Bijlage 1 - Jaarstukken 2020 - herziene versie 31 aug.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2020
7 september 2021
Gemeente Alblasserdam
Inhoudsopgave
Inleiding..............................................................................................................................................3
Jaarverslag.......................................................................................................9 Programmaverantwoording.............................................................................................................10 Programma 1: Actiever, zorgzamer & ondernemender................................................................12 Programma 2: Buiten beter..........................................................................................................28 Programma 3: Beter wonen & Bereikbaarder..............................................................................37 Programma 4: Dienstverlening en bestuur...................................................................................47 Programma 5: Solide financieel beleid.........................................................................................51 Paragrafen........................................................................................................................................54 1. Paragraaf lokale heffingen........................................................................................................54 2. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing...............................................................59 3.
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen...................................................................................63 4. Paragraaf financiering...............................................................................................................68 5. Paragraaf bedrijfsvoering.........................................................................................................72 6. Paragraaf verbonden partijen...................................................................................................77 7. Paragraaf grondbeleid..............................................................................................................82
Jaarrekening 2020..........................................................................................86 Balans per 31 december 2020..........................................................................................................87 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020...................................................................91 Toelichtingen....................................................................................................................................93 Correctie beginbalans...................................................................................................................93 1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling................................................................95 2. Toelichting op de balans per 31 december 2020......................................................................99 3. Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2020 (inclusief analyse rechtmatigheid)..............................................................................................110
Overige gegevens........................................................................................139 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant...................................................................140
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 3
Inleiding Hierbij presenteren wij u de jaarstukken 2020 van de gemeente Alblasserdam. In deze jaarstukken kijken wij terug op het jaar dat achter ons ligt. Het jaar 2020 was een bijzonder jaar vanwege de Corona-pandemie waarin de samenleving, inclusief onze organisatie, steeds heeft moeten anticiperen op nieuwe maatregelen. De Alblasserdamse samenleving heeft zich wendbaar getoond. We zagen ondanks de moeilijke periode veel veerkracht en creativiteit. Ook de gemeentelijke organisatie is erin geslaagd veel geplande ambities, al dan niet met aanpassingen, tot uitvoering te brengen. Het jaar 2020 kenmerkt zich daarnaast als het jaar waarin de basis voor een herijking van de regionale samenwerking is gelegd. Via de programmaverantwoording en de paragrafen wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de begroting en de Samenlevingsagenda 2.0 in 2020. De raad heeft op 10 juli 2018 de eerste aanzet van de Samenlevingsagenda 2.0 'Van Samen Doen naar Samen Versterken' vastgesteld. Voor de sporen uit het coalitieakkoord zijn in deze aanzet de doelstellingen verder uitgewerkt in locomotieven, waarbij de inhoud van de beschreven wagons als richtinggevend kader is gebruikt richting de begroting 2020. De Samenlevingsagenda 2.0 is geheel geïntegreerd in de begroting en de jaarstukken.
In het jaarverslag legt het college verantwoording af over de realisatie van de doelstellingen en wat wij daarvoor samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners hebben gedaan in 2020. Resultaten en projecten in uitvoering in 2020 Er werd en wordt volop ontwikkeld en geïnvesteerd in Alblasserdam. Ook in 2020 kreeg weer een aantal investeringen vorm. Zo is in 2020 de camperplaats verplaatst naar een nieuwe locatie grenzend aan Sportpark Souburgh. Hiervoor heeft het sportpark één van haar voetbalvelden afgestaan. De gloednieuwe "Camperplaats Kinderdijk" aan de Polderse Molenweg biedt plaats aan zeventig campers. Dit zijn er zesentwintig meer dan bij de oude locatie op het Zuiderstek. De renovatie van de Souburghse Molen is dit jaar afgerond. Ruim twintig jaar stonden er geen wieken op de molen, maar daar is verandering ingekomen. De molen is nu als museummolen in gebruik. De verbouwing van het gemeentehuis en de inrichting van het Raadhuisplein en Havenstraat zijn in 2020 nagenoeg afgerond. In juni 2020 is het pand formeel opgeleverd. Door de diverse partners in het 'Huis van de Samenleving' kon invulling gegeven worden aan het multifunctionele en maatschappelijke gebruik. Met de partners (Bibliotheek Aanzet, leerwerkbedrijf Smile, Polite Roterdam-Rijnmond en de gemeente Alblasserdam) is intensief samengewerkt en is een mooi resultaat bereikt.
De wijk Blokweer 2 is de afgelopen jaren in 3 fases gereconstrueerd en bijna volledig heringericht. De bestrating is na ophoging helemaal nieuw aangelegd. Er zijn nieuwe parkeerplaatsen aangelegd waarbij waterdoorlatende bestrating is toegepast. Een flink deel van het groen en de riolering is vervangen. Bijzonder is de herinrichting van het gebied langs de Middelwetering als eco-zone met veel groen en bomen. Door deze zone is een nieuw fietspad in halfverharding aangelegd welke aansluit op bestaande fietspaden. In mei 2020 is de derde fase van start gegaan die begin 2021 afgerond is. Een belangrijke bijdrage bij deze constructie is geleverd door de wijkgroep Blokweer 2, die vanaf het begin heeft meegedacht met het nieuwe ontwerp. Begin 2020 is de eerste paal voor de nieuwbouw van christelijk integraal kindcentrum De Twijn de grond ingegaan. In 2021 zal dit in gebruik worden genomen. In 2020 zijn de reconstructies Kerkstraat, Weverstraat en Zeilmakerstraat voorbereidt met de samenleving om in 2021 te worden gerealiseerd. In 2020 heeft de gemeente via een tenderprocedure een ontwikkelaar geselecteerd voor de ontwikkeling van het zuidelijk Havengebied. De ontwikkelovereenkomst tussen de gemeente en de ontwikkelaar is in november 2020 ondertekend; planvorming is voorzien in 2021.
Verder is er aan het eind van 2020 door Woonkracht10 een woningbouwplan ontwikkeld voor de Oude Wipmolenlocatie en is er vanuit de nieuwe ontwikkelaar FSD voor de oeverlocatie 'Mercon-Kloos' een aangepast plan opgeleverd.
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 4
In 2020 is er ook een doorstart gemaakt met de verdere ontwikkeling van het concept centrale toegang voor inwoners van 0 tot 100 jaar en ouderen met een hulpvraag. Dit doen we in gezamenlijkheid met onze maatschappelijke partners; inclusief de SDD. Er is een nieuwe locatie gevonden in de voormalige bibliotheek dat sinds de verhuizing van de bibliotheek naar de Rederij niet meer gebruikt werd. Met de stichting Openbare Bibliotheek Alblasserdam zijn afspraken gemaakt over de overdracht van het pand naar de gemeente Alblasserdam. De overdracht heeft begin 2021 plaatsgevonden. Na aanpassingen van het pand aan de huidige eisen zullen de toekomstige gebruikers ultimo 2021 hun intrek nemen in de "Oude Bibliotheek". In 2020 is een samenwerkingsovereenkomst 2021-2024 Beschermd Wonen en Opvang ondertekend. Voor de komende jaren blijft Dordrecht een coördinerende functie behouden wat betreft inkoop, toegang en indicatiestelling en contractmanagement. ROC Da Vinci heeft via Kansrijk Alblasserdam in de eerste helft van 2020 16 studenten voor MBO1, 2 of 3 opgeleid. Het tweede halfjaar zijn helaas geen nieuwe studenten gestart; onderwijs en stageplekken waren niet of moeilijk te organiseren vanwege de Coronamaatregelen.
Tenslotte hebben we als Alblasserdam in 2020 binnen het sociaal domein steeds benadrukt dat wij de hoogste prioriteit geven aan de trajecten normalisering/demedicaliseren, afbakening jeugdhulp en het inkoopkader. We zetten in op kosten efficiënte, effectieve en goede kwaliteit van jeugdhulp voor de jeugdigen van Alblasserdam. We houden druk op het presteren van de Service Organisatie Jeugd en de Stichting Jeugdteams om de financiële uitdagingen te beteugelen, waarin goede kwaliteit van jeugdhulp altijd een vereiste is. In 2020 is de Regiodeal Drechtsteden-Gorinchem binnengehaald (co-financiering vanuit rijk) waardoor de pijlers van de groeiagenda (Economie en Werken, Bouwen en wonen, Bereikbaarheid en Mobiliteit en de opgave Energie en Duurzaamheid) Drechtsteden versneld kunnen worden uitgevoerd. Vanuit Alblasserdam zijn diverse projecten hiervoor aangedragen. Het betreft hier het Human capital project: "kansrijk", een project wat inzet op het in samenwerking met ROC Da vinci, introduceren van praktijkonderwijs. Voor de pijler Dynamische oevers betreft het de ontwikkelingen: Havengebied en Nedstaal (meerdere fasen). Deze Alblasserdamse projecten kunnen op een bijdrage rekenen. COVID-19 De coronacrisis die sinds maart 2020 heerst heeft ook grote impact op de samenleving van Alblasserdam.
We hebben daarom nauw contact gehouden met de ondernemers, inwoners, verenigingen en maatschappelijke partners om te horen wat er leeft. We hebben betrokkenheid getoond, ondersteunend en gefaciliteerd waar mogelijk en informatie gedeeld over de verschillende steunpakketten die vanuit het Rijk voor ondernemers, verenigingen en inwoners zijn ingesteld. Aanvullend hebben we lokaal vooral de ondernemers en maatschappelijke instellingen ondersteund met liquiditeitsmaatregelen, zoals uitstel van betaling van lokale heffingen en huur. We hebben gezien dat Corona de samenleving creatief liet worden. De gemeente heeft hierin kunnen faciliteren en stimuleren. Gezamenlijk zijn er met en door de partners veel activiteiten georganiseerd voor doelgroep ouderen en voor jeugd en jongeren tijdens corona, te denken valt aan het Zomerpaspoort. Daarnaast is snel geschakeld in digitale raads- en commissievergaderingen waardoor de openbaarheid van besluitvorming ook in Corona-tijd veilig kon plaatsvinden. In het najaar van 2020 hebben wij incidentele compensatiegelden vanuit het Rijk ontvangen. Deze gelden gebruiken wij als dekking voor de extra kosten die wij hebben gemaakt en nog moeten maken in het kader van Corona. De gelden zijn ondergebracht in een bestemmingsreserve Corona. In 2021 vindt besteding plaats op basis van de monitoring Corona-effecten in onze samenleving.
Samenwerking in de regio Alblasserdam heeft in 2011 een keuze gemaakt over de deelname in de samenwerking tussen de zes (en inmiddels zeven) Drechtstedengemeenten. Vanuit de visie dat de taken daar belegd moeten worden waar ze het beste uitgevoerd kunnen worden zijn taken gedelegeerd aan onder de Sociale Dienst Drechtsteden en de Dienst Gezondheid & Jeugd. Maar ook taken gemandateerd aan Dienstverlening Drechtsteden en andere gemeenschappelijke regelingen. De regionale samenwerking is daarbij ondersteunend aan de lokale visie en doelen van de gemeente waarbij de bestuurlijke zelfstandigheid voorop staat. Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 5
In 2020 zijn gesprekken gevoerd over de toekomst van de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden. Via meerdere collegeconferenties is uitgezocht of het huidige juridisch construct nog voldoende passend is bij de lokale financiële situaties en ambities en de posities van de gemeenteraden. De colleges hebben eind 2020 collectief besloten een besluit voor te bereiden waarin de gemeenschappelijke regeling wordt aangepast. Begin 2021 is het principebesluit voorgelegd aan alle raden. Reeds in 2019 is, mede onder druk van de financiële situatie in het sociaal domein, het project Jeugdhulp naar voren opgestart en is het Integraal Preventieplan 2020-2023 opgesteld. In 2020 heeft besluitvorming over het plan en het project plaatsgevonden. De verdere uitvoering van het plan en project zal in 2021 en verder plaatsvinden. Jaarresultaat Het jaar 2020 sluiten wij af met een positief saldo van (afgerond) € 1.462.000 ten opzichte van een resultaat van € 0.
Op hoofdlijnen is het verschil van € 1.462.000 voordelig tussen begroting na wijziging en realisatie als volgt te verklaren: Algemene uitkering € 1.479.000 V Incidenteel Corona uitgaven 160.000 N Incidenteel Grondverkopen 255.000 V Incidenteel Belastingen 130.000 N Incidenteel Reiniging 230.000 N incidenteel Vrijval voorziening baggeren 198.000 V incidenteel Meer Rijksmiddelen voor inkomensondersteuning en minimabeleid 400.000 V incidenteel Organisatiekosten 338.000 N Incidenteel Overig, per saldo 12.000 N Incidenteel Totaal € 1.462.000 Voor een uitgebreidere toelichting op de afwijkingen verwijzen wij naar de analyses in de programmaverantwoording. Voorgesteld wordt het resultaat te bestemmen als volgt: a. Vorming bestemmingsreserve corona b. Overheveling tbv invoering omgevingswet c. Straatwerkvergoeding d. Energietransitie e. Toevoegen aan reserve Baggeren f. Toevoegen aan de Algemene resererve Totaal a.
b.
c.
d.
€ € € € € € €
478.000 50.000 40.000 48.000 198.000 648.000 1.462.000
Vanuit het rijk heeft de gemeente diverse corona gerelateerde gelden ontvangen voor in totaal € 638.000. Het betreft een breed pakket aan maatregelen cq. compensaties. De corona gerelateerde kosten in 2020 zijn beperkt gebleven tot het bij de 3e burap reeds gemelde bedrag van € 160.000. Het betreft hier onder andere extra uitgaven voor handhaving en gederfde inkomsten van leges voor evenementen en de weekmarkt. Zoals in de 3e burap benoemd wordt voorgesteld het saldo van de coronacompensatie te reserveren door het vormen van een bestemmingsreserve. In 2020 is budget beschikbaar gesteld voor de invoering van de Omgevingswet. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is met een half jaar uitgesteld. Eerder ingeplande werkzaamheden hebben daardoor niet plaatsgevonden en is het resterende geraamde bedrag van € 50.000 niet uitgegeven. Ter besteding in een volgend jaar wordt voorgesteld dit budget over te hevelen naar 2021. In 2020 zijn diverse leges ontvangen voor het uitvoeren van werkzaamheden in het straatwerk door derden in het kader van de Telecommunicatiewet. Hiertegenover staan uitgaven voor herstel van het straatwerk. Corresponderende uitgaven voor een deel van deze inkomsten worden in 2021 gerealiseerd. Daarom wordt voorgesteld een deel van de ontvangen leges over te hevelen naar 2021 ter dekking van de in dat jaar uit te voeren herstelwerkzaamheden.
Voor het uitvoeren van lokale ambities van de energietransitie is in 2020 budget gesteld. Uitvoering heeft niet plaatsgevonden in 2020, maar staat gepland voor 2021. Ter besteding in een volgend jaar wordt voorgesteld dit budget over te hevelen naar 2021. Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 6
e.
f.
Op grond van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het niet toegestaan de voorziening voor onderhoud Baggeren aan te houden. Voorgesteld wordt om de vrijval van de voorziening Baggeren te doteren aan een nieuwe te vormen bestemmingsreserve Baggeren. Na bestemming voor activiteiten onder a. t/m e. resteert er een saldo van € 894.000 waarvan wordt voorgesteld dit toe te voegen aan de algemene reserve.
Gerealiseerd structureel resultaat 2020 In de toelichting op de programmarekening in de jaarrekening is een overzicht van incidentele baten en lasten opgenomen. Het totaal van de incidentele baten en lasten bedraagt € 3.247.000 voordelig. Het structureel gerealiseerd resultaat 2020 bedraagt € 1.785.000 nadelig. Het gerealiseerd structureel resultaat 2020 is € 369.000 minder nadelig dan het geraamd structureel resultaat van € 2.154.000 nadelig. Gerealiseerd resultaat 2020 Af: gerealiseerd incidenteel resultaat 2020 Gerealiseerd structureel resultaat 2020:
€ 1.462.000 € -3.247.000 € -1.785.000
Geraamd structureel resultaat 2020: Geraamd resultaat 2020: Af: geraamd incidenteel resultaat 2020 Gerealiseerd structureel resultaat 2020:
Begroot € € - 927.000 € - 927.000
Begroot na wijziging € € - 2.154.000 € - 2.154.000
In de bestuursrapportages 2020 is een aantal lasten zoals de verhoging van de bijdrage aan de Serviceorganisatie Jeugd en aanvullende subsidies aan maatschappelijke partners, al gedekt uit reserves. Ook de verwachte nadelige resultaten volgens de bestuursrapportages 2020 zijn tussentijds al gedekt uit de reserves.
Financiële positie per 31 december 2020 De financiële positie van een gemeente is niet alleen uit de balans af te lezen. Om een goed beeld van de financiële positie van een gemeente te krijgen, zijn meerdere kengetallen relevant. In de verschillende paragrafen is nadere informatie opgenomen over onder meer het risicoprofiel, het weerstandsvermogen, de schuldpositie, het beheer van kapitaalgoederen en het grondbeleid. Op grond van deze informatie kan een totaal beeld van de financiële positie van een gemeente worden gevormd. Een aantal belangrijke kengetallen voor de financiële positie van de gemeente Alblasserdam is als volgt samen te vatten naar de situatie per 31 december 2020: Indicator
Structureel sluitende begroting
Gunstig
Neutraal
Ongunstig
*)
Weerstandsvermogen Schuldpositie *)
In de begroting 2021 zijn de jaren 2021, 2022 en 2024 sluitend met de voorgestelde maatregelen en zijn de laatste twee jaar 'structureel' sluitend. Wij beschouwen deze indicator als neutraal in de begroting 2021.
De verschillende indicatoren worden hierna kort toegelicht. In de paragrafen wordt uitgebreider ingegaan op de aspecten van de financiële positie, zoals weerstandsvermogen, schuldpositie en grondbeleid.
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 7
Structureel sluitende begroting De begroting 2021 is door de raad vastgesteld in november 2020. De begroting 2021 is in de jaren 2021, 2022 en 2024 sluitend en in de laatste twee jaar (2023 en 2024) structureel sluitend. Bedragen x € 1.000 Geraamd resultaat Geraamd “structureel” resultaat
2021
2022
-/- 1.741
2023
-/- 596
2024 -/- 12 11
22 22
In de jaren 2019 tot en met 2022 zetten wij het weerstandsvermogen in om de nadelige geraamde structurele resultaten incidenteel te dekken. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om niet structurele financiële tegenvallers op te vangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en het gekwantificeerde risicoprofiel en is uit te drukken in een weerstandsratio (= beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door het gekwantificeerd risicoprofiel). In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven:
Weerstandscapaciteit: - algemeen - grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: - algemeen - grondexploitaties* Totaal Ratio weerstandsvermogen: - algemeen - grondexploitaties Totaal
Jaarrekening 2020
Begroting 2020
4.960.000 2.268.000 7.228.000
6.338.000 942.000 7.280.000
4.118.000 385.000 4.503.000
4.185.400 674.000 4.859.400
1,2 5,9 1,6
1,5 1,4 1,5
Voor de berekening van het weerstandsvermogen wordt verwezen naar pagina 61. Het weerstandsvermogen algemeen is lager dan de intern bepaalde norm van 1,4. Het weerstandsvermogen per 31 december 2020 kan wel als 'voldoende' worden geclassificeerd. Schuldpositie De investeringscapaciteit van een gemeente hangt in belangrijke mate samen met de ruimte die een gemeente heeft om nieuwe schulden aan te kunnen gaan. Deze ruimte wordt vooral bepaald door de inkomsten. Zijn er voldoende inkomsten om de hogere rentelasten van schulden op te vangen? Het bedrag van de schulden op de balans zegt niet alles. Het gaat om verhoudingsgetallen, zogenaamde kengetallen. Goede indicatoren voor het beoordelen van de hoogte van de gemeentelijke schuld zijn: De debt ratio; De netto schuld als aandeel van de inkomsten (netto schuldquote). De debt-ratio wordt berekend door de som van de langlopende schulden, de kortlopende schulden en overlopende passiva op de rechterzijde van de balans te delen door het balanstotaal en dit verhoudingsgetal uit te drukken in procenten. De debt ratio is afgenomen van 79% per 31 december 2019 naar 61% per 31 december 2020. Een debt ratio van 80% of hoger geeft aan dat een gemeente zijn bezit met zeer veel schulden heeft belast.
De netto schuld quote (netto schuld gedeeld door totaal inkomsten voor bestemming) is afgenomen van 90% per 31 december 2019 naar 41% per 31 december 2020. De netto schuldquote is in beide jaren ruim lager dan de kritische norm van 130% (stoplicht op rood) en lager dan 100% (stoplicht op oranje), waarbij voorzichtigheid is geboden. Het stoplicht staat voor de gemeente Alblasserdam op “groen”.
Leeswijzer Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 8
In het jaarverslag treft u de programmaverantwoording en de verplichte paragrafen aan. In de programmaverantwoording is de verantwoording van de programma’s (Actiever, zorgzamer & ondernemender, Buiten beter, Beter wonen & bereikbaarder, Dienstverlening & bestuur en Solide financieel beleid) en een Overzicht algemene dekkingsmiddelen opgenomen. In de jaarrekening zijn de balans, de programmarekening, toelichtingen en de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (Sisa) opgenomen.
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 9
Jaarverslag
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 10
Programmaverantwoording Nadat het Coalitieakkoord 2018-2022 'Samen maken wij Alblasserdam' door de coalitiepartijen is aangeboden, heeft het college een eerste aanzet Samenlevingsagenda 2.0 'van Samen doen naar samen versterken' aan de raad aangeboden. Op 10 juli 2018 heeft de raad algemene beschouwingen gehouden over deze eerste uitwerking. De raad heeft ingestemd met uitgangspunten van de Samenlevingsagenda 2.0 en de doelstellingen (thema's) zoals die uitgewerkt zijn in de locomotieven, waarbij de inhoud van de beschreven wagons als richtinggevend kader is gebruikt voor de beleidsbegroting 2020. Deze beleidsverantwoording volgt dezelfde indeling als de beleidsbegroting. In november 2019 heeft de raad bij de behandeling van de begroting 2020 het college gevraagd een prioriteitendiscussie te voeren. In de raadsinformatiebrief 'Prioriteiten stellen' van 20 april 2020 heeft het college de raad geïnformeerd over de bestuurlijke keuzes en afwegingen die het college heeft gemaakt voor 2020. In het coalitieakkoord is uitgegaan van twee lange termijn toekomstperspectieven: op het gebied van wonen en op het gebied van ondernemen. Deze toekomstperspectieven zijn uitgewerkt in vijf sporen die een bijdrage aan deze toekomst moeten leveren. De sporen zijn: Actiever en zorgzamer, Buiten beter, Beter wonen, Bereikbaarder en Ondernemender.
Om de beeldspraak door te trekken zijn in de eerste aanzet van de Samenlevingsagenda 2.0 op de sporen locomotieven en wagons ontworpen die, onder andere via route 22 Alblasserdam doorkruisen waarbij ruimte aan de raad en de samenleving geboden wordt om (een deel van) de reis op de sporen samen te maken en wellicht zelfs de besturing van de wagons ter hand te nemen. De Samenlevingsagenda 2.0 geeft nog meer ruimte om Samen te Doen en elkaar daarbij te versterken. De keuze voor sporen met locomotieven en wagons is ingegeven door de wens om ook duidelijk te kunnen maken in beelden waar wij naartoe willen tijdens deze raadsperiode. De Samenlevingsagenda 2.0 moet verder gaan dan slechts het benoemen van gewenste maatschappelijke effecten (locomotieven) en de manieren waarop we dat met elkaar willen bereiken (de wagons). De doorontwikkeling van het concept van Samen Doen staat hierbij centraal. De gemeente kan zich voor veel dingen verantwoordelijk voelen of zaken belangrijk vinden: het is niet altijd de gemeente die aan zet is om dingen te initiëren. Wij willen veel duidelijker zijn over wie, op welk moment, welke rol heeft in een proces. Dat vraagt inzet van alle betrokkenen, duidelijkheid over verwachtingen, transparantie in besluitvorming en heldere lijnen in onze manier van werken. Naast sporen, locomotieven en wagons, is ook de infrastructuur van groot belang.
Wij willen dienstverlening, woonlasten, bestuur en communicatie benoemen als voorwaarden voor een goede reis: als deze randvoorwaarden in orde zijn, staat niets een goed resultaat in de weg. De beleidsbegroting bestaat uit vijf programma's: programma 1 tot en met 3 voor de sporen uit het coalitieakkoord en programma 4 en 5 voor de infrastructuur: Programma 1: Actiever, zorgzamer & ondernemender Programma 2: Buiten beter Programma 3: Beter wonen & bereikbaarder Programma 4: Dienstverlening en bestuur Programma 5: Solide financieel beleid
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 11
In de programmaverantwoording treft u per programma: Een samenvattend overzicht van de sporen, locomotieven en wagons (programma 1 t/m 5). Wat hebben wij bereikt in 2020? Per spoor en locomotief is in de begroting de richting en het doel vanuit de Samenlevingsagenda aangegeven. In dit jaarverslag is per locomotief aangegeven met welke effect-indicatoren wij de voortgang van de reis volgen. Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2020? In de beleidsbegroting is voor de wagons uit de eerste aanzet voor de samenlevingsagenda nader uitgewerkt wat wij en de samenleving in 2020 gaan doen. Per wagon is transparant welke rol de gemeente en de samenleving heeft: 1) gemeente faciliteert, de samenleving aan zet; 2) coproductie, gelijkwaardige samenwerking initiatief overheid; 3) overheid verantwoordelijk, gemeente aan zet. In deze uitwerking is aangegeven wie, op welk moment, welke rol heeft in een proces. In dit jaarverslag leggen wij verantwoording af over wat er is gedaan in 2020. Wat heeft het gekost in 2020? o Een tabel ‘wat heeft het gekost?’ geeft inzicht in de lasten en baten van het betreffende programma. De lasten en baten zijn gespecificeerd naar de verschillende producten binnen het programma. De lasten per taakveld zijn weergegeven in de Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het jaar 2020 (onderdeel 3.5).
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 september 2021) 12
Programma 1: Actiever, zorgzamer & ondernemender
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
13
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
14
Wat hebben wij bereikt in 2020? Spoor 1: Actiever en zorgzamer – Gezond en actief meedoen in de samenleving, met keuzevrijheid voor mensen op een voor hen passende manier, met een centrum als ontmoetingshart van het dorp en met actieve, goede zorg, cultuur- en sportaanbod. Jong en oud voelen zich welkom in Alblasserdam en voelen zich op hun plaats in ons dorp. Locomotief Versterken centrumfunctie
Gezondheid en preventie
Meedoen in de samenleving
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Effect indicator bezettingsgraad parkeergelegenheid centrum
Bewonerspanel: % inwoners dat de beleving van het centrum beoordeelt met een 7 of hoger (7 is streefwaarde). % inwoners met weinig kracht (Monitor Sociaal – OCD)
Jaarrekening 2019 Nog geen meting verricht. 1e meting eind 2020 na opheffen tijdelijke extra parkeerplaatsen Raadhuisplein. 57% (2019)
Niet gevraagd in Monitor Sociaal 2019, eerstkomende meting wel in 2021
% inwoners dat mantelzorgt (Monitor Sociaal – OCD) Groep 3 ‘ers (= mensen met een lage verdiencapaciteit) dat werkzaam is in Alblasserdam (SDD) % inwoners met onvoldoende contacten
28% (2019) Drechtsteden 27% (2019) 1.1.2020: 233
% inwoners vrijwilligerswerk
Niet gevraagd in Monitor Sociaal 2019, eerstkomende meting wel in 2021
% van de bevolking dat sport
Niet gevraagd in Monitor Sociaal 2019, eerstkomende meting wel in 2021
aantal en aandeel personen in bijstand
1.1.2019: 318 (1,6%) 1.1.2020: 332 (1,6%)
Niet gevraagd in Monitor Sociaal 2019, eerstkomende meting wel in 2021
Jaarrekening 2020 Nog geen meting verricht. Vanwege de coronapandemie zou dit een vertekend beeld geven. De eerstvolgende meting vindt plaats in 2021
Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht In 1.1.2021: 217
Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht Niet van toepassing voor 2020, meting heeft plaatsgevonden in 2021 waarvan de resultaten in q3 worden verwacht 1.1.2021: 318 (1,6%)
15
Conclusies en duiding Spoor 1: Actiever en zorgzamer De eerstvolgende meting van een aantal indicatoren in de Monitor Sociaal waren voorzien in 2021. In q3 worden de resultaten daarvan verwacht. Ook het Bewonerspanel vindt in 2021 plaats.
Spoor 5: Ondernemender - We willen meer inwoners aan het werk hebben; goede scholingsmogelijkheden in de regio; duurzame en kansrijke ondernemers met open armen ontvangen en goed faciliteren om hun werk gezond en effectief te kunnen doen in en voor Alblasserdam. Locomotief Betere aansluiting onderwijs / arbeidsmarkt
Stimuleren ondernemersklimaat
Effect indicator Werkgelegenheidsontwikkeling Alblasserdam, andere regio’s en Nederland (BIR)
Jaarrekening 2019 Alblasserdam: 2018: 8.695 Alblasserdam: 2019: 8.895 Groei 2018-2019 +2,3% Overige Drechtsteden: 2018: 119.825 Overige Drechtsteden: 2019: 122.660 Groei 2018-2019 +2,4%
Jaarrekening 2020 1.1.2021: Alblasserdam: 8.855 Groei 2018-2020 +1,8% 1.1.2021: Overige Drechtsteden: 124.350 Groei 2018-2020 +3,8%
Percentage voortijdig schoolverlaters (VSV)
2017-2018: 24 (1,36%) 2018-2019: 37 (2,10%) -
2019-2020: 21 (1,20%)
-
-
2018: 236 2019: 243 300.000 (2019) Nog geen meting verricht. 1e meting eind 2020 na opheffen tijdelijke extra parkeerplaatsen Raadhuisplein
2020: 233 2021: 217 41.012 (2020) Nog geen meting verricht. Vanwege de coronapandemie zou dit een vertekend beeld geven.
Instroom gediplomeerde schoolverlaters / vanuit uitkering bij regionale bedrijven Belangstellingspercentage voor technische richting Voortgezet Onderwijs aantal jongeren dat een mbo-techniek opleiding volgt woonachtig in Alblasserdam aantal betalende bezoekers Kinderdijk dekkingsgraad parkeren centrum
-
Conclusies en duiding Spoor 5: Ondernemender Uit de meting voor werkgelegenheid blijkt dat de groei in Alblasserdam met 1,8% achter blijft bij de groei in Drechtsteden met 3,8%. Het schooljaar 2018-2019 was het Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
16
Conclusies en duiding Spoor 5: Ondernemender percentage voortijdig schoolverlaters (VSV) 2,10%. In het schooljaar 2019-2020 is dit percentage afgenomen tot 1,20% binnen Alblasserdam. Op grond van Rijksbeleid werden tijdens de coronacrisis geen verzuimmeldingen door scholen gedaan in het schooljaar 2019-2020, waardoor de verzuimcijfers beperkt vergelijkbaar zijn met voorgaande jaren. Echter verwachten wij dat door de coronacrisis het percentage voortijdig schoolverlaters juist gaat stijgen. De verwachting is dat een deel van de jongeren die in het studiejaar 2019-2020 niet zijn uitgevallen dat in het huidige studiejaar wel zullen doen. Zo zijn er in het studiejaar 2019-2020, door het vervallen van het centraal examen, jongeren geslaagd en doorgestroomd naar het mbo die dat onder normale omstandigheden niet hadden gedaan. Daarnaast zijn er studenten die door het afstandsonderwijs vereenzamen of studievertraging oplopen en bestaat er het risico dat zij hierdoor ontmoedigd raken en afhaken. Deze ontwikkelingen bevestigen des te meer dat wij ons onverminderd moeten inzetten om de negatieve gevolgen van de coronacrisis tegen te gaan.
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2020? Versterken centrumfunctie Wagon (portefeuillehouder) Renovatie gemeentehuis (P.J. Verheij) Realiseren raadhuisplein (A. Kraijo)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
De verbouwing is afgerond en het pand is in gebruik genomen. Met alle huurders zijn huurcontracten afgesloten en een gezamenlijk dienstverleningsconcept is vastgesteld. Het beheer van het pand is overgedragen aan het Servicecentrum Drechtsteden. Aan een aantal rest- of openstaande punten wordt nog gewerkt. Het plein is in 2020 nagenoeg afgerond. Ter afronding in het voorjaar 2021 stond nog open het aanpassen van de bomengrond, zodat alle bomen optimaal kunnen groeien en bloeien. Ook worden de bakken nog voorzien van een coating en diende nog extra "zithout" aangebracht te worden. De trap bij Landvast heeft rond het verkrijgen van de vergunning vertraging opgelopen. Oplevering van de trap wordt verwacht in juni 2021. Helaas bleek uit bodemonderzoek de mogelijkheden voor het aanpassen van de opgang Nedersassen zeer beperkt en kostbaar. Begin 2021 is opdracht gegeven om onderzoek te doen naar een lift.
17
Versterken centrumfunctie Wagon (portefeuillehouder) Realiseren Dok 12/Centrale Toegang (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In januari heeft het college een "no go" besluit genomen over het project Dok12. Conform de toezegging aan de Raad is daarna een onafhankelijk evaluatieonderzoek uitgevoerd door het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD). De "lessen" uit deze evaluatie worden toegepast in projecten die we in het kader van Samen Doen uitvoeren. Bovendien zijn de oorspronkelijke ambities van het project Dok12 in twee afzonderlijke initiatieven geland. Te weten (1) Het herhuisvesten van diverse maatschappelijke partners, in combinatie met het organiseren van één Centrale Toegang/één-loket en (2) Het uitbreiden van de eerstelijnszorg in Alblasserdam aan de locatie Parallelweg. Na het "no go" besluit is een quickscan uitgevoerd om te verkennen of het ''concept DOK 12" alsnog kon worden gerealiseerd. Uit de quickscan bleek dat dit mogelijk was op de locatie Oude Bibliotheek. Op basis van de uitkomst van de quickscan is een bestuursopdracht geformuleerd voor één Centrale Toegang waar inwoners (jeugd, ouders, volwassenen en ouderen) terecht kunnen met alle vragen die thuishoren in de volle breedte van het sociaal domein (zorg, werk en inkomen, maatschappelijke ondersteuning en welzijn). Er zijn afspraken gemaakt met het bestuur van de Oude Bibliotheek over de overdracht van het gebouw, de nalatenschap van de bibliotheek.
In 2020 zijn alle voorbereidingen getroffen om het gebouw geschikt te maken voor de nieuwe gebruikers. Met de vijf kernpartners van de Centrale Toegang is tevens een traject opgestart voor lokaal maatwerk in de dienstverlening aan inwoners. Voor het uitbreiden van de eerstelijnszorg aan de locatie Parallelweg is aan de initiatiefnemers van het oorspronkelijke project Dok12 exclusiviteit verleend met betrekking tot de verwerving van de betreffende locatie aan de Parallelweg zodat zij vervolgens de mogelijkheid hebben om te bezien of zij tot een haalbaar plan kunnen komen wat primair voorziet in de broodnodige uitbreiding van de eerstelijnszorg in Alblasserdam. In casu heeft de gemeente een faciliterende rol.
Realiseren havengebied (A. Kraijo)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In mei 2019 heeft de gemeenteraad ingestemd met een aangepaste aanpak van de herontwikkeling van het Havengebied. Vanwege de aangescherpte ambities in het coalitieakkoord 2018-2022, mede ingegeven door de gunstige economische situatie, is gekozen voor een aangepaste ontwikkelstrategie. In deze nieuwe strategie is sprake van versnelde ontwikkeling van het zuidelijk deel van het Havengebied, waarna de andere delen van het Havengebied hieromheen gefaseerd volgen. In 2020 is via de gebruikelijke procedure een ontwikkelaar geselecteerd. De ontwikkelovereenkomst tussen de gemeente en de ontwikkelaar is in november 2020 ondertekend. 18
Gezondheid en preventie Wagon (portefeuillehouder) Aanpak armoede (D. Zandvliet / P.J. Verheij)
Planontwikkeling samenhang en transformatie sociaal domein (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
De aanpak armoede is inmiddels een 'going concern' taak. De samenwerking tussen lokale en regionale partijen is bevorderd door het opzetten van het Platform geldzaken. Er was sprake van vroegsignalering voor betalingsachterstanden bij zorgverzekeraars via het CAK. De aanjager armoedebestrijding heeft hierbij burgers benaderd met betalingsachterstanden. Het Platform geldzaken heeft inzet getoond om meer bewustwording over dit thema te realiseren o.a. door periodiek een nieuwsbrief te maken. Na een startbijeenkomst met alle maatschappelijke organisaties zijn voor de transformatie in het sociaal domein de volgende ontwikkelopgaven gedefinieerd: Ontwikkelen van een Centrale Toegang, Jeugdhulp meer lokaal, WMO huishoudelijke ondersteuning en WMO begeleiding individueel/groep naar de voorkant, Praktijkleren op het Nedstaalterrein en daarmee samenhangend de doorontwikkeling van leerwerkbedrijven. Als gevolg van nieuwe wetgeving is hieraan toegevoegd de implementatie van de nieuwe Wet Inburgering. Deze ontwikkelopgaven zijn integraal onderdeel van een nieuwe gemeenschappelijke regeling voor het sociaal domein (GR SDD).
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
19
Gezondheid en preventie Wagon (portefeuillehouder) Realiseren preventieve activiteiten jeugdhulp (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Versterken en doorontwikkelen algemene voorzieningen WMO (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Corona houdt ons nog steeds in de greep. Zo zijn de reguliere inloopavonden in de Postduif geschrapt. Toch is het gelukt om twee nieuwe projecten op te starten. TalentLab. In het voorjaar is in de projectgroep een start gemaakt met Talent Lab. Bij de regio is extra financiering aangevraagd om zodanig zes tot acht kinderen te kunnen begeleiden in het project. De projectgroep heeft driemaal overleg gepleegd en er is een projectplan geschreven. Door corona liep het project vertraging op. In het najaar heeft TalentLab een doorstart gemaakt. Acht kinderen zijn individueel begeleid in het ontwikkelen van hun talenten. In 2021 krijgt het project een verdere doorstart maar nu als een groepsinterventie. Daarnaast is Wat gaan we vanmiddag doen gestart. Kinderen met beperkingen die behoefte hebben aan vrijetijdsvoorzieningen, gericht op ontwikkelen van talent. Geconstateerd wordt dat een groep kinderen met beperkingen op het gebied van ADHD en Autisme, gebaat is met een laagdrempelig gestructureerd groepsaanbod van Jeugd-Punt. Door de inzet van Jeugd-Punt is voorkomen dat deze kinderen doorverwezen zouden worden naar de zorgmarkt. Vanuit het CJG worden meerdere kinderen aangedragen waardoor het wenselijk is een tweede groep te starten. Tot slot is er vanaf de lockdown van 15 december extra jongerenwerk de straat op gegaan om overlast te voorkomen.
Ook is de Postduif weer geopend voor jongeren om elkaar, binnen de corona regels, te ontmoeten en hierdoor het contact met de jongerenwerkers te behouden. Ten tijde van de avondklok zijn zij vanaf de vooravond tot rond 11 uur op straat om jongeren te bewegen zich aan de avondklok te houden. In relatie tot regiogemeenten hebben we in Alblasserdam bijzonder weinig overlast gezien. In gesprekken met de SDD en de buurgemeenten is er bekeken welke Wmo-voorzieningen lokaal mogelijk kunnen worden opgepakt. Huishoudelijke ondersteuning en begeleiding individueel zijn mogelijke opties, in het kader van de nieuwe GR SDD en de ontwikkeling van onze Centrale Toegang.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
20
Gezondheid en preventie Wagon (portefeuillehouder) Inzetten educatie jong en oud (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Realiseren bewegen op recept (A. Kraijo/D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Meedoen in de samenleving Wagon (portefeuillehouder) Plan vormen hulp en ondersteuning (WMO) (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In 2020 is ingezet op voor- en vroegschoolse educatie voor peuters en voor kinderen in groep 1 en 2. Dit heeft wel enige tijd stil gelegen in 2020, vanwege de sluiting van de peuterspeelgroepen en basisscholen als gevolg van de coronapandemie. Door deze sluiting zijn we in het najaar van 2020 ook gaan kijken naar wat er nog extra nodig is voor deze categorie kinderen, zodat zij met zo min mogelijk achterstand in groep 3 kunnen starten. Hier gaan we in 2021 mee verder.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Vanuit de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) is blijvende aandacht voor laaggeletterdheid door diverse lokale partners (Bibliotheek, SWA, Basisonderwijs) en is het Koersplan 'Taal is zeg maar niet zo mijn ding' opgesteld. De contactgemeente Dordrecht voert hierbij de regie en is verantwoordelijk om samen met de andere Drechtstedengemeenten te komen tot een goede netwerkstructuur en een dekkend educatieaanbod. In 2020 is een nieuwe fitgids samengesteld waarin alle partners hun aanbod hebben kunnen presenteren. Het project heeft ondanks de maatregelen voor corona wel doorgedraaid, maar in aangepaste vorm. In samenwerking met de SWA is balkongym ontwikkeld en zijn er wandeluitdagingen gelanceerd. Beide activiteiten zijn positief ontvangen en hebben kunnen rekenen op veel deelnemers. Door de inzet van de SWA en het ABC-team is bewegen op recept geborgd binnen Alblasserdam.
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
Het ontwikkelen van een Centrale Toegang waar iedere inwoner terecht kan met iedere (hulp)vraag. Met als inzet ondersteuning zo licht als het kan, zo zwaar als het moet. Lokaal als het kan en regionaal als het moet. Samenwerking tussen lokale en regionale partners wordt hiermee bevorderd.
21
Meedoen in de samenleving Wagon (portefeuillehouder) Realiseren beschermd huis (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
Het beschermd wonen maakt onderdeel uit van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Deze taak is sinds 2015 belegd geweest bij de centrumgemeente Dordrecht. Per 2022 wordt deze taak gedecentraliseerd naar de regiogemeenten. De centrumgemeente functie komt te vervallen, maar samenwerken blijft nog wel verplicht. In 2020 is een samenwerkingsovereenkomst 2021-2024 Beschermd Wonen en Opvang ondertekend. Voor de komende jaren blijft Dordrecht een coördinerende functie behouden wat betreft inkoop, toegang en indicatiestelling en contractmanagement. De beweging 'beschermd wonen' naar 'beschermd thuis' houdt in dat mensen zo lang als mogelijk zelfstandig thuis wonen in plaats van in een beschermd wonen instelling. Daarvoor is het nodig dat de lokale voorzieningen op orde zijn, zoals vroegsignalering en een laagdrempelige toegang. Dit sluit 1 op 1 aan bij de Centrale Toegang en het 'naar voren halen' van Wmo voorzieningen, die in andere taken terugkomen. In samenwerking met onder andere Kunstkanjers is er vanuit het Zomerpaspoort veel gedaan aan cultuurbeleving. Verschillende activiteiten en aspecten zijn aan bod geweest waar veel gebruik van is gemaakt. Ook in samenwerking met de Bibliotheek en de Rederij. Daarnaast zijn de Kunstkanjers en Cultuur Met Kwaliteit (CMK) activiteiten op de scholen doorgegaan waar mogelijk.
Het cultureel netwerk is wat minder actief geweest door de maatregelen rondom corona. Door corona was het niet mogelijk om bijeenkomsten voor mantelzorgers te organiseren. Mantelzorgers zijn op diverse andere manieren benaderd ter ondersteuning om de "zware" taak vol te houden. Vrijwilligers konden door corona niet altijd ingezet worden op hun normale bezigheden. Door corona is er ander soortige hulpvraag ontstaan. Vrijwilligers zijn ingezet om deze hulpvragen op te pakken. In 2020 heeft een aantal projecten op het gebied van jeugdparticipatie stil gelegen door de maatregelen vanwege de coronacrisis. Wel is er gestart met het aanbieden van een regionale kinderkrant in Alblasserdam. Kinderen uit groep 7 en 8 van de basisscholen in het dorp krijgen de kinderkrant. Doordat ze kunnen lezen (en zelf stukjes kunnen aanleveren) over het eigen dorp en regio, raken ze meer betrokken. Daarnaast zijn er in 2020 gesprekken gevoerd met jeugd in het dorp en ook met de vertegenwoordigers van de jeugdgemeenteraad over de impact die corona op hen heeft. Er is daarnaast ook samen met jongeren gewerkt aan een speciale editie van de Kantlijn waarin Alblasserdamse jongeren hun verhalen delen over de situatie. In 2021 gaan we hiermee verder.
Stimuleren cultuurbeleving en –activiteiten (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans) Versterken jeugdparticipatie (route 22) (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
22
Meedoen in de samenleving Wagon (portefeuillehouder) Werk/participatie (P.J. Verheij/ C.W.M. Jongmans)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
ROC Da Vinci heeft via Kansrijk Alblasserdam in de eerste helft van 2020 16 studenten voor MBO 1, 2 of 3 opgeleid. Het tweede halfjaar zijn geen nieuwe studenten gestart; onderwijs en stageplekken waren niet of moeilijk te organiseren vanwege de coronamaatregelen. Als onderdeel van de programmalijn Human Capital van de Regiodeal is € 600.000 toegekend voor Alblasserdamse projecten op het gebied van praktijkleren op het Nedstaal terrein. Met het Leerwerkloket Drechtsteden en het Da Vinci College / Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) zijn gesprekken gestart voor de uitwerking van praktijkleren. Door deze samenwerking worden ''landingsplekken'' gecreëerd voor kandidaten die via de Centrale Toegang worden bereikt. De ontwerpen van de rioolreconstructies Kerkstraat en de Zeilmakersstraat en de renovatie van de Willem Dreeshof zijn gerealiseerd met intensieve samenspraak met de bewoners en belanghebbenden. De aanpassing en openstelling van de Weegbree-ontsluiting is in goed overleg uitgevoerd. SMILE is als leerwerkbedrijf partner in de Rederij en voert zowel facilitaire diensten als de exploitatie van het Werkcafé. Door de coronamaatregelen is de oorspronkelijke opzet van het Werkcafe nog niet uit de verf gekomen. In de 2e helft van 2020 is als gevolg van een herschikking in de portefeuilleverdeling een andere wethouder voorzitter geworden van SMILE.
De directie van SMILE heeft een businessplan geschreven waarmee beter ingespeeld kan worden op de veranderende omgeving. De discussie met het bestuur over de definitieve koers van SMILE zal in 2021 worden afgerond.
Doorontwikkelen SMILE (P.J. Verheij/C.W.M. Jongmans)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Inzetten wijkgericht werken Souburgh en Kinderdijk (D. Zandvliet/C.W.M. Jongmans) Verzelfstandigen sportpark Souburgh (A. Kraijo)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Samen met diverse organisatie en burgerparticipatie zijn er in dit kader contouren uitgezet voor een binnen(speel)tuin in de Eksterstraat.
Vooralsnog functioneert de GR Souburgh naar behoren en is dit onderwerp niet aan de orde geweest. Wel zijn er vanuit het sportakkoord stappen gezet richting meer samenwerking. Deze zullen in 2021 omgezet worden naar concrete actiepunten.
23
Meedoen in de samenleving Wagon (portefeuillehouder) Versterken jeugdhulp dichtbij (D. Zandvliet/P.J. Verheij)
Intensiveren sport en bewegen (A. Kraijo)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In 2020 is ingezet om jeugdhulp naar de voorkant te realiseren. In maart is binnen de GR Dienst Gezondheid en Jeugd het besluit genomen om hier regionaal geld voor vrij te maken. Hierbij wordt een aantal producten uit de zorgmarkt gehaald en als algemene voorziening lokaal aangeboden zodat er minder vraag richting de regionale (dure) zorgmarkt gaat. Eén van de verwachte effecten is kostenvermindering. Omdat we regionaal verbonden zijn was dit een wat traag en complex proces, maar in 2021 kon hiermee in Alblasserdam gestart worden. Het ABC team heeft het afgelopen jaar nog meer samengewerkt met lokale partijen en verenigingen. Het succesvolle zomerpaspoort is hier een voorbeeld van. Gezamenlijk zijn er veel activiteiten georganiseerd voor jeugd en jongeren tijdens corona. Ook is er in samenwerking met de SWA hard gewerkt aan de doelgroep ouderen. Door ander aanbod te realiseren zijn veel ouderen in beweging gekomen. Het doel om te ondersteunen, stimuleren en te faciliteren blijft belangrijk. Partijen worden op deze manier in hun kracht gezet en krijgen de tools om dit soort activiteiten steeds zelfstandiger te organiseren. Ook is het lokaal sportakkoord uitgewerkt en klaar voor uitvoering. Vijf ambities zijn gekozen en daarbinnen zijn prioriteiten gesteld die gerealiseerd zullen worden. Ook zijn er veel samenwerkingen tot stand gekomen binnen de verschillende sportverenigingen.
Corona liet partijen creatief worden en de gemeente heeft hierin kunnen faciliteren, stimuleren en ondersteunen. Er is steeds gewerkt vanuit een zo positief mogelijk oogpunt en hieruit zijn mooie initiatieven ontstaan.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
24
Stimuleren ondernemersklimaat Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren ondernemerschap (P.J. Verheij)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Rol overheid
Wat hebben wij daarvoor (samen) gedaan in 2020?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
Corona heeft een enorme impact op ondernemend Alblasserdam; wij hebben onze dienstverlening hierop aangepast. Hierdoor konden er geen ondernemersbijeenkomsten plaatsvinden. Wel is er steeds gekeken hoe we de lokale ondernemers konden helpen met de maatregelen die tijdens de persconferenties door de overheid werden gepresenteerd. Het faciliteren van ondernemerschap is een doorlopend proces. Zo hebben we in 2020 geparticipeerd bij de schouw over de bedrijventerrein, de bereikbaarheid van de kruising Grote Beer/Helling, de parkeerplaatsen aan de Hoogendijk en bij economische adviseringen. Ieder kwartaal vindt overleg plaats met OV de Noord, de Ondernemerskring alblasserdam, het ondernemersfonds en de winkeliersverenigingen. Het creëren van een goed vestigingsklimaat hangt samen met Opleiden, Bereikbaarheid en Wonen; hier spelen we regionaal op in met de Groeiagenda en de Regiodeal. Kwalitatief klanttevredenheidsonderzoek (effectindicator) De raad heeft de gemeente de opdracht gegeven om een tweejaarlijks ondernemersgesprek te organiseren waarin wordt ingegaan op een aantal thema's. Met de resultaten maken we een plan van aanpak om de tevredenheid te kunnen vergroten. Vanwege corona is dit plan van aanpak doorgeschoven naar Q1 2021. Reconstructie Vinkenwaard-Zuid Eind 2020 is gestart met de voorbereidingsfase van het project door de afdeling buitenruimte.
Er is een nauwe samenwerking met deze afdeling en ook de ondernemersverenigingen worden meegenomen in het proces.
25
Wat heeft het gekost in 2020?
Actiever, zorgzamer & ondernemender Primaire begroting 2020
Lasten 11 0 12 0 38 0 38 5 39 0 39 5 39 6 40 0 41 0 42 0 42 5 43 0 45 5
Baten
Begroting 2020 na wijziging
Saldo
Lasten
Baten
Verschil begroting & jaarrekening 2020 (Plus = voordeel, Min = nadeel)
Jaarrekening 2020
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Weekmarkt
109
32
-77
109
32
-77
121
17
-104
-12
-14
-26
Economie
417
0
-417
417
0
-417
382
0
-382
34
0
34
Uitkeringen SDD
6.866
4.841
-2.025
9.552
7.449
-2.103
7.755
6.315
-1.440
1.796
-1.134
662
Sociale werkvoorzieningen
1.557
51
-1.506
1.516
51
-1.465
1.635
51
-1.584
-119
0
-119
Maatschappelijke ondersteuning
5.620
570
-5.050
5.646
570
-5.076
5.787
592
-5.195
-141
22
-119
Jeugd
7.390
59
-7.331
8.236
59
-8.177
8.037
80
-7.957
199
21
220
Participatie
453
0
-453
453
0
-453
775
0
-775
-322
0
-322
Vreemdelingen
108
0
-108
148
40
-108
122
0
-122
25
-40
-15
Gezondheid
137
0
-137
137
0
-137
143
1
-142
-6
1
-5
Kunst en cultuur
928
0
-928
1.221
0
-1.221
1.393
150
-1.243
-172
150
-22
1.156
41
-1.115
1.162
41
-1.121
1.130
33
-1.147
32
-8
24
485
386
-99
742
-86
-356
699
-39
-259
44
53
97
Onderwijs Algemeen
1.941
-40
-1.601
2.091
398
-1.693
2.194
-27
-1.767
-103
29
-74
Totaal programma
27.167
6.320
-20.847
31.430
9.026
-22.404
30.172
8.105
-22.067
1.256
-920
335
Mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Sport Sportcomplexen en gymnastieklokalen
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
26
Totaal programma na bestemming
27.167
6.320
-20.847
31.430
9.026
-22.404
30.172
-8.105
-22.067
1.256
-920
335
Analyse afwijkingen ten opzichte van de begroting Product
Grootboek rekening / onderwerp
380 Inkomensondersteuning en minimabeleid
Afwijking lasten 1.796.000 V
385 Sociale werkvoorziening
119.000 N
390 Maatschappelijke ondersteuning
141.000 N
395 Jeugd
199.000 V
396 Participatie
322.000 N
420 Kunst en cultuur
172.000 N
430 Sportcomplexen en gymnastieklokalen
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Toelichting afwijking In de begroting was rekening gehouden met extra inkomsten en uitgaven voor de TOZO-regeling van 2,6 mln. De uiteindelijke uitgaven (en inkomsten) zijn ca. 1,1 mln. en liggen hiermee 1,5 mln lager dan waar rekening meegehouden was. Het overige verschil van ca. 200.000 lagere lasten wordt veroorzaakt door minder uitgaven voor inkomensondersteuning en minimabeleid.
Op het product sociale werkvoorziening is sprake van een nadeel van 135.000 op de lasten via de Sociale Dienst Drechtsteden ten opzichte van de begroting. De overschrijding op het product Maatschappelijke ondersteuning wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de hogere subsidie die aan de SWA voor het jaar 2020 is verstrekt. Als gevolg van corona is er minder uitgegeven aan activiteiten voor jeugd- en jongerenwerk (170.000). Ook zijn er minder inspecties uitgevoerd door de GGD bij kinderdagverblijven (18.000). Op het product participatie is sprake van een nadeel van 322.000 op de lasten via de Sociale Dienst Drechtsteden ten opzichte van de begroting. De jaarafrekening 2019 (26.000) en de extra subsidie voor de culturele sector (25.000) maakt dat er 51.000 meer uitgegeven is aan SCCA. Verder is er € 51.000 uitgegeven aan het project kunstkanjers. Verder is de overschrijding veroorzaakt van 41.000 door hogere kosten van de restauratie van de molen Souburgh, en het saldo van diverse kleinere budgetafwijkingen binnen het product kunst en cultuur.
Afwijking baten 1.134.000 N
150.000 V
53.000 V
Toelichting afwijking Het nadeel van 1 mln op het product inkomenondersteuning wordt enerzijds veroorzaakt door 1,4 mln lagere inkomsten voor TOZO dan begroot en anderzijds door 400.000 meer inkomsten dan begroot vanuit het Rijk voor inkomensondersteuning en minimabeleid zoals o.a. 121.000 voor de vangnetuitkering 2018.
Van de gemeente Molenlanden is een bijdrage ontvangen van 41.000 vanuit het regionaal fonds voor de restauratie van de Souburghse Molen. Tevens is succesvol een subsidieaanvraag van 25.000 gedaan bij de provincie Zuid-Holland voor de culturele sector. De opheffing van de stichting OBA leidt tot een eenmalige bate van 84.000. Deze afwijking van de begroting is het gevolg van een hogere doorbelasting van uren aan de GR Souburgh en een SPUK-subsidie voor het zwembad.
27
Product
Grootboek rekening / onderwerp
455 Onderwijs Algemeen
Afwijking lasten 103.000 N
Overige verschillen Totaal
118.000 V 1.256.000 V
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
Toelichting afwijking Het nadeel op het product Onderwijs wordt veroorzaakt door een overschrijding op leerlingenvervoer. Waar de gedachte achter passend onderwijs is dat kinderen langer in het reguliere onderwijs terecht kunnen, is de praktijk dat scholen vanwege de diversiteit in achterstanden/problemen handelingsverlegen zijn. Dan gaan de leerlingen alsnog naar een vorm van speciaal onderwijs, buiten Alblasserdam. Er is daarmee een toename van het aantal leerlingen dat gebruikmaakt van de regeling leerlingenvervoer. Daarnaast zien we een toename van het aantal maatwerktoekenningen voor taxi(bus)vervoer, de duurste vorm van leerlingenvervoer. Door uithuisplaatsingen, multiproblemen in een gezin, eenoudergezinnen met meerdere kinderen op meerdere scholen, enz. wordt er in overleg met bijvoorbeeld jeugdteam aangepast vervoer toegekend. Er is daarmee een toename van het aantal leerlingen dat met aangepast vervoer reist.. Diverse overige verschillen
Afwijking baten
64.000 V 921.000 N
Toelichting afwijking
Diverse overige verschillen
28
Programma 2: Buiten beter
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
29
Wat hebben wij bereikt in 2020? Spoor 2: Buiten beter - Een omgeving die merkbaar toegankelijker, veiliger, groener en schoner is voor iedereen. Locomotief Veiliger Alblasserdam
Effect indicator % inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in eigen buurt (Veiligheidsmonitor)
Jaarrekening 2019 10% (2019)
Sociale overlast - % veel overlast (Veiligheidsmonitor)
11% (2019)
Kwaliteit buitenruimte verbeteren
CROW normen; jaarlijks Meting beeldkwaliteit volgens CROW normen
Meting Alblasserdam 2019: - Verharding: 80% - Groen: 90% - Meubilair: 95% - Verzorging: 65%
Schoner Alblasserdam
Bewonerspanel: 1. % bewoners dat kwaliteit buitenruimte eigen buurt ervaart met een 7 of hoger (7 is streefwaarde) 2. % bewoners dat kwaliteit buitenruimte centrum ervaart met een 7 of hoger (7 is streefwaarde) 3. bewoners dat kwaliteit buitenruimte Alblasserdam ervaart met een 7 of hoger (7 is streefwaarde) Aantal klachten/meldingen gemeentelijk meldpunt (streefwaarde gelijk of dalend aan vorige meting) Gegevens meetpunt (DCMR)
Jaarstukken 2020 – gemeente Alblasserdam (7 julli 2021)
57% (2019)
Jaarrekening 2020 De Veiligheidsmonitor vindt tweejaarlijks plaats. De eerstvolgende meting is eind 2021. De Veiligheidsmonitor vindt tweejaarlijks plaats. De eerstvolgende meting is eind 2021. Meting Alblasserdam 2020: - Verharding: 80% - Groen: 95% - Meubilair: 95% - Verzorging: 90% De eerstvolgende meting vindt plaats in 2021
51% (2019)
51% (2019) 2019: 1.927 waarvan 497 in nov/dec via fixi
2020: 3.590
Fijn stof (PM10): 20,81 ug/m3 (2019) Dagen > 50 ug/m3 : 0 (jul-dec 2019)
Fijn stof (PM10): 20,2 ug/m3 (2020) Dagen > 50 ug/m3 : 3 (2020) 30
Locomotief
Effect indicator
Jaarrekening 2019 Stikstofdioxide (NO2): 30,3 ug/m3 (2019)
Jaarrekening 2020 Stikstofdioxide (NO2): 26,3 ug/m3 (2020)