle; Bel.hoofdkwartieren (met datum van waarneming) te Barendrecht92-45, Bussum, Rudelstein 5-2-45, Hellendoorn 9-2-45, Zwolle 7-2-45, Enschede 7-2-45, Haaksbergen 7-245, Ootmarsum 7-2-45, Warns R 4 veld 7-2-45 en Wierden 5-2-45 (Gr. Albr.) 16-02-1945 E/1202/45 V-wapens te Barendrecht-Almelo en Ressem E/1706/45 V-wapens te Okenback, Lettele, Holten, Rijssen, Wierden, Hoek van Holland, Pernis Vondelingenplaat en Puttershoek E/1870/45 V-wapens te Rijssen, Wierden, Nijverdal, Lettele en Puttershoek, toestand febr./mrt. 1945 04-03-1944 GB/6894/44 Reinigen Duitse uniformen te Enschede en Almelo 05-02-1945 E/2110/45 Plattegrond station Almelo, schaal 1:2000 met toelichting 11-02-1945 E/2154/45 -uitgebreide berichten Twente / Overijssel -plattegrond startbaan Almelo -03-1945. E/2447/45 Plattegrond defensie Almelo met toelichting.

19-6-1943 NE/16/179 Informatie ENSCHEDE elektriciteit centrale ALMELO met schets 04-01-1944 NE/16/412 Inlichtingen RIJSSEN, TERHORST, ALMELO en HENGELO 16-02-1945 E/1202/45 Lancering van V 2 (Barendrecht, Almelo, Hessem) 24-02-1945 E/1501/45 Over de Nederlandse ondergrondse beweging in Rijssen en Almelo.

Inventarisnummer 66 187 239 266 273 279 383 399 277 279 311 314 405 467 468 469 488 491 509 510

Borne: Collectie ‘Duitse verdedigingswerken en inundaties van Nederlands grondgebied in de oorlog / rapporten van militaire aard vanuit bezet Nederland aan Bureau Inlichtingen Londen’. Toegang 575 Datum: 08-03-1945; Schaal/code/blz.: 328; Serie/nummer: Kroon; Omschrijving: Locatie van afvuurplaatsen voor vliegende bommen [NB V-wapen] tussen Almelo en Borne waarbij een toelichting over de aanvoer, opslag (ten noordoosten van Delden) en het gebruik van de vliegende bommen Datum: 23-02-1944; Schaal/code/blz.: GB/6894/44; Omschrijving: Troepensterkte, autonummers en foute politieagenten in Oost-Overijssel, bombardement op Enschede, reinigen Duitse uniformen te Enschede en Almelo, schijnvliegveld in de omgeving van Borne, met schets (schaal 1:50.000)

Inventarisnummer 239 405

Hof van Twente: Collectie ‘Duitse verdedigingswerken en inundaties van Nederlands grondgebied in de oorlog / rapporten van militaire aard vanuit bezet Nederland aan Bureau Inlichtingen Londen’. Toegang 575 09-02-1944; Schaal/code/blz.: A 109; Serie/nummer: molen; omschrijving: locatie van een radiolocator ten zuidwesten van Goor

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Inventarisnummer 192

Pagina 46 van 105

Collectie ‘Duitse verdedigingswerken en inundaties van Nederlands grondgebied in de oorlog / rapporten van militaire aard vanuit bezet Nederland aan Bureau Inlichtingen Londen’. Toegang 575 Datum: 09-12-1944 tot en met 05-01-1945; Schaal/code/blz.: E/219/45; Omschrijving: locaties en verplaatsingen V-1 en V-2 [NB V-wapens] en legering personeel V-wapen in Overijssel en de Gelderse Achterhoek 23-02-1944; Schaal/code/blz.: GB/6894/44; Omschrijving: Troepensterkte, autonummers en foute politieagenten in Oost-Overijssel, bombardement op Enschede, reinigen Duitse uniformen te Enschede en Almelo, schijnvliegveld in de omgeving van Borne, met schets (schaal 1:50.000) M-bericht 307 (beschrijving uit NIMH inventaris niet bekend, via AVG archief) 07-02-1945; Schaal/code/blz.: E/1409/45; Omschrijving: Berichten betreffende bruggen over het Twente Kanaal, transporten via station Goor en inundatievelden in West-Nederland Februari 1945; Schaal/code/blz.: E/2160/45; Omschrijving: Berichten betreffende V-wapens in Eerbeek, Ede, Rijnsburg en Twente (Overijssel), tevens omvang, legering en materieel Duitse troepen in West-Nederland (waaronder driepersoons duikboten)

Inventarisnummer 254 405 419 463 468

Hengelo: Collectie ‘Duitse verdedigingswerken en inundaties van Nederlands grondgebied in de oorlog / rapporten van militaire aard vanuit bezet Nederland aan Bureau Inlichtingen Londen’. Toegang 575 A-76 molen. 12-1-1944. Objecten te Hengelo (O) E-1108-45. 10-02-1945. Verdediging van o.a. Hengelo., waarneming jan. 1945 GB/6599/44Versterking te Hengelo;. Plattegrond met versterkingen te Hengelo, schaal 1:5000. resultaat bombardement Hengelo GB/ 116/44. 07-04-1944.Hazemeyer te Hengelo GB/4084/44 Fabriek Hasemeyer te Hengelo gebombardeerd 06-04-1944 GB/6282/44 Koppeling van elektrische centrale Hengelo-Westfalen GB/6598/44 Administratie: vestigingen in de Achterhoek, Hengelo GB/ 101/44 Plattegrond werkplaatsen Hazemeyer, Hengelo. Plattegrond (bijlage II vliegvelden) Achterhoek 19-04-1944 GB/ 106/ Werkplaatsen: fabriek van Hazemeyer Hengelo met schetsen E1366-45. 23-02-1945. Inlichtingen betr. V-wapens in o.a. Overijssel (Gr. Albr.) GB6597-44. 28-04-1944. Troepenverplaatsingen: Zwolle, Wormerveer en Hulshorst GB6600-44. 04-1944. Uniformen van Duitse militairen te Zutphen en Eefde, autogarage van de Gelderse Tramwegen bij Eefde bezet door de Wehrmacht, gebouw in Eefde in gebruik door de Wehrmacht Order of Battle. 22-02-1945 [“THE PROVINCE OF OVERIJSSEL”] E602-45. Bericht. Overijssel NE16-176. 19-06-1943. Informatie ENSCHEDE, HENGELO met schets en VLIEGVELDEN NE16-232. 19-06-1943.

Industrie HENGELO en BOEKELO NE-16-397. 03-10-1943. Diverse berichten o.a. TWENTE 04-01-1944 NE/16/412 Inlichtingen RIJSSEN, TERHORST, ALMELO en HENGELO

Inventarisnummer 188 273 399 426 357 394 399 425 425 295 399 400 433 458 488 489 490 491

De onderzoeksresultaten zijn in de onderstaande tabel samengevat: Almelo: Datum

Gebeurtenis (bron: NIMH, collectie 575)

Maart 1945

Plattegrond met defensieve maatregelen in Almelo (bron: inventarisnr. 469)

Relevant Nee

Motivatie De defensieve maatregelen zijn ingetekend buiten de begrenzing van het analysegebied.

Borne: Datum 1940-1945

1862100-VO-04

Gebeurtenis (bron: NIMH, collectie 575) Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het analysegebied aangetroffen.

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Relevant --

Motivatie --

Pagina 47 van 105

Hof van Twente: Datum

31 mei 1944

26 januari 1945

Gebeurtenis (bron: NIMH, collectie 575) Aan de Rijksweg Hengelo-Delden en Hengelo-Enschede is op last van de Wehrmacht een aantal mitrailleurnesten gemaakt. Deze bestaan uit gaten van 1,40 meter diepte, diameter bovenkant 90 cm, diameter onderkant 60 cm. Naar schatting zijn er 600 gaten gegraven. (bron: inventarisnr. 419) Bruggen. Pijlers Hengeler en Weldammerbruggen over Twentekanaal door bezetter voor vernieling voorbereid. 34 West 17.46 – 72.35 en 15.85-71.90. (bron: inventarisnr. 463)

Relevant

Gebeurtenis (bron: NIMH, collectie 575) Niet gedetailleerde kaart. Tijdens de oorlog stond in Hengelo bij de elektriciteitscentrale (bij de spoorsplitsing Hengelo-Almelo, Hengelo-Zutphen) aan beide zijden van het spoor 2 x 3,7 cm luchtdoelgeschut. (bron: inventarisnr. 188)

Relevant

Motivatie

Nee

Deze wegen liggen buiten de begrenzing van het analysegebied.

Nee

Deze bruggen liggen buiten de begrenzing van het analysegebied.

Hengelo: Datum

12 januari 1944

Ja

Motivatie De centrale stond binnen de begrenzing van het analysegebied.

2.10 Provinciaal archief / Militair Gezag 2.10.1 Militair Gezag Het Militair Gezag was verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de bevrijde delen van Nederland. In dit archief zijn doorgaans per provincie gegevens over in gemeenten aanwezige CE ondergebracht. Militair Gezag Overijssel: Het archief van het Militair Gezag van de provincie Overijssel bevindt zich bij het Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. De volgende inventarisnummers zijn geraadpleegd: Toegang 0397. Archief van de Militaire Commissaris van Overijssel te Zwolle, 1945-1946. Historisch Centrum Overijssel Zwolle 14 – Algemene correspondentie waaronder enkele processen-verbaal van neergeschoten geallieerde vliegtuigen en begraven geallieerde militairen 88 – Instructies en correspondentie betreffende mijnen- en munitieopruiming, benevens een proces-verbaal van een ongeval met 53 personen gedood of gewond te Oldenzaal

Periode Onbekend Onbekend

Toegang 400.7. Archief van de Districts Militaire Commissaris van Zwolle te Zwolle, 1945. Historisch Centrum Overijssel Zwolle 33 – Aangifte van mijnenvelden met correspondentie inzake de opruiming van mijnen

Onbekend

Toegang. 0025.2 Provinciaal Bestuur van Overijssel. Historisch Centrum Overijssel Zwolle 8925 – Stukken betreffende de verplichte inlevering van vuurwapenen en munitie door de burgerbevolking

Periode 1940 - 1942

Toegang 0652. Stichting Collectie Zwolle 1940-1945. Historisch Centrum Overijssel Zwolle 774 – ‘Operation Plunder’, verslag over de verrichtingen van Le Regiment de la Chaudière, waaronder de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1945 mei 31. 775 – ‘War diary’ van Le Regiment de la Chaudière van april 1945, met een verslag van de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1945. 776 – ‘War diary’ van The 7th Canadian Infantry Brigade Brigade van 10-18 april 1945, met een verslag van de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1945.

Periode

1862100-VO-04

TenneT Tracé AMLM-HGLW

Periode

1945 1945 1945

Pagina 48 van 105

Toegang 0652. Stichting Collectie Zwolle 1940-1945. Historisch Centrum Overijssel Zwolle 777 – ‘War diary’ van The 1st Canadian Scottish Regiment van 11-20 april 1945, met een verslag van de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1945. 778 – ‘War diary’ van The Regina Rifle Regiment van 10-14 april 1945, met een verslag van de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1945. 779 – ‘War diary’ van The 3th Canadian Infantry Division infanterie van april 1945, met een verslag van de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1945. 780 – Fragment uit ‘1st. Northamptonshire Yeomanry in Northwest Europe’, door R.F. Neville, met een verslag van de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1945. 781 – Fragment uit ‘Ready For The Fray (Deas Gu Cath). The History of The Canadian Scottish Regiment (Princess Mary’s) 1920-1995’, door R.H.Roy, met een verslag van de bevrijding van Zwolle en andere Overijsselse plaatsen, 1958.

Periode 1945 1945 1945 1945 1945

De onderzoeksresultaten zijn in de onderstaande tabellen samengevat. Almelo: Datum

30 juni 1945

26 juli 1945

4 augustus 1945

Gebeurtenis (bron: Historisch Centrum Overijssel, toegang 0397) Urgentieplan m.b.t. ruiming van mijnen, bommen, projectielen en andere gevaar opleverende instrumenten in provincie Overijssel, o.a. gemeente Almelo: In de tuin van het militair commissariaat ligt een bom. (bron: inventarisnr. 88) Berichtgeving over de aanwezigheid van munitie langs openbare wegen:  Weg Vriezenveen-Almelo (langs het Overijsselsch Kanaal)  Weg de Pollen-Bruinehaar  Weg de Bruinehaar-Kloosterhaar  Weg Vriezenveen-Almelo (door de Weitemanslanden) (bron: inventarisnr: 88) Opgave van landmijnen in de provincie Overijssel, o.a. in Almelo:  Plantkopweg 3a: niet geëxplodeerde bom  Plantkopweg 4b: niet geëxplodeerde bom  Plantkopweg, perceel B.73: V-1’s  Aan de Bornesestraat, achter in het land van pand 3: V-1  Aan de Bornesestraat bij pand 323: V-1  Aan de Bornesestraat tegenover pand 286: V-1  Plantkopweg bij pand 3B: V-1  Nijreesweg bij pand 87 V-1  Nijreesweg nr. 95: V-1 onder de grond  Aan de Oude Deldenseweg bij Nr. 1932: twee V-1’s + springstof (bron: inventarisnr. 88)