22. 2025-036732 MRDH Aanbiedingsbrief raden voorlopige jaarstukken MRDH 2024.pdf

Via Zuid-Holland Bereikbaar wordt het verkeersmanagement uitgevoerd en afstemming multimodale programmering werkzaamheden spoor & weg georganiseerd.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? We adviseerden bij diverse wegenprojecten & studies. (N209 Lansingerland, A20 Coldenhovenlaan). Daarnaast stelden we samen met de provincie Zuid-Holland en de betrokken gemeenten een mitigerend maatregelpakket op voor het gepauzeerde project A4 Haaglanden-N14. In het BO-MIRT 2024 honoreerde het Rijk deels dit maatregelpakket en stelde hiervoor € 16 mln inclusief BTW ter beschikking. Doordat wegbeheerders de wegwerkzaamheden op elkaar afstemmen worden conflicten voorkomen. Een conflict is een situatie waarbij een mobilist op de omleidingsroute ook in wegwerkzaamheden beland. Daarnaast is er succesvol opgeschaald bij wegwerkzaamheden die dreigden fout te gaan zoals bij Spijkenissebrug. Dit heeft geleid tot extra maatregelen om de hinder te verminderen. Dus hinder waar mogelijk voorkomen of verminderen.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Autonetwerk en verkeersmanagement Uitvoeren knelpuntenanalyse metropolitaan wegennet over het jaar 2022 en deze toetsen aan de eisen van de Strategische Agenda. Met de uitkomsten van deze knelpuntenanalyse zal in overleg met de wegbeheerders gekeken worden of er wegen zijn waar maatregelen/(vervolg)onderzoeken noodzakelijk zijn. Overzicht hebben van de betrouwbaarheid en reistijd op het wegennetwerk.

We hebben begin 2024 de knelpuntenanalyse metropolitaan wegennet over het jaar 2023 opgeleverd. Deze knelpuntenanalyse hebben we gedeeld met de diverse wegbeheerders. Met het opleveren van de knelpuntenanalyse wegen hebben we een overzicht van de betrouwbaarheid en reistijd op het metropolitane wegennet. Ten opzichte van de vorige knelpuntenanalyse over het jaar 36

Nader inzicht in oorzaak en mogelijke maatregelen op wegen die niet voldoen aan de netwerkeisen.

Adviseren bij infrastructurele ingrepen.

Actief deelnemen aan de werkgroep Programmering en Verkeersmanagement van Zuid-Holland Bereikbaar.

Het beheren van het verkeersmodel, zodanig dat het verkeersmodel actueel/beschikbaar is om te gebruiken voor de MRDH en gemeenten.

2019 zijn er meer knelpunten (Verminderde doorstroming/betrouwbaarheid) bijgekomen. Duidelijk is dat op veel knelpunten op het metropolitane wegennet maatregelen worden uitgevoerd of studies lopen. We hebben echter nog geen gedetailleerd overzicht of er structurele knelpunten zijn waar nog geen maatregelen worden uitgevoerd of studies lopen. We stellen dit op in Q1 2025 en bespreken dit met de wegbeheerders. We adviseerden bij diverse wegenprojecten & studies. (N209 Lansingerland, A20 Coldenhovenlaan). Daarnaast stelden we samen met de provincie Zuid-Holland en de betrokken gemeenten een mitigerend maatregelpakket op voor het gepauzeerde project A4 Haaglanden-N14. In het BO-MIRT 2024 honoreerde het Rijk deels dit maatregelpakket en stelde hiervoor € 16 mln. inclusief BTW ter beschikking. Vier keer per jaar stemden wegbeheerders in drie overleggen de wegwerkzaamheden op elkaar af. Wel zien we dat de afstemming in sommige gevallen nog niet optimaal loopt en er niet of te laat wordt opgeschaald. Sommige infrabeheerders komen laat met conflicterende planningen Het vigerende verkeersmodel (3.0.) kreeg nieuwe tussenjaren ten behoeve van milieudoeleinden (V-MRDH 3.0.2). We leverden informatie uit het verkeersmodel aan gemeenten voor diverse studies en bestemmingplannen. Ook hielpen we gemeenten bij vragen over het verkeersmodel.

Eind 2024 besloten we over hoe we het verkeersmodel vernieuwen naar een 4.0 versie (V-MRDH 4.0.)

Programma Knooppunten De MRDH, stationsbeheerders en de individuele gemeente(n) zetten gezamenlijk in op een kwaliteitsverbetering van bestaande knooppunten hebben samen onderzocht en bepaald welke knooppunten worden aangepakt. De MRDH helpt vervolgens samen met betrokken partijen om de opgave uit te werken, de raakvlakken tussen modaliteiten onderling en met de ruimtelijke omgeving (onder meer de verstedelijking) te bespreken en de oplossingsrichtingen te verkennen. De MRDH helpt de gemeenten en andere partijen met de planvorming en het opstellen van een zogenaamd startdocument. Daarnaast verstrekt de MRDH subsidie voor de verbetering van het OV-knooppunt. De gemeente (als wegbeheerder) of de stationsbeheerder is verantwoordelijk voor de realisatie van de verbetering.

37

Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 18 OV-knooppunten zijn verbeterd in 2026. Op de planning staan: Capelsebrug, Delft Campus, Den Haag Hoornwijck, Den Haag Ypenburg, Pijnacker Zuid, Nootdorp, Lansingerland Westpolder, Schiedam Vijfsluizen, Maassluis West, Rhoon, Poortugaal, Barendrecht, Zoetermeer Station, Schiedam Centrum, Den Haag Laan van NOI, Rotterdam Beurs, Rotterdam Alexander en Rijswijk Station.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? De activiteiten in 2024 leiden er toe dat een aantal knooppunten in 2026 door gemeenten worden verbeterd. Voor een aantal knooppunten vraagt dat meer tijd. Dat neemt niet weg dat er wel activiteiten zijn uitgevoerd gericht op verbetering. Zoals het opstellen van startnotities en handelingsperspectieven en het toewerken door gemeenten naar een subsidieaanvraag. Voor 4 knooppunten zijn aanmeldingen gedaan voor opname in het IPVa kleine projecten 2025.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Programma Knooppunten Het opstellen en laten vaststellen van verschillende startnotities.

De rol van kennismakelaar vervullen.

Het deelnemen aan werkgroepen van verschillende knopen (Laan van NOI, Den Haag Moerwijk en Rotterdam Lombardije).

Zorgdragen voor een goede afstemming met beleidsontwikkeling op het gebied van fiets, waaronder actualisatie basisnet fiets.

In 2024 hebben we de startnotitie voor knooppunt De Terp in Capelle aan den IJssel vastgesteld met de RET en Capelle aan den IJssel. Daarnaast hebben we gewerkt aan startnotities voor de knooppunten Schollevaar in Capelle aan den IJssel, De Uithof in Den Haag, Rijnhaven in Rotterdam, Maassluis centrum. Voor 4 knooppunten hebben gemeenten een aanmelding gedaan voor opname in het IPVa kleine projecten 2025. In 2024 hebben we de kennismakelaarsrol vervuld via de bilaterale contacten met gemeenten en vervoerders en via het delen van de resultaten van het jaarlijkse onderzoek naar P+R en fietsparkeren. Dit hebben we gedeeld met gemeenten en via het MRDH journaal. Uit deze onderzoeken kan bijvoorbeeld blijken dat een fietsenstalling of een P+R structureel vol staat. Of dat er veel weesfietsen in een stalling staan. In dit jaar hebben we deelgenomen aan verschillende werkgroepen voor de knopen bij Den Haag Laan van NOI (MIRT-verkenning), Rotterdam Lombardije en Schiedam Vijfsluizen. Hierin komen we gezamenlijk met alle belanghebbenden tot een gedeelde opgave voor de knoop. We stemmen continu af tussen beleidsontwikkeling op het gebied van fiets en op het gebied van ketenmobiliteit, om elkaar op de hoogte te houden en te voorkomen dat activiteiten op de verschillende gebieden strijdig met elkaar zijn.

38

OV-concessies, onderdeel assets Binnen de railconcessies HTM en RET maken wij afspraken over het beheer en onderhoud van de gehele portefeuille voor het financiële langere termijnperspectief. Daarnaast maken we afspraken over de raakvakken met lopen, fietsen, deelmobiliteit, vervoer over water, kwaliteit buitenruimte en verkeersveiligheid. We faciliteren verbeteringen aan het OV-netwerk door de komende jaren extra remisecapaciteit toe te voegen, zowel in Den Haag als Rotterdam en omstreken voor metro en tram. Onder meer op de locaties GAVI Den Haag, ’s Gravenweg en Waalhaven-Zuid Rotterdam. De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en maakt financiële afspraken met HTM en RET over het benodigde beheer en onderhoud van de assets (incl. remises) op basis van de kaders die in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit worden vastgesteld. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 We geven in de aankomende vier jaar opdracht voor beheer- en onderhoudsprojecten van het regionaal OV.

De concessiehouders voegen de komende jaren extra remisecapaciteit toe voor metro en tram.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? De beheer- en onderhoudsprogramma’s van de HTM en RET lopen volgens plan en worden ieder jaar geactualiseerd. Er vindt bijsturing plaats op de prioritering voor de opvolgende jaren. Door tekort aan organisatiecapaciteit komt de RET niet altijd toe aan het realiseren van alle werken, waardoor werk naar een opvolgende periode doorschuift. Hierbij wordt door ons gemonitord of dit de veiligheid of goede exploitatie niet in deweg staat. De plannen voor extra remisecapaciteit in verband met de komst van nieuwe voertuigen bij de HTM op locatie Scheveningen zijn in 2024 in uitvoering.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

OV-concessies, onderdeel assets Het actualiseren van de beheervisie van de MRDH.

Het beoordelen van het beheerplan Rail assets (vloot en infrastructuur) van de MRDH

We zijn in de zomer van 2024 gestart met de actualisatie van de beheervisie. In nauwe samenspraak met RET en HTM, onze beheerders en concessiehouders, is geconcludeerd dat er meer tijd nodig is om de aanscherping van de beheervisie definitief te bepalen. Naar verwachting wordt deze medio 2025 vastgesteld in de BcVa. MRDH beoordeelde de beheerplannen Rail assets (vloot en infrastructuur) van de RET en HTM en gaf een subsidiebeschikking voor 2024. Daarbij hebben we in beide gevallen de oorspronkelijk 39

Eerste stallingsmogelijkheden in verbouwde remise Harstenhoekplein mogelijk, totaal gereed in 2025. Doorlopen planologische procedures remise GAVI-terrein.

aangevraagde subsidiebedragen niet volledig gehonoreerd, maar het passend gemaakt aan de in de concessie afgesproken beschikbare middelen en de beheeropgave. De uitvoering heeft beperkt vertraging opgelopen waardoor de verwachting nu is dat het totaal in 2025 gereed is. De planologische procedure voor de realisatie van de remise Guldenpad is door de gemeente Den Haag gestart en loopt nog door in 2025.

40

2.1.2 Wat heeft het gekost? Programma 1 Exploitatie verkeer en openbaar vervoer (euro's)

Realisatie

Verschil gewijzigde begroting en realisatie 2024

2024

Gewijzigde begroting 2024

Primaire begroting 2024

Realisatie 2023

Lasten: Beleid en programmering Verkeer

6.109.325

-352.955

6.462.280

4.712.280

6.820.843

Openbaar vervoer

4.310.314

-276.554

4.586.868

4.586.868

3.390.081

900.000

0

900.000

900.000

0

11.319.639

-629.509

11.949.148

10.199.148

10.210.924

504.367.601

-63.677.521

568.045.122

435.533.270

406.456.673

7.287.788

436.536

6.851.252

5.462.901

7.038.179

511.655.389

-63.240.985

574.896.374

440.996.171

413.494.851

2.956.888

-636.016

3.592.904

3.515.195

2.735.378

2.956.888

-636.016

3.592.904

3.515.195

2.735.378

14.830.174

-204.411

15.034.585

22.157.857

12.540.376

14.830.174

-204.411

15.034.585

22.157.857

12.540.376

242

-133

375

375

278

242

-133

375

375

278

540.762.332

-64.711.054

605.473.386

476.868.746

438.981.808

Onttrekking fonds BDU

433.721.923

-45.677.241

479.399.164

448.277.475

424.378.974

Marktconformiteits-opslag

6.919.529

531.242

6.388.287

8.152.654

6.577.128

Rente

14.831.500

-203.085

15.034.585

22.157.857

12.516.238

Overige inkomsten

91.289.380

-19.361.970

110.651.350

5.927.798

-2.490.532

Totaal baten

546.762.332

-64.711.054

611.473.386

484.515.784

440.981.808

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

6.000.000

0

6.000.000

7.647.038

2.000.000

Toevoeging risicoreserve financiering

6.000.000

0

6.000.000

7.647.038

2.000.000

0

0

0

0

0

Subsidie CROW-KpVV Subtotaal Beleid en programmering Exploitatie openbaar vervoer Concessies Beheer en onderhoud infra Subtotaal Exploitatie OV Apparaatslasten Directe kosten personeel Subtotaal Apparaatslasten Financiering Rente Subtotaal Financiering Vennootschapsbelasting Heffing vennootschapsbelasting Subtotaal vennootschapsbelasting Totaal lasten Baten:

Gerealiseerd resultaat

41

Lasten Lasten beleid en programmering Verkeer (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,4 miljoen voordelig) Het budget is nagenoeg conform begroting gerealiseerd. De lagere lasten van € 0,4 miljoen bestaan uit: ● De kosten voor het Verkeersmodel MRDH waren € 0,2 miljoen lager dan verwacht. In 2024 zou de ontwikkeling van het nieuwe verkeersmodel V-MRDH 4.0 starten, maar de voorbereidingsfase richting de aanbesteding duurde langer dan vooraf ingeschat vanwege extra mogelijke ontwikkelscenario’s die beschouwd moesten worden. Voor de tussentijdse update van het huidige model (VMRDH 3.2) diende eerst nog aanvullend onderzoek naar OV-modellering te worden gedaan, waardoor deze update niet meer in 2024 plaats kon vinden. Deze update zal in 2025 plaatsvinden al dan niet in combinatie met ontwikkeling V-MRDH 4.0. ● Te verrekenen btw Samenwerkingsovereenkomst Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) € 0,1 miljoen. Deze post is afhankelijk van de btw die binnen het samenwerkingsverband wordt gemaakt en wordt doorgeschoven naar de partners. Vanwege onzekerheid over het precieze bedrag was met deze teruggaaf geen rekening gehouden in de begroting. ● In de begroting was rekening gehouden met een post onvoorzien van € 0,1 miljoen. Die post is uiteindelijk niet nodig gebleken.

Grootste bestedingen in 2024 waren: ● bijdrage aan het exploitatiebudget in het kader van de samenwerkingsovereenkomst Zuid-Holland Bereikbaar (MRDH bijdrage € 0,8 miljoen en Rijksbijdrage via BDU € 2,45 miljoen); ● bijdrage aan de uitvoeringsorganisatie op het gebied van verkeersveiligheid ROV Zuid-Holland van € 0,8 miljoen; ● jaarbijdrage en aanvullende opdrachten op basis van de Samenwerkingsovereenkomst Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) in het kader van verkeersmanagement € 0,6 miljoen; ● kosten voor het ontwikkelen en het beheer van het Verkeersmodel MRDH 3.0 van € 0,2 miljoen. Met het verkeers- en vervoermodel kunnen verschillende verkeerskundige of ruimtelijke scenario’s, planalternatieven en varianten worden doorgerekend op mobiliteitseffecten en met elkaar worden vergeleken; ● programmamanagement metropolitane fietsroutes € 0,2 miljoen. De realisatie binnen Beleid en programmering Verkeer in 2024 is € 0,7 miljoen lager dan in 2023. Dat heeft voornamelijk te maken met de subsidie aan CROW. In 2023 betrof dat een opdracht die voor € 0,5 miljoen onderdeel uitmaakte van de begrotingspost Beleid en programmering Verkeer. Vanaf 2024 wordt deze besteding als aparte begrotingspostsubsidie verantwoord (50% Verkeer en 50% Openbaar vervoer.

Lasten beleid en programmering Openbaar Vervoer (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,3 miljoen voordelig) Het beschikbare budget is vrijwel geheel besteed zoals was gepland. De € 0,3 miljoen lagere lasten is ontstaan daar het lager afsluiten van lopende opdrachten. Lasten subtotaal exploitatie concessies (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 63,7 miljoen voordelig) 42

De MRDH is concessieverlener voor acht concessies. In onderstaande tabel zijn de concessies en de overige kosten weergegeven met de begrote cijfers en de realisatie. De verschillen worden onder de tabel nader verklaard. Omschrijving concessies

Begroting 2024 Realisatie 2024

Verschil

OV Railconcessie Rotterdam

247.892.355

202.434.804

45.457.551

OV Railconcessie Haaglanden

170.509.976

167.278.907

3.231.069

OV Busconcessie Rotterdam eo

45.891.733

42.952.226

2.939.507

OV Busconcessie Haaglanden stad

31.246.587

31.630.484

-383.897

OV Busconcessie Haaglanden streek

36.788.048

34.223.935

2.564.113

OV Busconcessie Voorne Putten en Rozenburg

16.346.583

14.958.089

1.388.494

OV concessie Personenvervoer over Water

2.424.940

1.906.770

518.170

851.100

921.453

-70.353

551.951.322

496.306.668

55.644.654

Regiotaxi en maatwerkvervoer

3.016.855

3.245.591

-228.736

Overige kosten

13.076.945

4.815.342

8.261.603

Totaal Exploitatie

568.045.122

504.367.601

63.677.521

Parkshuttle Subtotaal concessies Overige k osten:

Algemeen Bij de concessieafspraken is afgesproken dat vrijval in enig jaar bij de railconcessies (onderdeel Assets) beschikbaar blijft voor de desbetreffende concessie. Dit geldt ook voor vrijval uit aanvullende verleningen voor het behalen van een nulresultaat, omdat deze verleningen zijn gebaseerd op bezuinigingen die de vervoerders zelf hebben gerealiseerd. Daarnaast hebben de vervoerders de vrijheid om binnen de assetssubsidies, met uitzondering van de kapitaallasten van de voertuigen, te schuiven binnen het toegestane totaalbudget. OV Railconcessie Rotterdam Het verschil van € 45,5 miljoen aan lagere kosten kunnen we als volgt verklaren. - Binnen de exploitatie vallen de verwachte lasten € 11,8 miljoen lager uit ten opzichte van de verlening op basis van de voortgangsrapportage van de vervoerder. Dit komt door de verwachte lagere lasten voor sociale veiligheid in 2024 van € 6,8 miljoen. Daarnaast is sprake van verwacht minderwerk van € 5 miljoen door minder gereden tramkilometers. Dit komt beide door het personeelstekort en hoog ziekteverzuim. - Bij de assets vallen de verwachte lasten € 18,4 miljoen lager uit ten opzichte van de verlening op basis van de voortgangsrapportage van de vervoerder. De verwachte lagere lasten komen vooral door lagere lasten in 2024 voor vervangingsonderhoud infrastructuur.

Dit komt door vertraging bij het opstarten en uitvoeren van de projecten in het kader vervangingsonderhoud als gevolg van personeelstekort. 43

-

-

Uiteindelijk leidt dit tot een verschuiving van lasten over de jaren heen, maar niet tot een verlaging van de lasten binnen het totale meerjarige assetbudget. Verder leidt de lagere vaststelling van de subsidieverlening 2023 tot € 6,8 mln. aan lagere lasten. Dit komt vooral door lagere lasten voor vervangingsonderhoud infrastructuur. Uiteindelijk leidt dit tot een verschuiving van lasten over de jaren heen, maar niet tot een verlaging van de lasten binnen het totale meerjarige assetbudget. Verder is binnen assets een reservering vanuit vaststellingen uit eerdere jaren ter hoogte van 3 miljoen niet ingezet. In 2024 is geen aanspraak gemaakt op het vangnet voor tegenvallende reizigersgroei, dit leidt € 3,3 miljoen aan lagere lasten. Deze middelen blijven wel beschikbaar tot de definitieve afrekening van het vangnet eind 2026, dus is er geen sprake van vrijval. In 2024 is geen bonus uitgekeerd, waardoor € 2 miljoen vrijvalt. Het resterende verschil € 0,2 miljoen aan lagere lasten wordt veroorzaakt door een aantal kleinere mutaties.

OV Railconcessie Haaglanden Het verschil van € 3,2 miljoen aan lagere kosten kunnen we als volgt verklaren. - De verleende subsidie voor de Transitievergoeding Openbaar Vervoer 2023 valt naar verwachting € 3,3 miljoen lager uit, op basis van verantwoordingsinformatie van de HTM, dan begroot voor de Railconcessie, omdat deze lasten al waren genomen in 2023 leidt de terugboeking tot lagere lasten in 2024. - In 2024 is geen bonus uitgekeerd, waardoor € 1,4 miljoen vrijvalt. - Verder is vanuit de kosten voor dagelijks beheer en onderhoud € 2 miljoen doorbelast aan de abri concessie en €1,1 miljoen aan de Gemeente Den Haag voor o.a. haltebeheer. Dit leidt tot lagere kosten voor de Railconcessie. - De verwachte lasten voor 2024 vallen op basis van de voortgangsrapportage van de vervoerder € 3,9 miljoen hoger uit. Dit komt vooral door hogere kosten voor het onderhoud van de railvoertuigen binnen het asset budget. Uiteindelijk leidt dit tot een verschuiving van lasten over de jaren heen, maar niet tot een stijging van de lasten binnen het totale meerjarige assetbudget. - Voor de 6 extra TINA trams is 2024 € 0,9 miljoen meer besteed dan begroot. Dit betekent voor 2024 extra lasten, maar in totaal blijft het beschikbare budget voor de 6 extra trams ongewijzigd. - Het resterende verschil € 0,2 miljoen aan lagere lasten wordt veroorzaakt door een aantal kleinere mutaties.

OV Busconcessie Rotterdam e.o. De RET heeft besloten geen aanspraak te maken op de verleende subsidie voor de Transitievergoeding Openbaar Vervoer 2023 waarvoor € 1,6 miljoen stond gereserveerd, omdat deze lasten al waren genomen in 2023 leidt de terugboeking tot lagere lasten in 2024. Verder zijn de lasten lager door het niet uitkeren van een bonus van € 0,3 miljoen en € 0,2 miljoen aan door het toepassen van de definitieve indexcijfers. Tevens ontvangt de MRDH een specifieke uitkering voor Zero Emissie Bussen van het RVO van € 0,7 miljoen die nog niet was begroot. OV Busconcessie Haaglanden stad De stijgende lasten komen door twee kleine aanvullende subsidies voor totaal € 0,2 miljoen. Verder stijgen de lasten voor de verlening van 2024 met € 0,2 miljoen door het toepassen van de definitieve indexcijfers. 44

OV Busconcessie Haaglanden Streek Op basis van de vaststelling van 2023 vallen de lasten 1,5 miljoen lager uit, dit wordt gecorrigeerd in 2024. Tevens ontvangt de MRDH een specifieke uitkering voor Zero Emissie Bussen van het RVO van € 0,6 miljoen die nog niet was begroot. In 2024 is geen bonus uitgekeerd, waardoor € 0,4 miljoen vrijvalt. OV Busconcessie Voorne Putten en Rozenburg EBS heeft besloten geen aanspraak te maken op de verleende subsidie voor de Transitievergoeding Openbaar Vervoer 2023 waarvoor € 0,5 miljoen stond gereserveerd, omdat deze lasten al waren genomen in 2023 leidt de terugboeking tot lagere lasten in 2024. Op basis van de vaststelling van 2023 vallen de lasten € 0,9 miljoen lager uit, dit wordt gecorrigeerd in 2024. OV concessie Personenvervoer over water De € 0,5 miljoen aan lagere lasten zijn het gevolg van een verrekening met EBS voor meer- en minderwerk in 2023 en 2024. Parkshuttle De extra lasten in 2024 zijn het gevolg van het hoger vaststellen van het jaar 2022. De vaststelling valt hoger uit omdat de definitieve index aanzienlijk hoger is dan bij de verlening gehanteerde voorlopige index. Regiotaxi en maatwerkvervoer Voor regiotaxi moet de MRDH net als de andere partijen ook € 0,1 miljoen van de beheerkosten betalen, deze waren nog niet bekend bij het opstellen van begroting, dus leidt dit tot extra lasten in 2024.

Verder is door gemeenten € 0,1 miljoen meer aan maatwerk vervoer ingekocht in 2024 dan begroot. Overige kosten De lager lasten worden hoofdzakelijk veroorzaakt dat voor in het instandhoudingsgedeelte van de Bikker-gelden nog € 9 miljoen stond gereserveerd voor 2024, maar deze uiteindelijk niet meer in 2024 zijn ingevuld. De lasten van de stimuleringsmaatregelen uit het transitieprogramma zijn € 0.9 miljoen hoger dan begroot. Het gaat hier om een budget neutrale verschuiving tussen lasten over de jaren heen binnen het programma. Het resterende verschil komt door diverse kleine mutaties. Lasten subtotaal exploitatie Beheer en Onderhoud Infra (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,4 miljoen nadelig) De hogere lasten komen doordat de bij het opstellen van de definitieve afrekening voor de Abri-concessie de werkelijke kosten voor 2024 € 0,5 miljoen hoger waren dan begroot. Daartegenover staat € 0,1 miljoen aan lagere lasten voor assets die de MRDH in eigen beheer heeft. Apparaatslasten Aan directe salariskosten is € 0,6 miljoen minder besteed dan begroot. Dit is veroorzaakt door lagere inschalingen dan begroot en de niet volledige invulling van vacatureruimte binnen de afdeling. Invulling van vacatures duurt langer dan verwacht door de krappe arbeidsmarkt. Financiering 45

De rente heeft betrekking op de rentelasten van de door de MRDH aangetrokken leningen voor de investeringen in railvoertuigen en infrastructuur. Deze leningen zijn aangetrokken om door te kunnen lenen aan de regionale OV-bedrijven.

Baten Marktconformiteitsopslag/Risico-opslag De marktconformiteitsopslag van € 6,9 miljoen betreft een opslag van een aantal basispunten op het rentepercentage van de leningen die de Metropoolregio Rotterdam Den Haag aan regionale OV-bedrijven versterkte. Voor het jaar 2024 is van de ontvangen marktconformiteitsopslag een bedrag van € 6,0 miljoen toegevoegd aan de risicoreserve financieringen. Hiermee is de ondergrens van € 36 miljoen voor het jaar 2024 bereikt. De overige € 0,9 miljoen wordt ingezet als baat binnen het programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer. Rente Deze post heeft betrekking op de ontvangen rente op de leningen die verstrekt zijn aan regionale OV-bedrijven voor bussen, railvoertuigen en railinfrastructuur. Overige inkomsten (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 19,6 miljoen nadelig) Het verschil komt hoofzakelijk doordat 18,5 miljoen van de ontvangen vanuit het instandhoudingsgedeelte van de Bikker-gelden niet 2024 zijn besteed. Deze middelen zullen naar verwachting (grotendeels) in 2025 worden besteed. De middelen blijven beschikbaar om te besteden, er is alleen sprake van een verschuiving in tijd. Daarnaast zal er naar verwachting € 3,6 miljoen minder worden uitgekeerd door het Rijk als gevolg van lagere vaststellingen van de TVOV. Deze baten waren in 2023 al genomen, dus deze correctie een nadelig effect in 2024.

Daartegenover staan hogere inkomsten uit rente op de rekening-courant van € 1,8 miljoen. Op basis van de begroting wordt 80% van de werkelijke rente inkomsten verantwoord binnen dit programma. De totale rente inkomsten rekening-courant bedragen € 20,5 miljoen en waren € 2,2 miljoen hoger dan begroot. Het resterende verschil van € 0,7 miljoen kan worden verklaard door een aantal kleinere onverwachte baten, zoals inkomsten voor de weekendmetro en regiotaxi van de gemeenten die via de MRDH lopen die niet waren begroot. Risicoreserve financiering Dit betreft de aan het verslagjaar toe te rekenen marktconformiteitsopslag wegens de aan de HTM, RET en EBS verstrekte geldleningen (zie ook de paragraaf financiering en treasury, hoofdstuk 3.3). Om de benodigde stand van de reserve te bereiken wordt € 6 miljoen toegevoegd aan de risicoreserve financieringen. Zie verder de toelichting in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing, hoofdstuk 3.1). -0-0-0-

46

2.2 Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer Het programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer is opgezet langs de opdrachten uit de Strategische Agenda voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Het gaat voor dit programma om de volgende drie opdrachten. Opdracht 1 - Investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren. Opdracht 3 - Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren. Opdracht 5 - Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk. 2.2.1 Wat wilden we bereiken en wat is ervoor gedaan? De voortgang van de in de begroting 2024 geformuleerde concrete acties is samengevat in onderstaande tabel. Project loopt volgens begroting Project loopt niet volgens begroting

2.2.1.1 Opdracht 1: investeren in bereikbaarheid om de inwonersgroei in de regio te faciliteren Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe) In dit programma werken regionale partners (provincie Zuid-Holland (PZH), gemeenten Rotterdam en Den Haag en de MRDH) samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) aan de opgave om verstedelijking en mobiliteit in samenhang op te pakken. We bepalen samen met Rijk en regio welke investeringen op de (middel)lange termijn nodig zijn om de bereikbaarheid in de regio te garanderen en dragen daar financieel aan bij. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Realisatie van Viersporigheid bij Schiedam Centrum (emplacement).

No-regret-maatregelen CID-Binckhorst voor de ontsluiting woningbouw.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Met de realisatie van de viersporigheid bij Schiedam worden de treinsporen tussen Rotterdam CS en Schiedam dusdanig aangepast dat het station Schiedam Centrum ook bij invoering van hoog frequent spoorgebruik door Intercity's kan worden aangedaan. De projecten waaraan gewerkt wordt dragen bij aan een bereikbare gebiedsontwikkeling van de CID Binckhorst en de directe omgeving.

47

Fietsmaatregelen realiseren in het kader van Westland Greenport 3.0.

Vanuit het programma Metropolitane Fietsroutes (MFR’s) is gewerkt aan de verkenning van twee routes: Delft-Westland en Den Haag HS-Westland. De 3e route is getemporiseerd: Den Haag CS-Westland.

Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking (MOVV): Metronet vaker en sneller rijden.

Diverse studies naar nieuwe metrovoertuigen, renovatie Waalhavenremise en omgeving metrolijn C en E zijn gestart en moeten in 2025 leiden tot een realisatiebesluit.

Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking (MOVV): ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail.

Voor het gekoppeld rijden is een inpassingsvisie voor de haltes opgesteld ten behoeve van de besluitvorming binnen de gemeente Den Haag in 2025.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024 Gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe) Viersporigheid Emplacement: Samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de provincie Zuid-Holland invulling geven aan de rol van opdrachtgever. Op basis van voortgangsrapportages plantoetsing om te waarborgen dat de middelen van de MRDH doelmatig worden besteed.

No Regret Binckhorst: het realiseren van een No Regret-pakket aan maatregelen in het CID-gebied op het gebied van fiets, hubs en OV-doorstroming.

Fietsmaatregelen Westland: De wegbeheerders starten met de planuitwerking voor de drie Metropolitane fietsroutes en op basis van subsidieaanvragen van wegbeheerders verlenen wij subsidies.

Status

Toelichting MRDH en Provincie Zuid-Holland voeren twee keer per jaar voortgangsoverleggen met ProRail op basis van ontvangen voortgangsrapportages. Deze rapportages geven inzicht in de planning van de werkzaamheden, inzet van financiële middelen en risico's. De werkzaamheden zijn vertraagd als gevolg van personele capaciteit bij de uitvoering. De afronding van de werkzaamheden vindt in 2025 plaats en de financiële afronding begin 2026. In 2024 besloten we in samenwerking met de andere betrokken overheden tot realisatie van de fietsonderdoorgang Trekvlietbrug door Leidschendam-Voorburg, Den Haag, het Rijk en MRDH. De kruising Binckhorstlaan – Zonweg is aangepast ter verbetering van de verkeersveiligheid. Ook werkten de partijen ook andere maatregelen verder uit. De partijen werken aan verlenging van de samenwerking na 2024. 1. Voor de route Westland -Delft is de planuitwerking door gemeente Westland, Midden-Delfland en Delft nog niet gestart omdat wegbeheerders het voorkeurstracé ter hoogte van de Buitenwatersloot (grensgebied gemeente Midden-Delfland en Delft) opnieuw onderzoeken. 2. Gemeente Den Haag, Westland en MRDH treffen voorbereidingen voor het tekenen van de 48

Een realisatiebesluit nemen voor het project MOVV Metronet.

MOVV ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail: opstarten Definitief Ontwerp perron verlening gekoppeld rijden lijn 4 (fase 1).

MOVV ‘Gekoppeld Rijden’ RandstadRail: uitvoeren verkenning nieuwe spoorbeveiliging Samenloopdeel.

Beoordelen van aanmeldingen voor het IPVa 2025 Kleine projecten in het kader van de Woningbouw versnellingsmaatregelen.

samenwerkingsovereenkomst (SOK) voor de route Den Haag HS-Westland, maar het project heeft tijdelijk stil gelegen vanwege capaciteitsgebrek in gemeente Westland. Het uitgangspunt is dat partijen de SOK in Q2 2025 tekenen. 3. De verkenning naar de route Den Haag CS-Westland is in overleg met gemeente Den Haag, Westland en MRDH getemporiseerd vanwege complexe inpassingsvraagstukken. Subsidies zijn niet verleend. In 2024 is de scope van het project Metronet door de MRDH aangepast, naast frequentieverhoging, zijn de vervangingsopgave van bestaande metrovoertuigen en de renovatie van de remise Waalhaven toegevoegd aan het project. Ook hebben MRDH en het ministerie van IenW een overeenkomst gesloten (samen met het project gekoppeld rijden Randstadrail), waarmee totaal 550 miljoen euro beschikbaar is voor deze projecten. Een realisatiebesluit voor de frequentieverhoging Metronet nemen wij naar verwachting in 2025. In 2024 hebben de gemeente Den Haag, HTM en MRDH gewerkt aan een inpassingsvisie voor de haltes in Den Haag n.a.v. zorgen van de gemeente Den Haag over het verlengen van haltes. Na een positief bestuurlijk besluit binnen de gemeente Den Haag kan 3e kwartaal 2025 gestart worden met de verdere uitwerking naar SO, VO en DO inclusief participatie. HTM, RET en MRDH startten in 2024 met een verkenning naar nieuwe spoorbeveiliging op het Samenloopdeel.

Omdat het om een redelijke unieke situatie gaat (tram en metrovoertuigen in één systeem), is besloten om de verkenning in twee stappen uit te voeren, waarin eerst kansrijke oplossingen worden onderzocht en in 2025 we trechteren naar een voorkeursvariant. HTM, Zoetermeer en MRDH onderzochten de toekomstvastheid van de Krakeling Zoetermeer als inbreng voor latere keuzes binnen de vervangingsopgave spoorbeveiliging. Dit loopt door in 2025. Gemeenten hebben In 2024 geen aanmeldingen gedaan voor opname in het IPVa 2025 kleine projecten in het kader van de woningbouw versnellingsmaatregelen. Voor de Gelatinebrug in de woningbouwlocatie Schieoevers-Noord hebben wij met Delft een 49

MFR-maatwerkafspraak opgesteld, te besluiten in BCVa 5 februari 2025. OV-ontwikkelprogramma’s In het vervoersgebied van de RET worden dossiers zoals het Plan Toekomstvast Tramnet, project Metronet, HOV Ridderkerk, HOV Maastunnel korte termijn, diverse knooppunten en OV-doorstromingsprojecten gerealiseerd. In het vervoersgebied van de HTM (OV Next) wordt de instroom nieuwe stadstrams, een remise, versnellingsprojecten OV, knooppunten en het project gekoppeld rijden RandstadRail gerealiseerd. Beide programma’s dragen bij aan de verstedelijkingsopgave. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Oplevering project HOV Maastunnel HOV Ridderkerk, met als doel het versnellen van het openbaar vervoer.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Met de realisatie van HOV Maastunnel is een snelle verbinding ontstaan tussen Rotterdam CS, Erasmus MC en Zuidplein. Er zijn nog geen subsidieaanvragen ontvangen. De gemeente Ridderkerk heeft een deel van het tracé van HOV Ridderkerk uitgewerkt tot aan DO niveau.

Upgrade van busstation en metrostation Spijkenisse Centrum.

Een goed functionerend busstation die bijdraagt aan een verbeterede reizigerswaardering met logische verbindingen tussen bus en metro.

Invoering 1e fase maatregelen Plan toekomstvast tramnet.

Financiering van het Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) vanuit MRDH is geregeld. In 2024 is het vervoerplan voor 2025 vastgesteld waarmee de eerste stappen voor de uitvoering van Plan Toekomst Tramnetwerk zijn gezet. Het gaat daarbij nu om lijnwijzigingen, nieuwe logische lijnnummers en aanpassing van tramfrequenties.

50

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

OV-ontwikkelprogramma’s Op basis van de uitwerking HOV Ridderkerk subsidie verlenen aan de gemeente Ridderkerk met als doel het openbaar vervoer te versnellen. Op basis van rapportage bespreken van de voortgang van de Upgrade van het bus- en metrostation Spijkenisse centrum.

Uitwerking Plan Toekomstvast Tramnet.

Realisatie HOV Maastunnel.

Realisatie Knooppunt Zuidplein.

In 2024 ontvingen wij geen subsidieaanvragen rondom HOV Ridderkerk. Deze worden wel verwacht in 2025. Er zijn voortgangsrapportages ontvangen en besproken met de gemeente Spijkenisse met betrekking tot de upgrade van het busstation Spijkenisse Centrum. De start van de werkzaamheden aan het metrostation Spijkenisse Centrum zijn vertraagd als gevolg van door RET uit te voeren “Aanvullend soortenonderzoek”. De start van de werkzaamheden wordt begin 2025 verwacht. Samen met Rotterdam en RET hebben we de eerste fase van het plan tramnet in uitvoering genomen. Per 6 januari 2025 heeft dit geleid tot een nieuwe lijnvoering van het tramnet. De overige maatregelen tot 20203 zijn in voorbereiding. Het programmaplan voor die maatregelen stellen wij begin 2025 vast. Wij hebben met de gemeente Rotterdam en RET HOV Maastunnel gerealiseerd. De nieuwe snelle buslijn is in gebruik genomen op 8 april 2024. Er worden voortgangsrapportage ontvangen en besproken. De werkzaamheden aan de buitenruimte zijn afgerond en er wordt gestart met de stationshal en de voorbereiding van werkzaamheden aan de fietsenstalling. Verwachte start van deze werkzaamheden is de 2e helft van 2025.

2.2.1.2 Opdracht 3: actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren Programma metropolitane fietsroutes (MFR) Het programma helpt om hoogwaardige, regionale fietsroutes te realiseren, om het gebruik van de fiets voor woon-werkverkeer te stimuleren. Voor Metropolitane fietsroutes helpen we de individuele gemeenten bij het opstellen van een voorkeurstracé, schetsontwerp en financiële raming voor de gehele route. De MRDH levert procesbegeleiding tot en met de samenwerkingsovereenkomst (incl. planstudie) en verleent subsidie aan wegbeheerders. Wegbeheerders leggen de fietsroutes aan en zorgen voor het beheer en onderhoud van de fietsroutes.

51

Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 100 km metropolitane fietsroutes realiseren tot en met 2026.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Met het in behandeling nemen en verlenen van subsidieaanvragen voor verschillende MFR routes komt realisatie van het programma tot stand.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Programma Metropolitane fietsroutes (MFR) Verstrekken van subsidie op basis van een definitief ontwerp voor tracédelen uit de samenwerkingsovereenkomsten (SOK) MFR routes Zoetermeer Rotterdam, Westland -Rotterdam, Delft - Rotterdam Alexander, Den Haag – Pijnacker, Westland – Delft, Westland – Den Haag HS, Westland – Den Haag CS en (Dordrecht) Ridderkerk - Rotterdam.

In 2024 heeft de MRDH 1 subsidieaanvraag voor een Metropolitane fietsroute beschikt en hebben we, eind 2024, 7 subsidieaanvragen in behandeling genomen.

Verbeterd OV-systeem Via de OV-concessies en de daarbinnen afgesproken jaarlijkse vervoerplannen kunnen wij de OVmaatregelen ‘op straatniveau’ invoeren. We voeren aanpassingen van het OV-netwerk uit, rekening houdend met andere opgaven, zoals inrichting van de buitenruimte, omgevingshinder, 30-50 km/u, lopen, fietsen en verkeersveiligheid in de gemeenten. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Een verbeterd OV-systeem zodat het makkelijker en aantrekkelijk wordt voor de reiziger om het OV te gebruiken en een OV-systeem dat is afgestemd op lopen en fietsen en past in de buitenruimte.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? In 2024 zijn verschillende activiteiten ontplooid om het OV-systeem te verbeteren. Zo opende in 2024 de HOV-verbinding door de Maastunnel, is gewerkt aan de uitwerking van nieuwe HOV verbindingen over de nieuw te bouwen stadsbrug aan de Oostflank van de gemeente Rotterdam en de Vlietlijn door Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Daarnaast rijden er per december 2024 twee buslijnen door de Maasdeltatunnel, waarmee de reistijd tussen Voorne-Putten en Schiedam Centrum en de verdere regio substantieel verkort is.

52

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Verbeterd OV-systeem Realisatie deelprogramma’s ‘Instroom Nieuwe Trams Haagse Regio (INTHR).

Start realisatie lijn 1 Delft en Rijswijk.

Ingebruikname lijn 19 naar TU-wijk.

Om de instroom van de nieuwe trams, in combinatie met het invullen van de wettelijke verplichting voor haltetoegankelijkheid, goed te laten verlopen werken gemeente Den Haag, HTM en MRDH samen. Dit programma loopt door tot 2028 en in 2024 zijn de belangrijkste resultaten: realisatie rotonde Duinstraat en herinrichting Duinstraat, afronding infrastructuur en haltes Statenkwartier, Zoutmanstraat en Vondelstraat (lijn 17). Het programma is in 2024 financieel herijkt. Besluitvorming hierover vindt in 2025 plaats. Vergelijkbaar met het programma INTHR in Den Haag wordt met HTM, de gemeenten Delft en Rijswijk het laatste gedeelte van Lijn 1 in deze gemeenten aangepast. Anders dan in Den Haag heeft HTM hier de regie. Het ontwerp voor de benodigde infrastructuuraanpassingen is afgerond en de bewonersparticipatie rondom het Kalverbos in Delft is doorlopen. Marktconsultatie voor realisatie vindt in december plaats. Verwachte gunning realisatie medio februari 2025. De realisatie van het Delftse deel start medio april 2025. In 2024 is het programma herijkt, zijn er alternatieven gewogen en is er extra budget toegekend om tot afronding van het project te kunnen komen. De realisatie van de verbinding naar de TU Campus is voor de zomer van 2025 voorzien. Na de zomer testen en beproeven we de trambaan en alle bijbehorende technische installaties. Start dienstregeling is voorzien in juni 2026.

Prognose einde werk ligt binnen begroting waar BcVa in september 2024 over besloten heeft.

2.2.1.3 Opdracht 5: versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk Autonetwerk en verkeersmanagement We optimaliseren het bestaande wegennetwerk door het verstrekken van subsidies bij infrastructurele ingrepen in het netwerk door wegbeheerders waarbij ook ingezet wordt op andere mobiliteitsoplossingen als gedragsverandering.

53

Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Optimalisatie van het bestaande wegennetwerk door wegbeheerders.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Optimalisatie van het bestaande wegennet door diverse wegbeheerders (wegenprojecten) en binnen Zuid Holland Bereikbaar (verkeersmanagement) leidde tot een verbetering van de doorstroming & betrouwbaarheid van het metropolitane wegennet.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Autonetwerk en verkeersmanagement Subsidiëring voor optimalisatie in het wegennetwerk door wegbeheerders. Hiervoor kunnen de gemeenten jaarlijks voorstellen indienen voor opname in het IPVa. De gemeenten hebben tot 31 juli 2023 de tijd om projecten aan te melden. De bestuurscommissie neemt in december 2023 een besluit over opname in het IPVa 2024.

In 2024 zijn door MRDH in de subsidiecategorie Verkeersmanagement en wegennetwerk 5 subsidies verleend aan verschillende wegbeheerders.

Regionaal basisnetwerk fiets Het regionale basisnetwerk fiets bestaat uit ongeveer 1.400 km fietspad. Op basis van het regionale basisnetwerk fiets kunnen gemeenten de komende jaren tot maximaal 50% subsidie aanvragen om fietspaden in het netwerk te verbeteren. De MRDH verleent subsidie voor verbeteringen op het regionale basisnetwerk fiets op basis van de samen afgesproken inhoudelijke randvoorwaarden. Wegbeheerders voeren de verbeteringen aan de fietspaden uit. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 100 km fietspad op het regionaal basisnetwerk fiets is verbeterd in 2026 (incl. verkeersveilige inrichting).

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? Met het verlenen van 23 subsidies in 2024 aan verschillende wegbeheerders is een deel van de regionale fietspaden kwalitatief verbeterd.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Regionaal basisnetwerk fiets Fietspaden die onderdeel zijn van het basisnetwerk fiets komen bij kwaliteitsverbetering in aanmerking voor 50% subsidie. Hiervoor kunnen de

In 2024 zijn door MRDH 23 subsidieaanvragen van wegbeheerder in behandeling genomen en is een subsidie verleend in de54

gemeenten jaarlijks voorstellen indienen voor opname in het IPVa. De gemeenten hebben tot 31 juli 2023 de tijd om projecten aan te melden. De bestuurscommissie neemt in december 2023 een besluit over opname in het IPVa 2024.

subsidiecategorie fiets infrastuctuur waarmee egionale fietspaden zijn verbeterd.

Programma knooppunten e MRDH, stationsbeheerders en de individuele gemeente(n) zetten gezamenlijk in op kwaliteitsverbetering van bestaande knooppunten. De MRDH verstrekt subsidie voor de verbetering van deze OV-knooppunten. De gemeente (als wegbeheerder) of de stationsbeheerder is verantwoordelijk voor de realisatie van de verbetering. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 18 OV-knooppunten zijn verbeterd in 2026. Op de planning staan: Capelsebrug, Delft Campus, Den Haag Hoornwijck, Den Haag Ypenburg, Pijnacker Zuid, Nootdorp, Lansingerland Westpolder, Schiedam Vijfsluizen, Maassluis West, Rhoon, Poortugaal, Barendrecht, Zoetermeer Station, Schiedam Centrum, Den Haag Laan van NOI, Rotterdam Beurs, Rotterdam Alexander en Rijswijk Station.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten? De activiteiten in 2024 zullen er toe leiden dat gemeenten een aantal knooppunten in 2026 hebben verbeterd. Voor een aantal knooppunten komt 2026 te vroeg. Dat neemt niet weg dat we wel activiteiten ontplooien gericht op verbetering, zoals het opstellen van startnotities en handelingsperspectieven en het toewerken door gemeenten naar een subsidieaanvraag.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Programma Knooppunten Op basis van het vastgestelde startdocument kunnen gemeenten/wegbeheerders verder uitvoering geven aan de verbetering van het OV-knooppunt. Hiervoor kunnen de gemeenten voorstellen indienen voor het IPVa voor 50% subsidie.

In 2024 zijn er door gemeenten/wegbeheerders geen subsidies aangevraagd voor de verbetering van een OV-knoopunt op basis van vastgestelde startdocumenten.

Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid We werken vanuit de aanpak ‘Maak een punt van Nul’, aan het verminderen van het aantal slachtoffers in het verkeer. De MRDH ondersteunt de individuele gemeenten met financiële middelen om gedragsinterventies en infrastructurele maatregelen tot uitvoering te brengen.

55

Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 Circa 160 projecten gerealiseerd voor verbetering van de verkeersveiligheid van het regionale mobiliteitsnetwerk. Een toename van het aantal deelnemende basisscholen aan SCHOOL op SEEF van 33% naar 62%.

Een toename van het aandeel deelnemende voortgezet onderwijs scholen aan Totally Traffic van 38% naar 49%.

Hoe droegen de activiteiten bij aan de resultaten?  Voor 2024 zijn 49 subsidieaanmeldingen in de categorie Verkeersveiligheid gedaan. Alle MRDH-gemeenten hebben vaak meerdere infra- of gedragsprojecten aangemeld. De beschikbare middelen zijn ingezet voor het programmamanagement van SCHOOL op SEEF en lesmaterialen om scholen te laten deelnemen aan SCHOOL op SEEF. Het aantal deelnemende shcolen is gelijk gebleven en is 44%. De beschikbare middelen zijn ingezet voor het accountmanagament en de daadwerkeliijke uitvoering van de activiteiten. Het aantal deelnemende scholen aan Totally Traffic is gestegen naar 102 scholen (42%)

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid Op basis van de Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid kunnen gemeenten/wegbeheerders verder uitvoering geven aan een verkeersveilige inrichting. Hiervoor kunnen de gemeenten voorstellen indienen voor het IPVA voor 50% subsidie. De gemeenten hebben tot 31 juli 2023 de tijd om projecten aan te melden. De bestuurscommissie neemt in december 2023 een besluit over opname in het IPVa 2024.

Voor 2024 zijn 49 subsidieaanmeldingen in de categorie Verkeersveiligheid gedaan. Omdat in een aanmelding vaak betrekking heeft op meerdere locaties of over meerdere campagnes is het totaal aantal maatregelen 215.

Doorstromingsprojecten uit OV Ontwikkelprogramma’s Via deze programma’s werken wij met individuele gemeenten, vervoerders en andere partijen aan een aantal doorstromingsprojecten voor de tram en bus. De MRDH is concessieverlener van het regionale OV en werkt met de individuele gemeenten en vervoerders de projecten voor de ontwikkeling van het OV uit. Wat wilden we bereiken? Resultaten begroting 2024 We investeren in doorstromingsmaatregelen voor het OV om ervoor te zorgen dat de reistijd in het OV wordt verkort.

Hoe dragen de activiteiten bij aan de resultaten? Er is een subsidie verleend voor het realiseren van een extra spoorboog op het Hofplein. Met deze aanpassing optimaliseren we de doorstroming van de tram op dit tracé. 56

HTM heeft een subsidie van de MRDH ontvangen voor het inbouwen van 186 2e kaartlezers in voertuigen. Dit moet zorgen voor een snelle instap bij voornamelijk (grote) knooppunten. MRDH heeft voor een pilot met iVRI in delft subsidie verleend.

Wat deden we daarvoor? Aangegeven inspanning/activiteit 2024

Status

Toelichting

Doorstromingsprojecten uit OV-Ontwikkelprogramma’s In het vervoersgebied van HTM en de RET uitvoering geven aan de realisatie van diverse kleinere versnellingsmaatregelen (afscheiding langs trambanen, optimaliseren van verkeerregelinstallaties en halteverplaatsingen).

We werken samen met de gemeente Rotterdam en de RET aan de doorstroming van OV. In dit kader is afgesproken de trambaan op de Laan op Zuid in Rotterdam af te scheiden middels hagen. De afscheiding van de trambaan op de Laan op Zuid in Rotterdam is nog niet uitgevoerd vanwege personeelskrapte bij het ontwerpen. We verwachten in 2025 een definitief ontwerp. In Den Haag is in 2024 door de MRDH de opdracht verstrekt voor de Project HSW wissels (tram), die deels in 2025 en deels in 2026 zullen worden geplaatst. Tevens heeft de MRDH in december 2024 een opdracht gegeven aan de HTM om in 186 (nieuwe) bussen een tweede kaartlezer in te bouwen, waardoor de doorstroom, vooral bij grote knooppunten, aanzienlijk verbeterd moet worden.

57

2.2.2 Wat heeft het gekost? Programma 2

Realisatie

Verschil gewijzigde

Gewijzigde

Primaire

begroting en

begroting

begroting

2024

realisatie 2024

2024

2024

Infrastructuur Verkeer en Openbaar vervoer (euro's)

Realisatie 2023

Lasten: Projectk osten Verk eer

Subtotaal Verkeer

13.577.148 4.052.448 9.141.859 26.771.455

-391.975 -3.283.502 -4.115.054 -7.790.531

13.969.123 7.335.950 13.256.913 34.561.985

26.108.451 31.795.381 8.981.454 66.885.286

14.675.672 7.822.090 11.761.169 34.258.932

Subtotaal OV

58.077.444 58.077.444

-22.931.628 -22.931.628

81.009.072 81.009.072

57.662.804 57.662.804

44.019.748 44.019.748

Subtotaal Apparaatslasten

1.339.164 1.339.164

-190.436 -190.436

1.529.600 1.529.600

1.496.525 1.496.525

1.369.406 1.369.406

86.188.062

-30.912.595

117.100.657

126.044.616

79.648.086

Overige inkomsten

80.529.630 5.658.432

-31.108.048 195.453

111.637.678 5.462.979

124.402.450 1.642.166

74.445.876 5.202.210

Totaal baten

86.188.061

-30.912.596

117.100.657

126.044.616

79.648.086

0

0

0

0

0

Verkeersmanagement en wegenstructuur Fiets- en ketenmobiliteit Verkeersveiligheid

Projectk osten OV Netwerk Openbaar Vervoer

Apparaatslasten Directe kosten personeel

Totaal lasten Baten: Onttrekking fonds BDU

Gerealiseerd resultaat

58

Lasten Projectkosten verkeer Verkeersmanagement en wegenstructuur (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,3 miljoen voordelig) De realisatie van € 13,6 miljoen is nagenoeg gelijk aan de begroting en bestaat voornamelijk uit de volgende posten (groter dan € 0,2 miljoen): ● De grootste besteding in 2024 is die aan de A16 Rotterdam, de realisatie van een nieuwe rijksweg tussen de A13 en de A16, van € 9,3 miljoen. De bijdrage van de MRDH aan de A16 Rotterdam van € 64,9 miljoen is al volledig betaald, het bestedingsritme gaat uit van een openstelling van de weg eind 2025. ● Binnen het programma Automatisch Vervoer op de Last Mile (AVLM) is in 2024 € 1,4 miljoen besteed, hoofdzakelijk aan de pilotprojecten Certificering Autonoom Vervoer in de Openbare Ruimte (CAVIDOR) en MARTHA, een pilot project voor het realiseren van automatisch vervoer bij Rotterdam The Hague Airport. ● Bijdrage aan het werkbudget in het kader van de samenwerkingsovereenkomst Zuid-Holland Bereikbaar (MRDH bijdrage € 0,4 miljoen en Rijksbijdrage via BDU € 0,4 miljoen); ● Er is in 2024 voor € 0,6 miljoen aan iVRI’s afgerekend met de gemeenten. ● In 2024 is € 0,3 miljoen besteed aan het project Reefer-hub: de realisatie van een ontkoppelpunt voor gekoelde containers, met als doel belevering met van de centra van steden emissievrij te laten plaatsvinden.

De realisatie in 2024 is iets lager dan in 2023. De jaarlijkse bestedingen fluctueren en zijn afhankelijk van de voortgang en bevoorschotting van projecten waarvoor subsidiebeschikkingen zijn afgegeven. Fiets- en ketenmobiliteit (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 3,3 miljoen voordelig) De realisatie van € 4,0 miljoen bestaat uit een dertigtal lopende subsidieprojecten, waarvan elf projecten met een besteding (op basis van projectvoortgang) van meer dan € 0,2 miljoen: ● Gemeente Capelle aan den IJssel: Snelfietsroute Algerabrug – Capelsebrug; ● Gemeente Den Haag: fietsveiligheid langs Lijn 16 (deel 1: Torenstraat, Bilderdijkstraat, Vondelstraat, Zoutmanstraat en deel 2: Statenlaan); ● Gemeente krimpen aan den IJssel: fietsstraat Lekdijk en fietsroute Vincent van Goghlaan; ● Gemeente Rijswijk: fietspaden Laan van ’t Haantje, Sir Winston Churchillaan en Veraartlaan; ● Gemeente Rotterdam: Fietspad Zuidzone Schieveen en fietsenstalling Kralingse Zoom; ● Provincie Zuid Holland: Oude Trambaan gemeente Wassenaar 59

De lagere realisatie ten opzichte van de gewijzigde begroting (€ 3,3 miljoen) bestaat uit de volgende posten:  Vertraagde vaststellingsverzoeken gemeenten (€ 1,1 miljoen). Het budget schuift door naar 2025;  Minder voorschotten verstrekt, ofwel omdat verlening niet meer in 2024 plaatsvond, ofwel omdat geen voorschot is aangevraagd (€ 1,2 miljoen). Budget schuift deels door naar 2025;  Lagere vaststellingen vanwege lagere projectkosten (€ 0,8 miljoen). Het budget valt vrij.  Overig (€ 0,2 miljoen). De realisatie in 2024 is lager dan in 2023. De jaarlijkse bestedingen fluctueren en zijn afhankelijk van de voortgang en bevoorschotting van projecten waarvoor subsidiebeschikkingen zijn afgegeven.

Verkeersveiligheid (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 4,1 miljoen voordelig) De realisatie van € 9,1 miljoen bestaat uit de volgende posten: ● Een zestigtal gemeentelijke projecten met een gezamenlijke besteding van € 4,7 miljoen, waarvan acht projecten met een besteding van meer dan € 0,2 miljoen: o gemeente Rotterdam: ▪ Blackspot Pleinweg-Mijnsherenlaan-Goereesestraat; ▪ Blackspot Matlingeweg-Stuttgartstraat-Vareseweg; ▪ Verleggen Colossuemweg; o gemeente Rijswijk: ▪ Rotonde Diepenhorstlaan - Verrijn Stuartlaan; ▪ Herinrichting Lindenlaan; o Gemeente Voorne aan Zee: ▪ Verkeersveiligheid Heveringseweg, Voorweg, De Ruy, Brielseweg; o Gemeente Wassenaar: ▪ Waalsdorperlaan Duurzaam Veilig; o Gemeente Westland: ▪ Reconstructie Herenstraat - Oosteinde in Wateringen. ● Verkeerseducatie, onder meer via de programma's SCHOOL op SEEF (basisschool) en Totally Traffic (middelbare school) € 1,6 miljoen. ● Infrastructurele verkeersveiligheidsmaatregelen op basis van de Rijksregeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021 en 2022-2023 (SPUK) € 2,8 miljoen. De lagere realisatie ten opzichte van de gewijzigde begroting (€ 4,1 miljoen) bestaat uit de volgende posten: 60

     

Vertraagde vaststellingsverzoeken gemeenten (€ 2,1 miljoen). Het budget schuift door naar 2025; Minder voorschotten verstrekt, ofwel omdat verlening niet meer in 2024 plaatsvond, ofwel omdat geen voorschot is aangevraagd (€ 1,6 miljoen). Budget schuift deels door naar 2025; Lagere werkelijke voortgang op projecten (€ 0,9 miljoen), het budget schuift door naar 2025; Hogere realisatie op verkeerseducatie, onder meer via de programma’s School op Safe en Totally Traffic (€ 0,9 miljoen); Lagere voortgang Rijksregeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021 en 2022-2023 (SPUK) € 0,1 miljoen, het budget schuift door naar komende jaren Overige verschillen € 0,3 miljoen.

De realisatie in 2024 is € 2,7 miljoen lager dan die van 2023. Enerzijds was er in 2024 een hogere realisatie op Infrastructurele verkeersveiligheidsmaatregelen op basis van de Rijksregeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen (€ 1 miljoen hoger) en verkeerseducatie (€ 0,3 miljoen hoger), daarnaast waren de uitgaven voor de overige lopende projecten in 2024 € 4 miljoen lager.

Projectkosten openbaar vervoer De realisatie van € 58,2 miljoen aan OV projecten wordt voor een groot deel gevuld door bestedingen aan het programma INTHR en lijn 19, voor respectievelijk € 25,9 miljoen en € 12,1 miljoen. Daarnaast hebben onder andere bestedingen plaatsgevonden in het kader van de projecten het metro- en busstation in Spijkenisse, aanpassingen in Schiedam i.v.m. viersporigheid en HOV Maasstunnel voor € 12,7 miljoen. Netwerk openbaar vervoer (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 22,9 miljoen voordelig) De belangrijkste verschillen zijn als volgt. - De lasten voor lijn 19 vielen in 2024 € 6,8 miljoen lager uit. Dit komt door de vertraging in de uitvoering die bij opstellen van de tweede bestuursrapportage nog niet bekend was, de lasten schuiven naar 2025. Het totale projectbudget voor lijn 19 blijft ongewijzigd. - De realisatie van de projecten INTHR, systeemsprong, versnellingsmaatregelen OV en busstation Spijkenisse Centrum is qua planning achtergebleven voor totaal € 7,8 miljoen, waardoor de lasten naar 2025 doorschuiven. - Voor de projecten Vlietlijn, Stadsbrug Rotterdam, gekoppeld rijden RandstadRail en Oude Lijn zijn in 2024 beschikbare budgetten voor studiekosten voor € 4,5 miljoen niet ingevuld. De studiekosten zijn onderdeel van de taakstellende projectbudgetten.

De onderbesteding zal dus leiden tot een verschuiving in jaren, maar niet tot het vrijvallen van middelen. - Verder is er sprake van € 0,8 miljoen vrijval op oude Netwerk RandstadRail verplichtingen die zijn afgeboekt - De lasten voor kleine OV projecten vallen in 2024 € 2,9 miljoen lager uit. Dit komt doordat de lasten op nog lopende subsidies en in 2024 nieuw verleende subsidies lager uitvallen dan geprognotiseerd. - Het resterende verschil van € 0,1 miljoen aan lagere lasten komt diverse kleine mutaties.

61

De realisatiecijfers van het programma infrastructuur worden voor een belangrijk gedeelte bepaald door een aantal grote projecten. De onderstaande tabel laat de voortgangspercentages zien van de grootste zeven projecten die op dit moment in de realisatiefase zitten.

Hoekse Lijn Instroom Nieuwe Trams Haagse Regio A16 Rotterdam Lijn 19 Sebastiaansbrug Systeemsprong Sneltramtraject Busstation Hart van Zuid Totaal

Totale bijdrage MRDH voor project € 410.734.814 € 129.600.000 € 64.895.302 € 92.050.000 € 27.000.000 € 16.461.255 € 12.000.000

Voortgang project Voortgang project in 2023 in 2024 Baten/Lasten 2024 100% 100% € (93.856) 25% 45% € 25.921.788 72% 86% € 9.344.923 88% 78% € 12.094.218 97% 100% € (452.557) 86% 96% € 1.635.744 96% 96% € € 48.544.116

Voor het project Hoekse Lijn zijn alle verplichtingen afgerond, alleen de definitieve vaststelling van de subsidie aan de gemeente Rotterdam dient nog plaats te vinden. De voortgang van het programma Instroom Nieuwe Trams Haagse Regio (INTHR) is in 2024 vooral toe te schrijven aan de realisatie van Lijn 16. De bijdrage van de MRDH aan de A16 Rotterdam is al volledig betaald, maar de realisatie loopt nog door tot en met 2025. Het budget voor Lijn 19 is in 2024 met € 23,6 miljoen verhoogd om de realisatie op het TU-terrein die in 2023 is gestart mogelijk te maken. Doordat het budget voor dit project in 2024 is toegenomen is de relatieve voortgang op dit project lager dan vorig jaar. De definitieve afrekening van de St. Sebastiaansbrug in Delft heeft in 2024 plaatsgevonden. Het project systeemsprong sneltramtraject is momenteel in uitvoering. Voor busstation Hart van Zuid is nog wachten op het afronden van de fietsenstalling. Apparaatslasten Aan directe salariskosten is € 0,2 miljoen minder besteed dan begroot. Dit is veroorzaakt door lagere inschalingen dan begroot en de niet volledige invulling van vacatureruimte binnen de afdeling. Invulling van vacatures duurt langer dan verwacht door de krappe arbeidsmarkt.

Baten Overige inkomsten (verschil realisatie 2024 en gewijzigde begroting 2024 € 0,6 miljoen voordelig) De verantwoorde rente inkomsten rekening-courant waren op dit programma € 0,4 miljoen hoger dan begroot. Op basis van de begroting wordt 20% van de werkelijke rente inkomsten verantwoord binnen dit programma. De totale rente inkomsten rekening-courant bedragen € 20,5 miljoen en waren € 2,2 miljoen hoger dan begroot. 62

Voor de Rijksregeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021 en 2022-2023 (SPUK) was de realisatie van de Rijksbijdrage € 0,1 miljoen lager dan begroot op basis van de werkelijke voortgang van de projecten. De incidentele baten waren per saldo € 0,3 miljoen hoger dan begroot De inkomsten in 2024 zijn € 0,8 miljoen hoger dan in 2023. Dat komt enerzijds door de hogere rentebaat in 2024 (€ 1,2 miljoen hoger), de hoger verantwoorde Rijksbijdrage SPUK verkeerveiligheid (0,6 miljoen hoger) en incidentele bijdragen van derden (€ 0,4 miljoen hoger) anderzijds door de bijdrage van de TU Delft aan Lijn 19 van 1,4 miljoen in 2023 (€ 1,4 miljoen lager).