HERZIEN Jaarstukken 2021 Raad 20220701.pdf

Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven: Weerstandscapaciteit: - algemeen - grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: - algemeen - grondexploitaties* Totaal Ratio weerstandsvermogen: - algemeen - grondexploitaties Totaal

Jaarrekening 2021

Begroting 2021

8.286.000 1.000.000 9.286.000

5.480.000 885.000 6.365.000

4.346.800 779.000 5.125.800

4.201.100 PM 4.201.100

1,9 1,3 1,8

1,3 PM 1,5

* In de begroting 2021 is geen risicoprofiel opgenomen voor de grondexploitaties. Verplichte kengetallen financiële positie Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het verplicht een aantal kengetallen te presenteren over de financiële positie van de gemeente. De kengetallen voor Alblasserdam zijn:

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

66

Alblasserdam

Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

Netto schuldquote

41%

87%

71%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

37%

83%

67%

Solvabiliteitsratio (Eigen vermogen / totaal balans)

39%

35%

36%

Solvabiliteitsratio ((Eigen vermogen + voorzieningen) / totaal balans)

40%

37%

38%

Grondexploitatie

1%

1%

-/- 1%

-/- 3,6%

-/- 3,3%

-/- 3,6%

101%

105,7%

102,6%

Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

De financiële positie was in 2020 verbeterd, met name als gevolg van de verkoop aandelen Eneco en aflosing van vaste leningen. In 2021 zien we de positie iets teruglopen. De kengetallen geven op dit moment een beeld van een goede, solide financiële postie. Hierna lichten we het verloop per kengetal toe. Nettoschuldquote: De netto schuld (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) gedeeld door de inkomsten geeft een indicatie voor de mate waarin een gemeente de rentelasten kan dekken door voldoende inkomsten. In 2020 was dit kengetal sterk verhoogd door de opbrengst van de Eneco-aandelen en de aflossing van vaste schulden met € 9 mln. In 2021 daalt het naar een wat normaler (maar nog altijd bovengemiddeld) niveau. Solvabiliteitsratio: Dit kengetal is de tegenhanger van de debtratio. Wij streven naar een solvabiliteitsratio (eigen vermogen + voorzieningen/ totaal balanssaldo) hoger of gelijk aan 20%. Grondexploitatie: Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de totale waarde op de balans die nog moet worden terugverdiend met grondverkopen en het totaal van de exploitatiebaten in het jaar. Ultimo 2021 is er een negatieve boekwaarde (meer opbrengsten ontvangen dan gemaakte kosten, waardoor dit kengetal nu onder nul komt. Structurele exploitatieruimte: Bij dit kengetal wordt het structureel resultaat gedeeld door de totale baten in het jaar.

Bij het opstellen van de begroting streven wij naar een structureel sluitende begroting. Zoals in eerdere jaren zien we dat het positieve resultaat vooral wordt gerealiseerd door incidentele meevallers. Een specificatie van de incidentele baten en lasten is in toelichting bij de jaarrekening opgenomen. Belastingcapaciteit: De belastingcapaciteit is berekend op basis van de lokale lasten van een gezin met een eigen woning bij een gemiddelde WOZ-waarde. Op de website Waarstaatjegemeente.nl is ook een vergelijking te voor eenpersoonshuishoudens, en kunnen meerdere jaren worden vergeleken.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

67

3. Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de realisatie van het beleid ten aanzien van het onderhoud van kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. Overzicht actuele kaders 2021 Onderwerp

Beheerplannen

Wegen

Openbare ruimte Vaarwegen Riolering

Groen

Nota openbare ruimte

Vastgesteld / Looptijd geactualiseerd in t/m 2009 -

Financiële vertaling in begroting Ja

Achterstallig onderhoud Nee

Wegengebruiksplan

2004

Ja

N.v.t.

Wegencategoriseringsplan

2012

ja

N.v.t.

-

Leidraad inrichting openbare 2021 ruimte (LIOR) Gemeentelijk waterplan 2006

-

n.v.t.

N.v.t.

2015

Ja

Nee

Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Basis Riolerings Plan (BRP) Basis Riolerings Plan + (BRP +) Nota openbare ruimte

2015

2018

Ja

Nee

2019 2020

2028 2029

nee Nee

Nee Nee

2009

-

Ja

Nee

Bomenverordening Alblasserdam Bomen en kapvergunningen beleid Groenstructuurplan

2009

-

Ja

N.v.t.

2008

-

Ja

N.v.t.

2017

2027

Ja

N.v.t.

Speeltoestellen beleid

2021

2030

nee

N.v.t.

2020

2023

Ja

Nee

2015

2025

Ja

Nee

Gebouwen

Meerjarenonderhouds-plan (MJOP) Openbare verlichting Nota Openbare Verlichting

Stresstest Wateroverlast (BRP +) Als vervolg op het in 2019 opgestelde Basis Riolerings Plan (BRP) is in 2020 gestart met de uitwerking van Stresstest wateroverlast (BRP+). Hierbij is gebruik gemaakt van berekeningen in het BRP. Bij de Stresstest zijn m.b.v. een geavanceerde doorrekening de gevolgen van maatgevende regenbuien voor de gehele gemeente in beeld gebracht. De resultaten van de Stresstest zijn samen met het BRP eind 2021 aan het college aangeboden. In 2022 worden de resultaten aan de raad aangeboden. Gemeentelijk Riolerings Plan (GRP) In 2021 is een vervolg gemaakt met het opstellen van het GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan). In het GRP worden de financiële aspecten van onderhoud en vervanging van de hoofdriolering meerjarig in beeld gebracht. In 2022 zal het plan afgerond worden en aan het college en de raad worden gepresenteerd. Groenstructuur Plan In 2021 is een vervolg gegeven aan de voorbereiding en uitvoering van maatregelen uit het Groenstructuurplan. Realisatie van de zogenaamde 'Groene Loper' is een belangrijk onderdeel hiervan.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

68

Speelruimte Beleids Plan In 2021 is het opstellen van het nieuwe Speelruimtebeleidsplan afgerond en vastgesteld. Vanaf 2022 zal bij de renovatie van speelplaatsen dit document als basis gebruikt worden. Vastgoed Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) In 2021 is een uitvoeringsplan voor noodzakelijk onderhoud en wettelijke keuringen aan gebouwen en kunstwerken opgesteld en aanbesteed. Voor de jaren 2022 – 2035 is een actualisatie opgesteld van het Meer Jaren Onderhouds Plan (MJOP). Vaststelling hiervan zal in de loop van 2022 op de agenda staan. In 2021 is een begin gemaakt met de verbouwing van de Oude Bibliotheek tot een nieuw centrum voor jeugd en gezin. In 2022 zal dit gebouw worden geopend en in het MJOP worden opgenomen. Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR.) In 2020 is de nieuwe Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) aan het college aangeboden en vastgesteld. De Leidraad bevat technische en beleidsmatige informatie voor de inrichting van de buitenruimte in de gemeente Alblasserdam en is bedoeld voor zowel intern als extern (ontwikkelaars) gebruik. Verordeningen Kabels en Leidingen. In 2021 zijn geen wijzigingen in de bestaande verordeningen doorgevoerd. Kerncijfers kapitaalgoederen Onderwerp Wegen

Vaarwegen Riolering

Groen Vastgoed Openbare verlichting

Belangrijkste kapitaalgoederen Oppervlakte wegennet Rijbanen Fietspaden Voetpaden Oppervlakte water Persriolering Vrij verval riolering Pompen en Gemalen Oppervlakte openbaar groen Speeltoestellen Gebouwen Kunstwerken Aantal lichtmasten

Hoeveelheden 587.000 m2 62.000 m2 236.000 m2 234.000 m2 23.000 m 107.000 m 205 st 615.000 m2 310 st 20 st 50 st 3.689 stuks, waarvan ca 30 % LED

Realisatie ambities Beeldkwaliteit De minimale beeldkwaliteit voor de openbare ruimte is door de raad vastgesteld op een B (CROW) gemeten over alle onderdelen en over de hele gemeente. De uitzondering is op dit moment de begraafplaats waar een hogere beeldkwaliteit A aangehouden wordt. In 2021 zijn er twee meetronden door een onafhankelijke partij uitgevoerd in mei en oktober. De resultaten laten een voortgang van de lichte verbetering ten opzichte van voorgaande jaren zien. Aandachtspunten blijven verharding en verzorging (zwerfvuil en onkruid). In 2022 willen we de beheerplannen en beleidsplannen actualiseren. Onder meer een beheerplan voor verhardingen, kunstwerken, beschoeiingen en baggeren. We werken aan een kaderstellend beleidsplan voor verhardingen waarin nieuwe beeldkwaliteitskeuzes en onderhoudsambities kunnen worden vastgesteld. Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

69

In 2021 zijn maatregelen genomen om de beeldkwaliteit te verhogen. Er zijn op diverse locaties palen weggehaald en middenbermen zijn onkruidvrij verhard. Ook groenvakken worden structureel verbeterd. Beheersysteem In 2021 zijn delen van het nieuwe (regionale) beheersysteem in fases operationeel geworden en verder uitgewerkt. De invoering heeft de afgelopen jaren vertraging opgelopen vooral vanwege de complexiteit van het systeem en veranderende wetgeving. De stabiliteit van het systeem en de werkbaarheid zijn nog punt van aandacht. Voor enkele beheerdisciplines (groen, riolering en verhardingen) is de beheerdata in het systeem verwerkt. Wanneer de diverse beheerdisciplines naar tevredenheid functioneren kan de beheerdata worden toegevoegd. Als laatste stap zal een kennisvergroting voor de gebruikers nodig zijn. De afronding van het regionale project zal nog een onbekende tijd in beslag nemen. Grondstoffenplan Het grondstoffenplan is waar mogelijk verder aangescherpt, om tot een betere afvalscheiding te komen. In 2021 is ingezet op verbetering van de faciliteiten in het algemeen en op die van de GFTEinzameling bij hoogbouw in het bijzonder. De resultaten geven nog aanleiding tot een verbeteringsslag waaraan wordt gewerkt. Regio Voor de uitvoering van beheertaken is, waar dit inhoudelijk en financieel voordeel oplevert, de samenwerking voortgezet met de Regio Drechtsteden.

In 2021 zijn beheertaken op het gebied van openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en riolering(pompen en gemalen) uitbesteed aan de gemeente Dordrecht. Voor de beheertaak van gemeentelijke gebouwen (vastgoed) is een overeenkomst afgesloten met de vastgoedafdeling van de Servicegemeente Dordrecht (SGD). In alle gevallen zijn de regie en financiën in handen gebleven van Alblasserdam. Ook op het gebied van de regelgeving kabels en leidingen en het beheersysteem is de samenwerking met de andere zes Drechtsteden voortgezet. Beheer Voor het beheer van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen beschikt de gemeente over: • Beheersystemen waarin van objecten de relevante data zijn ingebracht. Op grond daarvan worden de beheer- onderhouds- en vervangingsplanningen opgesteld; • De inspecties naar de onderhoudsgesteldheid van de objecten. Aan de hand van de bevindingen rond de technische kwaliteit wordt in het beheersysteem de planning voor onderhoud geactualiseerd. Relevante mutaties in het areaal worden doorlopend bijgewerkt; • Alle wettelijk verplichte veiligheidskeuringen in gemeentelijke gebouwen; • Een meerjarig vervangingsplan waarin de jaarlijkse bestemming van de beschikbare middelen voor groot onderhoud en vervanging is bepaald.

De planning leidt ertoe dat werkzaamheden zoveel mogelijk worden gecombineerd; • Bestekken waarmee geplande onderhoudswerkzaamheden volgens het vastgestelde aanbestedingsbeleid aan marktpartijen worden opgedragen. • de Buitendienst die zelf met inzet van zogenaamde C-medewerkers een groot deel van de groenwerkzaamheden heeft uitgevoerd.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

70

Meldingen openbare ruimte Alle meldingen die betrekking hebben op de Buitenruimte via onder meer Fixi en de website zijn door de buitendienst afgehandeld. Complexere vragen zijn afgehandeld in samenspraak met de binnendienst. Mede omdat bewoners steeds beter de (digitale) weg naar de gemeente kunnen vinden is er ook in 2021 een flinke toename geweest van het aantal meldingen. Openbaar vervoer, busbanen Op initiatief van de Provincie Zuid-Holland is in 2019 een start gemaakt met het project van aanleg van twee busbanen op het traject Grote Beer/Edisonweg richting Papendrecht. De provincie en de gemeente hebben hiervoor een samenwerkingsovereenkomst gesloten. In 2020 is een grote waterleiding verlegd en zijn andere voorbereidingen genomen om dit project mogelijk te maken. De aanvankelijk in 2021 geplande uitvoering is uitgesteld tot 2022 vanwege onder meer de hiermee conflicterende omleidingen voor de werkzaamheden aan de N3 en A15. In 2021 is een start gemaakt met de voorbereiding voor het ombouwen van een aantal halteplaatsen tot R-Net haltes. De inpassing van de kenmerkende R-net halteinrichting in de beperkte beschikbare buitenruimte en het beschermde dorpsgezicht is een uitdaging. In 2022 zal ook de omgeving bij de ontwerpen worden betrokken. Kwaliteit oppervlaktewater.

In samenwerking met het waterschap WSRL is sinds 2019 jaarlijks in het zomerseizoen een pomp geplaatst om de blauwalg in het Lammetjeswiel tijdens zwemseizoen te bestrijden. Ook in 2021 heeft deze maatregel goed gefunctioneerd. Riolering Er is in 2021 ca 5% van het areaal geïnspecteerd en 10% gereinigd. Op enkele plaatsen zijn extra reinigingen uitgevoerd. De geconstateerde schadegevallen zijn opgenomen in de meerjarenonderhoudsplanning. Kabels en leidingen Door netbeheerders van de nutsvoorzieningen zijn op diverse locaties nieuwbouw en vervangingswerken uitgevoerd. Via een digitaal systeem worden alle relevante stukken van aanvragen vastgelegd. De afdeling Buitenruimte geeft de vergunningen af en houdt toezicht op de naleving van gemaakte afspreken. Realisatie werken/projecten 2021 Vanuit het integraal vervangings- en investeringsplan zijn op basis van de in de begroting vermelde projecten de onderstaande werken in uitvoering genomen of afgerond : • Vervangingen openbare verlichting In 2021 zijn op diverse locaties oude masten en armaturen vervangen. Alle oude armaturen zijn vervangen door Led verlichting. Het totale aandeel Led is inmiddels opgelopen tot ruim boven de 50%.

Alblasserdam loopt hiermee ruimschoots voor op de afspraken binnen het energie akkoord Rijkswaterstaat (40% per 2020) Het energieverbruik van openbare verlichting is in 2021 met 26.000 KWh afgenomen t.o.v. 2020. • Vervangen houten bruggen In 2021 zijn twee houten bruggen vervangen door composietbruggen en van twee bruggen zijn de dekplanken vervangen. Een derde geplande brugvervanging is uitgesteld naar 2022

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

71

•

•

• •

•

• •

•

•

•

•

vanwege een langer participatietraject dan gepland met de erfgoedcommissie en Waterschap Rivierenland. Asfaltonderhoud In 2021 is de deklaag van het asfalt van een gedeelte van de Edisonweg (gedeelte A15 gemeentegrens) en de Van Wenaeweg vervangen. Resterende gedeelten staan voor 2022 gepland. Blokweer 2 fase 3 De 3e fase van de grootschalige renovatie en gedeeltelijke herinrichting in Blokweer 2 is in 2021 afgerond. Een belangrijke rol bij het ontwerp en communicatie tijdens de uitvoering was weggelegd voor de wijkgroep Blokweer 2, waarin bijna elke straat is vertegenwoordigd. Kerkstraat en Oude Lijnbaan Voorbereidingen voor de reconstructie en herinrichting zijn afgerond in 2021. De werkzaamheden zijn in december aanbesteed. Uitvoering zal begin 2022 van start gaan. Zeilmakersstraat. In 2021 is de reconstructie en herinrichting uitgevoerd en afgerond. De meeste van de bestaande grote platanen konden door een uitgekiend ontwerp worden behouden. Door de bewoners van de (huur)woningen is ca 1 meter tuin afgestaan om de plannen met veel groen te kunnen realiseren. Baandersstraat De voorbereidingen zijn in 2021 opgestart. Reacties van bewoners zijn verwerkt in het voorlopig ontwerp dat begin 2022 aan het college zal worden aangeboden. Uitvoering zal starten in 2022. Buitenruimte De Twijn In 2021 is de nieuwbouw van schoolgebouw IKC de Twijn in gebruik genomen.

Aansluitend zijn de aanpassingen van de buitenruimte in de omgeving afgerond. Vinkenwaard-Zuid Komende jaren zal het bedrijventerrein Vinkenwaard-Zuid grondig worden aangepakt. Als eerste zijn diverse onderzoeken naar de bodemgesteldheid en riolering uitgevoerd. In overleg met de ondernemers wordt het gezamelijke plan uit 2015 aangepast aan de tijd waarbij meer aandacht is voor klimaatadaptatie en duurzaamheid is. De Vang De bestrating in deze straat is ernstig verzakt. De voorbereidingen voor een algehele reconstructie zijn in 2021 van start gegaan met het uitvoeren van diverse noodzakelijke onderzoeken aan riolering, bodemstabiliteit en nutsleidingen. In 2022 starten we het participatietraject met de bewoners en belanghebbenden om hen te betrekken bij de maatregelen Trap Landvast-Raadhuisplein Als onderdeel van de herinrichting van de buitenruimte rond de Rederij is in 2021 de trap naar de parkeerplaats van Landvast aangelegd. Met deze verbinding wordt de parkeerplaats makkelijker bereikbaar waardoor de toegang tot het centrum is verbeterd. Muur Plantageweg Een gedeelte van een keermuur langs de Plantageweg was in zeer slechte staat en leverde op termijn een gevaar op voor de stabiliteit van de weg. Na uitgebreid onderzoek naar mogelijke risicovolle restanten uit de tweede wereldoorlog is de uitvoering gestart. De uitvoering zal begin 2022 afgerond zijn.

De noodzakelijke omlegging van kabels en leidingen die door de muur heen staken heeft voor vertraging van het herstel gezorgd. Damwand Jan Smitkade In januari 2020 is een gedeelte van de stalen damwand langs de Jan Smitkade verzakt. De oorzaak is een oude boothelling onder het verzakte deel. Uit onderzoek naar de kade blijkt dat op de lange duur een groot deel van de kadewand moet worden vervangen omdat deze niet voldoet aan de stabiliteitsnorm. In december 2021 heeft Rijkswaterstaat definitief de variant afgewezen om een nieuwe wand aan de rivierzijde te plaatsen. In 2022 zal daarom de variant om een nieuwe wand aan de landzijde te plaatsen worden uitgewerkt.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

72

•

•

Ponton Waterbus Per 1-1-2022 is er een nieuwe vervoerder gecontracteerd die het vervoer over water in de regio uit gaat voeren. In 2020 is een regionale Haltevisie vastgesteld met als doel de zichtbaarheid en bereikbaarheid van de waterbus haltes in de regio te verbeteren. De ponton bij de halte in Alblasserdam is eigendom van de gemeente en heeft na ruim 15 jaar een groot onderhoudsbeurt nodig. Tegelijkertijd wordt een upgrade op basis van de Haltevisie uitgevoerd. Per 1 januari 2022 is een nieuwe halte overeenkomst met de Provincie Zuid Holland van kracht. Plan Waterhoven. In Plan Waterhoven is de laatste fase van nieuwbouw van start gegaan. Afgeronde gedeelten zijn voorzien van definitieve bestrating.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

73

4. Financiering Algemeen In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de manier waarop de gemeente Alblasserdam met het aantrekken en, voor zover van toepassing, het uitzetten van geldmiddelen is omgegaan, zowel op korte als op langere termijn. Tevens worden de risico’s in beeld gebracht alsmede de eventueel genomen maatregelen om deze risico’s te beheersen. Daarnaast geeft deze paragraaf inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan de investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend. Externe ontwikkelingen Economische ontwikkelingen De Europese Centrale Bank (ECB) voert nog steeds een opkoopprogramma uit. In 2022 ligt de beslissing voor of dit programma verlengd zal worden of niet. De rente op de kapitaalmarkt vertoonde over 2021 een iets opwaartse lijn. De rente van een 10jarige staatslening bedroeg begin januari 2021 ongeveer -/- 0,49%. Eind december 2021 bedroeg deze rente -/- 0,04%. De 3-maands Euribor begon het jaar met een rente van circa -/- 0,54%. Gedurende het jaar is dit rentetarief bijna gelijk gebleven en eind december bedroeg de 3-maands Euribor ongeveer -/- 0,57%. De constantheid van dit rentetarief ligt in lijn met de beleidsrente van de ECB die gedurende het jaar niet is aangepast.

Onder de huidige marktomstandigheden blijft het uitgangspunt bij het aantrekken van vermogen om de kasgeldlimiet optimaal te benutten en kort te financieren. De financieringsfunctie van de gemeente dient uitsluitend de publieke taak. Zij voert een prudent beleid binnen de kaders die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). De ontwikkeling van de rente gedurende 2021 kan als volgt worden weergegeven:

Renteverloop 1 jan 2021 - 1 jan 2022 0,50%

10-jaars IRS 3-maands Euribor

0,00%

-0,50%

-1,00%

Bedacht moet worden dat, indien een langlopende lening daadwerkelijk wordt opgenomen, er thans opslagen gelden bovenop het IRS-tarief zoals hierboven weergegeven. Voor een 10-jaars lening bedroeg dit eind 2021 circa 0,1%. Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

74

Interne rente Voor de interne doorberekening van de rentekosten naar de investeringen hanteren we een omslagrente van 1,0%. De BBV notitie rente schrijft voor dat indien de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie. In onderstaand renteschema zetten we de werkelijke rentelasten uiteen, die gezamenlijk het renteresultaat bepalen. Bedragen x € 1.000 2021 a1. a2. b. c1. c2.

c3.

De externe rentelasten over de lange financiering De externe rentelasten over de korte financiering De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) f. Renteresultaat op het taakveld treasury Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Verschil (absoluut) Verschil (procentueel)

x € 1,000

-/- €

€ -/- € -/- € €

546 7 36 503

-/- € € € € € € -/- €

3 500 500 947 -447

€ € €

500 947 447 89,4%

3

-/- €

-

+/+ €

-

Relatiebeheer De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van de gemeente Alblasserdam. Naast de BNG houdt de gemeente een rekeningcourant aan bij de Rabobank. Uitzettingen Uitzettingen zijn binnen de Wet fido gedefinieerd als verstrekte geldleningen en beleggingen. De gemeente heeft geen beleggingen. In 2021 zijn geen nieuwe leningen verstrekt. Voor een specificatie van de totale portefeuille aan lopende uitzettingen zie verderop in deze paragraaf onder Kredietrisico’s. Financiering Mede door de ontvangst van de verkoop Eneco-aandelen in 2020 heeft de gemeente in 2021 diverse leningen geherstructureerd. Zeven relatief dure lineaire leningen met rente tussen 1,6% en 4,87% zijn omgezet naar zeven lineaire leningen met hetzelfde bedrag en dezelfde looptijd. Vijf van deze leningen hebben een rente van 0%, twee leningen hebben een rente van 0,265% en 0,6%. De totale langlopende schuld van de gemeente Alblasserdam bedroeg per 31 december 2021 € 36,1 miljoen. Dit betreft 9 leningen. De gemiddelde rente van deze leningenportefeuille per 31 december 2021 bedraagt 0,09%.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

75

Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2021 (€ 57,5 miljoen) betekende dit dat de gemeente Alblasserdam haar financiële huishouding voor maximaal € 4,9 miljoen met kort geld mocht financieren. Conform voorschrift uit de Wet fido is in bijgaande tabel de spiegeling weergegeven van de gemeentelijke kortlopende middelen ten opzichte van de kasgeldlimiet gedurende 2021: Tabel 1 Verloop kasgeldlimiet 2021 Bedragen x € 1.000,-

Gemiddeld netto vlottende schuld (+) of gemiddeld netto vlottend overschot (-) Kasgeldlimiet Overschrijding kasgeldlimiet Ruimte onder kasgeldlimiet

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

€ 1.254€ 4.885

€ 789€ 4.885

€ 3.307€ 4.885

€ 1.497 € 4.885

-

-

-

€ 6.139

€ 5.674

€ 8.192

€ 3.388

In 2021 zijn drie kasgeldleningen opgenomen, met een hoofdsom variërend van € 5 miljoen tot € 8 miljoen. Deze kasgeldleningen hadden allemaal een negatieve rente van -0,48%. Over 2021 is als gevolgd hiervan een bedrag van circa € 7.000 ontvangen. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om binnen de portefeuille aan langlopende leningen een overmatige afhankelijkheid van de rente in een zeker jaar te voorkomen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm niet meer dan 20% zijn van het begrotingstotaal, in 2021 dus € 11,5 miljoen. Uit onderstaande berekening komt naar voren dat de gemeente Alblasserdam in 2021 binnen de renterisiconorm heeft geopereerd. Tabel 2 Toetsing renterisiconorm 2021 Bedragen x € 1.000,-

Berekening renterisico: Bedrag renteherzieningen Bedrag aflossingen Totaal renterisico Renterisiconorm Toets aan renterisiconorm Onderschrijding

€ 57,463 miljoen x 20%

€ € €

4.741 4.741

€

11.493

€

6.752

Kredietrisico’s De gemeente Alblasserdam loopt kredietrisico op uitzettingen (o.a. verstrekte geldleningen) en op leningen waarop door haar een borgstelling is afgegeven.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

76

Tabel 3 Overzicht kredietrisico’s Bedragen x € 1.000,-

Per 1-jan-2021

Categorie Uitzettingen Borgstellingen

Direct Indirect Totaal

Per 31-dec-2021

€

2.921

€

2.476

€ € €

24.103 48.237 72.340

€ € €

25.658 50.551 76.209

Het in bovenstaande tabel weergegeven bedrag aan uitzettingen per 31 december 2021 van € 2.413.000,- kan als volgt worden gespecificeerd: • GR Souburgh: € 1.873.000 (4 leningen) • Beheersstichting Sport Alblasserdam: € 297.000 (3 leningen) • Sporthal Molenzicht: € 250.000 • VvE Van Eesterensingel 15-49: € 56.000 Daarnaast stond de gemeente per 31 december 2021 voor in totaal € 76,2 miljoen garant. Hiervan had € 50,6 miljoen betrekking op de achtervangpositie in het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (indirecte borgstelling). Gezien de rond dat fonds gebouwde zekerheidsstructuur is hieraan een relatief laag risico verbonden. Sinds 1 augustus 2021 geldt een nieuwe achtervangovereenkomst. De wijzigingen die zijn doorgevoerd in deze nieuwe overeenkomst leidt tot een andere toerekening van de achtervangpositie aan de gemeente. Dit betekent dat als een lening voor 1 augustus 2021 is afgesloten deze voor 100% meetelt in de verdeelsleutel (dit is identiek aan de systematiek van vorig jaar). Is de lening na 1 augustus 2021 afgesloten, dan is de verdeelsleutel gelijk aan het percentage van marktwaarde van het DAEB-bezit van de betreffende corporatie dat in de gemeente Alblasserdam ligt. Daarnaast is nieuw dat de gemeente borg staat voor een obligolening.

Deze lening kan worden aangesproken indien er geld nodig is om grote verliezen te dekken en de obligoheffing van corporaties niet voldoende is. Het bedrag aan directe borgstellingen bedroeg per 31 december 2021 € 10,1 miljoen. Dit betreft voor: • HVC Alkmaar (0,90%-belang; ‘getrapt’ via GR Gevudo) € 4,3 miljoen; • Stichting Sporthal Molenzicht € 2,5 miljoen; • Stichting Waardenburgh: € 1,8 miljoen; • St Rivas Zorggroep: € 1,3 miljoen; • Voetbalvereniging: € 0,1 miljoen; • ROM-D rekening-courant faciliteit: € 15,6 miljoen. Schatkistbankieren Tot 1 juli 2021 mocht de gemeente bij het verplicht schatkistbankieren een bedrag van 0,75% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Na 1 juli 2021 is de berekening van dit drempelbedrag gewijzigd. En mag de gemeente 2% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden. Het drempelbedrag tot 1 juli bedroeg € 431.000 en na 1 juli € 1.150.000. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. In onderstaande tabel staat per kwartaal aangegeven wat het gemiddelde positieve banksaldo was. Hieruit blijkt dat in 2021 het drempelbedrag niet is overschreden.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

77

Tabel 5

Benutting drempelbedrag Schatkistbankieren Bedragen x € 1.000,-

1) Benutting drempelbedrag Schatkistbankieren 2021: Begrotingstotaal 57.463 Wettelijk percentage 0,75% Drempelbedrag 431 2) Kwartaaluitkomsten benutting drempelbedrag 2021: 1e kwartaal 2e kwartaal gemiddeld positieve banksaldi 53 223

57.463 2,00% 1.150

3e kwartaal 42

4e kwartaal 55

Als gevolg van de negatieve rente op kort geld, inclusief de rekening-courant BNG, heeft een roodstand geen nadelige financiële gevolgen. Tegelijkertijd met de verruiming van het drempelbedrag van het schatkistbankieren is de BNG begonnen met het vragen van een rentevergoeding op positieve banksaldo's. Deze rente houdt verband met de kosten die de BNG maakt voor het stallen van geld bij de ECB.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

78

5. Paragraaf bedrijfsvoering In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de stand van zaken en de realisatie van de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Samenlevingsagenda 2.0 In het laatste volledige collegejaar voor de verkiezingen is er focus aangebracht in het afronden van de belangrijke opgaves en projecten van de Samenlevingsagenda ook in relatie tot de beschikbare capaciteit. In het kader van de Omgevingsvisie is een online participatietool ontwikkeld, www.praatmee.alblasserdam.nl. 210 inwoners hebben via dit platform hun stem uitgebracht op het voorkeursaccent van hun keuze. Praatmee.alblasserdam gaan we ook inzetten bij het project Revitalisatie Vinkenwaard-zuid waarna we deze tool evalueren en advies uitbrengen aan de nieuwe gemeenteraad over het voortzetten en eventueel uitbreiden van dit platform.

Organisatieontwikkeling In 2021 is er verder vormgegeven aan invulling en uitvoering van de organisatieontwikkeling. Dit draagt bij aan het lange termijn doel om de organisatie zodanig in te richten dat zij in staat is om continu in te spelen op externe en interne ontwikkelingen. Om daarmee de samenleving en het bestuur nog beter te kunnen bedienen en te werken volgens de bedoeling. Om onze medewerkers te ondersteunen in de gewenste manier van werken zijn we in 2021 verder aan de slag gegaan met verschillende ondersteunende activiteiten vanuit de 5 programmalijnen Samenleving, Ontwikkelen en Samenwerken, Vitaliteit, Het Nieuwe Werken (HNW) en Kwaliteit op orde. Zoals het aanbieden van een training feedback geven en ontvangen, leiderschapstraject voor leidinggevenden, diverse vitaliteitsactiviteiten en het opzetten van een participatieroute. Ook het jaar 2021 stond in het teken van Corona en hebben onze medewerkers pnieuw hun wendbaarheid getoond en dit heeft ook een weerslag op de beschikbaarheid van ons personeel. We hebben de basis gelegd voor effectief tijd- en plaats onafhankelijk werken waarbij digitaal werken en hybride vergaderen een belangrijk onderdeel is.

Ondanks de Corona is er veel geïnvesteerd in de verdere ontwikkeling van medewerkers en teams, via het opleidingsplan en zijn er digitaal via een online opleidingsplatform competentie- en vakinhoudelijke gerichte opleidingen gevolgd. We werken efficiënter samen in kleinere teams aan onze opgaven, hebben handvatten gekregen voor het voeren van het goede gesprek en zijn beter in staat om feedback te geven en ontvangen. Daarnaast zijn de eerste stappen naar samenlevingsgericht werken gezet. Voorts is er verder gewerkt aan het op orde brengen van de basis waaronder een eigen SID organisatiepagina en is onze dienstverlening verder verbeterd waaronder onze telefonische bereikbaarheid. De medewerkers hebben handvatten gekregen om hun fysieke, emotionele en mentale batterij op te laden waardoor ze beter in balans zijn en dit heeft bijgedragen aan hun vitaliteit. Werving Het verloop in onze organisatie is ongeveer hetzelfde gebleven als het vorige jaar. En hebben we via het introductiebeleid en -programma medewerkers een goede start gegeven en is er geïnvesteerd in de ontwikkeling van onze medewerkers om ze te binden aan onze organisatie. Daarnaast hebben we

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

79

vanuit het exit-programma aandacht besteed aan een goede kennis- en dossieroverdracht van vetrekkende medewerkers. Wel heeft het langer geduurd om een aantal vacatures in te vullen vanwege de huidige schaarste op de arbeidsmarkt op met name juridisch en financieel gebied en Ruimtelijke Ordening. Dit geldt niet alleen voor de gemeente Alblasserdam maar is een trend op landelijk niveau. We hebben tijd en middelen geïnvesteerd in het opzetten van meerdere wervingskanalen. Dit heeft als positief resultaat dat we de langdurige openstaande vacatures voor een groot deel hebben kunnen invullen. Daarnaast zijn we gestart met het opzetten van een wervingscampagne. Deze is in 2022 gereed. Ziekteverzuim Het gemiddelde ziekteverzuim is in 2021 gestegen naar 6,9 % en is toegenomen ten opzichte van het vorige jaar. Dit is boven de verzuimnorm gemeente A&O fond van 5,5% De meldingsfrequentie, het gemiddeld aantal keer dat medewerkers zich per jaar ziek melden, is ongeveer gelijk gebleven met 0,74. Een groot deel van het ziekteverzuim wordt veroorzaakt door langdurige ziekten. Uit analyses blijkt dat 80% van de ziektegevallen niet werk-gerelateerd is en weinig tot niet beïnvloedbaar. De belangrijkste oorzaken voor niet-werk gerelateerd ziekteverzuim zijn fysieke en fysiologische aandoeningen.

Om ziekteverzuim te verkorten of te voorkomen signaleren leidinggevenden vroegtijdig (dreigende) disbalans bij medewerkers en verwijzen door naar de verzuimconsulent of bedrijfsarts. De spreekuren hebben over het algemeen digitaal plaatsgevonden op een korte periode in het 3e kwartaal na. Er is maatwerk geboden om medewerkers te ondersteunen bij zorgvuldige reintegratietrajecten. Daarnaast is er preventief maatwerk geboden aan medewerkers om eerder te kunnen stoppen met werken. In 2021 zijn er vanuit de programmalijn vitaliteit verschillende activiteiten georganiseerd gericht op gezond voelen, gezond denken en gezond bewegen, waaronder de week van de vitaliteit. En is er ook aandacht geweest voor verbinding tussen en met onze medewerkers, hybride werken en balans tussen werk en privé. Integriteit Nieuwe medewerkers hebben in 2021 live of digitaal de eed of belofte afgelegd en worden bij indiensttreding op de hoogte gesteld van ons integriteitsbeleid. Een aantal teams en nieuwe medewerkers hebben de training morele oordeelsvorming gevolgd. Het aanbieden van deze trainingen zetten we voort in 2022 zodat meer bewustwording gecreëerd wordt binnen onze organisatie. HR systeem Per 1 januari 2021 zijn we regionaal overgegaan naar een nieuw HR systeem. De data van ADP naar AFAS voor de salaris- en personeelsadministratie is succesvol geïmplementeerd.

Ook is er een aantal dashboards ontwikkeld, waaronder ziekteverzuim en verlof gedurende het jaar. In 2022 vindt de verdere maatwerk implementatie plaats van een werving en selectie module en een verdere doorontwikkeling van de basisprocessen. Regionale samenwerking Onder de noemer Smart Delta Drechtsteden hebben we in 2021 een volgende stap gezet in onze samenwerking in het Ruimtelijk economisch domein. Slim Samen Vooruit is het credo waarmee we voortvarend aan de slag gaan met onze opgaven op het gebied van wonen, werken, bereikbaarheid

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

80

en duurzaamheid. Alblasserdam levert met diverse projecten een realistisch aandeel in deze opgaven. Met onze woningbouwplannen Kloos en Haven-Zuid, het Transferium en kruispunt Grote Beer voor de bereikbaarheid, met Kansrijk en de komst van Peute voor de werkgelegenheid en Human Capital en onze inzet in de Regionale Energie Strategie dragen wij meer dan naar redelijkheid bij. Nadere keuzes worden overgelaten aan de nieuwe gemeenteraad binnen de contouren van het gekozen accent Fit en Groen voor de op te stellen omgevingsvisie. Per 1 januari 2022 wijzigt de samenwerking in de Drechtsteden binnen de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden. In 2021 is veel tijd en energie in deze transitie gestoken. Voor Alblasserdam was het creëren van maatwerk en lokale invloed op (financiële en beleidsinhoudelijke) keuzes aanleiding om de GRD te herzien. In meerdere bestuurlijke overleggen zijn de contouren van de nieuwe samenwerking besproken en in december 2021 hebben alle eigenaren van de GRD besloten de samenwerking in de nieuwe opzet voort te zetten. De GRD is aangepast naar een GR Sociaal en is een collegeregeling. Daarmee houdt het DSB en de Drechtraad op te bestaan en treedt er een nieuw Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur van de GR aan. De bedrijfsvoeringstaken worden voortaan via een Centrumregeling afgenomen via de gemeente Dordrecht die als servicegemeente gaat fungeren.

Door afspraken te maken over het voor vier jaar continueren van de lokale bijdrage en de af te nemen taken heeft deze transitie de komende jaren geen effect op de gemeentelijke begroting. Communicatie en bestuursstijl De coronapandemie vergroot op vele fronten bestaande spanningen en tegenstellingen in onze samenleving. Voor de lokale politiek en het college is het opereren binnen de landelijke kaders en het tegelijkertijd oog hebben voor de lokale behoeftes en sentimenten. Het college is zich bewust van de verbindende positie en heeft in 2021 getracht in verbinding te zijn met alle inwoners. Door met een open houding de dialoog te krijgen en houden en gebruik te maken van de sociale kracht van het dorp is er veel energie gestoken in het onderhouden van de Alblasserdamse samenleving. Er is ook veel gemeentelijke communicatie capaciteit ingezet op corona. Inzet Communicatie heeft op veel fronten ondersteuning geboden. Veel tijd is gestoken in de participatie rond de omgevingsvisie, de communicatie rond de Centrale Toegang en de veiligheidsincidenten. Naast diverse projecten zijn er ook veel lopende zaken die communicatietijd vragen, zoals de wekelijkse gemeentepagina, het beheer van de website en sociale mediakanalen. Ook is er in 2021 een aantal persberichten verstuurd. Informatieveiligheid Bewustwording van informatieveiligheid bleef ook in 2021 een belangrijke prioriteit.

Het nieuw in gebruik genomen digitale platform (Skillstown), waarop Drechtsteden breed online cursussen worden aangeboden, levert ondertussen een belangrijke bijdrage aan de kennis en bewustwording van de organisatie. Het nieuwe regionale informatie beveiligingsplan is in concept opgeleverd. In aanvulling daarop zullen we de lokale consequenties in 2022 uitwerken. Dit lokale plan zal aansluiten op het regionale Strategische Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden voor 2020-2024. Verdere implementatie en borging van het Tactisch Informatiebeveiligingsplan en het Strategisch Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden zullen samen met de Baseline informatiebeveiliging Overheid (BIO) worden voortgezet.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

81

De verdere samenwerking met de Drechtstedenregio waaronder het delen van kennis en ervaringen binnen de Drechtstedengemeenten vindt via het Periodiek Informatiebeveiliging Overleg Drechtsteden (PIO-D) plaats. AVG De implementatie en borging heeft in 2021 weer een verdere basis gekregen in de organisatie. Door een vacature is er vooral gewerkt aan de operationele invulling van de AVG. Zo zijn er verwerkersovereenkomsten afgesloten, zijn er diverse DPIA's (Data Privacy Impact Analyses) uitgevoerd en is er gewerkt aan de bewustwording van het personeel.In het regionale privacy coördinatoren overleg zal binnen de Drechtstedenregio kennis en ervaring gedeeld worden en afstemming plaatsvinden, waaronder via een actieplan. De uitvoering van de rechten van betrokkenen (recht op inzage, verwijdering, wijziging etc. van persoonsgegevens) is overgedragen aan Dienstverlening Drechtsteden. ENSIA ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit en betekent eenmalige informatieverstrekking en eenmalige IT-audit. Het heeft als doel het ontwikkelen en implementeren van een zo effectief en efficiënt mogelijk ingericht verantwoordingstelsel voor informatieveiligheid gebaseerd op de BIO.

De gemeente moet zichzelf middels een zelfevaluatie, een IT audit, een collegeverklaring en een passage over informatieveiligheid in het jaarverslag verantwoorden over het thema informatieveiligheid aan de gemeenteraad. Dit is de horizontale verantwoording. De ENSIA is daarmee een jaarlijks terugkerende audit. De Ensia voor 2021 is met een positief resultaat afgerond, en ondertussen is de Ensia 2022 gaande. Informatiemanagement Door de combinatie van de samenwerking op het gebied van ICT en de onderlinge diversiteit van de organisatie binnen de Drechtsteden is het van belang om hierover regionaal af te stemmen. Alblasserdam neemt daarom deel aan het Informatie Managers Overleg Drechtsteden (IMO-D), waarin tweewekelijks in Drechtstedenverband wordt gesproken over diverse onderwerpen, initiatieven en ontwikkelingen op het gebied van informatiemanagement. En over de implementatie van ICT verandert. Wensen en ideeën vanuit de organisatie over informatievoorziening en automatisering zullen begeleid worden middels een storyboard-traject. In drie fasen worden nieuwe oplossingen ontwikkeld, gebouwd en ingevoerd waarbij de Stuurgroep Storyboard beslist wanneer doorgegaan mag worden naar een volgende fase. Klant-, zaak- & archiefsysteem De implementatie van het nieuwe Klant-, Zaak- en Archiefsysteem (KZA) is nog in volle gang. Het systeem vervangt het huidige Mozaïek.

Steeds meer medewerkers werken met KZA. De technische implementatie van het (regionale) KZA systeem (inproces) is afgerond eind 2020. Daarmee is een basis gelegd om de verdere implementatie van Zaakgericht werken uit te rollen. In 2021 is in Drechtsteden verband de uitrol van zaakgericht werken opgepakt en wordt er gewerkt aan het verder inbedden van het systeem in onze processen. Aan de ene kant is dat de technische realisatie van koppelingen en het aanbrengen van integraties met onze bestaande systemen, aan de andere kant is dat het uitwerken van de inrichting van het KZA systeem.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

82

Binnen de Drechtsteden regio zijn er zo'n 1200 processen (zaaktypen) onderkend. Daarvan is per 2021 ongeveer 50% ingericht in het nieuwe systeem en in gebruik genomen. Voor 2022 staat de ambitie om de overige processen in te richten. Niet alle processen die in de regio worden onderkend zijn in gebruik bij Alblasserdam. We nemen actief deel aan het regionale traject, en daar waar processen van toepassing zijn worden deze doorvertaald naar de Alblasserdamse context en geïmplementeerd. Het is belangrijk dat we de medewerkers blijven ondersteunen tijdens dit traject. Doordat Mozaïek voorlopig nog actief is, is er sprake van een dubbele beheerlast voor de medewerkers. Wanneer de restpunten zijn opgelost, kunnen we als gemeente ook stappen gaan zetten in de voorgenomen procesverbeteringen en de voordelen ervaren van zaakgericht werken. E-besluitvorming We stappen over van Ibabs naar het systeem van Gemeente Oplossingen (GO). In november 2021 is de gemeenteraad ook overgestapt naar de vergadermodule GO. Het eerste halfjaar van 2022 wordt nog gebruikt om het Ibabs systeem voor de raad uit te faseren. Per 1 juli 2022 is dan het systeem van Gemeente Oplossingen voor alle overlegorganen in gebruik en is Ibabs uitgefaseerd. Daarmee komt het project in 2022 tot een afronding.

Juridische kwaliteitszorg Juridische kwaliteitszorg is het organisatorisch waarborgen dat de geleverde producten en diensten voldoen aan de eisen van de gebruikers, het recht en de omgeving. Vanuit juridisch control wordt sturing gegeven aan het opdrachtgeverschap richting het Juridisch Kennis Centrum Drechtsteden (JKC), inclusief de bewaking van de kwaliteit van door hen geleverde producten en diensten. De samenwerking met het JKC loopt goed en er wordt voortdurend gezocht naar optimalisatie van processen. Het proces omtrent WOB-verzoeken (Wet openbaarheid van bestuur) loopt goed. Er is sprake van een goede samenwerking tussen het JKC, juridisch controller en de vakafdeling(en). In 2021 zijn er zeven WOB-verzoeken behandeld. Klachten gericht aan de gemeente worden behandeld door onze interne klachtencoördinator. Hierbij wordt eerst ingezet op een informele afdoening/mediation waardoor formele procedures kunnen uitblijven. Alblasserdam heeft een eigen onafhankelijke commissie voor bezwaarschriften. De commissie wordt ondersteund door een secretaris die werkzaam is bij het JKC. Daarnaast wordt ook gebruik gemaakt van het ambtelijk horen. Op deze manier worden veel bezwaarschriften afgehandeld zonder de formele bezwaarschriftenprocedure te hoeven volgen. In 2020 is het JKC gestart met het onderzoek naar een regionale bezwaarschriftencommissie.

In 2022 zullen de werkzaamheden worden opgestart. Voor nu ziet Alblasserdam af van deelname aan de regionale bezwaarschriftencommissie. Als gemeente zijn wij verplicht al onze openbare besluiten (zoals verordeningen, beleidsregels en nadere regels) digitaal te publiceren in het DROP (Decentrale Regelgeving Officiële Publicaties). Door de intreding van de Wet open overheid (Woo) en Wet elektronische publicaties (Wep) is er een toename in digitaal te publiceren documenten. De Wep verplicht daarnaast reeds bestaande beleidsregels, die nog niet zijn gepubliceerd alsnog te publiceren. In 2022 zullen de laatste besluiten worden gepubliceerd, waarmee we voldoen aan de recente wetgeving.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

83

Alblasserdam neemt deel in het Juridisch Drechtsteden Overleg (JuDO) waar kennisdeling tussen gemeenten, stroomlijning en implementatie van nieuwe regelgeving wordt afgestemd. Ook hier wordt nauw samengewerkt met het JKC die specifieke kennis en capaciteit in huis heeft. Binnen onze gemeente is in 2021 veel aandacht besteed aan handhaving. De juridisch controller en de handhavingsjurist hebben samen met het team handhaving en toezicht een mooie slag geslagen om de processen te stroomlijnen en een kwaliteitsslag te maken. Ook is er geïnvesteerd in nauwere contacten met de Omgevingsdienst en wordt er gezocht naar optimalisering van de processen.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

84

6. Verbonden partijen Inleiding De gemeente Alblasserdam heeft bestuurlijke en financiële belangen in een aantal verbonden partijen zoals gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en stichtingen. In de op 21 april 2015 vastgestelde Nota Verbonden partijen Alblasserdam 2015 is een verdere beschrijving van het begrip Verbonden partij opgenomen. Ook staat hierin een afwegingskader voor het aangaan van een Verbonden partij en is er een kader en instrumentarium opgenomen voor sturing en toezicht. Op basis van een risicoprofiel en -classificatie wordt aan iedere Verbonden partij een sturingspakket gekoppeld. Bij een hoger risicoprofiel worden zowel voor het college als voor de raad meer instrumenten ingezet. Overzicht verbonden partijen De gemeente Alblasserdam heeft ook in 2021 deelgenomen in de volgende verbonden partijen, waarbij het openbaar belang per partij is weergegeven. Verbonden partij 1. Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden

Vestigingsplaats

2. Gemeenschappelijke Regeling Drechtwerk

Dordrecht

Het openbaar lichaam behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van de sociale werkvoorziening en geeft in opdracht van de gemeenten uitvoering aan de in de wet en in deze regeling genoemde taken. Hiermee streeft de organisatie ernaar dat mensen kunnen werken naar vermogen.

3. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJZHZ)

Dordrecht

Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: volksgezondheid, maatschappelijke zorg en onderwijs.

4. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

Dordrecht

Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: regionale brandweer, centrale post ambulancevervoer, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid

5. Gemeenschappelijke regeling Sportpark Souburgh

Alblasserdam

Het in stand houden en exploiteren van een sportpark met alle daarbij behorende voorzieningen, zoals terreinen, gebouwen en andere accommodaties, een en ander binnen het gebied als aangegeven op de bij deze regeling behorende gewaarmerkte tekening.

6. Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)

Klaaswaal

Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden.

7. GR Omgevingsdienst

Dordrecht

De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is getroffen ter ondersteuning van de deelnemende regiogemeenten en de Provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving en op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten.

Dordrecht

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

Openbaar belang De GRD heeft tot doel draagvlak te creëren voor een evenwichtige ontwikkeling van het gebied. Hiertoe behartigt de GRD de gemeenschappelijke regionale belangen op de terreinen (a) Economie en bereikbaarheid, (b) Fysiek, (c) Sociaal, (d) Bestuurlijke ontwikkeling en grotestedenbeleid, (e) Staf- en ondersteunende diensten en de bedrijfsvoering en (f) beleidsonderzoek. De is per 01-01-2022 omgebouwd naar een GR sociaal; de bedrijfsvoeringstaken zijn ondergebracht bij de gemeente Dordrecht. Het te dienen openbaar belang blijft ongewijzigd.

85

Verbonden partij 8. Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC) en Gemeenschappelijke Regeling Gevudo

Vestigingsplaats HVC: Alkmaar Gevudo: Dordrecht

Openbaar belang Gevudo: In de praktijk: Het houden van 20% aandeelhouderschap van de HVC. De eigen stortplaats is in 2007 verkocht aan HVC. In beginsel had zij hetzelfde doel als HVC afvalcentrale. HVC afvalcentrale: Zorg dragen voor het op milieu hygiënisch verantwoorde wijze bewaren, bewerken en (doen) verwerken van huishoudelijk en andere categorieën van afvalstoffen met bijkomende werkzaamheden.

9. Stedin

Rotterdam

10. Oasen

Gouda

11. Bank Nederlandse gemeenten

Den Haag

12. Rom-D

Dordrecht

De doelstelling van de ROM-D is het versterken en uitbouwen van de regionale economie, in die zin dat een permanente toekomstige meerwaarde ontstaat en tenminste aansluiting wordt gevonden bij de landelijke ontwikkeling.

13. Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam

Alblasserdam

De stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam (‘SMILE’) is per 1 maart 2013 opgericht en op diverse terreinen actief binnen de lokale gemeenschap. Er is gewerkt aan inzet van het gemeentelijk leerwerkbedrijf bij de uitvoering van de Participatiewet en inzet van bij de operationalisering van de drie decentralisaties.

Regionale Nederlandse netbeheerder, die verantwoordelijk is voor het transport van elektriciteit en gas. Het (doen) exploiteren van een of meer waterleidingbedrijven en laboratoria. Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen.

Risicoclassificatie Om te bepalen welk sturing-en toezichtpakket van toepassing is, is destijds voor de begroting 2021 een risicoanalyse uitgevoerd en is voor 2021 het onderstaande risicoprofiel bepaald.

Midden Laag

Financieel risico

Hoog

Situatie begroting 2021

Laag

Midden

Hoog

Bestuurlijk / inhoudelijk risico

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

86

Toelichting op de verbonden partijen met een risico-classificatie van gemiddeld en hoger: •

DG&J ZHZ heeft een hoog financieel en hoog inhoudelijk/bestuurlijk risico. Het onderdeel GGD van deze verbonden partij is op orde. De (financiele) zorgen liggen bij het onderdeel Serviceorganisatie Jeugd (SOJ ). De

vraag naar jeugdhulp stijgt al jaren terwijl dit niet via rijksbijdrage wordt gecompenseerd. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur.De raad is in 2021 geinformeerd conform het geformuleerde sturing- en toezichtpakket. •

GR Drechtsteden heeft vanwege onze substantiële financiële bijdrage een hoog financieel en inhoudelijk risico. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur.De raad is in 2021 geinformeerd conform het geformuleerde sturing- en toezichtpakket. Ook is de raad betrokken geweest bij de omvorming van de GR.

•

De risico's van GR Drechtwerk zijn als gemiddeld ingeschat. Hoewel het bedrijf kwetsbaar is ten aanzien van opdrachten vanuit de markt is het aantal financiele risico's beperkt. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur.

•

De GR VR ZHZ heeft een gemiddels risico vooral door de hoge financiele bijdrage en een verminderde invloed op het beleid doordat het vooral om wettelijke taken gaat. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het

algemeen bestuur. •

De GR ROM-D heeft een gemiddelde classificatie. Verschillende onderdelen kennen negatieve algemene reserves; de invloed is beperkt door getrapte vertegenwoordiging via de Algemene vergadering van aandeelhouders.

•

Het risico bij de GR GEVUDO is gemiddeld. De informatievoorziening is een aandachtspunt. Het risico voor de

gemeente beperkt zich tot het aandelenkapitaal. Alblasserdam is binnen het bestuur van Gevudo vertegenwoordigd en indirect via Gevudo in het bestuur van HVC. •

De GR OZHZ heeft een gemiddeld risico. Er kunnen nog steeds verbeteringen worden doorgevoerd in het werkproces waarvoor partijen in gesprek blijven. Alblasserdam is vertegenworodigd in het dagelijks bestuur.

•

De Stichting Leerwerkbedrijf Alblasserdam is een gemiddeld risico toegekend. Er zijn risico's. De afdracht staat onder druk en er zijn negatieve resultaten gerealiseerd. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het bestuur.

Sturingsarrangement Het sturingspakket, volgend uit de risico-classificatie voor de betreffende Verbonden partij, bestond in 2021 uit: Risico-classificatie 1.

Laag

Verbonden partijen

Sturings- en toezichtsarrangementen

Stedin, Oasen, GR Souburgh, SVHW, BNG Basis pakket

2.

Gemiddeld

OZHZ, GR Gevudo (HVC), Rom-D, VRZHZ, Stichting Leerwerkbedrijf Alblasserdam, GR Drechtwerk

3.

Gemiddeld/hoog

GR Drechtwerk

4.

Hoog

DG&J ZHZ, GR Drechtsteden

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

Pluspakket

Compleetpakket

87

Inhoud Sturingsarrangementen Hieronder staat de feitelijke invulling van de sturingsarrangementen beschreven, gekoppeld aan de sturende en beheersende rollen van de raad en het college. Kaderstellende rol (= sturen) Basis pakket

• •

• •

Plus pakket

•

Controlerende rol (=beheersen)

begroting verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de gemeentelijke begroting wordt jaarlijks een actuele risicoanalyse verbonden partijen opgenomen + bepaling welke pakketten gelden voor welke verbonden partijen + voor welke verbonden partijen maatwerk wordt afgesproken, dit wordt door de raad vastgesteld begroting van de verbonden partij wordt voor zienswijze aan de raad voorgelegd jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad

•

hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen

•

•

•

•

Compleet pakket

•

nog hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij georganiseerd door bijvoorbeeld de directie uit te nodigen in de raad

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

•

•

jaarrekening verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de jaarrekening wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen actieve informatieplicht: bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen informeert het college de raad via burap’s of RIB

alle P&C documenten verbonden partijen (ook burap’s) worden met ambtelijk advies besproken in college in gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie ‘gemiddeld’ of hoger het college informeert de raad via een RIB over de P&C documenten van de verbonden partij zo nodig wordt de raad tussentijds geïnformeerd (ook buiten P&C documenten om)

88

Financiële informatie per verbonden partij Voor de feiten en cijfers is in onderstaande tabel gebruikt gemaakt van de cijfers van de verbonden partij van de concept jaarrekening 2021. Verbonden partijen Bedragen x € 1.000

Financieel belang €

Eigen vermogen 1-1-2021

Eigen Vreemd vermogen vermogen 31-12-2021 1-1-2021

Vreemd vermogen 31-12-2021

Financieel resultaat 2021 Alblasserdam

Gemeenschappelijke Regelingen

1 GR Drechtsteden 2 GR Drechtwerk

16.988

2.345

1.988

56.038

54.681

0

292

3.196

1.279

29.183

27.368

0

3 GR Dienst Gezondheid & Jeugd

7.685

3.114

2.297

44.708

58.680

0

4 GR Veiligheidsregio

1.436

6.311

3.309

62.293

80.116

0

329

62

nnb

2.088

nnb

0

5 GR Souburgh 6 SVHW 7 GR Omgevingsdienst 8 HVC afvalcentrale 9 Stedin Holding (NV)

204

693

849

7.193

6.159

0

1.603

3.509

3.055

12.363

11.954

0

0

142.293

168.741

849.809

833.065

0

22.497

2.891.000

3.270.000

3.421.000

3.516.000

93

10 Oasen (NV)

8

117.000

nnb

179.000

nnb

0

11 BNG (NV)

21

4.329.000

4.364.000

87.111.000

85.981.000

25

4.116

4.341

2.151

2.151

0

121

9.903

11.642

8.952

4.968

0

0

nnb

nnb

nnb

nnb

0

12 ROM-D Holding 12 ROM-D Dordtse Kil III CV 13 Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam

89

7. Grondbeleid Algemeen De paragraaf grondbeleid geeft inzicht in de volgende zaken: • Een visie op het grondbeleid in relatie tot de te realiseren doelstellingen; • Een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd; • Een prognose van de te verwachten resultaten van de grondexploitatie; • Een onderbouwing van een eventuele winstneming; • De beleidsuitgangspunten m.b.t. de reserves voor grondzaken. Huidig grondbeleid De belangrijkste financiële uitgangspunten zijn vastgelegd in de financiële verordening van de gemeente Alblasserdam. Hierin staat opgenomen dat aparte nota’s worden opgesteld voor winst- en verliesneming en voor weerstandsvermogen en risicomanagement. In april 2019 heeft de raad ingestemd met de beleidslijn om het grondbeleid, zoals dat was vastgelegd in de Nota Grond- en vastgoedbeleid en de Nota Prijsbeleid en Vastgoed uit 2013, te continueren. Het grondbeleid van de gemeente Alblasserdam kenmerkt zich door een faciliterende rol voor de gemeente waarbij het begrip uitnodigingsplanologie centraal staat. De gemeente neemt het initiatief als procesregisseur, maar ziet niet automatisch een rol voor zichzelf met betrekking tot grondverwerving en het lopen van financiële risico’s. Het uitgangspunt blijft daarom een “faciliterend grondbeleid, tenzij…” .

Daarbij behoudt de gemeente ruimte om ook actief grondbeleid te voeren in het geval dit noodzakelijk is om een beleidsdoel te realiseren. Actieve grondexploitaties worden uitgevoerd bij ontwikkelingen met groot maatschappelijk en/of politiek belang, die niet door de markt worden opgepakt. Voor gronden die geen beleidsdoel ondersteunen, is eigendom niet noodzakelijk en neemt de gemeente een faciliterende houding aan. De gemeente zet in op anterieur kostenverhaal, waarbij gewerkt wordt met een voorovereenkomst. Hiermee worden kosten en te verwachten prestaties van de gemeente en initiatiefnemer transparant gemaakt. Daarnaast wordt het exploitatieplan ingezet als het niet is gelukt kosten te verhalen voor vaststelling van het ruimtelijk besluit. Per 1 januari 2023 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Onder de Omgevingswet vervalt het exploitatieplan. Publiekrechtelijk kostenverhaal is dan geregeld in twee nieuwe systemen: publiekrechtelijk kostenverhaal met tijdvak (ontwikkelingen met einddatum) en publiekrechtelijk kostenverhaal zonder tijdvak (organische ontwikkelingen). Het privaatrechtelijk kostenverhaal zal ook onder de Omgevingswet geregeld worden middels een anterieure overeenkomst. Daarnaast zijn in deze nota's de kaders voor grond- en vastgoedzaken vastgelegd en zijn een aantal specifieke uitgangspunten voor de grondexploitaties geformuleerd.

Deze zijn: • Jaarlijks worden de BIE's (bouwgronden in exploitatie) geactualiseerd; • Verliezen worden direct genomen en worden verwerkt in verliesvoorzieningen; • Winsten in projecten worden pas genomen bij afsluiten van de projecten; • Tussentijds winstnemen op positieve grondexploitaties vindt plaats naar rato van gemaakte kosten en opbrengsten, waarbij rekening wordt gehouden met projectspecifieke risico's; • Bij aanvang van projecten wordt grond gewaardeerd op inbrengwaarde; • Er vindt geen directe verevening plaats tussen projecten; • De weerstandsratio dient tussen 1,0 en 1,4 te zijn; • De verantwoordelijkheid van het grondbeleid ligt bij de portefeuillehouder financiën; • Projectwethouders zijn integraal (dus ook financieel) verantwoordelijk voor de projecten waar zij bestuurlijk opdrachtgever van zijn.