22. 888311 Raadsvoorstel zienswijze 2e begrotingswijziging 2023 en 1e begrotingswijziging 2024 VRR.pdf
Tekst van het document
o Specialistische teams brandweer operationeel Vervanging van twee redvoertuigen waarbij Dit onderdeel van de Ontwikkelagenda is rekening gehouden wordt met specifieke eisen getemporiseerd en wordt volgend jaar weer voor hoogbouw opgepakt. Wat mag het kosten? Hoogbouw Totaal
1eBW 2023 -
Wijzigingen -
2eBW 2023 -
2024
2025
2026
199.705
252.464
306.574
1.3.3 Voorbereiden op gevolgen klimaatverandering Het klimaat verandert met als gevolg dat er sprake is van extremere weersomstandigheden zoals droogte, extreme hitte, overstromingen en zware stormen. Daarnaast is te zien dat veel gemeenteninitiatieven nemen om gebouwen klimaat adaptief te maken. Zo wordt er bijvoorbeeld extra (brandbare) isolatie op gebouwen geplaatst. Dit zijn ontwikkelingen waarvoor de bouwregelgeving achterhaald is of niet bestaat. De verandering van het klimaat heeft zowel gevolgen voor de voorbereiding op crises als op de gevolgbestrijding. Daarnaast kan het werken onder extreme omstandigheden zoals bij wateroverlast of extreme hitte consequenties hebben voor de inzetbaarheid van de hulpdiensten. Deze consequenties hebben we op dit moment nog niet in beeld. De komende beleidsperiode is klimaatverandering daarom een aandachtspunt. We richten ons hierbij op drie pijlers: preventie, gevolgbestrijding en de continuïteit van de VRR bij extreme omstandigheden.
Halfjaar Nota 2023
17
Wat willen we bereiken? De VRR bereidt zich voor op klimaatverandering en de consequenties hiervan voor incidentbestrijding en de continuïteit van de hulpverlening. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 Leren van incidenten en ontwikkelingen in De VRR is een Visie op incidentbestrijding aan Nederland en Europa het opstellen. Deze visie moet bijdragen aan een toekomstbestendige brandweer en een kapstok bieden voor beleidsmatige keuzes. Hiervoor is gebruik gemaakt van incidenten en ontwikkelingen in binnen- en buitenland. De toekomstverkenning levert een beeld op over nieuwe energievormen, (autonome) technieken, gebouwen, infrastructuur en intensivering van het gebruik daarvan. Ook klimaatverandering en extreme weersomstandigheden maken onderdeel uit van deze visie. In de komende tijd zal er een themasessie met het bestuur georganiseerd worden, zodat dit jaar de visie kan worden vastgesteld. Inzicht krijgen in de gevolgen van Komend half jaar wordt gestart met het opstellen klimaatverandering voor crises en incidenten en van een incidentbestrijdingsplan Hoogwater en de gevolgbestrijding daarvan Overstroming met aandacht voor bedrijven in buitendijkse gebieden.
Hiervoor is in het eerste halfjaar met onze ketenpartners een impactanalyse opgesteld naar de gevolgen van een overstroming voor onze regio en heeft de VRR deelgenomen aan en ondersteund bij een grote interregionale oefening in het kader van het Samenwerkingsverband Crisisbeheersing overstroming Randstad met betrokkenheid van 3 provincies, 7 veiligheidsregio’s, 5 waterschappen en het ministerie van Rijkswaterstaat. Er is gestart met een regionaal multidisciplinair plan van aanpak Natuurbrandbestrijding met als doel het creëren van een integraal risicobeeld en gedeeld inzicht in de multidisciplinaire gevolgen van de risico’s bij natuurbranden. In september wordt gestart met een onderzoek naar klimaatadaptatie in de industrie. Inzicht krijgen in de gezondheidskundige Deze activiteit zal in de twee helft van 2023 consequenties voor de geneeskundige worden opgepakt. hulpverlening Ontwikkelen van het specialisme Er is een plan van aanpak gemaakt om te komen klimaatadaptatie in relatie tot tot een visie op het specialisme klimaatadaptatie veiligheidsvraagstukken binnen ruimtelijke gericht op ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast ontwikkelingen. In advisering focus op wordt als onderdeel van de integrale advisering maatregelen die gevolgen van geadviseerd op voorzieningen in bouwwerken klimaatverandering op fysieke veiligheid kunnen die gericht zijn op het behalen van de verminderen.
klimaatdoelstellingen. Waar regelgeving ontbreekt, wordt risicogericht geadviseerd. Bij evenementen wordt het scenario extreem weer in de beoordeling meegenomen. Wat mag het kosten? Halfjaar Nota 2023
18
Voorbereiding op gevolgen klimaatverandering Totaal
1eBW 2023 61.412
Wijzigingen -
2eBW 2023 61.412
2024
2025
2026
117.235
156.916
184.048
1.3.3 Aanpassen op de Omgevingswet De stelselherziening Omgevingsrecht – bestaande uit de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen – vraagt van lokale (maar ook andere) overheden om een nieuwe manier van werken, waarbij participatie en inspraak een belangrijk en groot onderdeel zal zijn. De veiligheidsregio wordt door de wetgever gezien als een interne ‘dienst’ (want verlengd lokaal bestuur) en is daarom niet apart genoemd, maar moet wel mee in die nieuwe methode van werken. Door de stelselherziening Omgevingsrecht krijgen gemeenten ook een grotere rol bij de inrichting van de omgeving, zo kan er bijvoorbeeld lokaal beleid worden opgesteld voor het gebruik van de ruimte binnen zogenaamde aandachtsgebieden. Om dit op een veilige manier plaats te laten vinden wordt de VRR nu al ingezet door gemeenten om aan de voorkant mee te denken vanuit veiligheidsoptiek, omdat deze specifieke, integrale expertise alleen bij de VRR beschikbaar is. Hierbij gaat het niet alleen om aansluiten bij omgevingstafels e.d., maar om het volledige spectrum van advisering en toezicht voor gemeenten en bevoegd gezag bij complexe dossiers. Aangesloten blijven bij maatschappelijke ontwikkelingen vraagt om nieuwe en een gedeeltelijke verschuiving van werkzaamheden binnen de veiligheidsregio.
Nieuwe initiatieven in het kader van effectiever ruimtegebruik, energietransitie en klimaatadaptie betekent ook een grotere werklast. Doordat de omgevingswet leidt tot een verkorting van de vergunningstermijnen, wordt in alle veiligheidsregio’s een verschuiving verwacht van advisering op veiligheid als afsluitende toets naar het vooroverleg. Vooral bij complexe aanvragen zal het vooroverleg een meer formele rol krijgen waarbij het vraagstuk: ‘Hoe borgen we veiligheid en gezondheid?’ bij de ontwerpfase al op tafel komt. Om invulling te kunnen geven aan deze taak zal de VRR meer risicogericht gaan werken in plaats van regelgericht en meer aan de voorkant mee gaan denken over veiligheid met lokale overheden. Hiervoor zal geïnvesteerd gaan worden in extra deskundigheid en competenties van functionarissen en capaciteit. Wat willen we bereiken? De VRR denkt vooraf mee en geeft integrale, uniforme en voorspelbare adviezen om de gemeenten te helpen een veilige leefomgeving te creëren. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 Opleiden deskundige adviseurs die aan de De medewerkers volgen de opleidingen in het voorkant meedenken over veiligheid. kader van de omgevingswet en voor alle gemeentes en de provincie Zuid-Holland zijn accounthouders vastgesteld.
Werven van een projectleider infra en De projectleider infra en bereikbaarheid is bereikbaarheid aangesteld. Werven van een data/risico analist ten behoeve In verband met de temporisering is dit punt van risicogericht en datagericht werken. uitgesteld naar 2024. Starten met het opzetten van nieuw business In verband met de temporisering is dit punt procesmanagement. uitgesteld naar 2024. Opstellen en implementeren van VRR breed In februari 2023 heeft het Algemeen Bestuur het omgevingsveiligheidsbeleid inclusief regionale Omgevingsveiligheidsbeleid handreikingen vastgesteld.
Halfjaar Nota 2023
19
Wat mag het kosten? Omgevingswet Totaal
1eBW 2023
Wijzigingen
-
-
2eBW 2023 -
2024
2025
2026
798.820
1.009.857
1.226.295
Zoals afgesproken is er wel uitvoering gegeven aan de taakverandering in het kader van de Omgevingswet, maar zijn hiervoor alternatieve mogelijkheden voor ombuigingen ingezet. 1.3.4 Energietransitie De energietransitie heeft gevolgen voor de hele VRR. Nieuwe ontwikkelingen in het kader van de energietransitie doen zich in versneld tempo voor: waar voorheen wetten en regels de ontwikkelingen konden bijhouden, is dat nu niet meer mogelijk. De wetgeving loopt jaren achter op de ontwikkelingen. Hierdoor is er bijvoorbeeld geen meldingsplicht voor veel initiatieven. Voorbeelden van ontwikkelingen in het kader van de energietransitie in onze regio zijn de komst van windmolens/windparken, zonnepanelen/zonneparken, biobrandstoffen, elektrische voertuigen, kV stations en diverse waterstofprojecten. In geval van brand brengt dit nieuwe risico’s met zich mee en vergt dit een ander type incidentbestrijding. Op landelijk niveau vindt er veel kennis- en informatiewisseling tussen de veiligheidsregio’s plaats om goed op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen en veiligheidsprincipes. Dit vertaalt zich uiteindelijk weer in aandachtspunten en best practices op het gebied van veiligheid voor de gesprekken die de VRR met initiatiefnemers en de gemeenten uit haar verzorgingsgebied heeft.
De veranderingen voor de VRR als gevolg van de energietransitie houden enerzijds aan de voorkant in dat de adviserende rol van de VRR een stuk groter is (er is praktisch geen wetgeving) en aan de achterkant moet worden gezocht naar nieuwe manieren om andere typen incidenten te kunnen bestrijden. In de komende beleidsperiode zal de VRR investeren in opleidingen en speciaal materiaal om ook deze crises het hoofd te kunnen bieden. Wat willen we bereiken? De VRR zet in op een veilige energietransitie Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Inventariseren en effecten in beeld brengen voor zonnepanelen, elektrificatie en transport, elektrificatie en opslag, waterstof en multi-fuel tankstations
Halfjaar Nota 2023
Wat hebben wij al bereikt in 2023 De technologische ontwikkelingen op het gebied van zonnepanelen, elektrificatie in transport en opslag, waterstof en multi-fuel tankstations worden gevolgd en er wordt meegedacht over de risico’s en het zoeken van oplossingen. Er is bijgedragen aan de veiligheidsnormering voor het programma Ammoniakopslag ten behoeve van het Waterstofvervoer, zowel landelijk als regionaal en aan een hulpregeling Waterstof Incident Management.
20
Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Uitwerking resultaten inventarisatie tot adviezen voor handelingsperspectieven zowel aan de preventieve kant als aan de incidentbestrijdingskant.
Formats ontwikkelen om eenduidig te kunnen adviseren. Bijscholing adviseurs op dit gebied.
Wat hebben wij al bereikt in 2023 Voor de preventieve kant is er op het gebied van elektrificatie een handreiking advisering afgerond. Deze wordt na de zomer vastgesteld en geïmplementeerd. Er wordt integraal geadviseerd op zaken als zonnepanelen op grote compartimenten, energie opslagsystemen bij evenementen, nieuwe systemen als de 100MW Centrale, stalling van elektrische voertuigen en gezondheidskundige risico’s van grootschalig waterstofvervoer. Tot slot is gestart met een actualisatie van het rampbestrijdingsplan BRZO en een nieuw incidentbestrijdingsplan grootschalige energieopslag. Hier is nog geen invulling aan gegeven. Hier is nog geen invulling aan gegeven.
Wat mag het kosten? Energietransitie
1eBW 2023
Totaal
Wijzigingen
40.903
2eBW 2023
-
2024
40.903
78.157
2025
2026
104.571
122.698
Wat mag het programma Brandweerzorg kosten? Hieronder vindt u de totale kosten voor het programma Brandweer. Een uitgebreide toelichting vindt u in hoofdstuk 3. Brandweerzorg ( x € 1.000)
Realisatie t/m 30-06-2023
1e BW 2023
Wijzigingen
2e BW 2023
Begroting 2024
Wijzigingen
1e BW 2024
Totaal lasten
41.500
95.351
-2.485
92.866
102.404
-974
101.430
Totaal baten
56.889
110.294
532
110.826
120.323
46
120.369
Saldo van de baten en lasten
15.389
14.943
3.017
17.960
17.919
1.020
18.939
Brandweerzorg
Wijzigingen 2023
Incidenteel
Structureel
Pensioenpremies a.d.h.v. CAO-wijz
-661
-661
Vacatureruimte
-330
-330
Mutaties op de reserves
-629
-629
Lagere kapitaalslasten
-897
-897
Mutaties op Plustaken
32
Totaal wijzigingen op de lasten Opbrengsten rente
-2.485 500
32 -
-2.485 500
Mutaties op Plustaken
32
Totaal wijzigingen op de baten
532
-
532
3.017
-
3.017
Saldo verschillen Brandweerzorg
Wijzigingen 2024
32
Incidenteel
Structureel
Mutaties op de reserves
210
210
Lagere kapitaalslasten
-1.230
-1.230
Mutaties op Plustaken
46
46
Totaal wijzigingen op de lasten Mutaties op Plustaken Totaal wijzigingen op de baten Saldo verschillen
Halfjaar Nota 2023
-974 46
-
-974 46
46
-
46
1.020
-
1.020
21
1.4
Risico- en Crisisbeheersing en GHOR
Het doel Risico- en Crisisbeheersing is het systematisch verbinden van de vele partijen die een rol hebben bij het verhogen en borgen van het fysieke en gezondheidskundige veiligheidsniveau van de burger in de regio Rotterdam-Rijnmond in relatie tot de mogelijkheden die beschikbaar zijn om het risico te reduceren met een adequate hulpverleningsorganisatie. De kern van Risico- en Crisisbeheersing ligt in het vermogen de verschillende belangen van de vele partners op een optimale wijze te behartigen, te waarborgen en de samenhang hierbij aan te brengen door de rol van zowel regisseur als adviseur op zich te nemen. Kengetallen van de Risico- en Crisisbeheersing (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) zijn: Kengetallen Risico- en Crisisbeheersing Gemiddelde t/m juni 2023 afgelopen 4 jaar* Aantal Grip 1 incidenten 30 11 Aantal Grip 2 incidenten 4 0 Aantal planningstaven 4 *cijfers zijn op jaarbasis Er zijn geen Grip2 incidenten geweest in het eerste halfjaar. Er zijn wel 4 planningsstaven geweest voor Koningsdag, kampioensviering Feyenoord, de Asielzoekers opvang en de opvang Oekraïners. In verband met de doorontwikkeling van crisisbeheersing in het kader van langdurige crises naast de flitsrampen zullen vanaf nu ook de planningsstaven opgenomen worden in de bestuurlijke rapportage. Kengetallen (crisis)communicatie:
Halfjaar Nota 2023
22
De Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) kent als primaire aandachtsgebieden: 1. Acute gezondheidszorg 2. Publieke gezondheidszorg Vanuit deze aandachtsgebieden voert de GHOR-regie, coördinatie en aansturing en geeft de GHOR adviezen aan het bevoegd gezag en aan instellingen. Ook levert de GHOR vanuit die aandachtsgebieden bijdragen aan de ontwikkeling en totstandkoming van multidisciplinaire producten. Kengetallen van de GHOR (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) zijn: Kengetallen GHOR Aantal incidenten met leiding en coördinatie Aantal adviezen gevaarlijke stoffen
Gemiddelde t/m juni 2023 afgelopen 4 jaar* 550 536 150 87
*cijfers zijn op jaarbasis
Halfjaar Nota 2023
23
Risico- en crisisbeheersing Algemeen Het afgelopen half jaar is ingezet op onderstaande twee thema’s, waarbij de financiering gedeeltelijk vanuit de BDuR is gerealiseerd. Inzicht in risico’s Een kernteam Inzicht in Risico’s is gestart met als voornaamste doel: inzicht, overzicht en vooruitzicht op risico’s. Hier komen o.a. het regionaal risicoprofiel, het brandrisicoprofiel en zorgrisicoprofiel samen en wordt multidisciplinair intern en met externe veiligheidspartners voor specifieke thema’s afgestemd. Programma versterking en doorontwikkeling Bevolkingszorg Het programma Versterking en doorontwikkeling Bevolkingszorg werkt samen met de bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgever aan een verdere definiëring van het programma, waarbij de ambitie en strategische doelen van het programma met elkaar worden vastgesteld in een programmabrief. Van daaruit wordt toegewerkt naar het opleveren van een programmaplan in het vierde kwartaal van 2023 waarbij alle inspanningen om de ambitie en doelen te bereiken een plek krijgen. De al lopende activiteiten op het gebied van vakbekwaamheid en crisiscommunicatie worden onderdeel van het programma evenals de verdere uitwerking voor onze regio van de adviezen vanuit het landelijke project Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg. Veel loopt al.
Zo is recent een inwerkboek voor de Algemeen Commandant Bevolkingszorg opgeleverd en wordt er gewerkt aan een nieuw regionaal draaiboek crisiscommunicatie. Doelstellingen uit begroting/Ontwikkelagenda 1.4.1 Versterken piketorganisatie De VRR investeert in de continuïteit, toekomstbestendigheid en kwaliteit van haar piketorganisatie. Inwoners van onze regio kunnen vertrouwen op een kundige en betrouwbare hulpverlening. Medewerkers in de piketorganisatie van brandweer, GHOR en crisisbeheersing vervullen cruciale functies in de processen leiding & coördinatie, logistiek en ondersteuning tijdens de bestrijding van branden, rampen en crises. Deze medewerkers vervullen deze belangrijke functies naast een gewone aanstelling bij de VRR of partnerorganisatie. Maar de piketorganisatie van de VRR staat onder druk. Dit heeft een aantal oorzaken: • • • • •
Crisis zijn steeds vaker complex, langdurig en onvoorspelbaar (creeping crises). De samenleving verwacht steeds meer van de overheid en accepteert minder risico’s Het speelveld van crisis wordt steeds uitgebreider en complexer. Er wordt steeds meer gevraagd van de piketfunctionaris in de preparatiefase. Vergrijzing van het personeelsbestand.
Halfjaar Nota 2023
24
Wat willen we bereiken? In de komende beleidsperiode zet de VRR in op een versterking en verduurzaming van de piketorganisatie om de kwaliteit en uitvoering ook in de toekomst te kunnen borgen. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 De visie op de duurzame piketorganisatie wordt Het implementatieplan is in concept gereed, geïmplementeerd waarbij de focus ligt op het enerzijds de basis op orde brengen (voldoende vullen van de piketpools, opleidingen op orde brengen, een goede basisadministratie en eenduidig beleid) en anderzijds het inrichten van de hiërarchische aansturing. Uitbreiden van het aantal piketmedewerkers Er zijn 3 medewerkers aangesteld met als opdracht om de piketorganisatie in de eigen kolom te professionaliseren. Wat mag het kosten? Versterken piketorganisatie Totaal
1eBW 2023 496.599
Wijzigingen -
2eBW 2023 496.599
2024
2025
2026
847.791
1.209.154
1.409.937
1.4.2 Multi Intelligence Center Incidenten op straat worden complexer. De informatie aan het begin van een incident is steeds crucialer. De noodzaak om meer ‘informatie-ondersteund’ te beslissen bij incidenten wordt binnen de veiligheidsregio’s steeds groter; ook bij de crisispartners is dat het geval. De ontwikkeling en inrichting van een Multi Intelligence Center (MIC) zorgt voor een enorme stap voorwaarts in deze noodzakelijke informatievoorziening. Door betere en snellere beschikbaarheid van de juiste informatie kan met betrokken partners effectiever opgetreden worden bij incidenten en bij crises. Het MIC wil informatie die wel érgens beschikbaar is, maar niet of niet tijdig bij de hulpdiensten bekend is ontsluiten, zodat hulpverleners en ketenpartners sneller een actueel en integraal veiligheidsbeeld hebben tijdens een incident/crises. Dit versterkt zowel de positie van de calamiteitencoördinatie, als die van de beslissers in het veld en crisisstaven. Ook op momenten dat elke seconde telt. Het MIC is een flexibel samenwerkingsverband/-netwerk tussen ketenpartners bij incident- en crisisbestrijding, die nu in beginsel wordt geïnitieerd door de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR), de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) en de Gezamenlijke Brandweer (GB).
Het MIC biedt een vooraf afgestemde informatievoorziening en een informatiecentrum dat binnenkomende informatie kan duiden en de juiste functionarissen kan betrekken. MIC borgt dit integrale informatiemanagement voor de aangesloten hulpverleners en ketenpartners van de meldkamer Rotterdam.
Halfjaar Nota 2023
25
Wat willen we bereiken? De VRR maakt met het Multi Intelligence Center de crisisbeheersing en de incidentbestrijding effectiever en slagvaardiger, verhoogt de veiligheid van de mensen in het veld, verstevigt de gemeenschappelijke informatiepositie van de beslissers en voert centraal de regie op veiligheidsaspecten. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 Het samenwerkingsverband is met minimaal 3 Er lopen gesprekken met diverse partners uitgebreid veiligheidsregio’s over aansluiting bij het samenwerkingsverband waarbij de gesprekken met Veiligheidsregio’s Groningen, Utrecht, Limburg-Zuid en Noord-Limburg vergevorderd zijn De informatieorganisatie van het Multi Op dit moment zijn het Governance en het Intelligence Center is ingericht conform het inrichtingsplan in de maak en worden in oktober implementatieplan voorgelegd aan de stuurgroep. Daarna kan gestart worden met de implementatie. Het MIC is op enkele dag-uren doordeweeks Door de temporisering lukt dit jaar nog niet om operationeel. Dit wordt in de jaren erna verder op enkele dag-uren doordeweeks operationeel te uitgebouwd zijn. Dit jaar zal het MIC tijdens enkele evenementen operationeel zijn. De komende jaren wordt dit verder uitgebouwd. Het MIC is operationeel geweest tijdens Koningsdag.
Vanuit de extra BDuR-gelden voor Vanuit de extra BDuR-gelden Rampenbestrijding Rampenbestrijding is gewerkt aan: is het volgende opgepakt: a. Migratie van digitale omgeving van MIC naar a. De digitale omgeving van het MIC is eenvoudig schaalbaar en koppelbaar met gemigreerd, zodat er een koppelvlak (landelijke) informatievoorzieningen mogelijk gerealiseerd kon worden. Met behulp van dit maken voor zowel Opvang vluchtelingen als koppelvlak kan makkelijker informatie van de MIC-ontwikkeling zelf. landelijke voorzieningen ontsloten worden. b. Implementatie beslissingsondersteuning voor b. Er is een tool voor de functionarissen CaCo, meldkamer brandweer, beslissingsondersteuning gerealiseerd. In MIC en mogelijk anderen. het tweede half jaar zal deze tool geïmplementeerd worden. Wat mag het kosten? Multi Intelligence Center Totaal
1eBW 2023 -
Wijzigingen -
2eBW 2023 -
2024
2025
2026
781.452
1.046.177
1.226.984
Het MIC is één van de onderwerpen uit de Ontwikkelagenda die getemporiseerd is en daarom worden er vanuit de Beleidsdoelstellingen / Ontwikkelagenda-gelden geen activiteiten ondernomen op de MIC.. De activiteiten die worden ondernomen en de kosten die voor het MIC zijn gemaakt, worden gedekt uit de extra BDuR gelden Rampenbestrijding.
Halfjaar Nota 2023
26
1.4.3 Doorontwikkelen netwerkfunctie Veiligheidsregio Naast de klassieke flitsrampen krijgen we door het complexer worden van de maatschappij steeds meer te maken met ongekende en nieuwe crisistypes (digitaal, klimaat, ziektes). Waar de klassieke risico’s vooral een lokale impact hebben met een duidelijk bron en effectgebied, houden nieuwe crisistypes zoals cyberdreigingen en ziektes zich niet aan regio-grenzen of werkgebieden van organisaties. Om dergelijke crises het hoofd te kunnen bieden, hebben veiligheidsregio’s een netwerk aan crisispartners nodig en zullen hierin moeten investeren en ontwikkelen. Veiligheidsregio’s zullen telkens wisselende crisispartners en verschillende expertises nodig hebben en zullen zich hierop moeten voorbereiden. Om deze functie goed op te kunnen bouwen, zal de VRR haar capaciteit op dit gebied verder uitbreiden. Wat willen we bereiken? De VRR ontwikkelt zich tot een crisisorganisatie die voorbereid is op traditionele rampen en crises en hedendaagse ‘creeping crises’. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 Deelnemen aan de landelijke werkgroep In verband met de temporisering is dit punt gezamenlijke voorbereiding op risico’s met uitgesteld naar 2024. bovenregionale en landelijke impact. GHOR-deelname aan overleg met acute (ROAZ) In verband met de temporisering is dit punt en niet-acute zorg (RONAZ).
uitgesteld naar 2024. Beoordeling door de GHOR van de wijze waarop In verband met de temporisering is dit punt partijen in de acute en niet-acute zorg zich uitgesteld naar 2024. voorbereiden op crisis. Wat mag het kosten? Doorontwikkeling netwerkfunctie veiligheidsregio Totaal
1eBW 2023 -
Wijzigingen -
2eBW 2023 -
2024
2025
2026
195.393
261.486
306.745
1.4.4 Beperken maatschappelijke impact digitale verstoring Eén van de nieuwe vormen van crisis is de maatschappelijke impact van digitale verstoringen. Door een steeds verdere digitalisering van de maatschappij zal het aantal digitaal gerelateerde maatschappelijke knelpunten toenemen. Hier zal de VRR zich nadrukkelijk op moeten voorbereiden. Het gaat hierbij niet alleen om expertise voor het beheersen en bestrijden van de gevolgen van cyberincidenten, maar ook om als gesprekpartner aan te kunnen sluiten bij andere betrokken partijen in het kader van pro-actie en preventie. Hiervoor zal de VRR de komende jaren investeren in personeel en opleidingen.
Halfjaar Nota 2023
27
Wat willen we bereiken? De VRR zet zich in om de weerbaarheid tegen digitale dreigingen en verstoringen te verhogen en de gevolgen te bestrijden. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 Werven van een regiehouder In verband met de temporisering is dit punt uitgesteld naar 2024. In kaart brengen van elementen van cybercrises Er is een subsidieaanvraag gedaan bij het en opbouwen van een netwerk ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor onderzoek naar de aspecten van Cybersecurity bij de voorbereiding op incidentbestrijding door Industriële bedrijven. Verder hebben wij onze bijdrage geleverd aan de landelijke en regionale voorbereiding van de landelijke cyberoefening ISIDOOR IV in het najaar. Vanuit de GHOR wordt geparticipeerd in projecten met betrekking tot digitale verstoringen in de zorg. Blijvend deelnemen aan Stichting FERM De raad van advies van FERM heeft een rondleiding gekregen op de meldkamer en crisisruimten, zodat zij meer bekendheid krijgen met de VRR. Wat mag het kosten? Beperken impact digitale verstoringen Totaal
1eBW 2023 40.903
Wijzigingen -
2eBW 2023 40.903
2024 78.157
2025
2026
104.571
122.698
1.4.5 Aanpassen op de Omgevingswet In aanvulling op de veranderingen binnen de brandweer (zie § 0) komt er ook voor de GHOR een nieuwe wettelijke adviestaak bij. In het Besluit Kwaliteit Leefomgeving staat opgenomen dat in een omgevingsplan en bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten rekening gehouden moet worden met geneeskundige hulpverlening aan personen. Hiervoor is ontwikkeling van deskundigheid nodig. Wat willen we bereiken? De VRR denkt vooraf mee en geeft integrale, uniforme en voorspelbare adviezen om de gemeenten te helpen een veilige leefomgeving te creëren. De VRR zet zich in om de weerbaarheid tegen digitale dreigingen en verstoringen te verhogen en de gevolgen te bestrijden. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 Ontwikkelen van deskundigheid op het gebied Hier is in het eerste halfjaar nog geen invulling van advisering over geneeskundige aan gegeven. hulpverlening aan personen in het kader van het Besluit Kwaliteit Leefomgeving. Wat mag het kosten? De kostentabel vindt u bij § 0.
Halfjaar Nota 2023
28
Wat mag het programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR kosten? Hieronder vindt u de totale kosten voor het programma Risico- en Crisisbeheersing en GHOR. Een uitgebreide toelichting vindt u in hoofdstuk 3. Risico- en crisisbeheersing ( x € 1.000) Totaal lasten Totaal baten Saldo van de baten en lasten
Realisatie t/m 30-06-2023 21.230 21.269 39
Risico- en crisisbeheersing Pensioenpremies a.d.h.v. CAO-wijz Vacatureruimte Project MIC Lasten t.b.v. Noodopvang Lasten t.b.v. opvang ontheemden Oekraine Totaal wijzigingen op de lasten Project MIC Baten t.b.v. Noodopvang Baten t.b.v. opvang ontheemden Oekraine Indexering BDUR 2023 Totaal wijzigingen op de baten Saldo verschillen
1e BW 2023 21.715 22.172 457
Wijzigingen 2023 -149 -74 293 5.000 3.134 8.204 293 5.000 3.134 1.061 9.489 1.285
Wijzigingen 2024 Personele lasten 1.161 Totaal wijzigingen op de lasten 1.161 Index BDUR 2023 en toekenning 2e tranche 1.683 Totaal wijzigingen op de baten 1.683 Saldo verschillen 522
Risico- en crisisbeheersing
Halfjaar Nota 2023
Wijzigingen 8.204 9.489 1.285
Incidenteel
2e BW 2023 29.919 31.661 1.742
Begroting 2024 13.426 13.552 126
Structureel -149 -74 293
5.000 3.134 8.134
70 293
5.000 3.134 8.134 -
Incidenteel
529 529 529
1.061 1.354 1.285
Structureel 1.161 1.161 1.154 1.154 -7
29
Wijzigingen 1.161 1.683 522
1e BW 2024 14.587 15.235 648
2 Paragrafen 2.1 Bedrijfsvoering 2.1.1. Wendbare organisatie Voor de komende jaren heeft de VRR samen met het bestuur afspraken gemaakt om de ontwikkelingen rond ons werk verder te ontwikkelen en te verankeren. Om de doelen uit het beleidsplan de komende jaren te behalen, zal op het gebied van bedrijfsvoering voor een goede ondersteuning gezorgd moeten worden. De wendbaarheid die we van de organisatie vragen, heeft zijn weerslag op het type personeel dat hiervoor nodig is. De vraagstukken op het gebied van o.a. piket, vakbekwaamheid, het Multi Intelligence Center, het aantrekken van medewerkers voor de Brandweer en van verpleegkundigen voor de ARR vragen om een meer strategische personeelsplanning. Het personeel dat de VRR hiervoor nodig heeft, is deskundig, benaderbaar, verbindend en onderscheidend. Continue deskundigheidsbevordering moedigt medewerkers hierbij aan om hun prestatie continu aan te passen en te verbeteren. Daarnaast is het belangrijk om als organisatie midden in de maatschappij te staan. De regio Rotterdam-Rijnmond kenmerkt zich door een hoge diversiteit aan culturen, kennis en ervaringen, maar ook zienswijzen. Deze diversiteit willen wij als VRR omarmen, omdat deze verschillen juist bijdragen aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Om de wendbare organisatie te bereiken, wordt ingezet op de volgende drie pijlers: 1. 2. 3.
Aantrekkelijk en goed werkgeverschap Leren en ontwikkelen Diversiteit
Wat willen we bereiken? De VRR is een wendbare organisatie: zij kan gemakkelijk schakelen tussen het dagelijks werk en de vraagstukken van de toekomst. De VRR geeft talent de ruimte en stimuleert ontwikkeling in een steeds veranderende omgeving. Wat gaan we hiervoor doen Wat hebben wij al bereikt in 2023 in 2023? De VRR profileren als een Er is een blijvende spanning op de arbeidsmarkt. Willen wij een zichtbare, herkenbare, zichtbare herkenbare, aantrekkelijk en inclusieve werkgever zijn op aantrekkelijke en inclusieve de interne en externe arbeidsmarkt dan zullen wij onze werkgever op de externe naambekendheid als VRR moeten vergroten. Als we voldoende arbeidsmarkt talent voor nu en in de toekomst willen werven voor de operationele en specialistische functies binnen de VRR dan is een combinatie van online en persoonlijke benadering essentieel. Landelijk loopt er een onderzoek hoe veiligheidsregio’s zich beter kunnen profileren. De uitkomsten van dit onderzoek zijn nog niet bekend. Het afgelopen jaar hebben wij een toename van vacatures gezien in lastig vervulbare functies. Om deze ingevuld te krijgen is er meer gebruik gemaakt van social media en vernieuwd beeldmateriaal, waardoor het gelukt is om een bredere doelgroep te bereiken.
Bovendien hebben we er binnen de brandweer voor gekozen om met vier andere veiligheidsregio’s deel te nemen aan een online wervingscampagne “Brandweerwerk is levenswerk”.
Halfjaar Nota 2023
30
Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Vervolg: De VRR profileren als een zichtbare, herkenbare, aantrekkelijke en inclusieve werkgever op de externe arbeidsmarkt Aanmoedigen van medewerkers om zich blijvend te ontwikkelen door aandacht voor opleiden, werkplekleren, vitaliteit en duurzame inzetbaarheid.
Aandacht voor diversiteit en inclusie binnen de organisatie
Halfjaar Nota 2023
Wat hebben wij al bereikt in 2023 Vervolg: Bij de ARR is er een doorlopende online wervingscampagne en zijn wij aanwezig bij vakbeurzen/evenementen. Op het gebied van Industriële Veiligheid nemen wij deel aan de bijeenkomsten van het project arbeidsmarktcommunicatie binnen het samenwerkingsverband Zuid-West. In het kader van loopbaanbegeleiding wordt op een aantal onderdelen gekeken of er samengewerkt kan worden met andere Veiligheidsregio’s. Zo wordt in een pilot gekeken naar mogelijkheden voor een gezamenlijke aanname dag en het ontwikkelen van loopbaanpaden. Dit kan helpen om personeel voor de VRR te behouden. Het gebrek aan loopbaanperspectief is de belangrijkste reden waarom collega’s de VRR verlaten. Daarnaast wordt VRRbreed loopbaanbegeleiding aangeboden. De aanleiding van de loopbaangesprekken komen o.a. voort uit een mismatch tussen vaardigheden die medewerkers bezitten en die nodig zijn voor de uitvoering van het werk. Met ingang van dit jaar is er een nieuw gespreksformat gestart in plaats van het traditionele beoordelingsgesprek. Tijdens dit gesprek gaan de leidinggevende en medewerker met elkaar in gesprek over onderwerpen als: Doe ik de goede dingen en doe ik de dingen goed, hoe kan ik mij blijven ontwikkelen en wat heb ik nodig om vitaal en inzetbaar te blijven.
In januari heeft er een themasessie plaatsgevonden met de directie over hoe verder met Diversiteit en Inclusie bij de VRR. Belangrijkste uitkomsten van deze sessie zijn, dat het wenselijk is om een verhaal te formuleren over wat diversiteit en inclusie voor de VRR betekent en dat er behoeft is aan een awareness programma voor al onze leidinggevenden binnen de VRR
31
Vitaliteit:
De afgelopen maanden is over de gehele organisatie een daling van het verzuim te zien. Het grootste deel van het verzuim wordt veroorzaakt door langdurig verzuim (43 – 365 dagen). Het betreft met name psychisch verzuim en vooral in de leeftijdscategorie 55 t/m 64 jaar. Het aantal medewerkers dat een beroep doet op bedrijfsmaatschappelijk werk is toegenomen. Het aantal meldingen bij de psycholoog nam in het begin van het 2e kwartaal iets af, maar lijkt aan het einde van het kwartaal weer iets te stijgen. De aanvragen wat betreft verwerking van incidenten zowel bij de brandweer als de Ambulancedienst zijn toegenomen. Binnen de VRR richten wij ons op preventieve aandacht voor psychische klachten. Er wordt gekeken naar trainingen PTSS voor nieuw personeel, zodat zij signalen van psychische overbelasting herkennen. Daarnaast wordt gekeken naar een training voor leidinggevenden. Er wordt ook ingezet op het verbeteren van de verzuim- en re-integratie begeleiding door de invoering van vroegtijdige signalering met daaraan gekoppelde herstelpaden. Agressiemeldingen Aantal meldingen 1e halfjaar
2019
2020
2021
2022
2023
Aantal meldingen van agressiviteit tegen medewerkers
35
28
30
37
32
Waarvan bij de ambulancedienst
28
25
25
35
32
Waarvan bij de brandweer
7
3
5
2
0
Afgelopen jaar hebben we als organisatie specifieke aandacht geschonken aan enkele casussen m.b.t. agressie en geweld. Het is daarom denkbaar dat de meldingsbereidheid van de medewerkers groter is geworden of dat medewerkers nu sneller zich beseffen dat sprake is van agressie en geweld en dat die ongepast is in de gegeven situatie. Relatief beperkte scheldpartijen van patiënten die voorheen mogelijk niet altijd werden gemeld, komen nu ook voor in de meldingen.
Halfjaar Nota 2023
32
Uit andere bronnen weten we dat op dit moment de maatschappij aan het verharden is. Dit kan ook een (mede)oorzaak zijn van een stijging van het aantal gevallen waarin sprake is van agressie en geweld. 2.1.2. Doorontwikkeling informatievoorziening en informatiebeveiliging Om de crisis van de toekomst te kunnen beheersen, is beschikbaarheid van de juiste informatie cruciaal. Goede informatievoorziening zorgt ervoor dat de medewerkers van de VRR hun werk effectiever en veiliger kunnen doen. De VRR beschikt op dit moment deels over de benodigde technische voorzieningen om haar hulpverleners van informatie te kunnen voorzien. De manier waarop dit nu is ingericht, is echter nog te weinig professioneel om hierop te kunnen vertrouwen. De huidige voorzieningen zijn heel kwetsbaar terwijl de hulpverleners op straat afhankelijk zijn van deze voorzieningen om effectief en veilig hun werk te kunnen doen. Hiernaast is er ook een grote informatiebehoefte bij bestuurders, burgers en de pers. Zowel real-time tijdens een incident of crisis om de juiste besluiten te kunnen nemen, als na afloop om verantwoording af te leggen. Informatieanalyse is hard nodig om de incidenten van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Om in deze behoeftes te voorzien, gaan wij stappen zetten in de informatie-huishouding van de VRR.
Er zal in de komende jaren geïnvesteerd worden in zowel ICT-ers, functioneel beheerders en professionele technische voorzieningen. Daarnaast gaan wij goede informatiebeveiliging realiseren. Wat willen we bereiken? De VRR voorziet haar medewerkers van de juiste informatie en tools om hun werk effectief en veilig te kunnen doen en zorgt voor adequate informatiebeveiliging. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Wat hebben wij al bereikt in 2023 Informatievoorziening: Informatievoorziening: 1. Opstellen van een I-visie 1. De I-visie is vastgesteld. Er is een 2. Versterken van de CIO-rol inrichtingsplan en een implementatieplan 3. Starten met het redundant (minimaal opgesteld tweezijdig) verbonden zijn van bedrijfskritische applicaties en een technisch 2 en 3: continuïteitsplan maken In verband met de temporisering zijn deze punten uitgesteld naar volgend jaar. Informatiebeveiliging: Informatiebeveiliging: 1. Uitvoering van een PEN-test. Dit is een test 1. De PEN-test volgt in het komende van computersystemen op halfjaar. kwetsbaarheden, waarbij deze 2. Hier is met voorrang op ingezet om de kwetsbaarheden ook werkelijk gebruikt organisatie van de informatiebeveiliging worden om in deze systemen in te breken binnen de VRR op de korte en lange met als doel de systemen beter te termijn op orde te brengen. beveiligen. 2.
Starten met het aanleggen van beveiligingsschillen binnen het VRR Netwerk.
Halfjaar Nota 2023
33
2.2
Openbaarheidsparagraaf
De Wet open overheid (Woo) heeft de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangen. Het doel van de Woo is een meer transparante en actief openbaar makende overheid. Veel meer dan de Wob, verplicht de Woo tot het actief, uit eigen beweging, openbaar maken van documenten. Daarnaast is er de verplichting tot het op orde brengen van de informatiehuishouding van het bestuursorgaan. In het verband met het WOO-proof maken van informatievoorziening en werkprocessen in de organisatie is een externe coördinator aangetrokken voor een periode van 6 maanden. Er is in kaart gebracht welke acties op termijn moeten worden uitgevoerd en er is gestart met het opstellen van een plan van aanpak voor het implementeren van de WOO. In het eerste halfjaar 2023 heeft de VRR 1 WOO-verzoek ontvangen. Naar aanleiding van dit verzoek is niets openbaar gemaakt, omdat de VRR geen documenten in beheer had in het kader van dit verzoek. Daarnaast zijn in het eerste halfjaar 6 WOO-zienswijze verzoeken ingediend. Hierbij hebben andere bestuursorganen een WOO-verzoek binnengekregen en is de VRR gevraagd om te oordelen of bepaalde VRR-documenten openbaar gemaakt kunnen worden. Alle zienswijzen hebben geleid tot een “geen bezwaar van openbaarmaking”.
Halfjaar Nota 2023
34
2.3 Weerstandsvermogen en risicomanagement Het doel van risicomanagement is structureel bij te dragen aan het in control zijn van de VRR. De doelstellingen en de kaders van risicomanagement zijn beschreven in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement (vastgesteld door AB 8 februari 2022). ProRail Er is een dwangsom opgelegd aan ProRail door de VRR ter hoogte van ongeveer € 1 mln. De verwachting is dat een deel daarvan wordt geïnd aan het eind van het jaar. De VRR kan dus potentieel extra baten binnen krijgen dit jaar, waarvan nu nog niet bekend is wat de hoogte daarvan is. Hiermee wordt nog geen rekening gehouden in de prognose voor 2023. Verlofsparen Begin 2022 is de nieuwe CAO voor de medewerkers van de veiligheidsregio in werking getreden waarin ook de mogelijkheid van verlofsparen is opgenomen. Verlofsparen houdt in dat medewerkers bovenwettelijke vakantie uren kunnen sparen en vervolgens inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning. Op grond van financiële regelgeving zal voor deze uren een voorziening gevormd moeten worden. Het vormen van deze voorziening komt ten laste van het resultaat. In de 2e begrotingswijziging 2023 wordt vooralsnog rekening gehouden met een dotatie aan deze voorziening voor een bedrag van €357k. Het risico op hogere lasten wordt voorlopig op nihil ingeschat.
Echter, als de regeling meer bekendheid krijgt is de verwachting dat meer medewerkers er gebruik van gaan maken en kunnen de werkelijke lasten hoger uitvallen. 2.3.1 Weerstandscapaciteit en weerstandsvermogen Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit is gebaseerd op de risico’s die kunnen optreden in de periode 2023 tot en met 2027. Deze risico’s zijn opgenomen in onderstaande tabel waarbij ter vergelijking ook de risico’s zijn opgenomen zoals deze in de 1e begrotingswijziging 2023 stonden vermeld. Risico
1e BW 2023
Halfjaarrap portage 1e BW 2024 2023
Raming 2025
Raming 2026
Structurele risco's (=s) Duurzame piketorganisatie Vakbekwaamheid Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico's Personele capaciteit brandweer Bouwsteen verplichtend karakter Spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg Niet of beperkt verzekerbare schade Fiscale risico's Alarmering bevolking Ontwikkeling GHOR Datalek GGD Kosten FLO Totaalbedrag risico's (bedrag x €1.000)
Halfjaar Nota 2023
s s s s s s s s s s
172 37
PM
PM
PM 185 450
370 3.000 450 PM
PM 250 -
343 73 PM
370 450 PM
250 PM PM
4.070
343 73
1.093
PM
370 3.000 450 PM
250 140 365 PM PM
1.851
35
PM 370 3.000 450
250 365 PM PM
343 73
250 140 365 PM PM
4.991
4.991
Deze totaalbedragen betreffen de bruto-risico’s van dat jaar. Dat wil zeggen dat dit de verwachte kosten zijn als de risico’s zich voordoen zonder dat daar een vergoeding tegenover staat. Er is een aantal risico’s waarvan wordt verwacht dat hier tegenover een compensatie zal staan. Het gaat dan om de risico’s: -
Bouwsteen verplichtend karakter Alarmering bevolking Ontwikkeling GHOR
Als deze verwachte compensatie van het totaalbedrag aan risico’s wordt afgetrokken resteert het nettobedrag aan risico’s: Risico
1e BW 2023
Halfjaarrap portage 1e BW 2024 2023
Raming 2025
Raming 2026
Totaalbedrag risico's (bedrag x €1.000)
4.070
1.093
1.851
4.991
4.991
Totaalbedrag verwachte compensatie (bedrag x €1.000) Saldo risico's en verwachte compensatie (bedrag x €1.000)
-3.000
0
-365
-3.505
-3.505
1.070
1.093
1.486
1.486
1.486
De verschillende risico’s zijn hieronder kort omschreven. Duurzame piketorganisatie en vakbekwaamheid Met het aannemen van de Ontwikkelagenda is besloten om te investeren in de piketorganisatie en vakbekwaamheid. De investeringen in het kader van de Ontwikkelagenda zijn in 2023 gestart. Het resterende risico wordt nu nog ingeschat op de helft van de oorspronkelijk opgenomen bedragen. Dat is nog € 343k voor duurzame piketorganisatie en € 73k voor vakbekwaamheid. Omdat 2023 inmiddels voor de helft is verstreken is voor dat jaar het bedrag nog een keer gehalveerd. Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico’s Op advies van de Bestuurlijke Auditcommissie (2018) is dit risico als PM-post opgenomen in de risicoinventarisatie. Bij dit risico gaat het om juridische gevolgrisico’s zoals claims. Personele capaciteit brandweervrijwilligers De personele capaciteit van de brandweervrijwilligers staat onder druk. Zeker in kleinere dorpskernen is het lastig om de paraatheid 24 uur per dag, 7 dagen in de week te garanderen. Om het probleem van de capaciteit op de kazernes op te lossen zal mogelijk extra beroepspersoneel ingezet moeten worden. Het inzetten van een beroeps in dagdienst op een kazerne kost ongeveer € 74k per jaar. Vooralsnog is de inschatting dat dit wellicht nodig is op 5 kazernes.
De kosten om dit risico op te heffen komen daarmee uit op €370k op jaarbasis. Voor 2023 is dit bedrag gehalveerd, in de 1e helft van dit jaar heeft het risico zich niet voorgedaan. Bouwsteen verplichtend karakter (voorheen Deeltijdregeling brandweervrijwilligers) De positie van de brandweervrijwilligers op grond van de deeltijdrichtlijn is op grond van Europese regelgeving juridisch niet meer houdbaar. Om hiervoor een oplossing te vinden is landelijk onderzocht hoe brandweervrijwilligers te onderscheiden zijn van de beroepskrachten. Hieruit is een denkrichting ontstaan die bestaat uit 4 met elkaar samenhangende bouwstenen waarvan de eerste “Verplichtend karakter” is. Dit betekent o.a. dat een vrijwilliger te allen tijde werkt op basis van Halfjaar Nota 2023
36
vrijwilligheid en niet kan worden verplicht om taken uit te voeren of aanwezig te zijn op een bepaald moment. Verder zijn vormen van kazernering en consignatie van vrijwilligers niet meer aan de orde. Het veiligheidsberaad heeft voor deze eerste bouwsteen een implementatieplan opgesteld dat eind 2022 is gepresenteerd. Landelijk is in kaart gebracht wat de consequenties hiervan zijn waarbij het uitgangspunt is om vanuit een landelijke aanpak te komen tot een vergoeding vanuit het Rijk voor deze consequenties. De meerkosten worden op landelijk niveau ingeschat op € 31 mln. per jaar, en voor de VRR komt het uit op een bedrag van €3 mln. In het implementatieplan is opgenomen dat de nieuwe werkwijze vanaf 2023 wordt ingevoerd indien er dekking komt voor de extra kosten vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid. Indien het niet lukt om een vergoeding te krijgen vanuit het Rijk loopt de VRR het risico om de financiële consequenties zelf te moeten betalen. Het is niet de verwachting dat het in 2023 en 2024 nog ingevoerd gaat worden en daarmee is het risico voor die jaren op 0 gezet. Spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg Jaarlijks wordt onderhandeld met zorgverzekeraars over het budget inzake spreiding en beschikbaarheid van de ambulancezorg.
Het risico bestaat dat de VRR de gemaakte budgetafspraken met de zorgverzekeraars over het te leveren aantal diensten niet kan nakomen, bijvoorbeeld door schaarste aan personeel. Het leveren van minder diensten kan leiden tot een lager budget. In 2022 heeft dit risico zich voorgedaan. De afgesproken aantallen diensten zijn niet volledig gerealiseerd en heeft geleid tot een korting op het budget. Op basis van de cijfers van 2022 wordt ingeschat dat de VRR ook dit jaar een risico loopt dat het aantal afgesproken diensten niet wordt gerealiseerd. Hiervoor is een bedrag ingeschat van €450k.
Niet of beperkt verzekerbare schade De VRR krijgt steeds meer te maken met extreme premiestijging van verzekeringen. Daarnaast bestaat de kans dat een aantal risico’s niet meer verzekerbaar blijven. Deze ontwikkeling geldt voor alle veiligheidsregio’s. In 2021 heeft het veiligheidsberaad het principebesluit genomen tot oprichting van de stichting expertisebureau risicobeheer en verzekeringen veiligheidsregio’s. Eind 2021 heeft het algemeen bestuur besloten tot deelname aan deze stichting. Deze stichting adviseert de veiligheidsregio’s op het thema risicobeheer in relatie tot ongevallen en schade. Daarnaast is het de bedoeling om voor alle veiligheidsregio’s een ongevallenverzekering af te sluiten om zo grote premiestijgingen te voorkomen. De stichting Waarborgfonds is bedoeld voor niet-verzekerbare risico’s in relatie tot personele verzekeringen waaraan alle veiligheidsregio’s een financiële bijdrage zullen leveren. De financiële bijdrage aan de stichting en het waarborgfonds komt dan in de plaats van de verzekeringspremie. Met ingang van 2024 zal het waarborgfonds dan in werking zijn voor de genoemde niet-verzekerbare risico’s. Vanaf 2024 doet zich het risico voor dat het waarborgfonds onvoldoende middelen heeft om schade van niet verzekerbare risico’s te dekken en dat de bijdrage aan het waarborgfonds hoger uitvalt dan de huidige premie die wordt betaald.
Fiscale risico’s Halfjaar Nota 2023
37
Er is regelmatig overleg met de rijksbelastingdienst over diverse fiscale onderwerpen. Voorbeelden hiervan zijn de toepassing van de BTW voor verschillende wettelijke en niet-wettelijke activiteiten en de vennootschapsbelasting. De VRR beschikt niet over fiscaal specialisten om de juiste toepassing van de regelgeving te waarborgen. Landelijk wordt gekeken of deze functie in gezamenlijkheid met alle regio’s kan worden geleverd. De VRR huurt hier nu expertise voor in of vraagt collegiaal advies bij andere veiligheidsregio’s. Desalniettemin kunnen er verschillen van inzicht blijven bestaan waarin beroep en bezwaarprocedures van toepassing zijn. De uitkomst van dergelijke trajecten zijn ongewis. Daarnaast vinden er regelmatig controles plaats. Zo hebben we de afgelopen jaren controle gehad op de loonheffing en b.v. het gebruik van dienstvoertuigen. Hier zijn naheffingen uit voortgekomen. Ondanks afspraken en goede controles is dit niet altijd te voorkomen. Voor de komende jaren wordt het risico ingeschat op €250k per jaar. Alarmering op risicolocaties Het waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS) in Nederland is een netwerk van ongeveer 3.800 sirenes die draadloos en onafhankelijk van elkaar aangezet kunnen worden vanuit de meldkamer. Het wordt gebruikt om te waarschuwen voor (dreigend) gevaar, met name als er gevaarlijke stoffen in de lucht aanwezig (kunnen) zijn.
Plannen om het WAS op te heffen en te vervangen door NL-Alert, calamiteitenzenders en sociale media zijn meermaals uitgesteld maar het ministerie van J en V heeft dit jaar aangegeven het WAS per 2025 het WAS uit te faseren. Mede op aandringen van de VRR is onderzocht om het WAS in stand te houden op risicolocaties. Het gaat dan om risicolocaties waar sprake is van grote industriële complexen en/of het vervoer van gevaarlijke stoffen. Daarbij zal het lokaal bestuur verantwoordelijk zijn voor het aanwijzen van deze locaties en voor het beheer van de sirenes op die locaties. Uit een onderzoek in opdracht van Justitie en Veiligheid is nu aangegeven dat het eerst en vooral een verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio’s zelf is als ze ervoor kiezen het systeem nog in de lucht te willen houden. De lijn die hiermee landelijk lijkt te worden bekrachtigd wijkt af van de lijn die in onze eigen regio tot op heden is aangehouden. Voor de regio Rotterdam-Rijnmond, en met name het effect gebied van het havenindustrieel complex, heeft het systeem tot heden een duidelijke toegevoegde waarde gehad als het gaat om bijvoorbeeld het waarschuwen bij het vrijkomen van gevaarlijke stoffen. Het Dagelijks Bestuur houdt dan ook vast aan het aanhouden van het WAS-systeem. Het risico bij instandhouding van het WAS op risicolocaties is dat de kosten door de VRR zelf gedragen zullen moeten worden.
Gezien het grote aantal locaties in de regio wordt het risico voor de VRR ingeschat op € 140k per jaar. Dit is gebaseerd op een onderzoek van het WODC (Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum) van het najaar 2021. Ontwikkeling GHOR Op basis van onderzoek is vastgesteld, dat de GHOR voor uitdagingen staat die niet binnen de huidige formatie kunnen worden opgevangen. Uitdagingen die van belang zijn om het openbaar bestuur goed in positie te kunnen brengen en houden in geval van een crisis. Deze uitdagingen zijn ontstaan door een veranderend landschap van wet- en regelgeving en verantwoordelijkheden binnen het veiligheidsdomein en binnen het gezondheidszorgdomein.
Halfjaar Nota 2023
38
Er zal versterkt ingezet worden op het thema zorgcontinuïteit en op het ontwikkelen van zorgrisicoprofielen. Daarnaast heeft de Covid-crisis aangetoond, dat het in het belang is van het openbaar bestuur om goed zicht te hebben op de effecten van ernstige verstoringen in de continuïteit van de zorgketen. Dit moet bestendigd worden in de reguliere organisatie van de GHOR. Op dit moment vindt een nadere uitwerking hiervoor plaats. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat extra financiële lasten die hiermee gepaard gaan, gedekt zullen worden door het Rijk. Op basis van een verwachte uitbreiding van formatie wordt dit risico nu ingeschat op € 365k per jaar. Het is niet de verwachting dat dit risico zich in 2023 nog gaat voordoen. Datalek GGD Op 28 maart 2023 heeft Stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (ICAM) GGD’en, GGD GHOR, het LCCB en de Staat gedagvaard. Ook de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond is in deze zaak gedagvaard. De zaak dient bij de rechtbank Amsterdam. Via een collectieve actie vordert Stichting ICAM schadevergoeding wegens een landelijke datadiefstal eind januari 2021. Het betreft gegevens die zijn opgenomen in CoronIT, het landelijke IT-systeem voor COVID-19-testen en vaccinaties. Stichting ICAM vordert toekenning van een bedrag van € 1500 voor eenieder wiens gegevens onbevoegd uit de hiervoor genoemde systemen zijn gehaald.
Dat betreft voor zover bekend 1248 personen. Inmiddels is door GGD aan deze betrokkenen een bedrag van € 500 per persoon tegen finale kwijting aangeboden. Een zeer groot deel van de hiervoor genoemde personen heeft dit aanbod aanvaard. Stichting ICAM vordert daarnaast een bedrag van € 500 voor eenieder wiens gegevens bloot hebben gestaan aan onbevoegd gebruik. Dat zou alle personen betreffen die door de GGD’en getest en gevaccineerd zouden zijn. Dat zijn – aldus Stichting ICAM – 6,5 miljoen personen op het moment van de datadiefstal. Wij hebben de aansprakelijkstelling gemeld bij onze verzekeraar. Onze verzekeraar heeft aangegeven aan de hand van de uitgebrachte dagvaarding te beoordelen of dekking bestaat voor deze vorm van aansprakelijkheid en schade onder desbetreffende polis. Op 5 juli 2023 wordt de dagvaarding aangebracht en worden de gedagvaarde partijen in de gelegenheid gesteld een zogenaamde conclusie van antwoord voor te bereiden. Onze belangen worden in deze procedure behartigd door AKD Advocaten. Dit advocatenkantoor vertegenwoordigt ook de andere GGD’en, enkele veiligheidsregio’s en gemeenten. Het zal waarschijnlijk tot 2026 duren voordat er in een collectieve actie (Wamca) als deze een uitspraak van de rechtbank Amsterdam zal volgen. Kosten FLO Ten aanzien van het Netto FLO spaartegoed (NFST) worden er op dit moment nog gesprekken gevoerd met de belastingdienst.
Uitkomst hiervan kan zijn dat er een ander loonheffingspercentage van toepassing is. In oktober / november wordt naar verwachting een ledenbrief gezonden aan de besturen van de veiligheidsregio’s met de nodige financiële onderbouwing en een handelingsperspectief.
Halfjaar Nota 2023
39
Ontwikkeling vermogenspositie en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de financiële robuustheid aan van de begroting, de jaarrekening en de financiële positie. De ratio weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (gekwantificeerde risico’s). beschikbare weerstandscapaciteit Ratio = --------------------------------------------------benodigde weerstandscapaciteit VRR hanteert voor een gezond weerstandsvermogen een ratio van minimaal 1 waarbij voor de benodigde weerstandscapaciteit wordt uitgegaan van de netto-risico’s Op basis van de verwachte ontwikkeling van het resultaat de komende jaren (zie hoofdstuk 3) en de inschatting van de netto-risico’s (zie 2.1) ontwikkelt de weerstandsratio als volgt: Beschikbaar (x € 1.000)
1e BW 2023
Halfjaarrapportage 2023
1e BW 2024
Raming 2025 Raming 2026
Beschikbaar, is algemene reserve (x € 1.000)
1.162
2.077
-
1.463
3.002
Benodigd, is netto-risico's (x € 1.000) Weerstandsratio netto risico's
1.070 1,1
1.093 1,9
1.486 -
1.486 1,0
1.486 2,0
Benodigd, is bruto-risico's (x € 1.000) Weerstandsratio bruto risico's
4.070 0,3
1.093 1,9
1.851 -
4.991 0,3
4.991 0,6
De VRR gaat voor de berekening van de weerstandsratio uit van de netto risico’s. De weerstandsratio ligt daarbij vanaf 2024 onder 1. Dit wordt vooral veroorzaakt door het negatieve resultaat dat voor 2024 wordt begroot. Er zijn (nog) geen afspraken gemaakt over het terugbrengen van dit tekort en hoe dit Halfjaar Nota 2023
40
moet plaatsvinden. Indien hierover alsnog afspraken worden gemaakt dan komt de weerstandsratio ook anders uit. Kengetallen Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Halfjaar Nota 2023
2e BW 2023 1e BW 2024 Plan 2025 Plan 2026 28,7% 31,7% 32,3% 31,1% 28,7% 31,7% 32,3% 31,1% 6,2% 3,0% 4,9% 6,6% 0,3% -2,1% 1,1% 0,8%
41
3 Financiën 3.1 Financiële ontwikkelingen Op basis van de realisatie en de ontwikkelingen van de laatste maanden is een 2e begrotingswijziging 2023 en een 1e begrotingswijziging 2024 opgesteld. Hierin zijn alle financiële wijzigingen verwerkt die in maart van dit jaar, bij het opstellen van 1e begrotingswijziging 2023 en begroting 2024, nog niet bekend waren of onvoldoende konden worden ingeschat. Ten aanzien van het tekort is door het Algemeen Bestuur besloten dat er een nacalculatie op de gemeentelijke basiszorgbijdrage plaats zal vinden. Daarmee komt het tekort ten laste van de regiogemeenten. Rekening houdend met deze nacalculatie komt het resultaat voor 2023 op € 0. In de 1e begrotingswijziging was nog voorzien dat het tekort (voor nacalculatie) € 6.965k zou bedragen. In deze 2e begrotingswijziging is het tekort (voor nacalculatie) teruggebracht naar € 3.329k. De berekening van de nacalculatie van de gemeentelijke bijdrage is hierop aangepast. Het programma Ambulancezorg laat in 2023 een positief resultaat zien van € 915k, dat opgenomen wordt in de algemene reserve ten gunste van het programma ambulancezorg. Omdat dit resultaat ontstaat op de ambulancetaak en de daaraan gekoppelde vergoeding door de zorgverzekeraars plaats vindt kan dit resultaat niet gebruikt worden om de nacalculatie van de gemeenten voor de basiszorgtaken te verlagen.
Voor 2024 is het tekort ook naar beneden bijgesteld. Het tekort wordt nu begroot op € 2.469k in plaats van het bedrag van € 4.221k dat in de begroting 2024 is gepresenteerd. De belangrijkste oorzaken van mutaties op het resultaat in beide jaren worden hieronder toegelicht. Brede doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR): De belangrijkste wijziging in de baten betreft de indexering van de BDuR in 2023. In juni heeft het ministerie van Justitie en Veiligheid aangegeven dat voor 2023 deze uitkering wordt geïndexeerd met € 1.061k. Deze indexering is structureel en daarom is de hoogte van de baten in 2024 ook aangepast. Daarnaast is voor 2024 de 2e tranche van de extra middelen in het kader van de crisisbeheersing toegekend. Dit gaat om ruim € 500k. Deze zijn ook meegenomen in de wijzigingen van 2024.Voor 2025 is de toekenning voor de extra middelen naar beneden bijgesteld en dit is verwerkt in het meerjarenbeeld voor 2025 en 2026. Loonstijging versus begroot accres: Begin 2023 is de nieuwe CAO voor de veiligheidsregio’s afgesloten. In de 1e begrotingswijziging is rekening gehouden met de nieuwe CAO waarbij de gemiddelde loonstijging was berekend op een stijging van 9,68%. Deze stijging van de salariskosten valt per saldo € 1 mln. lager uit, doordat de stijging van de pensioenpremie pas in 2024 doorwerkt, omdat de premie voor 2023 al voor de CAOstijging was vastgesteld.
In 2023 komen de kosten voor pensioenpremie hierdoor lager uit dan eerder was begroot. Personele inzet:
Halfjaar Nota 2023
42
Gezien de krapte op de arbeidsmarkt is het bij een aantal onderdelen van de organisatie moeilijk om alle functies vervuld te krijgen. Deels wordt dit opgevangen door inzet van uitzendkrachten en interimpersoneel. Desondanks is de inschatting dat de kosten voor personele inzet € 500k lager zullen uitvallen in 2023 dan in de 1e begrotingswijziging 2023 was opgenomen.
Halfjaar Nota 2023
43
Kapitaallasten: De kapitaallasten zullen lager uitkomen dan eerder was begroot, doordat investeringen later worden gerealiseerd dan gepland of verschuiven naar komende jaren. Dit doet zich voor zowel bij de VRR als de ARR: Voor het programma Brandweerzorg is de visie op incidentbestrijding opgesteld die komend halfjaar ter vaststelling wordt voorgelegd aan het bestuur. De uitwerking van deze visie kan consequenties hebben voor het Materiaal en Materieel bij de Brandweer. Daar waar mogelijk worden investeringen nu uitgesteld in afwachting van de nadere uitwerking die in 2024 wordt verwacht. Bij het programma Ambulancezorg zijn we gestart met een proef om in het kader van duurzaamheid te kijken of bijvoorbeeld medisch apparatuur of materiaal kan worden gereviseerd in plaats van vervangen. Dit betekent dat de investeringen worden uitgesteld dan wel lager uitvallen. De aankomende tijd wordt gekeken of en zo ja welk effect dit heeft op het onderhoud van deze apparatuur. De investeringen voor 2023 komen nu uit op €13.796k, in de 1e begrotingswijziging was dit € 25.931k. Voor 2024 is nu een investeringsbedrag opgenomen van € 10.419k, in de begroting 2024 was dit nog €3.607k. Per saldo dalen de kapitaalslasten in 2023 met € 963k en in 2024 met € 1.035k. Renteopbrengsten: Als gevolg van het uitstel van de investeringen zijn er tot het najaar voldoende beschikbare liquide middelen.