HERZIEN Jaarstukken 2021 Raad 20220701.pdf

Jaarstukken 2021 Gemeente Alblasserdam

Inhoudsopgave Jaarverslag ..................................................................................................... 9 Programmaverantwoording .............................................................................................................. 10 Impact Covid19 .............................................................................................................................. 12 Programma 1: Actiever, zorgzamer & ondernemender ................................................................ 13 Programma 2: Buiten beter ........................................................................................................... 32 Programma 3: Beter wonen & Bereikbaarder............................................................................... 40 Programma 4: Dienstverlening en bestuur ................................................................................... 51 Programma 5: Solide financieel beleid.......................................................................................... 55 Paragrafen ......................................................................................................................................... 59 1. Lokale heffingen ........................................................................................................................ 59 2.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................... 64 3. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 68 4. Financiering ............................................................................................................................... 74 5. Paragraaf bedrijfsvoering .......................................................................................................... 79 6. Verbonden partijen ................................................................................................................... 85 7. Grondbeleid ............................................................................................................................... 90

Jaarrekening 2021 .........................................................................................94 2. Jaarrekening .................................................................................................................................. 95 2.1 Balans per 31 december 2021 ..................................................................................................... 95 2.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 .............................................................. 99 2.3 Toelichtingen ............................................................................................................................. 101 2.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.......................................................... 101 2.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2021 ............................................................... 106 2.3.3. Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2021 (inclusief analyse rechtmatigheid) .............................................................................................. 117

Overige gegevens ........................................................................................ 154 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................................... 157

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 2

Inleiding Hierbij presenteren wij u de jaarstukken 2021 van de gemeente Alblasserdam. In deze jaarstukken kijken wij terug op het jaar dat achter ons ligt. 2021 was het oogstjaar voor de verkiezingen en werd gekenmerkt door diverse transities. We hebben duidelijke kaders voor de komende jaren vastgesteld. Dit in de context van een COVID19-pandemie, een toenemend zichtbare onbehagen/polarisatie in de samenleving, een dalend vertrouwen in de overheid en een onzeker financieel perspectief.

Veel komma's naast punten in de context van een dynamische samenleving In het laatste jaar van de collegeperiode is het gebruikelijk om punten te zetten en zaken af te ronden. Opdat het nieuwe bestuur niet te veel belast is met reeds volle agenda's of een erfenis die niet beneficiair aanvaard kan worden. In vele opzichten zijn er punten gezet in Alblasserdam. Tegelijkertijd heeft het huidige bestuur ook veel ontwikkelingen in gang gezet die nu geen finaal einde kunnen krijgen, maar vooral zaken met een komma zijn. Werkzaamheden waar het nieuwe bestuur met nieuwe energie en enthousiasme de komende vier jaar mee verder gaat en ook afrondt. Dat we leven in een dynamische samenleving is zeker deze collegeperiode wel gebleken. Werden we begin 2019 geconfronteerd met het tankincident bij Den Ouden Tank Transport (OTT), kreeg vervolgens de hele wereld in het eerste kwartaal van 2020 te maken met de COVID-19 pandemie. Een pandemie die zich gedurende de resterende collegeperiode zou handhaven. Met niet alleen grote gezondheidseffecten. Corona had ook impact op onze sociale cohesie, de openbare orde en veiligheid. Tegenstellingen in onze maatschappij hebben zich nadrukkelijker gemanifesteerd en onze samenleving kreeg te maken met polarisatie. Het vertrouwen in de overheid daalde, complottheorieën namen toe en de term bubbelsamenleving werd ineens echt gemeengoed.

Lokaal hebben we betrokkenheid getoond, in verbinding gebleven met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers, ondersteunend en faciliterend waar mogelijk en informatie gedeeld over de verschillende steunpakketten die vanuit het Rijk voor ondernemers, verenigingen en inwoners zijn ingesteld. Aanvullend hebben we lokaal ondernemers en maatschappelijke instellingen ondersteund met liquiditeitsmaatregelen, zoals uitstel van betaling van lokale heffingen en huur. In de zomer van 2021 werd ons dorp opgeschrikt door een aantal geweldsincidenten, in de omgeving van de Merelstraat en de Boezem. Dit zorgde, zeker voor een periode, voor een onveiligheidsgevoel bij een deel van onze inwoners. En op de valreep van deze bestuursperiode brak er oorlog uit in Oekraïne. En waar Corona soms voor verwijdering zorgde, liet ons dorp zien waar Alblasserdam sterk in is. Vele Alblasserdammers staan klaar om te helpen, zowel in het opvangen van of aanbieden van hulp aan vluchtelingen, als het doneren van spullen. Hartverwarmend om te zien en daar mogen we als dorp zeker trots op zijn. Trots zijn wij ook op de vele projecten en initiatieven die het afgelopen jaar zijn uitgevoerd of in gang zijn gezet. Velen voortkomend uit de Samenlevingsagenda die vier jaar terug in samenspraak met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners, tot stand is gekomen.

Maar de dynamiek in onze samenleving heeft ons op een aantal dossiers ingehaald of gezorgd voor nieuwe projecten en werkzaamheden. Het maakt duidelijk dat de gemeente wendbaar moet zijn, maar ook duidelijke keuzes moet maken. Flexibiliteit op de route, maar standvastig op de lange termijn resultaten of effecten. Een boodschap die we meegeven aan het nieuwe bestuur. Die keuzes zijn ook nodig kijkend naar het financieel perspectief van Alblasserdam. Zeker in de jaren 2023 en 2024 biedt ons huishoudboekje weinig ruimte voor nieuw beleid. Aan de andere kant zijn er aan het einde van deze collegeperiode genoeg ambitieuze projecten en werkzaamheden in gang gezet, die volop Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 3

ruimte bieden voor het nieuw bestuur om hun stempel op te drukken. Het nieuwe bestuur begint weliswaar niet met een blanco blad, maar zit zeker niet in de klem. We zetten een aantal van deze werkzaamheden, zowel die met een punt als met een komma, graag in de spotlight:

Fit en Groen In december 2021 bekrachtigde de raad de door de samenleving gekozen voorkeursaccent 'Fit en groen in de polder' als het accent voor onze omgevingsvisie. De gemeente is verplicht om uiterlijk 3 jaar na de inwerkingtreding van de omgevingswet (1 oktober 2022 of 1 januari 2023) een omgevingsvisie vast te stellen. De omgevingsvisie is een integrale langetermijnvisie voor de hele fysieke leefomgeving en vormt het afwegingskader voor ontwikkelingen. In dit kader hebben de inwoners in 2021 de mogelijkheid gehad om zich uit te spreken over de toekomst van Alblasserdam. Dit kon digitaal via de website praatmee.alblasserdam.nl, maar ook fysiek in de hal van de Rederij. Daarnaast hebben medewerkers van de gemeente zich laten zien in Makado, op de weekmarkt en op het Scheldeplein. Ook is er een aantal gastlessen bij basisschoolgroepen 8 gegeven, zijn medewerkers opgetrokken met jongerenwerkers in de Postduif en is bij verzorgingstehuis De Waard een fysieke stembus neergezet.

Ruimtelijke plannen Eind december 2021 heeft de gemeenteraad zich voor het zuidelijk haven gebied uitgesproken voor een ontwikkeling zonder transferium om hiermee ruimte te maken voor een programma van ca 152 woningen voor diverse doelgroepen, 1.100 m2 commerciële voorzieningen (kleinschalige horeca/leisure) en een drielaagse parkeergarage voor ca 275 auto’s. In dezelfde raadsvergadering is ook voor het woningbouwproject Kloos het bestemmingsplan vastgesteld. Dit omvat 275 woningen inclusief een gebouwde parkeervoorziening op een buitendijkse locatie waarbij kwaliteit en relatie met water en erfgoed centraal staan. Verder heeft de raad niet ingestemd met de bestemmingsplanwijziging plan De Bockhorn. De overige plannen aan het dijklint (Hardam, kassen Jonker, Baas, Pijlstoep) komen in 2022 aan de orde. De gevolgen van deze voorgenomen planontwikkelingen voor het verkeer zijn september 2021 in kaart gebracht. Hieruit bleek dat de verkeersintensiteit op de dijk in mindere mate afhankelijk is van deze ontwikkelingen en meer van de autonome groei. Op 21 december 2021 heeft de raad haar voorkeur uitgesproken voor een transferium onder de brug; er is meteen gestart met het definitief uitwerken van dit plan. Realisatie van het transferium zal de verkeersdruk op de dijk verder doen afnemen.

Gelijktijdig met de locatiekeuze van het transferium is ook 9,1 milj krediet beschikbaar gesteld voor aankoop van de woningen aan de Ruigenhil waar medio 2021 een “Wet Voorkeursrecht Gemeenten” op is gevestigd. Op het Nedstaalterrein is in september 2021 een tweetal vaststellingsovereenkomsten gesloten tussen projectontwikkelaar SVE Group en ROM-D en tussen SVE Group en FNsteel. Parallel hieraan zijn in 2021 ook de nodige vergunningtrajecten doorlopen. Inmiddels is de omgevingsvergunning ten behoeve van de nieuwbouw voor bedrijf Peute recycling ook verleend. De verhuizing van Peute recycling van Dordrecht naar Alblasserdam is een mooi product van onze regionale samenwerking Smart Delta Drechtsteden. Waarmee een beweging in gang is gezet in het realiseren van onze regionale ambities op het gebied van wonen, werken, bereikbaarheid en duurzaamheid. Door het huisvesten van Peute op ons Nedstaalterrein wordt het aantal verkeersbewegingen op de N3 gereduceerd, wordt er meer gebruik gemaakt van vervoer over water en blijft werkgelegenheid in de Drechtsteden gewaarborgd. Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 4

Duurzaamheid In juni 2021 heeft de raad de Regionale Energiestrategie Drechtsteden 1.0 vastgesteld. Hierin is vastgelegd wat onze bijdrage als energieregio Drechtsteden is aan de landelijke opgave om in 2030 duurzame elektriciteit op land op te wekken en woningen aardgasvrij te maken. Daarnaast zijn in 2021 aan kleine ondernemers energiescans aangeboden om te onderzoeken hoe zij stappen kunnen zetten richting verduurzaming. Via de Regeling Reductie Energiegebruik en de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen, heeft de gemeente inwoners op verschillende manieren gestimuleerd om te verduurzamen; te denken aan collectieve inkoop van zonnepanelen en isolatiemateriaal, webinars over energiebesparing, cadeaubonnen voor kleine energiebesparende maatregelen, warmtescans etc.

Versterken sociaal domein Los van de financiële trends in het sociaal domein zijn ook inhoudelijke bewegingen nodig wil het stelsel op lange termijn houdbaar zijn. In de transformatie staan zelfredzaamheid en interventies in een vroeg stadium centraal, om een beroep op intensievere hulp te voorkomen. Met de partners in het sociaal domein is in 2021 daarom verder gewerkt langs de reeds eerder ingezette lijnen van 'WMO naar de voorkant', 'jeugdhulp naar voren', 'doorontwikkeling van leerwerkbedrijven', 'arbeidstoeleiding via praktijkleren' en 'de realisatie van één centrale toegang'. De inzet hierbij is meer kwaliteit door meer samenhang in de dienstverlening aan inwoners en meer inzicht en beheersing van de kostenontwikkeling in het sociaal domein. In 2021 is gestart met de verbouwing van De Oude Bibliotheek tot de Centrale Toegang van Alblasserdam; één ondersteuningsloket voor alle inwoners (0 tot 100 jaar) met een hulpvraag. Daartoe is in 2021 het verbouwingskrediet verleend. Verder hebben de partners die gaan samenwerken in de Centrale Toegang een gezamenlijk werkproces ontwikkeld, te beginnen met een centrale intake. Verder zijn in 2021 alle voorbereidingen gedaan om de nieuwe Wet Inburgering lokaal uit te voeren vanuit de Centrale Toegang.

In 2021 is tevens een gedeelte van de ambulante jeugdhulp lokaal in de gemeente georganiseerd; er is extra kunde en capaciteit aan het lokale jeugdteam toegevoegd om meer jeugdigen dichtbij jeugdhulp te bieden. Voor de doelgroep Beschermd Wonen ligt er de opgave om mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. In 2021 is dan ook de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis in gang gezet. De verordening die hierop betrekking heeft is aangepast. In 2021 is de ambulante begeleiding verder uitgebreid door de introductie van 'de meedenker' (onafhankelijke cliëntondersteuner) die inwoners kan helpen en meedenken bij vragen over bijvoorbeeld zorg, jeugdhulp, financiën en wonen. De werkelijkheid van het coronatijdperk zorgt ervoor dat we weten dat er meer mensen met schulden komen en hebben meer mensen met armoede vraagstukken te maken gekregen. Via het jongerenwerk en het ABC team is daarom ingezet om deze groepen te ondersteunen; activiteiten van het ABC-team zijn toegankelijk gemaakt voor gezinnen die dit financieel niet konden betalen. In samenwerking met de Voedselbank zijn de Zomerpaspoorten ook aan de doelgroep verstrekt. Verder is in 2021 het Convenant aanpak armoede uitgevoerd; het Platform Geldzaken is uitgebreid met partners als de Adviesraad Sociaal Domein, Scholen en de St. Leergeld.

In 2021 is verder gewerkt aan het sportakkoord en is het gezondheidsakkoord (een samenwerking van maatschappelijke partijen) opgesteld. Zo is het project Kansrijke Start verder ontwikkeld, is gezonde leefstijl gepromoot in de Postduif en een start gemaakt met Welzijn op Recept. Ook is Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 5

Alblasserdam een JOGG-gemeente geworden; in deze landelijke aanpak "Jongeren Op Gezond Gewicht" werken publieke en private partijen samen om een gezonde leefstijl te bevorderen, zowel op school als in de wijk.

Regionale samenwerking De samenwerking met de andere Drechtstedengemeenten is per 1 januari 2022 gewijzigd. In 2021 is een intensief traject doorlopen om deze wijziging door te voeren. De GR Drechtsteden (GRD) is opgeknipt in een aparte GR Sociaal en een centrumregeling voor onze bedrijfsvoeringstaken waarin Dordrecht als servicegemeente functioneert. Deze wijziging van GRD naar een GR Sociaal is niet alleen juridisch van aard, maar ook een verschuiving van taken van regionaal naar lokaal niveau waarbij lokaal maatwerk meer dan voorheen mogelijk is en de raden meer in positie zijn om te kunnen sturen op de financiële en beleidsmatige kaders (primaat lokaal).

Reconstructies We kijken terug op een succesvolle reconstructie van de Zeilmakerstraat. Naast het verbeteren van de riolering en kwaliteit van de verharding is de straat ook vergroend. Het ontwerp voor de herinrichting is samen met de bewoners en de belanghebbendengroep gemaakt. Ook reconstructies in de Weverstraat en de rioolreconstructie aan de Johan de Wittstraat zijn afgerond. Net als de eco-zone "Bonte berm" in de wijk Blokweer, de kademuur en de trap bij Landvast. De plannen voor de Kerkstraat zijn in 2021 afgerond en de werkzaamheden starten begin 2022. Op sportpark Souburgh is er een nieuwe atletiekbaan gekomen. De begraafplaats ligt er weer netjes bij. Oude grafzerken zijn weer recht gezet en in het groen is door middel van beplanting gewerkt aan het verhogen van de biodiversiteit. Ook op vele, andere plekken in het dorp is gewerkt aan het verbeteren van de bodemkwaliteit en biodiversiteit. De nieuwbouw van christelijk integraal kindcentrum De Twijn is begin 2021 in gebruik genomen.

Veiligheid Alblasserdam is een relatief rustig dorp, maar zoals al eerder genoemd is er een aantal incidenten geweest die ons veiligheidsgevoel hebben aangetast. Team Veiligheid heeft zich nadrukkelijk gepositioneerd en stelling genomen binnen onder andere het RIEC (Regionale Informatie & Expertise Centrum) in de aanpak van ondermijning. Daarnaast heeft er een onderzoek plaatsgevonden naar de aanpak van woonoverlast. Ook het aantal zorg& veiligheidscasuïstiek nam in 2021 toe. Er ligt een opgave om via onder andere een integrale buurtaanpak deze casuïstiek eerder te signaleren en op te pakken en te voorkomen dat dit uiteindelijk resulteert in een repressieve aanpak. Ook de Centrale Toegang gaat hier in 2022 een belangrijke rol in spelen.

Bedrijfsvoering Het instroomprogramma voor nieuwe medewerkers is geoptimaliseerd. Nieuwe medewerkers worden de eerste weken persoonlijk begeleid. We krijgen goed feedback; onze mensen voelen zich echt welkom en gesteund. Met het oog op de krappe arbeidsmarkt gaat het niet alleen om werven, maar ook om binden. Een goed instroomprogramma is daarbij een waardevol instrument. Ook is er aandacht voor een veilige werkomgeving. Er is een risico-inventarisatie geweest (RI&E) en verbeterpunten worden opgepakt. Binnen de Rederij is de bedrijfshulperlening -BHV- weer op orde. Begin 2021 is de nieuwbouw van christelijk integraal kindcentrum De Twijn in gebruik genomen.

Corona De coronacrisis duurde ook in 2021 voort en kende een grote impact op de samenleving van Alblasserdam. We hebben daarom nauw contact gehouden met de ondernemers, inwoners, Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 6

verenigingen en maatschappelijke partners om te horen wat er leeft. We hebben betrokkenheid getoond, ondersteunend en gefaciliteerd waar mogelijk en informatie gedeeld over de verschillende steunpakketten die vanuit het Rijk voor ondernemers, verenigingen en inwoners zijn ingesteld. Aanvullend hebben we lokaal vooral de ondernemers en maatschappelijke instellingen ondersteund met liquiditeitsmaatregelen, zoals uitstel van betaling van lokale heffingen en huur.

Jaarresultaat Het jaar 2021 sluiten wij af met een positief saldo van (afgerond) € 3.033.000. Het betreft hier vooral incidentele meevallers. Op hoofdlijnen is het verschil van € 3.033.000 voordelig tussen begroting, inclusief de wijzigingen tot en met de 3e bestuursrapportage, en realisatie als volgt te verklaren: • Algemene uitkering • Beschermd Wonen • Omgevingswet • Leges bouwvergunning • Verkoop perceel De Twijn • Overig, per saldo Totaal

€ 1.100.000 460.000 210.000 672.000 239.000 352.000 € 3.033.000

V V V V V V

Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Inc./Struct.

Voor een uitgebreidere toelichting op de afwijkingen verwijzen wij naar de analyses in de programmaverantwoording. Voorgesteld wordt het resultaat te bestemmen als volgt: a) Toevoeging bestemmingsreserve corona b) Overheveling tbv invoering omgevingswet c) Straatwerkvergoeding d) Onttrekking reserve Grondexploitatie e) Toevoegen aan de Algemene resererve Totaal

€ 500.000 € 210.000 € 140.000 € - 222.818 € 2.405.818 € 3.033.000

a) Ook in 2021 heeft de gemeente vanuit het rijk middelen ontvangen in verband met de coronaperiode. Naast corona gerelateerde kosten die via de diverse beraps gedekt zijn uit de in 2020 gereserveerde middelen is een gedeelte van de in 2021 ontvangen middelen gebruikt ter dekking van extra uitgaven zoals voor handhaving en jeugd, verleende huurkortingen en gederfde inkomsten. Voorgesteld wordt van de resterende gelden 2021 een bedrag van € 500.000 te reserveren door een storting in de in 2020 gevormde bestemmingsreserve coronagelden zodat aanwending in 2022 kan plaatsvinden omdat ook in 2022 extra uitgaven en compensaties plaats vinden. b) In 2020 en in 2021 is budget beschikbaar gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet. De implementatie van de Omgevingswet is een langdurig traject en de invoering is weer uitgesteld. Uiterlijk 31 december 2029 moeten de laatste stukken (Omgevingsplan) definitief zijn opgeleverd. Tot die tijd zullen kosten worden gemaakt voor de implementatie. Daarom wordt voorgesteld het resterende budget van € 210.000 over te hevelen naar 2022. c) In 2021 zijn diverse leges ontvangen voor het uitvoeren van werkzaamheden in het straatwerk door derden in het kader van de Telecommunicatiewet. Hiertegenover staan uitgaven voor herstel van het straatwerk. Corresponderende uitgaven voor een deel van deze inkomsten worden in 2022 gerealiseerd.

Daarom wordt voorgesteld een deel van de ontvangen leges over te hevelen naar 2022 ter dekking van de in dat jaar uit te voeren herstelwerkzaamheden. Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 7

d) Een onttrekking te doen ten laste van de bestemmingsreserve grondexploitatie van € 222.818 ter dekking van de voorlopige aanslag vennootschapsbelasting 2021. Deze voorlopige aanslag is gebaseerd op de cijfers van 2020. Wij gaan ervan uit dat verrekening plaatsvindt bij de definitieve vaststelling. In dat geval zal te zijner tijd worden voorgesteld om de restititutie (terug) te storten in de bestemmingsreserve grondexploitatie. e) Na bestemming voor activiteiten onder a) t/m d) resteert er een saldo van € 2.405.818 waarvan wordt voorgesteld dit toe te voegen aan de algemene reserve. Hierdoor is er nagenoeg geen uitname meer uit de algemene reserve zoals bij de begroting, inclusief wijzigingen, was geraamd. Dit door incidentele meevallers. Om de (gewijzigde) begroting sluitend te krijgen was tot en met de 3e bestuursrapportge een onttrekking aan de algemene reserve geraamd van €2.419.000. Leeswijzer In het jaarverslag treft u de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen aan. In de programmaverantwoording is de verantwoording van de programma’s (Actiever, zorgzamer & ondernemender, Buiten beter, Beter wonen & bereikbaarder, Dienstverlening & bestuur en Solide financieel beleid) en een Overzicht algemene dekkingsmiddelen opgenomen.

In de jaarrekening zijn de balans, het overzicht van baten en lasten, toelichtingen en de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (Sisa) opgenomen. Via de programmaverantwoording en de paragrafen wordt verantwoording afgelegd over de realisatie van het bij de begroting 2021 voorgenomen beleid in het jaar 2021. De Samenlevingsagenda 2.0 is het uitgangspunt. De raad heeft op 10 juli 2018 de eerste aanzet van de Samenlevingsagenda 2.0 'Van Samen Doen naar Samen Versterken' vastgesteld. Voor de sporen uit het coalitieakkoord zijn in deze aanzet de doelstellingen verder uitgewerkt in locomotieven, waarbij de inhoud van de beschreven wagons als richtinggevend kader is gebruikt richting de begroting 2021. De Samenlevingsagenda 2.0 is geheel geïntegreerd in de begroting en de jaarstukken. In het jaarverslag legt het college verantwoording af over de realisatie van de doelstellingen en wat wij daarvoor samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners hebben gedaan in 2021.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 8

Jaarverslag

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 9

Programmaverantwoording Nadat het Coalitieakkoord 2018-2022 'Samen maken wij Alblasserdam' is aangeboden, heeft het college een eerste aanzet Samenlevingsagenda 2.0 'van Samen doen naar samen versterken' aan de raad aangeboden. Op 10 juli 2018 heeft de raad ingestemd met uitgangspunten van de Samenlevingsagenda 2.0 en de doelstellingen (thema's) zoals die uitgewerkt zijn in de locomotieven, waarbij de inhoud van de beschreven wagons als richtinggevend kader is gebruikt voor de beleidsbegroting 2021. Deze beleidsverantwoording volgt dezelfde indeling als de beleidsbegroting. In het genoemde coalitieakkoord is uitgegaan van twee lange termijn toekomstperspectieven: op het gebied van wonen en op het gebied van ondernemen. Deze toekomstperspectieven zijn uitgewerkt in vijf sporen die een bijdrage aan deze toekomst moeten leveren. De sporen zijn: Actiever en zorgzamer, Buiten beter, Beter wonen, Bereikbaarder en Ondernemender. Om de beeldspraak door te trekken zijn in de Samenlevingsagenda 2.0 op de sporen locomotieven en wagons ontworpen die, onder andere via route 22, Alblasserdam doorkruisen waarbij ruimte aan de raad en de samenleving geboden wordt om (een deel van) de reis op de sporen samen te maken en wellicht zelfs de besturing van de wagons ter hand te nemen. De Samenlevingsagenda 2.0 geeft nog meer ruimte om Samen te Doen en elkaar daarbij te versterken.

De keuze voor sporen met locomotieven en wagons is ingegeven door de wens om ook duidelijk te kunnen maken in beelden waar wij naartoe wilden. De Samenlevingsagenda 2.0 moet verder gaan dan slechts het benoemen van gewenste maatschappelijke effecten (locomotieven) en de manieren waarop we dat met elkaar willen bereiken (de wagons). De doorontwikkeling van het concept van Samen Doen staat hierbij centraal. De gemeente kan zich voor veel dingen verantwoordelijk voelen of zaken belangrijk vinden: het is niet altijd de gemeente die aan zet is om dingen te initiëren. Wij willen veel duidelijker zijn over wie, op welk moment, welke rol heeft in een proces. Dat vraagt inzet van alle betrokkenen, duidelijkheid over verwachtingen, transparantie in besluitvorming en heldere lijnen in onze manier van werken. Naast sporen, locomotieven en wagons, is ook de infrastructuur van groot belang. Wij willen dienstverlening, woonlasten, bestuur en communicatie benoemen als voorwaarden voor een goede reis: als deze randvoorwaarden in orde zijn, staat niets een goed resultaat in de weg.

De beleidsbegroting bestaat uit vijf programma's: programma 1 tot en met 3 voor de sporen uit het coalitieakkoord en programma 4 en 5 voor de infrastructuur: • Programma 1: Actiever, zorgzamer & ondernemender • Programma 2: Buiten beter • Programma 3: Beter wonen & bereikbaarder • Programma 4: Dienstverlening en bestuur • Programma 5: Solide financieel beleid

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 10

In de programmaverantwoording treft u per programma: • Een samenvattend overzicht van de sporen, locomotieven en wagons (programma 1 t/m 5). • Wat hebben wij bereikt in 2021? Per spoor en locomotief is in de begroting de richting en het doel vanuit de Samenlevingsagenda aangegeven. In dit jaarverslag is per locomotief aangegeven met welke effect-indicatoren wij de voortgang van de reis volgen. • Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2021? In de beleidsbegroting is voor de wagons vanuit de samenlevingsagenda nader uitgewerkt wat wij en de samenleving daarvoor voornemens waren in 2021 te gaan doen. Per wagon is transparant welke rol de gemeente en de samenleving heeft: 1) gemeente faciliteert, de samenleving aan zet; 2) coproductie, gelijkwaardige samenwerking initiatief overheid; 3) overheid verantwoordelijk, gemeente aan zet. In deze uitwerking is aangegeven wie, op welk moment, welke rol heeft in een proces. In dit jaarverslag leggen wij verantwoording af over wat er in 2021 is gerealiseerd. • Wat heeft het gekost in 2021? o Een tabel ‘wat heeft het gekost?’ geeft inzicht in de lasten en baten van het betreffende programma. De lasten en baten zijn gespecificeerd naar de verschillende producten binnen het programma. De lasten per taakveld zijn weergegeven in de Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2021 (onderdeel 2.3.3).

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 11

Impact Covid19 De gevolgen van de Corona crisis voor de langere termijn zijn nog onvoldoende in te schatten. De gevolgen kunnen impact hebben op alle beleidsterreinen van de gemeente. In de begroting 2021 is daarom een nieuwe wagon 'impact Covid19' opgenomen. Deze wagon is niet aan één van de sporen gekoppeld, maar rijdt een route over alle sporen. De financiële consequenties kunnen wij op dit moment ook nog niet inschatten. Uitgangspunt is dat de gemeente voor de financiële consequenties wordt gecompenseerd. Deze financiële consequenties kunnen alle programma's in de begroting raken. De wagon 'impact Covid19' is niet opgenomen op een van de programma's maar voor de programma's aan het begin van de beleidsbegroting opgenomen.

Wagon (portefeuillehouder) Impact Covid19 (J.G.A. Paans)

Rol overheid

Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?

Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet

Anticiperen op de impact van Covid 19 hebben we gedaan en doen we op een aantal manieren. Het OCD verzamelt en analyseert periodiek data over corona door het maken van een Coronamonitor. Het (lokale) Kernteam Corona komt, na een korte onderbreking toen sprake was versoepeling van de maatregelen, wekelijks bijeen om tijdig maatregelen te treffen om de cruciale voorzieningen in de Alblasserdamse samenleving in stand te houden. De aanhoudende crisissituatie maakt dat de focus daarop ligt. Voor de effecten op de langere termijn heeft een impactteam Corona in 2021 de ontwikkelingen landelijk en in de Alblasserdamse samenleving gevolgd. Voorts is zowel op bestuurlijk niveau als op het niveau van ambtelijke accounthouders ook in 2021 intensief contact onderhouden met verschillende maatschappelijke partners en ondernemers (organisaties).

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 12

Programma 1: Actiever, zorgzamer & ondernemender

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 13

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 14

Wat hebben wij bereikt in 2021? Spoor 1: Actiever en zorgzamer – Gezond en actief meedoen in de samenleving, met keuzevrijheid voor mensen op een voor hen passende manier, met een centrum als ontmoetingshart van het dorp en met actieve, goede zorg, cultuur- en sportaanbod. Jong en oud voelen zich welkom in Alblasserdam en voelen zich op hun plaats in ons dorp. Locomotief Versterken centrumfunctie

Effect indicator bezettingsgraad parkeergelegenheid centrum

Bewonerspanel: % inwoners dat de beleving van het centrum beoordeelt met een 7 of hoger (7 is streefwaarde).

Jaarrekening 2020 Nog geen meting verricht. Vanwege de coronapandemie zou dit een vertekend beeld geven. De eerstvolgende meting vindt plaats in 2021

Jaarrekening 2021 Nog geen meting verricht. Vanwege de coronapandemie zou dit een vertekend beeld geven. 69% van de deelnemers aan het Bewonerspanel Alblasserdam geeft een rapportcijfer 7 of hoger voor de totale beleving van het centrum van Alblasserdam; 31% geeft een 6 of lager. Het gemiddelde rapportcijfer ligt op 6,9. Bron: factsheet Indicatoren Alblasserdam 2021, centrumfunctie, openbare ruimte en verkeer & vervoer, december 2021

Gezondheid en preventie

% inwoners met weinig kracht (Monitor Sociaal – OCD)

Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht

% inwoners dat mantelzorgt (Monitor Sociaal – OCD)

6% Toelichting: OCD onderzoek onder inwoners van 18 jaar en ouder

Mantelzorg gegeven in afgelopen 12 maanden: 24% Verleent op dit moment meer dan 8 uur per week en/of minimaal 3 maanden mantelzorg: 21% Toelichting: OCD onderzoek onder inwoners van 18 jaar en ouder

Meedoen in de samenleving

Groep 3 ‘ers (= mensen met een lage verdiencapaciteit) dat werkzaam is in Alblasserdam (SDD)

1.1.2021: 217

--

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 15

Locomotief

Effect indicator % inwoners met onvoldoende contacten

% inwoners vrijwilligerswerk

% van de bevolking dat sport

aantal en aandeel personen in bijstand

Jaarrekening 2020 Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht

Jaarrekening 2021 28%

1.1.2021: 318 (1,6%)

--

Toelichting: OCD onderzoek onder inwoners van 18 jaar en ouder

28% Toelichting: OCD onderzoek onder inwoners van 18 jaar en ouder

In de afgelopen 12 maanden aan sport gedaan: 43% Toelichting: OCD onderzoek onder inwoners van 18 jaar en ouder

Spoor 5: Ondernemender - We willen meer inwoners aan het werk hebben; goede scholingsmogelijkheden in de regio; duurzame en kansrijke ondernemers met open armen ontvangen en goed faciliteren om hun werk gezond en effectief te kunnen doen in en voor Alblasserdam. Locomotief Betere aansluiting onderwijs / arbeidsmarkt

Effect indicator Werkgelegenheidsontwikkeling Alblasserdam, andere regio’s en Nederland (BIR)

Jaarrekening 2020 1.1.2021: Alblasserdam: 8.855 Groei 2018-2020 +1,8% 1.1.2021: Overige Drechtsteden: 124.350 Groei 2018-2020 +3,8%

Jaarrekening 2021 1.1.2021: Alblasserdam: 9.356 Groei 2018-2021: +5,5% 1.1.2021: Overige Drechtsteden: 128.852 Groei 2018-2021 +5,0%

Percentage voortijdig schoolverlaters (VSV)

2019-2020: 781 kinderen

2020-2021: 625 kinderen Op het moment van opstelling van deze jaarrekening waren er geen cijfers 20202021 beschikbaar op de site www.waarstaatjegemeente.nl

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 16

Locomotief

Stimuleren ondernemersklimaat

Effect indicator aantal jongeren dat een mbo-techniek opleiding volgt woonachtig in Alblasserdam aantal betalende bezoekers Kinderdijk

Jaarrekening 2020 2020: 233 2021: 217 41.012 (2020)

Jaarrekening 2021 Niet specifiek bekend voor jongeren woonachtig in Alblasserdam. 57.278

dekkingsgraad parkeren centrum

Nog geen meting verricht. Vanwege de coronapandemie zou dit een vertekend beeld geven.

Ook in 2021 is nog geen meting verricht.

Conclusies en duiding Spoor 5: Ondernemender Uit de meting voor werkgelegenheid blijkt dat de groei in Alblasserdam met 5,5% iets boven het gemiddelde zit in vergelijking met de groei Drechtsteden van 5,0%. In het jaar 2019-2020 waren er 781 voortijdige schoolverlaters in de regio Zuid-Holland Zuid. In het schooljaar 2019-2020 zien we een daling van het aantal voortijdig schoolverlaters in de regio Zuid-Holland Zuid naar 625 kinderen; een afname van 22%. De invloed van corona op deze cijfers is dat de maatregelen het moeilijker maakten om een stageplaats of baan te vinden of een leerbaan te behouden, waardoor leerlingen wellicht gemotiveerder bleven om onderwijs te blijven volgen. Mogelijk worden de gunstige cijfers ook verklaard door coulanceregelingen in schooljaar 19/20, waarbij er geen bindend studieadvies was in het MBO en examens in het VMBO vervielen, waardoor minder leerlingen uitvielen en leerlingen die gezakt zouden zijn, nu wel een diploma kregen. Er moet rekening gehouden worden met de mogelijkheid dat andere, minder positieve gevolgen van afstandsonderwijs de komende tijd zichtbaar worden, bijvoorbeeld doordat zich mogelijk meer psychische problemen en depressieve gevoelens voordeden.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 17

Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2021? Versterken centrumfunctie Wagon (portefeuillehouder) Realiseren één toegang (C.W.M. Jongmans)

Rol overheid

Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Eind 2019 is het project DOK 12 aan de Parallelweg, vanwege de financiële onhaalbaarheid, voortijdig beëindigd. Conform toezegging aan de gemeenteraad is een onafhankelijke evaluatie DOK 12 uitgevoerd door Onderzoekcentrum Drechtsteden over het gevoerde proces en de te leren lessen hieruit. De raad is hierover geinformeerd in het eerste kwartaal van 2021 via een raadsinformatiebrief factsheet Evaluatie DOK 12 en de reactie van het college op de aanbevelingen. De inhoudelijke ambitie DOK12 wordt nu op de locatie aan de Ieplaan ('de Oude Bibliotheek') gerealiseerd. Daarvoor is in december 2020 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld door de raad. In februari 2021 is het verbouwingskrediet verleend. In verband met prijsstijgingen is dit budget in september 2021 geactualiseerd. Het krediet is beschikbaar gesteld voor de verbouwing van de Oude Bibliotheek aan de Ieplaan om opengesteld te worden als de Centrale Toegang: één ondersteuningsloket voor alle inwoners (0 tot 100 jaar) met een hulpvraag.

Realiseren havengebied (A. Kraijo)

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

In 2021 hebben gemeente en ontwikkelaar gewerkt aan een plan op hoofdlijnen voor het zuidelijk havengebied. Dit heeft geleid tot een tweetal modellen: 1 met en 1 zonder transferium. Op 21 december 2021 heeft de gemeenteraad zich uitgesproken voor een ontwikkeling zonder transferium om hiermee ruimte te maken voor een ambitieus programma van ca 152 woningen voor diverse doelgroepen (huur/koop/starterswoningen (sociaal, duur, midden), een kleine 1.100 m2 commerciële voorzieningen (kleinschalige horeca/leisure) en een drielaagse parkeergarage voor ca 275 auto’s. In de loop van 2022 wordt het plan verder uitgewerkt. Tevens worden bestemmingsplanwijzigingen, aanvraag omgevingsvergunning en een quickscan betreffende de waterkering voorbereid.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 18

Gezondheid en preventie Wagon (portefeuillehouder)

Rol overheid

Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?

Planontwikkeling samenhang en transformatie sociaal domein (C.W.M. Jongmans)

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Met de partners in het sociaal domein is in 2020 een strategiebijeenkomst georganiseerd over de toekomst van het sociaal domein waaruit voor de transformatie van het sociaal domein vijf deelopgaven zijn opgestart, te weten WMO naar de voorkant, Jeugdhulp naar voren, doorontwikkeling van leerwerkbedrijven, arbeidstoeleiding via praktijkleren en de realisatie van één centrale toegang. In 2021 zijn deze vijf opgaven verder uitgewerkt. De vijf opgaven dragen bij aan meer samenhang in de dienstverlening aan inwoners en een betere controle op de kostenontwikkeling in het sociaal domein. In het kader van de vorming van de GR Sociaal per 1 januari 2022 en de wens om meer lokaal samen te werken, zijn in de loop van 2021 verdere stappen gezet voor de intensivering van de samenwerking tussen lokaal en regionaal. De Oude Bibliotheek wordt verbouwd als Centrale toegang voor alle hulpvragen van inwoners van 0 tot 100 jaar (1 centraal loket). Hierin zullen de volgende organisaties: de Stichting Welzijn Alblasserdam (SWA), Stichting Sociale Basis, het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), Jong JGZ en de Sociale Dienst Drechtsteden lokaal hun dienstverlening leveren aan de inwoners (functies worden gesitueerd aan de voorkant). Hierin wordt samengewerkt met het sociaal dorpsnetwerk.

De doorontwikkeling van maatschappelijke leerwerkbedrijven is ingezet om meer kansen te bieden aan de ontwikkeling van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De voorzieningen van de WMO en de Jeugdzorg worden (preventief) meer aan de voorkant ingezet zodat dure maatwerkvoorzieningen worden teruggebracht. In 2021 hebben we verder inhoud gegeven aan het werken met de GR Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) en de Stichting Jeugdteams aan preventie en innovatie in de jeugdzorg. Beschermd Wonen maakt onderdeel uit van de Wmo en wordt vanaf 2023 gedecentraliseerd naar de gemeenten. Nu wordt deze taak uitgevoerd door de centrumgemeente Dordrecht. Vanwege de complexiteit van de vraagstukken is een overgangstermijn van kracht. Voor de doelgroep Beschermd Wonen ligt er de opgave om mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. In 2021 is de beweging van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis in gang gezet. De verordening die hierop betrekking heeft is daarvoor in 2021 aangepast.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 19

Realiseren preventieve activiteiten jeugdhulp (C.W.M. Jongmans)

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

In 2021 is de ambulante begeleiding verder uitgebereid en ingericht op de wensen en mogelijkheden van de doelgroep Geestelijke Gezondheidszorg (GGz) en Laag verstandelijk beperkten (LVB). Dit is in de vorm van 'de meedenker' (onafhankelijke clientondersteuner) die inwoners kan helpen en meedenken bij vragen over bijvoorbeeld zorg, jeugdhulp, financiën en wonen. De huidige werkelijkheid in het coronatijdperk zorgt er voor dat we nu weten dat er meer mensen met schulden komen en dat er meer mensen met armoede vraagstukken te maken krijgen. Dit zijn ook andere doelgroepen dan die normaliter op de radar staan. ZZP-ers, flexwerkers, 35minners en schoolverlaters zijn hierdoor geraakt. Via het jongerenwerk en het ABC team worden instrumenten van de armoede aanpak ingezet om deze groepen te ondersteunen. In 2021 is het Convenant aanpak armoede verder uitgevoerd. Het Platform Geldzaken is uitgebreid met partners als de Adviesraad Sociaal Domein, scholen en de Stichting Leergeld. Hierdoor is het bereik van het Platform nog groter geworden. De communicatie campagne om de verschillende doelgroepen te bereiken is verder geintensiveerd (via de Klaroen, aanpassen gemeentelijke website, een overzicht van alle regelingen is gepubliceerd, aansluiting bij de campgane "Kom uit je schuld"). Er wordt periodiek een nieuwsbrief Geldzaken uitgegeven.

Het Repair Café en Schuldhulpmaatje hebben een "Financieel Café" opgezet in 2021. De activiteiten van het ABC-team zijn toegankelijk gemaakt voor gezinnen die dit financieel niet konden betalen. In samenwerking met de Voedselbank zijn de Zomerpaspoorten ook in 2021 aan de doelgroep verstrekt. Over de uitvoering van het Convenant Armoedeaanpak is in antwoord op raadsvragen medio 2021 een raadsinformatiebrief aangeboden. In lijn met de Omdenknotitie (maart 2019, notitie gericht op meer grip op geld in de jeugdhulp) is een aantal preventieve projecten in 2021 uitgevoerd. Hierbij richten we ons op jongeren die, op basis van professioneel inzicht en lokaal onderzoek, wellicht tot de doelgroep van het CJG gaan behoren. Drie projecten werden uitgevoerd. Met meiden werd een vriendschaps-kring opgezet. Een groep voor kinderen met een Autistisch Spectrum Stoornis (ASS) is opgestart en komt elke woensdagmiddag bij elkaar in de Postduif, in plaats van dat ze naar de zorgboerderij gaan. Het project om richting sportvereniging een 'on the job coaching hoe om te gaan met lastige kinderen' te geven is niet doorgegaan. Door de slechte arbeidsmarkt is het niet gelukt een extra gedragswetenschapper aan te trekken. Volgens de Omdenknotitie zijn lokale sturing en zeggenschap de sleutel om regionale uitgaven te verminderen.

Dit doen wij samen met de regio door budgetverantwoordelijkheid voor lokale teams tot ambulante jeugdhulp (deels) lokaal te organiseren en in het kader van preventie bijvoorbeeld de uren van de kinderpsycholoog uit te breiden. Ook Jeugdhulp naar voren is hier een onderdeel van, waardoor extra kunde en capaciteit aan het lokale jeugdteam is toegevoegd. Hierdoor is het jeugdteam beter in staat om ook preventief te werken; door vroegsignalering worden zwaardere vormen van jeugdhulp voorkomen. Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 20

Plan van Aanpak preventie (C.W.M. Jongmans)

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Kort na de vaststelling van het Integraal Preventie Plan (IPP) belandde Nederland op 14 maart 2020 in een "intelligente lockdown" en veranderde er voor de samenleving enorm veel. Maar niet alleen voor de samenleving ook voor de organisaties die in de samenleving werkzaam zijn was het "alle hens aan dek". Dit gold ook in 2021. Hierdoor verschoven aandacht en inzet vooral naar de ontstane situatie en mogelijk minder naar de doelstellingen van het IPP. De sociale dienst is per 01-01-2022 een afzonderlijke GR. Deze wijziging was meer dan alleen de verschuiving van de SDD vanuit de GRD naar een eigen GR, maar ook een verschuiving van taken van regionaal naar lokaal. In 2021 hebben de partners die gaan samenweken in de Centrale toegang een gezamenlijk werkproces ontwikkeld te beginnen met een centrale intake; voorts zijn de lokale organisaties die in de tweede schil een rol gaan spelen in kaart gebracht. Deze verbinding met het lokale sociale middenveld krijgt vervolg krijgt in 2022. Hierdoor wordt het mogelijk om inwoners in een vroegtijdig stadium te ondersteunen, waardoor de inzet van duurdere voorzieningen voorkomen wordt. Rekening houdend met de doelstellingen vanuit het IPP is er voor gekozen om sterk in te zetten op de ontwikkeling van de Centrale toegang.

Met de beweging van jeugdhulp naar voren en het inrichten van een algemene voorziening voor huishoudelijke ondersteuning zijn er stappen gezet om lokaal een eerste voorziening aan te kunnen bieden. In 2021 zijn tevens alle voorbereidingen gedaan om de nieuwe Wet Inburgering lokaal uit te voeren. Daarnaast is er in samenwerking met de leerwerkbedrijven gezocht naar mogelijkheden om bepaalde vormen van dagbesteding lokaal aan te kunnen bieden. De instroom en opleiding van mensen die aangewezen zijn op laagdrempelige instroom naar betaald werk krijgen hierdoor een kans. Met cofinanciering van de gemeente is het project Maatschappelijke diensttijd gestart. Dit project is is gericht op jongeren tussen de 14 en 27 jaar en levert een bijdrage aan de preventiedoelstelling; lokale uitvoering gebeurt door de Stichting Jeugdpunt. In 2021 is verder gewerkt aan het sportakkoord en is het gezondheidsakkoord opgesteld, wat beide uitvloeisels zijn van het IPP. Het gezondheidsakkoord is een samenwerking van maatschappelijke partijen om preventieve activiteiten te verbinden en te versterken. Het uitvoeringsbudget wordt zo breed mogelijk ingezet. Zo is het project Kansrijke Start verder ontwikkeld, wordt gezonde leefstijl gepromoot in de Postduif en is er een start gemaakt met Welzijn op Recept.

Ook is een traject gelopen waardoor Alblasserdam in 2022 JOGG-gemeente is geworden; in deze landelijke aanpak "Jongeren Op Gezond Gewicht" werken publieke en private partijen samen om een gezonde leefstijl te bevorderen, zowel op school als in de wijk. Er wordt nadrukkelijk verbinding gezocht met het Sportakkoord en dit wordt in 2022 gezamenlijk verder ontwikkeld.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 21

Realiseren Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

Wettelijke verplichting in 2020, gemeente voert regie

In het voorjaar van 2021 zijn we gestart met een uitvoeringsonderzoek naar het eerste scenario uit het IHP: openbare basisschool 't Nokkenwiel Boerenpad. De uitkomst van dit onderzoek is in het najaar van 2021 opgeleverd en aangeboden aan het college van B&W. Het college heeft opdracht gegeven voor een verdere uitwerking van scenario 2: nieuwbouw voor 't Nokkenwiel Boerenpad waarbij tevens rekening wordt gehouden met het oplossen van het ruimtetekort bij basisschool Het Palet.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 22

Meedoen in de samenleving Wagon (portefeuillehouder) Versterken jeugdparticipatie (route 22) (C.W.M. Jongmans)

Rol overheid

Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Op het gebied van jeugdparticipatie is, ondanks alle beperkingen als gevolg van de coronamaatregelen, het nodige gebeurd in 2021. Zo zijn jongeren betrokken bij het opknappen van de skatebaan, zijn kinderen en jongeren actief betrokken in het participatietraject in het kader van de Omgevingswet (gastlessen op school) en is samen met een groep jongeren ingezoomd op het woningmarktonderzoek van onderzoeksbureau RIGO voor specifiek de doelgroep jongeren/jongvolwassenen. Ook is in 2021 de kinderkrant in Alblasserdam voor het eerst uitgebracht. Door de kinderkrant raken kinderen meer bekend (en daardoor betrokken) met hun wijk, gemeente en regio. Kinderen voelen zich vaak meer verbonden met hun wijk of dorp als ze er meer bij betrokken raken. Dat kan betekenen dat ze er anders of meer open tegenaan gaan kijken en wellicht wat voor hun omgeving of anderen willen gaan betekenen.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 23

Werk/participatie (C.W.M. Jongmans)

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Doorontwikkelen SMILE (C.W.M. Jongmans)

Coproductie: gelijkwaardige

Op basis van de plannen zoals die in 2019 ook bij de regionale taskforce (gericht op het regionaal verzamelen van voorstellen om de overschrijding in de kosten van het sociale domein terug te dringen) zijn ingediend, is gezocht naar mogelijkheden om een aan de Wmo voorliggende voorziening te ontwikkelen. Een samenwerking met bijvoorbeeld Helpende Handen biedt lokaal mogelijkheden om dit verder vorm te geven. Inwoners die nog niet voor een Wmo-indicatie in aanmerking komen, kunnen daardoor al hulp krijgen. Daarnaast biedt dit aan mensen met een uitkering de gelegenheid om een opleiding te volgen via Kansrijk, hun stage te benutten voor het aanbieden van diensten aan deze doelgroep en hun inkomenspositie te verbeteren door gebruik te maken van de vrije ruimte bovenop hun uitkering. In 2021 zijn diverse verkenningen gemaakt om de relevante partijen hierin te laten samenwerken. Daarnaast zal met de bedrijven die zich in de toekomst zouden kunnen vestigen op het Nedstaalterrein getracht worden om voor de laaggeschoolde functies via Kansrijk een vergelijkbare mogelijkheid te creëren. In beide gevallen is er sprake van de triple O (overheid, onderwijs en ondernemers). Dit initiatief is aangemeld bij de Regiodeal en gehonoreerd door een toegekende bijdrage van € 600.000,--. Inzet van deze middelen vindt in 2022 plaats.

Om preventie te versterken zal tevens worden ingezet op het stimuleren van arbeidsmatige dagbesteding en het positioneren van leerwerkbedrijven hierbij. In 2021 is gewerkt aan de voorbereiding om de toewijzing van met name participatieplekken lokaal te organiseren. Per 1-1-2022 kunnen gemeenten zelfstandig participatieplekken toewijzen. De organisaties die deze participatieplekken aanbieden kunnen doorgaans ook arbeidsvolgende dagbesteding lokaal aanbieden. Door de vestiging van de Centrale toegang in de Oude Bibliotheek ontstaat er een samenwerking tussen aanbieders van hulpverlening. Door de verbinding tussen de Centrale toegang en leerwerkbedrijven en Kansrijk op het Nedstaalterrein en in de ontwikkeling van de algemene voorliggende WMO voorziening ontstaan er mogelijkheden om mensen zich te laten ontwikkelen of gebruik te maken van de diensten die leerwerkbedrijven bieden (WMO algemene voorziening uitvoeren door Helpende Handen). De bijdrage in het kader van de Regiodeal. zal worden ingezet om Kansrijk verder te ontwikkelen met praktijkleren (bij voorkeur op het Nedstaalterrein). De samenwerking met bedrijven is verder versterkt en het scholingsprogramma wordt inmiddels ontwikkeld door het Da Vinci College. Kansrijk zoekt hierin de samenwerking met Buitenruimte om invulling te geven aan de lokale Social Return On Investment (SROI) inzet.

Alle voor de realisatie benodigde trajecten zijn inmiddels in gang gezet en worden in 2022 afgerond. Smile heeft de ambitie de functie te vervullen van een sociaal ontwikkelbedrijf. Enerzijds voor werknemers- en werkzoekenden met een arbeidsbeperking die ondersteuning nodig hebben om door te stromen naar een vorm Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 24

Meedoen in de samenleving Wagon (portefeuillehouder)

Verzelfstandigen sportpark Souburgh (A. Kraijo)

Rol overheid

Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?

samenwerking, initiatief overheid

van regulier werk en anderzijds arbeid gerelateerde activiteiten aan te bieden voor mensen voor wie doorstroming naar welke vorm van regulier werk niet mogelijk is. De activiteiten die Smile aanbiedt bestaan om die redenen uit arbeidsmatige dagbesteding, werkervaringsplaatsen, taal-werkstages, beschut werk, detacheringsbureau voor mensen met een arbeidsbeperking en ontwikkeltrajecten gericht op doorstroom naar regulier werk. Bij de start van Smile is als uitgangspunt geformuleerd dat het leerwerkbedrijf kostendekkend moest zijn. In de praktijk blijken omvang van de noodzakelijke begeleiding en het uitgangspunt van kostendekkendheid op gespannen voet met elkaar te staan. Met de komst van een nieuwe Gemeenschappelijke regeling voor het sociaal domein per 1-1-2022 (en de invlechting van Drechtwerk in de GR Sociaal) heeft het bestuur van Smile in 2021 een notitie opgesteld met een aantal denkrichtingen (een aparte sociale en commerciële richting) voor de toekomst. Voorts heeft het bestuur van Smile een opdracht gegeven enkele scenario's waarbij de kansen en risico's van een sociaal danwel commercieel leerwerkbedrijf of een combinatie ervan worden uitgewerkt. In de loop van 2022 neemt het bestuur van Smile een besluit over één van de scenario's.

Verder heeft het bestuur besloten de matchingsunit onder te brengen bij een van de organisaties van de Centrale Toegang die de matching voor de participatieplekken gaat doen.

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

In 2021 zijn oriënterende gesprekken gevoerd met de beleidsmedewerkers en wethouders van de beide deelnemende gemeenten in deze GR. Er is gewerkt aan een evaluatie en de update van het tarieven- en subsidiebeleid in 2021. Zoals gepland in 2017 zal deze begin 2022 worden geactualiseerd. Hierna zullen we in overleg gaan met de Souburghse sportverenigingen om de Gemeenschappelijke Regeling te evalueren. Het gaat enerzijds om de belangen van de deelnemende clubs en beide gemeenten en anderzijds om samenwerking en vernieuwing om in te spelen op een groeiend tekort aan sportaccommodaties.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 25

Meedoen in de samenleving Wagon (portefeuillehouder) Versterken jeugdhulp dichtbij (C.W.M. Jongmans)

Intensiveren sport en bewegen (A. Kraijo)

Rol overheid

Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

In lijn met de Omdenknotitie is er in 2021 gewerkt aan het project Jeugdhulp naar de voorkant. In 2021 is een gedeelte van de ambulante jeugdhulp lokaal in de gemeente georganiseerd. Jeugdhulp dichtbij bieden, in de omgeving van de jeugdigen en hun gezinnen zelf, leidt tot betere kwaliteit van leven voor jeugdigen. In 2021 is er extra kunde en capaciteit aan het lokale jeugddteam toegevoegd om meer dichtbij de jeugdhulp te bieden. Hierdoor zijn de jeugdteams nog beter in staat om in het lokale veld te opereren. Door meer vroegsignalering worden zwaardere (duurdere) vormen van jeugdhulp voorkomen, wat ook moet leiden tot kostenbesparing. Deze manier van werken is inmiddels door de regio omarmd en onderdeel van de nieuwe inkoop geworden. In 2022 wordt het versterken van jeugdhulp dichtbij verder ontwikkeld. Het lokaal sportakkoord is uitgevoerd met het bijbehorende uitvoeringsbudget. Dit betekent dat er verschillende initiatieven zijn gestart die vanuit de behoefte van de clubs en samenwerkingspartners naar boven zijn gekomen. Onder andere het 18+ sporten voor armoede, een project voor jongeren met Jeugdpunt én een stimuleringsbudget voor de clubs zijn uitgerold. In 2021 is het eerste sportcafé nieuwe stijl georganiseerd en voor 2022 staat de tweede gepland, evenals een sportcongres is samenwerking met de gemeente Papendrecht.

Daarnaast heeft het ABC team naast het Zomerpaspoort erg veel extra activiteiten georganiseerd tijdens de lockdown periodes en is het contact met de verenigingen tijdens deze periodes intensief geweest.

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 26

Stimuleren ondernemersklimaat Wagon (portefeuillehouder) Ontwikkeling oeverlocatie Nedstaal (J.G.A. Paans)

Rol overheid

Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2021?

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Faciliteren ondernemerschap (J.G.A. Paans)

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

Reconstrueren Vinkenwaard-Zuid (A. Kraijo)

Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid

In 2021 heeft ROM-D (als opdrachtnemer van gemeente Alblasserdam) concrete afspraken gemaakt over de oplevering van de eerder aangekochte 8 hectare (fase 1: 5 hectare, fase 2: 3 hectare) op het Nedstaalterrein ten behoeve van de bedrijfsverplaatsing van Peute recycling (tevens regiodeal project). Hiertoe is op 15 september 2021 een tweetal vaststellingsovereenkomsten gesloten tussen SVE en ROMD en tussen SVE en FN-steel. Parallel hieraan zijn in 2021 ook de nodige vergunningtrajecten doorlopen via het hiervoor ingestelde één-loket bij de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. Inmiddels is de omgevingsvergunning ten behoeve van de nieuwbouw voor Peute recycling ook verleend. Naast de fysieke (her)ontwikkeling is de introductie van praktijkonderwijs een belangrijke ambitie en tevens een regiodeal project. Ten behoeve van deze ambitie zijn in 2021 meerdere gesprekken met verschillende bedrijven gevoerd. Hierbij zijn ook de sociale dienst als leverancier van potentiele arbeidskrachten en het Da Vinci College als leverancier van onderwijs betrokken. Naar verwachting kunnen in de eerste helft van 2022 de afspraken tussen partijen worden geformaliseerd. Ieder kwartaal heeft overleg plaats gevonden met OV de Noord, de Ondernemerskring Alblasserdam, het Ondernemersfonds en de winkeliersverenigingen.

De inzet is een goed vestigingsklimaat in relatie tot goede bereikbaarheid, goede opleidingsmogelijkheden en goed wonen. Ook in 2021 zijn tijdens de coronaperiode vanuit de gemeente korte lijnen met de ondernemers onderhouden en is minimaal 1 keer per maand een nieuwsbrief verschenen. Rond de zomer zijn de bedrijfsbezoeken – die in het kader van corona waren stopgezet- weer opgepakt. In 2021 zijn ook stappen gezet richting een reconstructie van de “Grote Beer” en “Vinkenwaard Zuid”. In 2022 zal dit geëffectueerd worden. De gezamenlijke visieschets van OV de Noord en gemeente uit 2015 kan zeker als uitgangspunt voor het nieuwe ontwerp dienen, maar zal geactualiseerd moeten worden. Deze is verouderd met name op het gebied van onder meer klimaatadaptatie en verkeer. We zijn in 2021 gestart om in overleg met de ondernemers binnen Vinkenwaard Zuid een update uit te werken tot een voorlopig ontwerp. Onderzoek aan het gemeenteriool in 2021 toont aan dat dit bij de reconstructie grotendeels moet worden vervangen. De verdere uitwerking hiervan zal in 2022 worden voortgezet.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 27

Stimuleren collectiviteit (Ondernemersfonds) (J.G.A. Paans)

Gemeente faciliteert, samenleving aan zet

De bedrijfscontactfunctionaris is ingezet bij de zes-wekelijkse bestuurlijke overleggen. Alblasserdam int de OZB-bijdragen van de ondernemers en betaalt dit uit aan het fonds. Van deze bijdragen worden collectieve initiatieven uitgevoerd ten behoeve van de ondernemers. Het Ondernemersfonds heeft hierbij de lead.

Jaarstukken 2021 – gemeente Alblasserdam 28

Wat heeft het gekost in 2021?

Actiever, zorgzamer & ondernemender Primaire begroting 2021 Lasten

Baten

Begroting 2021 na wijziging

Saldo

Lasten

Baten

Verschil begroting & jaarrekening 2021(Plus = voordeel, Min = nadeel)

Jaarrekening 2021

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

110 Weekmarkt

109

32

-77

104

27

-77

57

13

-43

47

-13

34

120 Economie

382

0

-382

407

0

-407

224

0

-224

183

0

183

380 Uitkeringen SDD

7.279

5.095

-2.184

8.170

5.950

-2.220

7.604

6.061

-1.543

566

111

676

385 Sociale werkvoorzieningen

1.559

1

-1.558

1.559

-92

-1.651

1.619

-82

-1.701

-61

10

-50

390 Maatschappelijke ondersteuning

5.887

745

-5.142

5.954

763

-5.191

6.006

1.045

-4.961

-52

282

230

395 Jeugd

7.988

59

-7.929

8.608

59

-8.549

9.063

278

-8.786

-455

218

-237

396 Participatie

542

0

-542

542

0

-542

844

0

-844

-302

0

-302

400 Vreemdelingen

137

29

-108

178

29

-149

176

0

-176

2

-29

-27

410 Gezondheid

137

0

-137

167

30

-137

68

30

-38

98

0

98

420 Kunst en cultuur

978

0

-978

1.058

-18

-1.076

1.091

1

-1.091

-33

19

-15

425 Sport

1.154

41

-1.113

1.444

81

-1.363

1.296

104

-1.192

148

23

171

Sportcomplexen en 430 gymnastieklokalen