51. Raadsinformatiebrief 2022 593499 inzake reactie zienswijzen Jaarstukken 2021 en Begroting 2023 en 1e tr 2022 GR BAR.pdf

Antwoord:

Bij de capaciteit is een onderscheid te maken tussen standaard werk en maatwerk. Aan de directieraad is opdracht gegeven om in het 4e kwartaal het gevraagde inzicht in het maatwerk, 1

de verdeting tussen de gemeenten en de inzet / ruimte in relatie tot de nieuwe collegeprogramma’s in beeld te brengen. Het voorkomen van jaaroverschrijderlde projecten heeft de aandacht en er wordt ook op gestuurd. Als eerste is het van belang om realistisch te ramen, Het komt voor dat de ambitie wordt geraamd in plaats van wat qua capaciteit en tijd mogelijk is. Vervolgens wordt de uitvoering van de projecten bewaakt en besproken in periodieke overleggen. Maar het doorschuiven van budgetten naar het volgende begrotingsjaar zal door externe factoren beslissingen hogere overheden, afhankelijkheid derden, onverwachte vertragingen aanbestedingen niet altijd voorkomen kunnen worden . + Begroting 2023 U schrijft: Wij stemmen in met de concept Begroting 2023 van de GRBAR-organisatie.Opvallend is dat in de concept begroting 2023 nog geen rekening is gehouden met de doorwerking van de CAO.Dezezal nog een significante invloed op het cijfermatige beeld geven. Antwoord :

Wij zijn verheugd dat u instemt met de begroting. De financiële gevolgen van de nieuw afgesloten cao zijn structureel opgenomen in de 1e Tussenrapportage 2022 omdat het vast beleid is om een nieuwe cao te verwerken in het eerstvolgende P&C-document na het verbindend worden van de cao Daarnaast is een vast uitgangspunt bij het opstellen van P&C-documenten dat mutaties worden opgenomen in het document (begrotingsjaar) waarin de mutatie zijn oorsprong vindt. De 1e tussenrapportage 2022 en de begroting 2023 zijn beide in het AB van 5 juli vastgesteld. Met het vaststellen van de 1eTussenrapportage (waarin de gevolgen van de nieuwe cao structureel zijn opgenomen) sluiten ook de cijfers van de begroting en de meerjarenraming weer aan bij alle bekende informatie U schrijft: Kenmerkend voor de financiële toekomst van de gemeente is de grote onzekerheid over de algemene

uitkering uit het gemeentefonds.Daarbij is de financië ie ruimte krap. Daar tegenover staan we gesteld voor grote opgaven zoalsonder andere de woningbouwopgave, energietransitie, klimaatadaptatie. De uitgaven aan de BAR-organisatie vertegenwoordigen een aanzienlijk deel van onze programmabegroting. Budgetmatiging van onze bedrijfsvoering kosten in de GRBAR-organisatie is dan ook nodig om financieel gezond te kunnen blijven. Vanwege de hierboven genoemde redenen en het feit dat over de jaren 2018, 2019 en 2020 positieve

rekeningresultaten zijn gerealiseerd,roepen wij u op om uw extra gevraagde bijdragen tot een minimum te beperken en rekenen wij erop dat de GR BAR-organisatie zich blijft inspannen om de kosten voor haar deelnemers, in casu de gemeente Albrandswaard, verder omlaag te brengen.

Antwoord:

Uw oproep begrijpen wij goed en wij proberen de bijdragen van de gemeenten al te beperken. Alvorens de gemeenten om geld worden gevraagd wordt dit zorgvuldig afgewogen binnen onze GR BAR Voor wat betreft het verder omlaag brengen van de kosten willen wij in herinnering brengen dat onze GR BAR bij de start al een kostenverlaging van 10% (circa € 7 miljoen) heeft gerealiseerd. Bij het inboeken van de laatste bezuinigingsronde in de begroting 2022 (oplopend tot ruim € 1,7 miljoen in 2024) vond het bestuur dat een grens was bereikt voor het verder doen van verantwoorde bezuinigingsvoorstellen. Dit gezien de grote opgaven die voorliggen, de aantasting van de dienstverlening aan inwoners en besturen en de beheersing van de werkdruk in de organisatie. Wij staan nog steeds op dit standpunt. U schrijft: Wij realiseren ons dat één en ander tot het maken van keuzesdwingt. Dat geldt ook voor de gemeente In aanloop naar de samenstellingvan de gemeentebegroting nodigen wij u uit om in gezamenlijkheid d.m.v. scenario’stot extra kostenbesparingof {her) prioritering van activiteiten (kwantitatief en

kwalitatief)te komen, 2

Antwoord :

Wij erkennen dat bij koerswijzigingen en krappe financiële middelen bestuurlijke keuzes horen. Uitgangspunt daarbij is wel dat vanuit de gemeenten voldoende middelen beschikbaar worden gesteld

voor de taken van de GR BAR, dan wel dat besluitenworden genomen bepaalde taken te schrappen. Ingediende zienswijzen Barendrecht en Ridderkerk Ter informatie zijn als bijlagen opgenomen de ingediende zienswii2 por de gemeenten GRVAR Barendrecht en Ridderkerk en de antwoordbrieven daarop van

Hoogachtend,

het algemeen bestuur van de GR BAR-organisatie, de voorzitter

2 mevrouw A. Attema

Bijlagen: l jaarstukken2021 GR BAR 2

begroting2023 GR BAR

3

ingediende zienswijze Barendrecht antwoordbrief GR BAR aan Barendrecht ingediende zienswijze Ridderkerk antwoordbrief GR BAR aan Ridderkerk

4. 5,

6.

I'DDtIRI

3

69 Albrandswaard Gemeente

,.1 .1' '

BARENDRECHT

GEMEENTE RIDDERKERK

Aan het college van burgemeester en wethouders van Barendrecht

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Onderwerp :

6 •

Vastgestelde jaarstukken 2021 en begroting 2023 GR BARorganisatie Antwoord op ingediende zienswijzen jaarstukken 2021 en begroting 2023 GR BAR-organisatie

Kenmerk:

4241 80

Contactpersoon: Afdeling:

T. Werksma Financiën

Doorkiesnummer: 0180451 646 Datum:

5 juli 2022

Geachte collegeleden , Hierbij bieden wij u aan: - ter kennisgeving de vastgestelde jaarstukken 2021 en de begroting 2023 van onze GR BARorganisatie ons antwoord op de door u ingediende zienswijzen op deze documenten en verzoeken u deze stukken door te geleiden naar uw gemeenteraad. Jaarstukken 2021 en begroting 2023

Beide documenten hebbenwij op 5 juli 2022 vastgesteld.

Door u ingediende zienswijzen en ons antwoord daarop Wij hebben uw zienswijze op de jaarstukken 2021 en de begroting 2023 van onze GR BARorganisatie ontvangen en behandeld in het algemeen bestuur op 5 juli 2022. +

Jaarstukken 2021

U schrijft: De concept jaarstukken 2021 GR BAR-organisatie geven aanleiding tot het maken van de volgende specifieke opmerkingen:

a. Wij constateren dat u het boekjaar 2021 positief heeft kunnen afsluiten met een afwijking die binnen de afgesproken 1% op de begroting is gebleven b. Wij zijn akkoord met uw voorstel de budgetten jaaroverschrijdende projecten door te schuiven naar 2022 en constateren dat deze in lijn liggen van uw brief hierover van 7 december 2021.

Antwoord:

Wij zijn verheugd over uw instemming met het doorschuiven van de jaaroverschrijdende projecten in de jaarstukken 2021 naar 2022 U schrijft: Wel merken wij op dat jaarlijks een aanzienlijk budget wordt doorgeschoven.Projectenworden niet volgens de planning van de begroting uitgevoerd en opgeleverd. Dit is een herkenbaar beeld bij

projecten die uw organisatie voor en namens onze gemeente uitvoert. Om duidelijke keuzesen prioritering in de opdrachten en projecten te kunnen maken, is een gedetailleerd inzicht in de beschikbaarheid en inzet van capaciteit nodig. Wij verwachten van u, voorafgaand aan de

gemeentebegroting, een concrete aanpak om jaaroverschrijdingen in de toekomst te voorkomen, inzicht in de voor onze gemeente beschikbarecapaciteit, hoe dezezal worden ingezeten welke (speel)ruimte er is voor nieuwe opdrachten.

1

Antwoord: Bij de capaciteit is een onderscheid te maken tussen standaard werk en maatwerk. Aan de directieraad is opdracht gegeven om in het 4' kwartaal het gevraagde inzicht in het maatwerk, de verdeling tussen de gemeenten en de inzet / ruimte in relatie tot de nieuwe collegeprogramma’s in beeld te brengen. Het voorkomen van jaaroverschrijdende projecten heeft de aandacht en er wordt ook op gestuurd Als eerste is het van belang om realistisch te ramen. Het komt voor dat de ambitie wordt geraamd in plaats van wat qua capaciteit en tijd mogelijk is. Vervolgens wordt de uitvoering van de projecten bewaakt en besproken in periodieke overleggen.

Maarhet doorschuivenvan budgetten naar het volgende begrotingsjaarzal door externefactoren beslissingen hogere overheden, afhankelijkheid derden, onverwachte vertragingen aanbestedingen niet altijd voorkomen kunnen worden U schrijft: Tenslotte hebben we als gemeente Barendrecht de ambitie om het proces van onze eigen jaaraf5luítíng

de komendejaren te verkorten en de bestuurlijke behandelingte vervroegen. De BAR-organisatieis voor het realiseren van deze ambitie een belangrijke partij. We vragen u daarom om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om de vaststelling en toezending van de concept jaarstukken aanzienlijk te vervroegen.

En wat daarvoor

nodig is.

Antwoord: Wij begrijpen uw ambitie en zullen gaan onderzoeken wat de mogelijkheden zijn en wat er vervolgens

voor nodig is om dit te realiseren • Begroting 2023 U schrijft: Er hebben inmiddels gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Een meerderheid van de nieuwe

gemeenteraad heeft de wens om het BAR-constructe ontmantelen en alle primaire beleids- en uitvoeringstaken weer direct onder verantwoordelijkheid van Barendrechtte brengen en te bouwen aan een eigen gemeentelijke organisatie. Ook in het coalitie akkoord van de gemeente Ridderkerk is een soortgelijke koerswijziging afgesproken na de verkiezingen. De BAR-organisatie richt zich wat hen

betreft primair op bedrijfsvoering (zoalsinkoop en werkgeverschap).De concept begroting 2023 - 2026 GRBAR-organisatieis hier logischerwijsnog niet op gebaseerd.Eenforse koerswijziging is dus nodig. Wij hebben er alle vertrouwen in dat uw bestuur zich coöperatief zal opstellen in deze gewenste koerswijziging.We erkennenen onderstrependaarbij het belang van de medewerker van de BARorganisatie. Verderzijn wij van mening dat tempo maken ten aanzienvan deze koerswijziging van het grootste

belang is

Antwoord: Wij stellen vast dat de toekomst van de GR BAR onderwerp van gesprek is tussen de 3 gemeenten . U schrijft: Opvallend is verder dat in de concept begroting nog geen rekening is gehouden met de doorwerking van de CAO.De begroting op basisvan de oorspronkelijke koersgeeft daardoor naar onze mening geen reëel beeld. Antwoord :

De financiële gevolgen van de nieuw afgesloten cao zijn structureel opgenomen in de 1e

Tussenrapportage2022 omdat het vast beleid is om een nieuwe cao te verwerken in het eerstvolgende P&C-document na het verbindend worden van de cao. Daarnaast is een vast uitgangspunt bij het opstellen van P&C-documenten dat mutaties worden opgenomen in het document (begrotingsjaar) waarin de mutatie zijn oorsprong vindt, De 1e tussenrapportage 2022 en de begroting 2023 zijn beide in het AB van 5 juli vastgesteld. Met het vaststellen van de 1' Tussenrapportage (waarin de gevolgen van de nieuwe cao structureel zijn opgenomen) sluiten ook de cijfers van de begroting en de meerjarenraming weer aan bij alle bekende informatie

2

U schrijft: Kenmerkendvoor definanciële toekomst van de gemeente is verder de grote onzekerheidover de algemene uitkering uit het gemeentefondsen ontwikkelingen als uitwerking van het regeerakkoord Rutte IV, hervormingsagendaJeugd (2022- 2028), krapte op de arbeidsmarkt, inFatie, oplopende rente, oorlog Oekraïne en gevolgen (vluchtelingen, tekort energie en grondstoffen), energietransitie, duurzaamheid enz.Tegelijkertijd is de structurele ruimte in de gemeentebegroting krap. De uitgaven aan de BAR-organisatie vertegenwoordigen een aanzienlijk deel van onze Programmabegroting. Budgetmatiging van onze bedrijfsvoeringskosten in de GR BAR-organisatie is dan ook nodig.

Vanwege de genoemde redenen en het feit dat over de jaren 2018, 2019 en 2020 positieve rekeningresultaten zijn gerealiseerd,verwachten wij van u om uw extra gevraagde bijdragen voorlopig tot een minimum te beperken. Wij rekenen erop dat de GR BAR-organisatie zich blijft inspannen om de

kosten voor haar deelnemers,in casu de gemeente Barendrecht,verder omlaag te brengen,

Antwoord : Uw oproep begrijpen wij goed en wij proberen de bijdragen van de gemeenten al te beperken. Alvorens de gemeenten om geld worden gevraagd wordt dit zorgvuldig afgewogen binnen onze GR BAR Voor wat betreft het verder omlaag brengen van de kosten willen wij in herinnering brengen dat onze GR BAR bij de start al een kostenverlaging van 10% (circa € 7 miljoen) heeft gerealiseerd. Bij het inboeken van de laatste bezuinigingsronde in de begroting 2022 (oplopend tot ruim € 1 ,7 miljoen in 2024) vond het bestuur dat een grens was bereikt voor het verder doen van verantwoorde bezuinigingsvoorstellen. Dit gezien de grote opgaven die voorliggen, de aantasting van de dienstverlening aan inwoners en besturen en de beheersing van de werkdruk in de organisatie. Wij staan nog steeds op dit standpunt. U schrijft: Wij realiseren ons dat voorgaande drastischekoerswijziging u tot het maken van fundamentele keuzes dwingt. Dat geldt ook voor de gemeente. In aanloop naar de samenstelling van de gemeentebegroting nodigen wij u uit om in gezamenlijkheid tot genoemdefundamentele keuzesen priodtering te komen.

Antwoord: Wij erkennen dat bij koerswijzigingen en krappe financiële middelen bestuurlijke keuzes horen. Uitgangspunt daarbij is wel dat vanuit de gemeenten voldoende middelen beschikbaar worden gesteld voor de taken van de GR BAR, dan wel dat besluiten worden genomen bepaalde taken te schrappen.

Ingediendezienswijzen Albrandswaard en Ridderkerk Ter informatie zijn als bijlagen opgenomen de ingediende zienswijzen door de gemeenten Albrandswaard en Ridderkerk en de antwoordbrieven daarop van onze GR BAR

Hoogachtend, het algemeen bestuur van de GR BAR-organisatie, be voorzitter

mevrouw A. Atte&a

Bijlagen : 1. jaarstukken 2021 GR BAR-organisatie 2. begroting 2023 GR BAR-organisatie 3. ingediende zienswijze Albrandswaard 4. antwoordbrief GR BAR aan Albrandswaard 5. ingediende zienswijze Ridderkerk 6. antwoordbrief GR BAR aan Ridderkerk

3

3

POOI Be ( 8 B

6+ Albrandswaard Gemeente

' , t .1

BARENDRECHT

GEMEENTE BIDDERkERX

Aan het college van burgemeester en wethouders van Ridderkerk

Uw brief van: Uw kenmerk: Bijlage(n): Onderwerp :

6 •

Vastgestelde jaarstukken 2021 en begroting

2023 GR BARorganisatie

Kenmerk:

4241 80

Contactpersoon: Afdeling : Doorkiesnummer: Datum:

T. Wer1<sma Financiën 0180 451 646 5 juli 2022

Antwoord op ingediende zienswijzen jaarstukken

2021 en begroting2023 GR BAR-organisatie

Geachte collegeleden, Hierbij bieden wij u aan: - ter kennisgeving de vastgestelde jaarstukken 2021 en de begroting 2023 van onze GR BARorganisatie - ons antwoord op de door u ingediende zienswijzen op deze documenten en verzoeken u deze stukken door te geleiden naar uw gemeenteraad. Jaarstukken 2021 en begroting 2023 Beide documenten hebben wij op 5 juli 2022 vastgesteld

Door u ingediende zienswijzen en ons antwoord daarop Wij hebben uw zienswijze op de jaarstukken 2021 en de begroting 2023 van onze GR BARorganisatie ontvangen en behandeld in het algemeen bestuur op 5 juli 2022 •

Jaarstukken 2021

U schrijft: a. Wij zijn verheugd dat u het boekjaar 2021 positief heeft kunnen afsluiten met een afwijking die binnen de afgesproken 1% is gebleven. b. Wij hebben geen bezwaar tegen uw voorstel om de budgetten van de jaaroverschrijdende projecten

door te schuiven naar 2022en constateren dat deze in lijn liggen met uw brief van 7 december2021. Antwoord :

Het verheugt ons dat u geen bezwaar heeft tegen het voorstel de jaaroverschrijdende projecten te schuiven naar 2022 U schrijft: Wel merken wij op dat jaarlijks een aanzienlijk budget wordt doorgeschoven.Projectenworden niet volgens de planning van de begroting uitgevoerd en opgeleverd.Dit is een herkenbaar beeld bij projecten die uw organisatie voor en namensonze gemeenteuitvoert. Om duidelijke keuzesen pdoritering in de opdrachten en projectente maken is een gedetailleerd inzicht in de beschikbaarheid en inzet van capaciteit nodig. Wij verwachten van u, voorafgaand aan de gemeentebegroting,een concrete aanpak om jaaroverschrijding in het vervolg te voorkomen, inzicht in de voor onze gemeente beschikbare capaciteit, hoe deze zal worden ingezet en welke (speel)ruimte er is voor nieuwe

opdrachten. Antwoord: Bij de capaciteit is een onderscheid te maken tussen standaard werk en maatwerk. Aan de directieraad is opdracht gegeven om in het 4e kwartaal het gevraagde inzicht in het maatwerk,

1

de verdeling tussen de gemeenten en de inzet / ruimte in relatie tot de nieuwe collegeprogramma’s in beeld te brengen Het voorkomen van jaaroverschrijdende projecten heeft de aandacht en er wordt ook op gestuurd. Als eerste is het van belang om realistisch te ramen. Het komt voor dat de ambitie wordt geraamd in plaats van wat qua capaciteit en tijd mogelijk is. Vervolgens wordt de uitvoering van de projecten bewaakt en besproken in periodieke overleggen. Maar het doorschuiven van budgetten naar het volgende begrotingsjaar zal door externe factoren beslissingen hogere overheden, afhankelijkheid derden, onverwachte vertragingen aanbestedingen niet altijd voorkomen kunnen worden . • Begroting 2023 U schrijft: Wij merken op dat in de concept begroting nog geen rekening is gehoudenmet de doorwerking van de CAO. Daardoor geeft de begroting ons inziens geen reëel beeld van de lasten.

Antwoord

De financiële gevolgen van de nieuw afgesloten cao zijn structureel opgenomen in de 1e Tussenrapportage 2022 omdat het vast beleid is om een nieuwe cao te verwerken in het eerstvolgende P&C-document na het verbindend worden van de cao. Daarnaast is een vast uitgangspunt bij het opstellen van P&C-documenten dat mutaties worden opgenomen in het document (begrotingsjaar) waarin de mutatie zijn oorsprong vindt. De 1e tussenrapportage 2022 en de begroting 2023 zijn beide in het AB van 5 juli vastgesteld. Met het vaststellen van de 1=Tussenrapportage (waarin de gevolgen van de nieuwe cao structureel zijn opgenomen) sluiten ook de cijfers van de begroting en de meerjarenraming weer aan bij alle bekende informatie U schrijft: Kenmerkend voor de financiële toekomst van de gemeente is de grote onzekerheid over de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de uitwerking van het regeerakkoord, hervormingsagenda Jeugd en opschalingskorting als gevolg van Rijksbeleid. Maar ook de effecten zoals

bijvoorbeeld van de oplopenderente, de (hoge) inflatie, de krapte op de arbeidsmarkt, de oorlog in Oekraïne en ook de uitspraak van de Hoge Raad over de vermogensrendementsheffing dragen bij aan

deze onzekerheid.Daarbij is deÍinanciële ruimte krap en staan we gesteldvoor grote opgaven zoals onder andere de woningbouwopgave, energietransitie en klimaatadaptatie. De uitgaven aan de BARorganisatie vertegenwoordigen een aanzienlijk deel van onze Progmmmabegroting, Er zal gestuurd

moeten worden op het matigen van de budgetten van onze bedrijfsvoeringskostenin de GR BARorganisatie. Vanwege de genoemde redenen en het feit dat over de jaren 2018 tot en met 2021 positieve rekeningresultaten zijn gerealiseerd, roepen wij u op om aanvragen om aanvullende bijdragen tot een

minimum te beperken.Daarnaast rekenen wij erop dat de GR BAR-organisatiezich blijft inspannen om de kosten voor haar deelnemers, in dit geval de gemeente Ridderkerk, verder omlaag te brengen. Antwoord :

Uw oproep begrijpen wij goed en wij proberen de bijdragen van de gemeenten al te beperken. Alvorens de gemeenten om geld worden gevraagd wordt dit zorgvuldig afgewogen binnen onze GR BAR

Voor wat betreft het verder omlaag brengen van de kosten willen wij in herinnering brengen dat onze

GR BAR bij de start al een kostenverlagingvan 10% (circa € 7 miljoen) heeft gerealiseerd.Bij het inboeken van de laatste bezuinigingsronde in de begroting 2022 (oplopend tot ruim € 1,7 miljoen in

2024) vond het bestuur dat een grens was bereiktvoor het verder doen van verantwoorde bezuinigingsvoorstellen. Dit gezien de grote opgaven die voortiggen, de aantasting van de dienstverlening aan inwoners en besturen en de beheersing van de werkdruk in de organisatie Wij staan nog steeds op dit standpunt. U schrijft: Wij zijn ons bewust dat één en ander dwingt tot het makenvan keuzes.Dat geldt ook voor de gemeente. In aanloop naar de gemeentelijkeprogrammabegroting 2023 nodigen wij u van harte uit

2

om in gezamenlijkheid d.m.v. scenario’s tot extra kostenbesparing of herprioritering van activiteiten (kwantitatief en kwalitatief) te komen. Antwoord :

Wij erkennen dat bij koerswijzigingen en krappe financiële middelen bestuurlijke keuzes horen. Uitgangspunt daarbij is wel dat vanuit de gemeenten voldoende middelen beschikbaar worden gesteld voor de taken van de GR BAR, dan wel dat besluiten worden genomen bepaalde taken te schrappen.

Ingediende zienswijzen Albrandswaard en Barendrecht Ter informatie zijn als bijlagen opgenomen de ingedie lde zien:

frI dJ Albrandswaard en Barendrecht en de antwoordbrieve 1 daarop/Gan onze

Hoogachtend,

Het algemeen bestuur van de GR BAR-organisatie, de secretaris

de voorzitter

Klaucke

Bijlagen: 1 jaarstukken 2021 GR BAR-organisatie 2. begroting 2023 GR BAR-organisatie 3. ingediende zienswijze Albrandswaard antwoordbrief GR BAR aan Albrandswaard 5. ingediende zienswijze Barendrecht 6. antwoordbrief GR BAR aan Barendrecht

e gemeenten BAR

V

mevrouw A. Attema

GR BAR-organisatie Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk werken samen op basis van

vertrouwen, ruimte voor diversiteit en gezamenlijkheid

Begroting 2023

algemeen bestuur 5 juli 2022

Inhoudsopgave INLEIDING ................................................................................................................................................... 3 BELEIDSBEGROTING ...................................................................................................................................... 5 1.

Programmaplan ............................................................................................................. 6

1.1

Doelstellingen ...................................................................................................................... 6

1.2

Prestatieafspraken en indicatoren ...................................................................................... 7

1.3

Financiën ............................................................................................................................. 9

1.4

Financiële en overige ontwikkelingen ............................................................................... 10

2.

Paragrafen .................................................................................................................. 12

2.1

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 12

2.2

Paragraaf Financiering ....................................................................................................... 18

2.3

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 21

2.4

Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................. 23

FINANCIËLE BEGROTING .............................................................................................................................. 25 3.

Overzicht van baten en lasten en toelichting ................................................................ 26

3.1

Cijfers begroting ................................................................................................................ 26

3.2

Gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd .................................................................. 38

3.3

Overzicht incidentele baten en lasten............................................................................... 39

3.4

Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves................. 40

3.5

Geprognosticeerde meerjarenbalans................................................................................ 40

3.6

EMU-saldo ......................................................................................................................... 40

BIJLAGEN .................................................................................................................................................. 42 Bijlage Investeringen ............................................................................................................. 43 Bijlage Taakvelden ................................................................................................................. 44 Bijlage Overzicht Overhead .................................................................................................... 45

2

Inleiding Voor u ligt de begroting voor het jaar 2023 van de gemeenschappelijke regeling BAR-organisatie (hierna GR BAR). Onze GR BAR is de ambtelijke organisatie voor drie zelfstandige gemeenten. Excellente dienstverlening tegen acceptabele kosten met een kwalitatief deskundige en robuuste organisatie, dat is het doel van de BAR-samenwerking tussen Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk.

De begroting van onze GR BAR bevat alleen de budgetten voor de bedrijfsvoering, oftewel de kosten van het ambtelijk apparaat. De programmabudgetten maken deel uit van de gemeentelijke programmabegrotingen van Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Om op één A-4tje inzicht te krijgen in de cijfers van deze begroting wordt verwezen naar bladzijde 37, het Overzicht van baten en lasten 2023. Budgetverhogingen 2023 De bestuurlijke behandeling van de gewenste budgetverhogingen 2023 /de budgetclaims voor de nieuwe begroting is deze keer anders verlopen dan gebruikelijk. Dat kwam door de bijzondere (overgangs)positie waarin wij ons in februari 2022 bevonden ten tijde van het afwegen van de budgetclaims. Zo was er net een nieuw kabinet aangetreden en de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart waren in aantocht. Beide zouden leiden tot nieuwe en gewijzigde ambities met gevolgen voor onze GR BAR. Daar was op dat moment nog geen inschatting van te maken. Daarom werd besloten vooralsnog maar een deel van de budgetclaims 2023 te honoreren en voor de resterende budgetclaims de besluitvorming over te laten aan het nieuwe bestuur. Dat zal later in 2022 plaatsvinden en daarna zullen de begrotingen van onze GR BAR en de gemeenten hierop worden aangepast. Dit staat uitgebreid toegelicht in de begroting vanaf bladzijde 26.

Variantenanalyse naar de toekomst van onze GR BAR In maart 2022 is het eindrapport “Sterk in nabijheid, slim in robuustheid” door het onderzoeksbureau & Van de Laar opgeleverd. Hierin is een variantenanalyse en een onafhankelijk advies opgenomen inzake de best passende toekomstige samenwerking tussen de deelnemende gemeenten in de GR BAR-organisatie. Het nieuwe bestuur zal na de verkiezingen besluiten hoe de toekomst van onze GR BAR er uit zal zien. In deze begroting is hiermee nog geen rekening gehouden. In deze begroting 2023-2026 is logischerwijs ook nog geen rekening gehouden met de nieuwe en gewijzigde ambities op basis van nieuw beleid. Dat is aan het nieuwe bestuur. De begroting 2023 en bijbehorende indicatoren zijn gebaseerd op bestaand beleid en nu reeds beschikbare middelen. In de loop van 2022 zullen de BAR-begroting en de gemeentelijke begrotingen worden bijgesteld op basis van de gewijzigde ambities en de daaraan gekoppelde middelen. Ook zullen de uitkomsten van de variantendiscussie over de toekomst van onze GR BAR worden verwerkt zodra deze bekend zijn.

3

Coronapandemie De uitbraak van het COVID-19 (corona) virus in het voorjaar van 2020 heeft een enorme impact gehad op ons leven en onze GR BAR. Ondanks de grotere kennis van het virus, de vaccinatiestrategie en de mildere Omikronvariant blijft het lastig in te schatten wat de middel- en lange termijn gevolgen van de pandemie zijn. In maart 2022 zijn alle maatregelen die de regering had genomen ter bestrijding van het virus opgeheven. Hierdoor lijkt het erop dat het coronavirus endemisch wordt, wat betekent dat corona een onderdeel wordt van de luchtwegvirussen die elke winter rondwaren. In de cijfers van deze begroting is niets opgenomen voor eventuele gevolgen van de coronapandemie. De financiële consequenties blijken tot nu toe - gezien de rekeningen 2020 en 2021 en gezien wat inmiddels bekend is voor 2022 - vooral incidenteel te zijn. Wel is duidelijk dat de ontwikkelingen van invloed zijn op onze GR BAR en haar bedrijfsvoering. We gaan blijvend meer thuiswerken dan voor de crisis gebruikelijk was en de druk op het sociaal domein en inkomensregelingen zal toenemen. De verkenningen en toekomstscenario’s die in 2020 zijn gemaakt vormen een belangrijk instrument om te kunnen blijven anticiperen op de maatschappelijke impact van de crisis.

Onze GR BAR volgt de studies en onderzoeken naar de effecten van corona op de voet en gebruikt deze als input voor het actualiseren van de verkenningen en de scenario’s. De impact en de effecten van COVID-19 zijn ook in 2023 en verder onderdeel van de reguliere werkzaamheden. Oorlog in Oekraïne Eind februari 2022 is Rusland buurland Oekraïne binnengevallen. Ten tijde van het opstellen van deze begroting (maart 2022) is de strijd nog in volle gang met enorme vluchtelingenstromen tot gevolg. De eerste opvang van deze vluchtelingen wordt - ook in onze gemeenten - georganiseerd. De toekomst van Oekraïne en daarmee ook die van deze vluchtelingen is zeer onzeker. Hoe lang de vluchtelingen zullen blijven is nog niet te zeggen. De kosten voor deze noodopvang zullen door het rijk vergoed worden. Hoe dit zal zijn in de fase na de eerste opvang van de vluchtelingen is nog onduidelijk. Naast de humanitaire gevolgen ontstaan ook grote prijsstijgingen voor energie en grondstoffen. In deze begroting is hier nog geen rekening mee gehouden.

4

Beleidsbegroting

5

1. Programmaplan 1.1

Doelstellingen

De GR BAR-organisatie is het samenwerkingsverband tussen de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Onze GR BAR ondersteunt op een professionele manier de drie gemeentebesturen in hun activiteiten voor de lokale samenleving. Onze visie is: Als BAR-organisatie zijn we een nabije overheid die met een warm hart betrokken is bij de gemeenschappen van de drie gemeenten en alle inwoners en partijen die daarin een plek hebben. We ondersteunen de drie besturen en werken met een goede dienstverlening aan de woon- en leefomgeving en complexe maatschappelijke vraagstukken die daar bij horen. Die dienstverlening aan inwoners staat bij ons centraal. Onze visie is dan ook een visie op dienstverlening. Wij willen samen met inwoners een plezierige woon- en leefomgeving creëren in de drie gemeenten. Dat kan alleen als we onze oren en ogen goed openhouden. De maatschappelijke opgaven die spelen gaan we niet uit de weg. Integendeel, die pakken we proactief op. Het bestuurlijke organogram van onze GR BAR ziet er als volgt uit:

Onze centrale opgave is een optimaal functionerende ambtelijke organisatie die ervoor zorgt dat de drie gemeenten autonoom kunnen blijven opereren, ook met de huidige complexe opgaven zoals die van de drie decentralisaties.

6

Daarbij zijn de drie hoofddoelstellingen: 1. een excellente dienstverlening, 2. acceptabele kosten, 3. een kwalitatief deskundige en robuuste organisatie.

1.2

Prestatieafspraken en indicatoren

In 2017 zijn met het toenmalige DB en AB de hierboven genoemde drie hoofddoelstellingen uitgewerkt in prestatieafspraken met bijbehorende prestatie-indicatoren. Hierover wordt in ieder P&C-document - begroting, 1e en 2e tussenrapportage en jaarstukken - gerapporteerd. In 2020 zijn aanvullende afspraken toegevoegd in het kader van het organisatie-ontwikkelprogramma BAR-2020. BAR-2020 is in 2021 afgerond. Op basis van de bestuurlijke ambities van de drie nieuwe gemeentebesturen zullen in 2022 nieuwe prestatieafspraken voor de GR-BAR voor 2023-2026 worden gemaakt. Hierbij worden de bestuurlijke ambities en de beschikbare middelen tegen elkaar afgewogen. Hierbij zal onderscheid gemaakt worden tussen gezamenlijke en lokale ambities, die door middel van standaard of maatwerk dienstverlening zullen worden vormgegeven en verrekend. Vooralsnog zijn de huidige (oude) prestatieafspraken uit de begroting 2022 in deze begroting 2023 opgenomen. Deze zullen dus in 2022 worden bijgesteld. Doelstelling

Prestatieafspraken

Indicator De klant staat centraal voor ons. We zorgen voor kwalitatief Waardering algehele dienstverlening goede producten met een goede service en persoonlijke benadering We zorgen ervoor dat de klant optimaal wordt bediend en de wachttijd aan de telefoon zo kort mogelijk is

Goede Dienstverlening

We zorgen ervoor dat de klant optimaal wordt bediend en de wachttijd aan de balie zo kort mogelijk is Onze leveranciers worden zo snel mogelijk betaald We handelen bezwaarschriften zo snel mogelijk af We zorgen ervoor dat de leefomgeving zo schoon, heel en veilig als mogelijk is

Acceptabele kosten

We beantwoorden alle klantvragen zo snel mogelijk en bewaken de tevredenheid over het dienstverleningsproces We organiseren de samenwerking binnen de door de gemeenten beschikbaar gestelde budgetten. Uitgangspunt is een meerjarig sluitende exploitatie We brengen financiële risico’s in beeld

We zorgen er voor dat de organisatie blijft functioneren bij grote calamiteiten en dat de gegevens veilig, controleerbaar, betrouwbaar en beschikbaar zijn. Kwalitatief deskundige, robuuste organisatie

Wachttijd aan de telefoon Tevredenheid over telefonisch contact Wachttijd aan de balie (met afspraak) Tevredenheid over het contact aan de balie Betaaltermijn facturen (termijn leverancier) Afhandeltermijn bezwaarschriften Beleving/tevredenheid schoon en heel Beleving/beoordeling veiligheid Optimale afwikkeling klantvragen Tevredenheid over afwikkeling aanvragen Budgetafwijking BAR-begroting op totaalniveau Ontwikkeling reserves versus risico’s Risicoprofielen organisatieonderdelen/clusters Business continuïteit garantie

We zorgen ervoor dat onverwacht vertrek of ziekte van een collega gemakkelijk kan worden opgevangen (verbeteren prestatie-info)

Percentage medewerkers zonder vervanger

We streven naar op optimale begeleiding bij werk gerelateerd en/of terugkerend kortdurend verzuim

Tevredenheid over en effect van (expert) begeleiding op kort en middellang verzuim

We tonen goed werkgeverschap

Beoordeling werkgever/organisatie door

7

Meer aandacht voor de medewerker

Doorontwikkeling BAR-Organisatie Beter inspelen op maatschappelijke opgaven

werknemers Medewerkers doorlopend betrokken bij organisatieontwikkeling en toetsing We willen dat medewerkers ervaren dat er meer aandacht is voor hoe het me ze gaat, hun resultaten en hun persoonlijke ontwikkeling. We willen dat medewerkers zich meer betrokken voelen bij de organisatie. We willen dat medewerkers minder werkdruk ervaren. We willen dat het bestuur tevreden is over de aanpak van onze complexe opgaven. We willen dat maatschappelijke partners tevreden zijn over hoe ze betrokken worden. We willen een betere horizontale samenwerking tussen clusters en teams.

Betere aandacht voor het bestuur

Beter sturen

We willen dat collegeleden tevreden zijn over de kwaliteit van college- en raadsvoorstellen We willen dat collegeleden tevreden zijn over bestuurlijk comfort. We willen dat medewerkers weten wat er van ze verwacht wordt doordat er duidelijke doelen en prioritering zijn. We willen beter in control komen in de interne beheersing. De belangrijkste ontwikkelpunten: rechtmatigheid, procesinrichting (welke taken zijn waar belegd), zaakgericht werken en budgetbeheer.

Beleidsindicatoren bedrijfsvoering In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV, de gemeentelijke boekhoudvoorschriften) zijn 39 beleidsindicatoren verplicht voorgeschreven. Vijf van deze beleidsindicatoren hebben betrekking op de bedrijfsvoering en zijn daarom in de BAR-begroting opgenomen, zie het hierna volgende overzicht. De bedoeling van deze indicatoren is de begroting en het jaarverslag beleidsmatiger te maken, zodat het bestuur zich een beeld kan vormen over behaalde en te behalen beleidsresultaten en ook om een onderlinge vergelijking tussen gemeenten mogelijk te maken.

8

Nr. Indicator 1 Formatie 836,31 fte 2 Bezetting 819,47 fte 3 Apparaatskosten € 77.056.100 4 Externe inhuur € 415.000

Omschrijving fte per 1000 inwoners

Jaar 2023

Uitkomst Bron 6,87 Eigen begroting

fte per 1000 inwoners

2023

6,73

Eigen begroting

kosten per inwoner

2023

€ 633

Eigen begroting

percentage van de totale loonsom 2023 (€ 68.174.500) + het totaal van de externe inhuur ( € 415.000) = € 68.589.500

0,6%

Eigen begroting

5

percentage van de totale lasten € 80.423.500

46,8%

Eigen begroting

Overhead € 37.628.600

2023

Toelichting: 1. Dit betreft de toegestane formatie (formatieplan). 2. Dit betreft het werkelijk aantal fte dat werkzaam is bij de GR BAR (per 1 januari 2022). 3. Apparaatskosten, ook wel organisatiekosten, zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie. In het geval van de GR BAR gaat het om het totaal van de begroting (netto). 4. Externe inhuur betreft de werkzaamheden uitgevoerd door externen in opdracht van de GR BAR, waarbij personele capaciteit en deskundigheid wordt ingezet zonder arbeidsovereenkomst of aanstelling. 5. Overhead betreft alle kosten die samenhangen met de sturing van de organisatie en de ondersteuning van het primaire proces. (de uitkomst van deze indicator is indicatief, de berekening is bewust globaal en eenvoudig gehouden) - fte = full-time equivalent, oftewel voltijdsequivalent: het equivalent van een 36-urige werkweek - inwoners = 121.774, is het totaal aantal inwoners van de drie gemeenten per 1 januari 2022, bron: Gemeentelijke basisadministratie, januari 2022

1.3

Financiën

Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel is weergegeven wat de totale netto lasten van onze GR BAR zijn. De GR BAR heeft, in tegenstelling tot de gemeenten, slechts één programma, namelijk bedrijfsvoering. De programmabudgetten van de gemeenten zijn opgenomen in de begrotingen van de gemeenten zelf. De in de tabel genoemde bedragen zijn gesaldeerde bedragen van de baten en de lasten (exclusief de bijdragen van de gemeenten) jaarschijf 2023 Autonome Handhaven uit de begroting Nieuwe begroting Omschrijving ontwikkelingen ambitie huidige 2022 na taken 2023 en volumegroei dienstverlening wijziging Salariskosten (incl. inhuurkosten)

64.816.100

199.200

-

-

65.015.300

Overige bedrijfsvoering lasten

11.829.300

211.500

-

-

12.040.800

TOTAAL SALDO (excl. bijdragen gemeenten)

76.645.400

410.700

-

-

77.056.100

Voor een verdere specificatie van deze cijfers wordt verwezen naar het onderdeel Overzicht van baten en lasten 2023 in de financiële begroting op bladzijde 37. Onze GR BAR heeft als belangrijkste inkomstenpost de bijdragen van de drie gemeenten. Er is geen apart bedrag voor onvoorzien geraamd. Eventuele tegenvallers worden of binnen de eigen middelen opgevangen of doorbelast aan de gemeenten als het bijvoorbeeld nieuwe taken of meerwerk betreft.

9

1.4

Financiële en overige ontwikkelingen

Cao gemeenten Zodra de financiële consequenties van een nieuwe cao bekend zijn worden die verwerkt in de P&Cdocumenten van onze GR BAR. Dat is dan de eerstvolgende tussenrapportage of begroting na het verbindend worden van de cao. Afgesproken is dat hiervoor de gemeentelijke bijdragen mogen worden verhoogd. Voor de werknemers van onze GR BAR is de cao Samenwerkende gemeentelijke organisaties (SGO) van toepassing. De huidige cao SGO 2021-2022 is op 27 januari 2022 bekrachtigd en loopt van 1 januari 2021 tot 1 januari 2023. De financiële gevolgen worden structureel verwerkt in de 1e tussenrapportage 2022. Prijsstijgingen De te hanteren prijsstijging voor de inflatiegevoelige posten in de begroting wordt ieder jaar gebaseerd op de prognose in het jaarlijks verschijnende Centraal Economisch Plan (CEP) van het Centraal Plan Bureau (CPB). In het CEP 2022 van 16 maart 2022 gaat het CPB uit van een inflatie voor 2023 van 2,2%. Dit gaat om een bedrag van € 211.500. Afgesproken is dat de GR BAR door de gemeenten wordt gecompenseerd voor de inflatie. Voor de meerjarenraming van onze GR BAR (2024 - 2026) worden constante prijzen gehanteerd. Structurele werkzaamheden doorontwikkeling Horizontaal Toezicht Belastingdienst De Belastingdienst heeft eind 2020 haar nieuwe beleid inzake doorontwikkeld horizontaal toezicht (HT) gepubliceerd. Dit gaat voor alle belastingplichtigen gevolgen hebben.

In de kern houdt het in dat van belastingplichtigen een actievere invulling wordt gevraagd dan voorheen. De organisatie moet zelf periodiek toetsen of de aangiften vrij zijn van onjuistheden. Een gedocumenteerde fiscale strategie en aantoonbaar werkende fiscale beheersingsmaatregelen dienen aanwezig te zijn. Sinds 2021 pakken wij dit projectmatig op aan de hand van een stappenplan wat met de Belastingdienst is afgestemd. De eerste stappen zijn inmiddels gezet. Uit de fiscale risicoanalyse (waar we ten tijde van dit schrijven mee bezig zijn) komt naar voren dat er circa 65 fiscale risicogebieden zijn. Die zullen nader worden uitgewerkt. Als deze analyse gereed is zal duidelijk worden of er alleen maar werkzaamheden van de achterkant naar de voorkant van het proces verschuiven, of er extra capaciteit nodig is, of dat een herprioritering van de werkzaamheden kan volstaan. Door fiscale aandacht “aan de voorkant” in te zetten en een convenant HT met de Belastingdienst af te sluiten kunnen boekenonderzoeken achteraf voorkomen worden. In de loop van 2022 zal dus duidelijk worden of er extra capaciteit nodig is. Maar onze verwachting op dit moment is dat er BAR-breed structureel extra capaciteit nodig zal zijn om aan te kunnen blijven tonen dat we fiscaal in control zijn. Die benodigde extra capaciteit schatten we vooralsnog in op 1 fte.

Organisaties die geen horizontaal toezicht hebben zullen de gevolgen van dit nieuwe beleid van de Belastingdienst gaan merken. Bij een boekenonderzoek zal de Belastingdienst gaan werken met een geïntegreerde steekproefcontrole. Als daar een fout uitkomt extrapoleert de Belastingdienst deze fout en is het aan de organisatie om aan te tonen dat deze extrapolatie onjuist is.

10

Omgevingswet 2023 De geplande inwerkingtreding van de Omgevingswet is inmiddels opnieuw uitgesteld en wel tot 1 januari 2023. Na de inwerkingtreding eindigt het Programma Omgevingswet en begint het echte werken met de wet. Er geldt een overgangsperiode tot 2030 waarin de gemeenten moeten zorgen voor een nieuw Omgevingsplan met alle gewenste regelgeving. Gebieds- en thematische visies kunnen vervangen worden door het kerninstrument Omgevingsprogramma, als uitwerking van de strategische Omgevingsvisie. Op gemeentelijk niveau zullen de komende jaren keuzes gemaakt moeten worden hoe om te gaan met de Omgevingsprogramma’s en de invulling van het Omgevingsplan. Vanaf 2022 zijn de gemeenten - in plaats van de provincie - ook verantwoordelijk voor een aantal bodemtaken. De verwachting is dat de rijksbijdrage niet kostendekkend zal zijn, welk financieel nadeel dit de gemeenten zal opleveren is nog niet duidelijk. Voor 2023 is een budget beschikbaar van € 280.000 voor de technische (ICT) uitvoering van de Omgevingswet. Naar het zich op dit moment laat aanzien zal er een restantbedrag van € 91.000 worden doorgeschoven van het jaar 2022 naar 2023, wat het budget voor 2023 op € 371.000 brengt. Voor 2023 is de extra ureninzet voor Milieu geraamd op € 84.000.

Dit betreft incidentele uren voor het uitwerken van milieuthema's, deelname aan uitwerken Omgevingsplan, Bruidsschat en Toepasbare regels. Dat brengt het voorlopige totaal aan uitvoeringskosten Omgevingswet in 2023 op € 364.000. Dat maakt dat de nu bekend zijnde kosten tot en met 2023 gedekt kunnen worden uit het reeds beschikbare budget voor de implementatie van de Omgevingswet. In de loop van 2022 zal meer duidelijkheid ontstaan over de benodigde extra inzet van mensen en middelen. Aankondiging piek reisdocumenten 2024 - 2029 In 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen verlengd van vijf naar tien jaar. Vanaf 2024 gaan we de effecten merken van de nieuwe cyclus die is ontstaan door de invoering van de langere geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten. Volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd kunnen vanaf 2024 een nieuw document aanvragen. Deze piek duurt tot 2029. Met deze informatie kan in 2022 uitgerekend worden wat de gevolgen zijn voor de begroting van 2024 en de daaropvolgende jaren. Om deze toename het hoofd te kunnen bieden wordt gedacht aan het inrichten van een flexibele schil. De dekking kan waarschijnlijk (voor een deel) worden gevonden in de legesopbrengsten die ook zullen toenemen. Dit wordt meegenomen in de berekening.

Er is door de VNG een rekenmodel beschikbaar gesteld dat de toename van de reisdocumenten voor het jaar 2024 en verder berekent. Dit model laat zien dat er bij de 3 gemeenten in 2024 vier tot vijf maal zoveel aanvragen zullen zijn. Verdergaande digitalisering clusters Maatschappij Bij de Clusters van Maatschappij is verdergaande digitalisering nodig. Digitalisering vergt inzet van de vakafdeling, maar ook van applicatie- en i-services. Alle capaciteit staat onder druk, waardoor projecten een langere doorlooptijd kennen dan verwacht. Dit geldt ook voor het beschrijven van processen. Binnen de huidige capaciteit is geen ruimte voor de wet digitalisering en andere nieuwe ontwikkelingen. Er lopen momenteel veel digitaliseringstrajecten waaronder post en e-diensten.

11

COVID-19 De uitbraak van het COVID-19 (corona) virus in het voorjaar van 2020 heeft een enorme impact gehad op ons leven en onze GR BAR. Ondanks de grotere kennis van het virus, de vaccinatiestrategie en de mildere omikronvariant blijft het lastig in te schatten wat de middel- en lange termijn gevolgen van de pandemie zijn. Het lijkt erop dat het coronavirus endemisch wordt, wat betekent dat corona een onderdeel wordt van het vaste pakket luchtwegvirussen dat elke winter rondwaart. De ontwikkeling van de omikronvariant en de effecten daarvan ondersteunen deze veronderstelling. Ook nu de endemische fase is aangebroken en geen inperkingen op het normale leven noodzakelijk zijn, zijn de middel- en lange termijneffecten nog steeds onzeker. Daarom is er in de cijfers van deze begroting niets opgenomen voor eventuele gevolgen van de coronapandemie. Mede omdat de financiële consequenties tot nu toe vooral incidenteel blijken te zijn. Dit blijkt uit de rekeningen 2020 en 2021 en ook uit wat inmiddels bekend is voor 2022. Wel is duidelijk dat de ontwikkelingen van invloed zijn op onze GR BAR en haar bedrijfsvoering. We gaan blijvend meer thuiswerken dan voor de crisis gebruikelijk was. Dit heeft gevolgen voor onze interne bedrijfsvoering, digitalisering, huisvesting en de vitaliteit van onze medewerkers.

Door de toename in het gebruik van digitale middelen en het online samenwerken is de kwaliteit en veiligheid van de ICT-infrastructuur van extra belang geworden, net als de digitale vaardigheden van de medewerkers en het risico op internetcriminaliteit. Dit zijn nieuwe en belangrijke aandachtpunten in de bedrijfsvoering van de GR BAR. Een andere ontwikkeling is dat de druk op het sociaal domein en inkomensregelingen zal toenemen wat leidt tot hogere uitgaven voor onze drie gemeenten. Dit heeft impact op de bedrijfsvoering van de GR BAR. De verkenningen en toekomstscenario’s die in 2020 zijn gemaakt vormen een belangrijk instrument om te kunnen blijven anticiperen op de maatschappelijke impact van de crisis. Onze GR BAR volgt de studies en onderzoeken naar de effecten van corona op de voet en gebruikt deze als input voor het actualiseren van de verkenningen en de scenario’s. De uitvoering hiervan vindt zoveel mogelijk plaats binnen de lijnorganisatie, de bestaande P&C-cycli en de werkzaamheden die hiervan onderdeel uitmaken. De impact en de effecten van COVID-19 zijn ook in 2023 en verder onderdeel van de reguliere werkzaamheden.

2. Paragrafen 2.1

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Onze GR BAR is de uitvoeringsorganisatie namens de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Voor deze gemeenten voert de GR BAR actief beleid op de beheersing van de risico’s die gezamenlijk worden gelopen. Door inzicht in de actuele risico’s en de mogelijke maatregelen, worden organisatie en bestuur in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Alle risico’s worden tenminste twee keer per jaar herijkt en er wordt continu geanticipeerd op nieuwe risico’s. Alle geïdentificeerde onzekerheden of risico’s die niet in de begroting (kunnen) worden opgenomen, worden vanaf het moment dat zij kwantificeerbaar zijn opgenomen in het risicoprofiel. Dit risicoprofiel komt tot stand met behulp van het risicomanagementsoftware-programma NARIS. Weerstandvermogen, weerstandscapaciteit en risico’s Het weerstandsvermogen is het saldo van de weerstandscapaciteit en de risico’s, oftewel: weerstandscapaciteit - risico’s = weerstandsvermogen.

12

De weerstandscapaciteit kan bestaan uit de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit, het bedrag voor onvoorzien en stille reserves. Geen van deze componenten is aanwezig binnen onze GR BAR wat maakt dat onze GR BAR geen weerstandscapaciteit heeft. De in deze paragraaf geïnventariseerde risico’s van de GR BAR zijn ondergebracht bij de gemeenten waar ze in de gemeentelijke risicoprofielen zijn opgenomen. Top 10 belangrijkste risico’s GR BAR Onze GR BAR gaat over gezamenlijk werkgeverschap en inkoop waardoor het risicoprofiel gericht is op bedrijfsvoering en daarmee de top tien bedrijfsvoeringsrisico’s met de grootste (financiële) impact toont. Onder bedrijfsvoering valt alles wat de GR BAR inzet om burgers, bedrijven en instellingen van de deelnemende gemeenten goed te bedienen. De bedrijfsvoering omvat tevens alle activiteiten die binnen de organisatie worden uitgevoerd, met uitzondering van het verlenen van diensten en het produceren van producten, oftewel het primaire proces. Bedrijfsvoering betreft ook de inrichting, de organisatie en de ervaring en deskundigheid van het personeel.

Onze GR BAR voert ook primaire processen uit. De belangrijkste risico’s behorend bij het primaire proces staan in de risicoprofielen van de gemeentelijke bestuursrapportages omdat deze direct gerelateerd zijn aan gemeente-specifieke doelen en bijbehorend uitvoeringsbeleid. Het totaal aan risico’s van onze GR BAR, per 15 februari 2022, bedraagt 2.874.000 en wordt afgedekt door de deelnemende gemeenten. Deze top tien vertegenwoordigt 88% van het totaal aan bedrijfsvoeringsrisico’s. Pos

Risicogebeurtenis

Gevolgen

Maatregelen/ info

1 /1

Cluster ICT risico’s gerelateerd aan software, hardware, communicatietechniek en informatiebeveiliging.

Financieel, imago,

Business Continuity Management, kwaliteitsontwikkeling, organisatieontwikkeling, jaarlijkse IT audit

2/2

Aansprakelijkheid door fouten/onwetendheid/niet handelen van personeel

Financieel, imago

3/3

Achterblijvende ontwikkeling bedrijfsprocessen/-structuur

Nu/oud

Maximaal

Invloed (%)

€ 900.000

21,11

HRM, begeleiding en ontwikkeling

€ 800.000

15,20

Financieel, tijd-uitstel, doelstelling, imago

Ondersteuning transformatie decentralisatie, organisatieontwikkeling, good governance

€ 400.000

4/4

Invullen competenties die onvoldoende ontwikkeld/ aanwezig zijn kost meer dan geraamd. Moeilijke werving door schaarste op arbeidsmarkt.

Financieel, kwaliteit, dienstverlening, imago

Business Continuity Management, HRM, begeleiding en ontwikkeling, doorontwikkeling BAR-organisatie

€ 400.000

5/5

Niet (kunnen) voldoen aan actuele wet- en regelgeving (Compliance)

Financieel, imago

Organisatieontwikkeling, ontwikkelen Governance, Risk en Compliance competenties

€ 525.000

6/6

Risico’s met betrekking tot beheer/functie van binnen- en buitenaccommodaties

Financieel

Business Continuity Management, accommodatiebeheersproces, organisatieontwikkeling

€ 500.000

9,47

9,12

8,85

8,05

13

7/7

Cluster risico’s Fraude en Integriteit

Financieel extra kosten en boetes, imagoschade

8/8

Onvoorziene kosten doorontwikkeling GR BARorganisatie

Financieel

BAR-organisatie, monitoring, organisatieontwikkeling

€ 250.000

4,01

9 /11

Brand- en gevolgschade + glasschade in/aan gebouwen in eigendom of beheer van de gemeenten

Financieel

Geaccepteerde risico’s

€ 250.000

2,88

10 / 9

Onvoldoende inzicht in en kennis van contracten

Financieel, schade voor de gemeente

Contractbeheer-/management, organisatieontwikkeling

€ 250.000

2,42

Organisatieontwikkeling, verbeteren compliance functie

€ 750.000

6,93

88,04%

Ontwikkeling risicoprofiel GR BAR Het actuele risicoprofiel laat voor wat betreft de mogelijke financiële gevolgen een positieve trend zien over geheel 2021 die op nagenoeg hetzelfde niveau zal worden doorgetrokken in het begin van 2022. De ontwikkeling van de pandemie zal een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van het risicoprofiel. In het meest positieve scenario zal Nederland in maart van dit jaar (voorlopig) van de meeste beperkingen af zijn en terugkeren naar omstandigheden zoals voor de pandemie. De effecten van dit positieve scenario in de ontwikkeling van de pandemie zullen pas op de middellange termijn echt merkbaar zijn bij de bedrijfsvoeringsrisico’s. Er is nog teveel onzekerheid om op korte termijn het risicoprofiel bij te stellen. De risico’s in dit profiel zijn weloverwogen en gebaseerd op zo nauwkeurig mogelijke schattingen op basis van lokale en landelijke ontwikkelingen en actuele inzichten in mogelijke scenario’s. In 2022 worden er belangrijke beheersingsmaatregelen doorgevoerd die de bedrijfsvoeringsrisico’s in de loop van dit jaar verder kunnen doen afnemen. In 2022 zijn de na-ijleffecten van de crisismaatregelen merkbaar. Deze zogeheten boeggolf, ontstaan door maatregelen gebaseerd op uitstel van directe effecten van de crisis, kan de komende tijd serieuze invloed gaan hebben op de prestaties van onze organisatie.

Een nieuwe opleving van het coronavirus en de noodzaak tot nieuwe ingrijpende maatregelen in de loop van 2022 blijft een reëel risico. Toekomst GR BAR Onze GR BAR kent momenteel een belangrijke onzekerheid als gevolg van de ongewisse toekomst van alle BAR-medewerkers door de opgestelde varianten-analyse. Deze analyse gaat een belangrijke rol spelen bij de keuze hoe de toekomst van onze uitvoeringsorganisatie er uit gaat zien. Oorlog in Oekraïne De oorlog in Oekraïne raakt in korte tijd alles en iedereen, dus ook de gemeenten. Deze tragedie kent veel directe gevolgen en vraagt om reactie op diverse vlakken. Of het nu gaat om de opvang van de grote stroom vluchtelingen of de economische effecten van sancties en de tegenacties hierop. De komende tijd zullen er op diverse vlakken keuzes (moeten) worden gemaakt. Veel doelen die voor de invasie van Rusland in Oekraïne zijn gesteld moeten worden bijgesteld. Zeker nu er voorlopig nog geen zicht is op een eind aan deze oorlog.

14

Regeerakkoord Rutte 4 Het nieuwe regeerakkoord zorgt ook voor extra en / of nieuwe inspanningen die in de komende periode van invloed zullen zijn op het risicoprofiel van de GR BAR. Top 10 risico’s met korte toelichting en opsomming belangrijke trends en ontwikkelingen 1. Cluster ICT risico’s gerelateerd aan software, hardware, communicatietechniek en informatieveiligheid. Door de ontwikkeling van nieuwe technologieën en digitalisering is digitaal werken en het belang van veiligheid online fundamenteel. Stilstaan is achteruitgang, maar aanhaken vraagt veel van organisaties qua ontwikkeling en inzet van middelen. De coronacrisis heeft het digitaal door kunnen pakken in de dienstverlening en de beheersing ervan onder een vergrootglas gelegd. Het is lovenswaardig hoe resilient (weerbaar) de ICT-dienstverlening binnen de GR BAR is. Tegelijk wordt zichtbaar welke toenemende eisen er worden gesteld aan een goedwerkende en veilige digitale werkomgeving, zeker nu we hybride werken als nieuwe norm zien. De grote verantwoordelijkheid om op de best mogelijke wijze met de gevoelige gegevensverzamelingen om te gaan dwingt gemeenten tot aanhoudend investeren in de randvoorwaarden die continu om een upgrade vragen. Trends en ontwikkelingen:  afname mentaal welbevinden: medewerkers die door stress, drukte of vermoeidheid minder scherp zijn bij de inachtneming van de beveiligingsrichtlijnen.

 nieuwe regeerakkoord bevat plannen waarin (deels) thuiswerken onderdeel vormt van een breder pakket van maatregelen om de uitstoot in de mobiliteit terug te brengen.  thuiswerken wordt een blijvende optie voor diegenen die hun werk thuis kunnen doen.  door het hybride werken is er een grotere kans op problemen met of inbraak in de ICTsystemen, de veiligheid bij online samenwerken staat onder druk (verdere digitalisering samenleving en aantal diensten).  digitale transformatie van overheidsdienstverlening neemt verder toe in omvang en complexiteit.  toenemende groep mensen die niet optimaal kunnen functioneren en taken niet/moeizamer kunnen uitvoeren door onvoldoende digitale vaardigheden.  niet of beperkt in (kunnen) vullen van de technische bedrijfsfuncties behorend bij de noodzakelijke technologie en het expertiseniveau.  cyberaanval waardoor bedrijfsvoering (deels) stil komt te liggen. 2. Aansprakelijkheid door fouten/onwetendheid/niet handelen van personeel De praktijk toont aan dat het personeel van onze GR BAR een veerkrachtig geheel vormt en onder moeilijke omstandigheden in staat is te schakelen en met beperkte mogelijkheden te blijven presteren. De kans dat er iets misgaat onder de huidige omstandigheden is wel hoger. We lijken een fase in te gaan waarin we terug kunnen keren naar een relatief normale werksituatie.

Intussen is er evengoed veel aan het veranderen. De taken op lokaal niveau nemen toe en worden steeds ingewikkelder. De blijvende toename van het aantal taken en vereiste kennis door diverse nieuwe wetten of aanpassingen in wetten komen hier extra bij. Trends en ontwikkelingen:  afname mentaal welbevinden door de lange duur van de pandemie: medewerkers die door stress, drukte, vermoeidheid minder scherp zijn.  hogere werkbelasting door toename belasting van lokale overheid en invoering van nieuwe regelingen.  nieuwe en gewijzigde wetten en regels vragen ook ontwikkeling van bijkomende competenties. Het niet of onvolledig invullen van competenties vormt inmiddels een aanzienlijk risico.

15



uitval en vertrek personeel door ziekteverzuim en/of hoge werkdruk, hoger ziekteverzuim.

3. Achterblijvende ontwikkeling bedrijfsprocessen/-structuur Onze GR BAR investeert doorlopend in het actualiseren en optimaliseren van de processen. De huidige omstandigheden waaronder moet worden gewerkt kennen diverse elementen die uiteraard van invloed zijn op het tempo. Trends en ontwikkelingen:  hogere werkdruk en stress door corona, andere prioriteiten (afname welbevinden).  burgerparticipatie in het gedrang.  procesoptimalisatie is vertraagd door de beperkingen als gevolg van de pandemie en de daarbij horende coronarichtlijnen.  uitval van personeel door ziekteverzuim / corona-gerelateerd verzuim (quarantaine) zal in 2022 een rol blijven spelen.  de onzekerheid over de toekomstige organisatievorm van onze GR BAR remt de doorontwikkeling. 4. Invullen competenties die onvoldoende ontwikkeld / aanwezig zijn kost meer dan geraamd. Moeilijke werving door schaarste op arbeidsmarkt. Onze GR BAR geeft invulling aan de taken van de deelnemende gemeenten. Om invulling te geven aan de vereiste gemeentelijke architectuur moet continu een breed scala aan bedrijfsfuncties worden ingevuld. Dit is een grote uitdaging omdat we het hier hebben over mensen en het invullen van specifieke competenties.

Trends en ontwikkelingen:  mogelijkerwijze door een toename van de werkloosheid ook een afname van de schaarste op de arbeidsmarkt (dit is nog niet bevestigd gezien in onafhankelijke studies, hoewel de werkloosheid wel toeneemt volgens de laatste ramingen van het CPB).  het inwerken van en de binding van nieuwe medewerkers met de organisatie gaat digitaal lastiger.  toename in eisen kennis, ervaring en specifieke vaardigheden (competenties).  de onzekerheid over de toekomst van onze GR BAR veroorzaakt onzekerheid en de kans op een toename in het personeelsverloop. 5. Niet voldoen aan actuele wet- en regelgeving (Compliance) De verantwoordelijkheid voor het compliant zijn is verdeeld over verschillende rollen en staat onder druk door invoering en wijzigingen van wetgeving en daarmee de uitbreiding van gemeentelijke taken en plichten. Compliance management en juridische control zijn in onze GR BAR sterk in ontwikkeling. Trends en ontwikkelingen:  beheersen van nieuwe en complexe regelgeving die is ontstaan als gevolg van de coronacrisis.  uitvoering van wetten / taken in sociaal domein (Wmo, Participatie, Jeugdzorg) komt door de stijgende vraag / kosten in het gedrang.  uitvoering geven aan wet- en regelgeving met betrekking tot informatiebeveiliging en privacybescherming vereisen en leggen toenemend beslag op specifieke competenties.