Bijlage 1 - Jaarstukken 2020 - herziene versie 31 aug.pdf
Tekst van het document
Conclusies en duiding Spoor 2: Buiten beter De beeldkwaliteit is toegenomen ten opzichte van de meting in 2019. In 2020 zijn de meldingen openbare ruimte met bijna 100% gestegen. Dit is een direct gevolg van de nieuwe app FIXI De gebruiksvriendelijke werking van deze app heeft een duidelijk positief effect gehad op het aantal meldingen. Een nadelig effect is echter de toename van de werkdruk om deze meldingen naar behoren af te handelen. Uit de meetgegevens van het meetpunt blijkt een lichte daling stikstofdioxide.
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2020? Veiliger Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Actiever inzetten op handhaving (J.G.A. Paans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In februari is het handhavingsbeleid 2020-2023 vastgesteld. Als gevolg van de Covid-19 pandemie is de beschikbare handhavingscapaciteit ingezet op het handhaven van de noodverordeningen en de tijdelijke Wet maatregelen Covid-19. Hierbij is tevens een beroep gedaan op de handhavingscapaciteit van de Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid. Tevens is de mate van inzet op de prioriteiten hondenpoep, parkeeroverlast en overlast jongeren geïntensiveerd. En is er tijdelijke sprake geweest van het afsluiten van het Lammetjeswiel. In het kader van de aanpak van ondermijnende criminaliteit is onder regie van de gemeente gestart met een signaleringsoverleg teneinde signalen van (georganiseerde) criminaliteit op te werken tot dossiers waarop handhavend kan worden opgetreden.
Gebiedstoezicht (J.G.A. Paans)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Het gebiedstoezicht kreeg mede door Covid-19 een andere invulling dan vooraf werd beoogd. Lokaal moest worden geanticipeerd op landelijk geldende maatregelen. Het sluiten van (horeca)bedrijven als gevolg van de noodverordening droeg er aan bij dat het beeld in het centrum als rustig kan worden omschreven. Daarentegen werd Alblasserdam op zomerse dagen geconfronteerd met groepen mensen die recreëerden op en om de vele wateren in Alblasserdam.
31
Veiliger Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Samenwerken voor veilig ondernemen (P.J. Verheij)
Samen werken aan leefkwaliteit (J.G.A. Paans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Vanuit het corona kernteam is een actieve digitale communicatie onderhouden met bedrijven en ondernemers. De landelijke maatregelen hadden grote gevolgen voor ondernemers en ambtelijk moesten veel vragen worden beantwoord. Dit vroeg om continue afstemming met veiligheidsregio Zuid Holland Zuid. Schouwrondes konden vanwege de maatregelen niet worden uitgevoerd echter door bedrijven contactfunctionarissen is maximaal ingezet om verbinding te onderhouden. Hierbij werd onder andere gebruik gemaakt van digitale nieuwsbrieven. Het sociale leven werd grotendeels platgelegd door Covid-19 maatregelen. Evenementen en activiteiten konden nauwelijks plaatsvinden. In die zin kan worden gesteld dat de leefkwaliteit in het algemeen werd beperkt. Beownersavonden konden niet doorgaan. Contact met bewoners of ondernemers verliep hoofdzakelijk digitaal. Voorbereiding op evenementen als Oud en Nieuw werden als gevolg van het vuurwerkverbod aangepast. Er werd ingezet op alternatieven voor jongeren waarbij ABC-team en Jongerenwerk intensief hebben samengewerkt met handhavingspartners.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Kwaliteit buitenruimte verbeteren Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Verduurzaming buitenruimte Overheid (steenbreek, groene daken) verantwoordelijk: (P.J. Verheij) gemeente aan zet
Uitwerken groenstructuurplan (P.J. Verheij)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020? Er is beleid geformuleerd voor inwoners die dat willen, om onder voorwaarden een geveltuintje aan te mogen leggen. Bij de reconstructies blijft aandacht voor het vergroten van het groenareaal ten koste van verharding. Waar mogelijk wordt gekozen voor waterpasserende bestrating of halfverharding in parkeervakken of voet/fietspadpaden. Helaas is er door corona geen persoonlijk contact geweest met bewoners om blijvend aandacht te vragen bij reconstructies voor het vergroenen van tuinen. Bij reconstructies en ontwikkelingen dient het groenstructuurplan steeds als onderlegger voor vergroening of toetsing. Het groenstructuurplan maakt immers onderdeel uit van de de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). Concrete uitwerking van beleid voor snippergroen, bomenverordening en groene kaart zijn gestagneerd en zullen gecombineerd worden met de nieuwe Omgevingswet. In 2020 is het nieuwe Speelruimtebeleidsplan uitgewerkt, wat in 2021 ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden.
32
Kwaliteit buitenruimte verbeteren Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Reconstructies (o.a. Blokweer, Coproductie: Zeilmakerstraat en Kerkstraat) gelijkwaardige (P.J. Verheij) samenwerking, initiatief overheid Uitbreiden parkeren centrum Coproductie: (A. Kraijo / P.J. Verheij) gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Verbeteren verblijfskwaliteit Gemeente faciliteert, en verhogen kwaliteitsniveau samenleving aan zet buitenruimte (P.J. Verheij)
Realiseren groene loper door het dorp (P.J. Verheij)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020? In 2020 zijn de 3de fase van de reconstructie en herinrichting van de wijk Blokweer 2 en de herinrichting van de buitenruimte rond het nieuwe IKC de Twijn in uitvoering gekomen en begin 2021 afgerond. De voorbereidingen van de geplande werkzaamheden in de Kerkstraat en Zeilmakerstraat zijn voortgezet. Beide gaan in de loop van 2021 van start. Verder is in 2020 de Willem Dreeshof herbestraat. Met het gereedkomen van de Havenstraat is ook de parkeerruimte daar weer ter beschikking gekomen. Op het voormalige Wipmolenterrein is, in afwachting van de nieuwbouw plannen en de ontwikkelingen van het Havengebied, een tijdelijk parkeerterrein ingericht. In 2020 is een ontwikkelingsproces gestart met een langetermijnvisie op onderhoud. Een veelal reactief onderhoudsregime wordt omgevormd tot een planmatige onderhoudsstrategie. Hiervoor stellen we gedurende 2021 beheerplannen op met bijbehorende onderhoudscontracten. Hierdoor kunnen we gerichter en sneller sturen op onderhoud waardoor gebreken sneller worden aangepakt en schadegroei wordt voorkomen. We kunnen hiermee sneller reageren op meldingen uit de samenleving die ons via bijvoorbeeld Fixi bereiken, of die we zelf constateren. Ook kan hiermee een duidelijker antwoord worden gegeven op de termijn van reconstructie of groot onderhoud van een straat of buurt.
We hebben een inrichtings- en kwaliteitsstandaard opgesteld, de LIOR, waarmee we goede ervaringen van inrichting standaardiseren en onderhoud door standaardisatie van materialen en vormgeving efficiënter maken. Door de vormgevingskeuzes in de LIOR biedt dit ook een duidelijk handvat voor de samenleving bij het aanvragen van wijzigingen als inritten of bij inspraak bij herinrichtingsplannen. De uitwerking is gestagneerd in 2020 en zal in 2021 worden opgepakt. O.a.de eiken aan de Randweg en de Plantageweg die deel uitmaken van de Groene Loper hebben recent een behandeling ondergaan waarmee extra voeding en beluchting is aangebracht om de groeiomstandigheden voor de komende 5-10 jaar te verbeteren
33
Schoner Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren luchtkwaliteit langs A15 (A. Kraijo) Faciliteren afvalscheiding (P.J. Verheij)
Inspelen op klimaatverandering (A. Kraijo)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
De pilot “fijnstofzuiger” is afgerond. De conclusie van deze pilot was helaas dat er weinig effect was op de luchtkwaliteit bij het inzetten van een fijnstofzuiger bij de tunnel. Echter hebben we hierdoor wel meer kennis opgedaan over mogelijkheden tot verbeteren luchtkwaliteit en veel samengewerkt met andere instanties.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Vanaf Q2 is de frequentie van de PMD inzameling (plastic) verhoogd van eens in de vier weken naar eens in de twee weken. Inzameling van textiel is overgeheveld naar Opnieuw en Co. De textiel inzamelcontainers zijn vernieuwd en het aantal is uitgebreid. Bij de hoogbouw van Pieter de Hooghplaats en Nicolaas Beetsstraat zijn papiercontainers geplaatst. In Q4 is begonnen met de uitrol van GFTE containers voor de hoogbouw. De laatste ondergrondse verzamelcontainers voor restafval zijn geplaatst in de wijk Blokweer. Begin 2020 is de groene daken actie afgerond. In 2020 is ook de basis gelegd voor samenwerking met de regio Ablasserwaard Vijfheerenlanden om gezamenlijk een regionale klimaatadaptatiestrategie op te stellen. Als onderdeel van de Stresstest Klimaatverandering is een aanvullende opdracht uitgevoerd om behalve voor het ondergrondse deel (riolering), ook de effecten door te berekenen voor het bovengrondse gedeelte (water op straat.) De resultaten geven een goede basis voor het plannen van maatregelen op de locaties waar dat het hardste nodig is. Resultaten worden in 2021 samen met het basisrioleringsplan aan het college aangeboden.
34
Wat heeft het gekost in 2020?
Buiten beter Primaire begroting 2020
Lasten 80 Brandweer
Saldo
Lasten
Baten
Verschil begroting & jaarrekening 2020 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2020
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.441
0
-1.441
1.436
0
-1.436
1.404
4
-1.400
32
4
36
21
0
-21
21
0
-21
110
0
-110
-89
0
-89
439
18
-421
439
18
-421
579
3
-576
-139
-15
-155
1.248
50
-1.198
1.248
50
-1.198
1.432
229
-1.203
-184
179
-5
Openbare verlichting
248
17
-231
248
17
-231
260
62
-198
-12
45
33
Straatmeubilair
17
0
-17
17
0
-17
12
0
-12
5
0
5
Waterkering en afwatering
369
0
-369
369
0
-369
342
198
-144
27
198
225
Openbaar groen
1.904
0
-1.904
1.904
0
-1.904
1.830
7
-1.823
75
7
81
Reiniging
2.739
2.939
200
2.761
2.939
178
3.003
2.989
-14
-241
50
-192
Riolering
1.043
1.520
477
1.043
1.520
477
1.201
1.580
379
-158
60
-98
Totaal programma
9.469
4.544
-4.925
9.486
4.544
-4.942
10.173
5.072
-5.101
-684
526
-158
Mutaties reserves
171
0
-171
171
0
-171
72
0
-72
99
0
99
9.640
4.544
-5.096
9.657
4.544
-5.113
10.245
-5.072
5.173
-585
526
-59
90 Rampenbestrijding en -plan 10 0 30 0 31 0 32 0 35 0 35 5 36 0 36 5
Baten
Begroting 2020 na wijziging
Integrale veiligheid Wegen straten en pleinen
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
35
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
090 Rampenbestrijding
89.000 N
100 Integrale veiligheid
139.000 N
300 Wegen, straten en pleinen
184.000 N
Vanwege coronamaatregelen zijn extra kosten gemaakt voor handhaving op noodverordeningen door OZHZ en communicatie. Deze overschrijding wordt gecompenseerd door extra middelen die via de algemene uitkering zijn ontvangen ter compensatie van corona uitgaven. Vanwege coronamaatregelen zijn extra kosten gemaakt voor inzet BOA's vanwege handhaving coronamaatregelen. Deze overschrijding wordt gecompenseerd door extra middelen die via de algemene uitkering zijn ontvangen ter compensatie van corona uitgaven. De kapitaallasten zijn hoger dan geraamd. Ook is het onderhoud aan wegen hoger dan begroot, o.a.door straatwerk in het kader van de Telecommunicatiewet en door schade en vandalisme.
350 Waterkering en afwatering
Toelichting afwijking
179.000 V
De leges voor het uitvoeren van werkzaamheden in het straatwerk door derden in het kader van de Telecummunicatiewet zijn hoger dan geraamd. Hiertegenover staan uitgaven voor herstel van het straatwerk. Corresponderende uitgaven voor een deel van deze inkomsten worden in 2021 gerealiseerd. De voorziening baggeren is vrijgevallen omdat er geen actueel meerjarenonderhoudsplan aanwezig is. Bij de resultaatbestemming wordt de vorming van een bestemmingsreserve baggeren meegenomen.
198.000 V
355 Openbaar groen
75.000 V
360 Reiniging
241.000 N
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Afwijking baten
De kapitaallasten zijn lager dan geraamd. Afschrijving vindt plaats het jaar volgend op het jaar van realisatie. Door latere definitieve afronding van projecten verschuift het eerste jaar van afschrijving. Er zijn meer kosten gemaakt voor afvalinzameling vooral omdat inwoners meer thuis hebben gewerkt en daardoor meer huishoudelijk afval hebben veroorzaakt. Ook het afval in de openbare ruimte is toegenomen. De extra kosten zijn terug te zien in de eindafrekening HVC (145.000) en de overige kosten reiniging die hoger zijn dan begroot.
50.000 V
De bijdragen uit het Afvalfonds zijn € 80.000 hoger dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Daarnaast zijn de inkomsten van de afvalstoffenheffing € 30.000 lager dan begroot.
36
Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
365 Riolering
158.000 N
Het nadeel aan lasten is gelijk aan de begrote storting in de reserve Riolering. Dit is in de realisatie geboekt als reguliere uitgave in plaats van als mutatie reserve, maar levert per saldo geen nadeel op voor het product Riolering.
Mutaties reserves
99.000 V
Overige verschillen Totaal
52.000 V 585.000 N
Dit bedrag is het saldo van de begrote reserveonttrekking op het product riolering en de werkelijke onttrekking tlv de voorziening en de reservedotatie die het gevolg is van het gerealiseerde positieve saldo op dit product. Diverse overige verschillen
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Afwijking baten
Toelichting afwijking
60.000 V
De belastingopbrengst is hoger uitgevallen dan begroot.
41.000 V 526.000 V
Diverse overige verschillen
37
Programma 3: Beter wonen & Bereikbaarder
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
38
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
39
Wat hebben wij bereikt in 2020? Spoor 3: Beter wonen - We willen de kwaliteit van wonen verbeteren voor starters, doorstromers en senioren, met een meer divers en duurzamer woonaanbod in ons dorp. Locomotief Bijdragen aan energietransitie
Effect indicator Gemeentelijke duurzaamheidsindex (GDI), waaronder gezondheid, hernieuwbare energie, energiegebruik, water, financiële weerbaarheid
Blijven in Alblasserdam
Indicatoren gebruikt in regionaal verhuisonderzoek
Verbeteren woonaanbod
Aantal nieuwbouwwoningen per jaar (hoe meer hoe beter), verdeeld naar diverse waardenklassen (OCD – 4 jaarlijks verhuisonderzoek) Zoektijd naar een geschikte woning - hoe korter hoe beter (Corporaties/OCD Beschikbaarheidsmonitor) Gemiddelde WOZ - en verschil t.o.v. NL (OCD – 4 jaarlijks verhuisonderzoek)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Jaarrekening 2019 GDI 2.0: 5,8 (2019) drie dimensies: - Mens en Maatschappij: 6,6 - Milieu, Natuur en Grondstoffenkringloop: 5,1 - Economie: 6,2 Is nog niet uitgevoerd, volgt later in 2020
2018: 53 totaal
Jaarrekening 2020 2021: 5,9 6,6 5,2 6,4 Verhuissaldo huishoudens naar inkomen 2018: Laag inkomen: -23 Midden inkomen: -22 Hoog inkomen: -13 Totaal -58 2019: Laag inkomen: -4 Midden inkomen: -11 Hoog inkomen: -11 Totaal -26 2019: 33 (CBS) 2020: nog niet beschikbaar
2019: 2,7 jaar
2020: 2,4 jaar
Alblasserdam 2018: 204.000 2019: 217.000
Alblasserdam 2020: 234.000 Groei 2018-2020: 14,7% 40
Locomotief
Effect indicator
Jaarrekening 2019 Nederland 2018: 230.000 2019: 248.000
Jaarrekening 2020 Nederland 2020: 270.000 Groei 2018-2020: 17,4%
Conclusies en duiding Spoor 3: Beter wonen De meting van de gemeentelijke duurzaamheidsindex in 2020 is redelijk vergelijkbaar met de meting in 2019. De overige effectindicatoren ontwikkelen zich licht ten opzichte van de nulmeting in 2019.
Spoor 4: Bereikbaarder - We willen een beter bereikbaar dorp. Locomotief Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Bereikbaarheid regionaal Bereikbaarheid lokaal
Effect indicator Geen indicator beschikbaar
Jaarrekening 2019 -
Jaarrekening 2020 -
Geen indicator beschikbaar Bewonerspanel % bewoners dat de bereikbaarheid van Alblasserdam tussen woon-werk of woonschool ervaart met een 7 (richting) of hoger. Inclusief toelichtende vraag m.b.t. duiding van rapportcijfer)
-
De eerstvolgende meting vindt plaats in 2021
52% (2019)
Conclusies en duiding Spoor 4: Bereikbaarder In 2019 is via het bewonerspanel de nulmeting uitgevoerd op een aantal kwalitatieve indicatoren. De volgende meting wordt uitgevoerd in 2021.
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
41
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2020? Bijdragen aan energietransitie Wagon (portefeuillehouder) Energietransitie: Doelgroep bedrijven (A. Kraijo / P.J. Verheij) Energietransitie: Voorbeeldrol gemeente en organisatie/proces (A. Kraijo / P.J. Verheij) Stimuleren lokaal energieneutraal (A. Kraijo)
Blijven in Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren jongeren (route 22) (D. Zandvliet / A. Kraijo)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
In 2020 is gewerkt aan het ontwikkelen van het zakelijk regionaal energieloket. Deze is begin 2021 online gekomen. Daarnaast is een aantal bedrijven door OZHZ bezocht om te zorgen dat zij voldeden aan de energiemeldplicht. Daarnaast zijn bedrijven door onder andere nieuwsbrieven betrokken bij het opstellen van de Regionale Energie Strategie. Er zijn onderzoeken uitgevoerd bij twee gemeentelijke gebouwen om verduurzamingsmogelijkheden en –plichten in kaart te brengen. Daarnaast is er ook begonnen met het schrijven van een plan van aanpak verduurzamen vastgoed. Met de regio is in 2020 de concept Regionale Energie Strategie (RES) opgesteld in is een begin gemaakt met de RES 1.0 en de Transitievisie warmte. Er zijn verscheidene acties uitgevoerd om lokale energiebesparing en energieopwekking te stimuleren: onder andere duurzame buurtacties, collectieve inkoopacties, cadeaubonnen voor energie besparende maatregelen en webinars over verschillende onderwerpen. Ook is de bekendheid van het regionaal energieloket vergroot.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In 2020 heeft er een aantal projecten op het gebied van jongerenparticipatie stil gelegen vanwege de coronacrisis. Een overzicht van een aantal activiteiten die wel hebben plaatsgevonden is eerder bij het spoor Actiever & Zorgzamer toegelicht. Naast deze activiteiten is er in 2020 nog meer voor kinderen en jongeren georganiseerd. Zo zijn we in 2020 doorgegaan met het project Moneyfit door jongerenwerk Jeugd-Punt en Stichting Schuldhulpmaatje. Samen is de website www.moneyfit.nl/alblasserdam ontwikkeld waarop jongeren terecht kunnen voor al hun vragen over het regelen van geldzaken. Ook hebben we in het najaar van 2020 een analyse gemaakt van de situatie voor jongeren op de woningmarkt in Alblasserdam. Dit op basis van het RIGO-rapport, de beschikbaarheidsmonitor van WK10 en het verhuisonderzoek van het OCD.
42
Blijven in Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren zelfstandig wonen ouderen (D. Zandvliet)
Verbeteren woonaanbod Wagon (portefeuillehouder) Ontwikkelen oeverlocatie Mercon Kloos (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Het faciliteren van zelfstandig wonen ouderen is going concern geworden. Er is een aantal activiteiten en projecten opgezet en voortgezet (onder andere in samenwerking met de SWA). We zijn verder aan de slag gegaan met het preventief huisbezoek, mantelzorgondersteuning, eenzaamheidsprogramma en er zijn activiteiten gericht op ouderen. Bijvoorbeeld het balkongym en Alblasserdam beweegt.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
In 2020 zijn wij geconfronteerd met het faillissement van de ontwikkelaar van de locatie "Mercon-Kloos". Een wijziging van de eigendomssituatie heeft plaatsgevonden en FSD treedt op als de nieuwe ontwikkelaar. De met Whoonapart gesloten anterieure overeenkomst is overgedragen aan de nieuwe combinatie (eigenaar/ontwikkelaar). Daarnaast is op verzoek van deze nieuwe combinatie ruimte geboden om de oorspronkelijke plannen te optimaliseren, mits hiervoor voldoende draagvlak aanwezig is. Ontwikkelaar FSD heeft hiertoe diverse participatiemomenten georganiseerd en heeft vervolgens eind 2020 een gewijzigd stedenbouwkundigplan voorgelegd waarover in q1 2021 besluitvorming plaats heeft gevonden. Wipmolenterrein: Eind 2020 heeft Woonkracht10 een voor hen aanvaardbaar en haalbaar planvoorstel gepresenteerd aan de gemeenteraad. Eerder dat jaar zijn diverse contacten geweest met Woonkracht10 over een door de raad opgesteld initiatiefvoorstel. Ideeën hieruit zijn door Woonkracht10 meegenomen in het uiteindelijke voorstel. Definitieve besluitvorming over het planvoorstel van Woonkracht10 zal 1 e helft 2021 plaatsvinden. In 2020 zijn flinke stappen gezet in de projecten Baas-locatie, Kassen-locatie, Wasserij Beest-locatie en Manegelocatie.
Voor de Baas-locatie, Kassen-locatie en Wasserij Beest-locatie (Bogor-locaties) zijn inspraakrondes georganiseerd en is een start gemaakt met de wijziging van het bestemmingsplan. Deze procedure zal in 2021 worden afgerond. Voor de Manege-locatie zijn forse stappen gemaakt in het maken van een acceptabel stedenbouwkundigplan. Ook hier is de verwachting dat in 2021 de wijziging van het bestemmingsplan gereed zal zijn.
Ontwikkelen Wipmolenterrein, Pijlstoep, Dirklocatie (A. Kraijo)
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Sloop voor nieuwbouw (A. Kraijo)
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
43
Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Realisatie busstation Grote Coproductie: Beer gelijkwaardige (A. Kraijo) samenwerking, initiatief overheid Opwaarderen tot R-net niveau Coproductie: (A. Kraijo) gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Bereikbaarheid regionaal Wagon (portefeuillehouder) Lobby A15 (A. Kraijo)
Stimuleren vervoer over water (A. Kraijo)
Verbeteren ontsluiting WestAlblasserwaard (A. Kraijo)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020? Over 2020 zijn geen ontwikkelingen te melden over de ontwikkeling van het regionale busstation .
In 2020 zijn in samenwerking met de provincie Zuid-Holland de voorbereidingen gestart om de 2 de fase R-net Haltes aan te leggen. Op enkele locaties is dit een moeilijke opgave vanwege de beperkte beschikbare ruimte.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
De gemeente Alblasserdam is betrokken bij de overleggen van de MIRT-verkenning die het ministerie samen met de regio en diverse stakeholders uitvoert naar verbetermogelijkheden voor de A15 Papendrecht – Gorinchem.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Het uitvoeringsplan GVVP wordt op een later moment in de raad besproken en daarbij moet blijken wanneer deze activiteit wordt opgepakt. Bij de besluitvorming over het GVVP is besloten om eerst aandacht te besteden aan de kruising Oude Torenweg/Vinkenpolderweg en Grote Beer/De Helling.
In 2020 is een regionale Haltevisie vastgesteld met als doel de zichtbaarheid en bereikbaarheid van de haltes van de waterbus in de regio te verbeteren. De ponton bij de halte in Alblasserdam is eigendom van de gemeente en heeft na ruim 15 jaar een groot onderhoudsbeurt nodig. Tegelijkertijd wordt een upgrade op basis van de Haltevisie uitgevoerd. Uitvoering zal in 2021/2022 plaats vinden. Per 1-1-2022 is er een nieuwe vervoerder gecontracteerd die het vervoer over water in de regio uit gaat voeren.
44
Bereikbaarheid lokaal Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren kruispunten (A. Kraijo) Ruimte voor fietsers (A. Kraijo) Beheersen leefkwaliteit i.h.k.v. toeristenstroom Kinderdijk (A. Kraijo) Verbeteren verkeersmanagement (doorstroming, sluipverkeer) (A. Kraijo) Maatregelen beter bereikbaar maken Alblasserdam (GVVP) (A. Kraijo)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Na de aanpak van enkele kruispunten in voorgaande jaren is in 2020 geen apart project uitgevoerd. Veiligheid op kruisingen blijft speciale aandacht houden bij ontwerpen en reconstructies. Als onderdeel van de reconstructie Blokweer 2 wordt een nieuwe fietsverbinding aangelegd tussen de Kamgras en Plantageweg. Met de realisatie van de nieuwe camperplaats is de locatie op het Zuiderstek vrij gekomen voor het parkeren van bezoekers van Kinderdijk. Om deze parkeerplaats te laten functioneren is vergunning parkeren ingevoerd op delen van de West Kinderdijk en is een shuttleservicedienst actief ingezet om de toeristen van Zuiderstek naar de molens te brengen. In 2021 zal dit geëvalueerd en gecontinueerd worden. Met een raadswerkgroep is gesproken over de GVVP Oude Torenweg / Vinkenpolderweg. Naar aanleiding daarvan zijn op de kruising barriers geplaatst. Tevens is op verzoek van de raadswerkgroep besloten om voorlopig niet te investeren in sluipverkeerwerende maatregelen. Hiervoor wordt eerst de uitvoering en het effect van de A15 maatregelen Papendrecht – Sliedrecht afgewacht en de aanpassing van de aansluiting A15/N3. Samen met een ontwerpbureau en bedrijven is een studie gemaakt van mogelijke oplossingen voor de kruising Helling – Grote Beer. Vooral de vaak stagnerende verkeersafwikkeling vanuit Nieuwland baart zorgen.
Komende jaren worden de ideeën verder uitgewerkt en ondermeer besproken met Rijkwaterstaat.
45
Wat heeft het gekost in 2020?
Beter wonen & bereikbaarder Primaire begroting 2020 Lasten
Baten
Begroting 2020 na wijziging
Saldo
Lasten
Baten
Verschil begroting & jaarrekening 2020 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2020
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Ruimtelijke en stedelijke 130 ontwikkeling
483
-28
-455
488
28
-460
747
37
-710
-259
9
-250
140 Volkshuisvesting
127
-1
-126
127
1
-126
108
2
-106
19
1
20
160 Bouw- en sloopvergunningen
1.265
-698
-567
1.439
898
-541
1.276
800
-476
162
-98
64
170 Woonwagenzaken
42
0
-42
42
0
-42
87
0
-87
-45
0
-45
200 Grondexploitatie
1.350
-1.350
0
1.771
1.610
-161
4.844
6.676
1.832
-3.073
5.066
1.993
330 Verkeer
115
0
-115
115
0
-115
273
0
-273
-159
0
-159
340 Openbaar vervoer
55
0
-55
55
0
-55
26
0
-26
29
0
29
345 Vastgoed
634
-543
-91
634
543
-91
752
798
46
-118
255
137
370 Milieu
605
0
-605
801
143
-658
759
112
-647
42
-31
11
440 Recreatie en toerisme
170
-16
-154
240
26
-214
231
8
-223
8
-18
-10
445 Accommodaties
44
-12
-32
44
12
-32
69
0
-69
-25
-12
-37
Totaal programma
4.890
2.648
-2.242
5.756
3.261
-2.495
9.172
8.433
-739
-3.419
5.172
1.753
Mutaties reserves
0
0
0
0
99
99
2.037
107
-1.930
-2.037
8
-2.029
4.890
2.648
-2.242
5.755
3.360
-2.396
-7.135
-8.326
-1.191
-5.456
5.180
-276
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
46
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
130 Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling
259.000 N
160 Bouw- en sloopvergunningen
162.000 V
200 Grondexploitatie
Grondexploitaties
3.027.000 N
Overige projecten
45.000 N
330 Verkeer
159.000 N
345 Vastgoed
118.000 N
Mutaties reserve
2.037.000 N
Overige verschillen Totaal
28.000 V 5.456.000 N
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. De afdelingskosten op het product ruimtelijke ordening zijn € 126.000 hoger dan begroot. Ter uitvoering van het besluit van september 2019 is een eenmalige bijdrage van € 100.000 betaald voor de gebiedsontwikkeling Nedstaal ten laste van de Algemene reserve. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is met een jaar uitgesteld. Eerder ingeplande werkzaamheden hebben daardoor niet plaatsgevonden en is het resterende geraamde bedrag van € 50.000 niet uitgegeven. De onderschrijding jaarprogramma OZHZ bedroeg € 49.000. Daarnaast heeft er een positieve afrekening OZHZ over 2019 plaatsgevonden van € 21.000 en is er een kleine onderschrijding op overige componenten binnen dit product. Zie toelichting baten. De investeringen en opbrengsten van de actieve grondexploitaties worden verwerkt via de programmarekening en de mutatie van het verschil wordt overgeheveld naar de balans ter verwerking in de balanswaardering. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat in de programmarekening. Er is een tussentijdse winstneming verwerkt van € 1.950.000 De voorbereidingskosten voor het Haven gebied zijn € 25.000 hoger dan begroot o.a. door iets hogere kosten dan voorzien voor inhuur specialistische kennis en een niet begrote schadeloosstelling.
Daarnaast zijn nog nagekomen lasten verantwoord voor afgesloten projecten. De afdelingskosten zijn op grond van de werkelijke uren verdeeld over de producten. De afdelingskosten op het product verkeer zijn € 158.000 hoger dan begroot. De budgetten voor de exploitatie van Landvast en Participand en het pand Zeelt 2 (CJ&G) zijn in 2020 (evenals in 2019) overschreden met respectievelijk 33.000, 35.000 en 36.000. Betreft verrekening met de reserve grondexploitatie ten behoeve van tussentijdse winstneming en restauratie Molen Souburgh. Diverse overige verschillen
Afwijking baten
Toelichting afwijking
98.000 N
Mede als gevolg van de coronamaatregelen zijn er minder aanvragen voor een vergunning binnengekomen wat effect heeft op de geraamde legesopbrengsten.
4.978.000 V
Het positieve resultaat is het gevolg van de verkoop van grond per 31 december 2020 binnen het project Waterhoven. Zie verdere toelichting in de paragraaf grondexploitaties.
88.000 V
Verrekening reserve ten behoeve van afronding restauratie Molen Souburgh.
255.000 V
In 2020 hebben er verkopen plaatsgevonden (o.a. Pijlstoep) waarvoor geen begrotingswijziging in de bestuursrapportages 2020 is verwerkt. Daarnaast zijn de huurinkomsten hoger dan begroot. Betreft verrekening met de reserve grondexploitatie o.a. ten behoeve van Haven-Zuid. Diverse overige verschillen.
8.000 V 51.000 N 5.211.000 V
47
Programma 4: Dienstverlening en bestuur Wat hebben wij bereikt in 2020? Fundament Dienstverlening
Effect indicator Minimaal 80% van alle vragen aan de gemeente (balie) worden in 1x afgehandeld (Dienstverlening Drechtsteden interne meting) Bereikbaarheid gemeente (Dienstverlening Drechtsteden interne meting): telefonie, webvragen
Jaarrekening 2019 88,2% (2019)
Jaarrekening 2020 90,0% (2020)
3,6 (2018) 4 (2019) (cijfer snel geholpen op schaal van 1 tot 5)
Telefonie 74,6% (2020),73,2% (2019) Webvragen 69,8% (2020), 65,5% (2019) (in percentages) Telefonische bereikbaarheid 4,3 in 2020
Bestuur / Communicatie
OCD Monitor Communicatie en bestuur (2 jaarlijks) - % oordeel en vertrouwen in gemeentebestuur; % onvoldoende - indicatorscore bewoners worden betrokkenheid bij (uitvoering van) gemeentelijke plannen - indicatorscore inwoners krijgen ruimte voor initiatieven en ideeën
Monitor Communicatie en bestuur, nieuwe meting komt dit jaar
2020 17%, (was 16% in 2017)
5,5 (was 5,4 in 2017)
5,9 (was 5,9 in 2017)
Conclusies en duiding Fundament: Dienstverlening en bestuur In 2020 is ruim voldaan aan de norm dat minimaal 80% van alle vragen aan de gemeente in 1x worden afgehandeld. De beoordeling van de bereikbaarheid van de gemeente is toegenomen t.o.v. 2019. Dit jaar heeft weer een nieuwe meting voor de Monitor Communicatie en bestuur plaatsgevonden met een lichte stijging van de score.
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2020? Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
48
Dienstverlening en bestuur Fundament (portefeuillehouder) Dienstverlening (J.G.A. Paans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
De Corona-pandemie had zeker ook effect op de gemeentewinkel. Het aantal vragen via web& telefonie steeg en de gemiddelde gespreksduur ook. Gelukkig bleef de klanttevredenheid onveranderd hoog. Daarnaast is gewerkt aan digitale ontwikkelingen: Sinds april 2020 kunnen kersverse ouders digitaal aangifte doen van de geboorte van hun kind. Vanaf eind 2020 kunnen stembureauleden zelf digitaal aangeven of zij de volgende verkiezing weer mee doen. De webpagina's van de gemeentewinkel zijn toegankelijk gemaakt volgens de richtlijnen van de Wet Digitale Toegankelijkheid. Daarnaast hebben we meegedaan aan 2 landelijke innovatieve projecten: • Het onderzoek of inwoners zich kunnen identificeren via de telefoon. • Het onderzoek naar de inzet van een Chatbot voor het beantwoorden van vragen van klanten. Dit heeft geleid tot de invoering van de virtuele assistent 'GEM'. Lokaal is daarnaast ook – met succes - ingezet op het verder verbeteren van de telefonische bereikbaarheid. Het bestuur heeft zich naast de inhoudelijke lijnen in 2020 vanwege Corona vooral ingezet op de saamhorigheid en collectiviteit in het dorp. Dit door verbindend op te treden, een luisterend oor te bieden en snel en flexibel in te spelen op vragen vanuit de samenleving.
Daarnaast is snel geschakeld in digitale raads- en commissievergaderingen waardoor de openbaarheid van besluitvorming ook in Corona-tijd veilig kon plaatsvinden. Een groot deel van de communicatie uren is ingezet voor Corona-communicatie. Vaak als verlengstuk van de veiligheidsregio, maar zeker ook lokaal via bijvoorbeeld interviews in de Klaroen. Naast alle reguliere taken zoals de gemeentepagina, webbeheer website en beantwoorden persvragen heeft communicatie o.a. een bijdrage geleverd aan het gebiedsperspectief Kinderdijk, de verbouwing van het gemeentehuis en oprichting Rederij, interne communicatie van onze organisatieontwikkeling, de afvalcommunicatie in samenwerking met HVC. Ook hebben we in 2020 gesproken over de functie en positie van het team communicatie in relatie tot de behoeftes van bestuur, MT en raad en de workload en is er gewerkt aan een verbeterplan dat doorloopt in 2021.
Bestuur (J.G.A. Paans)
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
Communicatie (J.G.A. Paans)
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
49
Wat heeft het gekost in 2020?
Dienstverlening en Bestuur Begroting 2020 na wijziging
Begroting 2020 Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Jaarrekening 2020 Baten
Saldo
Lasten
Verschil begroting & jaarrekening 2020 (Plus = voordeel, Min = nadeel) Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
010 Raad en Raadsondersteuning
331
0
331
331
0
331
339
0
339
-8
0
-8
020 Raadsondersteuning
202
0
202
202
0
202
230
0
230
-28
0
-28
1.387
0
1.387
1.383
0
1.383
1.390
26
1.364
-7
26
19
050 Burgerzaken
776
180
596
959
180
779
946
241
705
13
61
74
060 Verkiezingen
38
0
38
38
0
38
6
0
6
32
0
32
375 Begraven en lijkbezorging
399
522
-123
399
522
-123
617
651
-34
-218
130
-88
Totaal programma
3.133
702
2.431
3.312
702
2.610
3.528
918
2.610
-216
217
1
Mutaties reserves
75
16
-59
75
16
-59
16
16
75
0
75
3.208
717
-2.491
3.387
717
-2.670
934
2.626
-141
217
76
030 College en bestuurlijke ondersteuning
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
3.528
50
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
050 Burgerzaken
375 Begraven en lijkbezorging
218.000 N
Mutaties reserve
75.000 V
Overige verschillen Totaal
2.000 V 141.000 N
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
De afdelingskosten op het product begraven zijn € 141.000 hoger dan begroot. Dit komt doordat een taakruil heeft plaatsgevonden van een medewerker buitendienst met een medewerker van Smile, wiens uren cf. begroting zijn geboekt op dit product, hoewel deze in werkelijkheid voor Openbaar Groen zijn gemaakt. Omdat het saldo op product begraven is toegevoegd aan de voorziening begraven in plaats van aan de reserve begraven zijn de kosten op product Begraven en lijkbezorging € 76.000 hoger. Hier tegenover staat dat er geen toevoeging aan de reserve begraven plaatsvindt. Geen toevoeging gedaan aan reserve begraven maar aan voorziening begraven Diverse overige verschillen
Afwijking baten 61.000 V
130.000 V
26.000 V 217.000 V
Toelichting afwijking De inkomsten leges burgerzaken zijn in 2020 13.500 hoger dan begroot. Daarnaast is er in 2020 een afrekening over 2019 geboekt. In 2019 was er een achterstand bij het verlengen van de afkoopsommen onderhoud graven waardoor in 2020 hiervoor extra is geïncasseerd. Daarnaast zijn ook meer grafrechten verlengd dan begroot.
Diverse overige verschillen
51
Programma 5: Solide financieel beleid
Wat hebben wij bereikt in 2020? Fundament Woonlasten
Effect indicator Vergelijking totaal woonlasten meerpersoonshuishouden met eigen woning Alblasserdam met landelijk gemiddelde (volgens Coelo)
Jaarrekening 2019 Alblasserdam € 765 (2019); 3,4% boven landelijk gemiddelde Nederland gemiddeld € 740 (2019); laagste € 511; hoogste € 1.446.
Jaarrekening 2020 Alblasserdam € 783 (2020); 1,3% boven landelijk gemiddelde Nederland gemiddeld € 773 (2020); laagste € 573; hoogste € 1.440.
Conclusies en duiding Fundament: Solide financieel beleid De woonlasten in Alblasserdam zijn in 2020 dichter naar het landelijk gemiddelde gekomen. Lagen ze in 2019 nog 3,4% boven het landelijk gemiddelde, in 2020 was dat 1,3%.
Wat hebben we daarvoor gedaan in 2020? Solide financieel beleid Fundament (portefeuillehouder) Woonlasten (P.J. Verheij)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In de begroting 2020 en bij vaststelling van de tarieven is uitgegaan van gelijkblijvende de woonlasten. Uit de Coelo cijfers over 2020 blijkt uiteindelijk een lichte stijging.
52
Wat heeft het gekost in 2020?
Solide financieel beleid Begroting 2020 na wijziging
Begroting 2020 Lasten 470 Beleggingen 475 Uitkering gemeentefonds
Baten
Saldo
Jaarrekening 2020
Lasten
6
594
588
Baten
Saldo
Lasten
6
19.013
19.007
Verschil begroting & jaarrekening 2020 (Plus = voordeel, Min = nadeel) Baten
Saldo
Lasten
6
19.223
19.217
Baten
Saldo
0
210
210
0
29.287
29.287
0
29.526
29.526
0
31.005
31.005
0
1.479
1.479
485 Belastingen
379
5.464
5.085
374
5.464
5.090
398
5.357
4.959
-24
-107
-131
890 Treasury
58
26
-32
56
26
-30
53
39
-14
3
13
16
443
35.371
34.928
436
54.029
53.593
457
55.624
55.167
-21
1.595
1.574
5.122
58
-5.064
5.876
689
-5.187
6.717
1.192
-5.525
-841
503
-338
Heffing VPB
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Onvoorzien
180
0
-180
50
0
-50
0
0
0
50
0
50
Totaal programma
5.745
35.429
29.684
6.362
54.718
48.356
7.174
56.816
49.642
-812
2.098
1.286
Mutaties reserves
91
1.081
990
18.510
2.734
15.776
18.510
2.835
15.675
0
101
101
5.836
36.510
30.674
24.872
57.452
32.580
25.684
59.651
33.967
-812
2.199
1.387
Totaal Alg. dekkings middelen Overhead
Totaal programma na bestemming
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
53
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
Afwijking lasten
Toelichting afwijking
470 Beleggingen
Afwijking baten 210.000 V
94-475 Uitkering gemeentefonds
1.479.000 V
485 Belastingen
107.000 N
Organisatiekosten
841.000 N
Onvoorzien
50.000 V
Door noodzakelijke inhuur als gevolg van knelpunten en hogere kosten voor dienstverlening is een overschrijding ontstaan. Daarnaast zijn de facilitaire kosten hoger uitgevallen. Zie ook baten, per saldo is sprake van een nadeel van 338.000. Van de post onvoorzien van € 112.000 is in 2020 € 62.000 ingezet.
Mutaties reserves
Overige verschillen Totaal
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
503.000 V
101.000 V
42.000 N 812.000 N
Diverse overige verschillen.
13.000 V 2.199.000 V
Toelichting afwijking In 2020 is per saldo meer divend en garanstellingsprovisie ontvangen dan begroot. Gevudo/HVC 30.000, Eneco/Stedin 95.000, ROM-D 22.000. De raming in de begroting 2020 na wijziging is gebaseerd op een voorzichtige inschatting van de meicirculaire 2020. De werkelijke inkomsten volgens de decembercirculaire 2020 zijn verantwoord in de jaarrekening 2020. De inkomsten zijn € 1.459.000 hoger dan begroot. In de september- en decembercirculaire 2020 heeft het Rijk een bedrag van € 628.000 uitbetaald voor het 1e t/m 3e pakket coronamaatregelen. Het verschil van € 831.000 bestaat uit mutaties als gevolg van een gewijzigde uitkeringsfactor, geactualiseerde maatstaven (536.000) en diverse kleinere (taak)mutaties die niet in de begroting 2020 opgenomen waren. De uitsplitsing van de inkomsten OZB is in werkelijkheid anders dan begroot. We zien dat de OZB-inkomsten uit niet-woningen tot netto lagere baten hebben geleid uit OZB in 2020. Dit is de dekking voor de doorbelaste kosten op overhead naar de producten en investeringen waarvan de dekking niet is begroot, maar die qua realisatie wel saldoneutraal verloopt.
Ter uitvoering van het besluit van september 2019 is een eenmalige bijdrage van € 100.000 betaald voor de gebiedsontwikkeling Nedstaal. Ter dekking is besloten voor een onttrekking uit de Algemene reserve. Diverse overige verschillen.
54
Paragrafen
1. Paragraaf lokale heffingen Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit. Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Programma Bedragen x 1.000
Product
Lokale heffing
2. Actief in Alblasserdam
110 Weekmarkt 160 Bouw- en sloopvergunningen 360 Reiniging 365 Riolering 100 Integrale veiligheid 050 Burgerzaken 375 Begraven en lijkbezorging 485 Belastingen
Baten weekmarkt
3. (Be)leef in Alblasserdam 4. Besturen in Alblasserdam 5. Solide financieel beleid
Bouwleges Afvalstoffenheffing Rioolheffing Integrale veiligheid Leges burgerzaken Begraafrechten OZB Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting
Totaal lokale heffingen
Opbrengst 2019
26 553
Geraamde Werkelijke opbrengst opbrengst 2020 (2e 2020 burap) 32 17 698 768
2.629 1.682 6 308 560 4.570 100
2.766 1.520 18 180 522 4.709 91
2.735 1.568 3 241 651 4.642 94
734 42 11.210
632 32 11.200
620 0 11.339
Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de woonlasten (voor meerpersoonshuishoudens) volgens de Atlas van de lokale lasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) over de laatste drie jaren weergegeven. Woonlasten meerp. huish.
2018
2019
2020
Woonlasten Alblasserdam Ontwikkeling lastendruk ALB
769 -/- 1,0%
765 -/-0,5%
783 2,3%
Woonlasten NL gemiddeld Ontwikkeling lastendruk NL
721 2,4%
735 2,6%
773 4,5%
Coelo ranglijstnummer
247
204
169
Woonlasten ALB in % NL
106,7%
104,1%
100,9%
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
55
Onroerende-zaakbelastingen (OZB) Er zijn drie onroerende-zaakbelastingen. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. Onderstaand zijn per belasting de tarieven over de afgelopen drie jaar opgenomen. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZwaarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen.
1. 2. 3.
OZB eigenaar woning OZB eigenaar niet-woning OZB gebruiker niet-woning
tarief 2018
tarief 2019
tarief 2020
0,1258% 0,3072% 0,2505%
0,1172% 0,2972% 0,2393%
0,1134% 0,2988% 0,2650%
OZB 2020 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2020
eigenaren woningen eigenaren niet-woningen
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
2.246 1.490
0 7
2.246 1.497
gebruikers niet-woningen
1.230
2
1.232
TOTAAL
4.966
9
4.975 -/- 335
Verminderingen: bezwaar
-/- 203
-/- -132
kwijtschelding
-/- 0
-
-/- 0
oninbaar
-/- 40
-/- 38
-/- 78
TOTAAL NETTO
4.723
-/- 161
4.562
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De afgelopen drie jaar zijn de tarieven:
Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden
tarief 2018 € 282,00 € 339,00
tarief 2019 € 282,00 € 339,00
tarief 2020 € 282,00 € 339,00
Afvalstoffenheffing 2020 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2020
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
TOTAAL Verminderingen:
2.784
2
0
2.786
bezwaar
-/- 50
-/- 1
-
-/- 51
kwijtschelding
-/- 127
-/- 125
-/- 2
-
oninbaar
-/- 2
-/- 5
-
-/- 7
TOTAAL NETTO
2.607
-/- 6
-
2.601
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
56
Berekening kostendekking Reiniging Begroting (na wijziging) 2.578.000 -150.000 2.428.000
Kosten taakveld reiniging Inkomsten taakveld excl. Heffingen Netto kosten taakveld Overige toe te rekenen kosten: Inkomsten taakveld Verkeer en vervoer Kosten taakveld Verkeer en vervoer Kosten taakveld Inkomensregelingen Overhead BTW Mutatie egalisatiereserve afvalstoffenheffing Totale netto overige kosten Totale kosten (a) Opbrengst heffingen (b) Dekking (b/a*100)
-23.000 23.000 160.000 333.000 228.000 -
Werkelijk 2.848.000 -190.000 2.658.000
-23.000 21.000 133.000 333.000 228.000 721.000 3.149.000 2.766.000 88%
692.000 3.350.000 2.735.000 82%
Rioolheffing In de rioolheffing zijn tevens de kosten begrepen voor de zorg van de afvoer van het hemelwater en de zorg voor het grondwater. Ook percelen, die niet op de riolering zijn aangesloten worden belast. De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor niet-woningen gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De ontwikkeling van de tarieven voor het eigendom is: tarief 2018 tarief 2019 tarief 2020 € 173,00 € 173,00 € 159,00 0,05% 0,055% 0,055% WOZ-waarde WOZ-waarde WOZ-waarde Het tarief voor niet-woningen is gemaximeerd. Voor 2020 bedraagt het maximale bedrag € 2.750,00. woningen niet-woningen
Rioolheffing 2020 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2020
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
TOTAAL Verminderingen:
1.579
1
1.580
bezwaar
-/- 6
-/- 6
-/- 7
kwijtschelding
-/- 1
-
-/- 3
-
-/- 4
-/- 1
1.572
-/- 9
1.563
oninbaar TOTAAL NETTO
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
57
Berekening kostendekking Riolering Begroting (na wijziging) 1.026.000 1.026.000
Kosten taakveld riolering Inkomsten taakveld excl. Heffingen Netto kosten taakveld Overige toe te rekenen kosten: Inkomensregelingen Overhead BTW Mutatie voorziening/reserve riolering Totale netto overige kosten Totale kosten (a) Opbrengst heffingen (b) Dekking (b/a*100)
17.000 78.000 228.000 171.000
Werkelijk 1.181.000 1.188.000
8.000 78.000 230.000 243.000 494.000 1.520.000 1.520.000 100%
388.000 1.740.000 1.576.000 90%
Overige lokale heffingen Begraafrechten Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Begroting (na wijziging) Kosten taakveld begraafplaatsen 413.000 Inkomsten taakveld excl. Heffingen Netto kosten taakveld 413.000 Overige toe te rekenen kosten: Overhead Mutatie reserve afkoopsommen onderhoud graven Totale netto overige kosten Totale kosten (a) Opbrengst heffingen (b) Dekking (b/a*100)
34.000 75.000
Werkelijk 541.000 541.000
34.000 76.000 109.000 522.000 522.000 100%
110.000 651.000 651.000 100%
Secretarieleges Secretarieleges worden in rekening gebracht voor de verstrekking van o.a. reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand, aanvraag Verklaring Omtrent Gedrag, huwelijksvoltrekkingen. Zij worden in rekening gebracht ingevolge de Legesverordening. De opbrengsten waren tezamen begroot op € 180.000. De werkelijke opbrengsten die betrekking hebben op 2020 bedroegen € 193.000.
Bouwleges Bouwleges worden in rekening gebracht voor het in behandeling nemen en het verstrekken van diverse vergunningen. Het betreft hier onder meer reguliere en lichte bouwvergunningen, schetsplannen, sloopvergunningen, sloopmeldingen, monumentenvergunningen en reclamevergunningen, volgens de uitvoering van de WABO. De opbrengsten zijn oorspronkelijk tezamen begroot op € 698.000. De werkelijke netto opbrengst bedroeg € 768.000. Hondenbelasting De ontwikkeling van het tarief voor de hondenbelasting is:
per hond
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
tarief 2018
tarief 2019
tarief 2020
€ 85,20
€ 85,20
€ 85,20
58
Hondenbelasting 2020 Bedragen x € 1.000
Opgelegd Over 2020
TOTAAL Verminderingen:
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
99
1
100
bezwaar
-/-5
-
-/- 5
kwijtschelding
-/- 4
-
-/- 4
-
-
-
90
1
91
oninbaar TOTAAL NETTO
Precariobelasting Precariobelasting is een tijdvak belasting. Dit betekent dat (nagenoeg altijd) de aanslagen eerst na afloop van het tijdvak i.c. het jaar kunnen worden opgelegd. De aanslagen 2020 worden in het eerste kwartaal 2021 opgelegd. In 2020 is voor 621.000 aan aanslagen opgelegd. Precariobelasting 2020 Bedragen x € 1.000 TOTAAL Verminderingen:
Opgelegd Over 2019
Opgelegd Voorg. jaren
Nog op te leggen
Totaal Netto opbrengst
621
-
-
621
bezwaar
-
-/- 1
-
-/- 1
kwijtschelding
-
-
-
-
oninbaar
-
-
-
-
621
-/- 1
-
620
TOTAAL NETTO
Toeristenbelasting Er wordt toeristenbelasting geheven van degene die de gelegenheid biedt tot verblijf met overnachting tegen vergoeding binnen de gemeente Alblasserdam. De toeristenbelasting wordt geheven op basis van het aantal overnachtingen. Het tarief per overnachting is voor 2020 vastgesteld op € 2,-. De opbrengsten waren tezamen begroot op € 32.000. De werkelijke opbrengsten over 2020 waren nihil. Kwijtscheldingen Als een burger te weinig inkomen en geen vermogen heeft, kan voor een belastingaanslag kwijtschelding worden verleend. Binnen de wettelijke kaders bepaalt de gemeenteraad of en in welke omstandigheden aanslagen worden kwijtgescholden. Onze gemeente heeft de norm voor kwijtschelding gesteld op 100% van de bijstandsnorm.
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
59
2. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de jaarrekening worden de nu bekende risico’s gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kansinschatting - een mate van subjectiviteit in zich. Het hoofdstuk ziet er als volgt uit: korte beschrijving wat er onder weerstandsvermogen verstaan wordt, vervolgens wordt het begrip risico’s gedefinieerd en wordt de uitkomst van de risico-inventarisatie opgesomd. Dit hoofdstuk sluit af met een conclusie rondom het benodigde weerstandsvermogen en de huidige algemene reserve. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om niet structurele financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet.
Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming. Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. In tegenstelling tot de rest van dit document wordt hier expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatiebreed in kaart gebracht. Risico-inventarisatie Organisatiebreed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze is als volgt opgebouwd: Korte beschrijving van het risico; Het financiële effect / kans / risicobedrag; Eventueel te nemen beheersmaatregelen. Bij de korte beschrijving van het risico wordt er op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect inclusief de mate van zekerheid dat het risico zich gaat voordoen.
Dit resulteert in het risicobedrag. De mate van zekerheid wordt aangeduid met zeer laag (10%), laag (25%), gemiddeld (50%), hoog (75%) en zeer hoog (100%). In het overzicht is het risicobedrag met deze percentages vermenigvuldigd. Daarnaast wordt er aangeven of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Daar waar structurele gevolgen zijn, zullen indien dit risico zich voor doet ook structurele beheersmaatregelen genomen moeten worden. Eventuele incidentele gevolgen kunnen worden ingezet tegen incidentele beheersmaatregelen. Zoals vermeld kan het zo zijn dat er eventuele beheersmaatregelen mogelijk zijn om het risico te verminderen c.q. te voorkomen. Te denken valt aan aanpassing van beleid, het invoeren van extra interne controles, verzekeringen enz. De uitkomsten van de risico-inventarisatie hebben wij geclusterd in vijf categorieën: 1. Aansprakelijkheid en planschade 2. Minder inkomsten door tegenvallende economie 3. Nieuwe wetten en regelingen of opgelegde kortingen vanuit het rijk 4. Bedrijfsmatige risico’s 5. Gemeenschappelijke regelingen
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
60
Totaal overzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) De uitkomsten van de risico-inventarisatie zijn besproken in het MT en het college van B&W. De gemeenteraad is geïnformeerd over deze uitkomsten. De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%. Algemene risico’s (excl. grondexploitaties)
Jaarrekening 2020
Begroting 2020
Aansprakelijkheid
€ 5.000
€ 5.000
Minder inkomsten door tegenvallende economie
€ 30.000
€ 30.000
Nieuwe wetten en regelingen of opgelegde kortingen vanuit het rijk
€ 384.000
€ 366.000
Bedrijfsmatige risico’s
€ 2.262.600
€ 2.414.900
Gemeenschappelijke regelingen
€ 1.062.400
€ 989.000
Totaal benodigd algemeen weerstandsvermogen
€ 3.743.600
€ 3.804.900
€ 375.400
€ 380.500
€ 4.118.900
€ 4.185.400
Buffer ter dekking van de pm posten Benodigd algemeen weerstandsvermogen met overdekking
In de paragraaf grondbeleid is de inschatting van de risico’s voor de grondexploitaties weergegeven. Voor de grondexploitaties bedraagt het benodigde weerstandsvermogen € 385.000. Het totaal benodigde weerstandsvermogen voor de gemeente Alblasserdam, exclusief grondexploitaties, bedraagt € 4.118.900 (begroting 2021: € 4.128.900). Bepaling weerstandscapaciteit De gemeente heeft middelen beschikbaar om financiële gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk manifesteren. Onder tegenvallers wordt in de regel verstaan het effectueren van risico´s. In de begroting en jaarrekening worden daarom de risico´s afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit ruimte op de exploitatiebegroting (stelpost onvoorzien en eventueel onbenutte belastingcapaciteit), ruimte in de reserves en eventuele stille reserves. Primair dienen de algemene reserves als buffer voor financiële tegenvallers. De gemeente Alblasserdam heeft twee grote algemene reserves, namelijk de algemene reserve en de algemene reserve van het Grondbedrijf. Totaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit (standen per 31-12-2020), exclusief grondexploitaties:
Totaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit
Jaarrekening 2020
Begroting 2020
€ 4.960.000
€ 6.338.000
Uit de paragraaf grondbeleid blijkt dat de beschikbare weerstandscapaciteit voor de grondexploitaties per 31-12-2020 € 2.268.000 bedraagt (begroting 2020: € 942.000). De totale weerstandscapaciteit voor de gemeente Alblasserdam bedraagt € 8.007.000 (begroting 2020: € 7.280.000). Conclusie rondom benodigd weerstandsvermogen Risico´s worden gekwantificeerd en afgezet tegen de weerstandscapaciteit om zicht te krijgen op de toereikendheid van het weerstandsvermogen. Een algemene norm voor de weerstandsratio is niet door de wetgever vastgesteld. Uit de literatuur blijkt wel een veel gehanteerde beoordelingstabel van het weerstandsvermogen: Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
61
Categorie A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven:
Weerstandscapaciteit: - algemeen - grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: - algemeen - grondexploitaties* Totaal Ratio weerstandsvermogen: - algemeen - grondexploitaties Totaal
Jaarrekening 2020
Begroting 2020
4.960.000 2.268.000 7.228.000
6.338.000 942.000 7.280.000
4.118.000 385.000 4.503.000
4.185.400 674.000 4.859.400
1,2 5,9 1,6
1,5 1,4 1,5
* In de begroting 2020 stond een ander bedrag bij risicoprofiel grondexploitaties: in de begroting 2020 stond alleen het risico vermeld op een hogere claim van vennootschapsbelasting. Het weerstandsvermogen kan gemeten worden als de verhouding tussen de weerstandscapaciteit die beschikbaar is en de verwachte financiële gevolgen van de risico’s en kan weergegeven worden als een ratio: Beschikbare weerstandscapaciteit/ risico’s = € 4.960.000/€ 4.118.000 = 1,2. Een algemene norm voor het weerstandsvermogen is er niet. Het is aan de gemeente zelf om te bepalen wat de noodzakelijk geachte weerstandscapaciteit is. De door de gemeente Alblasserdam bepaalde norm is 1,4. In de begroting 2021 is reeds een dalende tendens geschetst, maar door een aanvulling in 2021 voldoet de ratio vanaf 2022 aan het vastgestelde minimum van 1,4. Een streven dat het weerstandsvermogen tenminste voldoende moet zijn, vereist een ratio dat gelijk is of hoger dan 1. Dit is in 2020 behaald. Het weerstandsvermogen is daarom 'voldoende' om de gekwantificeerde risico’s op te kunnen vangen. Verplichte kengetallen financiële positie Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het verplicht een aantal kengetallen te presenteren over de financiële positie van de gemeente.
De kengetallen voor Alblasserdam zijn: Alblasserdam Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio (Eigen vermogen / totaal balans) Solvabiliteitsratio ((Eigen vermogen + voorzieningen) / totaal balans) Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Rekening 2019
Begroting 2020
Rekening 2020
98% 90% 20% 21% 9% -/- 4,0%
127% 125% 16% 17% 4% -/- 1,9%
41% 37% 39% 40% 1% -3,6%
104%
101%
101%
De financiële positie is in 2020 verbeterd, als gevolg van de verkopen aandelen Eneco in 2020 voor circa € 18 miljoen en de aflossing van vaste leningen met € 9 mln. Ook de gerealiseerde verkopen uit Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 juli 2021)
62
grondexploitatie zijn van grote invloed op het gunstige verloop van de kengetallen. Hierna lichten we het verloop per kengetal toe. Nettoschuldquote: De netto schuld (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) gedeeld door de inkomsten geeft een indicatie voor de mate waarin een gemeente de rentelasten kan dekken door voldoende inkomsten. De netto schuldquote geeft een eenmalige bijzonder lage uitkomst door de opbrengst van de Eneco-aandelen en de aflossing van vaste schulden met € 9 mln. Als we de schulden zouden delen door de structurele baten zou de netto schuldquote over 2020 uitkomen op 63%. Solvabiliteitsratio: Dit kengetal is de tegenhanger van de debtratio waarvoor in de inleiding van de jaarstukken onze interne normering is weergegeven. Wij streven naar een solvabiliteitsratio (eigen vermogen + voorzieningen/ totaal balanssaldo) hoger of gelijk aan 20%. De aflossing van vaste schulden leidt ook tot een verbetering van de solvabiliteit; deze is landelijk 33,2% (bron: Waarstaatjegemeente.nl) en komt vanaf 2020 daar ver boven uit. Grondexploitatie: Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de totale waarde op de balans die nog moet worden terugverdiend met grondverkopen en het totaal van de exploitatiebaten in het jaar.