Bijlage 1 - Jaarstukken 2020 - herziene versie 31 aug.pdf

De uitkomst van dit kengetal is de resultante van een verlaging van de boekwaarde door de gerealiseerde opbrengsten van Waterhoven en de afwaardering van complex Haven-Zuid, en de relatief hoge baten door de incidentele bate van Eneco-aandelen. Structurele exploitatieruimte: Bij dit kengetal wordt het structureel resultaat gedeeld door de totale baten in het jaar. Alblasserdam streeft jaarlijks naar een voor ieder jaar structureel sluitende begroting. Bij het opstellen van de perspectiefnota en begroting wordt hierop gestuurd. Over 2020 zien we dat het postieve rekeningresultaat het gevolg is van per saldo meer incidentele meevallers van tegenvallers. Een specificatie van de incidentele baten en lasten is in de jaarrekening opgenomen: overzicht 3.3.A bij de toelichtingen. Belastingcapaciteit: De belastingcapaciteit is berekend op basis van de lokale lasten van een gezin met een eigen woning bij een gemiddelde WOZ-waarde. Op de website Waarstaatjegemeente.nl is ook een vergelijking te voor eenpersoonshuishoudens, en kunnen meerdere jaren worden vergeleken.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

63

3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Algemeen In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleid en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties met betrekking tot de kapitaalgoederen van de gemeente.

Overzicht actuele kaders 2020 Onderwerp

Beheerplannen

Looptijd t/m

Financiële vertaling in begroting

Achterstallig onderhoud

Nota openbare ruimte

Vastgesteld / geactualiseer d in 2009

Wegen

-

Ja

Nee

Wegengebruiksplan

2004

-

Ja

N.v.t.

Wegencategoriseringsplan

2012

ja

nee

Vaarwegen

Gemeentelijk waterplan

2006

2015

Ja

Nee

Riolering

Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Basis Riolerings Plan (BRP) Nota openbare ruimte

2015 2020 2009

2018 2029 -

Ja Ja Ja

Nee Nee Nee

Bomenverordening Alblasserdam

2009

-

Ja

N.v.t.

Bomen en kapvergunningen beleid Groenstructuurplan

2008

-

Ja

N.v.t.

2017

2027

Ja

N.v.t.

Meerjarenonderhouds-plan (MJOP) Openbare verlichting Nota Openbare Verlichting

2019

2022

Ja

Nee

2015

2025

Ja

Nee

Buitenruimte

2020

2030 )*

Ja

Nee

2020

2030 )**

Groen

Speeltoestellen beleid Gebouwen

Nutsbedrijven

LIOR Leidraad Inrichting Openbare Ruimte Verordeningen kabels en leidingen

)* Wordt jaarlijks geactualiseerd. )** Wordt tussentijds geactualiseerd als daar aanleiding voor is. Basis Rioleringsplan (BRP) Het in 2020 vastgestelde Basis Riolerings Plan (BRP) geeft een actueel inzicht in het technisch functioneren van het rioolstelsel in de gemeente. Voor het oplossen van knelpunten zijn oplossingsrichtingen en maatregelen aangegeven. Te nemen maatregelen kunnen binnen de bestaande (meerjaren) begroting uitgevoerd worden. Als onderdeel van de Stresstest Klimaatverandering is een aanvullende opdracht uitgevoerd om behalve voor het ondergrondse deel (riolering), ook de effecten door te berekenen voor het bovengrondse gedeelte (water op straat). Het eindrapport is in maart 2020 ter beschikking gekomen. Het totale plan (BRP en Stresstest) zal in 2021 aan het college en de raad worden gepresenteerd.

Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) OP basis van het BRP is in 2020 een start gemaakt met het opstellen van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). In het GRP worden de financiële aspecten van onderhoud en vervanging van de hoofdriolering meerjarig in beeld gebracht. In 2021 zal het plan afgerond worden en aan college en raad worden gepresenteerd. Groenstructuurplan In 2020 is een vervolg gegeven aan de voorbereiding en uitvoering van maatregelen uit het Groenstructuurplan. Realisatie van de 'Groene Loper' is een belangrijk onderdeel hiervan. Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

64

Speeltoestellen In 2020 zijn de eerste resultaten van het Nieuwe Speelruimtebeleidsplan gepresenteerd. Definitieve vaststelling is voorzien in 2021. Vastgoed Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) In 2019 is een uitvoeringsplan voor noodzakelijk (dagelijks) onderhoud aan gebouwen en kunstwerken opgesteld en aanbesteed. Uitvoering loopt door tot in 2020. In 2019 is een uitvoeringsplan voor noodzakelijk (dagelijks) onderhoud aan gebouwen en kunstwerken opgesteld en aanbesteed. In 2020 is een actualisatie opgesteld voor de jaren 2021 – 2024. Vaststelling vindt plaats in 2021 . Een belangrijke actualisatie betreft het onderhoud van De Rederij, dat na de ingrijpende renovatie en overdracht in juni 2020 aan het onderhoudsplan is toegevoegd. Het eerste jaar vallen veel onderdelen nog onder de garantiebepalingen van de aannemer.

Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR) In 2020 is de nieuwe LIOR aan het college aangeboden en vastgesteld. De leidraad bevat technische en beleidsmatige informatie voor de inrichting van de buitenruimte in de gemeente Alblasserdam en is bedoeld voor zowel intern als extern (ontwikkelaars) gebruik. Uitgangspunten zijn de begrippen: eenvoud en doelmatigheid. De Leidraad bestaat uit 2 delen: een tekstgedeelte en Standaarddetails. Verordeningen Kabels en Leidingen In 2020 zijn alle vereiste verordeningen op het gebied van aanleg van kabels en leidingen na regionale afstemming herzien en vastgesteld door de raad. Het betreft hier de Leidingverordening en de Telecomverordening. De benodigde Nadeelcompensatieregeling, het Handboek Kabels en Leidingen 2019 en het Aanwijzingsbesluit toezichthouders leidingen en telecommunicatie Alblasserdam zijn door het college vastgesteld. Kerncijfers Onderwerp Wegen

Vaarwegen Riolering

Groen Vastgoed Openbare verlichting Openbaar vervoer

Belangrijkste kapitaalgoederen Oppervlakte wegennet Rijbanen Fietspaden Voetpaden Oppervlakte water Persriolering Vrij verval riolering Pompen en Gemalen Oppervlakte openbaar groen Speeltoestellen Gebouwen Kunstwerken Aantal armaturen Abri's Ponton Waterbus

Hoeveelheden 587.000 m2 62.000 m2 236.000 m2 234.000 m2 23.000 m 107.000 m 205 st 615.000 m2 310 st 22 st 50 st 4126 stuks waarvan 51% LED 24 1

Realisatie ambities 2020 De minimale beeldkwaliteit voor de openbare ruimte is vastgesteld op een B (CROW) gemeten over alle onderdelen en over de hele gemeente. De uitzondering is op dit moment de begraafplaats waar een hogere beeldkwaliteit A aangehouden wordt. In 2020 zijn er twee meetronden uitgevoerd in mei en oktober. De resultaten laten een voortgang van de lichte verbetering ten opzichte van voorgaande jaren zien. Aandachtspunten blijven verharding en verzorging (zwerfvuil en onkruid).

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

65

De wijze van aanpak en mogelijke maatregelen om de kwaliteit te verhogen zijn begin 2020 besproken met de raad tijdens een BIO. Naar aanleiding van deze bijeenkomst is een plan om zoveel mogelijk palen weg te halen en middenbermen onkruidvrij te verharden uitgewerkt. Ook groenvakken worden structureel verbeterd. In 2020 zijn enkele onderdelen van het nieuwe (regionale) beheersysteem in fases operationeel geworden. De invoering heeft de afgelopen jaren vertraging opgelopen vooral vanwege de complexiteit van het systeem. Afronding is gepland 2021. Het grondstoffenplan is waar mogelijk verder aangescherpt, om tot een betere afvalscheiding te komen. In 2020 is ingezet op verbetering van de faciliteiten in het algemeen en op die van de GFTE inzameling bij hoogbouw in het bijzonder. Regio Voor de uitvoering van beheertaken is, waar dit inhoudelijk en financieel voordeel oplevert, de samenwerking voortgezet met de Regio Drechtsteden. In 2020 zijn beheertaken op het gebied van openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en riolering (pompen en gemalen) uitgevoerd door de gemeente Dordrecht. Voor de beheertaak van gemeentelijke gebouwen (vastgoed) is een overeenkomst afgesloten met de vastgoedafdeling van het SCD. In alle gevallen blijft de regie en de financiën in handen van de gemeente.

Ook op het gebied van regelgeving kabels en leidingen en het beheersysteem is de samenwerking met de andere zes Drechtsteden voortgezet. Beheer In 2020 is het beheer van de openbare ruimte en gebouwen als een reguliere taak van de gemeente door het team Buitenruimte (binnen en buiten) uitgevoerd. Deze taak omvat de jaarlijkse beheer-, vervangings- en onderhoudsmaatregelen voor wegen, groen, civiele constructies, openbare verlichting, speelvoorzieningen en gebouwen. Voor het beheer beschikt de gemeente over: - Beheersystemen waarin van objecten de relevante data zijn ingebracht. Op grond daarvan worden de onderhouds- en vervangingsplanningen opgesteld; - Resultaten van inspecties naar de onderhoudsgesteldheid van onderdelen van de Buitenruimte. Aan de hand van de bevindingen rond de technische kwaliteit is het beheersysteem geactualiseerd. Relevante mutaties in het areaal worden doorlopend bijgewerkt; De eigenlijke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden zijn (zoveel mogelijk) via bestekken aan marktpartijen opgedragen. Een groot deel van de groenwerkzaamheden is uitgevoerd door de Buitendienst zelf met inzet van C-medewerkers. Meldingen openbare ruimte Alle binnengekomen meldingen, via o.m. Fixi en de website, die betrekking hebben op de Buitenruimte zijn afgehandeld.

Mede omdat bewoners steeds beter de (digitale) weg naar de gemeente kunnen vinden is er in 2020 een flinke toename geweest van het aantal meldingen. Vastgoed In 2020 zijn alle wettelijk verplichte keuringen op gemeentelijke gebouwen uitgevoerd. Het uitvoeren van gevolgmaatregelen hiervan loopt nog door tot in 2021. Openbaar vervoer, busbanen Onder initiatief van de Provincie Zuid-Holland is in 2019 een start gemaakt met het project van de aanleg van twee busbanen op het traject Grote Beer/Edisonweg richting Papendrecht. In 2020 is een grote waterleiding verlegd om dit project mogelijk te maken. Uitvoering is gepland in 2021. Kwaliteit oppervlaktewater In samenwerking met het waterschap WSRL is in 2019 een pomp geplaatst om de blauwalg in het Lammetjeswiel tijdens zwemseizoen te bestrijden. Ook in 2020 heeft deze maatregel goed gefunctioneerd. Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

66

Riolering Er is in 2012 ca 5% van het areaal geïnspecteerd en 10% gereinigd. Op enkele plaatsen zijn extra reinigingen uitgevoerd. De geconstateerde schadegevallen zijn opgenomen in de meerjarenplanning. Kabels en leidingen Door netbeheerders van de Nutsvoorzieningen zijn op diverse locaties nieuwbouw en vervangingswerken uitgevoerd. Via een digitaal systeem worden alle relevante stukken van aanvragen vastgelegd. De afdeling Buitenruimte geeft de vergunningen af en houdt toezicht op de naleving van gemaakte afspreken. In 2020 is een nieuwe 150kV verbinding met Dordrecht via Papendrecht aangelegd door netbeheerder Tennet. Realisatie werken/projecten 2020 Vanuit het integraal vervangings- en investeringsplan zijn op basis van de in de begroting vermelde projecten de onderstaande werken in uitvoering genomen of afgerond :  Vervanging openbare verlichting In 2020 zijn op diverse locaties oude masten en armaturen vervangen. Alle oude armaturen zijn vervangen door Led verlichting. Het totale aandeel Led is inmiddels opgelopen tot ruim 51% van de totale verlichting. Alblasserdam loopt hiermee ruimschoots voor op de afspraken binnen het energie akkoord Rijkswaterstaat (40% per 2020) Het energieverbruik van openbare verlichting is met 60.000 KWh afgenomen ten opzichte van 2018.  Vervangen bruggen In 2020 is het eerste deel van het groot onderhoud aan de Oude Toren Brug uitgevoerd.

Het tweede deel is gepland in 2021.  Asfaltonderhoud Het asfalt van de Helling ter hoogte van de Grote Beer is in 2020 vervangen. Tegelijkertijd zijn er kapotte lussen van de verkeerslichten vervangen en zijn enkele verbeteringen voor het openbaar vervoer aangebracht door een aanpassing van de belijning.  Blokweer 2 fase 3 De 3e fase van de grootschalige renovatie en gedeeltelijke herinrichting in Blokweer 2 is in 2020 gestart. Een belangrijke rol bij het ontwerp en communicatie tijdens de uitvoering is weggelegd voor de wijkgroep Blokweer 2, waarin bijna elke straat is vertegenwoordigd. De werkzaamheden worden in de eerst helft van 2021 afgerond.  Kerkstraat en Oude Lijnbaan Voorbereidingen van de reconstructie en herinrichting zijn verder vorm gegeven in 2020. Met de vertegenwoordig van de bewoners is de opzet voor de nieuwe inrichting besproken. De eerste fase van de riolering is uitgevoerd in 2020. Uitvoering van de herinrichting en resterende riolering is gepland in 2021.  Zeilmakersstraat De voorbereiding van de herinrichting is voortgezet in 2019. Definitieve plannen hebben vertraging opgelopen vanwege een nader onderzoek naar behoud van de grote bomen in de straat. Uitvoering staat gepland voor het begin van 2021.  Willem Dreeshof De herbestrating en gedeeltelijke herriolering van de Willem Dreeshof is in 2020 uitgevoerd.

 Baandersstraat De voorbereiding is gestart. De bewoners zijn via een enquête gevraagd naar wensen en ideeën. De reacties worden in het voorlopig ontwerp verwerkt waarna dit voor een laatste participatieronde wordt voorgelegd aan de bewoners en belanghebbenden medio 2021. Uitvoering zal daardoor doorschuiven naar eind 2021.  Buitenruimte De Twijn In 2019 is, na sloop van de oude school De Boeg, de nieuwbouw gestart van schoolgebouw IKC de Twijn. Behalve de school en het schoolplein, moest ook de buitenruimte in de omgeving van de nieuwe school aangepast worden. Na de zomer van 2020 zijn de werkzaamheden gestart en deze zijn begin 2021 afgerond.  Muur Plantageweg

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

67











 



Een gedeelte van de keermuur langs de Plantageweg is in zeer slechte staat en levert op termijn een gevaar op voor de stabiliteit van de weg. Na uitgebreid onderzoek is een plan opgesteld. De uitvoering zal medio 2021 starten. Groene loper In 2020 is de voorbereiding gestart voor de realisatie van de zogenaamde Groene Loper die voornamelijk langs de hoofdwegen door Alblasserdam loopt. Damwand Jan Smitkade In januari 2020 is geconstateerd dat een gedeelte van de stalen damwand langs de Jan Smitkade is verzakt. De damwand is deels uitgezakt richting de rivier met als gevolg dat het aangrenzende straatwerk ook is gaan zakken. De damwand vertoont op meerdere plaatsen duidelijk zichtbare gebreken. De stalen damwand is een restant van de oeververdediging die destijds rondom het Verolmeterrein stond; voordat plan Alblasserwerf in ontwikkeling is gekomen. Ter plaatse van de Waterbushalte is een gedeelte vernieuwd. Het gedeelte waar nu verzakking is geconstateerd is destijds blijven staan. Een eerste onderzoek heeft geen duidelijke oorzaak van de verzakking naar voren gebracht, zodat een uitgebreider vervolgonderzoek noodzakelijk is. In 2021 zal een definitieve keuze voor de aanpak gemaakt worden. Ponton Waterbus In 2020 is een regionale Haltevisie vastgesteld met als doel de zichtbaarheid en bereikbaarheid van de waterbus haltes in de regio te verbeteren.

De ponton bij de halte in Alblasserdam is eigendom van de gemeente en heeft na ruim 15 jaar een groot onderhoudsbeurt nodig. Tegelijkertijd wordt een upgrade op basis van de Haltevisie uitgevoerd. Per 1-1-2022 is er een nieuwe vervoerder gecontracteerd die het vervoer over water in de regio uit gaat voeren. Raadhuisplein In vervolg op de ingrijpende renovatie is het plein voor het gemeentehuis (Thans De Rederij) volledig opnieuw ingericht. Blikvanger is, naast de metalen bloembakken en bijzondere verlichting, de fontein in het midden van het plein. Aansluitend is ook de Havenstraat, zij het soberder, opnieuw ingericht. Parkeerplaatsen Hoogendijk Om de aanwezige parkeerdruk te verminderen is in 2020 de voorbereiding afgerond om begin 2021 in nauw overleg met de betrokken bedrijven op het bedrijventerrein Hoogendijk nieuwe parkeerplaatsen aan te leggen. Nieuwbouwprojecten (grondexploitatie ) In plan Waterhoven zijn in de Raapzaadhof en Vlashof de eerste nieuwe woningen opgeleverd. Nieuwbouwprojecten (ontwikkelaar) In plan Hof en Singel is fase 4 met de nieuwbouw van een appartementencomplex en de inrichting van de bijgelegen buitenruimte voltooid. Daarmee is de laatste fase van het plan afgerond. 8 woningen Parallelweg De bouw van 8 nieuwbouw woningen aan de Parallelweg is in 2020 afgerond.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

68

4. Paragraaf financiering Algemeen In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) is bepaald dat decentrale overheden een financieringsparagraaf moeten opnemen in zowel de begroting als in de jaarrekening. In de thans voorliggende jaarrekeningparagraaf wordt door het college verantwoording afgelegd over de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de manier waarop de gemeente Alblasserdam met het aantrekken en, voor zover van toepassing, het uitzetten van geldmiddelen is omgegaan, zowel op korte als op langere termijn. Tevens worden de risico’s in beeld gebracht alsmede de eventueel genomen maatregelen om deze risico’s te beheersen. Externe ontwikkelingen Economische ontwikkelingen De Europese Centrale Bank (ECB) heeft in december bekend gemaakt dat het opkoopprogramma (PEPP) om de negatieve gevolgen van de corona pandemie te bestrijden met negen maanden wordt verlengd. Het steunprogramma loopt nu minimaal tot maart 2022 en wordt met EUR 500 miljard opgehoogd tot EUR 1.850 miljard. De rente op de kapitaalmarkt vertoonde over het algemeen in 2020 een constante neerwaartse lijn. De rente van een 10-jarige staatslening bedroeg begin januari 2020 ongeveer 0,21%, door het jaar heen zakte de rente geleidelijk waardoor het in december het niveau van ongeveer -/-0,26% bereikte.

De 3-maands Euribor begon het jaar met een rente van circa -/- 0,39%. Door een geleidelijke daling bedroeg de 3-maands Euribor eind december 2020 ongeveer -/- 0,54%. Door de ontvangst eind maart 2020 van de verkoop Eneco-aandelen was het voor de gemeente Alblasserdam niet nodig na het eerste kwartaal kasgeldleningen af te sluiten. De financieringsfunctie van de gemeente dient uitsluitend de publieke taak. Zij voert een prudent beleid binnen de kaders die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). De ontwikkeling van de rente gedurende 2020 kan als volgt worden weergegeven:

Bedacht moet worden dat, indien een langlopende lening daadwerkelijk wordt opgenomen, er thans opslagen gelden bovenop het IRS-tarief zoals hierboven weergegeven. Voor een 10-jaars lening bedroeg dit eind 2020 circa 0,25%. Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

69

Interne rente Voor de interne doorberekening van de rentekosten naar de investeringen hanteren we een omslagrente van 1,0 %. De BBV notitie rente schrijft voor dat indien de werkelijke rentelasten die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast afwijken van de rentelasten die op basis van de voorgecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, dan kan de gemeente besluiten tot correctie. Correctie wordt verplicht gesteld indien deze afwijking groter is dan 25%. In onderstaand renteschema zetten we de werkelijke rentelasten uiteen, die gezamenlijk het renteresultaat bepalen. Daarnaast bepalen we of de eerdergenoemde afwijking niet groter is dan 25%. Hieruit blijkt dat de afwijking met 3,2% ruim binnen de bandbreedte van 25% valt. Bedragen x € 1.000 2020 a1. a2. b. c1. c2.

c3.

De externe rentelasten over de lange financiering De externe rentelasten over de korte financiering De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend

-/-

-/- €

106

-/- €

-

+/+ €

-/-

d1. d2. e. f.

Aan taakvelden toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld treasury Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Verschil (absoluut) Verschil (procentueel)

-/-

€ € € €

742 -9 39 694

€ € € € € € €

106 588 588 607 -19

€ € €

588 607 19 3,2%

Uitzettingen Uitzettingen zijn binnen de Wet fido gedefinieerd als verstrekte geldleningen en beleggingen. De gemeente heeft geen beleggingen. In 2020 zijn twee leningen verstrekt. Beide aan GR Sportpark Souburgh, een fixe lening voor een bedrag van € 326.800 met een looptijd van 1,5 jaar, en een lineaire lening voor een bedrag van € 1.080.000 met een looptijd van 20 jaar. Daarnaast is er een betalingsregeling getroffen voor kostenverhaal i.v.m. toegepaste bestuursdwang bij een vereniging van eigenaren. Deze betalingsregeling is geformaliseerd in een leningovereenkomst en valt derhalve onder de uitzettingen. Het betreft een lineaire lening voor een bedrag van € 94.000 met een looptijd van 20 jaar. Ook is een lening afgewaardeerd met € 63.000. Voor een specificatie van de totale portefeuille aan lopende uitzettingen zie verderop in deze paragraaf onder Kredietrisico’s. Financiering In 2020 zijn geen nieuwe langlopende leningen aangetrokken. De totale langlopende schuld van de gemeente Alblasserdam bedroeg per 31 december 2020 € 40,8 miljoen. Dit betreft 9 leningen. De gemiddelde rente van deze leningenportefeuille per 31 december 2020 bedraagt 1,67%. Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico’s en de kredietrisico’s.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

70

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag dat de gemeente per jaar maximaal met kort geld mag financieren. Volgens de Wet fido bedraagt deze limiet 8,5% van het totaal van de exploitatiebegroting. Gezien de omvang van de begroting 2020 (€ 50,741 miljoen) betekende dit dat de gemeente Alblasserdam haar financiële huishouding voor maximaal € 4,313 miljoen met kort geld mocht financieren. Conform voorschrift uit de Wet fido is in bijgaande tabel de spiegeling weergegeven van de gemeentelijke kortlopende middelen ten opzichte van de kasgeldlimiet gedurende 2020:

Aanpassingen nav correctie balansclassificaties Tabel 1 Verloop kasgeldlimiet 2020 Bedragen x € 1.000,-

Gemiddeld netto vlottende schuld (+) of gemiddeld netto vlottend overschot (-) Kasgeldlimiet Overschrijding kasgeldlimiet Ruimte onder kasgeldlimiet

1e kwartaal

2e kwartaal

3e kwartaal

4e kwartaal

€ 4.204 € 4.313

€ 9.250€ 4.313

€ 7.537€ 4.313

€ 2.841€ 4.313

€ 109

€ 13.563

€ 11.850

€ 7.154

In 2020 zijn drie kasgeldleningen opgenomen, met een hoofdsom variërend van € 5 miljoen tot € 10 miljoen. Deze kasgeldleningen hadden allemaal een negatieve rente van -0,475% tot -0,480%. Over 2020 is hierdoor een bedrag van circa € 9.000 ontvangen. Deze drie kasgeldlening zijn allen in het eerste kwartaal afgesloten, door de ontvangst van de verkoop van Eneco-aandelen waren er vanaf het tweede kwartaal geen kasgeldleningen nodig. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft tot doel om binnen de portefeuille aan langlopende leningen een overmatige afhankelijkheid van de rente in een zeker jaar te voorkomen. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm niet meer dan 20% zijn van het begrotingstotaal, in 2020 dus € 10,1 miljoen. Uit onderstaande berekening komt naar voren dat de gemeente Alblasserdam in 2020 binnen de renterisiconorm heeft geopereerd. Tabel 2 Toetsing renterisiconorm 2020 Bedragen x € 1.000,-

Berekening renterisico: Bedrag renteherzieningen Bedrag aflos singen Totaal renteris ico Renterisiconorm Toets aan renterisiconorm Onderschrijding

€ 50,397 miljoen x 20%

€ € €

9.041 9.041

€

10.149

€

1.108

Kredietrisico’s De gemeente Alblasserdam loopt kredietrisico op uitzettingen (o.a. verstrekte geldleningen) en op leningen waarop door haar een borgstelling is afgegeven.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

71

Tabel 3 Overzicht kredietrisico's Bedragen x € 1.000 Categorie

Per 1-jan-2020

Per 31-dec-2020

Uitzettingen

€

€

Borgstellingen

Direct Indirect Totaal

1.744

€ 28.607 € 28.685 € 57.292

2.979

€ 24.103 € 48.236 € 72.340

Het in bovenstaande tabel weergegeven bedrag aan uitzettingen per 31 december 2020 van € 2.979.000,- kan als volgt worden gespecificeerd:  GR Souburgh: € 2.362.000 (5 leningen)  Beheersstichting Sport Alblasserdam: € 313.000 (3 leningen)  Sporthal Molenzicht: € 187.000  Vereniging van eigenaren: € 59.000  Vooruitbetaalde huur: € 58.000 Voor een uitsplitsing van het bedrag aan borgstellingen wordt verwezen naar de toelichting op de balans bij de niet uit de balans blijkende verplichtingen. Relatiebeheer De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van de gemeente Alblasserdam. Naast de BNG houdt de gemeente een rekeningcourant aan bij de Rabobank.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

72

5. Paragraaf bedrijfsvoering In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in wat er in 2020 is gedaan ten aanzien van de bedrijfsvoering. Samenlevingsagenda 2.0 Naar aanleiding van de begrotingsbehandeling in november 2019 zijn er ambtelijk en bestuurlijk diverse gesprekken gevoerd over de bestuurlijke wensen en ambities in relatie tot de ambtelijke capaciteit. Dit heeft geleid tot een aanscherping van onze prioriteiten in 2020 en het aanbrengen van focus en scherpte in een aantal dossiers en projecten. In goed overleg met onze gemeenteraad is een aantal wagons (tijdelijk) gerangeerd of uitgesteld. De hernieuwde prioriteitstelling stelt de organisatie meer in staat om voldoende beweegruimte en flexibiliteit te geven om in te kunnen blijven spelen op wensen en taken uit onze samenleving. Desondanks zal een kritische blik en het voorkomen van stapelen van werkzaamheden noodzakelijk blijven. Hierover blijven wij continu in gesprek met onze raad. Organisatieontwikkeling De gemeente Alblasserdam werkt aan een vitale en wendbare organisatie die in staat is om mee te bewegen met de ontwikkelingen in de samenleving. Concreet betekent dit de organisatie voorbereid moet zijn op de toekomst en dat wij daarvoor investeren in het gezond houden van onze medewerkers en stimuleren dat zij blijvend adequaat en snel kunnen inspelen op ontwikkelingen in de samenleving en hun vakgebied.

Dit doen we via vijf programmalijnen Vitaliteit, Kwaliteit op orde, Ontwikkelen en Samenwerken, Samenleving en Het Nieuwe Werken. Het jaar 2020 stond voor een groot deel in het teken van Corona en vereiste maximale wendbaarheid van onze medewerkers. We hebben geïnvesteerd in het verkrijgen van vaardigheden voor digitaal werken en vergaderen en hebben onze vergaderkamers ingericht voor hybride vergaderen. Ook is er maatwerk gepleegd voor het creëren van verantwoorde thuiswerkplekken. Daarnaast hebben we geïnvesteerd in de ontwikkeling van medewerkers en teams, via het opleidingsplan en lancering van een online opleidingsplatform. Onze medewerkers arbeidsfit houden is een blijvende uitdaging in een tijd waarin de nieuwe technologieën elkaar snel opvolgen. Ook het verder op orde brengen van de basis heeft aandacht gekregen dit jaar. Er is gewerkt aan het inrichten en digitaliseren van processen, het optimaliseren van onze werkwijzen en het verbeteren van onze dienstverlening. Ondanks dat we meer thuis werken is onze bereikbaarheid bijvoorbeeld verbeterd. Er is volop aandacht besteedt aan het fysiek en mentaal gezond blijven tijdens de coronacrisis en aan het (digitaal) in verbinding blijven met elkaar. Het verloop in de organisatie is niet veranderd t.o.v. andere jaren, maar vergt wel steeds aandacht. Enkele vacatures zijn moeilijk vervulbaar zijn.

Vanwege de wet DAB is de omloopsnelheid van inhuur van personeel verhoogd. Het inwerken van deze (wisselend) nieuwe krachten leidt daarmee tot improductiviteit. We hebben dit jaar ons introductiebeleid en introductieprogramma vernieuwd om nieuwe medewerkers een betere start te geven. Zeker in Corona-tijd een belangrijk gegeven. Vervolgstappen in 2021 zijn het vernieuwen van onze werving en selectieprocedures en het opstellen van een goed exit-beleid voor o.a. een goede kennisen dossieroverdracht. Ziekteverzuim Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage is in 2020 gedaald naar 4,06%. Hiermee zijn we onder het ziekteverzuimpercentage van 5,3% gebleven (verzuimnorm gemeenten A&O fonds). 80% van het ziekteverzuim betreft niet werk-gerelateerd verzuim en 20% betreft werk-gerelateerd verzuim. Ziekteverzuim en preventie staan hoog op de agenda van leidinggevenden. Leidinggevenden signaleren vroegtijdig (dreigende) disbalans bij medewerkers en verwijzen door naar de verzuimconsulent of bedrijfsarts. In de overleggen met het Sociaal Medisch Team (SMT) is preventie van gezondheidsproblemen, knelpunten in arbeidsomstandigheden en ziekteverzuim continu aan bod gekomen. Er zijn diverse acties ingezet om ziekteverzuim te verminderen en te voorkomen. Door de inzet van de verzuimconsulent en bedrijfsarts bij (dreigende) disbalans van medewerkers is (langdurige) uitval grotendeels voorkomen.

Ook voor medewerkers Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

73

met psychische en sociale problematiek door de coronacrisis heeft doorverwijzing plaatsgevonden naar de verzuimconsulent en hebben maatwerk interventies plaatsgevonden. In 2020 is er ook ingezet op het verder uitbouwen van de bedrijfsnoodorganisatie en heeft de voorbereiding voor het (laten) uitvoeren van de risico-inventarisatie en evaluatie plaatsgevonden. Vanuit de programmalijn vitaliteit zijn er verschillende activiteiten georganiseerd gericht op fysiek en mentaal gezond blijven. Hiermee wordt ingezet op het creëren van verdere bewustwording over het belang van vitaliteit en om medewerkers te prikkelen om vanuit hun kracht te werken en verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen vitaliteit. Huisvesting De verbouwing is afgerond en De Rederij is op 14 juni 2020 in gebruik genomen voor zover dat vanwege de Corona-beperkingen mogelijk was. Op basis van onze eerste ervaringen worden enkele aanpassingen doorgevoerd. We kijken terug op een goed verlopen ver- en inhuizing waarin we de overlast voor onze inwoners tot een minimum hebben kunnen beperken. De kwaliteit van onze dienstverlening bleef onveranderd hoog en de samenwerking met onze partners (de Bibliotheek AanZet, Leerwerkbedrijf Smile en de politie verloopt goed. In 2021 gaan we verder invulling geven aan het dienstverleningsconcept en het programma van de Rederij, zodra de Corona beperkende maatregelen zijn opgeheven.

Regionale samenwerking Ruimtelijk economisch In 2020 stelde we de samenwerkingsovereenkomst Ruimtelijke Economie vast, waarmee we de nieuwe samenwerking in de Drechtsteden op dit domein bekrachtigd hebben. De bestuurlijke werkgroepen en de monitorgroep zijn opgestart en er is gewerkt aan de planning & control cyclus voor de groeiagenda die beter aansluit bij de lokale cyclus. Lokaal hebben we voortvarend gewerkt aan een aantal dossiers die bijdragen aan de Groeiagenda. Denk aan de ontwikkelingen op het Nedstaal terrein en de komst van Peute. Maar ook op het gebied van wonen, met de tender voor het Haven Zuid-gebied en de plannen voor het voormalig Mercon kloos terrein hebben we zeker stappen gezet. De aanvraag en ons aandeel daarin voor de Regiodeal is gehonoreerd, waarin we ook een financiële impuls kunnen geven aan het transferium. Gemeenschappelijke regeling In de regio ontstond in 2020 de behoefte de samenwerking in de Drechtsteden te herzien en meer adaptief te maken, waarin het lokaal eigenaarschap meer tot uitdrukking komt. Niet in laatste plaats door de toenemende kosten in het sociaal domein. In 2020 zijn gesprekken gevoerd over de toekomst van de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden. Via meerdere collegeconferenties is uitgezocht of het huidige juridisch construct nog voldoende passend is bij de lokale financiële situaties en ambities en de posities van de raden.

De colleges hebben eind 2020 collectief besloten een besluit voor te bereiden waarin de gemeenschappelijke regeling wordt aangepast. Begin 2021 leggen zij dit principebesluit aan alle raden voor. Communicatie & bestuursstijl Naast alle reguliere communicatietaken, zoals het wekelijks gemeentenieuws, het up to date houden van de website, het volgen van social media en beantwoorden van persvragen, hadden veel communicatieactiviteiten direct of indirect met de Corona-pandemie te maken. Ook is ondersteuning geboden op vele dossiers, zoals het gebiedsperspectief Kinderdijk, afvalcommunicatie, De Rederij maar denk ook aan ondersteuning bij openbare orde vraagstukken, 75 jaar bevrijding en interne communicatie. Informatieveiligheid & privacy Gemeenten hebben een grote verantwoordelijkheid in het omgaan met, en de beveiliging van informatie, persoonsgegevens en data. Gemeenten moeten hierbij voldoen aan zowel de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Informatieveiligheid en privacy is geen eenmalige activiteit, maar een continu verbeterproces.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

74

Privacy en informatiebeveiliging is een continu onderdeel van de bedrijfsvoering. Jaarlijks wordt een Informatiebeveiligings- en Privacyplan opgesteld waarin de te ondernemen activiteiten worden vastgelegd. De bestuurlijke doelstelling voor onze informatiebeveiliging in 2020 en het komende jaar is om te voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Dat komt erop neer dat we met informatiebeveiliging de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van de gemeentelijke informatie en de informatievoorziening willen waarborgen. In 2020 hebben de Drechtsteden gezamenlijk met de gemeente Alblasserdam zowel het Informatiebeveiligingsbeleid als het Privacybeleid in lijn gebracht met de geldende wet- en regelgeving. Het regionale informatiebeveiligings- en privacy beleid is lokaal vastgesteld in 2020. Daarnaast zijn we ook verdergegaan met de implementatie van de AVG. Voor processen die als hoog risico worden aangemerkt, worden Privacy Impact Assessments (PIA's) uitgevoerd en procesaanpassingen doorgevoerd. Ensia De ENSIA is een landelijke systematiek voor het afleggen van verantwoording over informatiebeveiliging. Zowel de horizontale verantwoording aan de gemeenteraad, als de verticale verantwoording aan de rijksoverheid.

Een onafhankelijke IT-auditor heeft de landelijk verplichte audit voor de informatiebeveiliging van DigiD, Suwinet en de Suwinet-inkijk uitgevoerd. De uitkomst hiervan is dat voor DigiD en Suwinet niet aan alle normen wordt voldaan. Wij hebben verbeterplannen opgesteld om in 2021 aan de normen te voldoen, de acties zijn belegd en worden gemonitord. Ook in 2021 is en blijft het bewust worden van en het sturen op informatieveiligheid van groot belang. De acties en werkzaamheden die voortkomen uit het Informatiebeveiligingsplan Drechtsteden zijn en worden net als de voorgaande jaren in 2021 verder opgepakt en uitgewerkt. Het delen van kennis en ervaringen binnen de Drechtstedengemeenten vindt via het Periodiek Informatiebeveiliging Overleg Drechtsteden (PIO-D) plaats. Informatieveiligheid is ook door de leden van de VNG benoemd tot speerpunt en krijgt een vervolg in de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering dat wij via ons lidmaatschap ondersteunen. Informatiemanagement Informatie is de drijvende kracht voor een gemeentelijke organisatie. De behoefte naar informatie en de uitwisseling hiervan neemt toe, ook in complexiteit. Ook is Informatie nodig om bedrijfsprocessen uit te voeren. Om deze informatie in goede banen te leiden is gedegen informatiemanagement noodzakelijk.

Door de combinatie van de samenwerking op het gebied van ICT en de onderlinge diversiteit van de organisatie binnen de Drechtsteden is het van belang om hierover regionaal af te stemmen. Alblasserdam neemt daarom deel aan het Informatie Managers Overleg Drechtsteden (IMO-D), waarin tweewekelijks in Drechtstedenverband wordt gesproken over diverse onderwerpen, initiatieven en ontwikkelingen op het gebied van informatiemanagement Wensen en ideeën vanuit de organisatie m.b.t. informatievoorziening en automatisering worden belegd via een storyboard-traject. In drie fasen worden nieuwe oplossingen ontwikkeld, gebouwd en ingevoerd waarbij de Stuurgroep Storyboard beslist wanneer doorgegaan mag worden naar een volgende fase. Het jaar 2020 en 2021 staan in het teken van het project ICT verandert. Dit is een project binnen de Drechtsteden om de SaaS transitie van verschillende applicaties, de sourcing van ICTdienstverlening en het versterken van regie en opdrachtgeverschap te realiseren. In 2020 is veel voorbereidend werk gedaan voor dit project en de transitie naar een serviceorganisatie. Vanwege de wettelijke verplichtingen nemen structureel de werkzaamheden op dit gebied toe en is het noodzakelijk om onze formatie te verhogen om op een zorgvuldige wijze hieraan invulling te kunnen blijven geven.

Er is regionaal opdracht gegeven aan Berenschot om de IV functies te inventariseren en een advies te geven op wat we onvoldoende hebben ingeregeld en wat er aan formatie zowel regionaal als lokaal nodig is. De verwachting is dat de rapportage in mei 2021 gereed is. Klant-, zaak- & archiefsysteem Het project voor het Klant-, Zaak-, Archiefsysteem (KZA) is eind 2020 afgerond. Begin 2020 zijn er vooral nieuwe zaaktypen live gezet in het systeem. In het tweede deel van 2020 lag de focus op het verbeteren van de bestaande functionaliteiten en de gebruiksvriendelijkheid. Er is een aantal verbeteringen doorgevoerd in de nieuwe update van InProces. Daarnaast zijn er verschillende werkgroepen opgericht om de

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

75

gebruikersvriendelijkheid te vergroten. Alhoewel het project is afgerond, staan er nog een aantal restpunten open. De acties worden in de lijn belegd. In het jaarplan 2021 geeft het overgangsteam invulling aan de nieuwe scope en inrichtingskaders. Waarbij de scope eerst lange tijd gericht was op “alles in KZA” is de scope aangepast naar “alleen in KZA als er een meerwaarde is”. In 2021 gaan we verder met het oppakken van deze restpunten. Centraal staat hierbij het implementeren van de overgebleven zaaktypen om ervoor te zorgen dat eind 2021 Mozaïek Zaaktypen niet meer in gebruik is. Ook komt er een koppeling met Office365. e-Besluitvorming Het project implementatie e-besluitvorming is afgerond voor wat betreft de organisatie en het college. Komend jaar volgt de raad en een uitfasering van Mozaïek-Bestuur en de introductie van de app Gemeenteoplossingen voor de vergadertool (in plaats van Ibabs). Juridische kwaliteitszorg Het jaar 2020 is een bijzonder jaar geweest. Naast wat wisselingen in het team van juristen kwam ook Corona om de hoek kijken. Dit heeft in de eerste helft van het jaar veel tijd van de juristen gevraagd. In het tweede helft van 2020 hebben de juristen weer een inhaalslag moeten maken. Op het gebied van handhaving is er een grote slag gemaakt in het up to date maken van beleid en het inzichtelijke maken van sommige werkprocessen.

Ook is er tijd geïnvesteerd in de contacten met OZHZ. Dit loopt nu goed. Naast Corona gerelateerde werkzaamheden moest er ook tijd worden vrijgemaakt om de bestaande beleidsregels en verordeningen in kaart te brengen voor de Omgevingswet en de Wet elektronische publicaties. Ook wordt er samen met het Juridisch Kenniscentrum Drechtsteden gekeken naar optimalisatie van de bezwaarschriftencommissie en het hele proces omtrent bezwaarschriften. Dit proces loopt nog. Verder is er aandacht voor de digitalisering van de overheid en de juridische impact ervan op de gemeente. Vooral veel aandacht is er uitgegaan naar bekendmakingen en publicaties. Het jaar 2021 zal in het teken staan van het implementeren van de Omgevingswet en de Wet elektronische publicaties. Ook de overige wetgeving op digitaal gebied zal verder uitgewerkt moeten worden. In 2021 zal de op handen zijnde transitie van Drechtsteden gemeente ook veel aandacht vragen op juridisch gebied. Bedrijfsvoeringsonderdelen bij Servicecentrum Drechtsteden Veel bedrijfsvoeringonderdelen zijn sinds 1 april 2008 ondergebracht bij het Service Centrum Drechtsteden (SCD) van de Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden (GRD).

Het SCD levert diensten op het gebied van P&O, communicatie, financiën, informatisering, automatisering, documentaire informatievoorziening, communicatie, inkoop, personeel en organisatie, facilitaire en juridische zaken. Vanuit de gemeente Alblasserdam wordt hier via de contramallen op de diverse functies op gestuurd en gemonitord. Sinds 2019 werkt het SCD met het koersdocument bedrijfsvoering SCD welke aansluit bij de wensen en de ontwikkelingen van de deelnemende organisatie. Waarbij de kwaliteit van producten en diensten moeten verbeteren om bij te kunnen (blijven) dragen aan de organisatieontwikkelingen van het SCD en van de deelnemende organisaties. En er is meer maatwerk gewenst en hier wordt geleidelijk aan steeds meer invulling aan gegeven. In 2020 is het SCD, samen met de aangesloten organisaties waaronder Alblasserdam, verder aan de slag gegaan met het uitvoering geven aan de activiteiten vanuit de bedrijfsvoeringagenda waarbij er een verbeterslag wordt geconstateerd op het onderdeel P&O , facilitaire zaken en het verder optimaliseren van processen. Er is wel meer behoefte ontstaan aan lokale beleidsruimte en integrale sturing waarbij de ambitie, kwaliteit en innovatie van onze bedrijfsvoering moet aansluiten bij en faciliteren aan de strategische opgaven waar we als gemeenten voor staan.

De uitvoering van de PIOFACH en onderzoekstaken is onder gebracht bij de bedrijfsvoeringonderdelen van onze GRD en bij sommige onderdelen voor de gemeenten erg op afstand komen te staan. Sprake is van diffuse regie en sturing, waardoor gemeenten geen eindverantwoordelijkheid Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

76

ervaren voor (of pakken op) uitvoering en doorontwikkeling. Door dit onder te brengen bij Dordrecht ontstaat een duidelijke opdrachtgever- opdrachtnemer relatie. Hierover is in november 2020 een principebesluit genomen (de aanpassing van onze Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden).

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

77

6. Paragraaf verbonden partijen Inleiding Op 21 april 2015 heeft de gemeenteraad de Nota Verbonden partijen Alblasserdam 2015 vastgesteld. De nota geeft een beschrijving van het begrip Verbonden partij en een afwegingskader voor het aangaan van een Verbonden partij. Daarnaast is er een kader en instrumentarium opgenomen voor sturing en toezicht. Dit laatste is het onderwerp van deze paragraaf. Voor de beleidsinhoud van de Verbonden partijen wordt verwezen naar de programma's in de begroting. Op basis van een risicoprofiel en -classificatie wordt aan iedere Verbonden partij een sturingspakket gekoppeld. Bij een hoger risicoprofiel worden zowel voor het college als voor de raad meer instrumenten ingezet. Overzicht verbonden partijen Alblasserdam neemt deel in de volgende verbonden partijen, waarbij het openbaar belang per partij is weergegeven. Verbonden partij 1. Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden

Vestigingsplaat s Dordrecht

Openbaar belang De GRD heeft tot doel draagvlak te creëren voor een evenwichtige ontwikkeling van het gebied. Hiertoe behartigt de GRD de gemeenschappelijke regionale belangen op de terreinen (a) Economie en bereikbaarheid, (b) Fysiek, (c) Sociaal, (d) Bestuurlijke ontwikkeling en grotestedenbeleid, (e) Staf- en ondersteunende diensten en de bedrijfsvoering en (f) beleidsonderzoek. Daarnaast heeft de GRD als doelstelling om zorg te dragen voor de efficiënte en effectieve heffing en invordering van belastingen en de uitvoering van de WOZ.

2. Gemeenschappelijke Regeling Drechtwerk

Dordrecht

Het openbaar lichaam behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van de sociale werkvoorziening en geeft in opdracht van de gemeenten uitvoering aan de in de wet en in deze regeling genoemde taken. Hiermee streeft de organisatie ernaar dat mensen kunnen werken naar vermogen.

3. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJZHZ)

Dordrecht

Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: volksgezondheid, maatschappelijke zorg en onderwijs.

4. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

Dordrecht

Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: regionale brandweer, centrale post ambulancevervoer, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid

5. Gemeenschappelijke regeling Sportpark Souburgh

Alblasserdam

Het in stand houden en exploiteren van een sportpark met alle daarbij behorende voorzieningen, zoals terreinen, gebouwen en andere accommodaties, een en ander binnen het gebied als aangegeven op de bij deze regeling behorende gewaarmerkte tekening.

6. Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)

Klaaswaal

Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden.

7. GR Omgevingsdienst

Dordrecht

De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid is getroffen ter ondersteuning van de deelnemende regiogemeenten en de Provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving en op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

78

Verbonden partij 8. Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC) en Gemeenschappelijke Regeling Gevudo

Vestigingsplaat s HVC: Alkmaar Gevudo: Dordrecht

Openbaar belang Gevudo: In de praktijk: Het houden van 20% aandeelhouderschap van de HVC. De eigen stortplaats is in 2007 verkocht aan HVC. In beginsel had zij hetzelfde doel als HVC afvalcentrale. HVC afvalcentrale: Zorg dragen voor het op milieu hygiënisch verantwoorde wijze bewaren, bewerken en (doen) verwerken van huishoudelijk en andere categorieën van afvalstoffen met bijkomende werkzaamheden.

9. Eneco

Rotterdam

10. Oasen

Gouda

11. Bank Nederlandse gemeenten

Den Haag

12. Rom-D

Dordrecht

De doelstelling van de ROM-D is het versterken en uitbouwen van de regionale economie, in die zin dat een permanente toekomstige meerwaarde ontstaat en tenminste aansluiting wordt gevonden bij de landelijke ontwikkeling.

13. Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam

Alblasserdam

De stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam (‘SMILE’) is per 1 maart 2013 opgericht en op diverse terreinen actief binnen de lokale gemeenschap. Er is gewerkt aan inzet van het gemeentelijk leerwerkbedrijf bij de uitvoering van de Participatiewet en inzet van bij de operationalisering van de drie decentralisaties.

Energiebedrijf gericht op productie, handel, transport en levering van gas, elektriciteit en warmte en bijbehorende diensten. Het (doen) exploiteren van een of meer waterleidingbedrijven en laboratoria. Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen.

Risicoprofiel Voor de bepaling van het risicoprofiel per verbonden partij voor 2020 is ambtelijk een risicoanalyse voorbereid en vervolgens besproken in het college en met de gemeenteraad. Het totaaloverzicht is te vinden in onderstaand schema:

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

79

Toelichting op de verbonden partijen met een risico-classificatie van gemiddeld en hoger: 





   

DG&J ZHZ heeft een hoog financieel en hoog inhoudelijk/bestuurlijk risico. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur. In de laatste jaren is gebleken dat de kosten voor de jeugdzorg hoger zijn dan de door gemeenten beschikbaar gestelde rijksbijdrage. Er is een meerjarenperspectief jeugdhulp ZHZ 2018-2022 geschetst, maar de inhoudelijke opgave is groot en complex. Vooral de inhoudelijke risico's zijn groot. De prestaties van deze dienst een grote invloed op de gemeentelijke beleidsdoelstellingen. De serviceorganisatie Jeugd, GGD, Bureau leerplicht en voortijdig schoolverlaten en de Regionale Ambulancedienst Zuid-Holland Zuid maken onderdeel uit van de DGJZHZ. GR Drechtsteden heeft vanwege onze substantiële financiële bijdrage een hoog financieel risico. De uitvoering van veel Alblasserdamse beleidsdoelstellingen kent inhoudelijk grote risico's. Er zijn bestuurlijk voldoende mogelijkheden om te sturen op de verbonden partij. Het bestuurlijk / inhoudelijk risico is bepaald op gemiddeld. De GR Drechtsteden bestaat uit verschillende onderdelen waaronder de serviceorganisatie Wmo en Sociale Dienst Drechtsteden. GR Drechtwerk heeft een hogere risicoclassificatie. De risico's van Drechtwerk worden voor 2019 hoog ingeschat. Het betreft met name financiële risico's, gebaseerd op de resultaten en ervaringen in 2018.

Daarnaast heeft de lokale inzet in het groeiende Smile versus de regionale organisatie van de sociale werkvoorziening onze aandacht. VR ZHZ heeft een hogere classificatie door een verminderde invloed op het beleid . ROM-D heeft een hogere classificatie mede door de negatieve algemene reserve en een beperkte invloed door getrapte vertegenwoordiging. GEVUDO heeft een hogere classificatie door risico's in de bedrijfsvoering en door de gemeente ervaren gebreken in de informatievoorziening. OZHZ heeft een hogere classificatie als gevolg van gewenste verbeteringen in het werkproces die nog moeten worden geïmplementeerd.

Risicoclassificatie Uit de risicoanalyse blijkt de volgende risico-classificatie: Risico-classificatie

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

Verbonden partijen

Sturings- en toezichtsarrangementen

80

1.

Laag

Stedin, Oasen, GR Souburgh, SVHW, BNG

2.

Laag / gemiddeld

Eneco, Stichting Leerwerkbedrijf Alblasserdam

3.

Gemiddeld

OZHZ, GR Gevudo (HVC), Rom-D, VRZHZ

4.

Gemiddeld/hoog

GR Drechtsteden, GR Drechtwerk

5.

Hoog

DG&J ZHZ

Basis pakket

Pluspakket

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

Compleetpakket

81

Inhoud Sturingsarrangementen Hieronder staat de feitelijke invulling van de sturingsarrangementen beschreven, gekoppeld aan de sturende en beheersende rollen van de raad en het college. Kaderstellende rol (= sturen) Basis pakket

• •

• •

Plus pakket

•

Controlerende rol (=beheersen)

begroting verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de gemeentelijke begroting wordt jaarlijks een actuele risicoanalyse verbonden partijen opgenomen + bepaling welke pakketten gelden voor welke verbonden partijen + voor welke verbonden partijen maatwerk wordt afgesproken, dit wordt door de raad vastgesteld begroting van de verbonden partij wordt voor zienswijze aan de raad voorgelegd jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad

•

hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen

•

•

•

•

Compleet pakket

•

nog hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij georganiseerd door bijvoorbeeld de directie uit te nodigen in de raad

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

•

•

jaarrekening verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de jaarrekening wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen actieve informatieplicht: bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen informeert het college de raad via burap’s of RIB

alle P&C documenten verbonden partijen (ook burap’s) worden met ambtelijk advies besproken in college in gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie ‘gemiddeld’ of hoger het college informeert de raad via een RIB over de P&C documenten van de verbonden partij zo nodig wordt de raad tussentijds geïnformeerd (ook buiten P&C documenten om)

82

Financiële informatie per verbonden partij Voor de feiten en cijfers is in onderstaande tabel gebruikt gemaakt van de cijfers van de verbonden partij van de concept jaarrekening 2020. Verbonden partijen Bedragen x € 1.000

Financieel belang €

Eigen vermogen 1-1-2020

Eigen Vreemd vermogen vermogen 31-12-2020 1-1-2020

Vreemd Financieel vermogen resultaat 31-12-2020 2020 Alblasserda m

15.252

1.148

18.770

44.878

32.062

5 0

Gemeenschappelijke Regelingen

1 2 3 4 5 6 7

GR Drechtsteden

8 9 1 0 1 1 1 2 1 2

HVC afvalcentrale

0

126.906

142.293

870.489

849.809

0

Stedin Holding (NV)

454

2.949.000

2.891.000

3.179.000

3.421.000

230

Oasen (NV)

8

112.000

117.000

168.000

179.000

0

BNG (NV)

21

4.887.000

GR Drechtwerk

177

1.041

2.856

27.912

29.112

GR Dienst Gezondheid & Jeugd

1.154

4.772

3.114

36.387

45.695

GR Veiligheidsregio

1.405

8.273

6.311

59.786

62.293

0

GR Souburgh

226

73

62

1.313

2.088

0

SVHW

191

1.440

693

4.611

7.193

1.513

3.485

3.509

2.154

12.363

GR Omgevingsdienst

ROM-D Holding ROM-D Dordtse Kil III CV

1 Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam 3

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

121

0

132.518.00 0

4.118

4.156

2.162

2.151

0

9.456

8.988

9.903

8.952

0

141

83

7. Paragraaf grondbeleid Algemeen De paragraaf grondbeleid geeft inzicht in de volgende zaken:     

Een visie op het grondbeleid in relatie tot de te realiseren doelstellingen; Een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd; Een prognose van de te verwachten resultaten van de grondexploitatie; Een onderbouwing van een eventuele winstneming; De beleidsuitgangspunten over de reserves voor grondzaken.

Huidig grondbeleid De belangrijkste financiële uitgangspunten zijn vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Alblasserdam 2015. Op grond van deze verordening wordt eens in de vier jaar een (bijgestelde) nota grondbeleid vastgesteld. In april 2019 heeft de raad ingestemd met de beleidslijn om het grondbeleid, zoals dat was vastgelegd in de Nota Grond- en vastgoedbeleid en de Nota Prijsbeleid en Vastgoed uit 2013, te continueren. Het grondbeleid van de gemeente Alblasserdam kenmerkt zich door een faciliterende rol voor de gemeente waarbij het begrip uitnodigingsplanologie centraal staat. De gemeente neemt het initiatief als procesregisseur, maar ziet niet automatisch een rol voor zichzelf met betrekking tot grondverwerving en het lopen van financiële risico’s. Het uitgangspunt blijft daarom een “faciliterend grondbeleid, tenzij…” . Daarbij behoudt de gemeente ruimte om ook actief grondbeleid te voeren in het geval dit noodzakelijk is om een beleidsdoel te realiseren. Actieve grondexploitaties worden uitgevoerd conform ingezette beleidslijnen. Voor gronden die geen beleidsdoel ondersteunen, is eigendom niet noodzakelijk. De gemeente zet in op anterieur kostenverhaal, waarbij gewerkt wordt met een voorovereenkomst. Hiermee worden kosten en te verwachten prestaties van de gemeente en initiatiefnemer transparant gemaakt.

Daarnaast wordt het exploitatieplan ingezet als het niet is gelukt kosten te verhalen voor vaststelling van het ruimtelijk besluit. Daarnaast zijn in deze nota's de kaders voor grond- en vastgoedzaken vastgelegd en is een aantal specifieke uitgangspunten voor de grondexploitaties geformuleerd. Deze zijn:        

Jaarlijks worden de BIE's (bouwgronden in exploitatie) geactualiseerd; Verliezen worden direct genomen en worden verwerkt in verliesvoorzieningen; Tussentijds winstnemen op positieve grondexploitaties vindt plaats naar rato van gemaakte kosten en opbrengsten, waarbij rekening wordt gehouden met project specifieke risico's; Bij aanvang van projecten wordt grond gewaardeerd op inbrengwaarde; Er vindt geen directe verevening plaats tussen projecten; De weerstandsratio dient tussen 1,0 en 1,4 te zijn; De verantwoordelijkheid van het grondbeleid ligt bij de portefeuillehouder financiën; Projectwethouders zijn integraal (dus ook financieel) verantwoordelijk voor de projecten waar zij bestuurlijk opdrachtgever van zijn.

Ontwikkelingen actieve grondexploitaties 2020 Project Waterhoven Korte omschrijving project:  Doel: het realiseren en opleveren van een woonwijk met uiteindelijk 117 woningen.  Voor 2011 zijn 22 kavels voor particulier opdrachtgeverschap en 3 door Zondag Ontwikkeling BV ontwikkelde woningen op de westelijke eilanden opgeleverd. Met Klein Alblas CV zijn daarna 55 projectmatige woningen gerealiseerd in het middengebied en op de oostelijke eilanden. Per 13 april 2021 zijn via Klein Alblas alle 11 kavels aan particuliere opdrachtgevers geleverd voor 9 woningen, deels al in aanbouw of al opgeleverd. Na het beëindigen van de overeenkomst met Klein Alblas is grond geleverd aan Waterhoven BV die daarop plannen voor 28 woningen ontwikkelt en in verkoop heeft gebracht. De openbare ruimte op de eilanden waarop de woningen zijn opgeleverd, is door de gemeente woonrijp gemaakt. Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

84

Ontwikkelingen in 2020:  In 2020 zijn 9 van de 11 in verkoop gebrachte kavels op de eilanden verkocht.  Over de opgave om in het middengebied 3 of 4 kopwoningen te bouwen en 20 2^1 kapwoningen op de eilanden te bouwen is een geschil ontstaan tussen Klein Alblas CV en de gemeente. De gemeente heeft vervolgens het contract ontbonden en na ontbinding is een aantal partijen geselecteerd om een bod te doen op de grond. Met de hoogst biedende partij is een koopovereenkomst gesloten; de resterende grond is op 31 december 2020 verkocht an deze partij (Waterhoven BV) in eigendom overgedragen.  Over het geschil met Klein Alblas CV is een rechtszaak. De ontwikkelaar heeft 2 WOB-verzoeken ingediend bij de gemeente. Wat gaan we doen:  Met externe advocaten wordt getracht de rechtszaak en de Wob-procedures tot een goed eind te brengen.  De resterende vrije kavels zijn inmiddels aan Klein Alblas CV in 2021 geleverd.  Waterhoven BV zal de resterende projectmatige woningen realiseren. Tegelijkertijd realiseren particuliere opdrachtgevers hun woningen aan de Raapzaadhof en de Vlashof.  De Raapzaadhof en de Vlashof zijn bouwrijp en worden per eiland woonrijp gemaakt nadat alle woningen zijn opgeleverd. Project Havengebied Korte omschrijving project: In mei 2019 heeft de gemeenteraad ingestemd met een aangepaste aanpak van de herontwikkeling van het Havengebied.

Vanwege de aangescherpte ambities in het coalitieakkoord 2018-2022, mede ingegeven door de gunstige economische situatie, is in mei gekozen voor een aangepaste ontwikkelstrategie. In deze nieuwe strategie is sprake van versnelde ontwikkeling van het zuidelijke deel van het Havengebied, waarna de andere delen van het Havengebied hieromheen gefaseerd volgen. Ontwikkelingen in 2020: In 2020 heeft de gemeente via een tenderprocedure een ontwikkelaar geselecteerd. Wat gaan we doen: Met de ontwikkelaar wordt gewerkt aan planuitwerking. Het project kent een stringente planning waarbij eind 2021 een haalbaar plan - in termen van programma, draagvlak en vergunningen - en een marktconform grond bod aan de gemeenteraad wordt aangeboden. Bij acceptatie van plan en bieding wordt een realisatieovereenkomst gesloten. Naar verwachting zal vervolgens in 2022 worden gestart met de realisatie. Oplevering staat gepland voor december 2023. Project Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg Korte omschrijving project: De realisatie van bedrijfskavels aan de voormalige woonwagenlocatie aan de Staalindustrieweg. Ontwikkelingen in 2020: In 2020 heeft de raad de grondexploitatie bij de herontwikkeling van de voormalige woonwagenlocatie aan de Staalindustrieweg tot bedrijvenlocatie geopend. In 2020 zijn ook de voorbereidingen gestart voor het bouwrijp maken van het terrein.

Wat gaan we doen: De wensen van de ondernemers zijn verzameld en zullen met de bestuurders besproken worden, eind juni 2021 zullen de 2e gesprekken plaatsvinden. De komende periode zal het plangebied bouwrijp worden gemaakt. Verwachte resultaten grondexploitaties Alblasserdam kent 3 complexen met in exploitatie genomen bouwgronden: het betreft de projecten Waterhoven, bedrijvenlocatie Staalindustrieweg en het Havengebied.

Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)

85

De commissie BBV schrijft voor dat bij grondexploitatiecomplexen met een negatief exploitatieresultaat een voorziening moet worden getroffen. De resultaten van de positieve grondexploitaties mogen na afsluiting van het project (of eerder als aan bepaalde voorwaarden is voldaan) aan de reserve grondexploitaties worden toegevoegd. Bij positieve grondexploitaties met voldoende zekerheid over het resultaat moet tussentijds winst worden genomen naar rato van reeds gerealiseerde kosten en opbrengsten, waarbij ook rekening moet worden gehouden met projectspecifieke risico's. Gezien de ontwikkelingen in het Havengebied en het traject dat is ingezet om te komen tot nieuwe planvorming zijn de toekomstige kasstromen PM. Wél is rekening gehouden met de noodzakelijke plankosten die moeten worden gemaakt ten behoeve van de planontwikkeling. Deze worden conform besluitvorming ten laste gebracht van de Algemene reserve (grondexploitaties) gebracht. Onderstaande tabel laat zien wat de ontwikkeling is van de resultaatverwachtingen van de winstgevende exploitaties. In onderstaande tabel zijn de resultaten opgenomen van de actieve grondexploitaties zoals deze in de 2e Burap 2020 werden gepresenteerd exclusief het Havengebied en de resultaten van de BIE's per 1-1-2021.