Begroting 2025 versie gemeenteraad.pdf
Tekst van het document
€
-
€
-
0,0%
€
2.583
€
2.309
100,0%
Totaal (1) Betreft GR Sportpark Souburgh
Verleende garanties De borgstellingen kunnen als volgt worden gespecificeerd naar risicogroep: (bedragen x € 1.000) Risico
Verwachte stand per
Categorie
profiel
Directe borstellingen (m.b.t. lokale instellingen, verenigingen e.d.)
Middel/ hoger
€
7.703
Achtervangpositie in waarborgfondsen (bijv. Waarborgfonds Sociale Woningbouw)
Laag
€ €
Totaal Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
% verdeling per
31-12-2025
eind 2025
€
7.510
11,2%
66.819
€
59.319
88,8%
74.522
€
66.829
100,0%
1-1-2025
60
Kas- en saldobeheer De inrichting van het betalingsverkeer (het beheer van het gemeentelijke rekeningstelsel, het coördineren van bevoegdheden en het verrichten van feitelijke betalingen) alsmede de saldoregulatie wordt verzorgd vanuit Servicegemeente Dordrecht. De gemeente Alblasserdam was, is en blijft daarbij overigens eigenaar van de betreffende bankrekeningen. Een hulpmiddel bij de saldoregulatie én voor het eventueel opnemen van langjarige financiering is de meerjarige liquiditeitenplanning, welke door SGD in nauw overleg met de gemeente is opgezet. Deze planning wordt periodiek geactualiseerd op grond van nieuwe informatie of inzichten rond bijvoorbeeld investeringen.
Schatkistbankieren Bij het verplicht schatkistbankieren mag de gemeente een bedrag van 2% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. Wanneer de gemeente het drempelbedrag overschrijdt, dient het meerdere afgestort te worden in 's Rijks Schatkist. Over dit saldo wordt medio 2024 rente vergoed van ongeveer 3,65%. Dit tarief beweegt mee met de beleidsrente van de ECB en kan in een tijdsbestek van maanden sterk stijgen of dalen. Het drempelbedrag voor de gemeente Alblasserdam voor 2025 kan als volgt worden berekend: Bedragen x € 1.000
Berekening drempelbedrag SKB 2025: Begrotingstotaal
€
Relevant percentage Drempelbedrag (afgerond)
69.051 2,00%
€
1.381
Informatievoorziening Minimaal twee maal per jaar vindt een overleg plaats met de Servicegemeente Dordrecht over de voortgang en uitvoering van de treasuryzaken. Indien daartoe vanuit de gemeente of vanuit SGD behoefte dan wel noodzaak wordt gevoeld, vindt daarnaast ook contact op incidentele basis plaats. Voor zover relevant zullen door SGD rapportages worden opgeleverd voor in- of extern gebruik.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
61
5. Paragraaf bedrijfsvoering In deze paragraaf worden de beleidsvoornemens en doelstellingen op het gebied van bedrijfsvoering toegelicht.
Organisatieontwikkeling In 2025 gaan we verder aan de slag met het in de basis op orde brengen van de ambtelijke organisatie, het waarborgen van continuïteit en stabiliteit binnen de organisatie en het versterken en toekomstbestendiger maken van de organisatie. Voor het verder op orde brengen van de ambtelijke organisatie gaan we verder inzetten op een vast en complementair managementteam en willen we de organisatie verder ontwikkelen, waarbij we sturen op resultaten, prioriteiten stellen en de rolvastheid binnen de teams bewaken. Om dit te kunnen doen is een efficiënte en effectieve bedrijfsvoering van belang. Dit betekent dat in 2025 hier de focus op ligt en er een wijziging is doorgevoerd in de opzet van onze organisatieontwikkeling. We werken niet meer vanuit 5 programmalijnen (ontwikkelen en samenwerken, kwaliteit op orde, vitaliteit, samenleving en het nieuwe werken), maar er wordt onder andere gericht ingezet op verbeterprocessen gericht op de basis op orde. De werkgroep Vitaliteit blijft wel bestaan. We blijven daarnaast investeren in de persoonlijke ontwikkeling van onze medewerker. Dit zorgt ervoor dat zij zich blijven ontwikkelen en verder professionaliseren zodat zij bijdragen aan de ontwikkeling en verbetering van onze organisatie. We zetten minder in op innovatie op ICT-gebied en worden wat dat betreft meer regionaal volgend in ontwikkelingen.
HRM beleid We willen een modern, aantrekkelijk en inclusief werkgever zijn, waar medewerkers graag willen werken. Onze medewerkers zijn ons sociaal kapitaal. In een steeds krapper wordende arbeidsmarkt is het van belang dat we onze medewerkers blijven inspireren en ontwikkelen. We willen de afhankelijkheid van externe inhuur verminderen door gerichte wervingscampagnes in te zetten op het aantrekken van vaste medewerkers. Het verminderen van inhuur helpt ons om de continuïteit binnen de organisatie te waarborgen en extra incidentele kosten te besparen. In 2025 wordt er, net als in 2023, een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) gehouden om de tevredenheid van medewerkers te meten en om opnieuw inzicht te krijgen en vergelijken hoe we medewerkers kunnen blijven binden en boeien. Met het project HR21 wordt het huidige functiehuis geactualiseerd. HR21 is het functiewaarderingssysteem van de VNG voor de sector Gemeenten. Eind 2025 beschikt de gemeente Alblasserdam over een geactualiseerd functieboek. Functies van alle medewerkers zijn beschreven of geactualiseerd en gewogen binnen HR21.
Duurzame inzetbaarheid Om onze organisatie vitaal te houden investeren we in duurzame inzetbaarheid. Het verzuim bij de gemeente Alblasserdam was in 2023 laag in vergelijking met de benchmark gemeenten en het verzuim binnen werkend Nederland. We blijven, samen met de arbodienstverlener, inzetten op het voorkomen en terugdringen van verzuim en werkdruk. Er is aandacht voor preventie van verzuim via onder andere de gesprekscyclus, het aanbod van workshops en webinars en door de inzet van de Praktijkondersteuner Bedrijfsarts (POB'er). Leidinggevenden krijgen een training ter ondersteuning van het faciliteren en begeleiden van medewerkers. Via strategische personeelsplanning (SPP) brengen we onze organisatie in kaart en brengen we in beeld waar versterking nodig is.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
62
Integriteit De gemeente Alblasserdam wil een transparante, betrouwbare en integere overheidsorganisatie zijn. Integere bestuurders en ambtenaren zijn een basisvoorwaarde voor het vertrouwen van de burger in het gemeentelijk handelen. We houden ons integriteitsbeleid en de regelingen die daarbij horen (o.a. gedragscode, onderzoeksprotocol) actueel. Het regionale integriteitsbeleid, dat een kader geeft over hoe er binnen de Drechtsteden wordt omgegaan met integriteit, wordt aangepast aan de huidige wetgeving. Het beleid wordt tevens aangepast aan onze eigen organisatie, onze visie op integriteit en organisatiecultuur. De introductie van de Wet Bescherming Klokkenluiders stelt per 2023 strengere eisen aan ons als werkgever m.b.t. het geven van advies en ondersteuning aan melders van misstanden, ongewenst gedrag en integriteitsschendingen. Hierbij is het wettelijk verplicht om: • Een interne onafhankelijke meldprocedure te hebben en een onafhankelijk meldpunt. • Een register bij te houden waarin meldingen en vermoedens van misstanden worden gedocumenteerd. In 2025 gaan we verder met het aanbieden van de workshops morele oordeelsvorming aan alle medewerkers en leidinggevenden, om de bewustwording te vergroten. De gemeente Alblasserdam heeft drie vertrouwenspersonen aangewezen voor de ambtelijke organisatie.
Ook zij besteden aandacht aan het vergroten van bewustwording binnen onze organisatie.
Formatie en personeelskosten De formatie bedraagt per 1 juli 2024 104,36 fte en neemt per 2025 verder toe vanwege toegekende inzet handhaving vanuit het integrale veiligheidsbeleid en toegekende formatie uitbreiding verdeeld over de periode 2023-2026. Zoals eerder aangegeven zijn nog niet alle vacatures ingevuld door vaste medewerkers en is het streven om in 2025 te werken met een vast managementteam en vermindering van inhuur op moeilijke vervulbare vacatures op het gebied van o.a. ruimtelijke ontwikkeling en financiën en control. De loonkosten van onze formatie bedraagt voor 2025 € 9,9 miljoen en dit is inclusief verwachte cao-verhogingen. De kosten van inhuur derden op vacatures worden zoveel mogelijk gedekt uit de beschikbare loonkosten. Hieronder staan de budgetten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant. Omschrijving (bedragen in €) Raad
Begroting 2025 388.000
Accountant
76.000
Griffie
287.000
Rekenkamer
20.000
Totaal
771.000
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
63
Regionale samenwerking Vanaf 2022 nemen we deel aan de centrumregeling voor bedrijfsvoering met de gemeente Dordrecht als servicegemeente (SGD). Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld en zijn er afspraken gemaakt over de inhoud van de uitvoering van de taken voor een eerste periode van vier jaar. En geven we in 2025 op een goede wijze invulling aan de samenwerking en vindt er hierover regelmatig overleg plaats met SGD waarbij de gemaakte afspraken worden gemonitord. In 2024 wordt het project hoogwaardige dienstverlening met transparante financiering afgerond. Dit met als doel een transparante en breed gedragen wijze van dienstverlening en financiering van de SGD waar we in 2025 verder invulling aan gaan geven. Onze gemeente speelt een actieve rol binnen de Groeiagenda van Smart Delta Drechtsteden. In lijn met de huidige financiële situatie en de noodzaak om bezuinigingen door te voeren, onderzoeken we mogelijkheden om ook binnen de Groeiagenda vanaf 2026 besparingen te realiseren. Hoewel de exacte invulling hiervan nog nader moet worden bepaald, zullen we streven naar een evenwichtige aanpak waarbij we de ambities van de regio zoveel mogelijk blijven ondersteunen. De focus ligt hierbij op het behoud van de kernactiviteiten die bijdragen aan de brede welvaart en economische kracht van onze regio.
Communicatie De inzet van uren voor communicatie wordt gereduceerd of anders bekostigd en ligt er dus druk op de capaciteit. Team communicatie gaat samen met de afdelingen bepalen hoe met een beperkte bezetting onze inwoners goed geïnformeerd kunnen blijven. Waarbij communicatie minder flexibel kan inspelen op actuele situaties. Er worden projectbudgetten beschikbaar gesteld zodat er communicatief kan worden bijgedragen aan het behalen van een aantal doelen uit het uitvoeringsprogramma van het college.
Informatieveiligheid en Privacy Privacy Bij de omgang met persoonsgegevens van inwoners en personeel hebben gemeenten een grote verantwoordelijk. Wij zijn op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verplicht om verantwoording af te leggen over de verwerking van persoonsgegevens. De lokale Privacy Coördinator en regionale Functionarissen Gegevensbescherming (FG’s) werken samen aan verschillende projecten en onderzoeken. Hiermee versterken zij een zo goed mogelijke inzet van kennis en kunde. In 2025 zal de focus liggen op het voldoen aan zowel de interne als de externe audit-eisen van de Wet politiegegevens en het managen van risico’s bij de verwerkingen. Daarvoor worden alle verwerkingsactiviteiten binnen de gemeente met medewerkers geëvalueerd en risicoanalyses uitgevoerd. Ook wordt doorgegaan met het aanbieden van de interne basistraining 'Privacy en Informatiebeveiliging aan onze medewerkers.
Informatieveiligheid In 2025 wordt er verder aandacht besteed aan informatiebeveiliging om te zorgen dat zowel de gegevens van onze inwoners als onze gemeente veilig blijven. Voor het verhogen van de bewustwording onder onze medewerkers wordt de bewustwordingscampagne 'Altijd Alert' breder ingezet. We gaan verder met het Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
64
implementeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). We implementeren nieuwe wetten, zoals de NIS2, die ons helpen om belangrijke digitale systemen extra te beschermen. Zo zorgen we ervoor dat de informatie van burgers veilig is en dat onze data betrouwbaar blijft.
Informatiemanagement / ICT Beweegt Lokaal waarde toevoegen door regionaal organiseren; hoe realiseren wij dit? Het is van belang om te focussen op dat wat ons verder helpt binnen de digitale wereld. Door medewerkers mee te nemen in informatiemanagement (IM) en informatiebeveiliging (IB) kunnen wij de juiste vertaalslag maken naar de dagelijkse praktijk en werkzaamheden. In 2024 worden de drie deelprojecten van het programma ICT Beweegt afgerond: Digitale Werk Ruimte (DWR), datamigratie en transitie rekencentrum. Naar verwachting moet (extra) hardware worden vervangen om organisatie breed te kunnen werken met de DWR. De adoptie en innovatie van de DWR wordt in 2025 gecontinueerd. De ontwikkelingen op het gebied van automatisering staan niet stil. Denk hierbij aan onderwerpen zoals Common Ground, vervangen hardware, software implementaties, optimalisaties, archiveren enzovoort. Daarnaast hebben onder andere de volgende landelijke projecten impact op IM: Wet Open Overheid (WOO), Besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid (BDTO), Omgevingswet en Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEBV).
Rechtmatigheidsverantwoording Sinds 2023 zijn wij zelf verantwoordelijk voor de controle van de rechtmatigheid van de totstandkoming van de baten, lasten en balans van de gemeente. De rechtmatigheidsverantwoording wordt opgenomen in de jaarrekening. De grenswaarden die daarvoor worden gehanteerd worden vastgelegd in het controleprotocol voor de accountantscontrole. In de paragraaf bedrijfsvoering worden geconstateerde afwijkingen groter dan € 50.000 nader toegelicht. Het gaat hierbij om: • afwijkingen van eisen afkomstig uit wet- en regelgeving die worden gesteld bij de uitvoering van financiële beheershandelingen (voorwaardecriterium) • afwijkingen van de begroting (begrotingscriterium) • misbruik en oneigenlijk gebruik
Ontwikkelingen Begin 2024 zijn decentrale overheden en accountants geconfronteerd met de mededeling van het ministerie van BZK dat het regelgevend kader voor de rechtmatigheidsverantwoording nog niet af is. We hebben als gemeente de kaders tijdig geactualiseerd, maar de wet van de remmende voorsprong is helaas ook bij ons van toepassing geweest. De verschillende interpretaties, uitspraken en aanpassingen in de landelijke regelgeving hebben ook geleid tot een defacto aanscherping in de toepassing van de criteria. Met name op het vlak van begrotingsrechtmatigheid is in de eerste maanden van 2024 na veel discussie nog het nodige aangepast. Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
65
In 2024 dient het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ en ‘het Besluit accountantscontrole decentrale overheden’ (lees: verslaggevingsregels voor de jaarrekening van gemeenten) voor het onderwerp rechtmatigheid derhalve nog te worden aangepast en vastgesteld. Daarnaast zal naar verwachting de Kadernota rechtmatigheid door de commissie BBV worden aangescherpt. We blijven de landelijke ontwikkelingen volgen en zullen indien nodig de kaders (tijdig) aanpassen.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
66
6. Paragraaf verbonden partijen Inleiding De gemeente Alblasserdam heeft bestuurlijke en financiële belangen in een aantal verbonden partijen zoals gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en stichtingen. In de door de gemeenteraad op 21 april 2015 vastgestelde Nota Verbonden partijen Alblasserdam 2015 is een beschrijving van het begrip Verbonden partij opgenomen. Ook staat hierin een afwegingskader voor het aangaan van een Verbonden partij en is er een kader en instrumentarium opgenomen voor sturing en toezicht. In deze paragraaf is een overzicht opgenomen van de partijen waarin de gemeente participeert en wordt ingegaan op het risicoprofiel. Voor de beleidsinhoud van de Verbonden partijen wordt verwezen naar de programma's in de begroting. Op basis van een risicoprofiel en -classificatie wordt aan iedere verbonden partij een sturingspakket gekoppeld. Bij een hoger risicoprofiel worden zowel voor het college als voor de raad meer instrumenten ingezet.
Overzicht verbonden partijen Alblasserdam neemt deel in de volgende verbonden partijen, waarbij het openbaar belang per partij is weergegeven. Verbonden partij
Vestigingsplaats
1. Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GRS)
Dordrecht
De GRS behartigt de belangen op het gebied van de werk, zorg en inkomensvoorzieningen. De GR voert de taken uit die de gemeenten hebben overgedragen. Specifieke wensen vanuit de gemeenten kunnen via maatwerk of dienstverleningsovereenkomsten worden uitgevoerd. De activiteiten op het gebied van de sociale werkvoorziening zijn sinds 1 januari 2023 eveneens belegd bij de GRS.
2. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJZHZ)
Dordrecht
Het in algemene zin behartigen van de belangen op het terrein van: publieke gezondheid, onderwijs, jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning, geneeskundige hulpverlening.
3. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid
Dordrecht
Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening (bij ongevallen en rampen).
4. Gemeenschappelijke regeling Sportpark Souburgh
Alblasserdam
Het in stand houden en exploiteren van een sportpark met alle daarbij behorende voorzieningen, zoals terreinen, gebouwen en andere accommodaties, een en ander binnen het gebied als aangegeven op de bij deze regeling behorende gewaarmerkte tekening.
5. Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)
Klaaswaal
Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden.
6. GR Omgevingsdienst
Dordrecht
De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid ondersteunt de deelnemende regiogemeenten en de Provincie Zuid-Holland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving en op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Openbaar belang
67
Verbonden partij
Vestigingsplaats
7. Gemeenschappelijke Regeling Gevudo
Dordrecht
Gevudo: Het behartigen van aandeelhoudersbelangen van de deelnemers in NV Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC). Doel is om vanuit milieuverantwoord afvalbeheer een bijdrage te leveren aan een duurzame leefomgeving.
8. Stedin
Rotterdam
Regionale Nederlandse netbeheerder, die verantwoordelijk is voor het transport van elektriciteit en gas.
9. Oasen
Gouda
Het (doen) exploiteren van een of meer waterleidingbedrijven en laboratoria.
10. Bank Nederlandse gemeenten
Den Haag
Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen.
11. Rom-D
Dordrecht
De doelstelling van de ROM-D is het versterken en uitbouwen van de regionale economie, in die zin dat een permanente toekomstige meerwaarde ontstaat en tenminste aansluiting wordt gevonden bij de landelijke ontwikkeling.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
Openbaar belang
68
Risicoclassificatie Om te bepalen welk sturings- en toezichtpakket van toepassing is, is voor de begroting 2025 onderstaande risicoclassificatie van toepassing.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
69
Sturingsarrangement Uit de risico-classificatie volgt voor de betreffende Verbonden partij het volgende pakket voor de wijze van sturen en informeren in 2024: 1.
Laag
Risico-classificatie
Verbonden partijen Stedin, Oasen, SVHW, BNG, Gevudo
2.
Gemiddeld
OZHZ, Rom-D, VRZHZ, GR Souburgh
3.
Hoog
DG&J ZHZ (*), GR Sociaal
Sturings- en toezichtsarrangementen Basis pakket Pluspakket Compleetpakket
(*) Gelet op het hoge financiële risico is voor de DG&J, onderdeel Jeugd 'maatwerk' afgesproken.
Inhoud Sturingsarrangementen Het risicoprofiel is een indicator voor het sturingsarrangementen van de raad en het college. Hieronder zijn de pakketten opgenomen met daarin het onderscheid tussen de controlerende en kaderstellende van de gemeenteraad evenals de rolverdeling tussen raad en college.
Basis pakket
Kaderstellende rol (= sturen)
Controlerende rol (=beheersen)
• •
begroting verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de gemeentelijke begroting wordt jaarlijks een actuele risicoanalyse verbonden partijen opgenomen + bepaling welke pakketten gelden voor welke verbonden partijen + voor welke verbonden partijen maatwerk wordt afgesproken, dit wordt door de raad vastgesteld begroting van de verbonden partij wordt voor zienswijze aan de raad voorgelegd jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad
• jaarrekening verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college • in de jaarrekening wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen • actieve informatieplicht: bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen informeert het college de raad via burap’s of RIB
• • Plus pakket
•
hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen
• alle P&C documenten verbonden partijen (ook burap’s) worden met ambtelijk advies besproken in college • in gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie ‘gemiddeld’ of hoger
Compleet pakket
•
nog hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij georganiseerd door bijvoorbeeld de directie uit te nodigen in de raad
• het college informeert de raad via een RIB over de P&C documenten van de verbonden partij • zo nodig wordt de raad tussentijds geïnformeerd (ook buiten P&C documenten om)
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
70
Financiële informatie per verbonden partij Voor de financiële informatie is gebruik gemaakt van de cijfers uit de begrotingen 2025 van de verbonden partij, tenzij die gegevens niet bekend waren bij opstelling van deze paragraaf. In dat geval zijn de gegevens gebaseerd op de jaarrekening 2023 van de verbonden partij, aangegeven met (*).
# Verbonden partijen Bedragen x € 1.000
Financieel belang 2025
Eigen vermogen 1-1
Eigen vermogen 31-12
Vreemd vermogen 1-1
Vreemd vermogen 31-12
Geraamd financieel resultaat Alblasserdam 2025
17.896 7.379 1.853 496 259 1.985 0
0 2.676 8.409 62 829 540 30
0 2.676 7.532 62 829 694 30
36.222 30.373 87.680 2.672 6.808 8.078 0
34.906 30.292 91.749 2.829 6.705 8.232 0
0 0 0 0 0 0 0
22.497 8 21 93 121
2.589.000 125.600 4.615.000 4.641 13.781
3.221.000 nb 4.721.000 4.746 14.257
3.715.000 221.955 107.459.000 2.201 931
4.408.000 nb 110.819 2.201 37
157 0 24 0 0
Gemeenschappelijke Regelingen 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
GR Sociaal GR Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ GR Veiligheidsregio ZHZ GR Sportpark Souburgh SVHW GR Omgevingsdienst ZHZ GR Gevudo Vennootschappen Stedin Holding NV (*) Oasen NV (*) BNG NV ROM-D Holding NV (*) ROM-D Dordtse Kill III CV (*)
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
71
Samenwerking vrijwilligersbesturen Eind 2021 is een onderzoek naar samenwerking met vrijwilligersbesturen afgerond. De centrale vraag "Onder welke bestuurlijke condities en randvoorwaarden kan de gemeente Alblasserdam de betrokkenheid, expertise en kracht blijven benutten van stichtingen met vrijwilligersbesturen?". Met deze vraag heeft het college Bureau Berenschot opdracht gegeven om het 213a onderzoek gestalte te geven. Dit heeft geleid tot een aantal aanbevelingen die te herleiden zijn naar de volgende specifieke kenmerken van dergelijke samenwerkingsvormen: • • • •
een betekenisvolle en cyclische afstemming tussen het college en het stichtingsbestuur een compleet en bijgewerkt samenwerkingsdossier ruimte voor maatwerk goed geïnformeerde controle door de gemeenteraad
In deze begroting wordt inzicht gegeven in wat met de aanbevelingen is gedaan en wat de komende tijd nog wordt opgepakt. Ook wordt inzicht gegeven in de risico's van de belangrijkste samenwerkingen en hoe hiermee wordt omgegaan. Wat is er afgelopen periode met de aanbevelingen gedaan en wat gaan we komende periode nog doen? • Er is gewerkt aan centrale dossiervorming van stukken met betrekking tot de samenwerkingen en verschillende medewerkers hebben hier toegang toe. • Er is een training in voorbereiding om verder invulling te geven aan het accountbeheer. • Met een aantal accountbeheerders zijn aan de hand van een aantal vragen of toetsingsaspecten risico's met betrekking tot enkele voorname samenwerkingen in beeld gebracht. Het resultaat daarvan is hieronder weergegeven. Het inspelen op de risico's en wat veranderingen van een profiel voor gevolgen heeft, wordt komende periode verder uitgewerkt. • Er is gewerkt aan een eenduidig formatie voor agendavorming en voorbereiding van de periodieke gesprekken met de partijen. Dat wordt komende periode verder uitgerold.
Risico's van de voornaamste samenwerkingen Onderstaand is een matrix weergegeven van vragen en toetsingsaspecten om zo een risicoprofiel per samenwerking te bepalen. Per aspect kan per partij een score 0, 1 of 2 worden gegeven. Daarbij is 0 geen of weinig risico, 1 een gemiddeld risico en 2 een hoog risico. De totaalscore op alle aspecten samen geeft per partij inzicht in het totale risico dat de gemeente op deze samenwerking loopt. Onderstaand overzicht is in september opgesteld. Hoe hoger de score, hoe groter het totale risico en hoe verder eventuele maatregelen gaan. Bij maatregelen kan worden gedacht aan de frequentie van afstemming, zowel intern als met de betreffende partij en de bijbehorende informatievoorziening, maar ook het in beeld brengen van keuzemogelijkheden en handelingsperspectieven om bij te sturen.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
72
Onderwerp
Aspect
BSSA
Molenzicht
SWA
Landvast
Sociale basis
Jeugdteams
Bibliotheek
Financieel
Omvang van de gemeentelijke subsidie
2
1
2
2
2
2
2
Aandeel gemeentelijke subsidie in totaal baten (afhankelijkheid van de gemeente)
1
1
2
1
2
2
1
Voorspelbaarheid van de exploitatie van de activiteiten
1
1
0
2
0
0
0
Is de gemeente aangewezen als achtervang?
2
2
0
2
0
0
1
Is er een vorm van borgstelling richting de gemeente?
1
0
0
1
0
0
0
Is er sprake van een langdurige subsidierelatie, die niet zonder afbouw kan worden gestaakt?
1
2
2
1
2
2
2
Hoe staat de partij er financieel voor?
0
1
1
1
0
0
0
De mate en kwaliteit van de voortgangsinformatie (financieel en inhoud)
0
2
1
0
0
0
1
Subtotaal risicoscore financieel
8
10
8
10
6
6
7
Zijn de bestuursfuncties ingevuld en is continuïteit van bestuur geborgd?
2
2
0
1
0
0
0
Kwetsbaarheid met betrekking tot professionaliteit van de organisatie
1
2
0
0
0
0
0
Is er een toezichthoudend orgaan?
1
1
1
2
0
0
0
Ligt er een overeenkomst ten grondslag aan de samenwerking en wordt conform gehandeld?
0
2
1
0
1
1
0
Subtotaal risicoscore governance
4
7
2
3
1
1
0
Zijn andere partijen afhankelijk van het functioneren van de samenwerkingspartner?
2
2
1
0
1
2
1
Staat de samenwerking bovengemiddeld in de politieke of maatschappelijke belangstelling?
2
1
2
1
2
2
0
Invloed of afhankelijkheid van landelijke of maatschappelijke ontwikkelingen
0
0
1
0
1
2
0
Mate van vrijheid van of invloed op de overeengekomen activiteiten
1
1
2
1
2
2
1
Hebben wij voldoende in beeld wat het doel van de samenwerking is?
0
0
1
0
0
0
1
Hebben wij voldoende kennis en kunde om te boordelen of de goede dingen worden gedaan?
0
0
1
1
1
1
1
Subtotaal risicoscore politiek/maatschappelijk
5
4
8
3
7
9
4
17
21
18
16
14
16
11
Governance
Politiek/maatschappelijk
Totaal risicoscore
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
73
Conclusie Uit bovenstaand overzicht kan worden geconcludeerd dat risico's met betrekking tot Molenzicht en Stichting Welzijn Alblasserdam op dit moment het hoogst zijn. Dat zijn dan ook partijen waar we deze periode meer mee in gesprek gaan en met hen afspraken maken met als doel deze risico's terug te dringen. Daarnaast wordt de uitkomst van deze analyse gebruikt om ook op aspecten verbeteringen te realiseren.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
74
7. Paragraaf grondbeleid Algemeen De paragraaf Grondbeleid in de Begroting 2024 geeft inzicht in de volgende zaken: • een visie op het grondbeleid in relatie tot de te realiseren doelstellingen; • een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd; • een prognose van de te verwachten resultaten van de grondexploitaties en de risico’s; • de ontwikkeling van de reserve grondexploitaties.
Huidig grondbeleid De belangrijkste financiële uitgangspunten zijn vastgelegd in de financiële verordening van de gemeente Alblasserdam. Hierin staat opgenomen dat aparte nota’s worden opgesteld voor winst- en verliesneming en voor weerstandsvermogen en risicomanagement. In april 2019 heeft de raad ingestemd met de beleidslijn om het grondbeleid, zoals dat was vastgelegd in de Nota Grond- en vastgoedbeleid en de Nota Prijsbeleid en Vastgoed uit 2013, te continueren. Na vaststelling van de omgevingsvisie in september 2024, wordt er een nieuwe Nota Grondbeleid aan de gemeenteraad aangeboden (naar verwachting in december 2024). Grondbeleid kent verschillende verschijningsvormen, grofweg van actief tot passief en alles wat er tussen zit. De keuze voor een bepaalt type grondbeleid hangt sterk af van welk doel men voor ogen heeft. Het huidige grondbeleid van de gemeente Alblasserdam kenmerkt zich door een faciliterende rol voor de gemeente waarbij het begrip uitnodigingsplanologie centraal staat. In de aan te bieden nota grondbeleid wordt gekozen voor situationeel grondbeleid. Dit betekent dat we per opgave en per project een afweging maken welke vorm van grondbeleid en ontwikkelstrategie het meest effectief is voor het bereiken van de gemeentelijke ambities.
Dit sluit aan bij de huidige complexe vraagstukken en daarbij samenhangende opgaven en gaan we uit van maatwerk per situatie/vraagstuk. Binnen de context van Alblasserdam, komt steeds meer en concreter zicht op de opgaven van de toekomst. Hierbij refereren we graag naar de recent vastgestelde visiedocumenten. Echter, lang niet alle opgaven zijn al vertaald naar concreet gedefinieerde projecten. Een passief grondbeleid zou in deze context niet passend zijn omdat op basis van de in de visies gedefinieerde opgaven een zekere mate van overheidsinmenging en op uitvoering gericht handelen van de overheid verwacht mag worden. Anderzijds zijn de uiteindelijke projecten waarmee de gedefinieerde opgaven bediend worden nog onvoldoende concreet om de stap naar een actief grondbeleid te echtvaardigen. Met het voorgestelde situationele grondbeleid is een tussenvorm gevonden waarmee actief overheidshandelen in de toekomst niet wordt uitgesloten, maar waarbij wel deugdelijke motivering nodig is om ook daadwerkelijk deze stap te gaan zetten.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
75
Kostenverhaal Zodra een planologisch besluit een bouwactiviteit mogelijk maakt is kostenverhaal verplicht. De gemeente zet in op anterieur kostenverhaal. Dit doen we via gemeentelijke gronduitgifte (actief grondbeleid), door overeenkomsten dan wel via leges (faciliterend grondbeleid). Het verhalen via leges is het geval als een voorgenomen ontwikkeling niet wordt aangemerkt als aangewezen bouwactiviteit en de kostenverhaalsregeling van afdeling 13.6 Omgevingswet niet van toepassing is. Er kunnen redenen zijn waardoor een anterieure overeenkomst niet tot stand komt. Als besloten wordt het kostenverhaal via de publiekrechtelijke route toe te passen, wordt er een kostenverhaalsregel in het planologisch besluit opgenomen. Betaling vindt plaats via een aparte kostenverhaalsbeschikking. Die moet worden aangevraagd door degene die de bouwactiviteit uitvoert. Er mag niet worden gestart met de uitvoering voordat er betaald is (tenzij de gemeente een betalingsregeling heeft opgenomen en een betalingsgarantie heeft verkregen).
Financiële bijdrage Het vragen van een bijdrage aan kwaliteitsverbetering van de fysieke leefomgeving is niet verplicht en is aanvullend op het kostenverhaal. In hoofdstuk 4 van de omgevingsvisie is de samenhang met bouwactiviteiten tussen kostendragende ontwikkellocaties en kostenvragers opgenomen. Ook word in de omgevingsvisie ingegaan op de financiële uitvoerbaarheid bij het vragen van financiële bijdragen. In het Omgevingsplan wordt het toepassen van afdwingbare financiële bijdragen opgenomen. De wettelijke regeling van afdwingbare financiële bijdragen zijn niet gelijk aan die voor anterieure overeenkomsten Daarnaast zijn in de nota's de kaders voor grond- en vastgoedzaken vastgelegd en is een aantal specifieke uitgangspunten voor de grondexploitaties geformuleerd. Deze zijn: • • • • • • • • •
Jaarlijks worden de BIE's (bouwgronden in exploitatie) geactualiseerd; Verliezen worden direct genomen en worden verwerkt in verliesvoorzieningen; Winsten in projecten worden pas genomen bij afsluiten van de projecten; Tussentijds winstnemen op positieve grondexploitaties vindt plaats naar rato van gemaakte kosten en opbrengsten, waarbij rekening wordt gehouden met projectspecifieke risico's; Bij aanvang van projecten wordt grond gewaardeerd op inbrengwaarde; Er vindt geen directe verevening plaats tussen projecten; De weerstandsratio dient tussen 1,0 en 1,4 te zijn; De verantwoordelijkheid van het grondbeleid ligt bij de portefeuillehouder financiën; Projectwethouders zijn integraal (dus ook financieel) verantwoordelijk voor de projecten waar zij bestuurlijk opdrachtgever van zijn.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
76
Grondverwerving en uitgifte Het uitgangspunt in het huidige grondbeleid is dat de gemeente niet actief gronden aankoopt ten behoeve van de locatie en gebiedsontwikkeling, tenzij er overwegingen zijn om dit wel te doen. Daarbij moet worden gedacht aan het verwezenlijken van ambities en doelstellingen die niet door de markt worden 'opgepakt'.
Ontwikkelingen Bouwgronden in exploitatie (BIE's) De grondexploitatieportefeuille van de gemeente Alblasserdam omvat op dit moment 3 BIE's (bouwgrond in exploitatie): • Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg; • Zuidelijk Havengebied; • Flexwoningen de Loopplank.
Project Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg Korte omschrijving project: De realisatie van bedrijfskavels aan de voormalige woonwagenlocatie aan de Staalindustrieweg. Wat gaan we doen: De volgende acties zijn ingezet en worden de komende periode voortgezet: • Bibob-toets wordt uitgevoerd voor ondernemers. • Nadat het Bibob-onderzoek is afgesloten vinden er aanvullende onderzoeken plaats. • Als de gesprekken positief verlopen en er commitment is met de ondernemers dan kan worden aangevangen met het bouw-, en woonrijp maken nadat de definitieve kavelinvulling bekend is. • Er is reeds gestart met enkele voorbereidende werkzaamheden voor het bouwrijp maken. • Er is een nieuwe kostenraming opgesteld. Deze valt hoger uit dan de oude kostenraming, waarin niet alle elementen waren opgenomen. • De gesprekken met de ondernemers zijn opgestart.
Project Zuidelijk Havengebied Korte omschrijving project: De realisatie van ca. 150 woningen, 1.800 m2 BVO aan commerciële voorzieningen en een gebouwde parkeervoorziening in het Zuidelijk Havengebied, dat lange tijd werd gebruikt als parkeerterrein en camperstandplaats.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
77
Wat gaan we doen: Planning op hoofdlijnen: • Vaststelling bestemmingsplan 17 december 2024. Gevolgd door verdere planuitwerking ontwikkelaar. • Vaststelling definitief programma, bouwplan, grondtransactie (begin 2025) • Start bouw (begin 2025) • Oplevering (eind 2026)
Project Flexwoningen de Loopplank Korte omschrijving project: Het project Flexwoningen De Loopplank is een initiatief om het woningaanbod in Alblasserdam te vergroten. Er zullen tijdelijke woningen worden gebouwd op het terrein van De Loopplank aan de Pieter de Hoochplaats. De flexwoningen zijn bedoeld voor drie doelgroepen: Alblasserdamse starters, spoedzoekers en statushouders. De woningen worden evenredig over de genoemde doelgroepen verdeeld. De raad heeft de grondexploitatie in Q1 2024 vastgesteld. De gemeente heeft een beschikking ontvangen voor de Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen (SFT) voor de (gedeeltelijke) financiering van de onrendabele top op het project. Wat gaan we doen: • Ruimtelijke procedures, zoals de anterieure- en opstalovereenkomst, het stedenbouwkundig plan zullen worden afgerond en bijgevoegd bij de aangevraagde omgevingsvergunning. • De sloop van het oude schoolgebouw en het bouw- en woonrijp maken worden verder voorbereid en uitgewerkt. • Start plaatsing flexwoningen.
Verwachte resultaten grondexploitaties Begroting 2025 De in de door de raad op 1 mei 2024 vastgestelde ‘Actualisatie grondexploitaties 2023’ opgenomen resultaten vormen de basis voor de cijfers die worden gepresenteerd op het taakveld 8.2 grondexploitaties en het verwachte verloop van de algemene reserve grondexploitaties. De ingeschatte risico's en het benodigde weerstandsvermogen zijn ook ontleend aan dezelfde basisdocumenten. Daarnaast wordt in het kader van de begroting een ‘doorkijk’ gegeven naar effecten van de ontwikkelingen op de projectresultaten en de ontwikkeling van de reserve grondexploitaties. In de actualisatie van de grondexploitaties 2025 (voorjaar 2025) zal deze doorkijk verder worden uitgewerkt in de rapportage 'Actualisatie grondexploitaties 2025' en de eventuele wijzigingen worden verwerkt in de begroting. Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
78
Actualisatie bouwgronden in exploitatie per 1-1-2024, begroting 2025 Grondexploitatie
Netto contante waarde per 1-1-2023
Netto contante waarde per 1-1-2024
Waterhoven
-11.000
-92.000
Staalindustrieweg
-444.000
-103.000
Zuidelijk Havengebied
184.000
189.000
n.v.t.
1.482.000
-271.000
1.476.000
Flexwoningen de Loopplank Totaal grondexploitaties
Risico's In onderstaande tabel zijn de risico's samengevat voor alle grondexploitaties en wordt de ontwikkeling van de gekwantificeerde risico's weergegeven ten opzichte van de risico's zoals benoemd bij de Actualisatie grondexploitaties 2023. Ten opzichte van de Actualisatie grondexploitaties zijn de risico's binnen het project Waterhoven te komen vervallen. Binnen de grondexploitatie Flexwoningen de Loopplank bestaat er een risico op civieltechnische kostenstijgingen en planvertragingen. Een risicobedrag van € 25.000 kan niet worden afgedekt uit de resultaten. Dit risicobedrag dient door de reserve grondexploitaties te worden opgevangen.
Grondexploitatie
Risico's 2e Burap 2023
Mutaties
Risico's 1-1-2024
Niet afgedekt uit resultaat
73.000
-4.000
84.000
25.000
Totaal risico's actieve exploitaties
De risico’s worden niet verwerkt in de grondexploitaties zelf, maar worden apart geraamd. Voor de actieve verliesgevende grondexploitaties worden de risico’s afgedekt via de algemene reserve grondexploitaties. Voor de winstgevende projecten uit het positieve resultaat mits het risicobedrag het positieve resultaat niet overschrijdt.
Financiële positie grondexploitaties De grondexploitatieresultaten zijn van invloed op de financiële positie van de gemeente. De gemeente Alblasserdam kent de navolgende reserves en voorzieningen die verband houden met de ingeschatte resultaten van de grondexploitaties:
Algemene reserve grondexploitatie Deze reserve is bedoeld als algemene buffer voor het opvangen van mogelijke tekorten binnen de verschillende grondexploitaties en ter dekking van de risico’s van Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
79
de verliesgevende grondexploitaties. De stand van de Algemene reserve grondexploitatie per 1-1-2023 bedroeg € 959.000,-. In 2023 is € 223.000,- toegevoegd en € 496.000,- onttrokken aan deze reserve. De stand van de Algemene reserve grondexploitaties per 31-12-2023 bedraagt € 685.000,-. Met de vaststelling van de jaarstukken 2023 is besloten € 91.000 aan de reserve toe te voegen. Het actuele saldo van de reserve bedraagt daarom nu € 776.000
Voorziening verliesgevende grondexploitaties Deze voorziening dient voor het opvangen van tekorten die zijn ontstaan bij een grondexploitatie. In het kader van de BBV-voorschriften is het noodzakelijk een voorziening te treffen op het moment dat een verlies wordt berekend. De voorziening bedraagt per 31-12-2023 € 200.000,-. Met de vaststelling van de grondexploitatie Flexwoningen de Loopplank wordt de voorziening in 2024 verhoogd.
Weerstandscapaciteit Het gemeentelijk grondbeleid is een terrein waarbij enerzijds de gewenste gemeentelijke koers richtinggevend is maar anderzijds de externe omstandigheden ook van invloed kunnen zijn op het gewenste resultaat. De vastgoedmarkt, waar het grootste deel van de exploitaties sterk door wordt beïnvloed, is een moeilijk voorspelbaar en beheersbaar terrein. Zeker op de bedrijvenmarkt maar ook op de woningmarkt zijn economische schommelingen direct van invloed op de prijs maar vooral op de afzetsnelheid. Al met al betekent dit dat bij de realisatie van de gewenste projecten een zeker risico ontstaat. De gevolgen van de wijzigingen in de risico’s in de geactualiseerde grondexploitaties en de gevolgen daarvan voor het weerstandsvermogen worden toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen. In het door de raad vastgestelde Nota Grond en Vastgoedbeleid wordt een norm voor de weerstandsratio gehanteerd (verhouding tussen risico’s van de projecten met een verwacht verlies, de risico’s op afgesloten projecten en de Algemene reserve grondexploitaties van minimaal 1 en maximaal 1,4. In gevallen dat de ratio zich buiten deze bandbreedte begeeft, wordt bij de jaarrekening een voorstel gedaan voor verrekening tussen de reserve grondexploitaties en de algemene reserve. De cijfers per 2024 zijn als volgt: Omschrijving
Bedrag
Algemene reserve grondexploitaties (weerstandscapaciteit)
685.000
Risico’s projecten te dekken uit weerstandscapaciteit
25.000
Een risicobedrag van € 25.000 kan niet worden afgedekt uit de resultaten. Dit risicobedrag dient door de weerstandscapaciteit van reserve grondexploitaties te worden opgevangen. De weerstandsratio is daarmee maximaal. Volgens vastgesteld grondbeleid kan bij een weerstandsratio van > 1,4 worden voorgesteld om een deel van het surplus over te hevelen naar de Algemene reserve.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
80
Conclusie Binnen de totale grondexploitatie gaan aanzienlijke bedragen om. Voor zover er sprake is van risico’s, zijn deze afgedekt via een voorziening, een overeenkomst of beschikbaar weerstandsvermogen. Binnen de totale grondexploitatie is nog steeds sprake van een toekomstig positieve verdiencapaciteit, maar deze staat onder druk door civieltechnische prijsstijgingen en een stabiele woningprijsontwikkeling. Voor de gevolgen van de wijzigingen binnen de grondexploitaties voor de financiële positie van de gemeente Alblasserdam verwijzen we naar paragraaf Weerstandsvermogen.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
81
8. Paragraaf subsidieverlening In 2024 zijn de subsidieregelingen herzien. De nieuwe herziene subsidieregelingen stellen de gemeente beter in staat om zowel financieel als inhoudelijk te sturen. Beschrijvingen van activiteiten zijn uitgebreid, zodat beter inhoudelijk getoetst kan worden. Een financiële maatregel die genomen is om meer grip en sturing te hebben op subsidies, is het uitgebreider toepassen van begrotingssubsidies (Jeugdteams ontvangt reeds een begrotingssubsidie). Begrotingssubsidies worden met naam (van de ontvanger) en bedrag opgenomen op de begroting. Het totale bedrag dat de gemeente van plan is om uit te geven aan subsidies is daardoor al grotendeels bestemd. Enerzijds kunnen andere organisaties kunnen hier geen aanspraak op maken. Anderzijds wordt de financiering van belangrijke voorzieningen op deze manier veiliggesteld. De bedragen die opgenomen zijn in onderstaand schema, zijn nog exclusief een beschikbare gemiddelde (loon)indexatiepost van 3,5%. Hierdoor kunnen er nog kleine verschuivingen plaatsvinden in de budgetten. Subsidieontvanger (bedragen x € 1) Jong JGZ St. Jeugdteams ZHZ SWA SWA 18+ sporten
Budget 2025 79.208 1.868.782 884.998 8.000
St. De Sociale Basis regulier
744.787
BSSA (Sportcentrum Blokweer)
610.960
De Bibliotheek AanZet (regulier)
482.446
SSCCA (Landvast)
419.737
St. Sporthal Molenzicht (exploitatiedeel)
81.276
St. Sporthal Molenzicht (investeringsdeel)
74.000
St. VluchtelingenWerk ZWN
51.361
Stichting Leergeld
60.700
Totaal begrotingssubsidies
5.366.255
Subsidies vallend onder plafond
543.926
Waarderingssubsidies
100.150
Totaal subsidies exclusief indexering 2025 Budget indexering 2025 Totaal subsidies inclusief indexering 2025
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
6.010.331 210.000 6.220.331
82
9. Paragraaf keuzes maken Deze paragraaf is bedoeld om inzicht te geven in de maatregelen die worden genomen en noodzakelijk zijn om de begroting structureel sluitend te houden. Hiermee wordt ook voldaan aan de oproep van de VNG dit inzicht te bieden. Gemeenten zijn geconfronteerd met onzekerheid over de omvang van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Het rijk heeft met gemeenten afspraken gemaakt over het accres (groei of krimp van het fonds) voor de jaren tot en met 2025. Voor de jaren erna is neemt de algemene uitkering uit het gemeentefonds op basis van de huidige inzichten fors af. Hierdoor ontstaat een financieel "ravijn". Voor alle gemeenten samen is neemt de omvang van het gemeentefonds met ongeveer € 2,1 miljard af. Het aandeel van gemeente Alblasserdam hierin is ongeveer € 2,1 miljoen. Het tekort op basis van deze begroting en meerjarenraming bedraagt na de maatregelen die in deze begroting zijn verwerkt nog ongeveer € 2,5 miljoen. In het proces van het opstellen van de Perspectiefnota 2026 wordt inzicht gegeven in de mogelijke aanvullende maatregelen om de financiële nadelen van de begrotingsjaren 2026 terug te dringen.
Richtinggevende principes De financiële positie van de gemeente van zowel de korte als de lange termijn vraagt om duidelijke kaders en strak financieel beleid. Om daar invulling aan te geven zijn bij de vorige begroting een aantal principes geformuleerd die ons komende tijd in verschillende vraagstukken en afwegingen kunnen helpen. Deze zijn als volgt: 1. Voordelige afrekening van reguliere taken vallen vrij ten gunste van de algemene middelen. (We "slepen" geen mee naar volgende jaren. Dat verwachten wij ook van gemeenschappelijke regelingen en gesubsidieerde partijen). 2. Geen bekostiging van groei van organisaties. (We focussen op innovatie en efficiency). 3. Geen automatische indexering van budgetten. (Noodzaak moet worden onderbouwd). 4. Indexering is maximaal wat wij daarvoor reserveren. (Wij willen balans houden tussen de ontwikkeling van onze lasten en die van onze baten.) 5. Focus op fundamentele keuzes in plaats van uitholling. (Kaasschaaf kan niet blijvend worden toegepast.) 6. Extra baten zijn niet automatisch voor meer of nieuwe taken. (We kijken eerst naar wat we al doen voordat we het inzetten voor meer of nieuwe taken. Denk hierbij aan taakmutaties in de algemene uitkering en specifieke uitkeringen.) 7. Activiteiten moeten een herkenbare meerwaarde hebben voor de gemeente. 8. Zonder concrete plannen geen aparte reserves meer.
(Indien er nog geen specifiek doel is gaat het naar de algemene reserve. Met een goed plan kan het altijd nog worden ingezet.) 9. We ramen realistisch. (We hechten waarde aan onderbouwingen en maken bij onzekerheid bewuste afwegingen over de hoogte.) 10. Eenmalig is eenmalig. (Omzetten naar structureel kan alleen als daar expliciet toe besloten wordt.) 11. Omvang van de personele formatie volgt ontwikkeling van inhoudelijke keuzes. (Het behouden van uitvoeringskracht is ook zonder deze opgave een uitdaging. Daarnaast is deze nodig om de opgave te realiseren. Maar als inhoudelijke keuzes gemaakt worden minder te doen, dan heeft dat uiteindelijk ook gevolgen voor de benodigde eigen formatie.)
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
83
Verdeling van de financiële opgave Op basis van de begroting 2024, nog voordat maatregelen zijn genomen om financiële ombuigingen te realiseren. Is op basis van omvang van taakvelden een verdeling gemaakt van de opgave. Deze verdeling is mede gebruikt om te toetsen of het pakket aan maatregelen een evenwicht over de verschillende beleidsvelden is verdeeld. Onderstaand nog ter informatie de verdeling die is gehanteerd. Bedrag o.b.v. begroting 2024 jaarschijf 2026
GR-en in dit In % hoofdtaakveld
Hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning
17.157
31% SGD, SVHW, DD
Hoofdtaakveld 1 Veiligheid
2.342
4% VRZHZ
Hoofdtaakveld 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
2.984
5%
Hoofdtaakveld 3 Economie
220
0%
Hoofdtaakveld 4 Onderwijs
2.233
4%
Hoofdtaakveld en taakveld
Hoofdtaakveld 5 Sport, cultuur en recreatie
5.202
9% SOU
Hoofdtaakveld 6 Sociaal domein
21.518
38% GRS, DG&J
Hoofdtaakveld 7 Volksgezondheid en milieu
1.182
2% OZHZ, DG&J
Hoofdtaakveld 8 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
3.242
6%
Totaal
56.079
100%
Toelichting Anders dan de omschrijving van het hoofdtaakveld 0 Bestuur en ondersteuning doet vermoeden, zijn hierin ook de algemene belastingen opgenomen. Daarnaast betreft dit voor een groot deel de overhead van de gemeente. Ook is aangegeven welke gemeenschappelijke regeling deel uitmaken van activiteiten in de hoofdtaakvelden. In een verdere verfijning kan ook een aandeel worden toegewezen aan de gemeenschappelijke regelingen die actief zijn binnen deze hoofdtaakvelden. De verdeling geeft richting aan de omvang die per beleidsterrein of hoofdtaakveld kan worden gevonden. Daarmee is niet gezegd dat dat ook de daadwerkelijke bezuiniging gaat worden. Dat is en wordt bepaald op basis van de draaiknoppen/keuzemogelijkheden die zijn geïnventariseerd. Deze mogelijkheden worden nog aangevuld met informatie van verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen) die een opdracht hebben om deze in beeld te brengen.
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
84
Eerste pakket aan maatregelen Onderstaand een overzicht van de maatregelen die in deze begroting zijn verwerkt. Per maatregelen is ook aangegeven wanneer deze als gerealiseerd kan worden beschouwd, zodat de realisatie of afloop goed kan worden gevolgd. De maatregelen zijn eerder ook besproken bij de behandeling van de Perspectiefnota 2025. Deze zijn ook beoordeeld door financieel toezicht (provincie). De provincie heeft u geïnformeerd dat zij het hele pakket voor het begrotingsjaar 2025 als realistisch beoordelen. Met de vaststelling van deze begroting wordt ingestemd met de maatregelen die betrekking hebben op de jaarschijf 2025. De afweging van maatregelen voor 2026 wordt in eerste instantie weer opnieuw gemaakt in de Perspectiefnota 2026 en is pas weer het nieuwe kader na vaststelling van de programmabegroting 2026.
Kostendekkendheid In het collegeprogramma was al aangegeven dat we streven naar kostendekkende dienstverlening en tarieven. Afgelopen jaar is gewerkt aan verbetering van berekeningen van kostendekkendheid. We zien dat er op dit gebied nog stappen mogelijk zijn. Dat kan langs twee wegen worden gerealiseerd, namelijk door in te zetten op efficiency of een lager kwaliteitsniveau of door het verhogen van de tarieven. Bij afvalinzameling zien we vooralsnog weinig mogelijkheden de kosten te verlagen en daarom wordt voorgesteld het tarief te verhogen en 100% kostendekkend te maken. Onderstaand een overzicht van de maatregelen die hier onder vallen: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2025
Meer kostendekkend maken leges dienstverlening
Wanneer is het gerealiseerd?
2026
50 Met de vaststelling van de nieuwe legesverordening in december
Meer kostendekkend maken bijdrage exploitatie warenmarkt
2027 50
8 Met de vaststelling van deze begroting
2028 50
50
17
25
25
Afvalstoffenheffing 100% kostendekkend maken
150 Met de vaststelling van de nieuwe legesverordening in december
150
150
150
Kostendekkendheid begraafrechten verhogen
160 Met de vaststelling van de nieuwe legesverordening in december
160
160
160
Subtotaal maatregelen kostendekkendheid
368
377
385
385
Samenwerking Een groot deel van de financiële geldstromen gaat eerst door de begroting van verschillende samenwerkingsverbanden. Wij verwachten daarom ook maatregelen van hen om bij te dragen aan de financiële opgave van de gemeenten. De voornaamste gemeenschappelijke regelingen hebben daartoe een bestuursopdracht gekregen. Resultaten hiervan verwachten wij niet eerder dan per 2026 in te kunnen boeken. Deze zijn daarom nog niet in onderstaand overzicht opgenomen. Daarnaast zien wij mogelijkheden op andere gebieden de samenwerking of anders vorm te geven of om hier activiteiten te beëindigen of te beperken. Onderstaand een overzicht van maatregelen die nu in beeld zijn gebracht: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Verminderen ureninzet voor advies door GR OZHZ Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
2025
Wanneer is het gerealiseerd? 40 Met de vaststelling van het jaarprogramma 2025 van de OZHZ
2026
2027 40
2028 40
40 85
Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2025
Wanneer is het gerealiseerd?
2026
2027
200
2028
Anders organiseren taken GR Sociaal m.b.t. participatie
0 Niet van toepassing voor 2025
200
200
Verlagen bijdrage visitorsmanagement SWEK
0 Niet van toepassing voor 2025
36
36
36
Stoppen met regionale projectportfolio (innovatie) ICT / SGD
0 Niet van toepassing voor 2025
131
131
131
Verlagen activiteiten/bijdrage groeiagenda Smart Delta Drechtsteden
0 Niet van toepassing voor 2025
50
100
100
Overige maatregelen
15 Met de vaststelling van deze begroting
12
12
12
Subtotaal maatregelen samenwerking
55
469
519
519
Sociaal domein Het sociaal domein maakt een groot deel uit van de gemeentelijke begroting. Een deel daarvan is georganiseerd via gemeenschappelijke regelingen en daarnaast zijn er ook zaken lokaal georganiseerd. Beheersing van de lasten van het sociaal domein is complex. Het is lastig om de effecten van maatregelen te bepalen. De gemeente zet vooral in op goede voorliggende voorzieningen om zo zwaardere problematiek te voorkomen. Het is niet eenvoudig om te bepalen wat hierin de juiste balans is. In vergelijking met andere gemeenten in de taakveldanalyse zien we dat ook terug. We geven meer dan de andere gemeenten uit aan voorliggende voorzieningen. We zien ook dat kosten aan de “achterkant” lager zijn dan bij de referentiegemeenten. Op basis van deze informatie denken wij voor 2025 maatregelen te kunnen nemen in voorliggende voorzieningen zonder afbreuk te doen aan onze strategische keuzes op dit gebied. Onderstaand een overzicht van de maatregelen: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Verminderen activiteiten combinatiefuncties, ABC-team
2025
Wanneer is het gerealiseerd?
150 Aanpassing van de opdracht na vaststelling van deze begroting
2026
2027
2028
150
150
150
Minder subsidie voor activiteiten jongerenwerk
0 Niet van toepassing voor 2025
75
100
100
Versoberen activiteiten sociale basis
0 Niet van toepassing voor 2025
100
100
100
Verminderen subsidie en activiteiten SWA
13 Met vaststelling van deze begroting en daarmee het subsidieplafond
63
63
63
Versoberen diensten bibliotheek
0 Niet van toepassing voor 2025
40
80
80
Afbouwen inloopvoorziening GGZ (Yulius)
25 Met vaststelling van deze begroting en daarmee het subsidieplafond
50
75
75
Verminderen intensivering buurtaanpak
50 Met de vaststelling van deze begroting
50
50
50
Bekostiging inloop Odensehuis uit specifieke uitkering (IZA-middelen)
67 Met vaststelling van deze begroting en daarmee het subsidieplafond
67
0
0
Bekostiging jeugd POH uit IZA-middelen en lagere subsidie vanaf 2026
136 Met de vaststelling van deze begroting
186
50
50
Stoppen met aanbieden busvervoer schoolzwemmen
13 Met de vaststelling van deze begroting
13
13
13
Stoppen met matchingsbijdrage programma cultuureducatie
16 Beëindiging van de opdracht na vaststelling van deze begroting
16
16
16
Overige maatregelen
28 Met de vaststelling van deze begroting
28
28
28
Subtotaal maatregelen sociaal domein
497
837
724
724
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
86
Eigen organisatie / bedrijfsvoering Een goede bedrijfsvoering is een belangrijke randvoorwaarde voor het realiseren van ambities. We hanteren als uitgangspunt dat de personele formatie meebeweegt met de ambities. Het huidige pakket aan maatregelen leidt (nog) niet tot vermindering van de formatie. Daarnaast is de capaciteit nodig om de bezuinigingen te realiseren. Wel zien we mogelijkheden keuzes te maken in de bedrijfsvoering en zo enkele besparing te realiseren. We zetten minder in op innovatie op ICT-gebied en worden wat dat betreft meer volgend in ontwikkelingen. Daarnaast wordt opleiding en organisatieontwikkeling meer gericht ingezet op persoonlijke ontwikkeling en enkele trajecten en kan op deze wijze het budget verlaagd worden. Ook wordt de inzet voor communicatie verlaagd of wordt dit op een andere wijze bekostigd. Onderstaand een overzicht van de maatregelen op dit gebied: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2025
Wanneer is het gerealiseerd?
2026
2027
2028
Vermindering en anders bekostigen communicatie
100 Aanpassing van de opdracht na vaststelling van deze begroting
125
150
150
Beperken inzet voor ontwikkeling en opleiding organisatie
50 Met de vaststelling van deze begroting
50
50
50
Verlagen ambitie digitalisering en innovatie informatievoorziening
40 Met de vaststelling van deze begroting
40
40
40
Laten vervallen budget wet open overheid
54 Met de vaststelling van deze begroting
0
0
0
Verminderen beleidscapaciteit buitenruimte
10 Met de vaststelling van deze begroting
10
10
10
Subtotaal eigen organisatie / bedrijfsvoering
254
225
250
250
Lastenverzwaring We volgen de landelijke ontwikkeling van de woonlasten. We gebruiken daarvoor de informatie van COELO. We streven naar een gemiddelde positie op de ranglijst die door COELO worden opgesteld. Gelet op de opgaven waar veel gemeenten voor staan, verwachten wij dat er ruimte is om naast de algemene inflatieontwikkeling de OZB met 2,5% kunnen worden verhoogd. Daarnaast stellen wij voor om ook de toeristenbelasting te verhogen. Onderstaand een overzicht van de maatregelen voor lastenverzwaring: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2025
Wanneer is het gerealiseerd?
2026
2027
2028
Verhogen OZB woningen met 2,5% bovenop inflatieontwikkeling
75 Na vaststelling belastingverordening in december
75
75
75
Verhogen OZB niet woning met 2,5% bovenop inflatieontwikkeling
90 Na vaststelling belastingverordening in december
90
90
90
Verhogen tarieven toeristenbelasting
30 Na vaststelling belastingverordening in december
30
30
30
Verhogen huur aan GR Souburgh voor sportvoorzieningen
8 Met de vaststelling van de begroting van GR Souburgh
8
8
8
203
203
203
Subtotaal lastenverzwaring
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
203
87
Fysiek domein Tot slot zijn er ook enkele maatregelen in beeld gebracht met betrekking tot de buitenruimte of het fysieke domein. Mede gelet op de informatie uit de taakveldanalyse, de recente actualisatie van de beheerplannen en het feit dat een deel van de kosten worden gedekt uit belastingen (heffingen), zijn deze maatregelen in totale omvang beperkt. Onderstaand een overzicht hiervan: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig)
2025
Wanneer is het gerealiseerd?
2026
2027
2028
Stoppen met activiteiten/budget voor ondernemerswensen
31 Met de vaststelling van deze begroting
31
31
31
Stoppen met activiteiten/budget voor wijkwensen
25 Met de vaststelling van deze begroting
25
25
25
Verlagen budget groenrenovaties en anders financieren
50 Met de vaststelling van deze begroting
50
50
50
Aanbod speelvoorzieningen geleiden versoberen/reduceren
25 Met de vaststelling van deze begroting
25
25
25
Verlagen budget voor verkeerskundige aanpassingen
17 Met de vaststelling van deze begroting
17
17
17
Subtotaal fysiek domein
148
148
148
148
Naast bovenstaande maatregelen zijn in dit begrotingsproces ook keuzes gemaakt met betrekking tot investeringen in de kwaliteit en klimaatadaptatie van de buitenruimte. Dit is gedaan om de nadelige financiële gevolgen van de hogere kapitaallasten te beperken.
Samenvatting Onderstaand een samenvatting van de hiervoor genoemde en toegelichte maatregelen: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Maatregelen kostendekkendheid
2025
2026
2027
2028
368
377
385
385
Maatregelen samenwerking
55
469
519
519
Maatregelen sociaal domein
497
837
724
724
Maatregelen eigen organisatie / bedrijfsvoering
254
225
250
250
Maatregelen lastenverzwaring
203
203
203
203
Maatregelen fysiek domein Totaal maatregelen
Begroting 2025 gemeente Alblasserdam
148
148
148
148
1.525
2.259
2.229
2.229
88
10. Openbaarheidsparagraaf De Wet open overheid regelt het recht op informatie. Zeer bondig samengevat regelt de wet drie belangrijke aspecten omtrent overheidsinformatie. 1. Openbaarmaking van informatie door de overheid uit eigen beweging (actieve openbaarmaking) 2. Openbaarmaking van informatie door de overheid naar aanleiding van een verzoek (passieve openbaarmaking) 3. De digitale informatie huishouding van bestuursorganen.