HERZIEN Jaarstukken 2021 Raad 20220701.pdf
Tekst van het document
744
386
-358
777
386
-391
613
439
-174
163
53
216
455 Onderwijs Algemeen
1.897
340
-1.557
2.052
340
-1.712
2.315
730
-1.585
-263
390
127
Totaal programma
28.792
6.728
-22.064
31.018
7.555
-23.463
30.976
8.618
-22.358
42
1.063
1.105
Mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
28.792
6.728
-22.064
31.018
7.555
-23.463
30.976
8.618
-22.358
42
1.063
1.105
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 29
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
110: Weekmarkt
Afwijking lasten 47.000 V
120: Economie
183.000 V
380: Uitkeringen SDD
566.000 V
385: Sociale werkvoorziening
61.000 N
390: Maatschappelijke ondersteuning
52.000 N
Toelichting afwijking
Afwijking baten
Toelichting afwijking
Lagere uitgaven door door minder interne uren vanwege Corona. De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. De afdelingskosten op het product Economie zijn lager dan begroot. Dit vooral vanwege ziekte maar ook door een te hoog ingeschatte raming op dit product. De inkomensregelingen zijn overgedragen aan de SDD. Voor Alblasserdam is op het programma Inkomensondersteuning een klein tekort gerealiseerd en op het programma Participatie zijn de gerealiseerde lasten lager dan begroot. In onze jaarrekening is dit per saldo gerealiseerd op product 380 en product 396. De uitkerings- en uitvoeringslasten Tozo zijn lager dan de baten. Tegen het voordeel aan de lastenzijde staat een nadeel aan de batenzijde. De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. De afdelingskosten op dit product zijn € 21.000 hoger dan geraamd. De uitgaven voor personen vervoer zijn € 7.000 en een verschil bij de Sociale werkvoorziening is € 33.000 door een onjuiste raming. Neemt niet weg dat de bijdrage daadwerkelijk is afgenomen conform afspraak. Hogere uitgaven dan begroot komt met name door indexering van subsidies en kosten die gemaakt zijn vanwege de coronacrisis. Hiertegenover staat compensatie vanuit het Rijk via de algemene uitkering.
111.000 V
Voor € 92.000 betreft dit een ontvangen Vangnetuitkering over 2019. Daarnaast is op het programma Inkomensvoorziening een voordeel verantwoord op dit product, na verrekening van het ontvangen voorschot Tozo regeling.
282.000 V
Beschermd Wonen wordt uitgevoerd door de centrum gemeente Dordrecht. Het gerealiseerde voordelige resultaat in 2021 is hoger dan begroot. Daarnaast heeft een positieve defintieve afrekening 2020 plaatsgevonden. Gemeente Alblasserdam heeft per saldo in 2021 € 468.000 meer uitgekeerd gekregen dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. Voor € 231.000 nadeel betreft het een bij opstelling van de begroting 2021 opgevoerde raming van een te ontvangen susbiside. Deze rijkssubsidie is echter eind 2020 ontvangen en als zodanig in het jaar 2020 verwerkt.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 30
Product 395: Jeugd
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten 455.000 N
396 Participatie
302.000 N
410: Gezondheid
98.000 V
425: Sport
148.000 V
430: Sportcomplexen
163.000 V
455: Onderwijs algemeen
263.000 N
Overige verschillen Totaal
30.000 N 42.000 V
Toelichting afwijking Een nadeel van € 255.000 wordt gecompenseerd door een voordeel tot ditzelfde bedrag aan de baten zijde. Dit betreft de doorbetaling aan de St Jeugdteams van het bedrag dat we hebben ontvangen van de SOJ in het kader van Jeugdhulp naar de voorkant. Ook hebben er afrekeningen van voorgaande jaren plaastgevonden. Tot slot zijn binnen dit product extra uitgaven gedaan vanwege de coronacrisis. Hiertegenover staat compensatie vanuit het Rijk via de algemene uitkering. De inkomensregelingen zijn overgedragen aan de SDD. Voor Alblasserdam is op het programma Inkomensondersteuning een klein tekort gerealiseerd en op het programma Participatie zijn de gerealiseerde lasten lager dan begroot. In onze jaarrekening is dit per saldo gerealiseerd op product 396 en product 380. Door een onjuiste raming op dit product is hier een voordeel gerealiseerd. De bijdrage voor dit doel aan de GR DG&J is verwerkt op het juiste product. Dit komt enerzijds door een onjuiste raming op dit product en anderzijds door lagere afdelingskosten dan geraamd. Subsidies sport zijn gerealiseerd op het juiste product 425. De raming daarvan stond op dit product. De uitgaven zijn vooral hoger door bestedingen in het kader van de Specifieke Uitkering OAB gelden. Hiertegenover staat compenstie van het Rijk. Aan de batenzijde is daarom een voordeel gerealiseerd.
Verder zijn binnen verschillende onderdelen van dit product per saldo afwijkingen gerealiseerd doordat door voortschrijdende inzicht werkelijke kosten onontkoombaar hoger bleken dan ingeschat. Diverse overige verschillen
Afwijking baten 218.000 V
53.000 V 390.000 V
9.000 V 1.063.000 V
Toelichting afwijking Een voordeel van € 255.000 betreft de ontvangst van de SOJ in het kader van Jeugdhulp naar aan de voorkant. Deze is doorbetaald aan de St. Jeugdteams. Overige onderdelen binnen deze raming laten per saldo een nadeel zien van € 37.000
Dit betreft vooral een rijksbijdrage in het kader van de Specifieke uitkering Sport. Dit betreft verkoop perceel De Twijn € 239.000 en € 151.000 rijksbijdrage OAB gelden (Onderwijsachterstandenbeleid).
Diverse overige verschillen
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 31
Programma 2: Buiten beter
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 32
Wat hebben wij bereikt in 2021? Spoor 2: Buiten beter - Een omgeving die merkbaar toegankelijker, veiliger, groener en schoner is voor iedereen. Locomotief Veiliger Alblasserdam
Kwaliteit buitenruimte verbeteren
Effect indicator % inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in eigen buurt (Veiligheidsmonitor)
Jaarrekening 2020 De Veiligheidsmonitor vindt tweejaarlijks plaats. De eerstvolgende meting is eind 2021.
Sociale overlast - % veel overlast (Veiligheidsmonitor)
De Veiligheidsmonitor vindt tweejaarlijks plaats. De eerstvolgende meting is eind 2021.
CROW normen; jaarlijks Meting beeldkwaliteit volgens CROW normen
Meting Alblasserdam 2020: - Verharding: 80% - Groen: 95% - Meubilair: 95% - Verzorging: 90% De eerstvolgende meting vindt plaats in 2021
Bewonerspanel: 1. % bewoners dat kwaliteit buitenruimte eigen buurt ervaart met een 7 of hoger (7 is streefwaarde) 2. % bewoners dat kwaliteit buitenruimte centrum ervaart met een 7 of hoger (7 is streefwaarde)
Jaarrekening 2021 Laatst beschikbare monitor is de Veiligheidsmonitor Alblasserdam 2019 (publicatie maart 2020). Deze monitor verschijnt nu om de 4 jaar. Medio 2024 verschijnt de Veligheidsmonitor Alblasserdam 2023. Laatst beschikbare monitor is de Veiligheidsmonitor Alblasserdam 2019 (publicatie maart 2020). Deze monitor verschijnt nu om de 4 jaar. Medio 2024 verschijnt de Veligheidsmonitor Alblasserdam 2023. Meting Alblasserdam 2021 a) Verharding: 75% b) Groen: 95% c) Meubilair: 95% Verzorging: 85% 56% van de deelnemers aan het Bewonerspanel Alblasserdam geeft een rapportcijfer 7 of hoger voor de kwaliteit van de buitenruimte in de eigen buurt Bron: factsheet Indicatoren Alblasserdam 2021, centrumfunctie, openbare ruimte en verkeer & vervoer, december 2021
64% van de deelnemers aan het Bewonerspanel Alblasserdam geeft een
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 33
Locomotief
Effect indicator 3. bewoners dat kwaliteit buitenruimte Alblasserdam ervaart met een 7 of hoger (7 is streefwaarde)
Jaarrekening 2020
Jaarrekening 2021 rapportcijfer 7 of hoger voor de kwaliteit van de buitenruimte in het centrum Bron: factsheet Indicatoren Alblasserdam 2021, centrumfunctie, openbare ruimte en verkeer & vervoer, december 2021
57% van de deelnemers aan het Bewonerspanel Alblasserdam geeft een rapportcijfer 7 of hoger voor de kwaliteit van de buitenruimte in de gemeente als geheel Bron: factsheet Indicatoren Alblasserdam 2021, centrumfunctie, openbare ruimte en verkeer & vervoer, december 2021
Schoner Alblasserdam
Aantal klachten/meldingen gemeentelijk meldpunt (streefwaarde gelijk of dalend aan vorige meting) Gegevens meetpunt (DCMR)
2020: 3.590
2021: 3827
Fijn stof (PM10): 20,2 ug/m3 (2020) Dagen > 50 ug/m3 : 3 (2020) Stikstofdioxide (NO2): 26,3 ug/m3 (2020)
In 2020 is de laatste rapportage ontvangen. Omdat besloten is te stoppen met het meetpunt is meting vanaf 2021 niet meer aan de orde.
Conclusies en duiding Spoor 2: Buiten beter De beeldkwaliteit is licht afgenomen ten opzichte van de meting in 2020. Het is verheugend dat de streefwaarde voor de beoordeling door de bewoners van de buitenruimte is gehaald. In 2021 zijn de meldingen openbare ruimte gestegen. De gebruiksvriendelijke werking van de FIXI app heeft een duidelijk positief effect gehad op het aantal meldingen. Een nadelig effect blijft vooralsnog de toename van de werkdruk om deze meldingen naar behoren af te handelen.
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2021?
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 34
Veiliger Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Actiever inzetten op handhaving (J.G.A. Paans)
Samenwerken voor veilig ondernemen (J.G.A. Paans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
Anders dan het voornemen voor 2021 heeft handhaving haar focus gehad op de maatregelen rondom Covid-19, maar ook de nazorg rondom de aanslag en poging tot in de Boezem en de Merelstraat. Deze twee factoren hebben een dusdanige hoeveelheid tijd en inzet gevergd, dat ondermijning en de prioriteiten in mindere mate (vaak werd dit in combinatie gedaan met de Covid-19 handhaving) nog te weinig zijn vormgegeven. Met jongerenwerk zijn er goede resultaten gerealiseerd door jeugdoverlast terug te dringen. Ook de integrale samenwerking met onze partners is in 2021 sterk toegenomen mede door alle bovenstaande problematiek.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In 2021 hebben de beoogde breed overleggen geen doorgang kunnen vinden als gevolg van Covid-19. Wel is digitaal aanbod gedaan voor screening van bedrijven op het gebied van Cybercrime. Na screening zijn aan de bedrijven die hiervan gebruik hebben gemaakt aanbevelingen gedaan om waar nodig maatregelen te treffen op het gebied van het verhogen van de cyber veiligheid. Voorts is er op handhavingsgebied en openbare orde geïnvesteerd op het vergroten van het netwerk op de bedrijventerreinen door contacten aan te gaan met ondernemersverenigingen en samenwerking met ParkTrust. Tevens heeft er éénmaal een integrale bedrijvencontrole plaatsgevonden.
Kwaliteit buitenruimte verbeteren Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Verduurzaming buitenruimte Overheid (steenbreek, groene daken) verantwoordelijk: (A. Kraijo) gemeente aan zet
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021? Door Covid-19 is er nauwelijks fysiek overleg geweest met onze inwoners. Hierdoor is het vergroenen van tuinen en het onder de aandacht brengen van de mogelijkheid om geveltuintjes aan te leggen tijdens reconstructies onderbelicht gebleven. In Woonkracht10 is wel een enthousiaste partner gevonden die graag meedenkt over duurzaamheid en het vergroenen van de leefopmgeving. Een goed voorbeeld hiervan is de Zeilmakerstraat waar een stuk voortuin is ingeleverd om een doorlopende haag te plaatsen. Daar waar enigszins mogelijk, is de verharding waterpasserend aangelegd of de bestrating door halfverharding vervangen. Bijv. parkeerplaatsen in Blokweer en Hoogendijk.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 35
Kwaliteit buitenruimte verbeteren Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Reconstructies (o.a. Blokweer, Coproductie: Zeilmakerstraat en Kerkstraat) gelijkwaardige (A. Kraijo) samenwerking, initiatief overheid Uitbreiden parkeren centrum Coproductie: (A. Kraijo) gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Verbeteren verblijfskwaliteit en verhogen kwaliteitsniveau buitenruimte (A. Kraijo)
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Realiseren groene loper door het dorp (A. Kraijo)
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021? De reconstructie van de Zeilmakersstraat, de buiteninrichting van De Twijn en de Weversstraat zijn succesvol afgerond. Aan de Edisonweg is de eerste fase van het asfaltherstel uitgevoerd. De tweede fase volgt in 2022. De voorbereiding, inclusief een intensief participatietraject van de reconstructieprojecten Kerkstraat- Oude Lijnbaan en de Baandersstraat is in 2021 voltooid. Deze projecten gaan in 2022 in uitvoering. Eind 2021 is een parkeeronderzoek uitgevoerd in het centrumgebied. In afwachting van de uitkomsten wordt in 2022 gekeken wat nodig is voor het verbeteren van het parkeren in het centrum. De parkeerplaatsen voor Zuiderstek zijn in 2021 gebruikt voor de shuttleservice Kinderdijk. Voor het terrein van het Zuidelijk Havengebied en Wipmolenterrein is een eigen programma opgenomen voor de benodigde hoeveelheid parkeergelegenheid. Om de kwaliteit van de buitenruimte te verbeteren is in 2020 een aantal voorstellen met de raad gedeeld. Hiervan zijn met name de volgende zaken in 2021 verder uitgewerkt en uitgevoerd: • Verwijderen palen in groen en verharding. O.a. in de Vondellaan en omgeving. • Verbeteren van bestaande en nieuwe plantvakken door gerichte bemesting toe te passen, die armoede onkruiden tegengaan en de aanplant een boost geven.
Ook is er met grotere maten beplanting gewerkt om de vakken sneller dicht te laten groeien. Voorbeelden van dergelijke maatregelen zijn terug te zien in de Weverstraat en de Zeilmakersstraat. • Er is extra inzet ingehuurd om het zwerfvuil verder terug te dringen. Het dichten van middengeleiders in asfalt met streetprint om onkruidvorming tegen te gaan, is opgenomen in een asfaltonderhoudsbestek dat begin 2022 wordt aanbesteed. Uit de planvorming in 2021 blijkt dat de populieren aan de Edisonweg tussen de Wensveenrotonde en de A15 aan vervanging toe zijn. Er wordt gewerkt aan een vervangingsplan waarin de biodiversiteit extra aandacht krijgt. Met de aanleg hiervan zal dan, na de kap, in 2022 begonnen worden. Hiermee wordt fysiek uitvoering gegeven aan de start van de Groene Loper.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 36
Schoner Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren luchtkwaliteit langs A15 (A. Kraijo) Faciliteren afvalscheiding (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Voor 2030 moet Alblasserdam voldoen aan de WHO-advieswaarde voor schone lucht. In 2021 zijn de maatregelen van het Schone Luchtakkoord verder uitgewerkt. Ook zijn er verschillende stappen gezet om schone lucht meer onder de aandacht te brengen bij onze inwoners, bijvoorbeeld door de houtstook campagnes in de zomer en de winter. Om iedere bewoner goede inzamelfaciliteiten te bieden voor groenafval is de hoogbouw in 2021 voorzien van mogelijkheden om Groente, Fruit, Tuinafval en Etensresten (GFTE) in te zamelen. Bij de hoogbouw Nicolaas Beetsstraat en Pieter de Hooghplaats zijn verzamelcontainers geplaatst voor papier en karton, zodat de ongewenste bergen papier voor de entrees, tot het verleden behoren. Zo komen de inzamelvoorzieningen voor steeds meer bewoners op peil. Voor een aantal lastige locaties (o.a. Oost en West Kinderdijk, laagbouwwoningen met weinig of geen beschikbare ruimte voor minicontainers) wordt nog aan maatwerkoplossingen gewerkt.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 37
Wat heeft het gekost in 2021?
Buiten beter Primaire begroting 2021
Begroting 2021 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2021(Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.472
0
-1.472
1.472
0
-1.472
1.458
0
-1.458
14
0
14
90 Rampenbestrijding en -plan
21
0
-21
61
0
-61
77
0
-77
-16
0
-16
100 Integrale veiligheid
439
18
-421
750
18
-732
778
91
-687
-28
73
45
1.481
50
-1.431
1.419
50
-1.369
1.295
236
-1.059
124
186
310
310 Openbare verlichting
248
17
-231
248
-3
-251
268
23
-245
-20
25
5
320 Straatmeubilair
17
0
-17
17
0
-17
8
0
-8
9
0
9
350 Waterkering en afwatering
357
0
-357
249
0
-249
190
0
-190
58
0
58
355 Openbaar groen
1.812
0
-1.812
2.020
0
-2.020
1.986
0
-1.986
34
0
34
360 Reiniging
2.792
2.991
199
2.776
2.939
163
2.733
2.913
180
42
-26
16
365 Riolering
1.119
1.520
401
1.081
1.520
439
1.006
1.586
580
75
66
142
Totaal programma
9.759
4.597
-5.163
10.092
4.525
-5.568
9.800
4.849
-4.951
293
325
617
Mutaties reserves
98
0
-98
98
0
-98
205
0
-205
-107
0
-107
9.857
4.597
-5.261
10.191
4.525
-5.666
10.005
4.849
-5.156
186
325
510
80 Brandweer
300 Wegen straten en pleinen
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 38
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
100: Integrale veiligheid
Afwijking baten 73.000 V
300: Wegen, straten en pleinen
124.000 V
Lagere kapitaallasten dan begroot door vertraging in investeringen
350: Waterkering en afwatering 360: Reiniging
58.000 V
Lagere onderhoudskosten civiele kunstwerken dan begroot
42.000 V
365: Riolering Mutaties reserves
75.000 V 107.000 N
Overige verschillen Totaal
6.000 N 186.000 V
Lagere kosten afvalinzameling; de eindafrekening HVC is lager dan begroot Lagere kapitaallasten door vertraging in investeringen Dit bedrag is de lagere reserveonttrekking dan begroot op het product riolering, als gevolg van het gerealiseerde saldo op dit product. Diverse overige verschillen
186.000 V
66.000 V
Toelichting afwijking
Hogere opbrengst door een bijdrage van het ministerie De leges voor het uitvoeren van werkzaamheden in het straatwerk door derden zijn hoger dan geraamd. Corresponderende uitgaven voor onderhoud worden in 2022 gerealiseerd.
De belastingopbrengst is hoger dan begroot
325.000 V
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 39
Programma 3: Beter wonen & Bereikbaarder
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 40
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 41
Wat hebben wij bereikt in 2021? Spoor 3: Beter wonen - We willen de kwaliteit van wonen verbeteren voor starters, doorstromers en senioren, met een meer divers en duurzamer woonaanbod in ons dorp. Locomotief Bijdragen aan energietransitie
Effect indicator Gemeentelijke duurzaamheidsindex (GDI), waaronder gezondheid, hernieuwbare energie, energiegebruik, water, financiële weerbaarheid
Blijven in Alblasserdam
Indicatoren gebruikt in regionaal verhuisonderzoek (verhuissaldo naar inkomen)
Verbeteren woonaanbod
Aantal nieuwbouwwoningen per jaar (hoe meer hoe beter), verdeeld naar diverse waardenklassen (OCD – 4 jaarlijks verhuisonderzoek) Zoektijd naar een geschikte woning - hoe korter hoe beter (Corporaties/OCD Beschikbaarheidsmonitor) Gemiddelde WOZ - en verschil t.o.v. NL (OCD – 4 jaarlijks verhuisonderzoek)
Jaarrekening 2020 2020: 5,9 6,5 5,2 6,4 2019: Laag inkomen: -4 Midden inkomen: -11 Hoog inkomen: -11 Totaal -26 2019: 33 (CBS) 2020: nog niet beschikbaar
Jaarrekening 2021 2021: 6,0 Overall. Mens en Maatschappij 6,7. Milieu en Energie 5,5. Economie: 5,9. niet geactualiseerd
2020: 2,4 jaar
2021 nog niet bekend op het moment van opstelling van deze jaarrekening
Alblasserdam: 2020: 234.000 Groei 2018-2020: 14,7% Nederland : 2020: 270.000 Groei 2018-2020: 17,4%
2021: 252.000 (13% lager)
2020: 53, waarvan 69% >300.000 WOZ waarde
Conclusies en duiding Spoor 3: Beter wonen De Overall index GDI steeg van 5,9 naar 6,0. Het onderdeel economie steeg van 5,2 naar 5,5. Dat komt vooral door de afname van solvabiliteit (cijfer over 2019); de verhouding van het eigen en vreemd vermogen. Bron: www.gdindex.nl
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 42
Spoor 4: Bereikbaarder - We willen een beter bereikbaar dorp. Locomotief Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Bereikbaarheid regionaal Bereikbaarheid lokaal
Effect indicator Geen indicator beschikbaar
Jaarrekening 2020 -
Jaarrekening 2021 -
Geen indicator beschikbaar Bewonerspanel % bewoners dat de bereikbaarheid van Alblasserdam tussen woon-werk of woonschool ervaart met een 7 (richting) of hoger. Inclusief toelichtende vraag m.b.t. duiding van rapportcijfer)
De eerstvolgende meting vindt plaats in 2021
Op de vraag 'welk rapportcijfer geeft u voor gemak waarmee u zich binnen Alblasserdam kunt verplaatsen op weg naar uw school en/of werk?', geeft 63% van de deelnemers aan het Bewonerspanel Alblasserdam een rapportcijfer 7 of hoger. Bron: factsheet Indicatoren Alblasserdam 2021, centrumfunctie, openbare ruimte en verkeer & vervoer, december 2021
Conclusies en duiding Spoor 4: Bereikbaarder De vorige meting heeft plaats gevonden in 2019. Toen gaf 52% een rapportcijfer 7 of hoger. Het is verheugend te constateren dat dit is gestegen.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 43
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2021? Bijdragen aan energietransitie Wagon (portefeuillehouder) Energietransitie: Doelgroep bedrijven (A. Kraijo)
Energietransitie: Voorbeeldrol gemeente en organisatie/proces (A. Kraijo) Stimuleren lokaal energieneutraal (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
De doelstellingen van de Regionale Energie Strategie (RES) zijn verder geconcretiseerd en gecommuniceerd richting bedrijven. De nationale duurzame bedrijvenroute is ontstaan onder andere door hulp van de gemeente Alblasserdam. Er werden een aantal dakenscans aangeboden voor bedrijven met grote daken om te controleren of zij zonnepanelen konden leggen. Daarnaast zijn aan kleine ondernemers energiescans aangeboden om te onderzoeken hoe zij stappen kunnen zetten richting verduurzaming. De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid heeft via de energie agenda meer energiecontroles uitgevoerd en stimuleert bedrijven om te verduurzamen. In 2021 zijn de laatste stappen gezet in het opstellen van de RES 1.0. Dit is verder uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma dat als basis dient voor het gesprek hoe wij lokaal en regionaal willen inzetten op duurzaamheid. Daarnaast is de kernvoorraad van het gemeentelijk vastgoed onderzocht op de huidige uitstoot, mogelijke verduurzamingspunten en kosten hiervan. Via de Regeling Reductie Energiegebruik en de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen heeft de gemeente inwoners op verschillende manieren gestimuleerd om te verduurzamen. Een aantal acties: collectieve inkoop van zonnepanelen en isolatiemateriaal, webinars over energiebesparing, cadeaubonnen voor kleine energiebesparende maatregelen, warmtescans.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 44
Blijven in Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren jongeren (route 22) (C.W.M. Jongmans / A. Kraijo)
Faciliteren zelfstandig wonen ouderen en jongeren (C.W.M. Jongmans)
Verbeteren woonaanbod Wagon (portefeuillehouder) Ontwikkelen oeverlocatie Mercon Kloos (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In 2021 is de lokale duiding van het regionale woningmarktonderzoek van onderzoeksbureau RIGO afgerond. Gedurende dit onderzoek is de woningbehoefte binnen verschillende leeftijdscategorieën in de Drechtsteden onderzocht. Dit onderzoek bevatte ook lokale informatie. Er is tevens op basis van o.a. dit onderzoek ingezoomd op de doelgroep jongeren. Met een aantal jongeren is ook het gesprek gevoerd over de situatie voor jongeren en jongvolwassenen op de woningmarkt en hun woningbehoefte. Dit gesprek is input geweest voor het onderzoek en is ook meegenomen bij de voor de raad georganiseerde BIO over dit onderwerp. De BIO heeft in de eerste helft van 2021 plaatsgevonden.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Het faciliteren van het zelfstandig wonen ouderen is going concern. Er is in 2021 een aantal activiteiten en projecten opgezet (onder andere in samenwerking met de SWA) waarbij de focus ligt op het langer thuis wonen met waar nodig de juiste ondersteuning. Hier gaan we in 2022 mee verder. Daarnaast gaan we verder vorm geven aan het informatief huisbezoek, mantelzorgondersteuning (logeermogelijkheden), het eenzaamheidsprogramma en het wijkgericht werken. Wel is een lange termijn visie nodig in de vorm van een woonzorgvisie. Waar mogelijk zullen wij de uitgangspunten van het IHP en de lokale PALT (woningbouwafspraken) volgen. Regionaal zijn gesprekken gevoerd om ook (extra plekken voor) kamertraining voor jongeren aan te bieden in Alblasserdam. In 2021 is de agenda Huisvesting Kwetsbare Groepen opgesteld. Hier wordt in 2022 uitvoering aan gegeven.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
In 2021 is een aangepast stedenbouwkundigplan vastgesteld. Vervolgens is op basis van dit aangepast stedenbouwkundig plan een ontwerp bestemmingsplan in procedure gebracht wat is uitgemond in de vaststelling van het bestemmingsplan. Gedurende deze trajecten is vanuit ontwikkelaar FSD veel ruimte voor participatie geboden en parallel aan deze trajecten is ook een voorlopig ontwerp van de openbare ruimte gemaakt. Daarnaast is vanuit de ontwikkelaar het vooroverleg als opmaat naar een definitieve aanvraag omgevingsvergunning opgestart.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 45
Verbeteren woonaanbod Wagon (portefeuillehouder) Ontwikkelen woningbouw programmering (A. Kraijo)
Sloop voor nieuwbouw (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Op basis van de regionale en provinciale planmonitor wordt de woningbouwprogrammering 1x per jaar geactualiseerd. De raad is hierover in 2021 geïnformeerd. Het ontwerp van de locatie Polderstraat is nagenoeg klaar. Er zijn twee participatierondes gehouden. Begin 2022 zal plan ingediend worden. Plannen voor het Wipmolenterrein zijn in een vergevorderd stadium. Begin 2022 zal dit plan ingediend worden. Met de bestemmingsplanwijziging van plan Bockhorn heeft de raad niet ingestemd. Overige plannen aan het dijklint, Hardam – kassen Jonker – Baas, volgen begin 2022. De gevolgen van deze ontwikkelingen voor het verkeer zijn in september middels een raadsinfomratiebrief kenbaar gemaakt. Begin 2022 volgt een nadere technische uitleg hiervan. De verkeersintensiteit op de dijk is in mindere mate afhankelijk van deze ontwikkelingen en meer van de autonome groei. Realisatie van het transferium zal de verkeersdruk op de dijk verder doen afnemen. In 2021 zijn met Woonkracht 10 plannen gemaakt om te komen tot sloop voor nieuwbouw in 2025.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Realisatie busstation Grote Coproductie: Beer gelijkwaardige (A. Kraijo) samenwerking, initiatief overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021? In 2021 heeft de provincie een onderzoek uitgevoerd naar het OV-netwerk Alblasserdam waaronder het busstation. Tevens is vanuit Alblasserdam een brief gestuurd naar de Gedeputeerde Staten over de ontwikkeling busstation en het belang hiervan voor de totale mobiliteit.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 46
Bereikbaarheid regionaal Wagon (portefeuillehouder) Lobby A15 (A. Kraijo)
Stimuleren vervoer over water (A. Kraijo)
Bereikbaarheid lokaal Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren kruispunten (A. Kraijo) Beheersen leefkwaliteit i.h.k.v. toeristenstroom Kinderdijk (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In 2021 is de quick-winscan maatregelen A15 uitgevoerd en opengesteld met onder andere een derde rijstrook tot Sliedrecht-Oost. Tevens is de afrit A15/N3/N214 aangepast en opengesteld. Voor de langere termijn is het Rijk bezig met de MIRT-verkenning A15 waar onder andere Alblasserdam en de regio Drechtsteden bij betrokken is en hun inbreng heeft. Stimuleren van vervoer over water is vooral belegd in de regioe. Realiseren van doelstellingen is afhankelijk van de de nieuwe overeenkomst met de waterbus. De nieuwe vervoerder vaart met ingang van 1 januari 2022.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In het kader van het GVVP is onderzoek gedaan naar korte termijn maatregelen op de kruising Oude Torenweg / Vinkenpolderweg. Vanwege bouwverkeer is uitvoering van de maatregelen uitgesteld. Het onderzoek kruising Grote Beer/De Helling is afgerond. In december 2021 heeft de raad ingestemd met de verdere uitwerking. Op 21 december 2021 heeft de raad haar voorkeur uitgesproken voor een transferium onder de brug en is gestart met het definitief uitwerken van dit plan inclusief een GREX. In 2021 is het vergunningparkeren gecontinueerd en is een enquête gehouden onder bewoners van Molenlanden en Alblasserdam over hun ervaring met dit vergunningparkeren. Evaluatie van deze enquête start begin 2022. De camperplaats op Souburgh is operationeel waardoor de locatie Haven Zuid / Marineweg ingezet is voor de opvang van de toeristenstroom Kinderdijk. De functionaliteit zal in 2022 worden verbeterd en in beheer overgedragen aan Toerist Info Alblasserdam (TIA).
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 47
Wat heeft het gekost in 2021?
Beter wonen & bereikbaarder Primaire begroting 2021
Begroting 2021 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2021(Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
130 Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling
483
28
-455
540
25
-515
658
37
-621
-119
12
-107
140 Volkshuisvesting
127
1
-125
127
1
-125
135
-28
-163
-8
-30
-38
1.631
915
-716
1.603
915
-688
1.324
1.587
264
279
672
951
170 Woonwagenzaken
41
0
-41
41
0
-41
57
0
-57
-16
0
-16
200 Grondexploitatie
2.880
2.750
-131
747
1.221
474
1.225
832
-394
-479
-389
-868
330 Verkeer
94
0
-94
94
0
-94
193
0
-193
-99
0
-99
340 Openbaar vervoer
55
0
-55
15
0
-15
27
0
-27
-12
0
-12
345 Vastgoed
627
543
-83
756
464
-291
867
584
-283
-111
120
9
370 Milieu
605
0
-605
797
144
-653
733
161
-573
64
17
80
440 Recreatie en toerisme
162
16
-146
177
16
-161
167
12
-155
10
-4
6
445 Accommodaties
44
12
-33
44
12
-33
8
0
-8
36
-12
25
Totaal programma
6.749
4.265
-2.483
4.939
2.798
-2.140
5.394
3.185
-2.209
-455
386
-69
Mutaties reserves
0
134
134
605
134
-471
0
1.045
1.045
605
912
1.517
6.749
4.399
-2.350
5.544
2.932
-2.612
5.394
4.230
-1.164
150
1.298
1.448
160 Bouw- en sloopvergunningen
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 48
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
130: Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling
119.000 N
160: Bouw- en sloopvergunningen
279.000 V
200: Grondexploitatie
479.000 N
330: Verkeer
99.000 N
345: Vastgoed
111.000 N
370: Milieu
64.000 V
De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. De afdelingskosten op het product RO zijn € 94.000 hoger dan begroot. Voor diverse RO ontwikkelingen wordt gebruikt gemaakt van externe advisering. Mede door adviseringen die nog aan het eind van het jaar zijn gedaan is de realisatie € 25.000 hoger dan begroot. De implementatie van de Omgevingswet is een langdurig traject en de invoering is weer uitgesteld. Eerder geplande werkzaamheden, waarvoor budget aanwezig was, hebben daarom nog niet plaatsgevonden en is het resterende budget van € 210.000 daarvoor niet uitgegeven. De verdeelde afdelingskosten op dit product zijn € 69.000 lager dan begroot. De kosten en opbrengsten van de actieve grondexploitaties worden verwerkt via de programmarekening en de mutatie van het verschil wordt overgeheveld naar de balans. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat in de programmarekening. Zie ook de mutaties in de reserves. De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. Deze afdelingskosten op het product verkeer zijn € 99.000 hoger dan begroot De uitgaven voor de exploitatie van vastgoed en overige gronden laat een afwijking zien. Voor € 28.000 betreft dit voorgeschoten kosten die bij derden in rekening zijn gebracht. Zie voordeel batenzijde. Verder zijn vooral energiekosten hoger dan ingeschat.
Afwijking baten
Toelichting afwijking
672.000 V
Met name door een hoge legesopbrengst eind van het jaar is de realisatie hoger dan geraamd.
389.000 N
Zie toelichting bij de lasten.
120.000 V
De opbrengst overige gronden is € 67.000 hoger dan begroot. Gebleken is dat de raming niet actueel was. Door het in rekening brengen van in 2020 en in 2021 voorgeschoten kosten zijn de baten Landvast € 28.000 hoger dan begroot. Voor 2021 betreft dit een budgettair neutrale mutatie omdat hier uitgaven tegenover staan.
Het beschikbare budget voor het uitvoeren van lokale ambities in het kader van de energietransitie is niet volledig nodig geweest; er resteerde € 24.000. De overige kosten in het kader van milieu waren € 40.000 lager dan begroot.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 49
Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
Mutaties reserves
605.000 V
Betreft verrekening met de reserve grondexploitatie met name voor grex Waterhoven
Overige verschillen Totaal
10.000 V 150.000 V
Diverse overige verschillen
Afwijking baten 912.000 V
17.000 N 1.298.000 V
Toelichting afwijking
Voor € 260.000 betreft dit verrekening met de reserve grondexploitatie met name voor grex Staalindustrieweg. Verder heeft een afroming van € 652.000 plaatsgevonden van de de reserve grondexploitaie ten gunste van de algemene reserve. Dit gelet op ht geformuleerde beleid dat de norm van het weerstandsratio max. 1,4 is. Indien deze norm is bereikt vindt overheveling plaats. Diverse overige verschillen
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 50
Programma 4: Dienstverlening en bestuur Wat hebben wij bereikt in 2021? Fundament Dienstverlening
Bestuur / Communicatie
Effect indicator Minimaal 80% van alle vragen aan de gemeente (balie) worden in 1x afgehandeld (Dienstverlening Drechtsteden interne meting) Bereikbaarheid gemeente (Dienstverlening Drechtsteden interne meting): telefonie, webvragen
OCD Monitor Communicatie en bestuur (2 jaarlijks) % oordeel en vertrouwen in gemeentebestuur; % onvoldoende indicatorscore bewoners worden betrokkenheid bij (uitvoering van) gemeentelijke plannen indicatorscore inwoners krijgen ruimte voor initiatieven en ideeën
Jaarrekening 2020 90,0% (2020)
Jaarrekening 2021 90,2%
Telefonie 74,6% (2020),73,2% (2019) Webvragen 69,8% (2020), 65,5% (2019) (in percentages)
Telefonie 75% Webvragen 69,8%
Telefonische bereikbaarheid 4,3 in 2020
Telefonische bereikbaarheid 4,5
2020
Is niet uitgevoerd in 2021. Voortzetting afhankelijk keuze nieuwe gemeenteraad.
17%, (was 16% in 2017)
5,5 (was 5,4 in 2017)
5,9 (was 5,9 in 2017)
Conclusies en duiding Fundament: Dienstverlening en bestuur Ook in 2021 is ruim voldaan aan de norm dat minimaal 80% van alle vragen aan de gemeente in 1x worden afgehandeld. De beoordeling van de bereikbaarheid van de gemeente is stabiel.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 51
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2021? Dienstverlening en bestuur Fundament (portefeuillehouder) Dienstverlening (J.G.A. Paans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
De activiteiten vloeien voort uit het meerjarenplan. De bouwblokken van dit meerjarenplan bestaan uit: 1. Echte tijd en aandacht; inwoner centraal 2. Basisdienstverlening in beweging 3. Digitale ontwikkeling en innovatie 4. Doorontwikkeling gebruik klantsignalen 5. Expert dienstverlening en partnership 6. Organiseren eerste contact met de overheid In 2021 zijn er 3 e-diensten opgeleverd, te weten geboorte, verhuizen en aangifte overlijden. Hierdoor zijn deze processen volledig geautomatiseerd. Ook is er een chatbot ontwikkeld onder de naam Gem. Gem is zeer positief geëvalueerd en we onderzoeken nu een bredere toepasbaarheid. Ook is er een pilot ID Contact (/ID Bellen) geweest. Deze kent een zeer positieve waardering en toegevoegde waarde voor inwoners en voeren we in 2022 verder uit. Voor het product parkeervergunning is een verbeterteam opgestart, waarvan de resultaten begin 2022 worden verwacht. Tot slot kijken we terug op goed verlopen, coronaproof georganiseerde, Tweede kamer verkiezingen.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 52
Wat heeft het gekost in 2021?
Dienstverlening en Bestuur Begroting 2021
Begroting 2021 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2021 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
10 Raad en Raadsondersteuning
331
0
-331
401
0
-401
364
0
-363
38
0
38
20 Raadsondersteuning
202
0
-202
267
1
-265
254
2
-252
13
0
13
1.329
0
-1.329
1.451
0
-1.451
1.499
1
-1.498
-49
1
-48
50 Burgerzaken
920
174
-747
970
209
-761
945
226
-719
25
16
41
60 Verkiezingen
38
0
-38
107
0
-107
98
0
-98
9
0
9
375 Begraven en lijkbezorging
403
522
119
474
522
48
738
772
34
-264
250
-14
Totaal programma
3.223
695
-2.527
3.669
732
-2.937
3.898
1.001
-2.898
-229
268
39
Mutaties reserves
71
0
-71
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3.294
695
-2.598
3.669
732
-2.937
3.898
1.001
-2.898
-229
268
39
30 College en bestuurlijke ondersteuning
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 53
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product 010 Raad en raadscommissie 020 Raadsondersteuning
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten 38.000 V 13.000 V
030: College en bestuurlijke ondersteuning
49.000 N
375: Begraven en lijkbezorging
264.000 N
Overige verschillen
33.000 V
Totaal
229.000 N
Toelichting afwijking In de loop van het jaar is de begroting in buraps een aantal keren bijgesteld. Achteraf gezien is de bijstelling te hoog geweest. De kosten inhuur zijn lager dan begroot door minder inzet dan ingeschat. In opdracht van het college is een onderzoek naar stichtingen uitgevoerd waarvan de kosten € 30.000 bedroegen. Per saldo is van verschillende overige componenten binnen deze raming € 19.000 meer uitgegeven dan begroot, o.a. contributie VNG. De interne uren zijn iets hoger dan begroot ( € 31.000) Hier tegenover staan aanzienlijk hogere inkomsten. Het voordeel van het product begraven is toegevoegd aan de voorziening (€ 233.000) Diverse overige verschillen
Afwijking baten
Toelichting afwijking
250.000 V
Hogere opbrengsten door meer begrafenissen en een hoger aantal afkoopsommen onderhoud graven.
18.000 V
Diverse overige verschillen
268.000 V
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 54
Programma 5: Solide financieel beleid
Wat hebben wij bereikt in 2021? Fundament Woonlasten
Effect indicator Vergelijking totaal woonlasten meerpersoonshuishouden met eigen woning Alblasserdam met landelijk gemiddelde (volgens Coelo)
Jaarrekening 2020 Alblasserdam € 783 (2020); 1,3% boven landelijk gemiddelde Nederland gemiddeld € 773 (2020); laagste € 573; hoogste € 1.440.
Jaarrekening 2021 Alblasserdam € 789 (2021) 5,9% onder landerlijk gemiddelde Nederland gemiddeld € 838 (2021) Laagst: € 598 ; hoogste € 1.517
Conclusies en duiding Fundament: Solide financieel beleid De woonlasten zijn in 2021 in Alblasserdam minder hard gestegen (0,8%) dan het landelijk gemiddelde (8,4%). Waar Alblasserdam in 2020 nog net boven het landelijk gemiddelde zat, is dat in 2021 juist 5,9% onder het landelijk gemiddelde.
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2021? Solide financieel beleid Fundament (portefeuillehouder) Woonlasten (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In de Samenlevingsagenda is afgesproken de woonlasten gelijk te houden. In 2021 bedragen de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in Alblasserdam € 789, ten opzichte van het landelijk gemiddelde van € 839 (bron: Coelo). Om te kunnen investeren in de groeiagenda en in het dorp en om een vangnet te blijven bieden voor de meest kwetsbaren in de samenleving vinden we het wenselijk is het noodzakelijk om de woonlasten beperkt te laten stijgen. In de begroting 2022 is daarom voor 2022 en 2023 een stijging van 1,55% opgenomen, nadat in de jaren 2014 tot en met 2019 de nullijn is gehanteerd en zelfs een daling van de woonlasten is gerealiseerd.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 55
Wat heeft het gekost in 2021?
Solide financieel beleid Begroting 2021
Begroting 2021 na wijziging
Verschil begroting & jaarrekening 2021 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2021
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
470 Beleggingen
6
334
328
6
207
201
6
259
253
0
52
52
475 Uitkering gemeentefonds
0
30.662
30.662
0
32.866
32.866
0
33.977
33.977
0
1.111
1.111
485 Belastingen
391
5.573
5.182
590
5.573
4.983
714
5.366
4.652
-124
-207
-331
890 Treasury
134
29
-105
2.393
29
-2.364
2.663
36
-2.627
-271
7
-263
531
36.598
36.067
2.989
38.675
35.686
3.383
39.638
36.255
-395
963
569
Overhead
6.034
741
-5.293
6.699
789
-5.910
6.644
498
-6.146
55
-292
-236
Heffing VPB
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Onvoorzien
113
0
-113
664
0
-664
53
0
-53
611
0
611
Totaal programma
6.678
37.339
30.661
10.352
39.465
29.113
10.080
40.136
30.056
271
671
944
Mutaties reserves
2.095
3.707
1.612
14.226
19.791
5.565
14.878
19.431
4.553
-653
-359
-1.012
Totaal programma na bestemming
8.773
41.046
32.273
24.577
59.255
34.678
24.959
59.568
34.609
-381
312
-69
Totaal Alg. dekkings middelen
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 56
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
470: Beleggingen
475: Uitkering gemeentefonds
Afwijking baten 52.000 V
1.111.000 V
485: Belastingen
124.000 N
Nadeel met name veroorzaakt door een (voorlopige) aanslag VPB 2021 van € 222.818 en gedeeltelijk gecompenseerd door een voordeel op de post kwijtscheldingen (82.000). Tegen de voorlopige aanslag VPB is bezwaar gemaakt. Als gevolg van het oversluiten van leningen is met name de langlopende rente lager dan geraamd.
207.000 N
890: Treasury
271.000 N
Overhead
55.000 V
Dit is het saldo van diverse overhead onderdelen waarbij vooral inzet communicatie lager is geweest dan vooraf samen met de SCD ingeschatte inzet.
292.000 N
Onvoorzien
611.000 V
Via de algemene uitkering is in 2021 in het kader van de corona steunpakketten een bedrag ontvangen van € 672.000. Via de 1e bestuursrapportage is hiervan € 664.000 gereserveerd om extra uitgaven en minder inkomsten op te vangen die een causaal verband hebben gehad met de coronapandemie. De extra uitgaven zijn gedaan binnen de diverse programma's. De ontvangen naheffinsaanslag van de BTW over het boekjaar 2018 van € 53.000 is op deze post geboekt.
Toelichting afwijking De geraliseerde opbrengst in verband met provisie garantstelling (o.a. HVC en Rom-D) en verrekening dividenbelasting is hoger dan geraamd. De decembercirculaire 2021 bevatte een positieve bijstelling. Onder andere een eerste vertaling van het nieuwe regeerakkoord gaf een extra plus en er was sprake van een aanvulling op de coronacompensatie. Lagere opbrengst OZB-niet woningen en precariobelasting.
Dit komt vooral door minder doorbelasting naar investeringen dan begroot. Dit ligt zowel aan het aantal uren als aan dat deel van het doorberekeningstarief dat als overhead dekking kan worden aangemerkt.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 57
Product Mutaties reserves
Totaal
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten 653.000 N
381.000 N
Toelichting afwijking Dit betreft een niet geraamde toevoeging aan de algemene reserve in verband met afroming van de reserve grondexploitaite. In de Nota Grond en Vastgoedbeleid is de norm voor het weerstandsratio voor de reserve grondexploitatie bepaald op max. 1,4. Indien deze norm is bereikt vindt via de jaarrekening overheveling plaats.
Afwijking baten 359.000 N
7.000 V 312.000 V
Toelichting afwijking Ter dekking van specifieke uitgaven is zowel in de promitieve begroting als in bestuursrapportages een aantal besluiten genomen tot aanwending van de reserves. Uit de realisatie blijkt dat sommige uitgaven iets lager waren dan begroot en daardoor ook de onttrekking lager. Anderzijds heeft een geraamde onttrekking niet plaatsgevondne omdat het doel waarvoor bedoeld niet aan de orde was. Bij de begroting 2021 is een onttrekking geraamd vanuit het weerstandsvermogen welke niet uitgevoerd zou worden wanneer er voordelen worden gerealiseerd. Omdat een voordelig jaarresultaat is gerealiseerd is onttrekking achterwege gebleven. Diverse kleine verschillen
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 58
Paragrafen 1. Lokale heffingen Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit. Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Programma Bedragen x 1.000
Product
Lokale heffing
2. Actief in Alblasserdam
110 Weekmarkt 160 Bouw- en sloopvergunningen 360 Reiniging 365 Riolering 100 Integrale veiligheid 050 Burgerzaken 375 Begraven en lijkbezorging 485 Belastingen
Baten weekmarkt
3. (Be)leef in Alblasserdam 4. Besturen in Alblasserdam 5. Solide financieel beleid
Opbrengst 2020
Bouwleges Afvalstoffenheffing Rioolheffing Integrale veiligheid Leges burgerzaken Begraafrechten OZB Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting
Totaal lokale heffingen
17 768
Geraamde Werkelijke opbrengst opbrengst 2021 (3e 2021 burap) 27 13 915 1.556
2.735 1.568 3 241 651 4.642 94
2.766 1.520 0 209 522 4.809 91
2.738 1.582 0 231 772 4.738 98
620 0 11.339
642 32 11.533
628 44 12.400
Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de woonlasten (voor meerpersoonshuishoudens) volgens de Atlas van de lokale lasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) over de laatste vier jaren weergegeven. Woonlasten meerp. huish.
2018
2019
2020
2021
Woonlasten Alblasserdam Ontwikkeling lastendruk ALB
769 -/- 1,0%
765 -/-0,5%
783 2,3%
789 0,8%
Woonlasten NL gemiddeld Ontwikkeling lastendruk NL
721 2,4%
735 2,6%
773 4,5%
838 8,4%
Coelo ranglijstnummer
247
204
169
120
Woonlasten ALB in % NL
106,7%
104,1%
100,9%
94,2%
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam
59
Onroerende-zaakbelastingen (OZB) Er zijn drie onroerende-zaakbelastingen. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. Onderstaand zijn per belasting de tarieven over de afgelopen drie jaar opgenomen. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZ-waarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen.
OZB eigenaar woning OZB eigenaar niet-woning OZB gebruiker niet-woning
tarief 2019 0,1172% 0,2972% 0,2393%
tarief 2020 0,1134% 0,2988% 0,2650%
Tarief 2021 0,1084% 0,2865% 0,2440%
OZB 2021 Bedragen x € 1.000 eigenaren woningen eigenaren niet-woningen
Opgelegd Over 2021
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
2.311 1.352
1 45
2.312 1.397
gebruikers niet-woningen
1.047
50
9
1.106
TOTAAL
4.710
96
9
4.815
bezwaar
-/- 67
0
-/- 67
kwijtschelding
-/- 19
-
-/- 19
-
-
0
4.624
96
Verminderingen:
oninbaar TOTAAL NETTO
9
4.729
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De afgelopen drie jaar zijn de tarieven: tarief 2019 tarief 2020 Tarief 2021 Eenpersoonshuishouden € 282,00 € 282,00 € 298,00 Meerpersoonshuishouden € 339,00 € 339,00 € 358,00 Afvalstoffenheffing 2021 Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen:
Opgelegd Over 2021
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
2.792
1
0
bezwaar
-/- 55
0
-
-/- 55
kwijtschelding
-/- 131
0
-
-/- 131
0
0
-
0
2.606
1
-
2.607
oninbaar TOTAAL NETTO
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam
2.793
60
Berekening kostendekking Reiniging Begroting (na wijziging) 2.397.000 -150.000
Kosten taakveld reiniging Inkomsten taakveld excl. Heffingen Netto kosten taakveld
Werkelijk 2.383.000 -152.000
2.247.000
2.231.000
Overige toe te rekenen kosten: Inkomsten taakveld Verkeer en vervoer
-23.000
-23.000
Kosten taakveld Verkeer en vervoer
23.000
23.000
Kosten taakveld Inkomensregelingen
160.000
131.000
Overhead
333.000
402.000
BTW
228.000
526.000
Mutatie egalisatiereserve afvalstoffenheffing
-
-
Totale netto overige kosten
721.000
1.059.000
Totale kosten (a)
2.968.000
3.290.000
Opbrengst heffingen (b)
2.766.000
2.738.000
93%
83%
Dekking (b/a*100)
Rioolheffing In de rioolheffing zijn tevens de kosten begrepen voor de zorg van de afvoer van het hemelwater en de zorg voor het grondwater. Ook percelen, die niet op de riolering zijn aangesloten worden belast. De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor niet-woningen gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De ontwikkeling van de tarieven voor het eigendom is: tarief 2019 tarief 2020 tarief 2021 woningen € 173,00 € 159,00 € 159,00 niet-woningen 0,055% 0,055% 0,055% WOZ-waarde WOZ-waarde WOZ-waarde Het tarief voor niet-woningen is gemaximeerd. Voor 2021 bedraagt het maximale bedrag € 2.750. Rioolheffing 2021 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2021
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
TOTAAL Verminderingen:
1.578
6
1.584
bezwaar
-/- 3
0
-/- 3
kwijtschelding
-/- 3
-
-/- 3
-
-
0
1.572
6
1.578
oninbaar TOTAAL NETTO
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam
61
Berekening kostendekking Riolering Kosten taakveld riolering Inkomsten taakveld excl. Heffingen
Begroting (na wijziging) 1.026.000 -
Netto kosten taakveld
Werkelijk 1.006.000 -
1.026.000
1.006.000
Overige toe te rekenen kosten: Inkomensregelingen
17.000
5.000
Overhead
78.000
78.000
BTW
228.000
228.000
Mutatie voorziening/reserve riolering
171.000
Totale netto overige kosten
205.000 494.000
516.000
Totale kosten (a)
1.520.000
1.522.000
Opbrengst heffingen (b)
1.520.000
1.522.000
100%
100%
Dekking (b/a*100)
Overige lokale heffingen Begraafrechten Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Kosten taakveld begraafplaatsen Inkomsten taakveld excl. Heffingen
Begroting (na wijziging) 474.000 -
Netto kosten taakveld
Werkelijk 505.000 -
474.000
505.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
34.000
34.000
Mutatie reserve afkoopsommen onderhoud graven Totale netto overige kosten
71.000
304.000 105.000
338.000
Totale kosten (a)
579.000
843.000
Opbrengst heffingen (b)
522.000
772.000
90%
92%
Dekking (b/a*100)
Secretarieleges Secretarieleges worden in rekening gebracht voor de verstrekking van o.a. reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand, aanvraag Verklaring Omtrent Gedrag, huwelijksvoltrekkingen. Zij worden in rekening gebracht ingevolge de Legesverordening. De opbrengsten waren tezamen begroot op € 209.000. De werkelijke opbrengsten die betrekking hebben op 2021 bedroegen € 231.000. Bouwleges Bouwleges worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft hier onder meer reguliere en lichte bouwvergunningen, schetsplannen, sloopvergunningen, sloopmeldingen, monumentenvergunningen en reclamevergunningen, volgens de uitvoering van de WABO. De opbrengsten zijn tezamen begroot op € 915.000. De werkelijke netto opbrengst bedroeg € 1.556.000. Dit grote verschil wordt vooral veroorzaakt door een grote aavraag aan het einde van het jaar van bijna € 900.000.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam
62
Hondenbelasting Het tarief voor de hondenbelasting is al meerdere jaren hetzelfde:
per hond
tarief 2019 € 85,20
tarief 2020 € 85,20
tarief 2021 € 85,20
Hondenbelasting 2021 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2021
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
TOTAAL Verminderingen:
102
0
102
bezwaar
-/-4
-
-/- 4
kwijtschelding
-
-
0
oninbaar
-
-
0
98
0
98
TOTAAL NETTO
Precariobelasting Precariobelasting is een tijdvak belasting. Dit betekent dat (nagenoeg altijd) de aanslagen eerst na afloop van het tijdvak i.c. het jaar kunnen worden opgelegd. De aanslagen 2021 worden in het eerste kwartaal 2022 opgelegd. In 2021 is voor 484.000 aan aanslagen opgelegd. Precariobelasting 2021 Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen: bezwaar
Opgelegd Over 2020
Opgelegd Voorg. jaren 628
Nog op te leggen 3
Totaal Netto opbrengst -
624
-/- 147
0
0
-/- 147
kwijtschelding
-
-
-
0
oninbaar
-
-
-
0
481
3
-
484
TOTAAL NETTO
Toeristenbelasting Er wordt toeristenbelasting geheven van degene die de gelegenheid biedt tot verblijf met overnachting tegen vergoeding binnen de gemeente Alblasserdam. De toeristenbelasting wordt geheven op basis van het aantal overnachtingen. Het tarief per overnachting is voor 2021 vastgesteld op € 2,-. De opbrengsten waren tezamen begroot op € 32.000. De werkelijke opbrengsten over 2021 waren € 44.000. Kwijtscheldingen Als een burger te weinig inkomen en geen vermogen heeft, kan voor een belastingaanslag kwijtschelding worden verleend. Binnen de wettelijke kaders bepaalt de gemeenteraad of en in welke omstandigheden aanslagen worden kwijtgescholden. Onze gemeente heeft de norm voor kwijtschelding gesteld op 100% van de bijstandsnorm.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam
63
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de jaarrekening worden de nu bekende risico’s gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kansinschatting - een mate van subjectiviteit in zich. Het hoofdstuk ziet er als volgt uit: korte beschrijving wat er onder weerstandsvermogen verstaan wordt, vervolgens wordt het begrip risico’s gedefinieerd en wordt de uitkomst van de risicoinventarisatie opgesomd. Dit hoofdstuk sluit af met een conclusie rondom het benodigde weerstandsvermogen en de huidige algemene reserve. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om niet structurele financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet.
Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming. Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. In tegenstelling tot de rest van dit document wordt hier expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatiebreed in kaart gebracht. Risico-inventarisatie Organisatiebreed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze is als volgt opgebouwd: • Korte beschrijving van het risico; • Het financiële effect / kans / risicobedrag; • Eventueel te nemen beheersmaatregelen. Bij de korte beschrijving van het risico wordt er op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect inclusief de mate van zekerheid dat het risico zich gaat voordoen.
Dit resulteert in het risicobedrag. De mate van zekerheid wordt aangeduid met zeer laag (10%), laag (25%), gemiddeld (50%), hoog (75%) en zeer hoog (100%). In het overzicht is het risicobedrag met deze percentages vermenigvuldigd. Daarnaast wordt er aangeven of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Daar waar structurele gevolgen zijn, zullen indien dit risico zich voor doet ook structurele beheersmaatregelen genomen moeten worden. Eventuele incidentele gevolgen kunnen worden ingezet tegen incidentele beheersmaatregelen. Zoals vermeld kan het zo zijn dat er eventuele beheersmaatregelen mogelijk zijn om het risico te verminderen c.q. te voorkomen. Te denken valt aan aanpassing van beleid, het invoeren van extra interne controles, verzekeringen enz.
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam
64
De uitkomsten van de risico-inventarisatie hebben wij geclusterd in vijf categorieën: 1. Aansprakelijkheid en planschade 2. Minder inkomsten door tegenvallende economie 3. Nieuwe wetten en regelingen of opgelegde kortingen vanuit het rijk 4. Bedrijfsmatige risico’s 5. Gemeenschappelijke regelingen Totaal overzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%. Algemene risico’s (excl. grondexploitaties)
Jaarrekening 2021
Begroting 2021
Aansprakelijkheid
€ 5.000
€ 5.000
Minder inkomsten door tegenvallende economie
€ 30.000
€ 30.000
Nieuwe wetten en regelingen of opgelegde kortingen vanuit het rijk
€ 1.000.000
€ 383.500
Bedrijfsmatige risico’s
€ 1.773.200
€ 2.272.500
Gemeenschappelijke regelingen
€ 1.143.400
€ 1.155.400
Totaal benodigd algemeen weerstandsvermogen
€ 3.951.600
€ 3.846.500
€ 395.200
€ 384.700
€ 4.346.800
€ 4.231.200
Buffer ter dekking van de pm posten Benodigd algemeen weerstandsvermogen met overdekking
In de paragraaf grondbeleid is de inschatting van de risico’s voor de grondexploitaties weergegeven. Voor de grondexploitaties bedraagt het benodigde weerstandsvermogen € 779.000. Het totaal benodigde weerstandsvermogen voor de gemeente Alblasserdam, exclusief grondexploitaties, bedraagt € 4.346.800 (begroting 2021: € 4.231.200). Bepaling weerstandscapaciteit De gemeente heeft middelen beschikbaar om financiële gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk manifesteren. Onder tegenvallers wordt in de regel verstaan het effectueren van risico´s. In de begroting en jaarrekening worden daarom de risico´s afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit ruimte op de exploitatiebegroting (stelpost onvoorzien en eventueel onbenutte belastingcapaciteit), ruimte in de reserves en eventuele stille reserves. Primair dienen de algemene reserves als buffer voor financiële tegenvallers. De gemeente Alblasserdam heeft twee grote algemene reserves, namelijk de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitatie. Totaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit (standen per 31-12-2021):
Algemene weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit grondexploitatie (zie paragraaf Grondbeleid) Totaal
Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam
Jaarrekening 2021
Begroting 2021
€ 8.286.000 € 1.000.000 € 9.286.000
€ 5.480.000 € 885.000 € 6.365.000
65
Conclusie rondom benodigd weerstandsvermogen Risico´s worden gekwantificeerd en afgezet tegen de weerstandscapaciteit om zicht te krijgen op de toereikendheid van het weerstandsvermogen. Een algemene norm voor de weerstandsratio is niet door de wetgever vastgesteld. Het weerstandsvermogen kan gemeten worden als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit die beschikbaar is en de verwachte financiële gevolgen van de risico’s en kan weergegeven worden als een ratio. Een algemene norm voor het weerstandsvermogen is er niet. Uit de literatuur blijkt wel een veel gehanteerde beoordelingstabel van het weerstandsvermogen. Het is aan de gemeente zelf om te bepalen wat de noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit is. De door de gemeente Alblasserdam bepaalde norm is minimaal 1,0 en maximaal 1,4. De beschikbare totaal ratio weerstandscapaciteit/ risico’s (€ 8.286.000/€ 5.125.800) = 1,8. In de begroting 2021 is reeds een dalende tendens geschetst, maar door een aanvulling in 2021 voldoet de ratio vanaf 2022 aan het vastgestelde minimum. Categorie A B C D E F