Jaarstukken 2025 raad v22-06-2026.pdf
Tekst van het document
In beide BuurtKracht‑buurte n zijn de sociale activiteiten in 2025 uitgevoerd, met hogere opkomst en meer betrokken vrijwilligers. In het kader van de bezuinigingen is het noodzakelijk de aanpak te herijken. Daarom is gestart met een gerichte verfijning en doorontwikkeling, zodat de kernelementen (en lessen) van BuurtKracht behouden blijven en de uitvoering in
25
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken?
Activiteiten
Planning
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2025 2026 op een realistische en toekomstbestendig e manier kan worden voortgezet.
Lokale crisisfunctionarisse n volgen een verdiepende training gericht op hun rol binnen de crisisorganisatie.
Q4
We actualiseren het Q2 bestaande calamiteitenplan en vormen dit om tot een businesscontinuïteit splan.
Het Zie afwijking 2e Businesscontinuïte Burap 2025 itsplan wordt onderdeel van de maatschappelijke weerbaarheidsopg ave, welke is gericht op het beschermen van vitale processen, het voorbereiden van inwoners op crises, en het stimuleren van zelf- en samenredzaamhei d en democratische stabiliteit. Voor de coördinatie wordt regionale samenwerking gezocht en een projectleider aangesteld, waarvan de werving gepland staat voor Q4
3.3 Een samenleving waarin Alblasserdammers omzien naar elkaar en actief bijdragen aan het gemeenschappelijk functioneren. 3.4
We blijven ons actief inzetten voor verenigingen en besteden jaarlijks aandacht aan de Dag van de Vrijwilliger.
Doorlopend
Meer inwoners van Alblasserdam zijn actief door middel van sport en beweging.
We geven verdere uitvoering aan het lokale sportakkoord door betrokken partijen samen te brengen en nieuwe beweeginitiatieven te stimuleren.
Doorlopend
26
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken?
Activiteiten
Planning
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2025
Het ABC-team zet Doorlopend zich in voor doelgroepen met de grootste beweegvraag, met als doel hen te stimuleren en te ondersteunen bij meer bewegen. Dit gebeurt in samenwerking met maatschappelijke partners. 3.5 Een actuele, lokale woonvisie die richting geeft aan passende huisvesting voor onze inwoners én bijdraagt aan de regionale afspraken binnen Smart Delta Drechtsteden. Daarbij: • staan we open voor nieuwe woonvormen; • hanteren we een norm van 30% sociale huurwoningen in Alblasserdam; • leveren we een bijdrage aan de regionale bouwopgave.
In voorbereiding op Doorlopend de inwerkingtreding van de Wet regie op de volkshuisvesting actualiseren we lopende visies, zoals de woonzorgvisie, die onder de nieuwe wet het volkshuisvestingsplan gaat vormen. Daarbij blijven we de uitgangspunten uit het bestuursakkoord volgen. In 2025 stellen we ook het uitvoeringsplan van de woonzorgvisie op. Daarnaast onderzoeken we in hoeverre we een dementievriendelijk e gemeente zijn en zetten we stappen in de verdere ontwikkeling daarvan. In 2025 starten de Doorlopend eerste verhuisbewegingen als gevolg van de gebiedsontwikkelin gsprojecten, waarbij de verwachting is dat er woningen worden gebouwd 3.5.1 Hoewel het exacte Doorlopend Verhuisbewegingen aantal op te leveren binnen woningen in 2025 Alblasserdam door nog niet vaststaat, Alblasserdammers is de verwachting dat onder andere het project Flexwoningen op locatie De Loopplank zal
Project loopt vertraging op mede vanwege een gerechtelijke procedure door omwonenden
27
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken?
Activiteiten
Planning
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2025
Aan de beslissingen die zijn genomen wordt in de loop van 2025 uitvoering gegeven.
Aan de genomen beslissingen wordt uitvoering gegeven, maar zijn nog niet volledig geëffectueerd.
Aan de genomen beslissingen wordt uitvoering gegeven. Aan verschillende beslissingen is uitvoering gegeven, maar zijn nog niet aan alle beslissingen volledig geëffectueerd. Het onderzoek is gestart. De ontvlechting van GR Souburgh moet 1 januari 2027 zijn afgerond.
bijdragen met de realisatie van 46 flexwoningen.
3.5.2 Aantal woningen in Alblasserdam
3.5.3 % Sociale huur
We zetten het Doorlopend huidige woningbouwbeleid voort. Daarbij merken we op dat herstructureringspr ojecten kunnen leiden tot fluctuaties in het aandeel sociale huurwoningen binnen de woningvoorraad. We actualiseren de Doorlopend prestatieafspraken met Woonkracht10, waarbij we rekening houden met de uitgangspunten van de Regiewet. De nieuwe prestatieafspraken moeten meer wederkerigheid bevatten. Daarnaast betrekken we ook zorginstellingen en zorgverleners uit Alblasserdam als gesprekspartner bij het opstellen van deze afspraken.
3.6 We willen onze bestaande voorzieningen op het gebied van onderwijs, sport, cultuur en geloofsbeleving behouden, waarbij sprake is van passend gebruik en betaalbare woonlasten.
We voeren de Q1 besluiten uit over gemeentelijke accommodaties en verhuur, zoals vastgesteld door de raad op basis van het adviesrapport.
We onderzoeken in Q4 2025 2025 hoe we de gemeenschappelijk e regeling kunnen ontvlechten en zetten in op een herstructurering die leidt tot een duurzame en toekomstbestendig e oplossing. Daarbij werken we aan een
28
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken?
Activiteiten
Planning
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2025
betere inrichting van de sportvoorzieningen rond sportpark Souburgh, zodat verenigingen efficiënter, duidelijker en sneller geholpen kunnen worden. De nieuwe inrichting moet direct ten goede komen aan de verenigingen, onder meer door transparantie in de planning van vervanging en vernieuwing. Op basis van de Q4 2025 aanbevelingen uit het Berenschotrapport (213a) ontwikkelen we het accounthouderscha p verder door, zodat dit beter aansluit bij de behoeften van de organisatie en onze partners. De uitkomst van het 2026 gemeentelijk beleid over welke maatschappelijke organisaties in het gemeentelijk vastgoed gehuisvest worden, vormt in 2025 het startpunt voor de ontwikkeling van het Nokkenwiel. Deze uitkomst wordt opgenomen in een raadsinformatiebrief over de keuze voor één of twee locaties. 3.7 We willen dat inwoners ons waarderen om onze duidelijke communicatie, het nakomen van afspraken en het versterken van de onderlinge relatie.
We blijven actief Doorlopend inzetten op een goede telefonische bereikbaarheid, een toegankelijke gemeentewinkel en tijdige afhandeling van verzoeken van inwoners.
29
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken?
Activiteiten
Planning
We ontwikkelen onze digitale dienstverlening verder en zetten onze communicatiekanal en gerichter en effectiever in. We verbeteren de toegankelijkheid van onze website, onder andere door teksten te herschrijven op B1niveau. We evalueren de piekperiode rondom paspoorten en bekijken of verruiming van de openingstijden nodig en wenselijk is. We blijven ons inzetten om het vertrouwen in de gemeente Alblasserdam op peil te houden, juist in een tijd waarin dat vertrouwen in publieke instanties onder druk staat.
Doorlopend
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2025
Q4 2025
Q2 2025
Q2 2025
3.8 We willen dat Alblasserdam, binnen redelijke grenzen, bereid is een extra bijdrage te leveren aan de huisvesting van medelanders.
Komend jaar Doorlopend breiden we de sociale woningvoorraad uit en stimuleren we de doorstroming binnen de sociale huur. Hiermee creëren we ruimte voor verschillende doelgroepen, waaronder statushouders. We voeren een Q3 integraal onderzoek uit naar de huisvestingsvraagst ukken van alle doelgroepen. Een groep van 40 Doorlopend ontheemden verhuist van de Josuakerk naar de Havenkerk. De Josuakerk wordt vervolgens hersteld in oorspronkelijke staat. Omdat het waarschijnlijk is dat
Per 1 jan. 2026 hebben we op de taakstelling van 2025 een achterstand van 12 statushouders.
30
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Wat willen we bereiken?
Activiteiten
Planning
Afwijking 1e Burap
Afwijking 2e Burap
Realisatie 2025
Oekraïense vluchtelingen langer of permanent in Nederland blijven, zal – afhankelijk van Europees en nationaal beleid – de huisvesting van een deel van hen onderdeel worden van de reguliere bouw- en huisvestingsopgave . We blijven actief zoeken naar geschikte opvanglocaties en zetten ons beleid en de regionale samenwerking voort. Daarbij benutten we zoveel mogelijk de kansen die zich voordoen. Blijven zoeken naar Doorlopend opvanglocaties Voor statushouders Doorlopend die wachten op gezinshereniging zoeken we creatieve oplossingen voor (tijdelijke) huisvesting, zoals het benutten van mogelijkheden uit de Leegstandwet of het delen van een woning. Voor de permanente huisvesting van alleenstaande statushouders overwegen we het splitsen van woningen (duplex) of het aanbieden van onzelfstandige woonruimte.
31
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Wat heeft het gekost? Thuis in ons dorp (bedragen x € 1.000)
Begroting 2025 na wijziging
Primaire begroting 2025 Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Verschil begroting & jaarrekening 2025 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2025
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Bestuur
2.094
0
-2.094
2.109
0
-2.109
2.545
0
-2.545
-436
0
-436
Openbare orde en veiligheid Sport, volksgezondheid en cultuur
3.077
13
-3.064
2.992
13
-2.980
3.245
28
-3.217
-253
16
-237
5.119
1.100
-4.019
5.304
1.190
-4.114
5.494
1.465
-4.029
-190
276
85
3.855
1.504
-2.351
8.377
3.981
-4.396
3.747
3.889
142
4.630
-92
4.538
14.145
2.617
-11.528
18.782
5.183
-13.599
15.032
5.383
-9.649
3.750
200
3.950
0
0
0
175
3.054
2.879
1.421
222
-1.199
-1.246
-2.832
-4.078
14.145
2.617
-11.528
18.957
8.237
-10.720
16.453
5.605
-10.848
2.504
-2.632
-128
Wonen en werken Totaal programma Mutaties reserves Totaal programma na bestemming
Onderstaand een analyse per taakveld waarbij de afwijkingen op taakveldniveau groter zijn dan € 50.000; de toelichting bevat de grootste verschillen die tot die afwijking hebben geleid: Taakveld
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
Afwijking baten
Toelichting afwijking
(x € 1.000)
0.1 Bestuur
-436
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
2.507
De toevoeging aan de voorziening pensioenverplichting is € 375k. Hiervoor was geen raming in de begroting opgenomen. De bijdrage aan de gemeente Dordrecht is € 85k hoger dan geraamd vanwege het ontbreken van een raming voor de bijdrage Waterbus op te nemen. Het naar 2025 overgehevelde restant budget voor het project Ruigenhil is in 2025 niet volledig besteed. Het traject van verwerving is op vrijwillige basis, of en wanneer een aankoop aan de orde is laat zich niet plannen en het primaat ligt bij de huidige eigenaren. Per eind 2025 resteert van het exploitatiebudget € 2.448k. De jaarlijkse kosten van het beheer van gemeentelijke panden is € 54k hoger dan begroot.
32
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Taakveld
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
Afwijking baten
Toelichting afwijking
(x € 1.000)
1.2 Openbare orde en veiligheid
-213
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
250
De hogere lasten binnen dit taakveld heeft vooral te maken met doorbelasting personeelskosten door uitbreiding van het aantal BOA’s dat in dienst is genomen. De gemaakte kosten voor de ontwikkeling van Staalindustrieweg zijn lager dan de te verwachten uitgaven in 2025. Dit komt door uitstel van
-245
Doordat de uitgaven zijn achtergebleven bij de raming is ook de overboeking naar de balans lager dan geraamd.
273
De GR Souburgh heeft in 2025 een positief resultaat gerealiseerd. Dit komt vooral door minder afschrijvingslasten door uitstel investeringen vanwege het besluit tot ontvlechting van de GR. Daarnaast was een door de GR ontvangen bijdrage van de SPUK Stimulering Sport in 2025 niet begroot. De afrekening voor de gemeente Alblasserdam is € 182k. Vanuit de SPUK Stimulering Sport is een inkomst te verwachten binnen dit taakveld van € 57k.
werkzaamheden, die in 2026 worden opgestart. 5.2 Sportaccommodaties
-248
De doorbelasting van personeelskosten aan sportaccommodaties is € 124k hoger dan begroot. De benodigde inzet van personeel is meer gebleken, vanwege beleidsmatige inzet. De gemaakte kosten voor het zwembad en sporthal Blokweer zijn € 127k hoger uitgevallen dan geraamd, doordat er kosten gemaakt zijn buiten het jaarplan om en voor niet voorziene contracten."
5.5 Cultureel erfgoed
51
8.1 Ruimtelijke Ordening
364
De bij de begroting geraamde doorbelasting van personeelskosten naar dit taakveld was onjuist. De doorbelasting van personeelskosten is hoger dan begroot. Voor de kosten van bouwen woonriipmaken van De Wipmolen welke niet geactiveerd kunnen worden is in 2024 budget beschikbaar gesteld van € 420k waarvan € 390k nog niet is uitgegeven. Dit betreft het woonrijpmaken. Dat vindt plaats na oplevering van de woningen in 2026. De kosten van beheer van het Nedstaalterrein zijn € 29k lager dan de in de 3e burap opgenomen raming van € 564.200.
33
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Taakveld
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
Afwijking baten
Toelichting afwijking
(x € 1.000)
8.2 Grondexploitatie
1.540
De gemaakte kosten voor de ontwikkeling van HavenZuid zijn € 257k lager dan de te verwachten uitgaven in 2025. Dit komt doordat de RO procedure meer tijd heeft gekost dan verwacht door een onverwacht noodzakelijk herstelbesluit. De gemaakte kosten voor de ontwikkeling van de Loopplank (flexwoningen) zijn € 213k lager dan de te verwachten uitgaven in 2025. Dit komt door uitstel
-497
Doordat de uitgaven zijn achtergebleven bij de raming is ook de overboeking naar de balans lager dan geraamd.
604
De opbrengst van de leges omgevingsvergunning is € 446 hoger dan geraamd. In de raming is o.a. geen rekening gehouden met een eind van het jaar ontvangen opbrengst van € 399k en een opbrengst van € 145k voor de realisatie van 46 flexwoningen. Vanuit een nieuwe SPUK Realisatiestimulans is een uitkering van het Rijk ontvangen. Gemeenten ontvangen een bijdrage van € 7.000 voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw gestart is in het verantwoorde jaar. Voor het jaar 2025 heeft Alblasserdam voor het project Wipmolen, waarvan 22 nieuwbouwwoningen voldoen aan de gestelde voorwaarden, een bedrag van € 154.000,- ontvangen.
werkzaamheden veroorzaakt door juridische trajecten. De benodigde mutatie aan de verliesvoorzieningen is € 1.070k door het vervallen van de verliesvoorziening Haven-Zuid € 910k en bijstelling de Loopplank € 160k. 8.3 Wonen en bouwen
34
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Taakveld
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
Afwijking baten
Toelichting afwijking
(x € 1.000)
Mutaties reserves
Overige taakvelden
Totaal
-1.246
-65
2.504
Dit betreffen mutaties m.b.t. de verliesvoorzieningen Grexen.
Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.
-2.832
65
Door het niet volledig besteden van het projectbudgetten waarvoor als dekking de algemene reserve is, is ook de onttrekking aan de reserves lager dan geraamd. Dit betreft de projecten Ruigenhil en Wipmolenterrein. Dit betreft een saldopost van taakvelden met een afwijkingen kleiner dan € 50.
-2.632
35
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Onder algemene dekkingsmiddelen vallen: • Treasury • Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen • Belastingen overig • Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds • Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Treasury Het resultaat van Treasury bestaat uit het saldo van de rentekosten, rentebaten en ontvangen dividend. In de paragraaf Financiering zijn deze toegelicht. Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen Gemeenten heffen belastingen op onroerende zaken binnen de gemeentegrenzen om een deel van hun taken te bekostigen. De onroerendezaakbelastingen zijn de grootste eigen inkomstenbron van gemeenten. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Belastingen overig Onder de lasten en baten van overige belastingen zijn opgenomen: • Hondenbelasting • Toeristenbelasting Algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste inkomstpost van de gemeente. De uitkomsten van de circulaires van de algemene uitkering uit het gemeentefonds hebben daarom een belangrijke impact op de financiële positie van onze gemeente. Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Bij het onderdeel overige baten en lasten wordt bij de begroting rekening gehouden met een structurele post onvoorzien.
Vennootschapsbelasting In 2025 is de definitieve aanslag vennootschapsbelasting 2023 opgelegd, die resulteert in een teruggave van € 241.000. Voor het jaar 2025 is een voorlopige aanslag opgelegd van € 242.000. Op basis van de huidige inschatting van de fiscale positie over 2025 wordt geen vennootschapsbelasting verschuldigd geacht, wat zou resulteren in een volledige teruggave van dit bedrag. Per 31 december 2025 bedraagt het totaal terug te vorderen bedrag aan vennootschapsbelasting € 476.000. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (bedragen x € 1.000)
Treasury OZB-woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Alg. uitkeringen en ov. Uitkeringen Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting
Primaire begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging Lasten Baten
Verschil begroting & jaarrekening 2025 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2025
Lasten
Baten
Saldo
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
-114
223
337
221
296
75
249
342
93
Lasten Baten -28
46
18
395
3.086
2.690
403
3.086
2.683
398
3.081
2.683
5
-5
0
91
3.873
3.781
77
4.062
3.985
91
4.115
4.024
-14
53
39
11
98
87
13
114
101
15
114
100
-2
0
-1
0
42.726
42.726
0
44.823
44.823
0
44.857
44.857
0
34
34
403
35
-368
-9
35
44
-9
0
9
0
-35
-35
0
0
0
0
0
0
-28
0
28
28
0
28
36
Saldo
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Resultaat van de rekening van baten en lasten
101
0
-101
1.903
0
-1.903
0
0
0
1.903
0
1.903
Totaal programma
888
50.041
49.153
2.608
52.415
49.807
716
52.510
51.794
1.892
94
1.986
Mutaties reserves
0
1.005
1.005
287
1.005
718
287
1.005
718
0
0
0
888
51.045
50.158
2.895
53.420
50.525
1.003
53.514
52.511
1.892
94
1.986
Totaal programma na bestemming
Onderstaand een analyse per taakveld waarbij de afwijkingen op taakveldniveau groter zijn dan € 50.000; de toelichting bevat de grootste verschillen die tot die afwijking hebben geleid: Taakveld
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
0.62 OZB nietwoningen
0.7 Algemene uitkering en ov uitkeringen gemeentefonds Overige taakvelden 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal
Afwijking baten 53
34
-11
Dit betreft een saldopost van taakvelden met afwijkingen kleiner dan € 50.
1.903
Dit betreft de raming van het te verwachten resultaat 2025 na de 3e bestuursrapportage 2025.
1.892
7
Toelichting afwijking De gerealiseerde baten uit de onroerendezaakbelasting (OZB) niet-woningen zijn hoger uitgevallen dan begroot. Deze afwijking kan verklaard worden door een hogere waardeontwikkeling van niet-woningen ten opzichte van de ramingen. De hogere baten zijn het gevolg van verrekeningen van vorige jaren. Dit betreft een saldopost van taakvelden met afwijkingen kleiner dan € 50.
94
37
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________
Overhead Onder overhead vallen alle kosten en opbrengsten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces: • Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch), die personele verantwoordelijkheden hebben zoals het voeren van functioneringsgesprekken; • Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control, verantwoording en auditing; • Personeel en organisatie (P&O HRM) en organisatie- en formatieadvies; • Inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement); • Juridische zaken: juridische medewerkers op een bedrijfsvoeringafdeling of belast met een bedrijfsvoeringstaak; • Bestuurszaken: ambtelijke ondersteuning en beleidsadvisering van de burgemeester en het college van B&W; • Informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; • Facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); • Documentaire informatievoorziening (DIV). Hieronder is een specificatie van de kosten behorend bij taakveld 0.4 Overhead opgenomen. Omschrijving Personeelslasten Huisvesting Facilitair ICT SGD Overig Subtotaal Dekking overheadkosten uit projecten Totaal saldo taakveld 0.4 Overhead
Rekening 2025 4.626 1.083 221 340 2.486 227 8.983 -648 8.335
Het saldo van dit taakveld, de overheadkosten wordt ook betrokken bij de berekening van de kostendekkendheid van lokale heffingen. De overheadkosten worden extracomptabel toegerekend aan de lokale heffingen. Dat vindt plaats naar rato van de salariskosten van de ambtelijke organisatie. Overhead (bedragen x € 1.000)
Primaire begroting 2025
Begroting 2025 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2025 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2025
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Overhead
7.694
167
-7.527
8.021
188
-7.833
8.576
241
-8.335
-555
54
-501
Totaal programma
7.694
167
-7.527
8.021
188
-7.833
8.576
241
-8.335
-555
54
-501
0
0
0
0
67
67
0
0
0
0
-67
-67
7.694
167
-7.527
8.021
255
-7.767
8.576
241
-8.335
-555
-13
-568
Mutaties reserves Totaal programma na bestemming
38
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Onderstaand een analyse per taakveld waarbij de afwijkingen op taakveldniveau groter zijn dan € 50.000; de toelichting bevat de grootste verschillen die tot die afwijking hebben geleid: Taakveld 0.4 Overhead
Afwijking lasten -555
Mutaties reserves
Totaal
Toelichting afwijking De stand van de voorziening verlofsparen was niet toereikend gelet op de verlofsaldo’s. Er is daarom een toevoeging gedaan aan de voorziening van € 128 welke niet was geraamd. Eind 2025 zijn we juridisch met Constructif tot een schikking gekomen over een claim die al een aantal jaren liep m.b.t. de verbouw van de Rederij in 2020. Door de rechter is een eindvonnis gewezen waarop ons schikkingsvoorstel van toepassing is. De afrekening van proceskosten en wettelijke rente bedroeg € 148 waarmee geen rekening was gehouden in de begroting. De personeelslasten zijn in totaal hoger uitgevallen dan begroot. De voorzieningen voor dynamisch werken, waarvoor in 2025 een budget beschikbaar is gesteld van € 67, zijn dit jaar niet gerealiseerd.
Afwijking baten 54
-67
-555
Toelichting afwijking Dit betreft een saldopost van diverse kleine posten binnen tot taakveld.
Omdat de voorzieningen voor dynamisch werken nog niet zijn gerealiseerd heeft er ook geen onttrekking aan de reserve plaatsgevonden.
13
39
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________
Paragrafen 1. Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert de GR Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit. Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Heffing (bedragen x € 1.000) Baten weekmarkt
Jaarrekening 2024
Begroting 2025 na Jaarrekening 2025 wijziging (3e burap)
18
21
21
1.853
704
1.144
Integrale veiligheid
7
6
6
Leges straatwerk
47
83
91
Afvalstoffenheffing
3.485
3.920
3.849
Rioolheffing
1.701
1.871
1.879
Begraafrechten
599
775
774
Leges burgerzaken
446
492
449
6.123
7.148
7.182
Hondenbelasting
107
114
110
Precariobelasting
0
0
0
Toeristenbelasting
40
67
69
14.426
15.200
15.574
Leges omgevingsvergunning en welstand
OZB
Totaal
40
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de tegemoetkoming. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. De gemiddelde woonlasten voor een één- en meerpersoonshuishouden zijn weergegeven in onderstaande tabellen. Belastingsoort
Onroerendezaakbel asting
389
Rioolheffing
159
Afvalstoffenheffing
358
Subtotaal
905
Tegemoetkoming
-75
Eenpersoonshuishoudens Mutatie Tarief in % 2024 2025 5,3 409 21 434 % 6,0 169 10 185 % 7,4 384 27 425 % 6,3 962 57 1.044 % -40 35 -40
Totaal
830
922
Positie COELO-lijst, aangepast
220
180
Tarieven in €
Tarief 2023
Tarief 2024
92
11%
1.004
Mutatie 2025
in %
Tarief 2023
25 6,0%
389
16 9,5%
159
10,7 %
418
82 8,5%
966
0
-75
82 8,9%
891
41
221
Meerpersoonshuishoudens Tarief Mutatie Tarief Mutatie in % 2024 2024 2025 2025 4,3 405 17 430 24 % 6,0 169 10 185 16 % 7,3 449 31 496 48 % 5,9 1.022 57 1.111 88 % -40 35 -40 0 10,3 982 92 1.071 88 %
207
168
211
Onroerendezaakbelastingen (OZB) Er zijn drie categorieën onroerendezaakbelastingen. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. Onderstaand zijn per belasting de tarieven over de afgelopen drie jaar opgenomen. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZ-waarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen. OZB-eigenaar woning OZB-eigenaar niet-woning OZB-gebruiker niet-woning
Bedragen x € 1.000 Eigenaren woningen Eigenaren niet-woningen Gebruikers niet-woningen Totaal Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar Totaal netto
Tarief 2023 0,1004% 0,3394% 0,2997%
Tarief 2024 0,0991% 0,3207% 0,3463%
Tarief 2025 0,1032% 0,3380 0,3445
OZB 2025 Opgelegd voorg. jaren
Opgelegd over 2025
Nog op te leggen
Totaal netto-opbrengst
3.078 2.101 2.005 7.184
30 49 79
-
3.078 2.131 2.054 7.263
-/- 81 -/- 97 7.006
-
-
-/- 81 -/- 97 7.085
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De opbrengst van de afvalstoffenheffing mag niet hoger zijn dan de (geraamde) kosten. De raad stelt afzonderlijke tarieven voor eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens vast. Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
Tarief 2023 € 357,50 € 417,50
Tarief 2024 € 384,00 € 448,50
Tarief 2025 €425,50 €496,50
41
in % 6,0% 9,5% 10,7 % 8,6%
9%
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Afvalstoffenheffing 2025 Opgelegd Opgelegd over 2025 voorg. jaren
Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar Totaal netto
Nog op te leggen
Totaal netto-opbrengst
3.918
3
-
3.921
-/- 71 -/- 203 -/- 8 3.636
3
-
-/- 71 -/- 203 -/- 8 3.639
Berekening kostendekking Reiniging Taakveld 7.3 Afval Taakveld 6.3 inkomensregelingen (kwijtscheldingen)
Begroting (primitief) 2.844.000 170.000
Directe kosten taakvelden
Werkelijk 2.859.000 211.000
3.014.000
3.070.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
355.000
462.000
BTW
559.000
437.000
Totale netto overige kosten
914.000
899.000
Totale kosten (a)
3.928.000
3.969.000
Opbrengst heffingen (b)
3.918.000
3.849.000
100%
97%
Dekking (b/a*100)
Rioolheffing In de rioolheffing zijn tevens de kosten begrepen voor de zorg van de afvoer van het hemelwater en de zorg voor het grondwater. Ook percelen, die niet op de riolering zijn aangesloten worden belast. De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor nietwoningen gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De ontwikkeling van de tarieven voor het eigendom is: Woningen Niet-woningen
Tarief 2023 € 159,00 0,055% WOZ-waarde
Tarief 2024 € 169,00 0,055% WOZ-waarde
Tarief 2025 €185,00 0,055% WOZ-waarde
Het tarief voor niet-woningen is gemaximeerd. Voor 2025 bedraagt het maximale bedrag € 3.192.
Bedragen x € 1.000
Rioolheffing 2025 Opgelegd over Opgelegd 2025 voorg. jaren
Nog op te leggen Totaal netto-opbrengst
TOTAAL
1.877
5
-
1.882
Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar Totaal netto
-/- 3 -/- 12 1.862
5
-
-/- 3 -/- 12 1.867
42
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Berekening kostendekking Riolering Taakveld 7.2 Riolering Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (kwijtscheldingen)
Begroting (primitief) 1.261.000 5.000
Directe kosten taakvelden
Werkelijk 1.243.000 13.000
1.266.000
1.256.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
58.000
72.000
BTW
164.000
185.000
Aandeel kosten andere taakvelden
25.000
Mutatie voorziening/reserve riolering
255.000
Totale overige kosten
366.000 502.000
623.000
Totale kosten (a)
1.768.000
1.879.000
Opbrengst heffingen (b)
1.768.000
1.879.000
100%
100%
Dekking (b/a*100)
Overige lokale heffingen Begraafrechten Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Begroting (primitief) Taakveld 7.5 begraafplaatsen 465.000 Directe kosten taakvelden 465.000
Werkelijk 481.000 481.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
309.000
426.000
Mutatie reserve afkoopsommen onderhoud graven Totale overige kosten
-133.000 309.000
293.000
Totale kosten (a)
774.000
774.000
Opbrengst heffingen (b)
774.000
774.000
100%
100%
Dekking (b/a*100)
Het saldo van het taakveld begraven was negatief. De uitgaven waren hoger door hogere doorbelasting van loonkosten naar het taakveld begraven en een hoger opslagpercentage overhead dan begroot, dat resulteert in een hogere toerekening van overhead. Hierdoor heeft een egalisatie plaatsgevonden door een onttrekking uit de reserve die dient als egalisatie van het saldo. De onttrekking heeft plaatsgevonden tot het niveau van 100% kostendekkendheid. Dit conform het uitgangspunt bij de begroting. Leges Kostendekkendheid leges Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening Hoofdstuk 2 Omgevingswet
Lasten 625.000 925.000
Baten 502.000 1.144.000
Kostendekkendheid 80% 124%
Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn
54.000
7.000
13%
1.604.000
1.653.000
103%
Totaal
De leges zijn opgedeeld in drie hoofdstukken. Onder algemene dienstverlening horen onder andere reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand, aanvraag Verklaring Omtrent Gedrag en huwelijksvoltrekkingen. Leges omgevingsvergunningen worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft hier onder meer reguliere en lichte bouwvergunningen, schetsplannen, sloopvergunningen, sloopmeldingen, monumentenvergunningen en reclamevergunningen, volgens de uitvoering van de WABO. Leges Europese dienstenrichtlijn worden in rekening gebracht voor
43
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft onder andere alcoholvergunningen, evenementenvergunningen en vergunningen voor woonruimteverdeling. Hondenbelasting Het tarief voor de hondenbelasting is de afgelopen jaren geïndexeerd. Per hond
Tarief 2023 € 85,20
Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen: Bezwaar Kwijtschelding Oninbaar Totaal netto
Tarief 2024 € 89,70
Tarief 2025 €92,80
Hondenbelasting 2025 Opgelegd over Opgelegd Nog op te 2025 voorg. jaren leggen 115 -/- 5 -/- 5 105
-
Totaal netto-opbrengst 115 -
-/- 5 -/- 5 105
44
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de jaarrekening worden de nu bekende risico’s opnieuw gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kans inschatting - een mate van subjectiviteit in zich. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidenteel financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming.
Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. In tegenstelling tot de rest van dit document wordt hier meer expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatie breed in kaart gebracht. Risico-inventarisatie Organisatie-breed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze is als volgt opgebouwd: • Korte beschrijving van het risico; • Beheersmaatregelen; • Terugblik 2025 en verwachtingen voor 2026 • Het financiële effect/ kans/ risicobedrag. Bij de korte beschrijving van het risico wordt er op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect. Daarnaast wordt er aangeven of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Daar waar structurele gevolgen zijn, zullen indien dit risico zich voor doet ook structurele beheersmaatregelen genomen moeten worden. Eventuele incidentele gevolgen kunnen worden ingezet tegen incidentele beheersmaatregelen.
Zoals vermeld kan het zo zijn dat er eventuele beheersmaatregelen mogelijk zijn om het risico te verminderen c.q. te voorkomen. Te denken valt aan aanpassing van beleid, het invoeren van extra interne controles, verzekeringen enz. Totaaloverzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%.
45
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Risico's
Beheersmaatregelen
Terugblik 2025 en verwachting 2026
Kans (in %)
Bruto bedrag (in €)
Netto bedrag (kans x bruto in €)
Uitkeringen Participatiewet (bijstand) Uitkeringen van de gemeente op grond van de Participatiewet zijn een openeinde-regeling. Risico is dat de uitkering toenemen en/of de rijksbijdrage die de gemeente daarvoor ontvangt afneemt of onvoldoende is om de lasten uit te dekken. De financiële risico's worden gereduceerd door de landelijke vangnetuitkering. Op deze regeling kan een beroep worden gedaan indien er, bezien vanuit meerjarig perspectief, een groot gat is tussen de rijksbijdrage en de kosten die worden gemaakt voor de uitkeringen.
Beheersing (bewaken toegang en bevorderen uitstroom) vindt plaats binnen de gemeenschappelijke regeling Sociaal (GRS). Inschattingen van GRS vergelijken met informatie over (de ontwikkeling van) de rijksbijdrage. In de gaten houden of we in aanmerking komen op de landelijke vangnetuitkering. Daarnaast worden lokaal initiatieven genomen (denk aan Kansrijk) om uitstroom naar betaald werk in de onmiddellijke nabijheid mogelijk te maken. We leveren tevens inspanningen om ervoor te zorgen dat de GRS mensen toe leidt naar de lokale voorzieningen.
In 2025 waren zowel de rijksbijdrage als de uitkeringslasten hoger dan oorspronkelijk begroot. Dit is gedurende het jaar in beeld gebracht en de begroting is daarop bijgesteld. Gemeente Alblasserdam is net als de andere Drechtsteden een nadeelgemeente.
5
6.000.000
300.000
Beheersing vindt plaats in afstemming met servicegemeente Dordrecht. Er wordt geïnvesteerd in het verhogen van de weerbaarheid door: dijken te controleren, goede afspraken te maken over wie waarvan is, bewustzijn te actualiseren en risico's op te sporen en te behandelen.
Cybercriminaliteit neemt toe en we worden steeds afhankelijker van digitale systemen. Het risico op verstoringen van buitenaf wordt hierdoor steeds groter. Om de digitale weerbaarheid van organisaties in de Europese Unie te versterken heeft zij eind 2022 de Network and Information Security Directive (NIS2richtlijn) aangenomen. Deze richtlijn focust zich op risico’s die een bedreiging kunnen zijn voor netwerk- en beveiligingssystemen die worden gebruikt voor het leveren van diensten. De NIS2-richtlijn wordt momenteel geïmplementeerd in de Nederlandse Cyberbeveiligin gswet (Cbw), die de huidige Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) zal vervangen. Het wetsvoorstel is in juni 2025 ingediend bij de Tweede Kamer en de inwerkingtreding wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2026. Ter voorbereiding hierop zijn al diverse maatregelen genomen en worden stappen gezet waaronder het vaststellen van
5
5.000.000
250.000
Cybercriminaliteit Gemeenten zijn een doelwit voor cybercriminelen die financieel gewin willen behalen via diefstal van geld of vertrouwelijke informatie, of die willen ‘verstoren.’ Ook kan belangrijke IT uitvallen. Cyber is een breed risico waarmee veel overheidsinstanties te maken hebben vanwege hun afhankelijkheid van informatietechnologie, connectiviteit en geautomatiseerde processen. Ook wettelijke regulering neemt toe, net als (contractuele) eisen op het gebied van beveiliging, weerbaarheid en (cyber)aansprakelijkheidsver zekeringen. Risicobedrag is afgeleid van relevante voorbeelden (Hof van Twente, Antwerpen)
46
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Risico's
Beheersmaatregelen
Terugblik 2025 en verwachting 2026
Kans (in %)
Bruto bedrag (in €)
Netto bedrag (kans x bruto in €)
eigenaarschap (demarcatie), het inventariseren en analyseren van risico’s en het voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Daarnaast wordt ook volop aandacht gegeven aan het bevorderen van veilig gedrag binnen de organisatie door middel van het programma Altijd Alert, waarvan functionaliteiten steeds verder worden uitgebreid. Jeugdhulp Het gebruik van jeugdhulp Beheersing vindt plaats laat in de gemeente binnen gemeenschappelijke Alblasserdam een stabiel regeling Dienst Gezondheid patroon zien, maar mede & Jeugd Zuid-Holland Zuid. door exogene factoren zoals Er wordt geïnvesteerd in het bijvoorbeeld de inflatie lukt programma 'werken voor de het niet voldoende om de jeugd' om trends en kosten te stabiliseren. Dit ontwikkeling tijdig te signalen heeft ook te maken met en de kosten te beheersen. landelijke en regionale Daarnaast investeert de ontwikkelingen zoals de gemeente in de toegang van hervormingsagenda, afbouw jeugdhulp en organiseren we van jeugdzorgplus en sterke ondersteuning lokaal om te stijging van de loonkosten, voorkomen dat kinderen in maar ook in het feit dat we de dure zorg terecht komen. een kleine gemeente zijn met een beperkt budget. Het risico bestaat dat een enkele dure cliënt of andere exogene factoren de vooruitzichten negatief beïnvloeden.
De hervormingsagenda, de afbouw van jeugdzorgplus en de stijging van de loonkosten hebben gezorgd voor nadelige financiële effecten op onze begroting. Het rijk is nog steeds voornemens om te bezuinigen op de jeugdhulp. Zolang er nog geen overeenstemming is over de financiële kant van de landelijke Hervormingsagenda is het lastig om een inschatting te maken. Leges omgevingsvergunningen
Voor 2025 zijn ombuigingsmaatregelen getroffen, omdat de gemeente Alblasserdam i 2026 wordt geconfronteerd met een krimp van de algemene uitkering. Omdat de gemeente in beperkte mate grip heeft op de regionale kosten van de jeugdzorg, is er in de regio ambtelijk en bestuurlijk draagvlak gezocht voor het ombuigen van regionale naar lokale jeugdhulp. Ook zijn er stappen gezet om het lokale team in het Brughuis te versterken en er zijn voorbereidingen getroffen voor een grotere rol van het Brughuis (Jeugdhulp naar voren). Voor 2026 en verder staan verdere integratie en transformatie op het programma.
7,5
6.000.000
450.000
Invoering van de omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouw per 2024 heeft invloed op de heffing van leges voor omgevingsvergunningen. Er komen minder vergunningplichten en
In 2025 heeft dit risico zich niet voorgedan. De baten uit leges voor omgevingsvergunning waren hoger dan primitief begroot was vanwege de vergunnings-aanvraag van TenneT TSO B.V. voor het
25
700.000
175.000
Op basis van ervaringscijfers is een inschatting gemaakt van de financiële gevolgen. Beheersing vindt plaats in afstemming gemeenschappelijke regeling OZHZ
47
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Risico's
Beheersmaatregelen
verwachting is dat dit niet kan worden gecompenseerd door minder inzet en dus minder kosten.
Terugblik 2025 en verwachting 2026
Kans (in %)
Bruto bedrag (in €)
Netto bedrag (kans x bruto in €)
verbeteren van het energienet. In de meerjarenraming is een aflopende reeks baten opgenomen vanwege afnemende bouwactiviteiten en de wetswijzigingen. Voor 2026 wordt verwacht dat de begrote opbrengst gerealiseerd wordt. Het risico is daarom nu lager ingeschat.
Afvalinzameling en -verwerking De kosten van verwerking van afval zijn afgelopen jaren toegenomen. Het is landelijk beleid om de hoeveelheid restafval terug te brengen. Dit is ook merkbaar in de ontwikkeling van kosten van verbranding van afval. Risico is dat kosten verder oplopen en dat maatregelen om daarop in te springen niet tijdig worden genomen.
Maatregelen voorbereiding om afvalscheiding te verbeteren, afvalbeleid herzien. Ontwikkeling van verwerkingskosten en hoeveelheden afval monitoren.
In 2025 waren de verwerkingskosten redelijk conform de begroting. De dienstverleningsovereenkom st met HVC is per 1-1-2026 verlengd. Er is meer transparantie van de kosten. Er zijn wijzigingen in de kostenstructuur doorgevoerd, maar de totale verwerkingskosten blijven op hetzelfde niveau. De verwachting is wel dat de rijkbelastingen voor het verbranden van restafval zullen stijgen. Daarnaast wordt gewerkt aan nieuw grondstoffenbeleid met maatregelen om de doelstellingen te realiseren
5
2.200.000
110.000
Beheerplannen periodiek actualiseren, periodiek controle op bestaan van activa, activa specifiek vastleggen in de financiële administratie. Beleid met betrekking tot activeren en afschrijven heroverwegen.
Risico heeft zich nauwelijks voorgedaan in 2025. In 2025 wordt het beleid ten aanzien van activeren en afschrijven van activa mogelijk (deels) herzien met als doel het risico te beperken en de bij te sturen op de ontwikkeling van de schuldpositie. In het proces richting de Perspectiefnota 2026 is duidelijk geworden dat er gezien de financiële opgave geen draagvlak is het beleid ten aanazien van activeren en afschrijven van activa te herzien. Het risico is daarmee onveranderd.
2
80.000.000
1.600.000
Groot deel van de financiële positie van partijen worden gemonitord door een waarborgfonds.
In 2025 hebben zich geen risico's voorgedaan. Ook voor 2026 worden deze niet verwacht.
0,5
75.000.000
375.000
Financieel beleid activa Voor de afschrijving van investeringen worden termijnen gehanteerd die dicht bij de maximale technische levensduur liggen. Een risico is dat in enkele situaties deze termijn niet bereikt wordt of dat onvoldoende inzicht is in de samenstelling van de boekwaarde. Op dat moment zal een afwaardering moet plaatsvinden.
Garantstellingen en leningen De gemeente staat garant voor leningen en verstrekt in enkele gevallen ook zelf leningen. Hierbij is er altijd een risico dat een partij niet in staat is de lening volgens de afspraken af te lossen.
48
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Risico's
Beheersmaatregelen
Terugblik 2025 en verwachting 2026
Kans (in %)
Bruto bedrag (in €)
Netto bedrag (kans x bruto in €)
Wmo/huishoudelijke ondersteuning Vanwege diverse ontwikkelingen loopt de gemeente financieel risico met betrekking tot de huishoudelijke ondersteuning. Dit komt enerzijds voor de toenemende vergrijzing. Daarnaast speelt mee dat de uurtarieven of kostenontwikkeling van aanbieders kan leiden tot hogere kosten vanwege schaarste in het aanbod en in het algemeen toegenomen loonkosten vanwege de inflatie.
De Wmo/huishoudelijke ondersteuning is een maatwerkvoorziening die de GRS uitvoert. De binnenkort vast te stellen Verordening Wmo kent een aantal draaiknoppen die o.a. van invloed kunnen zijn op de toelating tot de huishoudelijke ondersteuning c.q. de hoogte van een eventuele bijdrage. Door een versterking van het lokale maatschappelijk middenveld worden initiatieven om in het voorveld al ondersteuning te bieden versterkt dit met het oog op het afremmen van de instroom in de maatwerkvoorziening.
10
1.500.000
150.000
Voormalig Nedstaalterrein In 2025 is het voormalig Nedstaalterrein aangekocht voor een bedrag van € 28 miljoen. De exploitatie en potentiële ontwikkeling van het terrein brengen mooie kansen, maar ook risico’s met zich mee.
Opzetten van een projectstructuur, uitwerking projectopdrachten, afspraken maken over het delen van de risico’s, in kaart brengen financiële verwerkingsmogelijkheden, verder in kaart brengen van incidentele en structurele exploitatieposten.
In 2025 is de aankoop verwerkt in de exploitatie van de gemeente. Voor 2026 wordt verwacht dat een deel van het terrein beschikbaar komt voor ontwikkeling. Daarvoor zal een grondexploitatie worden voorbereid.
10
28.000.000
2.800.000
De huidige onzekerheid met Ontwikkelingen met betrekking tot de omvang van betrekking tot het gemeentefonds maakt gemeentefonds en financiën dat de gemeente een goed volgen. Mogelijke bezuinigingsproces is keuzes in de eigen begroting gestart. Risico is dat het in beeld brengen en houden. benodigde bedrag niet (tijdig) Actief contact onderhouden gerealiseerd wordt en met collega’s in de regio om daarnaast is een risico dat de beheersing van om bezuinigingen te activiteiten van realiseren incidentele kosten samenwerking te versterken. gemaakt worden. Verbonden en gesubsidieerde partijen
Het pakket maatregelen van 2025 dat in 2024 is voorbereid, is gerealiseerd. De opgave voor 2026 en daarna is groter en dus zijn enkele maatregelen nog onzeker. Het risico bedrag is gebaseerd op het verwachte nadelige saldo in de laatste jaarschijven.
25
4.700.000
1.175.000
Bezuinigingen
Risico gebaseerd op inschatting per verbonden partij rekening houdend met door hen aangehouden beschikbare vermogen om dit op te vangen. Samen met vrijwilligersbesturen en gesubsidieerde partijen worden gemeentelijke voorzieningen beheerd en gebruikt. In enkele gevallen draagt de gemeente het financiële risico van de exploitatie
225.000
Uniformeren en verder ontwikkelen van het accountbeheer. Dit doen we mede op basis van de aanbeveling van het onderzoek dat in het kader van artikel 213a gemeentewet is uitgevoerd.
Over 2025 zijn aanvullende subsidies verstrekt aan Landvast exploitatie sluitend te krijgen. Verwachting voor 2026 is onzeker en het risico is aanwezig dat nadere maatregelen nodig zijn om binnen de financiële kaders
50
250.000
49
125.000
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Risico's
Beheersmaatregelen
Terugblik 2025 en verwachting 2026
Kans (in %)
Bruto bedrag (in €)
Netto bedrag (kans x bruto in €)
de activiteiten voort te kunnen zetten. Subtotaal
€ 7.735.000
Buffer ter dekking van overige risico's
€ 774.000
Eindtotaal
€ 8.509.000
Grondbeleid In de paragraaf grondbeleid is de inschatting van de risico’s voor de grondexploitaties weergegeven. De reserve grondexploitatie dient als dekking voor de risico’s en tekorten op grondexploitaties. Het aanhouden van de reserve grondexploitatie biedt ruimte om eventuele verslechteringen van grondexploitatieresultaten op te vangen. Daarnaast dient de reserve grondexploitatie als buffer voor het opvangen van eventuele risico’s en tekorten op toekomstige grondexploitaties. Bepaling weerstandscapaciteit De gemeente heeft middelen beschikbaar om financiële gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk manifesteren. Onder tegenvallers wordt in de regel verstaan het effectueren van risico´s. In de begroting en jaarrekening worden daarom de risico´s afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit ruimte op de exploitatiebegroting (stelpost onvoorzien en eventueel onbenutte belastingcapaciteit), ruimte in de reserves en eventuele stille reserves. Primair dienen de algemene reserves als buffer voor financiële tegenvallers. De gemeente Alblasserdam heeft twee grote algemene reserves, namelijk de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitatie. Totaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit (standen per 31-12): Jaarrekening 2025
Begroting 2025
Algemene weerstandscapaciteit
€ 13.160.000
Weerstandscapaciteit grondexploitatie (zie paragraaf Grondbeleid)
€ 1.367.000
€ 10.153.000 € 776.000
Totaal
€ 14.527.000
€ 10.929.000
Ratio weerstandsvermogen Risico´s worden gekwantificeerd en afgezet tegen de weerstandscapaciteit om zicht te krijgen op de toereikendheid van het weerstandsvermogen. Een algemene norm voor de weerstandsratio is niet door de wetgever vastgesteld. Het weerstandsvermogen kan gemeten worden als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit die beschikbaar is en de verwachte financiële gevolgen van de risico’s en kan weergegeven worden als een ratio. Een algemene norm voor het weerstandsvermogen is er niet. Uit de literatuur blijkt wel een veel gehanteerde beoordelingstabel van het weerstandsvermogen. Het is aan de gemeente zelf om te bepalen wat de noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit is. De door de gemeente Alblasserdam bepaalde norm is minimaal 1,0 en maximaal 1,4. Categorie A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven:
50
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Jaarrekening 2025 Weerstandscapaciteit: • Algemeen • grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: • algemeen • grondexploitaties* Totaal Ratio weerstandsvermogen: • algemeen • grondexploitaties Totaal
Begroting 2025
€ 13.160.000 € 1.367.000 € 14.527.000
€ 10.153.000 € 776.000 € 10.929.000
€ 8.509.000 € 16.000 € 8.525.000
€ 6.749.000 € 84.000 € 6.833.000
1,5 maximaal 1,5
1,5 maximaal 1,5
*) Niet alle risico's in de grondexploitaties zijn gekwantificeerd. Voor project Zuidelijk Havengebied is dat nog afhankelijk van verdere planuitwerking.
Verplichte kengetallen financiële positie In deze paragraaf zijn financiële kengetallen opgenomen. In samenhang geven deze informatie over de financiële positie van de gemeente. Onderstaand eerst het overzicht ervan en daaronder een nadere toelichting daarop: Alblasserdam
Rekening 2024
Begroting 2025
Rekening 2025
Netto schuldquote
62%
118%
100%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
59%
115%
97%
Solvabiliteitsratio (Eigen vermogen/ totaal balans)
30%
19%
23%
Solvabiliteitsratio ((Eigen vermogen + voorzieningen)/ totaal balans)
35%
23%
28%
Grondexploitatie
-1%
1%
3%
-0,2%
0,1%
-1,2%
104,1%
107,7%
107,7%
Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
De financiële positie in 2025 is verslechterd ten opzichte van 2024 en blijft kwetsbaar. De schuld is hoog en de solvabiliteit laag, wat wijst op beperkte financiële weerbaarheid. Dit heeft te maken met de aankoop van het Nedstaal terrein. Positief is dat de resultaten op onderdelen beter zijn dan begroot, vooral bij de grondexploitatie. Tegelijkertijd is de structurele exploitatieruimte negatief, waardoor sprake is van een structureel financieel onevenwicht. Netto schuldquote: De netto schuld (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) gedeeld door de inkomsten geeft een indicatie voor de mate waarin een gemeente de rentelasten kan dekken door voldoende inkomsten. De schuldquote is iets verbeterd doordat het investeringsvolume niet conform planning is gerealiseerd, waardoor ook minder geleend werd dan eerder gepland. Een netto schuldquote van 100% betekent dat je schuld gelijk is aan de jaarlijkse inkomsten dit geeft een gemiddelde positie aan met aandachtspunten, die wij goed monitoren. Solvabiliteitsratio: Het kengetal solvabiliteitsratio geeft aan in welke mate een gemeente op de lange termijn aan haar financiële verplichtingen (schulden) kan voldoen. Dit kengetal is de tegenhanger van de debt ratio. Wij streven naar een solvabiliteitsratio (eigen vermogen + voorzieningen/ totaal balanssaldo) hoger of gelijk aan 20%. Op basis van deze jaarrekening voldoen wij daaraan.
Grondexploitatie: Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de totale waarde op de balans die nog moet worden terugverdiend met grondverkopen en het totaal van de exploitatiebaten in het jaar. Het kengetal grondexploitatie (3%) duidt op een relatief gering risico voor een gemeente.
51
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Structurele exploitatieruimte: Bij dit kengetal wordt het structureel resultaat gedeeld door de totale baten in het jaar. Bij het opstellen van de begroting streven wij naar een structureel sluitende begroting. Zoals in eerdere jaren zien we dat het positieve resultaat ook nu wordt gerealiseerd door incidentele meevallers. Een specificatie van de incidentele baten en lasten is in toelichting bij de jaarrekening opgenomen. Het saldo van de structurele posten in de jaarrekening is negatief. Het gerealiseerd resultaat is dus positief vanwege incidentele meevallers. Belastingcapaciteit: De belastingcapaciteit is berekend op basis van de lokale lasten van een meerpersoonshuishouden. De gemeentelijke belastingen worden afgezet tegen het landelijk gemiddelde van het jaar ervoor. Aanvullende kengetallen In de financiële verordening is aangegeven dat naast de verplichte kengetallen inzicht wordt gegeven in de ontwikkeling van de netto schuld per inwoner, het saldo van baten en lasten voor dotaties en onttrekkingen als percentage van de inkomsten en de onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting als percentage van de inkomsten. Alblasserdam
Begroting 2025
Rekening 2025
€ 2.256
€ 3.388
€ 3.773
Saldo baten en lasten excl. reserves t.o.v. de inkomsten
-1,1%
2,3%
Onbenutte belastingcapaciteit t.o.v. de inkomsten
0,2%
-1,2% Niet bepaald
Netto schuld per inwoner
Rekening 2024
-0,1%
Netto schuld per inwoner Dit is de bruto schuld minus de omvang van de geldelijke bezittingen gedeeld door het aantal inwoners op 31 december van het begrotingsjaar. Onder bruto schuld wordt verstaan het totaal van langlopende leningen, kortlopende schulden, crediteuren, vorderingen en overlopende passiva. Onder geldelijke bezittingen wordt verstaan: het totaal van leningen aan deelnemingen, leningen aan overige verbonden partijen, leningen aan derden, langlopende uitzettingen, kortlopende uitzettingen, debiteurenvorderingen, liquide middelen en overlopende activa. De ontwikkeling van de netto schuld per inwoner is een goede indicator om de ontwikkeling van de schuld te volgen. De netto schuld per inwoner is in 2025 fors gestegen van € 2.256 in 2024 naar € 3.773, waarmee de realisatie hoger uitvalt dan begroot (€ 3.388). Ondanks deze stijging laat het saldo van baten en lasten exclusief reserves een positiever beeld zien dan verwacht: waar een tekort was begroot (-1,2%), is een overschot van 2,3% gerealiseerd. De onbenutte belastingcapaciteit blijft zeer beperkt en komt in 2025 uit op -0,1%, wat aangeeft dat er nauwelijks ruimte is om via belastingverhoging extra inkomsten te genereren. Per saldo is sprake van een stijgende schuld, een verbeterde exploitatie en beperkte financiële flexibiliteit.
52
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________
3. Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. Overzicht actuele kaders 2025 Onderwerp
Beleids- en beheerplannen
Wegen
Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) Parkeervisie Wijziging Parkeernormen Integraal Maatschappelijk Beheer Kader (IMBK) Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR) Programma Stedelijk Waterbeheer (PSW) Basis Riolerings Plan (BRP) Basis Riolerings Plan + (BRP +) Bomenverordening Alblasserdam
Openbare ruimte
Vastgesteld/ Looptijd geactualiseerd t/m in 2019 2024 2025 2023 2023 2023 2019 2020 2024
2027 2028 2029 -
Groenstructuurplan
2017
2027
Speelruimtebeleidsplan
2021
2030
Afval-/grondstoffeninzameling Grondstoffenplan
2017
2020
Openbare verlichting
Nota Openbare Verlichting
2015
2025
Begraven
Beheerverordening gemeentelijke begraafplaats 2010 Verordening Begrafenisrechten 2024 2024 Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan 2024 (DMJOP)
2027
Riolering Groen
Vastgoed
Kaders in ontwikkeling (2025-2026) Onderwerp
Beheerplannen
Vast te stellen in
Openbare verlichting
Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2026-2036 Grondstoffenbeleidsplan 2026-2040
2026
Afvalinzameling
2026
Kerncijfers kapitaalgoederen* Onderwerp Wegen
Belangrijkste kapitaalgoederen Asfalt- en betonverhardingen Straatsteenverhardingen /elementenverharding Half- en onverharde paden
Vaarwegen Riolering Groen
Oppervlaktewater Persriolering Vrij verval riolering Pompen en Gemalen Oppervlakte openbaar groen Bomen (exclusief bosperceel)
Spelen Vastgoed
Speeltoestellen Gebouwen (incl. betreedbare gemalen en bergingen)
Hoeveelheden 232.560 m2 (waarvan 1.375 m2 op begraafplaats en 263 m2 op sportparken) 688.884 m2 (waarvan 2.712 m2 op begraafplaats en 20.850 m2 op sportparken) 6.201 m2 (waarvan 7.201 m2 op begraafplaats en 2.995 m2 op sportparken) 206.431 m2 28,7 km 110,5 km 125 st 607.664 m2 (waarvan 4.671 m2 op begraafplaats, 45.496 m2 op sportparken) 7.911 st (waarvan 183 st op begraafplaats en 225 st op sportparken) 352 st 28 st
53
Jaarstukken 2025 - 7 juli 2026
______________________________________________________________________________ Civiele kunstwerken Openbare verlichting
Bruggen, kademuren, duikers, trappen, geluidsschermen Aantal lichtmasten
209 st 4099 st (100 % LED)
Wegen Onze wegen zijn in het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (2019) opgedeeld in landelijk toegepaste gebruiksklassen. Binnen woongebieden worden de wegen ingericht als erftoegangsweg. De kenmerken zijn dat door de inrichting de snelheid laag ligt (30km) en alle verkeer gemengd is. Daarnaast zijn er wegen die een verkeerstransportfunctie hebben, de gebiedsontsluitingswegen. Hier ligt de ontwerpsnelheid hoger (50km). De gebiedsontsluitingswegen zijn de hoofdroutes voor hulpdiensten, busdiensten en vrachtverkeer. Motorverkeer en langzaam verkeer is hier van elkaar gescheiden. Beeldkwaliteit openbare Ruimte In oktober 2023 is het Integraal Maatschappelijk BeheerKader (IMBK) vastgesteld door de gemeenteraad. Het beheerambitieniveau is voor alle assets afzonderlijk vastgesteld op niveau B (Basis). Met het IMBK zijn de beheerobjecten (assets), de doelen, ambitieniveaus en de benodigde financiële middelen om de doelen te kunnen halen weer geactualiseerd. Het IMBK is onderdeel van het tijdelijke Omgevingsplan. We hebben voor de inrichting van de openbare ruimte een standaard vormgeving, de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). Hierin staat welke materialen en inrichting we standaard toepassen met welke materialen. Afwijken hiervan is mogelijk zodra hiervan de gevolgen voor beheer en toegankelijkheid worden aangegeven.