Begroting 2024.pdf
Tekst van het document
Nvt
Verhogen van de maatschappelijke waarde van sport en bewegen. Bevorderen gezonde leefstijl jeugd. Verhogen sociaal veilige sport & integriteit binnen sportverenigingen. Verhogen van de vitaliteit van de sportverenigingen. Ruimte creëren voor sport en bewegen. Deze ambities dragen bij aan een fit en groen dorp. Zorgdragen voor vitale sport- en cultuurverenigingen in het dorp.
Eigenaar (Gemeente / partner) Betrokkenen
Afhankelijkheden
Gemeente, deelnemers kerngroep sportakkoord, VSG, NOC*NSF, Rijksoverheid
Maatschappelijk middenveld, GGD.
Gemeente, team sportservices
Team Sportservices, verenigingen
34
Eind 2023 moeten de resultaten van de verenigingsadviseur geëvalueerd worden, om te onderzoeken of dit voor 2024 wenselijk is om voort te zetten.
Wat willen we bereiken? Veiligheid Bovengemiddelde veiligheidsbeleving.
JaarIn welke overstijgend Wat gaan we daarvoor doen Q Ja/Nee in 2024? afgerond Effect/bijdrage Ja
Bovengemiddelde veiligheidsbeleving.
Nee
Verbeteren aanpak ondermijning; gebiedsgerichte controles.
Ja
Bovengemiddelde veiligheidsbeleving.
Nee
Evenementen Veilige evenementen.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
Ja
Eigenaar (Gemeente / partner) Betrokkenen
Afhankelijkheden Voldoende formatie
Doorontwikkeling beleidsmatige aanpak woonoverlast (termilogie aanpassen aan burenoverlast) hangt samen met het implementeren Aanpak Voorkomen Escalatie met partners brughuis, DG&J en Zorg en Veiligheidshuis en WK10. Actualiseren integraal veiligheidsbeleid.
Nvt
Het verbeteren van leefbaarheid in de wijken.
Gemeente
Partners brughuis, buurtaanpak, Woonkracht 10
Q1
Kader en handelingsperspectief voor veiligheidsaanpak.
Gemeente
Politie, partners buurtaanpak
Conform perspectiefnota structurele bijdrage aan bestuurlijk interventieteam Drechtsteden Buiten. Opstellen en uitvoering geven aan het handhavingsbeleid.
Nvt
Verminderen ondermijning.
Gemeente
Politie, RIEC partners, ondernemers
Q1
Voldoen aan de Gemeente gevraagde handhavingsverzoeken en overlast verminderen.
Politie en jongerenwerk
Grote (A) evenementen ondersteunen met een subsidie aan de Stichting Facilitair Evenementen Alblasserdam.
Nvt
Goede afstemming Gemeente rondom evenementen in het dorp.
Ondernemers, initiatiefnemers
Uitvoering is afhankelijk van financiën
35
Wat willen we bereiken? Gezondheid Uitvoering gezondheidsakkoord: Gezamenlijke ambitie tot het stimuleren van een gezonde leefstijl die bijdraagt aan de duurzame gezondheid van de inwoners in Alblasserdam.
JaarIn welke overstijgend Wat gaan we daarvoor doen Q Ja/Nee in 2024? afgerond Effect/bijdrage Ja
Voortzetten van de lopende acties.
Nvt
Doorontwikkelen sociale kaart als onderdeel van JOGG.
Nee
Ervoor zorgen dat een basisversie van de sociale kaart aan het Brughuis wordt gekoppeld; koppelen aan nieuwe website Brughuis.
Q1
Ondersteunen (sport)verenigingen in ontwikkelen van gezonde sportkantine/ JOGG.
Ja
Nvt
Gezonde leefstijl initiatieven uitrollen met de scholen (geen rommel in je trommel, week mediawijsheid): JOGG.
Ja
In samenwerking met het ABC-team gaat de joggregisseur langs bij alle verenigingen om te ondersteunen in hun ambities voor een gezondere sportkantine. Hierbij geeft ze ook de tools om dit succesvol te kunnen doorvoeren. In 2024 zullen alle scholen benaderd worden, en gestimuleerd worden om de gezonde leefstijl iniatieven door te voeren in hun school. Het verder implementeren van videobellen en virtuele assistent Gem.
Dienstverlening Verder ontwikkelen digitale dienstverlening.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
Ja
Eigenaar (Gemeente / partner) Betrokkenen
Afhankelijkheden
In Alblasserdam is er een extra stap gezet naar een rookvrije generatie, komt overgewicht minder voor, en is er minder sprake van overmatig alcoholgebruik. Sneller en beter antwoord geven op hulpvragen van inwoners; duurdere vormen van hulpverlening uit stellen of voorkomen. Gezondere leefstijl van de jeugd en ook volwassenen op de sportclubs.
Gemeente, Maatschappelijk deelnemers middenveld, GGD kerngroep gezondheidsakkoord
Gemeente en GGD
Verenigingen
Draagvlak en medewerking van de verenigingen.
Nvt
Gezondere eetpatronen voor de kinderen in Alblasserdam.
Gemeente en GGD
Scholen
Draagvlak en medewerking van de scholen.
Q4
Verbeteren van de dienstverlening en plaats en tijd onafhankelijk contact met de Gemeente.
Gemeente
Dienstverlening Drechtsteden
Externe leveranciers
Gemeente en Brughuispartners
Personele capaciteit/invulling functie
36
Wat willen we bereiken? Vertrouwen Inwoners en partners betrekken bij het uitvoeringsprogramma.
JaarIn welke overstijgend Wat gaan we daarvoor doen Q Ja/Nee in 2024? afgerond Effect/bijdrage
Eigenaar (Gemeente / partner) Betrokkenen
Ja
Het voeren van de dialoog tijdens de dag van de democratie.
Q3
Verbeteren van de relatie en input vanuit samenleving op activiteiten 2024.
Ja
In 2024 zal er werderom doorlopend cultuureducatie op de scholen gegeven worden, zowel tijdens schooltijden en daarbuiten.
Nvt
ABC-team (tak cultuurcoaches), deelnemers cultureel netwerk
Versterken van lokale initiatieven en evenementen en cultuurparticipatie.
Ja
Nvt
Cultuurnota.
Nee
In 2024 zal samen met de deelnemers van het cultureel netwerk en de cultuurcoaches van het ABCteam weer gekeken worden hoe lokale initiatieven en cultuurparticipatie zo veel mogelijk versterkt kunnen worden. De cultuurnota zal in de eerste helft van 2024 worden herijkt, waarna in de tweede helft een aanvang gemaakt zal worden met de implementatie.
Alle inwoners van Gemeente Alblasserdam de mogelijkheid geven om kunst en cultuur te beleven op hun eigen manier. Alle inwoners van Gemeente Alblasserdam de mogelijkheid geven om kunst en cultuur te beleven op hun eigen manier.
Alle inwoners van Gemeente Alblasserdam de mogelijkheid geven om kunst en cultuur te beleven op hun eigen manier.
Maatschappelijke (culturele) partners, cultureel netwerk
Cultuur Cultuureducatie op basisscholen.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
Q2
Gemeente
Afhankelijkheden
Rederij-partners
ABC-team (tak cultuurcoaches), deelnemers cultureel netwerk
37
Programma 4: Solide financieel beleid Wat willen wij bereiken? In dit programma staat het in stand houden van bestaande voorzieningen centraal, waarbij we realistisch kijken naar het gebruik en de totale woonlasten. Onze visie op Gemeenschappelijke Regelingen blijft van kracht. Op diverse terreinen werken we op regionaal niveau samen, zowel binnen de Drechtsteden als in de ZuidHolland Zuid regio. De kracht van deze regionale samenwerking vormt een waardevolle aanvulling op onze lokale inzet. We hebben tal van verbonden partijen, al dan niet via Gemeenschappelijke Regelingen. Op het gebied van ruimtelijke economie werken we samen met ondernemers en het onderwijs aan de Smart Delta Drechtsteden, waarin onze groeiagenda besloten ligt.
Wat doen we ervoor? Ontwikkeling woonlasten De woonlasten kunnen stijgen, maar moeten wel passen bij onze huidige positie op de Coelo ranglijst in Nederland. We streven ernaar om onze producten en diensten enerzijds meer kostendekkend te maken en anderzijds zakelijker te kijken naar onze dienstverlening. Het stapsgewijs kostendekkend maken van al onze gemeentelijke diensten en producten kan dus effect hebben op onze tarieven en woonlasten. Op dit moment staat Alblasserdam op een gemiddelde positie op de ranglijst van Nederlandse gemeenten wat betreft woonlasten.
Regionale Samenwerking Op ruimtelijk-economisch gebied werken we samen met ondernemers en het onderwijs aan de Smart Delta Drechtsteden. Ook de doorontwikkeling van de Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein (in samenwerking met de Gemeenschappelijke Regeling Drechtwerk) en de Gemeenschappelijke Regeling Souburgh met de gemeente Molenlanden heeft onze aandacht3. Als deelnemer in het Algemeen Bestuur van onder andere DG&J, OZHZ en Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein, nemen we onze rol als opdrachtgever serieus. Zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers hebben de uitdaging en verplichting om de kosten in het sociaal domein beheersbaar te houden, met name door het beter benutten van beschikbare data via dashboards en het bevorderen van lokale zorg, waarin ons Brughuis een cruciale rol speelt. Dit draagt bij aan het beheersen van de instroom en het voorkomen van duurdere, regionale zorgtrajecten.
Arbeidsmarkt De huidige ontwikkelingen binnen de arbeidsmarkt leiden ook bij de gemeente Alblasserdam, net als bij andere gemeenten, tot een hogere in-, door- en uitstroom van personeel. Om deze continuïteit te kunnen blijven waarborgen huren we tijdelijk extra personeel in waar nodig, om de huidige bezetting van de organisatie niet onder extra druk te zetten. We investeren in ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden zodat we onze medewerkers aan ons blijven binden en boeien. Onze regionale werving- en selectie-instrumenten en arbeidsmarktcommunicatie worden steeds meer afgestemd op de huidige arbeidsmarkt en de behoefte van de organisatie. We maken binnen onze organisatie gebruik van de inzichten uit het medewerkersonderzoek en vertrekredenonderzoek.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
38
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Onder algemene dekkingsmiddelen vallen: • Treasury • Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen • Belastingen overig • Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds • Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien
Treasury Het resultaat van Treasury bestaat uit het saldo van de rentekosten, rentebaten en ontvangen dividend. In de paragraaf Financiering zijn deze toegelicht. Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen Gemeenten heffen belastingen op onroerende zaken binnen de gemeentegrenzen om een deel van hun taken te bekostigen. De onroerendezaakbelastingen zijn de grootste eigen inkomstenbron van gemeenten. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
Belastingen overig Onder de lasten en baten van overige belastingen zijn opgenomen: • Hondenbelasting • Toeristenbelasting
Algemene uitkering De uitkomsten van de circulaires van de algemene uitkering uit het gemeentefonds hebben een belangrijke impact op de financiële positie van onze gemeente. In de begroting is uitgegaan van de meicirculaire.
Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Bij het onderdeel overige baten en lasten is rekening gehouden met een structurele post onvoorzien voor 2024 tot en met 2027 van € 25.000.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
39
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (bedragen * € 1.000) Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig Alg.uitkeringen en ov. uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Totaal Mutatie reserves Totaal na bestemming
2024
2025
2026
2027
Lasten 172 406 252 11
Baten 155 2.909 3.655 95
Saldo -17 2.503 3.403 84
Lasten 227 86 252 11
Baten 155 2.909 3.655 95
Saldo -72 2.823 3.403 84
Lasten 207 86 252 11
Baten 155 2.909 3.655 95
Saldo -52 2.823 3.403 84
Lasten 470 86 252 11
Baten 155 2.909 3.655 95
Saldo -315 2.823 3.403 84
0
41.069
41.069
0
41.113
41.113
0
38.083
38.083
0
37.863
37.863
28 869 0 869
0 47.883 320 48.203
-28 47.014 320 47.334
28 604 0 604
0 47.927 0 47.927
-28 47.323 0 47.323
28 584 0 584
0 44.897 0 44.897
-28 44.313 0 44.313
28 847 0 847
0 44.677 0 44.677
-28 43.830 0 43.830
Overhead Onder overhead valt het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen. Dit bestaat uit: • leidinggevenden primair proces (hiërarchisch), die personele verantwoordelijkheden hebben zoals het voeren van functioneringsgesprekken; • financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control en verantwoording; • personeel en organisatie (P&O HRM) en organisatie- en formatieadvies; • inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement); • juridische zaken: juridische medewerkers op een bedrijfsvoeringafdeling of belast met een bedrijfsvoeringstaak; • bestuurszaken: ambtelijke ondersteuning en beleidsadvisering van de burgemeester en het college van b&w; • informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; • facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); • documentaire informatievoorziening (DIV). Overhead (bedragen * € 1.000)
Lasten
Overhead Totaal
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
7.834 7.834
2024 Baten 167 167
Saldo -7.667 -7.667
Lasten 7.783 7.783
2025 Baten 167 167
Saldo -7.616 -7.616
Lasten 7.726 7.726
2026 Baten 167 167
Saldo -7.559 -7.559
2027 Baten
Lasten 7.542 7.542
40
167 167
Saldo -7.375 -7.375
Overhead wordt centraal begroot en verantwoord op het overzicht overhead via taakveld 0.4 overhead. Overhead wordt doorbelast aan investering. De doorbelasting wordt berekend op basis van de inzet van het personeel dat onderdeel uitmaakt van de personele formatie. De doorbelasting aan investeringen is in deze begroting berekend op ca. € 700.000. Het saldo van de overhead dat drukt op de exploitatie bedraagt derhalve ca. € 7.700.000. Een aandeel hiervan wordt (extracomptabel) toegerekend aan de lokale heffingen. Ook dit wordt berekend op basis van de inzet van de personele formatie.
Vennootschapsbelasting Dit taakveld wordt gebruikt voor (de raming van) het te betalen bedrag vennootschapsbelasting. Voor 2024 is dit niet van toepassing. Dit omdat dit begrotingsjaar geen aanslag verschuldigd is vanwege fiscale winst die per saldo is gerealiseerd op ondernemingsactiviteiten na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren.
Saldo van de begroting (bedragen * € 1.000) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal
Lasten 383
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
383
2024 Baten 0
Saldo -383
0
-383
2025 Baten
Lasten
Saldo
3
0
-3
Lasten -3.829
3
0
-3
-3.829
2026 Baten 0
Saldo 3.829
Lasten -4.457
0
3.829
-4.457
41
2027 Baten 0
Saldo 4.457
0
4.457
Wat willen we bereiken?
JaarIn welke overstijgend Wat gaan we daarvoor doen in Q ja/nee 2024? afgerond Effect/bijdrage
Eigenaar (gemeente / partner) Betrokkenen
Afhankelijkheden
Opgave 4: Bedrijfsvoering Algemeen Inzicht in contracten en verplichtingen verder digitaliseren.
Ja
Per team via Add Vue de contracten inzichtelijk maken met ondersteuning van team Bestuur en bedrijfsvoering.
Nvt
Inzicht in verplichtingen en contracten beschrijven van het proces van registratie. Start bij team B&B en daarna verdere uitrol organisatie.
Gemeente
Uitvoering geven aan plan van aanpak 'Risico Inventarisatie en Evaluatie'.
Ja
Uitvoering geven aan de diverse openstaande acties.
Nvt
Gemeente
Medewerkers blijven binden en boeien.
Ja
Instrumenten ontwikkelen om medewerkers te blijven binden en boeien.
Nvt
Verminderen van arbeidsrisico's en verbeteren van gezond en veilig werken. Medewerkers werken langer met plezier bij onze gemeente.
Een toekomstbestendige organisatie die blijft ontwikkelen.
Nee
Opstellen en uitvoering geven aan jaarplan organisatieontwikkeling 2024 inclusief werkwijze omgevingswet.
Q4
Tevreden medewerkers.
Nee
Uitvoering geven aan actieplannen organisatiebreed en op teamniveau. Deze plannen zijn gebaseerd op de resultaten en verbeterpunten van het medewerkersonderzoek.
Q4
Gehele organisatie
Beschikbare capaciteit
SGD
Instrumenten worden regionaal opgesteld
Gehele organisatie
Voldoende tijd voor ontwikkeling
Personeelsmanagement
Gemeente
Organisatieontwikkeling
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
42
Een toekomst Gemeente bestendige organisatie die in staat is om in een veranderende omgeving uitvoering te blijven geven aan het collegeprogramma en uitvoering te geven aan (wettelijke) taken. Medewerkers die vitaal Gemeente en gezond zijn en blijven.
Gehele organisatie
Wat willen we bereiken? ICT beweegt/ informatiemanagement Implementatie van de digitale Werkruimte, datamigratie en transitie rekencentrum.
JaarIn welke overstijgend Wat gaan we daarvoor doen in Q ja/nee 2024? afgerond Effect/bijdrage
Eigenaar (gemeente / partner) Betrokkenen
Afhankelijkheden
Nee
Systemen overzetten naar de cloud en onze data opschonen en waar nodig in de juiste systemen plaatsen. Medewerkers meenemen in ontwikkelingen digitale werkplek en werkwijze.
Q2
Een flexibele, wendbare en veilige manier van werken waarbij samenwerking via teams en het uitgangspunt is.
Gemeente
SGD
Haalbaarheid van het traject in de daarvoor beschikbare tijd van SGD en gemeente
Implementatie Zaakgericht werken.
Ja
Nvt
Verbeteren van informatiebeheer en gebruikersgemak.
Gemeente
SGD
Optimaliseren KZA.
Nee
Medewerkers meenemen in werkwijze, workshops per team en op individueel niveau aanbieden en beschrijvingen maken. Herinrichten KZA op basis van organisatiemodel.
Q4
SGD
Optimaliseren E-Besluitvorming.
Nee
Systemen efficënter op elkaar laten aansluiten.
Q1
Optimaliseren Gemeente vindbaarheid en gebruikersgemak. Vergroten Gemeente gebruikersvriendelijkheid en efficiëntie.
(Digitale) archief verder op orde brengen/ aanjagen veranderende werkomgeving.
Ja
Medewerkers meenemen in het op orde maken van ons (digitaal) archief en hotspotlijst opstellen .
Nvt
Verbeteren van informatiebeheer.
Gemeente
SGD
Voldoende capaciteit organisatiebreed
Ja
Opstellen van 2 dashboards per jaar waaronder uitvoeringsprogramma 2024.
Nvt
Wendbaar zijn als organisatie en kunnen inspelen op veranderende externe factoren.
Gemeente
Gemeente en OCD
Voldoende capaciteit
Informatiemanagement
Datagedreven werken Werken met dashboards waarin verschillende data zijn verwerkt waar we op in kunnen spelen.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
43
Wat willen we bereiken? Privacy / AVG / informatieveiligheid
JaarIn welke overstijgend Wat gaan we daarvoor doen in Q ja/nee 2024? afgerond Effect/bijdrage
Borgen privacy van medewerkers en burgers.
Ja
Verdere bewustwording van privacy en gegevensbescherming en informatiebeveiliging.
Ja
Veilig werken in de cloud en weerbaar zijn tegenover criminele activiteiten zoals hacks en aanvallen.
Ja
Eigenaar (gemeente / partner) Betrokkenen
Afhankelijkheden
Up to date maken en houden verwerkingsregister. Uitvoering geven aan aanbevelingen externe audit Wet politiegegevens. Diverse activiteiten waaronder de WIPI maand in oktober, crisisoefening naar aanleiding van een beveiligingsincident, implemenatie anonimiseringstool en beschrijven crisisproces beveiligingsincidenten met hoog risico. Aanschaffen en implementeren module E5 security en hardware vervangen die niet aan de beveiligingsvereisten voldoen.
Nvt
Draagt bij aan een betrouwbare gemeente.
Gemeente
SGD
Voldoende capaciteit
Nvt
Draagt bij aan een betrouwbare gemeente.
Gemeente
SGD
Voldoende capaciteit
Nvt
Veilig en betrouwbaar kunnen werken als organisatie.
SGD
Gemeente
Ja
Aansluiten bij regionale aanpak, implementeren en uitvoeren.
Nvt
Invulling geven aan de Gemeente actieve openbaarmakingsplicht en de vervanging van de WOB.
SGD
Voldoende capaciteit
Ja
Uitvoering geven aan de verbeterpunten van 3 uitgevoerde audits op de websites raad.alblasserdam.nl, alblasserdam.nl en praatmee.alblasserdam.nl.
Nvt
Verbetering van toegankelijkheid van onze websites.
SGD
Voldoende capaciteit
Wet open overheid (WOO) Uitvoering geven aan de WOO die vanaf 1 mei 2022 gefaseerd in werking is getreden.
Besluit digitale toegankelijkheid overheid (BDTO) In fasen uitvoering geven aan het Besluit digitale toegankelijkehid (BDTO).
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
44
Gemeente
Wat willen we bereiken? (Regionale) samenwerking
Jaaroverstijgend Wat gaan we daarvoor doen in ja/nee 2024?
In welke Q afgerond Effect/bijdrage
Eigenaar (gemeente / partner) betrokkenen
Versterken brede welvaart van onze inwoners in de Drechtsteden.
Ja
Regionaal uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma 2024 Smart Delta Drechtsteden.
Nvt
Verbeteren integrale samenwerking, Slim samen vooruit.
Gemeente
Uitvoeren gezamenlijke activiteiten in de Rederij.
Nee
Uitvoeren programmaplan de Rederij 2024 tot mei.
Q2
Gemeente
Team B&B en MO samen met partners
Optimaliseren van het dienstverleningsconcept van de Rederij.
Nee
Evaluatie programmaplan de Rederij.
Q1
Gemeente
Partners
Versterken bestuurlijk en ambtelijk samenspel.
Ja
Het gesprek aangaan met college, raad, ambtelijke organisatie en griffie.
Nvt
Burgers elkaar meer ontmoeten, verbinden en ontwikkelen Samenwerking in , met en voor de samenleving versterken. Effectieve samenwerking.
Gemeente
Griffie, college en ambtenaren
Financiële beheersing op orde.
Ja
Rechtmatigheidsverantwoording door college over boekjaar 2023 en voorbereidingen treffen voor het boekjaar 2024.
Nvt
Rechtmatig handelen Gemeente binnen de kaders.
Team F&C, proceseigenaren en gemeenschappelijke regelingen
Kostendekkend maken van alle producten en diensten.
Ja
Aanpassen legesverordening.
Q4
Een financiëel gezonde organisatie.
Betrokken afdelingen
afhankelijkheden Voldoende capaciteit
Financiën
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
45
Gemeente
Processen bij gemeenschappelijke regeling, voldoende capaciteit
Paragrafen
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
46
1. Paragraaf lokale heffingen Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert de GR Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit.
Overzicht opbrengst lokale heffingen Heffing
Jaarrekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2023 na wijziging (1e burap)
Begroting 2024
Baten weekmarkt
17
21
21
18
Leges omgevingsvergunning
447
1.130
1.130
1.107
Integrale veiligheid
6
6
6
6
Leges straatwerk
34
Afvalstoffenheffing
2.961
3.392
3.392
3.517
Rioolheffing
1.632
1.520
1520
1.611
Begraafrechten
632
522
522
642
Leges burgerzaken
258
164
164
365
5.786
6.186
6.186
6.564
Hondenbelasting
99
91
91
95
Precariobelasting
-2
0
0
0
Toeristenbelasting
18
32
32
20
11.839
13.063
13.063
13.944
OZB
Totaal
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
47
Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de tegemoetkoming. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. De gemiddelde woonlasten voor een één- en meerpersoonshuishouden zijn weergegeven in onderstaande tabellen. Belastingsoort Tarieven in €
Eenpersoonshuishoudens Tarief 2022
Tarief 2023
Mutatie 2023
Onroerendezaakbelasting
354
389
34
Rioolheffing
159
159
Afvalstoffenheffing
298
Subtotaal
Meerpersoonshuishoudens
Tarief 2024
Mutatie 2024
9,7%
409
21
0
0,0%
169
358
60
20,0%
811
905
94
11,6%
0
-75
-75
Totaal
811
830
19
Positie COELO-lijst, aangepast
150
135
Tegemoetkoming
in %
2,3%
Tarief 2022
Tarief 2023
Mutatie 2023
5,3%
354
389
34
10
6,0%
159
159
384
27
7,4%
358
962
57
6,3%
-40
35
922
92
in %
11,0%
Tarief 2024
Mutatie 2024
9,7%
409
21
5,3%
0
0,0%
169
10
6,0%
418
60
16,6%
449
31
7,4%
871
965
94
10,8%
1.026
61
6,3%
0
-75
-75
-40
35
871
890
19
986
96
121
112
in %
2,2%
in %
10,8%
Onroerendezaakbelasting (OZB) Er zijn drie categorieën onroerendezaakbelasting. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZ-waarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen. Voor 2024 is de waarde per 1 januari 2023 van toepassing. In 2024 stijgt de OZB met 5,3%. Dit is gelijk aan de verwachte gemiddelde inflatie voor 2024 (gebaseerd op informatie in de septembercirculaire 2023 van het gemeentefonds). Categorie
Eigenaren woningen
Raming WOZ-waarde per 1 januari 2023 waarde- en areaalontwikkeling 2.751.500.000 184.000.000
2024 2.935.500.000
Eigenaren niet-woningen
579.250.000
33.250.000
612.500.000
Gebruikers niet-woningen
487.250.000
51.250.000
538.500.000
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
48
Categorie
Raming opbrengst onroerendezaakbelasting 2023 primitief
Mutatie (5,3%) incl. areaaluitbreiding
2024 (inclusief areaaluitbreiding)
Eigenaren woningen
2.762.000
147.000
2.909.000
Eigenaren niet woningen
1.746.000
117.000
1.863.000
Gebruikers niet woningen
1.678.000
114.000
1.792.000
Totale opbrengst OZB
6.186.000
378.000
6.554.000
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De opbrengst van de afvalstoffenheffing mag niet hoger zijn dan de (geraamde) kosten. De raad stelt afzonderlijke tarieven voor eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens vast. De afvalstoffenheffing is nog niet volledig kostendekkend. Daarom wordt voorgesteld het tarief te verhogen met 7,4%. Dit bestaat deels uit de inlfatieontwikkeling en daarnaast wordt hiermee de kostendekkendheid verder verhoogd. 2023 Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden Totaal afvalstoffenheffing Berekening kostendekking Reiniging Kosten taakveld reiniging Inkomsten taakveld excl. heffingen
Eenheden 2.243
2024
Tarief
5.743
357,50
Opbrengst 802.000
Eenheden 2.450
Tarief 384,00
417,50
2.398.000
5.744
448,50
3.200.000
2.843.000 -/- 150.000
Netto kosten taakveld
2.693.000
Overige toe te rekenen kosten: Kwijtscheldingen
160.000
Overhead
376.000
BTW
450.000
Totale netto overige kosten Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
986.000 49
Opbrengst 941.000 2.576.000 3.517.000
Berekening kostendekking Reiniging Totale kosten (a)
3.679.000
Opbrengst heffingen (b)
3.517.000
Dekking (b/a*100)
96%
Rioolheffing De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor niet-woningen is dit gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De tarieven voor de rioolheffing in 2024 voor woningen zijn conform het Stedelijk Waterplan verhoogd met 6%. 2023 Aantal woningen Belaste waarde niet-woningen
Eenheden 8.480
2024
Tarief
372.055.000
159,00
Opbrengst 1.348.000
Eenheden 8.474
Tarief 168,54
Opbrengst 1.428.000
0,055% *)
205.000
404.570.000
0,055% *)
223.000
Afronding
-40.000
Totaal rioolheffing *) Maximum aanslagbedrag 2.915 Berekening kostendekking Riolering Kosten taakveld riolering Inkomsten taakveld excl. Heffingen
1.553.000
1.356.000 0
Netto kosten taakveld
1.356.000
Overige toe te rekenen kosten: Kwijtscheldingen
10.000
Overhead
269.000
BTW
186.000
Aandeel kosten andere taakvelden
28.000
Mutatie egalisatiereserve riolering
-/- 236.000
Totale netto overige kosten
257.000
Totale kosten (a)
1.613.000
Opbrengst heffingen (b)
1.611.000
Dekking (b/a*100)
100%
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
50
1.611.000
De kostendekkendheid op langere termijn wordt periodiek getoetst bij actualisatie van het gemeentelijk rioleringsplan. De actualisatie wordt momenteel voorbereid.
Overige lokale heffingen Begraafrechten In 2024 worden de tarieven verhoogd met de algemene indexering van 5,3%. Onderstaand een overzicht van de baten, lasten en de kostendekkendheid op basis van deze begroting. Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Kosten taakveld begraafplaatsen Inkomsten taakveld excl. Heffingen
445.000 -
Netto kosten taakveld
445.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
358.000
Totale netto overige kosten
358.000
Totale kosten (a)
803.000
Opbrengst heffingen (b)
642.000
Dekking (b/a*100)
80%
Leges In december 2023 wordt de legesverordening ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. In het algemeen worden tarieven verhoogd met de algemene indexering van 5,3%. Onderstaand een overzicht van de lasten en baten van de leges per hoofdstuk: Kostendekkendheid leges Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening Hoofdstuk 2 Omgevingswet
Lasten 493.000 1.218.000
Baten 407.000 1.119.000
Kostendekkendheid 83% 92%
Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn
45.000
6.000
14%
1.756.000
1.532.000
87%
Totaal Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
51
Hondenbelasting Het tarief per hond wordt voor 2024 verhoogd met de algehele indexatie van 5,3% en wordt € 89,70.
Toeristenbelasting Er wordt toeristenbelasting geheven van degene die de gelegenheid biedt tot verblijf met overnachting tegen vergoeding binnen de gemeente Alblasserdam. De toeristenbelasting wordt geheven op basis van het aantal overnachtingen. Het tarief per overnachting wordt verhoogd met de algehele indexering van 5,3% en wordt is vastgesteld op maximaal € 2,85.
Kwijtscheldingen Als een burger te weinig inkomen en geen vermogen heeft, kan voor een belastingaanslag kwijtschelding worden verleend. Binnen de wettelijke kaders bepaalt de gemeenteraad of en in welke omstandigheden aanslagen worden kwijtgescholden. De kwijtschelding heeft nagenoeg volledig betrekking op de gebruikersheffingen in het geval van de afvalstoffenheffing.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
52
2. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de begroting worden de nu bekende risico’s gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kans inschatting - een mate van subjectiviteit in zich.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om incidenteel financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming.
Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. Hier wordt expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatie-breed in kaart gebracht.
Risico-inventarisatie De risico-inventarisatie is als volgt opgebouwd: • Korte beschrijving van het risico; • Beheersmaatregelen; • De verwachting voor 2024; • Het financiële effect/kans/risicobedrag. Bij de korte beschrijving van het risico wordt er op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect. Daarnaast wordt er aangeven of het risico structurele of incidentele gevolgen heeft. Daar waar structurele gevolgen zijn, zullen indien dit risico zich voor doet ook structurele beheersmaatregelen genomen moeten worden. Eventuele incidentele gevolgen kunnen worden ingezet tegen incidentele beheersmaatregelen. Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
53
Totaaloverzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%.
Kans (in %)
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)
Risico's Uitkeringen Participatiewet (bijstand)
Beheersmaatregelen
Terugblik 2023 en verwachting 2024
Uitkeringen van de gemeente op grond van de Participatiewet zijn een open-einde-regeling. Risico is dat de uitkering toenemen en/of de rijksbijdrage die de gemeente daarvoor ontvangt afneemt of onvoldoende is om de lasten uit te dekken. De financiële risico's worden gereduceerd door de landelijke vangnetuitkering. Op deze regeling kan een beroep worden gedaan indien er, bezien vanuit meerjarig perspectief, een groot gat is tussen de rijksbijdrage en de kosten die worden gemaakt voor de uitkeringen.
Beheersing (bewaken toegang en bevorderen uitstroom) vindt plaats binnen de gemeenschappelijke regeling Sociaal (GRS). Inschattingen van GRS vergelijken met informatie over (de ontwikkeling van) de rijksbijdrage. In de gaten houden of we in aanmerking komen op de landelijke vangnetuitkering. Daarnaast worden lokaal initiatieven genomen (Kansrijk en ontwikkeling Leerlint) om uitstroom naar betaald werk in de onmiddellijke nabijheid mogelijk te maken. We leveren tevens inspanningen om ervoor te zorgen dat de GRS mensen toe leidt naar de lokale voorzieningen
De werkelijke rijksbijdrage was lager dan begroot. Dit effect is zichtbaar geworden in de jaarrekening 2022. Voor 2023 en 2024 houdt de GRS rekening met een oplopende en relatief hoge rijksbijdrage.
5%
6.000.000
300.000
Beheersing vindt plaats in afstemming met servicegemeente Dordrecht. Er wordt geïnvesteerd in het verhogen van de weerbaarheid door: dijken te controleren (zoals informatieveiligheid middels licenties en hardware), goede afspraken te maken over wie waarvan is, bewustzijn te actualiseren en risico's op te sporen en te behandelen.
Afgelopen periode zijn verschillende devices van gebruikers "gespoeld" wat inhoudt dat deze op afstand beheerd worden en daarmee ook voorzien zijn van extra beveiligingsmaatregelen. Daarnaast maken wij gebruik van aanvullende security licenties om veilig in de Cloud te kunnen werken en aan wet- en regelgeving te voldoen. De werkplek van de toekomst wordt ingericht en dat betekent dat ook de hardware wordt vervangen die niet meer voldoet aan de beveiligingsvereisten. De bewustwording van informatiebeveiliging verhogen blijft een continu
5%
5.000.000
250.000
Cybercriminaliteit Gemeenten zijn een doelwit voor cybercriminelen die financieel gewin willen behalen via diefstal van geld of vertrouwelijke informatie, of die willen ‘verstoren.’ Ook kan belangrijke IT uitvallen. Cyber is een breed risico waarmee veel overheidsinstanties te maken hebben vanwege hun afhankelijkheid van informatietechnologie, connectiviteit en geautomatiseerde processen. Ook wettelijke regulering neemt toe, net als (contractuele) eisen op het gebied van beveiliging, weerbaarheid en (cyber)aansprakelijkheidsverzekeringen. Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
54
Kans (in %)
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)
Risico's Risicobedrag is afgeleid van relevante voorbeelden (Hof van Twente, Antwerpen) Jeugdhulp
Beheersmaatregelen
Terugblik 2023 en verwachting 2024 proces. Tot slot wordt een verzoek gedaan om budget te verhogen om risico's te reduceren.
Sinds de decentralisatie van de jeugdhulp per 1 januari 2015 zien we een stijging van de vraag naar en uitgaven aan jeugdhulp. Dit wordt nog eens versterkt door de gevolgen van de coronacrisis waardoor jongeren langdurig belast worden/zijn ondanks de door ons ingezette interventies om de sociale cohesie te verhogen.
Beheersing vindt plaats binnen gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid. Er wordt geïnvesteerd in het programma 'werken voor de jeugd' om trends en ontwikkeling tijdig te signalen en de kosten te beheersen. Daarnaast investeert de gemeente in de toegang van jeugdhulp en organiseren we ondersteuning lokaal om te voorkomen dat kinderen in de dure zorg terecht komen.
Groei van zorgkosten leek zich te stabiliseren, maar in 2023 is de prognose dat de zorgkosten weer zullen stijgen. Dit heeft te maken met landelijke en regionale ontwikkelingen zoals de hervormingsagenda, afbouw van jeugdzorgplus en sterke stijging van de loonkosten, maar ook in het feit dat we een kleine gemeente zijn met een beperkt budget. Het risico bestaat dat een enkele dure cliënt of andere exogene factoren de vooruitzichten negatief beïnvloeden, zoals in 2023 het geval is. De hervormingsagenda, de afbouw van jeugdzorgplus en de stijging van de loonkosten hebben gezorgd voor nadelige financiële effecten op onze begroting in 2023. Het rijk is nog steeds voornemens om te bezuinigen op de jeugdhulp. Zolang er nog geen overeenstemming is over de financiële kant van de landelijke Hervormingsagenda is het lastig om een inschatting te maken. Hierdoor blijft het risico dat de kosten een andere ontwikkelingen volgen dan opgenomen in de begroting.
5%
6.000.000
300.000
Beheersing vindt plaats in afstemming gemeenschappelijke regeling OZHZ.
Op basis van ervaringscijfers is een inschatting gemaakt van de financiële gevolgen. Dit meerjarig nemen de baten af. In de begroting is een inschatting gemaakt van de baten die samenhangen met ruimtelijke ontwikkeling. Dit risico neemt daarom jaarlijks af.
25%
1.000.000
250.000
Leges omgevingsvergunningen Invoering van de omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouw per 2024 heeft invloed op de heffing van leges voor omgevingsvergunningen. Er komen minder vergunningplichten en verwachting is dat dit niet kan worden gecompenseerd door minder inzet en dus minder kosten.
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
55
Risico's Afvalinzameling en -verwerking
Beheersmaatregelen
Terugblik 2023 en verwachting 2024
De kosten van van verwerking van afval zijn afgelopen jaren toegenomen. Het is landelijk beleid om de hoeveelheid restafval terug te brengen. Dit is ook merkbaar in de ontwikkeling van kosten van verbranding van afval. Risico is dat kosten verder oplopen en dat maatregelen om daarop in te springen niet tijdig worden genomen. Beheerplannen
Maatregelen voorbereiding om afvalscheiding te verbeteren, afvalbeleid herzien. Ontwikkeling van verwerkingskosten en hoeveelheden afval monitoren.
In 2023 zijn gesprekken gevoerd over (het verlengen van) de dienstverleningsovereenkomst met HVC, waarbij ook aandacht is voor de transparantie van de kosten.
5%
2.200.000
110.000
De meeste beheerplannen van kapitaalgoederen zijn geactualiseerd. In de begroting is rekening gehouden de gemiddelde lasten die daaruit voortvloeien. Risico is dat in een enkel jaar de lasten hoger incidenteel hoger zijn dan het beschikbare budget. Financieel beleid activa
Beheerplannen periodiek actualiseren, periodiek controle op bestaan van activa, activa specifiek vastleggen in de financiële administratie. Beleid met betrekking tot activeren en afschrijven heroverwegen. Beheersystemen goed inrichten.
De beheerplannen met betrekking tot de buitenruimte zijn geactualiseerd. Er wordt verder gewerkt aan het actualiseren van het beheerplan voor vastgoed. In de begroting is wel al rekening gehouden met een inschatting van de jaarlijkse kosten.
1%
40.000.000
400.000
Voor het afschrijven van investeringen worden termijnen gehanteerd die dicht bij de maximale technische levensduur liggen. Een risico is dat in enkele situaties deze termijn niet bereikt wordt of dat onvoldoende inzicht is in de samenstelling van de boekwaarde. Op dat moment zal een afwaardering moet plaatsvinden.
Beheerplannen periodiek actualiseren, periodiek controle op bestaan van activa, activa specifiek vastleggen in de financiële administratie. Beleid met betrekking tot activeren en afschrijven heroverwegen.
In 2023 worden enkele financiële verordeningen geactualiseerd. Daarin kan een heroverweging van het financieel beleid op dit gebied worden meegenomen. In 2023 en 2024 wordt verder gewerkt aan de inrichten en gebruiken van de beheersystemen. Met deze data-gestuurde informatie kan bijna jaarlijks de beheerplannen worden bijgestuurd, maar ook de op lange termijn zichtbare investeringen worden gesignaleerd. Op basis daarvan kan dan de levensduur van ons areaal reëler worden ingeschat. Het risico zal geleidelijk afnemen als er meer data beschikbaar komt.
1%
80.000.000
800.000
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
56
Kans (in %)
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)
Risico's Garantstellingen en leningen
Beheersmaatregelen
Terugblik 2023 en verwachting 2024
De gemeente staat garant voor leningen en verstrekt in enkele gevallen ook zelf leningen. Hierbij is er altijd een risico dat een partij niet in staat is de lening volgens de afspraken af te lossen. Afwikkeling verbouwing Rederij
Groot deel van de financiële positie van partijen worden gemonitord door een waarborgfonds.
Afgelopen jaren hebben zich geen risico's voorgedaan. Ook voor 2024 worden deze niet verwacht.
Over de afwikkeling van verbouwing van de Rederij is een geschil met de aannemer. Dit is in behandeling bij de rechtbank. Er is nog geen uitspraak gedaan. Op basis van de eerdere behandeling ervan is in de jaarrekening 2022 een inschatting gemaakt van de verplichting. Risico is dat de uiteindelijke afwikkeling daarvan afwijkt. Risicobedrag is bepaald op het bedrag van de vordering minus de gemaakte inschatting. Wmo/huishoudelijke ondersteuning Vanwege diverse ontwikkelingen loopt de gemeente financieel risico met betrekking tot de huishoudelijke ondersteuning. Dit komt enerzijds voor de toenemende vergrijzing. Daarnaast speelt mee dat de uurtarieven of kostenontwikkeling van aanbieders kan leiden tot hogere kosten vanwege schaarste in het aanbod en in het algemeen toegenomen loonkosten vanwege de inflatie.
Kans (in %)
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)
0,5%
80.000.000
400.000
De gemeente ter ondersteuning hierbij (externe) In 2022 is de zaak behandeld bij de Rechtbank. expertise ingeschakeld. Voor de afwikkeling is een voorziening gevormd. Voorgesteld wordt het In 2023 wordt de uitspraak van de rechtbank en restant krediet beschikbaar te houden. de definitieve afwikkeling verwacht.
25%
500.000
125.000
De Wmo/huishoudelijke ondersteuning is een maatwerkvoorziening die de GRS uitvoert. De verordening Wmo kent een aantal draaiknoppen die o.a. van invloed kunnen zijn op de toelating tot de huishoudelijke ondersteuning c.q. de hoogte van een eventuele bijdrage. Door een versterking van het lokale maatschappelijk middenveld worden initiatieven om in het voorveld al ondersteuning te bieden versterkt dit met het oog op het afremmen van de instroom in de maatwerkvoorziening.
10%
1.500.000
150.000
10%
9.100.000
910.000
Ruigenhil Voor het opkopen en slopen van woningen aan de Ruigenhil is een krediet beschikbaar gesteld. Uitvoering is mede afhankelijk van de bereidheid van eigenaren van de woningen en gronden om hieraan mee te werken. Risico is dat kosten voor Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
Ontwikkelingen worden periodiek besproken in een projectteam. Haalbaarheidsberekening wordt door de planeconomen geactualiseerd zodra daar aanleiding toe is. 57
In 2023 en voorliggende jaren zijn we uitgegaan van de marktwaarde van de woningen op dat moment. Een taxatie zal de werkelijke waarde duiden. Dit moet begin 2024 duidelijk worden.
Risico's de resterende woningen en gronden hoger zijn of worden dan de beschikbare middelen. Keuzes maken
Beheersmaatregelen
Terugblik 2023 en verwachting 2024
Om de begroting ook op lange termijn financieel We starten tijdig met het in kaart brengen van in evenwicht te brengen en te houden is het mogelijke keuzes. Zie ook de gelijknamige noodzakelijk keuzes te maken. De omvang van paragraaf in deze begroting. de opgave is nog onzeker, maar kans is groot dat deze fors is. Rekening houdend met een eerste inschatting van de effecten van de septembercriculaire 2022 bedraagt het meerjarig tekort ongeveer € 4 miljoen per jaar.
Om keuzes te maken met structurele gevolgen, zal ook incidenteel budget nodig zijn om dit mogelijk te maken en frictiekosten die daar het gevolg van kunnen zijn op te vangen.
Kans (in %)
25%
Netto Bruto bedrag (kans bedrag x bruto (in €) in €)
4.000.000
1.000.000
Verbonden partijen Risico gebaseerd op inschatting per verbonden partij rekening houdend met door hen aangehouden beschikbare vermogen om dit op te vangen.
Zie onder deze tabel.
Subtotaal
5.245.000
Buffer ter dekking van overige risico's
525.000
Eindtotaal
Begroting 2024 – gemeente Alblasserdam
250.000
5.770.000
58
Risico's met betrekking tot gemeenschappelijke regelingen Wij hebben het op grond van onze risicoanalyse bepaalde benodigd weerstandsvermogen voor gemeenschappelijke regelingen afgezet tegen het benodigd weerstandsvermogen dat bij gemeenten moet worden aangehouden zoals blijkt uit de begrotingen van onze gemeenschappelijke regelingen: GR
GR Sociaal DGJ - inwonerbijdrijge DGJ – SOJ VRZHZ OZHZ SVHW Souburgh
Risico's paragraaf weerstandsvermogen GR
Beschikbaar weerstandsvermogen GR
2..497.000 2.075.000 PM 1.856.000 952.000 700.000 PM
0 700.000 0 510.000 1.382.000 700.000 59.000
Totaal
Weerstandsvermogen aan te houden bij gemeenten totaal 2.497.000 1.375.000 PM 1.346.100 -
Aandeel aan te houden weerstandsvermogen Alblasserdam 135.000 62.000 PM 53.000 250.000 +PM
Bijdrage aan GR Alblasserdam
Bijdrage aan GR gemeenten totaal
% aandeel Alblasserdam
16.427.000 1.393.509 5.918.884 1.749.703 1.968.307 257.000 495.824
304.755.000 31.000.334 138.403.580 45.803.520 27.943.593 13.452.000 618.852
5,39% 4,50% 4,28% 3,9% 4,0% 1,91% 80%
Overige risico's Renterisico Na een lange periode van lage en dalende rente, zien we dat de rente snel is gestegen. In onze liquiditeitsprognose zien we ook voor de komende jaren een toenamen van de financieringsbehoefte. Deels is dit een gevolg van het aflossen van leningen (met een lage rente), maar ook door een toenamen van het investeringsvolume. Bij een (verder) stijgende rente kan dit een nadelig effect hebben op de structurele exploitatie.
Bepaling weerstandscapaciteit De gemeente heeft middelen beschikbaar om financiële gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk manifesteren. Onder tegenvallers wordt in de regel verstaan het effectueren van risico´s. In de begroting en jaarrekening worden daarom de risico´s afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit de algemene reserve en de reserve grondexploitaties. Ruimte in de exploitatiebegroting is hier, gelet op de financiële opgave vanaf 2026, niet bij betrokken. Ook het niet beklemde deel van de bestemmingsreserves en de stille reserves maken geen onderdeel uit van de weerstandscapaciteit.
Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
59
Weerstandscapaciteit De Totale beschikbare algemene weerstandscapaciteit bedraagt: Bedragen in € Algemene reserve (vrije deel) Reserve grondexploitaties Totaal weerstandscapaciteit
Begroting 2024 12.027.000 444.000 12.471.000
Begroting 2023 9.775.000 1.000.000 10.775.000
Jaarrekening 2022 10.477.000 959.000 11.436.000
Conclusie rondom benodigd weerstandsvermogen Risico´s worden gekwantificeerd en afgezet tegen de weerstandscapaciteit om zicht te krijgen op de toereikendheid van het weerstandsvermogen. Een algemene norm voor de weerstandsratio is niet door de wetgever vastgesteld. Uit de literatuur blijkt wel een veel gehanteerde beoordelingstabel van het weerstandsvermogen: Categorie A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven: Bedragen in € Weerstandscapaciteit: - algemeen - grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: - algemeen - grondexploitaties Totaal Ratio weerstandsvermogen: - algemeen - grondexploitaties Totaal Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
Begroting 2024
Begroting 2023
Jaarrekening 2022
12.027.000 444.000 12.471.000
9.775.000 1.000.000 10.775.000
10.477.000 1.000.000 11.436.000
5.770.000 73.000 5.843.000
4.254.900 88.000 4.342.900
6.595.000 73.000 6.668.000
2,1 maximaal 2,1
2,0 1,3 2,2
1,6 maximaal 1,7 60
Kengetallen financiële positie De financiële kengetallen laten het volgende beeld zien. Door deze kengetallen wordt inzicht gegeven in de financiële positie van Alblasserdam. Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio (Eigen vermogen / totaal balans) Solvabiliteitsratio ((Eigen vermogen + voorzieningen) / totaal balans) Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Rekening 2022 60% 57% 33% 37% 0% 0,7% 102,6%
Begroting 2023 94% 92% 29% 31% 0% 2,5% niet bepaald
Begroting 2024 114% 109% 25% 28% 0% 0,9% 104,5%
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
131% 127% 23% 26% 0% 0,0% onbekend
147% 144% 22% 25% 0% -6,2% onbekend
148% 144% 22% 25% 0% -7,4% onbekend
Nettoschuldquote: De netto schuld (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) gedeeld door de inkomsten geeft een indicatie voor de mate waarin een gemeente de rentelasten kan dekken door voldoende inkomsten.
Solvabiliteitsratio: Dit kengetal is de tegenhanger van de debtratio waarvoor in de paragraaf financiering onze interne normering is weergegeven. Wij streven naar een solvabiliteitsratio (eigen vermogen + voorzieningen/ totaal balanssaldo) groter dan of gelijk aan 20%.
Grondexploitatie: Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de totale waarde op de balans die nog moet worden terugverdiend met grondverkopen en het totaal van de exploitatiebaten in het jaar.
Structurele exploitatieruimte: Bij dit kengetal wordt het structureel resultaat gedeeld door de totale baten in het jaar. Alblasserdam streeft jaarlijks naar een voor ieder jaar structureel sluitende begroting.
Belastingcapaciteit: Met dit kengetal worden de gemiddelde woonlasten van de gemeente Alblasserdam afgezet tegen de gemiddelde landelijke woonlasten van het jaar ervoor.
Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
61
3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleid en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties rond de kapitaalgoederen van de gemeente. Voor de diverse kapitaalgoederen zijn beheerplannen opgesteld met daarin de vastgestelde kaders. Door de komst van de Omgevingswet zullen nieuwe beleids- en beheerplannen een update krijgen. Ook door de verduurzaming van vastgoed en energiegebruikers als openbare verlichting zal voor deze kapitaalgoederen de komende tijd een aanpassing aan de soms door de tijdsgeest ingehaalde plannen nodig zijn. Vastgesteld / geactualiseerd in
Looptijd t/m
Financiële vertaling in begroting
geplande vernieuwing of vervanging
Nota openbare ruimte
2009
-
Ja
2023
Gemeentelijk Verkeers- en VervoerPlan (GVVP) 2019
2019
2030
Nee
2024
Beheerplan verhardingen 2022-2024
2022
2024
Nee
2024
Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR)
2020
Basis Riolerings Plan (BRP)
2019
2028
nvt
2028
BRP+
2022
2029
ja
2029
Plan Stedelijk Water (voorheen GRP)
2023
2027
ja
2027
Bomenverordening Alblasserdam
2009
-
Ja
2023
Bomen en kapvergunningen beleid
2008
-
Ja
2023
Groenstructuurplan
2017
2027
Ja
2027
Speelruimtebeleidsplan
2021
2030
Ja
2030
-
-
Nee
2024
2015
2025
Ja
2024
Onderwerp
Beheerplannen
Wegen
Water
Groen
Gebouwen
Meerjarenonderhouds-plan (MJOP) inclusief verduurzaming
Openbare verlichting
Nota Openbare Verlichting
Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
62
nvt
Kerncijfers Onderwerp Wegen straten pleinen
Watergangen en sloten Riolering
Groen en spelen
Vastgoed Civieltechnische kunstwerken Openbare verlichting
Belangrijkste kapitaalgoederen Oppervlakte wegennet Asfalt / beton Elementen Half verhard/onverhard Oppervlakte water Persriolering Vrij verval riolering Pompen en Gemalen Oppervlakte openbaar groen Bomen Speeltoestellen Gebouwen Bruggen Lichtmasten
Hoeveelheden 243.265 m2 685.507 m2 73.789 m2 209.000 m2 31 km 110 km 118 st 612.000 m2 7.256 stuks excl bosplantsoen 409 st 20 st 65 st 3.978 stuks, waarvan ca 57 % LED
Ambities voor 2024 – 2027 •
•
• • • • •
De beeldkwaliteit van de buitenruimte handhaven op minimaal niveau B (CROW-publicatie 323) en deze jaarlijks door onafhankelijke partijen laten meten. Waar nodig onderhoud bijsturen. Mede vanwege de komst van de Omgevingswet en de Omgevingsvisie met het accent 'Fit en groen in de polder' wordt eind 2023 een actualisatie van de integrale beeldkwaliteit en onderhoudsambitie aan de raad voorgelegd via het Integrale Maatschappelijke Beheer Kader (IMBK). De implementatie van een nieuw beheersysteem (van het ontoereikende GisiB naar GBI-World) voor alle kapitaalgoederen voortzetten. De implementatie is naar verwachting eind 2023 gereed. In combinatie met het IMBK ontstaat dan een compleet beeld van de eigenschappen en onderhoudsbehoefte van al onze beheerobjecten (assets) in de buitenruimte vanaf 2024. Hiermee wordt de registratie, het beheer en de rapportage van alle beheerobjecten in de buitenruimte mogelijk. Het met behulp van het IMBK en GBI-World plannen, voorbereiden en uitvoeren van onderhouds- en investeringsprojecten. Vergroeningsmaatregelen voortkomend uit het groenstructuurplan en de klimaatadaptatieve ambitie vanuit het collegeprogramma uitwerken en in uitvoering brengen. Een start maken met de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed, als vervolg op het strategisch vastgoed onderzoek. Het verwerken van de klimaatadaptieve maatregelen in reconstructieprojecten.
Het uitvoeren van een kwaliteitsimpuls in de buitenruimte, zoals voetpaden en fietspaden in woonbuurten. Hierbij worden ook meekoppelkansen meegenomen, zoals waterdoorlatend maken of verwijderen van verhardingen waar dit mogelijk is.
Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
63
Regio Voor de uitvoering van beheertaken waar dit inhoudelijk en financieel voordeel oplevert zoeken we de samenwerking met de Regio Drechtsteden. Op dit moment besteden wij beheertaken uit op het gebied van openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en drukriolering bij de gemeente Dordrecht. Voor de beheertaken van gebouwen is een overeenkomst afgesloten met de vastgoedafdeling van de Servicegemeente Dordrecht (SGD). De regie en de financiële verantwoording blijft in handen van Alblasserdam. Ook op het gebied van regelgeving voor kabels en leidingen wordt samengewerkt met de andere zes Drechtsteden.
Beeldkwaliteitsniveau openbare ruimte De minimale beeldkwaliteit voor de openbare ruimte is vastgesteld op een kwaliteit B gemeten over alle beheeronderdelen en over de hele gemeente, met uitzondering van de begraafplaats. Deze beheren we met de hogere beeldkwaliteit A. De beeldkwaliteit is een systeem waarbij op willekeurig gekozen plaatsen en tijdstippen getoetst wordt of het onderhoudsbeeld van de omgeving voldoet aan een referentiekwaliteitsbeeld. Deze kwaliteitsbeelden zijn in een kwaliteitscatalogus vastgelegd door het landelijke kennisplatform CROW. De beeldmeetlat loopt van A+ (net nieuw aangelegd) naar D (onbeheerd/verwaarloosd).
Beheer Voor het beheer van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen beschikt de gemeente over: • beheersystemen waarin van objecten de relevante data zijn ingebracht. Op grond daarvan worden de onderhouds- en vervangingsplanningen opgesteld; • actuele inspecties naar de onderhoudsgesteldheid van de beheerobjecten. De resultaten verwerken we in een maatregelplanning voor de korte, middellange en lange termijn. Als er tijdens de inspecties afwijkingen worden aangetroffen in het areaal worden deze bijgewerkt; • een bewaking van alle wettelijk verplichte veiligheidskeuringen in gebouwen die bij de gemeente in beheer zijn.
Financieel Het investeringsplan 2024-2027 bij deze begroting geeft voor deze jaren inzicht in de te verwachten investeringen en in de planning van de uitgaven per jaar van alle (geplande) investeringskredieten. Het groot onderhoud aan riolering wordt gedekt uit een voorziening het Plan Stedelijk Water (PSW). Het groot onderhoud gemeentelijke vastgoedgebouwen wordt uitgevoerd op grond van het jaarplan dat voortkomt uit het Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) voor vastgoed. Voor dit groot onderhoud is een voorziening kapitaalgoederen beschikbaar. Een nieuw MJOP-D(Duurzaam) voor gemeentelijk vastgoed in 2024 zal ook de kosten (en opbrengsten) van verduurzamingsmaatregelen meenemen in de meerjarenplanning. Voor baggeren is een reserve baggeren ingesteld.
Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
64
4. Paragraaf financiering In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente. Dit zijn risicobeheer (met name rente- en kredietrisico), de financierings- en schuldpositie, het kasbeheer en de informatievoorziening.
Algemeen Het Financieringsstatuut vormt het kader voor beleid en uitvoering van de treasuryfunctie. Afhankelijk van de hoogte en de verwachte duur van het liquiditeitstekort of –overschot, wordt vermogen tijdelijk of langdurig aangetrokken of tijdelijk uitgezet. Het uitgangspunt bij het aantrekken van vermogen is dat de kasgeldlimiet optimaal benut wordt en zoveel mogelijk kort vermogen wordt aangetrokken. Benadrukt wordt dat de financieringsfunctie van de gemeente Alblasserdam uitsluitend de publieke taak dient en dat een prudent beleid gevoerd wordt binnen de kaders die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido).
Renteontwikkelingen De tarieven op de geldmarkt (kortlopende leningen) laten de afgelopen maanden een sterk oplopende trend zien. Dit houdt nauw verband met de beleidsrente van de ECB, omdat die meerdere keren is verhoogd. Dit doet de ECB om de inflatie te beteugelen en terug te brengen naar 2%. De verwachting voor de tweede helft van 2023 is dat de stijging van de kortlopende rente zal afvlakken en dat de ECB de beleidsrente nog maar een half procentpunt gaat verhogen. De 10-jaarsrente is begin augustus gestegen naar een niveau van 3,12%. Banken berekenen bij het verstrekken van langjarige financiering liquiditeitsopslagen boven op de IRS-niveaus. Voor bijvoorbeeld een 10-jaars lening bedraagt deze opslag medio 2023 circa 0,20% (20 basispunten).
Renteverloop 1 aug 2022 - 1 aug 2023 4,000% 3,500% 3,000% 2,500% 2,000% 1,500% 1,000% 0,500% 0,000%
3-maands Euribor Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
10-jaars IRS 65
Financieringspositie Omslagrente De BBV-notitie rente verplicht in de financieringsparagraaf inzicht te geven in de rentelasten, de aan taakvelden, grondexploitaties toe te rekenen rente en het renteresultaat. In onderstaande tabel is dit samengevat. Uit deze berekening komt een omslagrente van afgerond 1,2%. Onderstaand het schema. Renteschema taakveld Treasury (bedragen x € 1.000) a1 externe rentelasten langlopende financiering a2 externe rentelasten kortlopende financiering b externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten c1 rente die aan grondexploitaties moet worden doorgerekend c2 rente van projectfinanciering c3 rentebaat doorverstrekte leningen Aan taakvelden toe te rekenen externe rente d1 rente over eigen vermogen d2 rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente e. De aan taakvelden toegerekende rente (rente-omslag 1,2%) f. Verschil absoluut Verschil procentueel
Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
Begroting 2024 1.151 70 -23
Raming 2025 1.417 0 -23
Raming 2026 1.553 0 -23
Raming 2027 1.882 0 -23
1.198
1.393
1.530
1.859
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0 0 0
1.198
1.393
1.530
1.859
0 0
0 0
0 0
0 0
1.198 1.118 -80
1.393 1.225 -168
1.530 1.378 -152
1.859 1.447 -412
-7%
-12%
-10%
-22%
66
Leningenportefeuilles Opgenomen langlopende leningen. Onderstaande tabel geeft inzicht in het verwachte verloop van de leningportefeuille in de komende jaren: (bedragen x € 1.000) Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Stand per 1 januari
€
52.246
€
59.205
€
56.314
€
64.423
Nieuwe leningen
€
17.000
€
-
€
11.000
€
7.000
Reguliere aflossingen
€
10.041- €
2.891- €
2.891- €
3.441-
Vervroegde aflossingen
€
-
€
-
€
-
€
-
Rente-aanpassing
€
-
€
-
€
-
€
-
Stand per 31 december
€
59.205
€
56.314
€
64.423
€
67.982
Gemiddeld percentage per 31 december Rentelasten boekjaar
1,60% €
976
2,31% €
1.482
2,32% €
1.331
2,46% €
1.671
In 2023 is een nieuwe langlopende lening aangegaan van € 11 miljoen. Op grond van de meest actuele liquiditeitenplanning wordt in de jaren 2024, 2026 en 2027 nieuwe langlopende leningen verwacht van respectievelijk € 17, € 11 en € 7 miljoen. Uitzettingen Uitzettingen is de term die de Wet fido hanteert voor verstrekte langlopende geldleningen en beleggingen. Voor een indeling van de gemeentelijke uitzettingen naar risicocategorie wordt verwezen naar het kopje Kredietrisico’s verderop in deze paragraaf.
Begroting 2024– gemeente Alblasserdam
67
De gemeente Alblasserdam heeft de volgende uitzettingen: (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Gemiddeld percentage
Bedrag
Verstrekte geldleningen: Stand per 1 januari 2024
€
3.057
Nieuwe leningen
€
-
Reguliere aflossingen