02 Kennisgeving vaststellen jaarverslagen VTH 2020.pdf

Met de Omgevingsvisie beschikt onze gemeente over een actueel, strategisch en eigentijds plan voor de leefomgeving van Almelo voor de komende vijftien tot twintig jaar. De Omgevingsvisie is in samenspraak met bewoners, ondernemers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden tot stand gekomen. De Omgevingsvisie wordt nader uitgewerkt in het omgevingsplan. In 2020 is een plan van aanpak voor het opstellen van het omgevingsplan gemaakt. Gekozen is om niet 1 omgevingsplan voor de stad in één keer op stellen maar te werken met deelgebieden. Hierbij wordt aangesloten bij de deelgebieden zoals deze zijn opgenomen in de Omgevingsvisie: Binnenstad, wijken en dorpen, bedrijventerreinen en buitengebied. Ook is in 2020 gestart met het Omgevingswet-proof maken van de welstand. Dit wordt in 2021 vervolgd. De komst van de Omgevingswet leidt tot aanpassing van het VTH-instrumentarium en het verbeteren van onze dienstverlening. In 2020 is gewerkt aan het vormgeven van nieuwe werkwijzen op basis van de serviceformules van de VNG. Er is gestart met het uitwerken van de snelserviceformule en de ontwerpformule. Met de snelserviceformule kan snel na worden gegaan of vergunning nodig is voor een eenvoudige verbouwing. Er wordt gezorgd voor een snel en simpel aanvraagproces.

Toepassing van de ontwerpformule zorgt ervoor dat initiatiefnemer bij de gemeente terecht als één loket voor alle services. De overheid denkt mee in een nieuw, integraal voortraject met participatie. In 2021 wordt de ontwikkelformule (van toepassing bij gebiedsontwikkeling of het maken van een visie) en de toezichtformule uitgewerkt. In 2020 is gestart met de pilot omgevingstafel. Het resultaat is een nieuwe werkwijze voor de behandeling van complexe initiatieven. Er is ervaring opgedaan met de intaketafel, waarbij verschillende gemeentelijke disciplines en gezamenlijk een oordeel geven op ingekomen initiatieven. Ketenpartners zijn als agenda lid betrokken. Dit zorgt voor één ingang en een integrale afweging van een initiatief. In 2021 wordt de samenwerking verder ingericht. De werking van het digitale stelsel Omgevingswet (DSO) is op kleine onderdelen getest, vooral in relatie tot het VTH-systeem en toepasbare regels. Er zijn testvergunningen aangevraagd die goed in het zaaksysteem zijn beland. Er heeft nog geen aanlevering plaatsgevonden vanuit de plansoftware (omgevingsplan). Voorbereiden op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Het doel van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is het verhogen van de bouwkwaliteit. Een tweede doel is meer verantwoordelijkheid bij uitvoerende bouwbedrijven.

De wet benadrukt dat de bouwer primair verantwoordelijk is voor de technische bouwkwaliteit en niet de overheid. De Wkb is een stelselwijziging en dus meer dan een wetstechnische exercitie. Er komen nieuwe actoren en instrumenten in het bouwproces. Een ‘private kwaliteitsborger’ houdt toezicht op de bouw en beoordeelt als onafhankelijke partij de kwaliteit van het bouwwerk en geeft hiervoor een verklaring af. De Wkb treedt naar verwachting op 1 januari 2022 in werking; gelijktijdig met de Omgevingswet. 4

Het nieuwe stelsel van kwaliteitsborging in de bouw heeft effect op de bedrijfsvoering en financiën van gemeenten. In 2020 zijn wij projectmatig gestart met de voorbereiding van de implementatie. Met het project Wkb worden verschillende onderwerpen die verband houden met de Wkb uitgewerkt; waaronder visie en beleid, financieringsstructuur en leges, werkprocessen en digitale systemen en dienstverlening en communicatie. Ook neemt Almelo deel in het regionale Wkb-overleg, met als doel om samen met andere gemeenten ons voor te bereiden op de wet. In 2020 gestart met de voorbereiding van het doorlopen van pilotprojecten om alvast ervaring op te doen met de nieuwe werkwijze. Aanbesteden nieuwe risicoanalyse VTH Met de risicoanalysetool VTH kunnen op basis van zelfgekozen beleidsprioriteiten risicogestuurd mensen en middelen worden ingezet. Onze huidige risicoanalysetool is verouderd en voldoet niet aan de eisen die de nieuwe Omgevingswet hieraan stelt. Alle gemeenten in Overijssel en de provincie Overijssel willen daarom de risicoanalysetool vernieuwen. De projectgroep risicoanalyse heeft vorig jaar een marktverkenning uitgevoerd en een offerteverzoek voorbereid.

In het najaar van 2020 hebben wij hier mee ingestemd, met als doel om te komen tot een provinciebrede aankoop van een nieuwe risicoanalysetool voor de omgevingsdiensttaken op basis van een meervoudige onderhandse aanbesteding. De risicoanalysetool is ook geschikt om risicogestuurd te kunnen prioriteren bij de uitvoering van thuistaken onder de Wabo/Omgevingswet. Dit zijn de VTH-taken in het fysieke domein die door de gemeente zelf worden uitgevoerd en niet zijn opgedragen aan de omgevingsdienst, zoals de taken voor bouwen en ruimtelijke ordening. De inzet is om in 2021 de nieuwe risicoanalyse ‘Wabobreed’ vast te stellen. Verbeteren samenwerking met Omgevingsdienst Twente Almelo is in 2020 via een projectmatige aanpak gestart met versterken van de samenwerking met Omgevingsdienst Twente (ODT), met als doel het verbeteren van de kwaliteit en efficiency. In de startfase van de ODT is veel aandacht uitgegaan naar het vormen van de nieuwe organisatie. Met dit project worden verbeteringen aangebracht binnen de gemeente als ‘latende organisatie’ als ook het bedrijfsmatig verbeteren van de samenwerking met de ODT, vooral met betrekking tot de informatievoorziening.

Onderdelen van het project zijn het versterken van de governance door het vastleggen van interne taken en rollen, het realiseren van een gedeelde werkomgeving in Powerbrowser, het optimaliseren van werkprocessen, het verbeteren van de uitvoering van het facultatieve takenpakket en het voorsorteren op mogelijkheden om archieftaken VTH bij de ODT onder te brengen. Toepassen kwaliteitsverordening VTH: aandacht voor continuïteit en deskundigheid De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van VTH-taken in het omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. De criteria gaan over proces, inhoud en kritieke massa. Het voldoen aan de criteria zorgt ervoor dat het bevoegd gezag in staat is om de gewenste kwaliteit en continuïteit te leveren. In september 2020 is besloten om de kwaliteitscriteria versie 2.2 van toepassing te verklaren en te gebruiken bij de uitvoering van VTH-taken. Op basis van onze kwaliteitsverordening1 wordt jaarlijks mededeling gedaan aan de gemeenteraad in hoeverre kwaliteitscriteria worden nageleefd. Daarmee vormt de verordening een blijvend kader voor het bevorderen, beoordelen en borgen van de kwaliteit van VTH-taken op basis van de Wabo door onze gemeente en de in opdracht van ons college handelende Omgevingsdienst Twente. Met de verordening drukt de gemeenteraad zijn commitment uit voor wat betreft de VTH-kwaliteit.

Daarnaast kan de verordening door de Raad worden gebruikt voor het uitoefenen van horizontaal toezicht op de uitvoering van Wabo-taken. In het VTH-programma 2020 is voor de lokale uitvoering van Wabo-taken een eerste zelfanalyse voor de toepassing van de kwaliteitscriteria opgenomen. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen de onderdelen continuïteit (benodigd aantal medewerkers / fte) en deskundigheid (opleiding en ervaring). In de zelfanalyse is ingegaan op het onderdeel continuïteit. De analyse is eind 2020 geactualiseerd. Hieruit blijkt dat het formatieve tekort van 0,33 fte binnen het deskundigheid juridisch is opgelost. De overige onderdelen zijn formatief ongewijzigd gebleven. Voor het invullen van het onderdeel ‘deskundigheid’ is in 2020 gezocht naar mogelijkheden om opleiding en werkervaring goed te registreren. Hierover heeft overleg plaatsgevonden met bureau Libereaux, ODT en 1

verordening Kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Almelo (2017)

5

provincie Overijssel. Met de ODT is beoordeeld of de Inzetbaarheidsmonitor, al in gebruik bij ODT, ook door de ODT kan worden toegepast voor onze gemeente. Echter, eind 2020 kwam de provincie, vanuit haar coördinerende rol voor VTH-taken, met het voorstel de Inzetbaarheidsmonitor voor elke geïnteresseerde gemeente beschikbaar te stellen. Omdat zelfstandige toepassing de voorkeur geniet, is besloten het aanbod van de provincie te accepteren en de inzetbaarheidsmonitor als gemeente zelfstandig te gaan gebruiken in 2021. In 2020 zijn afspraken gemaakt over deskundigheidsbevordering bij juristen en bouwplantoetsers. Juristen volgen een traject onder begeleiding van bureau Pro Facto dat is gericht op kennisverbetering van het bestuursrecht en het verbeteren van de bestuurlijke sensitiviteit. Bouwplantoetsers volgen een cursus vanwege de komst van regelgeving rondom BENG (bijna energie neutrale gebouwen). Verbeteringen in organisatie en proces van het juridische cluster Binnen het juridisch cluster zijn maatregelen genomen om de werkwijze en kwaliteit van juridische advisering te verbeteren. Met het instellen van een breed overleg worden binnengekomen aanvragen getoetst aan locatie, historie en relatie met Wabo en APV/Bijzondere wetten. Dit wordt gedeeld met het team Veiligheid.

Met het instellen van een technisch overleg is de afstemming tussen bouwplantoetsers en juristen verbeterd. Binnengekomen aanvragen worden besproken. Lopende zaken worden besproken in relatie tot beslistermijnen, bijzonderheden en moeilijkheden. De afstemming is gericht op integraliteit van de beoordeling, het juridisch aanhaken en eventuele bestuurlijke gevoeligheid. Vergunningen worden op verzoek door juristen tegen gelezen. Standaardbrieven zijn en worden herschreven, waarbij is begonnen met de juridische brieven. Uitwerken processen Powerbrowser zijn en worden uitgewerkt; inclusief werkinstructies. Inrichten VTH-applicatie Powerbrowser Eind 2019 is de nieuwe VTH-applicatie Powerbrowser in gebruik genomen en 2020 was het eerste jaar waarin volledig is gewerkt met de nieuwe VTH-applicatie. Ervaren is dat het werken met deze nieuwe applicatie gepaard ging met lagere efficiëntie en datakwaliteit vanwege de overgang naar deze applicatie. Verder inrichten en verbeteren van de applicatie was noodzakelijk. Eind 2020 is het beeld dat een aantal onderdelen nog niet optimaal werken, waaronder documentcreatie. Hiervoor is in 2020 een aanbestedingstraject gevolgd en is de opdracht gegund. In 2021 wordt de applicatie verder ingericht, onder meer met nieuwe tekstsjablonen.

De gemeente Almelo neemt samen met vier andere partners deel in de gezamenlijke cloudoplossing van Powerbrowser, waarbij in gezamenlijke werkomgeving informatie wordt gedeeld en kan worden samengewerkt. Hierin participeren de Omgevingsdienst Twente, de gemeenten Hof van Twente en Twenterand en de GR Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Deze nieuwe werkwerkwijze vraagt veel inzet om tot gezamenlijke afspraken over beheer van het VTH-systeem te komen. Het maken van beheerafspraken en het verbeteren van de inrichting en werking van de cloudoplossing wordt in 2021 voortgezet. Vanwege de komst van de Omgevingswet wordt in de testomgeving van Powerbrowser het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ingericht, samen met de samenwerkingsfunctionaliteit (SWF). Almelo is de eerste gemeente van Overijssel die dit in de testomgeving operationeel heeft. De SWF maakt het mogelijk om met ketenpartners samen te werken en informatie uit te wisselen. Al voorafgaand aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet wil Almelo gaan werken met de SWF.

6

3. Beleidsdoelen en resultaten Met het VTH-programma 2020 zijn doelen en prioriteiten gesteld voor de uitvoering van onze VTH-taken. Het jaarverslag maakt zichtbaar in hoeverre deze doelen zijn bereikt en welke activiteiten zijn uitgevoerd. Deze uitkomsten worden verwerkt in het nieuwe VTH-programma. Hiermee wordt toepassing gegeven aan de beleidscyclus ‘Big 8’, die in het omgevingsrecht wordt gehanteerd. Samen met de stad Uitgangspunt van ons VTH-beleid is het samen werken aan een veilige, leefbare en aantrekkelijke stad. De uitvoering van VTH-taken baseren we op de signalen die we vanuit de stad ontvangen. Met het wijkgericht werken wordt de betrokkenheid van bewoners en ondernemers in de wijken en dorpen wordt georganiseerd. In 2020 zijn de wijkopgaven vastgesteld, als instrument om vorm te geven aan de wijksturing. Het thema ‘handhaving en veiligheid’ is onderdeel van de wijkopgaven. Over de uitvoering van de activiteiten die hiermee verband houden vindt periodiek overleg plaats met de wijkregisseurs. De samenwerking tussen wijkregisseurs en boa’s domein I wordt versterkt. In 2021 start een pilot waarin wijkregisseurs thema’s in de wijken aankaarten waar extra op wordt toegezien. Essentie van deze aanpak is een daadkrachtige inzet op ‘hot issues’. Bij de voorbereiding van de omgevingsvisie is invulling gegeven aan participatie.

Er zijn verschillende avonden georganiseerd waarbij aanwezigen inbreng hebben geleverd. Deze is gebruikt voor het vormen van de omgevingsvisie. De inbreng is van toegevoegde waarde voor stedenbouwkundigen en de stadsbouwmeester. Zij hebben informatie gekregen wat inwoners belangrijk vinden in de leefomgeving en wat wensen en verwachtingen zijn. Sterk inzetten op samenwerking In toenemende mate wordt regionaal samengewerkt bij de uitvoering van VTH-taken. De samenwerking met de Omgevingsdienst Twente en Brandweer Twente voor de uitvoering van omgevingstaken is in 2020 geïntensiveerd. Samen met regiogemeenten en de provincie Overijssel wordt gewerkt aan regionaal beleid om te komen tot een level playing field (gelijk speelveld) voor de uitvoering van VTH-taken, met behoud van ‘couleur locale’. Almelo participeert in diverse regionale ambtelijke overleggroepen, zoals de kerngroep VTH beleid, Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Daarmee zet onze gemeente actief in op ambtelijke samenwerking binnen de VTH-uitvoering. Toepassen van de kwaliteitsverordening In het vorige hoofdstuk is een terugblik gegeven op het werken met de kwaliteitsverordening. De versie 2.2 van de kwaliteitscriteria zijn in 2020 van toepassing verklaard. Daarmee wordt beschikt over actuele criteria bij de VTH-taakuitvoering.

Onze verordening gaat uit van het principe ‘comply or explain’ (pas toe of leg uit). Daarbij geldt dat voor wat betreft de basistaken (die wettelijk verplicht zijn opgedragen aan de omgevingsdienst) onverkort voldaan moet worden aan de kwaliteitscriteria. Het jaarverslag VTH Twente 2020 geeft hier een toelichting op. Voor de overige taken (de thuistaken en het facultatief ingebrachte takenpakket bij de ODT) bestaat de mogelijkheid om gemotiveerd af te wijken. Op dit moment is het niet mogelijk om een volledig beeld te geven of wordt voldaan aan kwaliteitscriteria; de toepassing van kwaliteitscriteria moet verder worden uitgewerkt. Met de komst van de Inzetbaarheidsmonitor en het inrichting van de monitor in 2021 kunnen capaciteit en deskundigheid gestructureerd worden vastgelegd. Hiermee ontstaat een beeld van naleving van kwaliteitscriteria, op basis waarvan het principe ‘comply or explain’ verder kan worden ingevuld. Ook worden met de ODT afspraken gemaakt over de toepassing van kwaliteitscriteria voor wat betreft het facultatieve (milieuspecialistische) takenpakket dat door onze gemeente is ingebracht bij de omgevingsdienst. Voldoen aan beleidsdoelen VTH Ons VTH-beleid bevat beleidsdoelen die zich enerzijds richten op concrete doelen per taakveld en anderzijds op de doelen uit onze kwaliteitsverordening.

Deze hebben betrekking op dienstverlening, uitvoeringskwaliteit en financiën. Navolgend worden de toepassing van de beleidsdoelen toegelicht. Eventuele verbeterpunten worden daarbij aangegeven. 7

Beleidsdoelen per taakveld: - Taakveld bouwen: Waarborgen constructieve veiligheid en bouwkundige brandveiligheid Bij de toetsing van aanvragen wordt risicogericht gewerkt. Er wordt bewust gevarieerd met het niveau van toetsing van verschillende te beoordelen aspecten. Dit gebeurt met behulp van vastgestelde toetsingsniveaus en eerdere ervaringen met een aanvrager: We geven aandacht aan de aanvragers die het verdienen. Aanvragers die eerder tekort zijn geschoten krijgen bij toetsing extra aandacht. Vanwege de komst van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen wordt het VTH-beleid in 2021 op onderdelen herzien. Het toets- en toezichtsbeleid voor bouwen wordt aangepast. Bouwwerken die vallen onder gevolgklasse 1 worden niet bouwtechnisch beoordeeld door de gemeente. Voor de overige gevolgklassen gebeurt dit nog wel. Dit leidt tot nieuwe afspraken over het gebruik van de applicatie ‘BRIS-toets’ bij de beoordeling van bouwplannen. - Taakveld ruimtelijke ordening en monumenten: Behoud kwaliteit leefomgeving Bij de beoordeling van bouwplannen vindt toetsing plaats aan bouw- en gebruiksvoorschriften van het bestemmingsplan. Ook wordt toezicht gehouden door bouwinspecteurs. Daarbij gaat het vooral om grote strijdigheden met het bestemmingsplan en bewoning van niet-woningen.

Kleine strijdigheden op woonpercelen zijn vanaf buitenaf moeilijk waarneembaar en hebben conform ons VTH-beleid minder prioriteit. Het toezicht op ruimtelijke ordening was vooral gebaseerd op een piepsysteem. Er is beperkt toezicht gehouden op detailhandel op bedrijventerreinen. Wel is actief toezicht gehouden op alle locaties waar afspraken zijn gemaakt over de kwaliteitsimpuls groene omgeving (KGO) en de toepassing van de Rood voor Rood-regeling. In totaliteit ging dit om 20 locaties. Er is een actueel beeld van de stand van zaken. Een aantal plannen is uitgevoerd en akkoord bevonden, een aantal plannen is momenteel in uitvoering en enkele plannen zijn tot op heden niet in uitvoering gebracht. Toezicht is uitgevoerd door bouwinspecteurs (ruimtelijke regelgeving) en de beheerder openbare ruimte (erfbeplanting). De vervolginzet vanuit toezicht en handhaving wordt begin 2021 besproken met ruimtelijke ordening. - Taakveld slopen: Waarborgen gezondheid en omgevingsveiligheid Door het bouwtoezicht is toezicht gehouden op sloopactiviteiten. Het toezicht op (bedrijfsmatige) asbestverwijdering is uitgevoerd door de Omgevingsdienst Twente. De Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland heeft samen met en aantal gemeenten en diverse branchepartijen de landelijke richtlijn bouwen sloopveiligheid opgesteld. De VNG heeft deze verspreid onder gemeenten.

In 2021 wordt beoordeeld of deze richtlijn wordt vastgesteld als lokaal beleid. - Taakveld brandveiligheid: Bevorderen van naleving op het gebied van brandveiligheid Door Brandweer Twente is conform het door ons vastgestelde beleid voor brandveiligheid (2020) getoetst. Beleidsdoelen op basis van de kwaliteitsverordening: dienstverlening, uitvoeringskwaliteit en financiën Onze kwaliteitsverordening VTH bevat beleidsdoelen die betrekking hebben op de thema’s dienstverlening, uitvoeringskwaliteit en financiën. Op de hoofdpunten wordt voldaan aan deze thema’s. Er zijn ook verbeterpunten. Enerzijds zijn dit inhoudelijke verbeterpunten. Anderzijds gaat het om procesmatige verbeterpunten, die zich richten op een betere informatievoorziening, waardoor (beter) kan worden beoordeeld of specifieke beleidsdoelstellingen al dan niet worden behaald. De belangrijkste punten zijn in onderstaande tabel opgenomen en voorzien van een waardering. (+) wil zeggen dat conform het beleidsdoel wordt gewerkt. (+-) geeft aan dat niet volledig conform beleidsdoel wordt gewerkt. (-) is een gericht verbeterpunt. Voor een volledige beoordeling van beleidsdoelen, aan de hand van de vastgestelde indicatoren, wordt verwezen naar bijlage 1.

Inhoudelijk

Dienstverlening ± Aantal beslistermijn verlengen is hoog, maar wellicht onder de streefwaarde van 40%.

Uitvoeringskwaliteit

- Percentage gegronde bezwaar- en beroepszaken is hoger dan streefwaarden van 5% en 15%, namelijk 17%.

Financiën + Er worden kostendekkende leges geheven.

8

+ Aantal buiten termijn

- Niet consequent gebruik

genomen beslissingen ligt onder de streefwaarde van maximaal 2%, namelijk 1,4%.

gemaakt van BRIS

+ 100% van de klachten zijn Procesmatig

in behandeling genomen. - Verlengen beslistermijn kan niet uit PB worden uitgelezen

- Afwijkingen van de LHS kunnen niet uit de VTH applicatie worden uitgelezen.

Bijdrage van activiteiten aan de realisatie van beleidsdoelen Tot slot wordt voor een aantal punten gericht aangegeven in hoeverre de activiteiten hebben bijgedragen aan de realisatie van de beleidsdoelen. De volgende hoofdstukken gaan hier verdiepend op in. Voor een aantal punten geldt dat resultaten zijn geboekt, maar verbeteringen noodzakelijk zijn. -

-

-

-

-

-

Monitoring: Het VTH-beleid bevat het voornemen om meer informatiegestuurd onze VTH-prioriteiten te bepalen. In 2020 is met aanzienlijke inzet van capaciteit en budget gewerkt aan het op orde krijgen van de monitoring in Powerbrowser. Dit heeft geresulteerd in een basis dashboard in Cognos. Eind 2020 zijn er wezenlijke verbeterpunten voor 2021, zoals het uitlezen van het aantal besluiten tot verlengen van de beslistermijnen en het aantal afwijkingen van de LHS. Doorlopen van de beleids- en uitvoeringscyclus: ‘Het ‘in control’ komen op het goed doorlopen van de beleids- en uitvoeringscyclus vraagt de komende periode om aandacht’ stelt ons VTH-beleid. In lijn met de werkwijze van 2020 wordt de sturing verbeterd. Per kwartaal vindt overleg plaats met de verschillende uitvoeringsclusters. Hiermee wordt beter grip gehouden op de uitvoering. Dit gebeurt in combinatie met het toetsen van de beleidsdoelen en het vergelijken van de realisatiecijfers met de planning uit het programma. Dit wordt verwerkt in kwartaalrapportages. Deze vormen de input voor het jaarverslag en het nieuwe uitvoeringsprogramma. Risicoanalyse VTH: De basis voor gestelde doelen en prioriteiten in ons beleid komen voort uit de risicoanalyse. Het VTH-beleid benadrukt de noodzaak van een nieuwe risicoanalyse. In september 2020 is ingestemd met de provinciebrede aankoop van een nieuwe risicoanalyse-tool.

Tot het moment dat deze tool wordt ingezet (2021) wordt vooralsnog gebruik gemaakt van de huidige risicoanalysemethodiek. Gebruik Inzetbaarheidsmonitor bij toepassen kwaliteitscriteria: In ons VTH-beleid is opgenomen dat de kwaliteitscriteria gelden als maatstaf voor kwaliteit. Eind 2020 is gekozen voor het gebruik van de Inzetbaarheidsmonitor. In het vorige hoofdstuk is hier een toelichting op gegeven. Na het inrichten van deze monitor wordt deze gebruikt voor het verantwoorden van de omgang met kwaliteitscriteria. Kwaliteitsborging: Binnen VTH is begonnen de processen, samenwerking en advisering uit te werken en te optimaliseren. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen voor een ontwikkelings-/opleidingstraject via Pro Facto, gericht op de vergunningverleners en de juristen. Hiermee wordt beoogt een kwaliteitsslag te maken in de besluitvorming. Doel daarbij is om het aantal gegronde bezwaren te verminderen. Roulatiesysteem: In ons beleid is opgenomen dat de bouwinspecteurs in 2020 rouleren van bouwrayon. Dit is gebeurd, waardoor dit beleidsdoel is bereikt. In hoofdstuk 5 wordt dit toegelicht.

9

4. Evaluatie vergunningverlening Dit hoofdstuk beschrijft in de eerste paragraaf de verbeteringen in het proces vergunnen. In de daarop volgende paragrafen wordt de programmering van de verschillende vergunningendisciplines geëvalueerd. 4.1 Procesverbetering vergunningverlening Dit jaar is een wekelijks terugkerend technisch overleg ingevoerd voor bouwaanvragen. In dit overleg worden nieuw ingediende aanvragen besproken. Zo wordt grip gehouden op de werkvoorraad. Ook worden bijzondere plannen besproken en beoordeeld op bestuurlijke gevoeligheid. Hierbij wordt een jurist betrokken. De uitvraag en uitwisseling van adviezen met de ODT werden aanvankelijk gedaan via het Ketenportaal en via email. Deze werkwijze verliep moeizaam en werd als tijdrovend ervaren. Na afstemming met de ODT is afgesproken om informatie uit te wisselen via het Omgevingsloket Online. We sluiten daarmee aan bij de werkwijze die ook wordt gehanteerd bij andere ketenpartners, zoals Brandweer Twente en Het Oversticht. Vanwege de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging zijn voorbereidingen getroffen voor het verbeteren van processen. De processen zijn onder de loep genomen en bekeken vanuit de gedachte van de nieuwe regelgeving. Er is onderzoek uitgevoerd naar de Snelserviceformule. Met de Snelserviceformule wordt ingezet op vergunningverlening van eenvoudige toestemmingen binnen twee weken.

Hiervoor wordt meer informatie op de website gepresenteerd en wordt onderzocht of er geëxperimenteerd kan worden met het chatten met initiatiefnemers. Deze werkwijze wordt uitgewerkt in 2021. Daarnaast krijgt het vooroverleg meer inhoud door het inzetten van de intaketafel en de omgevingstafel. Complexe ruimtelijke initiatieven worden wekelijks bij de intaketafel behandeld. Hier wordt beoordeeld of een plan kansrijk is. Ook wordt een casemanager verbonden aan het plan. De casemanager is direct betrokken bij het vervolgtraject. Uitwerking van initiatieven gebeurt via de omgevingstafel. Hier wordt alle benodigde informatie geregistreerd en inzichtelijk gemaakt. Betrokken ketenpartners zijn vertegenwoordigd. De vergunningverleners APV en Bijzondere wetten en milieuboa’s zijn overgegaan van het Klantcontactcentrum naar het team Veiligheid. De gemeentelijke boa’s zijn nu opgenomen in één team. Zo wordt sneller ingespeeld op zaken die zich voordoen (quick response). 4.2 Bouwen en ruimtelijke ordening COVID-19 impact heeft gehad op de werkvoorraad van de vergunningverleners. Enerzijds leidde het virus ertoe dat er meer contact werd gezocht via de telefoon en via klantvragen (e-mail). Minder inwoners maken een afspraak aan de balie, waardoor het communicatiepatroon is veranderd. Deze wijze van communiceren verloopt moeizamer en wordt als tijdrovend ervaren.

Anderzijds heeft COVID-19 er mogelijk ook toe bijgedragen dat extra is geinvesteerd in woningen. Het aantal aanvragen om omgevingsvergunning met de activiteit bouw in categorie 1 is sterk gestegen. Zie onderstaande tabel. In 2020 zijn beduidend meer aanvragen om omgevingsvergunning met de activiteit bouw in categorie 3 ingediend. Dit zijn grotere projecten met bouwkosten van meer dan €1.000.000. Mogelijk heeft de lage rentestand en de komst van nieuwe energieprestatie-eisen hieraan bijgedragen. Alle vergunningsaanvragen voor nieuwbouw ná 1 januari 2021 moeten voldoen aan de normering voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Vanwege de toegenomen werkvoorraad is capaciteit ingehuurd voor de bouwplantoetsing, als aanvulling op de bestaande capaciteit. De inhuurcapaciteit bleek lastig te vinden, omdat bij veel gemeenten sprake was van toename van bouwaanvragen. Met versterkte capaciteit voor bouwplantoetsing zijn bouwaanvragen afgewikkeld. Door toename in werkvoorraad en beperkt beschikbare capaciteit is de beslistermijn op vergunningaanvragen vaker verlengd. Er zijn dit jaar vier aanvragen om omgevingsvergunning geweest voor het wijzigen en/of aantasten van een monument. Bij een van deze zaken is het toezicht afgerond. Twee initiatieven zijn in uitvoering. Hierop toezicht uitgeoefend. De laatste vergunningaanvraag is nog in behandeling.

Er zijn geen wijzigingen en/of aantastingen geconstateerd zonder de benodigde vergunning.

10

Vergunningverlening bouwen en ruimtelijke ordening Categorie Aanvraag bouwen cat. 3 [Wonen, Bedrijven, Publiek] Bouwkosten > €1.000.000.Aanvraag bouwen cat. 2 [Wonen, Bedrijven, Publiek] Bouwkosten: €100.000.- t/m €1.000.000.Aanvraag bouwen cat. 1 [Wonen, Bedrijven, Publiek] Bouwkosten < €100.000 Aanvraag afwijken bestemmingsplan

Geplande werkvoorraad

Gerealiseerde werkvoorraad

10

28

100

130

180

256

20

9

Aanvraag monumenten

10

4

Totaal

320

427

In Almelo staat dienstverlening en iniatieven mogelijk maken voorop. Uit de onderstaande grafiek blijkt dat er 262 aanvragen om omgevingsvergunning met de activiteit bouw zijn verleend, waar er slechts 5 zijn geweigerd. November en december waren maanden met een groot aantal ingediende aanvragen om omgevingsvergunning. Vandaar dat op 59 aanvragen nog geen besluitvorming heeft plaatsgevonden.

Besluiten op bouwaanvragen Geen bevoegd gezag

2

Van rechtswege verleend

4

Geweigerd

5

Vergunningsvrij

20

Buiten behandeling

23

Ingetrokken

40

In behandeling

59

Verleend

262 0

50

100

150

200

250

300

De overige toestemmingen bouwen en ruimtelijke ordening komen nagenoeg overeen met de prognose; zie de tabel hieronder. Op deze onderdelen zijn geen bijzonderheden waar te nemen. In Powerbrowser wordt bij de registratatie van meldingen sloop nog geen onderscheid gemaakt in het wel of niet aanwezig zijn van asbest. Overige toestemmingen bouwen en ruimtelijke ordening Producten

Geplande werkvoorraad

Gerealiseerde werkvoorraad

Aanvraag brandveilig gebruiken

5

4

Aanvraag uitvoeren van een werk

2

2

Aanvraag kappen/vellen

30

42

Melding brandveilig gebruiken

30

31

Melding slopen zonder asbest

17

Particuliere sloop met asbest

75

Ontheffing vervoer gevaarlijke stoffen

2

0

Totaal

161

154

75

Naast het behandelen van aanvragen en meldingen behandelen vergunningverleners klantvragen en voeren vooroverleg. Dit jaar zijn 454 klantvragen behandeld en is er over 106 aanvragen vooroverleg geweest. In het uitvoeringsprogramma 2020 zijn klantvragen en vooroverleggen niet opgenomen in de prognose. Dit is wel gebeurd in het uitvoeringsprogramma 2021. Uit de bovenstaande tabellen blijkt dat er beduidend meer aanvragen zijn ingediend dan aanvankelijk gepland. Behandeling van het toegenomen werkaanbod vroeg om versterkte inzet van vergunningverlening. Gedurende het jaar is voorzien in extra capaciteit. Het toegenomen werkaanbod leidde ook tot druk bij andere teams. 11

Interne advisering nam hierdoor meer tijd in beslag, waardoor de behandeltijd toenam. Het consequent werken met Powerbrowser bij interne advisering is een verbeterpunt voor 2021. Dit verhoogt de effiency en snelheid van advisering. De bouwplantoetsers zijn in 2020 overwegend ingezet op het afhandelen van de werkvoorraad. De voorbereiding op de komst de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging was hierdoor minder dan verwacht. In 2021 wordt via de implementatieprogramma’s hier alsnog ruimte voor gereserveerd. 4.3 APV en bijzondere wetten COVID-19 heeft impact gehad op vergunningverlening APV en Bijzondere wetten. Evenementen zijn grotendeels geannuleerd. De evenementen die doorgang hadden werden extra gecontroleerd. Er is een noodverordening afgekondigd en in december werd de Coronawet van kracht. Maatregelen zijn regelmatig gewijzigd. Deze werden opgevolgd. Dit had direct effect op de werkzaamheden. Aan het einde van de lente zijn veel aanvragen voor het uitbreiden van terrassen in de binnenstad ingediend. Op deze wijze konden meer bezoekers op een veilige manier ontvangen worden, conform de 1,5 meter-maatregel. Goede afstemming met de veiligheidsregio was van belang om te borgen dat er voldoende ruimte in de aanrijroutes voor hulpdiensten aanwezig was.

Producten APV Artikel 2:6 (ontheffing flyeren) Artikel 2:9 (ontheffing straatartiest) Artikel 2:10 (ontheffing voorwerp openbare plaats) Artikel 2:25 (vergunning evenement) Artikel 2:28 (vergunning horeca-exploitatie) Artikel 3:4 (vergunning seksinrichting) Artikel 5:13 (inzameling geld of goed) Artikel 5:18 (vergunning standplaats) Drank- en Horecawet Artikel 3 (vergunning horeca- of slijtersbedrijf) Artikel 35 (ontheffing zwak-alcoholische drank) Wet op de Kansspelen Artikel 3 (vergunning kansspel) Artikel 30b (vergunning kansspelautomaten)

Gepland

Gerealiseerd 13 10 45 120 30 2 10 30

11 3 75 55 23 2 12 15

50 35

21 1

5 24

3 17

Dit jaar kende een groot verloop van medewerkers binnen vergunningverlening APV en Bijzondere wetten. Er is tijdelijk ingehuurd om de noodzakelijke werkzaamheden te verzetten. Dit hectische jaar heeft weinig ruimte geboden voor optimalisering. In 2021 is het zaak om een aantal verbeteringen door te voeren en voor te bereiden op wijzigingen. De APV wordt geactualiseerd, de Alcoholwet vervangt de Drank- en Horeca wet en de Omgevingswet staat gepland voor 1 januari 2022. De brieven en besluiten moeten op deze wijzigingen worden aangepast. Ook wordt de taakuitvoering afgestemd op de nieuwe dienstverleningsprincipes.

12

5. Evaluatie toezicht en handhaving In dit hoofdstuk worden de activiteiten van de verschillende toezichtdisciplines geëvalueerd. In de paragrafen 5.1 t/m 5.3 worden respectievelijk het toezicht bouwen en ruimtelijke ordening, toezicht brandveiligheid en toezicht APV en Bijzondere wetten behandeld. 5.1 Toezicht bouwen en ruimtelijke ordening Het toezicht op bouwen en ruimtelijke ordening heeft betrekking op een breed pakket aan taken, waaronder vergunningsgericht toezicht (inclusief meldingen), gebiedstoezicht, klachtafhandeling, controles vanwege handhavingsverzoeken, controles bij vanuit de BAG geconstateerde mogelijke strijdigheden en controles met de Brandweer Twente bij handhaving op brandveiligheid. Ontwikkelingen De kwaliteitseisen staan niet toe dat één toezichthouder een te innige (handhavings-) relatie met een te controleren omgevingsobject heeft. Een roulatiesysteem kan hierbij het hulpmiddel zijn. In 2020 is gewisseld van rayon. De toezichthouders hebben nu ieder een nieuw rayon. Een kanttekening van rouleren is de beperkte kennis over het nieuwe rayon. De kennis over de bewoners, de adressen en de bouwhistorie is minder. Dit zal met de tijd toenemen. Het uitvoeren van gebiedstoezicht helpt om de kennis te versterken. Eind 2019 is de nieuwe VTH-applicatie Powerbrowser in gebruik genomen.

Werken met een nieuwe applicatie gaat doorgaans gepaard met een lagere efficiëntie en data kwaliteit. Dit is ervaren in 2020. Powerbrowser is op onderdelen nog niet volledig ingericht. Als tijdelijke oplossingen voor 2021 is een nieuw Excel bestand opgesteld, waarin alle uitgevoerde controles en benodigde informatie worden geregistreerd. Ondertussen wordt verder gewerkt aan de inrichting en optimalisering van Powerbrowser en het prestatiedashboard in Cognos. COVID-19 COVID-19 heeft beperkt invloed gehad op de werkzaamheden van bouwinspecteurs. Bouwcontroles konden binnen de genomen maatregelen worden uitgevoerd. Dit omvat het merendeel van de werkzaamheden van de bouwinspecteurs. De maatregelen hebben er toe geleid dat tijdens een aanzienlijk deel van het jaar geen controles uitgevoerd zijn in bewoonde woningen. Vandaar dat een belangrijk thema als het controleren op illegale kamergewijze verhuur in 2020 sterk verminderd is uitgevoerd. Ook integrale GUSTOS-controles konden vaak niet worden uitgevoerd. Voor 2020 stonden zes GUSTOS-dagen gepland; daarvan is er één uitgevoerd. Brandveiligheid gevels Op 30 maart 2020 kwam de Adviescommissie Toepassing en Gelijkwaardigheid Bouwvoorschriften (AGTB) met een rapport naar aanleiding van de brand in Grenfel Tower in Londen.

De minister heeft de noodzaak aangegeven om, ondanks de coronacrisis, de meest risicovolle gebouwen te inventariseren en er vervolgens op toe te zien dat eigenaren van deze gebouwen onderzoek uitvoeren naar de brandveiligheid van de gevels. Indien noodzakelijk dienen zij maatregelen nemen om de veiligheid te waarborgen. In Almelo zijn vijf locaties onderzocht, waarvan er vier onder code geel vallen en één onder code groen. Dit betekent dat er geen verdere acties noodzakelijk zijn. De eigenaren ontvangen een brief met de uitkomst van het onderzoek. Uitgevoerde controles In het onderstaande overzicht is de het geplande aantal te controleren vergunningen en meldingen afgezet tegen het werkelijke aantal. Ook is het totaal aantal uitgevoerde controles benoemd. Vergunninggericht toezicht Categorie

Categorie 3 [Wonen, Bedrijven, Publiek] Bouwkosten > €1.000.000 Categorie 2 [Wonen, Bedrijven, Publiek] Bouwkosten €100.000 t/m €1.000.000 Categorie 1 [Wonen, Bedrijven, Publiek] Bouwkosten < €100.000 Sloop zonder asbest (bouwkundig) Particuliere sloop met asbest

Geplande aantal te controleren vergunningen/meldingen

Aantal gecontroleerde vergunningen/meldingen

10

43

100

100

217

407

180

72

122

17

23

28

37

19

21

Aantal uitgevoerde controles

13

Toezicht afwijken bestemmingsplan

20

Totaal

364

374

678

Controles in relatie tot jaar van aanvraag In het overzicht hierboven is duidelijk af vergunning te lezen dat het aantal gecontroleerde 3%2% vergunningen in categorie 2 en 3 12% aanzienlijk hoger ligt dan gepland. Naast dat er meer aanvragen zijn ingediend, heeft dit voornamelijk te maken met het feit dat de realisatie van bouwwerken 41% later worden uitgevoerd, gefaseerd worden uitgevoerd en/of veel tijd in beslag nemen. Hierdoor wordt een enkele vergunning meerdere jaren 42% meegenomen. In de cirkeldiagram hiernaast is te zien dat 41% van de uitgevoerde controles gerelateerd zijn op 2017 2018 2019 2020 Overig een aanvraag om omgevingsvergunning uit 2020, 42% op een aanvraag om omgevingsvergunning uit 2019. Wellicht is het verstandiger om toezicht te plannen per uitgevoerde controle in plaats van per vergunning. Dit kan namelijk een vertekend beeld geven, in die zin dat bouwinspecteurs veel meer vergunningen kunnen controleren dan gepland met dezelfde bezetting. Het aantal uitgevoerde controles in categorie 1 is significant lager dan gepland. De controle op aanvragen om omgevingsvergunning in deze categorie is beleidsmatig beperkt tot het uitvoeren van een eindcontrole. Deze categorie kenmerkt zich door het uitblijven van gereed meldingen. In 2021 krijgt dit extra aandacht.

In de onderstaande grafiek is af te lezen bij hoeveel van de uitgevoerde vergunning gerichte controles een overtreding is geconstateerd, uitgesplist per categorie. Uit de registratie blijkt dat bij 21% van de uitgevoerde controles in categorie 3 een overtreding is geconstateerd. Voor de categorieën 2 en 1 is dit respectievelijk 23% en 10%. Het grootste deel van de geconstateerde overtredingen worden in de contacten met de bouwinspecteur en de bouwer opgelost. De nieuw ontwikkelde (tijdelijke) Excellijst voor registratie van uitgevoerde controles in 2021 maakt het mogelijk dat geconstateerde overtredingen gerelateerd kunnen worden aan het type controle; dit zijn onder andere start controle, wapening controle, voortgangscontrole en eindcontrole. Dit geeft beter inzicht in welke fase overtredingen worden geconstateerd. Helaas bleek dit voor 2020 niet mogelijk.

Categorie

Controles en overtredingen 21

3 2

100 94

12

1 0

407 122

50

100

150

200

Overtreding

250

300

350

400

450

Controles

Naast de vergunning- en meldingsgerichte controles zijn er overige toezichtstaken bouwen en ruimtelijke ordening. Het aantal uitgevoerde controles vanuit deze taken is hieronder weergeven. Af te lezen is dat het merendeel van de controles is uitgevoerd naar aanleiding van klachten, handhavingsverzoeken en bezwaarschriften. Het aantal uitgevoerde controles vanwege klachten schommelt extreem per jaar; 2017: 7, 2018: 61, 2019 (gerapporteerd over 5 kwartalen): 17, 2020: 61. Onduidelijk is, wat hiervan de oorzaak is. Een mogelijke verklaring is dat klachten in 2017, conform uitvoeringsprogramma, niet actief zijn opgepakt, waardoor het aantal handhavingsverzoeken steeg. In 2018 werden klachten actief opgepakt, waardoor het aantal handhavingsverzoeken daalde. In 2019, vanwege het actief oppakken van klachten in 2018, daalde het aantal uitgevoerde controles op klachten. COVID-19 in 2020 leidde tot een stijging in klachten vanwege het vele thuis 14

zijn. Het verdient aanbeveling om in 2021 het aantal klachten per periode beter te inzichtelijk te maken, inclusief het aantal uitgevoerde controles per klacht.

Overige toezichtstaken bouwen en RO

Gerealiseerd (aantal controles)

Behandelen klachten bouwen en RO

61

Controle vanwege handhandhavingsverzoeken en bezwaar

58

Gebiedstoezicht (bestaande bouw, strijdige gebruik bestemmingsplan, illegale bouwactiviteiten)

53

Terrassenbeleid

0

BAG (meldingen en controle panden)

1

Gustos

9

Intrekken vergunningen

6

Toezicht op constructies bij evenementen

0

Optreden bij calamiteiten

4

Toezicht brandveiligheid

36

Overige controles

51

Rood voor Rood en KGO

19

Detailhandel op industrieterreinen

54

5.2 Toezicht brandveiligheid Met de regionalisering van Brandweer Twente per 1 januari 2013 is besloten dat Brandweer Twente de taakuitvoering op het gebied van advisering en toezicht brandveiligheid uitvoert. De gemeente is als bevoegd gezag (eind)verantwoordelijk voor deze taak en de daaruit voortvloeiende bestuursrechtelijke handhaving. Advisering bouwen en brandveilig gebruik Brandweer Twente heeft veel geadviseerd op de ontwikkelingen op het XL Business Park. Daarnaast zijn er meerdere vooroverleggen geweest met de verschillende woningbouwcoöperaties en zorgpartijen over brandveiligheid. In de cirkeldiagram hiernaast de uitkomsten van advisering. De praktijk leert dat het houden van vooroverleg alvorens de aanvraag om een omgevingsvergunning brandveilig gebruik wordt ingediend, leidt tot vermindering in het aantal negatieve adviezen. Het onderdeel “geen advies” houdt in dat er vanuit Brandweer Twente geen advies is gegeven op de ingediende aanvraag. Redenen hiervoor kunnen zijn dat er geen sprake was van een ontvankelijke aanvraag (meest voorkomend) of dat een advies verzoek is terug getrokken.

Resultaten advisering 18

18 69

27

Positief

Negatief

Positief onder voorwaarden

Geen advies

Advisering evenementen Het COVID-19 virus en de genomen maatregelen hebben de evenementenbranche hard getroffen. Vanaf maart 2020, wat normaal gesproken de drukste evenementen periode zou zijn, werden evenementen afgelast en nieuwe vergunningen niet meer aangevraagd. Dit is terug te zien in het aantal adviezen. Waar Brandweer Twente in 2019 inzake 52 evenementen heeft geadviseerd waren dat er in 2020 slechts 11. Vanaf juli werden de maatregelen rondom COVID-19 versoepeld en was er weer ruimte om evenementen te laten plaatsvinden onder bepaalde voorwaarden. Deze voorwaarden riepen veel vragen op bij organisaties en gemeenten. De Veiligheidsregio heeft een spreekuur ingericht waarbij Brandweer Twente is aangesloten om deze vragen te beantwoorden. Op kleine schaal konden er weer diverse evenementen worden georganiseerd waarbij ook de reguliere advisering weer werd opgestart. Sinds 14 oktober zijn tijdelijk geen evenementen toegestaan en zijn er vanzelfsprekend geen adviezen meer gegeven tot de overheid anders bepaald. 15

Uitgevoerde controles brandveilig gebruik COVID-19 heeft geleidt tot een verminderde uitvoering. Brandweer Twente heeft vanwege de maatregelen haar toezichtstaken niet uitgevoerd zoals voorgesteld. Zorginstellingen zijn gesloten, evenementen niet toegestaan en horeca en scholen dicht. Brandweer Twente heeft in lijn met de maatregelen een aangepast uitvoeringsvoorstel gedaan: - Uitsluitend controles met een spoedeisend karakter; - Controles van scholen en kinderdagverblijven aan de hand van een zelfscan; - Geen controle bij zorginstellingen. Wel advies op afstand en ondersteuning bij tijdelijke (corona-) noodmaateregelen; - Controle van kamerverhuur doorschuiven naar 2021; - Controles van publieke gebouwen uit te wisselen met controles uit 2021 (horeca naar 2021 doorgeschoven en overige publieke functie uit 2021 naar voren gehaald).

Controles brandveilig gebruik Thema

Planning

Gerealiseerd

Naleefgedrag

Logies

7

5

60%

Onderwijs en KDV

30

10 reg.*/20 zsc.**

80%

Kamerverhuur

4

4

25%

Zorg

62

10***

40%

Publiekstoegankelijk

51

42

85%

Totaal

154

91

* door middel van een reguliere (fysieke) controle ** door middel van een zelfscan *** controles konden niet worden uitgevoerd. Wel is met elke zorginstelling telefonisch contact opgenomen en aandacht gevraagd en advies verstrekt met betrekking tot onder andere brandveiligheid van noodmaatregelen inzake COVID-19, veranderingen binnen de instelling, ontruimingsplan en geoefendheid BHV en onderhoud van installaties nu installateurs niet meer kunnen komen. Controles overig Thema

Gerealiseerd

Realisatie

29

Evenementen

0

Adhoc

7

Gustos

1

Totaal

37

Conclusies resultaten toezicht Het naleefgedrag is ten opzichte van vorig jaren is moeilijk te vergelijken, er zijn daarvoor in sommige thema’s te weinig fysieke controles uitgevoerd. Er zijn wel trends te benoemen: Het naleefgedrag onder zorginstellingen is relatief laag. Dit komt overeen met het landelijk beeld en heeft nog steeds te maken met de transitie die de zorg heeft meegemaakt van verzorgingshuizen naar individueel wonen. Momenteel zien we dat dit inzicht ook bij de zorginstellingen is gekomen en wordt de brandveiligheid grootschalig opgepakt. In 2021 is de zorg weer als belangrijkste thema in het VTH programma opgenomen worden. Het naleefgedrag van de bezochte kamerverhuurbedrijven neemt af. Dit heeft te maken met dat er sinds een aantal jaren veel aandacht is voor ondermijning. Veel (nieuwe) kamerverhuurbedrijven vloeien voort uit GUSTOS controles. Deze groep gebruikers heeft veelal een lager veiligheidsbewustzijn en er worden op deze adressen vaker overtredingen geconstateerd. Onder de publiekstoegankelijke gebouwen blijft het naleefgedrag hoog en is het dit jaar zelfs weer iets gestegen. Een reden kan zijn dat Brandweer Twente nu 5 jaar uitvoering geeft aan het huidige toezichtsbeleid. Publieke gebouwen worden, door het vernieuwde beleid, frequenter bezocht dan voor 2016.

Dit is zichtbaar in het naleefgedrag als ook in de hoeveel te controleren publieke gebouwen in 2021. Het objectenbestand is opgeschoond en is hierdoor actueler. 16

Bevindingen zelfscan Onderwijs en Kinderopvang Als gevolg van het aangepaste uitvoeringsprogramma in verband met Corona zijn per 1 mei 2020 uitnodigingen voor de zogeheten zelfscans verstuurd. Daarbij voeren de instellingen een deel van de toezichtwerkzaamheden zelf uit door zichzelf te controleren op de naleving van de regelgeving. De uitnodiging voor het uitvoeren van een zelfscan is door deze instellingen veelal positief ontvangen. Uit de resultaten blijkt dat er voornamelijk kleine overtredingen zijn geconstateerd. Dit heeft te maken met het feit dat de doelgroep een hoge mate van verantwoordelijkheid kent, aldus Brandweer Twente. Kleine overtredingen hebben onder meer betrekking op het ontbreken van (juiste) onderhoudsrapporten van de brandmeld- en ontruimingsalarminstallatie, opslag van goederen en materialen in stookruimtes en bijvoorbeeld het vastzetten van brandwerende zelfsluitende deuren. Het naleefgedrag is iets lager dan vorig jaar, ondanks de zelfscan. Hieruit blijkt dat gebruikers de zelfscan serieus hebben ingevuld. Er zijn geen onregelmatigheden geconstateerd in de resultaten van de zelfscan. Hierop is steekproefsgewijs gecontroleerd. In vergelijking met de standaard reguliere controle levert de zelfscan echter over het algemeen geen tijdwinst op en is er geen sprake van kwaliteitswinst. De oorzaak hiervan ligt ook in het beleid.

De controlefrequentie wordt voor onderwijs bij zelfscan verhoogd naar 1 x per 2 jaar i.p.v. 1 x per 5 jaar. Daarnaast moeten de gebruikers meerdere malen worden benaderd om de juiste respons te ontvangen. Echter vanwege situatie omtrent het coronavirus, waarbij fysieke controles niet mogelijk bleken, was dit een geschikt middel en een goed alternatief om toch (enkelvoudige) controles uit te kunnen voeren. Risico’s Ondanks dat veel objecten niet fysiek bezocht konden worden hebben alle thema’s toch de nodige aandacht gehad, met uitzondering van het thema ‘kamerverhuur’. In 2021 krijgt dit thema extra aandacht. Het is lastig concreet te zeggen welke risico’s er zijn vanwege niet uitgevoerde controles. Immers, die objecten zijn nog niet bezocht. Gelet op de resultaten van de wel uitgevoerde controles zijn er geen directe aanwijzingen dat dit tot een onacceptabel verhoogd risico heeft geleid, aldus Brandweer Twente. De frequentie waarmee de objecten worden bezocht komt door het niet realiseren van de planning hierdoor lager te liggen (lees, datum controle schuift enigszins door), maar ze worden nog steeds bezocht. 5.3 Toezicht APV en bijzondere wetten Ontwikkelingen In de afgelopen jaren is de behoefte aan flexibele toezicht- en handhavingscapaciteit sterk gegroeid. Dit betekent dat er meer controles worden uitgevoerd die gericht zijn op concrete signalen (hot issues).

Daarmee volgen we de overlasttrends die zich ontwikkelen binnen de gemeente en handhaven we vooral daar waar het nodig is. De boa’s zijn zichtbaar aanwezig in de wijken en zijn breed inzetbaar voor (integraal) toezicht en handhaving. De boa’s zijn verdeeld over wijken. Elke wijk kent zijn eigen problematiek en aandachtspunten. Hier wordt gericht op ingezet. Een flexibele inzet is inherent aan het werk van de boa’s domein I. Hiervan is Almelo zich bewust. Desondanks wordt gezocht naar een meer gestructureerde inzet van de boa-capaciteit in relatie tot de problematiek en risico’s in de stad. De voorbereiding van een pilot in 2021 zijn dit jaar getroffen. Deze pilot ziet op een versterking van de samenwerking van actoren vanuit de gehele ambtelijke organisatie, vooral de wijkregisseurs. Hiermee wordt beoogd de beschikbare capaciteit optimaal te benutten. Om kwetsbare situaties te voorkomen is dit jaar het aantal boa’s met de specialisatie drank- en horecawet uitgebreid. Inmiddels hebben drie boa’s deze specialisatie, waar nog een vierde boa wordt opgeleid in 2021. Daarnaast is de apparatuur waarmee de boa’s de straat op gaan vervangen. De boa’s kunnen via de applicatie Citycontrol alles natrekken en hebben een bon printer. Dit heeft de efficiëntie verhoogd. Op Oudejaarsdag heeft in Almelo een incident plaatsgevonden waarbij de boa’s buitengewoon agressief werden bejegend.

In den lande hebben er in de afgelopen jaren meerdere geweldsincident plaatsgevonden. Landelijk worden steeds meer boa’s uitgerust met een wapenstok. In 2021 zal de behoefte qua uitrusting in Almelo nader onderzocht worden.

17

Waarnemingen 2020

Geconstateerde overtredingen COVID-19, met de noodverordening 167 1131 en de Coronawet, heeft veel invloed 1938 gehad op de inzet van de boa’s 641 domein I. Vanaf eind maart werd een 146 aanzienlijk deel van de boa-capaciteit 359 ingezet op toezicht op het naleven van de coronaregels. Op gezette tijden werden diverse keren per dag rondes door gemeente gemaakt om uitvoering te geven aan de 5783 noodverordening en de Coronawet. Overig Afval Desondanks zijn er veel, niet COVID19 gerelateerde, overtredingen Alcohol en drugs Parkeren en verkeer waargenomen en geregistreerd, Honden Overlast personen openbare ruimte namelijk 10.165. Een geclusterde weergave van deze overtredingen zijn Bedrijven en horeca hiernaast weergegeven. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het toezicht houden op de noodverordening en Coronawet gecombineerd kon worden met overige toezichtstaken. Bijvoorbeeld, het toezicht houden op de anderhalvemetermaatregel en hangjongeren/overlast. Almelo beschikt over een tweetal milieuboa’s. Zij hebben 620 meldingen behandeld. In totaal zijn 641 boetes uitgeschreven voor onder andere het dumpen, bijzetten en het verbranden van afval. Van deze boetes zijn er 184 uitgeschreven op basis van cameratoezicht. In 2019 zijn vier vaste camera’s geplaatst bij milieupleinen. Vanaf halverwege 2020 wordt een mobiele camera ingezet. In december zijn nog vier vaste camera’s geplaatst.

Het cameratoezicht maakt deel uit van een bredere aanpak om afvaldumping bij containers tegen te gaan.

18

6. Evaluatie juridische werkzaamheden De juridisch medewerkers hebben een breed takenpakket. Zij adviseren over- en behandelen procedures met betrekking tot zowel bouwen en ruimtelijke ordening als APV en Bijzondere wetten. Ontwikkelingen In het juridisch team was in de periode van eind 2017 tot en met 2019 sprake van veel verloop en een hoge mate van inhuur. Eind 2019 is er een vast juridisch team gevormd. Dit team is behouden en in 2020 uitgebreid. In 2021 wordt het team verder uitgebreid en daarmee versterkt. Bij het team was sprake van een omvangrijke werkvoorraad, ook voor wat betreft zaken uit de periode 2017 tot en met 2019. In de tweede helft van 2020 heeft het team meer grip gekregen op de werkvoorraad. Er is beter overzicht gekregen van lopende zaken. Via hernieuwde Excellijsten is er meer systeem en structuur aangbracht. Ook is veel tijd geinvesteerd in het implementeren van de vernieuwde VTH-applicatie. De juristen hebben waar mogelijk ingezet op het onderhouden en vergroten van hun kennis. Zo hebben de juristen deelgenomen aan verschillende (actualiteiten)cursussen en webinars. Deze hadden betrekking op spreek- en schrijfvaardigheden, heldere communicatie en kennis met betrekking tot omgevingsrecht en handhaving. Ook is er een interne cursus geweest voor het hele team met betrekking tot het interne Bibobbeleid.

In 2020 zijnvoorbereidingen getroffen voor een ontwikkelings-/opleidingstraject met Pro Facto. Het te doorlopen traject ziet op verdere verbetering van de kwaliteit van vergunningverlening en juridische procedures. Het juridisch team heeft de juridische processen en werkprocessen in kaart gebracht en uitgelijnd. In 2021 moet de VTH-applicatie zodanig worden ingericht, dat deze processen soepel doorlopen worden. Hiermee wordt gewerkt aan een uniforme werkwijze, waarbij alle benodige en gewenste informatie op de juiste wijze geregistreerd wordt. In 2021 worden hiervoor werkafspraken gemaakt. Hiermee wordt het overzicht van werkzaamheden versterkt en de rapportagemogelijkheden verbeterd. Naast deze procesmatige analyse worden ook de formats van de brieven getoetst op leesbaarheid en juridische kwaliteit. Dit verbetert de dienstverlening voor inwoners en ondernemers. COVID-19 heeft enig effect gehad op de uitgevoerde werkzaamheden. Niet zozeer op het juridische proces, maar door corona zijn veel zittingen uitgesteld. Hierdoor namen procedures meer tijd in beslag. Ook was het voor toezichthouders lastiger om controles op locatie uit voeren. Het in gesprek gaan met inwoners/overtreders werd door de coronamaatregelen bemoeilijkt. Voor wat betreft de bedrijfsvoering was het niet op kantoor zitten lastig met betrekking tot het versturen van brieven en stukken.

Werkzaamheden in cijfers bouwen en ruimtelijke ordening; APV en bijzondere wetten Gepland

Gerealiseerd

Handhavingsverzoeken

30

31

Bezwaar

27 6 5

52 8 4

4 36 8

6 7* 5

14 130

6* 119

Categorie

Beroep Hoger beroep Voorlopige voorzieningen Vooraankondigingen Zienswijze Lasten Totaal

* het is onduidelijk, maar onwaarschijnlijk, dat deze cijfers juist zijn. De registratiewijze en daarmee de managementinformatie op deze onderdelen is onvoldoende inzichtelijk. Hier ligt een duidelijk actiepunten voor 2021.

19

Resultaat bezwaar 20%

17%

23%

40% (deels) gegrond

Ingetrokken

Niet ontvankelijk

Ongegrond

Er zijn dit jaar 52 bezwaarschriften ingediend. Van deze bezwaarschriften is een aanzienlijk deel niet-ontvankelijk verklaard. Enkele redenen hiervoor zijn dat het bezwaarschrift te laat is ingediend, het bezwaarschrift niet gericht was tegen een besluit als bepaald in de Algemene wet bestuursrecht of dat de gemeente Almelo geen bevoegd gezag was. Daarnaast is een groot deel van de bezwaarschriften ingetrokken. Almelo probeert bij bezwaarschriften telefonisch contact op te nemen met de bezwaarmakers om de situatie en gemaakte keuze nader te motiveren. Dit heeft bijgedragen aan het terugnemen van bezwaarschriften.

De besluiten, waarvan de bezwaarschriften die (deels) gegrond zijn verklaard, konden met een aanpassing of aanvulling van de motivering is stand blijven. Er zijn twaalf beroep- en hoger beroepschriften ingediend. Hiervan is er één ingetrokken en zijn er drie nietontvankelijk verklaard. De overige zaken zijn nog in behandeling. Aandachtspunten Ondanks de positieve ontwikkelingen binnen het juridisch team, zijn er ook nog aandachtspunten voor het komende jaar. Deze aandachtspunten zien op projectmatig werken en prioritering, datakwaliteit en het voorbereiden op de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Vanwege de drukte en het hoge ambitieniveau van de gemeente moeten keuzes gemaakt worden. De prioritering en verhouding tussen thema’s en werkzaamheden zijn vaak onbekend; alles is belangrijk. Gemotiveerde keuzes over welk thema eerst opgepakt wordt, en welke later, moeten de effectiviteit en efficientie van werkzaamheden versterken. Ook de datakwaliteit is hier van belang. Kennis over hoeveel werk wordt verzet, inclusief in welke perioden, draagt bij aan een goede planning. Daarnaast is het in 2021 van belang om voldoende tijd in te ruimen voor opleidingen en voorbereiding op de wetswijzigingen.

20

7. Evaluatie projecten

Onderwerp

Evaluatie

Actualiseren lokaal VTH-beleid In 2019 is lokaal (modulair) VTH-beleid ontwikkeld voor de thuistaken bouw, ruimtelijke ordening en brandveiligheid. Beoogd werd dit beleid in 2020 te actualiseren vanwege de komst van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen en het beleid uit te breiden met APV / Bijzondere Wetten.

Het actualiseren van het lokale VTH-beleid is verschoven naar 2021. Dit in verband met het uitstel van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Beleidsdoel: Bijdragen aan een veilige, leefbare en gezonde leefomgeving.

Kwaliteitscriteria Om aan onze kwaliteitsverordening te voldoen rapporteren wij jaarlijks in hoeverre wordt voldaan aan de kwaliteitscriteria. In 2020 wordt het onderdeel ‘deskundigheid’ geanalyseerd. Beleidsdoel: Voldoen aan kwaliteitseisen.

Omgevingswet Naar verwachting wordt in 2022 de Omgevingswet ingevoerd. Voor de implementatie van deze wet is een programma opgestart. In het project Omgevingswet wordt een verkenning uitgevoerd naar de inzet van toepasbare regels en vindt een orientatie plaats op serviceformules en dienstverleningsprincipes van de Omgevingswet.

In 2020 is onderzocht hoe de omgang met kwaliteitscriteria passend kan worden verantwoord. Besloten is om gebruik te maken van de Inzetbaarheidsmonitor; zodat deskundigheden goed kunnen worden vastgelegd. De monitor wordt in 2021 in gebruik genomen. Hiervan wordt mededeling gedaan aan de gemeenteraad.

Almelo heeft een programma ter voobereiding op de Omgevingswet. Dit programma is uitgevoerd in 2020 en wordt vervolgd in 2021.

Beleidsdoel: werken op basis van de doelstelling van de Omgevingswet. Pilot Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Almelo start in 2020 een pilot waarin proef wordt gedraaid met de eenvoudigere bouwprojecten; de CC1-categorie. Hierbij wordt regionaal worden samengewerkt. Dit ter voorbereiding op de komst van private kwaliteitsborging. Beleidsdoel: Invulling geven aan de oproep van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en de VNG. Integrale handhaving en formaliseren Gustos Almelo zet in op een meer integrale wijze van handhaving. In 2020 zal de werkwijze worden geoptimaliseerd. Het uitwerken en formaliseren van de werkzaamheden benodigd inzet van verschillende medewerkers.

In 2020 zijn voorbereidingen getroffen voor de komst van de Wkb en deelname aan proefprojecten. Er wordt deelgenomen aan regionaal overleg, om waar mogelijk gezamenlijk op te trekken. Vervolg in 2021.

In 2020 is 1 Gustos-controle uitgevoerd vanwege maatregelen rondom COVID-19. Formalisering gebeurt met het actualiseren van het lokale VTH-beleid.

Beleidsdoel: Toezicht en handhaving in samenhang uitvoeren. Project constructieve veiligheid gevels en galerijvloeren Afronden project constructieve veiligheid gevels en galerijvloeren.

Het onderzoek is gereed. Het project wordt formeel afgesloten in 2021.

Beleidsdoel: Waarborgen constructieve veiligheid. Powerbrowser In 2020 wordt de inrichting en het gebruik van de applicatie doorontwikkeld. Hiervoor is een aantal key-users aangewezen.

Hieraan is uitvoering gegeven. In 2021 verder doorontwikkelen en optimaliseren.

Beleidsdoel: Verbeteren van de uitvoeringskwaliteit.

21

Handhaving paraplu herziening wonen in bestemmingsplannen In is het voorbereidingsbesluit ‘wonen in bestemmingsplannen’ genomen. In 2019 is er een inventarisatie gedaan. In 2020 wordt handhavend opgetreden tegen overtredingen.

Vanwege de COVID-19 maatregelen zijn bewoonde woningen niet gecontroleerd. Per 2021 valt dit project onder de reguliere werkzaamheden.

Beleidsdoel: Behoud kwaliteit leefomgeving. Detailhandel op bedrijventerreinen Doel is om ongewenste detailhandel op bedrijventerreinen te weren conform het detailhandelsbeleid. Bij geconstateerde overtredingen wordt in overleg gezocht naar mogelijke oplossingen. In 2019 is een eerste inventarisatie op een bedrijventerrein uitgevoerd. De aanpak van detailhandel krijgt in 2020 vervolg.