Begroting 2022 tbv gemeenteraad.pdf

Groen Vastgoed Openbare verlichting

Belangrijkste kapitaalgoederen Oppervlakte wegennet Asfalt Elementen Oppervlakte water Persriolering Vrij verval riolering Pompen en Gemalen Oppervlakte openbaar groen Speeltoestellen Gebouwen Kunstwerken (bruggen) Aantal lichtmasten

Hoeveelheden 314.168 m2 866.410 m2 234.000 m2 23.000 m 107.000 m 205 st 615.000 m2 310 st 20 st 50 st 3.942 stuks, waarvan ca 51 % LED

Ambities voor 2022 – 2025  De beeldkwaliteit van de buitenruimte handhaven op minimaal niveau B (CROW-publicatie 323) en deze jaarlijks door onafhankelijke partijen laten meten. Waar nodig onderhoud bijsturen.  De implementatie van het nieuwe (regionale) beheersysteem vervolgen. Vanaf eind 2019 is het systeem in fases operationeel geworden. De invoering heeft vertraging opgelopen vooral vanwege de complexiteit ervan. Afronding naar verwachting in 2023.  In 2022 actualisatie huidige arealen uitvoeren en verwerken in het beheersysteem.  De vastgestelde LIOR toepassen bij gemeentelijk onderhoud en reconstructies en deze ook kenbaar maken aan ontwikkelaars/bouwers van nieuwbouwplannen.  Het sober en doelmatig voorbereiden en uitvoeren van investeringsprojecten, volgens planning en geraamd budget.  Verder finetunen van beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Gebruik maken van landelijke cijfers en/of benchmark, waarbij technische kwaliteit en beeldkwaliteit niet in het geding komen.  Het grondstoffenplan wordt waar mogelijk verder aangescherpt, om tot een betere afvalscheiding te komen. Ook in 2022 wordt vooral ingezet op verbetering van de faciliteiten in het algemeen en op die van de GFTE-inzameling bij hoogbouw in het bijzonder.  Maatregelen voortkomend uit het groenstructuurplan, in uitvoering brengen.  Het gemeentelijk wagenpark waar mogelijk elektrisch maken.

Op de gemeentewerf zijn in 2021 twee laadpalen geplaatst en in gebruik genomen. Ook bij (hand)gereedschappen waar mogelijk bij vervanging oplaadbare versie aanschaffen.  Een start maken met de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Regio Voor de uitvoering van beheertaken waar dit inhoudelijk en financieel voordeel oplevert zoeken we de samenwerking met de Regio Drechtsteden. Op dit moment worden beheertaken op het gebied van openbare verlichting, verkeersregelinstallaties en riolering uitgevoerd door de gemeente Dordrecht. Voor de beheertaken van gebouwen is een overeenkomst afgesloten met de vastgoedafdeling van het SCD. Per 1-1-2022 zal deze afdeling overgaan naar de gemeente Dordrecht. Service en dienstverlening blijven gelijk. In alle gevallen blijft de regie en de financiële verantwoording in handen van Alblasserdam. Ook op het gebied van regelgeving kabels en leidingen wordt samengewerkt met de andere zes Drechtsteden.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

60

Beeldkwaliteitsniveau openbare ruimte De minimale beeldkwaliteit voor de openbare ruimte is vastgesteld op een B (CROW) gemeten over alle onderdelen en over de hele gemeente. De uitzondering is op dit moment nog de begraafplaats. Daar is een hogere beeldkwaliteit A gewenst. Beheer Voor het beheer van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen beschikt de gemeente over:  Beheersystemen waarin van objecten de relevante data zijn ingebracht. Op grond daarvan worden de onderhouds- en vervangingsplanningen opgesteld;  De inspecties naar de onderhoudsgesteldheid van de objecten. Aan de hand van de bevindingen rond de technische kwaliteit wordt in het beheersysteem de planning voor onderhoud geactualiseerd. Relevante mutaties in het areaal worden doorlopend bijgewerkt;  In gemeentelijke gebouwen worden alle wettelijk verplichte veiligheidskeuringen uitgevoerd.  Een meerjarig vervangingsplan waarin de jaarlijkse bestemming van de beschikbare middelen voor groot onderhoud en vervanging is bepaald. Werkzaamheden worden zoveel mogelijk gecombineerd;  De geplande onderhoudswerkzaamheden worden (zoveel mogelijk) via bestekken en conform het vastgestelde aanbestedingsbeleid aan marktpartijen opgedragen.  De invoering van het nieuwe beheersysteem is in uitvoering. Waar nodig wordt nog gebruik gemaakt van de oude systemen.

Afronding van het nieuwe systeem is naar verwachting in 2022. Financieel Onderstaand overzicht geeft het totaal aan uitgaven onderhoud kapitaalgoederen weer: Omschrijving (* 1.000) Exploitatie

2022 6.312

2023 5.105

2024 1.941

2025 2.671

Storting voorziening groot onderhoud

144

144

144

144

Kapitaallasten

3.239

3.137

3.080

3.035

Totaal

9.695

8.386

5.165

5.850

Het investeringsplan 2022-2025 in bijlage 2 bij deze begroting geeft voor de jaren 2022-2025 inzicht in de te verwachten investeringen en in de planning van de uitgaven naar jaren van alle (verwachte) investeringskredieten. Het groot onderhoud aan riolering wordt gedekt uit het Gemeentelijk Riolerings Plan (GRP). Hiervoor is een voorziening riolering ingesteld. Het verloop van de reserves en voorzieningen is opgenomen in bijlage 3. Het groot onderhoud gebouwen wordt uitgevoerd op grond van het Meerjaren Onderhouds Plan gebouwen (MJOP) dat jaarlijks geactualiseerd wordt. Voor dit groot onderhoud is een voorziening kapitaalgoederen in gesteld door de gemeenteraad. Voor baggeren is een reserve baggeren in gesteld. Het verloop van deze reserves en voorzieningen is opgenomen in bijlage 3.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

61

4. Paragraaf financiering De financieringsfunctie van de gemeente Alblasserdam dient uitsluitend de publieke taak. Het prudente beleid valt binnen de kaders die zijn gesteld in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Centraal in deze wet staan transparantie en risicobeheersing. Voor het inzicht hierin komen in deze paragraaf de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de gemeente. Dit zijn risicobeheer (met name rente- en kredietrisico), de financierings- en schuldpositie, het kasbeheer en de informatievoorziening.

Algemeen Het Financieringsstatuut vormt het kader voor beleid en uitvoering van de treasuryfunctie. Afhankelijk van de hoogte en de verwachte duur van het liquiditeitstekort of –overschot, wordt vermogen tijdelijk of langdurig aangetrokken of uitgezet (vnl. Schatkist). Het uitgangspunt bij het aantrekken van vermogen is dat de kasgeldlimiet optimaal benut wordt en zoveel mogelijk kort vermogen wordt aangetrokken. Binnen de financiële functie van de gemeente is het van belang om onderscheid te maken tussen treasury- en de controlfunctie. Treasury zorgt voor de beschikbaarheid van geldmiddelen; de controlfunctie is belast met het toezicht en de bewaking van de aanwending ervan. Vanuit deze rollen is de focus bij treasury gericht op feitelijke in- en uitgaande kasstromen, terwijl de controlfunctie veelal redeneert in termen van baten en lasten. In deze paragraaf staan voornamelijk de feitelijke kas- en financieringsstromen centraal. Rente ontwikkelingen De tarieven op de geldmarkt (kort lopende leningen), blijven naar verwachting negatief. De maatregelen van de ECB in de afgelopen periode zullen volgens de markt ook in 2022 nog een negatieve rente voor kortlopende leningen te zien geven. De kapitaalmarktrentes vertoonden in het voorjaar van 2021 een relatief sterk opgaande lijn.

Dit werd vooral veroorzaakt door de verwachting dat de heropening van de economie zal leiden tot een aanzienlijk herstel van de economische groei. De rente voor 10-jarige staatsleningen is daardoor medio juli 2021 gestegen naar een niveau van 0,12%. Banken berekenen bij het verstrekken van langjarige financiering liquiditeitsopslagen bovenop de IRS-niveaus. Voor bijvoorbeeld een 10-jaars lening bedraagt deze opslag medio juli 2021 circa 0,20% (20 basispunten).

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

62

Het afgelopen jaar heeft de renteontwikkeling het volgende beeld laten zien:

Financieringspositie Interne rente De BBV-notitie rente verplicht in de financieringsparagraaf inzicht te geven in de rentelasten, de aan taakvelden, grondexploitaties toe te rekenen rente en het renteresultaat. In onderstaande tabel is dit samengevat. Uit deze berekening komt een omslagrente van afgerond Voor de interne doorberekening van de rentekosten naar de investeringen hanteert de gemeente Alblasserdam een percentage van 1,0%. Renteschema Renteschema Taakveld Treasury Bedragen x € 1.000 2022

a1. a2. b. c1. c2.

c3.

De externe rentelasten over de lange financiering De externe rentelasten over de korte financiering De externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (=projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden

2023

2024

81 23 58 12

-/-/-

95 23 72 18

2025 123 23 100 18

189 23 166 18

-/-

-

-

-

-

+/+

-

-

-

-

toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

46

d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen e. f.

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld treasury Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Verschil (absoluut)

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

-/-

-

-

53 -

82

46 733 687-

53 726 673-

82 702 620-

148 148 679 531-

46 733 687

53 726 673

82 702 620

148 679 531

63

Leningenportefeuilles Opgenomen langlopende leningen. Onderstaande tabel geeft inzicht in het verwachte verloop van de lening portefeuille in de komende jaren: Bedragen x € 1.000 Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Stand per 1 januari

€

36.078

€

34.337

€

34.596

€

31.205

Nieuwe leningen

€

3.000

€

5.000

€

6.000

€

12.000

Reguliere aflossingen

€

4.741- €

4.741- €

9.391- €

1.691-

Vervroegde aflossingen

€

-

€

-

€

-

€

-

Rente-aanpassing

€

-

€

-

€

-

€

-

Stand per 31 december

€

34.337

€

34.596

€

31.205

€

41.514

Gemiddeld percentage per 31 december Rentelasten boekjaar

0,22% €

76

0,26% €

89

0,36% €

117

0,50% €

183

Op grond van de meest actuele liquiditeitenplanning wordt voor de komende jaren jaarlijks een nieuwe langlopende lening verwacht, voor 2022 is dit € 3 miljoen, 2023 € 5 miljoen, 2024 € 6 miljoen en voor 2025 € 12 miljoen. Hierbij is rekening gehouden met de indicatieve cijfers voor de herstructurering van leningen in het 4e kwartaal 2021. Uitzettingen Uitzettingen is de term die de Wet fido bezigt voor verstrekte langlopende geldleningen en beleggingen. Voor een indeling van de gemeentelijke uitzettingen naar risicocategorie wordt verwezen naar het kopje Kredietrisico’s verderop in deze paragraaf. De gemeente Alblasserdam heeft de volgende uitzettingen: Bedragen x € 1.000 Omschrijving

Gemiddeld percentage

Bedrag

Verstrekte geldleningen: Stand per 1 januari 2022

€

2.226

Nieuwe leningen

€

-

Reguliere aflossingen

€

182-

Vervroegde aflossingen

€

-

Rente-aanpassing (oud percentage)

€

-

Rente-aanpassing (nieuw percentage)

€

-

Stand per 31 december 2022

€

2.044

Geen

€

-

Totaal uitzettingen per 31 december 2022

€

2.044

1,25%

1,20%

Beleggingen:

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

64

Schuldpositie De afgelopen jaren is de bewustwording rond schuldposities, juist ook van overheden, sterk toegenomen. Een schuldpositie ontstaat indien de eigen middelen van een gemeente ontoereikend zijn om bijvoorbeeld activiteiten of investeringen te bekostigen. In dat geval dient externe financiering te worden aangetrokken. Een goed zicht op de schuldpositie draagt bij aan het besef dat de aan financiering verbonden rente en aflossingen andere noodzakelijke uitgaven van de gemeente verdrukken. De (ontwikkeling van de) schuldpositie kan vanuit meerdere invalshoeken worden benaderd. 

Eén van de meest geijkte is de debt ratio. Deze ratio wordt ontleend aan de balans, waarbij wordt bezien welk percentage van het totaal vermogen/balanstotaal met vreemd vermogen gefinancierd is. Een algemeen gebruikelijke norm voor de beoordeling van de schuldpositie is een debt ratio van maximaal 80%. Een debt ratio van hoger dan 80% geeft aan dat het bezit met zeer veel schulden is belast.



Ook kan een verhouding worden bepaald tussen de netto schuld (balans) ten opzichte van de totale exploitatiebaten (netto schuldquote). Een netto schuldquote van kleiner dan 100% geeft een indicatie dat een gemeente de rentelasten van de schulden kan dekken uit de inkomsten. Bij een schuldquote tussen 100% en 130% is voorzichtigheid geboden (stoplicht op oranje) en een schuldquote hoger dan 130% geeft een indicatie dat de exploitatie te zwaar wordt belast met rentelasten (stoplicht op rood).



De verwachte herfinancieringen, looptijden van leningen, rentepercentages van de leningen en de werkelijke rentelasten geven inzicht in de mate waarin de gemeente gevoelig is voor renteherzieningen.

In de navolgende tabel wordt de (ontwikkeling van) de schuldpositie van de gemeente Alblasserdam zowel in historisch perspectief als richting de toekomst in beeld gebracht. Dit beeld is gebaseerd op een prognose van de ontwikkeling van de balansposten voor de komende 4 jaar. ALBLASSERDAM Debt-Ratio Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen Solvabiliteitsratio (eigen vermogen / totaal balans) Solvabiliteitsratio ((eigen vermogen + voorzieningen) / totaal balans)

Rekening 2019 80% 98%

Rekening Begroting 2020 2022 61% 67% 41% 76%

Begroting Begroting 2023 2024 65% 63% 70% 65%

Begroting 2025 63% 59%

90%

37%

72%

66%

61%

56%

20%

39%

33%

35%

37%

37%

21%

40%

35%

37%

39%

39%

De debt ratio daalt in deze begrotingsperiode licht van 67% in 2022 naar 63% in 2025. De netto schuld/ inkomsten (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) is in 2022 76% en in 2025 59%. De debt ratio en netto schuld zijn substantieel verbeterd door de verkoop van de aandelen Eneco in 2020. Wij classificeren de schuldpositie als gunstig omdat de debt-ratio in alle begrotingsjaren kleiner is dan 80% en de schuldquote kleiner dan 100%. De schuldpositie blijft nagenoeg gelijk in deze begrotingsperiode.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

65

 

De restant looptijd van de lopende leningen per 1 januari 2022 is voor € 19,1 miljoen tussen 1 en 5 jaar, voor € 3,6 miljoen nog tussen 5 en 10 jaar en voor € 18,1 miljoen nog langer dan 10 jaar. Deze leningen kennen geen renteherzieningen tijdens de looptijd van de leningen. In de tabel bij onderdeel 'lening portefeuilles' hiervoor is inzicht gegeven in de rentelasten van de opgenomen leningen en de gemiddelde rentepercentages.

Risicobeheersing Zoals eerder benoemd vormt risicobeheersing één van de pijlers van de Wet fido. De belangrijkste risicoaspecten die verbonden zijn aan de uitvoering van de gemeentelijke treasuryfunctie betreffen rente- en kredietrisico's. Renterisico’s Renterisico’s kunnen vanuit Wet fido-optiek worden bezien op de korte en op de langere termijn. Renterisico op korte schuld: de kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet is in de Wet fido een norm gesteld voor het maximum bedrag waarop de gemeente haar financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd <1 jaar) mag financieren: 8,5% van het begrotingstotaal. Voor 2022 kan de kasgeldlimiet voor de gemeente Alblasserdam als volgt worden bepaald: Berekening kasgeldlimiet 2022: Begrotingstotaal 2022 Relevant percentage Kasgeldlimiet

Bedragen x € 1.000 € 55.390 8,5% € 4.708 1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal

Gemiddeld. netto vlottende schuld (+) of gemiddeld netto vlottend overschot (-) Kasgeldlimiet

€ 3.000 € 4.708

Overschrijding kasgeldlimiet Ruimte onder de kasgeldlimiet

€ 1.708

€ 3.000 € 4.708 -

€ 4.000 € 4.708 -

€ 1.708

€ 4.500 € 4.708 -

€ 708

€ 208

De gemeente Alblasserdam verwacht in 2022 binnen de totale limietruimte te opereren. Gezien de lage (op dit moment nog steeds negatieve) rente voor kasgeldleningen, wordt de kredietruimte zo optimaal mogelijk benut. Renterisico op langlopende schuld: de renterisiconorm De Wet fido definieert vaste schuld als opgenomen geldleningen met een rentetypische looptijd groter of gelijk aan 1 jaar. Met de renterisiconorm biedt de Wet fido een richtsnoer om renteaanpassingen van financieringen en beleggingen goed in de tijd te spreiden. Het doel van deze norm is het voorkomen van een overmatige afhankelijkheid van het renteniveau in één bepaald jaar. Om dat te bereiken mag het totaal aan renteherzieningen en aflossingen op grond van deze norm per jaar niet meer zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Conform voorschrift van de Wet fido wordt het renterisico in onderstaande tabel voor de komende vier jaren bepaald. De renterisiconorm heeft alleen betrekking op het totaal van de begroting van het komende jaar.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

66

Berekening renterisiconorm

(bedragen x € 1.000)

Renterisico's

2022

2023

2024

2025

Renteherzieningen

€

-

€

-

€

-

€

-

Aflossingen

€

4.741

€

4.741

€

9.391

€

1.691

Renterisico

€

4.741

€

4.741

€

9.391

€

1.691

€

55.390

€

11.078

Berekening renterisiconorm Begrotingstotaal 2022 Percentage cfm. regeling Renterisiconorm 2022

20%

Toetsing renterisico aan norm: Renterisico

€

4.741

Renterisiconorm

€

11.078

Ruimte onder de norm

€

6.337-

Uit deze opstelling blijkt dat de gemeente Alblasserdam binnen de grenzen van de renterisiconorm opereert. Kredietrisico’s Kredietrisicobeheersing richt zich op de kredietwaardigheid (en dus risicoprofiel) van de tegenpartijen bij financiële transacties. Kredietrisico’s kunnen worden gelopen vanuit uitzettingen (verstrekte geldleningen) of uit verleende garanties. Verstrekte geldleningen Ingedeeld naar risicocategorie wordt voor 2022 het volgende verloop verwacht: Bedragen x € 1.000 Verwachte stand per Categorie

1-1-2022

31-12-2022

% verdeling per eind 2022

Gemeenten / Provincies

€

-

€

-

0,0%

Overheidsbanken

€

-

€

-

0,0%

Woningcorporaties met garantie WSW

€

-

€

-

0,0%

Semi-overheidsinstellingen (1)

€

1.873

€

1.710

83,7%

Financiële instellingen (A en hoger) Overige toegestane instellingen volgens Treasurystatuut

€

-

€

-

0,0%

€

353

€

334

16,3%

Niet-toegestane instellingen volgens Treasurystatuut

€

-

€

-

0,0%

€

2.226

€

2.044

100,0%

Woningcorporaties zonder garantie

Totaal

0,0%

(1) Betreft GR Sportpark Souburgh

Verleende garanties De borgstellingen kunnen als volgt worden gespecificeerd naar risicogroep:

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

67

Bedragen x € 1.000 Verwachte stand per Categorie

Risico profiel

Directe borstellingen (m.b.t. lokale instellingen, verenigingen e.d.)

Middel/ hoger

€

11.217

€

10.389

17,8%

Laag

€

48.047

€

47.851

82,2%

€

59.264

€

58.240

100,0%

Achtervangpositie in waarborgfondsen (bijv. Waarborgfonds Sociale Woningbouw) Totaal

1-1-2022

31-12-2022

% verdeling per eind 2022

Kas- en saldobeheer De inrichting van het betalingsverkeer (het beheer van het gemeentelijke rekeningstelsel, het coördineren van bevoegdheden en het verrichten van feitelijke betalingen) alsmede de saldoregulatie wordt verzorgd vanuit Servicecentrum Drechtsteden. De gemeente was, is en blijft daarbij overigens eigenaar van de betreffende bankrekeningen. Een hulpmiddel bij de saldoregulatie èn voor het eventueel opnemen van langjarige financiering is de meerjarige liquiditeitenplanning, welke door het SCD in nauw overleg met de gemeente is opgezet. Deze planning wordt periodiek geactualiseerd op grond van nieuwe informatie of inzichten rond bijvoorbeeld investeringen. Schatkistbankieren Bij het verplicht schatkistbankieren mag de gemeente een bedrag van 2% van het begrotingstotaal buiten de Schatkist houden, het zogenoemde drempelbedrag. Het drempelbedrag mag als gemiddeld creditbedrag per kwartaal niet overschreden worden. Wanneer de gemeente het drempelbedrag overschrijdt, dient het meerdere afgestort te worden in 's Rijks Schatkist. Over dit saldo wordt op dit moment geen rente vergoed. In de beleidsdoorlichting schatkistbankieren door het Rijk van juli 2019 is onder meer geconstateerd dat decentrale overheden kampen met administratieve lasten bij schatkistbankieren.

Na een overlegtraject met alle betrokken partijen is besloten om het drempelbedrag per 1 juli 2021 te verhogen. Het drempelbedrag is aangepast op onderstaande punten:  een verhoging van de ondergrens van € 250.000 naar € 1 miljoen euro;  een verhoging van het percentage begrotingstotaal t/m € 500 miljoen euro van 0,75% naar 2%. Bedragen x € 1.000

Berekening drempelbedrag SKB 2022: Begrotingstotaal

€

Relevant percentage Drempelbedrag (afgerond)

55.390 2,00%

€

1.108

Wanneer de gemeente het drempelbedrag overschrijdt dient het meerdere afgestort te worden in ’s Rijks Schatkist. Over dit saldo wordt op dit moment geen rente vergoed.

Informatievoorziening Minimaal twee maal per jaar vindt een overleg plaats met het Servicecentrum Drechtsteden over de voortgang en uitvoering van de treasuryzaken. Indien daartoe vanuit gemeente of vanuit SCD behoefte dan wel noodzaak wordt gevoeld vindt daarnaast ook contact op incidentele basis plaats. Voor zover relevant zullen door het SCD rapportages worden opgeleverd voor in- of extern gebruik.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

68

5. Paragraaf bedrijfsvoering In deze paragraaf worden de beleidsvoornemens en doelstellingen op het gebied van bedrijfsvoering toegelicht. Organisatieontwikkeling In 2022 gaan we krachtig verder met de ingezette koers en het realiseren van de geformuleerde doelstellingen: samen op weg naar een wendbare en vitale organisatie in, met en voor de samenleving. Vanuit de 5 programmalijnen vinden verschillende ondersteunende activiteiten plaats, zoals teamontwikkeling, verder aan de slag met het inrichten van processen en optimaliseren van onze werkwijzen, participatieroute, opdrachtgever- en opdrachtnemerschap, week van de vitaliteit en timemanagement. In samenwerking met de werkgroep samenleving gaan we werken aan datagedreven werken. Op basis van de ambites van bijvoorbeeld de Centrale Toegang maar ook op basis van het nieuwe college/raadsprogramma stellen we onze informatiebehoefte en indicatoren vast en borgen dat in onze beleids- en p&c-cyclus. Duurzame inzetbaarheid We monitoren gezond en veilig werken via onder andere de uitvoering en opvolging van de RI&E (risico-inventarisatie en evaluatie) en beleid gericht op gezond en veilig werken. Vanuit de programmalijn Vitaliteit worden in 2022 verschillende activiteiten georganiseerd gericht op gezond voelen, gezond denken en gezond bewegen, waarbij ingezet wordt op eigen regie en verantwoordelijkheid.

Samen met de andere Drechtsteden organisaties werken we, net als voorgaande jaren, ook in 2022 aan duurzame inzetbaarheid. Zo is in 2021 gestart met de aanbesteding van de nieuwe Arbo dienstverlening en starten we in het tweede kwartaal van 2022 met een nieuwe Arbo dienstverlener. Daarnaast wordt er ingezet op uitwerking en uitvoering van een regionaal vitaliteitsprogramma. Integriteit Het thema integriteit staat binnen de gemeente Alblasserdam hoog op de agenda. In 2022 zullen we verder inzetten op de zichtbaarheid en benaderbaarheid van de vertrouwenspersonen en het verhogen van het bewustzijn morele oordeelsvorming via het integriteitsspel, trainingen morele oordeelvorming, de eed/belofte en het introductieprogramma. Regionale samenwerking De samenwerking in de Drechtsteden start, zo is het voornemen, in 2022 in een andere vorm. Een aangepaste GR sociaal en een centrumregeling voor bedrijfsvoering met de gemeente Dordrecht als servicegemeente. In 2022 zal deze samenwerking verder vorm moeten krijgen, waarbij we nadenken over een nieuwe vorm van bestuurlijk overleg, de positie van de lokale raad en de ambtelijke ondersteuning en noodzakelijke capaciteit. Voor de overgang van de bedrijfsvoering gaan we 'as-is' over voor vier jaar.

Het is hierbij belangrijk dat Alblasserdam op een goede wijze invulling geeft aan opdrachtgeverschap en er vindt hierover regelmatig overleg plaats met de opdrachtnemer waarbij de gemaakte prestatieafspraken worden gemonitord. Aan de hand van de monitoringrapportage krijgt de raad inzicht in de voortgang van de Groeiagenda. De financiële ondersteuning aan de Groeiagenda eindigt vooralsnog in 2022. In het voorjaar van 2022 Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

69

zal bekeken moeten worden of voortzetting – zowel inhoudelijk als financieel – wenselijk is. Deze keuze zal vertaald worden in de Perspectiefnota 2023 en in onze begroting 2023. Communicatie en bestuursstijl Het belang om digitale en fysieke/analoge kanalen in onderlinge samenhang goed te managen neemt toe door De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV). In 2022 zetten we in op de implemenatie van deze wet en werken we aan meer samenhang in onze lokale kanalen. We zetten extra in op de digitale kanalen en werken aan een proactief communicatiebeleid. Het evalueren van het participatieplatform www.praatmee.alblasserdam.nl doen we ook in 2022. Regionaal Vooruitlopend op de besluitvorming is de verwachting dat we vanaf 1 januari 2022 de communicatietaken inkopen bij de gemeente Dordrecht. Dordrecht zet in op kwaliteitsverbetering in de brede lijn van communicatie, via enerzijds de robuustheid van de gezamenlijkheid en anderzijds door individuele afspraken te maken met de opdrachtgever. Informatieveiligheid Dat informatieveiligheid ook in 2022 onze onverdeelde aandacht nodig heeft hebben de diverse berichten over hacks en gijzelsoftware wel weer duidelijk gemaakt de afgelopen periode. Naast dat we continu aandacht blijven geven aan de bewustwording, pakken we de implementatie van de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO) op.

Dit doen we daar waar mogelijk gezamenlijk in Drechtsteden verband. Speerpunt in de implementatie voor 2022 is het opzetten van een Governance structuur zodat we proactief kunnen handelen rondom informatie veiligheid. Voor het meerjarenperspectief rondom beveiliging sluiten we met ons tactisch Informatiebeveiligingsplan (onze lokale BIO) aan op het regionale Strategische Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden voor 2020-2024. Verdere implementatie en borging van de BIO en het Strategisch Informatiebeveiligingsbeleid Drechtsteden zullen worden voortgezet in het Tactisch Informatiebeveiligingsplan. Bewustwording van informatieveiligheid blijft ook in 2022 een belangrijke prioriteit. We gaan werken aan een structurele inbedding van cursus en seminars rondom informatieveiligheid, zowel via Skillstown als via lokale initiatieven. AVG De implementatie van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) zal ook in 2022 onze onverminderde aandacht vragen. In 2022 zal vooral de aandacht uitgaan naar het borgen van de continuïteit en inbedding in de organisatie. Dit zullen we oppakken in samenhang met de invoering van de Baseline informatieveiligheid overheid (BIO), zodat er een integraal beeld ontstaat over de maatregelen rondom Informatieveiligheid en privacy. ENSIA In 2022 gaan we de ENSIA onderbrengen in onze Governance cyclus.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

70

Informatiemanagement In 2022 vindt binnen Drechtsteden de transitie plaats van het ServiceCentrum Drechtsteden naar Dordrecht als centrumgemeente. Op diverse terreinen van het aandachtsgebied informatiemanagement is hier ook lokale inzet voor nodig. Naast de aandacht die het continu veranderende speelveld van software, wetgeving en initiatieven van onze informatiehuishouding vraagt, willen we ook tijd steken aan het op orde brengen van de basis. De in de in de perspectiefnota opgenomen noodzakelijke formatie-uitbreiding geeft de organisatie ruimte om grip te krijgen op de staat van onze informatiehuishouding. Daar waar nodig zullen we initiatieven ontplooien om (ook) op dit vlak in control te komen eBesluitvorming De laatste stap van dit project is de overgang van de vergaderapp Ibabs naar GO voor de gemeenteraad. Gaandeweg is een aantal verbeterpunten geconstateerd, zoals de routing van Raadsinformatiebrieven. Dit werken we eind 2021/begin 2022 verder uit. Samenwerking partners in de Rederij In 2022 gaan we het dienstverleningsconcept onder aanvoering van de programmacoordinator verder uitrollen. Eind 2022 evalueren we de samenwerking met Smile in het werkcafe ten behoeve van de huurovereenkomst.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

71

6. Paragraaf verbonden partijen Inleiding De gemeente Alblasserdam heeft bestuurlijke en financiële belangen in een aantal verbonden partijen zoals gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en stichtingen. In de door de gemeenteraad op 21 april 2015 vastgestelde Nota Verbonden partijen Alblasserdam 2015 is een beschrijving van het begrip Verbonden partij opgenomen. Ook staat hierin een afwegingskader voor het aangaan van een Verbonden partij en is er een kader en instrumentarium opgenomen voor sturing en toezicht. In deze paragraaf is een overzicht opgenomen van de partijen waarin de gemeente participeert en wordt ingegaan op het risicoprofiel. Voor de beleidsinhoud van de Verbonden partijen wordt verwezen naar de programma's in de begroting. Op basis van een risicoprofiel en -classificatie wordt aan iedere verbonden partij een sturingspakket gekoppeld. Bij een hoger risicoprofiel worden zowel voor het college als voor de raad meer instrumenten ingezet. Overzicht verbonden partijen Alblasserdam neemt deel in de volgende verbonden partijen, waarbij het openbaar belang per partij is weergegeven. Verbonden partij 1. Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden

Vestigingsplaats Dordrecht

2. Gemeenschappelijke Regeling Drechtwerk

Dordrecht

Het openbaar lichaam behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van de sociale werkvoorziening en geeft in opdracht van de gemeenten uitvoering aan de in de wet en in deze regeling genoemde taken. Hiermee streeft de organisatie ernaar dat mensen kunnen werken naar vermogen.

3. Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJZHZ)

Dordrecht

Het in algemene zin behartigen van de belangen op het terrein van: volksgezondheid, maatschappelijke zorg, onderwijs en jeugdzorg.

4. Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

Dordrecht

Het in algemene zin behartigen van belangen op het terrein van: regionale brandweer, centrale post ambulancevervoer, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid

5. Gemeenschappelijke regeling Sportpark Souburgh

Alblasserdam

Het in stand houden en exploiteren van een sportpark met alle daarbij behorende voorzieningen, zoals terreinen, gebouwen en andere accommodaties, een en ander binnen het gebied als aangegeven op de bij deze regeling behorende gewaarmerkte tekening.

6. Samenwerkingsverband Vastgoedinfo, Heffing en Waardebepaling (SVHW)

Klaaswaal

Een zo doelmatig mogelijke uitvoering van werkzaamheden met betrekking tot: de heffing en invordering van belastingen; de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken; de administratie van vastgoedgegevens; het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

Openbaar belang De GRD heeft tot doel draagvlak te creëren voor een evenwichtige ontwikkeling van het gebied. Hiertoe behartigt de GRD de gemeenschappelijke regionale belangen op de terreinen (a) Economie en bereikbaarheid, (b) Fysiek, (c) Sociaal, (d) Bestuurlijke ontwikkeling en grotestedenbeleid, (e) Staf- en ondersteunende diensten en de bedrijfsvoering en (f) beleidsonderzoek. De bestaande GRD wordt per 01-01-2022 omgebouwd naar een GR sociaal, de bedrijfsvoeringstaken worden ondergebracht bij de gemeente Dordrecht. Het te dienen openbaar belang blijft ongewijzigd.

72

Verbonden partij 7. GR Omgevingsdienst

Vestigingsplaats Dordrecht

8. Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC) en Gemeenschappelijke Regeling Gevudo

HVC: Alkmaar Gevudo: Dordrecht

Openbaar belang De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid ondersteunt de deelnemende regiogemeenten en de Provincie ZuidHolland bij de uitvoering van hun taken op het gebied van het omgevingsrecht in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder, alsmede de taken op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving en op grond van de in artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht genoemde wetten. Gevudo: In de praktijk: Het houden van 20% aandeelhouderschap van de HVC. De eigen stortplaats is in 2007 verkocht aan HVC. In beginsel had zij hetzelfde doel als HVC afvalcentrale. HVC afvalcentrale: Zorg dragen voor het op milieu hygiënisch verantwoorde wijze bewaren, bewerken en (doen) verwerken van huishoudelijk en andere categorieën van afvalstoffen met bijkomende werkzaamheden.

9. Stedin

Rotterdam

10. Oasen

Gouda

11. Bank Nederlandse gemeenten

Den Haag

12. Rom-D

Dordrecht

De doelstelling van de ROM-D is het versterken en uitbouwen van de regionale economie, in die zin dat een permanente toekomstige meerwaarde ontstaat en tenminste aansluiting wordt gevonden bij de landelijke ontwikkeling.

13. Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam

Alblasserdam

De stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam (‘SMILE’) is per 1 maart 2013 opgericht en op diverse terreinen actief binnen de lokale gemeenschap. Er is gewerkt aan inzet van het gemeentelijk leerwerkbedrijf bij de uitvoering van de Participatiewet en inzet bij de operationalisering van de drie decentralisaties.

Regionale Nederlandse netbeheerder, die verantwoordelijk is voor het transport van elektriciteit en gas. Het (doen) exploiteren van een of meer waterleidingbedrijven en laboratoria. Uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van overheden. De Bank Nederlandse Gemeenten biedt financiële diensten op maat, zoals kredietverlening, betalingsverkeer, advisering, elektronisch bankieren en beleggen.

Risicoclassificatie Om te bepalen welk sturing-en toezichtpakket van toepassing is, is voor de begroting 2022 een risicoanalyse uitgevoerd. Deze analyse heeft geleid tot onderstaande risicoclassificatie.

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

73

Toelichting op de verbonden partijen met een risicoclassificatie van gemiddeld en hoger: 

De GR DG&J ZHZ heeft een hoog financieel en een hoog inhoudelijk/bestuurlijk risico. Voor het onderdeel GGD is deze verbonden partij op orde. De (financiële) zorgen liggen bij het onderdeel SOJ. De vraag naar jeugdhulp stijgt al jaren terwijl dit niet via rijksbijdrage wordt gecompenseerd. Vanuit het rijk komen inmiddels meer middelen beschikbaar voor het sociaal domein. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur.



De risicoclassificatie van de GR Drechtsteden is ongewijzigd opgenomen ten opzichte van de begroting 2021. In 2022 zal blijken hoe de nieuwe GR en serviceverlening vorm krijgt opdat we voor de begroting 2023 een nieuwe analyse kunnen maken. Alblasserdam is ertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur.



De risico's van GR Drechtwerk worden gemiddeld ingeschat. Hoewel het bedrijf kwetsbaar is ten aanzien van opdrachten vanuit de markt is het aantal financiele risico's beperkt. Gemeentelijke bijdrage vertoont een dalende trend en regelmatig wordt informatie gegeven over de prestaties van het bedrijf en de financiele situatie. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het dagelijks en algemeen bestuur.



De GR VR ZHZ heeft een gemiddeld risico vooral door de hoge financiële bijdrage en een verminderde invloed op het beleid doordat het vooral om wettelijke taken gaat. Daarnaast is het risico dat de opgelegde taakstelling niet wordt gehaald. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.



De GR ROM-D kent een gemiddeld risico. Verschillende onderdelen kennen negatieve algemene reserves en de invloed is beperkt door getrapte vertegenwoordiging via de Algemene vergadering van aandeelhouders.



Het risico bij de GR Gevudo heeft een gemiddelde classificatie. De informatievoorziening is een aandachtspunt. Het risico voor de gemeente beperkt zich tot het aandelenkapitaal. Alblasserdam is binnen het bestuur van Gevudo vertegenwoordigd en indirect via Gevudo in het bestuur van HVC.



De GR OZHZ heeft een gemiddeld risico. Er kunnen nog steeds verbeteringen worden doorgevoerd in het werkproces. De gemeente en deze partij blijven hierover in gesprek. Alblasserdam is vertegenworodigd in het dagelijks bestuur.



De Stichting Leerwerkbedrijf Alblasserdam is een gemiddeld risico toegekend. Er zijn risico's. De afdracht staat onder druk en er zijn negatieve resultaten gerealiseerd. Alblasserdam is vertegenwoordigd in het bestuur.

Sturingsarrangement Uit de risico-classificatie volgt voor de betreffende Verbonden partij het volgende pakket voor de wijze van sturen en informeren in 2022: Risico-classificatie

Verbonden partijen

1.

Laag

Stedin, Oasen, GR Souburgh, SVHW, BNG

2.

Laag / gemiddeld

--

Sturings- en toezichtsarrangementen

Basis pakket

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

74

3.

4.

Gemiddeld

Hoog

OZHZ, GR Gevudo (HVC), Rom-D, VRZHZ, Stichting Leerwerkbedrijf Alblasserdam, GR Drechtwerk

Pluspakket

DG&J ZHZ (*), GR Drechtsteden

Compleetpakket

(*) Gelet op het hoge financiële risico is voor de DG&J, onderdeel Jeugd 'maatwerk'afgesproken. Naast de sturingsarrangementen van het compleetpakket zal de raad geïnformeerd worden over inhoudelijke stukken met inspanningen die gericht zijn op het grip krijgen op de financiën. Inhoud Sturingsarrangementen Het risicoprofiel is een indicator voor het sturingsarrangementen van de raad en het college. Hieronder zijn de pakketten opgenomen met daarin het onderscheid tussen de controlerende en kaderstellende van de gemeenteraad evenals de rolverdeling tussen raad en college. Kaderstellende rol (= sturen) Basis pakket

• •

• •

Plus pakket

•

Controlerende rol (=beheersen)

begroting verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de gemeentelijke begroting wordt jaarlijks een actuele risicoanalyse verbonden partijen opgenomen + bepaling welke pakketten gelden voor welke verbonden partijen + voor welke verbonden partijen maatwerk wordt afgesproken, dit wordt door de raad vastgesteld begroting van de verbonden partij wordt voor zienswijze aan de raad voorgelegd jaarlijkse bijeenkomst waarin risicoanalyses verbonden partijen worden besproken tussen college en raad

•

hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen

•

•

•

•

Compleet pakket

•

nog hogere frequentie bestuurlijke en ambtelijke overleggen er wordt een actieve dialoog tussen de raad en de verbonden partij georganiseerd door bijvoorbeeld de directie uit te nodigen in de raad

Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam

• •

jaarrekening verbonden partij met ambtelijk advies bespreken in college in de jaarrekening wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen actieve informatieplicht: bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen informeert het college de raad via burap’s of RIB

alle P&C documenten verbonden partijen (ook burap’s) worden met ambtelijk advies besproken in college in gemeentelijke burap wordt door het college verantwoording afgelegd aan de raad over de verbonden partijen met risicoclassificatie ‘gemiddeld’ of hoger het college informeert de raad via een RIB over de P&C documenten van de verbonden partij zo nodig wordt de raad tussentijds geïnformeerd (ook buiten P&C documenten om)

75

Financiële informatie per verbonden partij Voor de financiële informatie is gebruik gemaakt van de cijfers uit de begrotingen 2022 van de verbonden partij, tenzij die gegevens niet bekend waren bij opstelling van deze paragraaf. In dat geval zijn de gegevens gebaseerd op de jaarrekening 2020 of eerder van de verbonden partij, aangegeven met (*).

Verbonden partijen

Financieel belang

Bedragen x € 1.000,-

Vreemd vermogen

Geraamd Financieel resultaat Alblasserdam

Eigen vermogen

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

1-1

31-12

1-1

31-12

2022

Gemeenschappelijke Regelingen

1 2 3 4 5 6 7 8

GR Drechtsteden

16.893

1.148

0

42.024

40.000

0

GR Drechtwerk

307

0

0

28.164

27.069

0

GR Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ

6.188

2.389

2.085

45.608

44.304

0

GR Veiligheidsregio ZHZ

1.454

4.796

3.862

72.538

82.339

0

GR Sportpark Souburgh

334

62

62

2.421

2.426

0

SVHW

207

700

700

5.541

5.451

0

1.625

4.307

4.708

11.668

12.836

0

0

30

30

0

0

0

Stedin NV (*)

1.354

2.949.000

2.891.000

3.179.000

3.421.000

9

Oasen NV (*)

8

112.000

117.000

168.000

179.000

0

BNG NV

21

4.887.000

5.097.000

144.835.000

155.297.000

60

5.337

6.714

2.151

2.151

0

121

12.144

13.335

1.500

1.500

0

0

141

70

256

301

0

GR Omgevingsdienst ZHZ GR Gevudo Vennootschappen

9 10 11 12 13

ROM-D Holding NV (*) ROM-D Dordtse Kill III CV (*) Stichtingen

14 Stichting leerwerkbedrijf Alblasserdam (*)

Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

76

7. Paragraaf grondbeleid Algemeen De paragraaf Grondbeleid in de Begroting 2022 geeft inzicht in de volgende zaken:  een visie op het grondbeleid in relatie tot de te realiseren doelstellingen; 

een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd;



een prognose van de te verwachten resultaten van de grondexploitaties en de risico’s;



de ontwikkeling van de reserve grondexploitaties.

Huidig grondbeleid In mei 2019 heeft de raad het Grond- en vastgoedbeleid vastgesteld en de Nota Prijsbeleid Vastgoed voor de periode 2019 – 2022. In deze nota zijn de kaders voor het verder professionaliseren van de grond- en vastgoedzaken vastgelegd en wordt beschreven op welke wijze de gemeente Alblasserdam haar ruimtelijke doelstellingen wil realiseren. Dit grondbeleid is in grote lijnen een voortzetting van de voorgaande nota en kenmerkt zich door het begrip ‘uitnodigingsplanologie’. De gemeente neemt het initiatief als procesregisseur, maar ziet niet automatisch een rol voor zichzelf met betrekking tot grondverwerving en het lopen van financiële risico’s. Het uitgangspunt blijft daarom een “faciliterend grondbeleid, tenzij…”. Daarbij behoudt de gemeente ruimte om ook actief grondbeleid te voeren in het geval dit noodzakelijk is om een beleidsdoel te realiseren. Met het afwegingskader dat in de nieuwe nota is opgenomen kan de keuze voor de te volgen strategie, op een transparante wijze worden bepaald. De belangrijkste financiële uitgangspunten zijn vastgelegd in de Financiële verordening gemeente Alblasserdam 2015 en ontleend aan de verslagleggingsregels voor grondexploitaties van de commissie BBV. In de nota Grond- en vastgoedbeleid is naast de beleidsvisie, zoals hierboven beschreven, ook een aantal specifieke uitgangspunten voor de grondexploitaties geformuleerd.

Deze zijn:  de grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd;  eventuele verliezen worden direct genomen en worden verwerkt in verliesvoorzieningen;  winsten in projecten worden pas genomen bij afsluiten van de projecten;  Tussentijdse winstneming is ook mogelijk bij een negatieve boekwaarde (gerealiseerde opbrengsten zijn hoger dan de gerealiseerde kosten) en er bestaat meer dan 90% zekerheid over de nog te maken kosten;  bij aanvang van projecten wordt grond gewaardeerd op inbrengwaarde;  er vindt geen directe verevening plaats tussen projecten;  de weerstandsratio dient tussen 1,0 en 1,4 te zijn;  de verantwoordelijkheid van het grondbeleid ligt bij de portefeuillehouder financiën;  projectwethouders zijn integraal (dus ook financieel) verantwoordelijk voor de projecten  waar zij bestuurlijk opdrachtgever van zijn. Grondverwerving en uitgifte Het uitganspunt in het huidige grondbeleid is dat de gemeente niet actief gronden aankoopt ten behoeve van de locatie en gebiedsontwikkeling, tenzij er overwegingen zijn om dit wel te doen. Daarbij moet worden gedacht aan het verwezenlijken van ambities en doelstellingen die niet door de markt worden 'opgepakt'.

Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

77

Geplande gronduitgiften door gemeente3:  Dok12 (voorheen Dok11) eerstelijnszorg, verkoop Esdoornlaan 2 voor uitbreiding Dok11  Havengebied Ontwikkelingen Bouwgronden in exploitatie (BIE's) De grondexploitatieportefeuille van de gemeente Alblasserdam omvat op dit moment nog 2 BIE's (bouwgrond in exploitatie):  Waterhoven;  Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg Voor het Havengebied is een grondexploitatie in voorbereiding. Deze zal naar verwachting in het vierde kwartaal 2021 aan de raad ter vaststelling worden voorgelegd. Project Waterhoven Korte omschrijving project: Het realiseren en opleveren van een woonwijk met kavels voor particulier opdrachtgeverschap en projectwoningen met bijbehorende infrastructuur en woonomgeving in het plan Waterhoven. Wat we doen gaan: De volgende acties zijn ingezet en worden de komende periode voortgezet:  De gemeente heeft de grond in het plan Waterhoven verkocht;  Het eiland Paardenboonhof wordt definitief ingericht en de eilanden Vlashof en Raapzaadhof bouwrijpgemaakt.  Het woonrijp maken van de Vlashof en de Raapzaadhof is gepland aansluitend op de oplevering van alle woningen op het betreffende eiland.  Met het vasstellen en Met het vaststellen en tekenen van een vaststellingsovereenkomst is een langslepend proces van verdere afwikkeling onderbroken, beëindigd en voorkomen.

Project Bedrijvenlocatie Staalindustrieweg Korte omschrijving project: De realisatie van bedrijfskavels aan de voormalige woonwagenlocatie aan de Staalindustrieweg. Wat gaan we doen: In 2021 en overlopend in 2022 wordt gestart met de werkzaamheden van het bouwrijpmaken van de locatie. Dit behelst de volgende werkzamheden: - Opschonen terrein - Aanleggen riolering - Verharden van te verhuren kavels met asfalt - Hekwerk om de te verhuren kavels plaatsen - Hoofdwegen aanbrengen van asfalt - Openbare verlichting plaatsen Verwachte resultaten grondexploitaties Begroting 2022 De in de door de raad op 7 september 2021 vastgestelde ‘Actualisatie grondexploitaties 2021’ opgenomen resultaten vormen de basis voor de cijfers die worden gepresenteerd op het product grondexploitaties en het verwachte verloop van de algemene reserve grondexploitaties. De ingeschatte risico's en het benodigde weerstandsvermogen zijn ook ontleend aan dezelfde basisdocumenten. Daarnaast wordt in het kader van de begroting een ‘doorkijk’ gegeven naar effecten van de ontwikkelingen op de projectresultaten en de ontwikkeling van de reserve grondexploitaties. In de actualisatie van de grondexploitaties 2022 (voorjaar 2022) zal deze doorkijk verder worden uitgewerkt in de rapportage 'Actualisatie grondexploitaties 2022' en de eventuele wijzigingen worden verwerkt in de begroting.

3 Uitgangspunt is dat de oplevering van woningen doorgaans ca. 1 jaar later plaatsvindt. Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

78

Grondexploitatie totaal Waterhoven Staalindustrieweg Totaal grondexploitaties

Actualisatie BIE's per 1-1-2021, Begroting 2022 NCW per 1-1-2021 Actualisatie 91.000 680.000 771.000

NCW per 1-1-2021 Begroting 2022 -82.000 680.000 598.000

Eindwaarden 1-1-2021 Begroting 2022 -85.000 765.000 680.000

De grondexploitatie Waterhoven verslechtert door de verwerking van de gemaakte afspraken met de voormalige ontwikkelaar in de vaststellingsovereenkomst. Binnen deze grondexploitatie is bij de Actualisatie 2021 een tussentijdse winst genomen. Het negatieve resultaat wat nu ontstaat na verwerking van de Vasstellingsovereenkomst wordt bij de Actualisatie 2022 met de tussentijds genomen winst 'verevend'. Risico's In het kader van de 2e Burap 2021 zijn de risico’s van de projecten opnieuw beoordeeld. Door de overeenstemming die is bereikt met Klein Alblas en de gesloten Vaststellingsovereenkomst zijn de risico's ten aanzien van dit aspect verminderd. Daarentegen is het risico op kostenstijgingen door de huidige krapte op markt toegenomen. Grondexploitatie Actieve grondexploitaties Totaal Risico's

Risico's Actusalisatie 2021 88.000 88.000

Risico's niet afgedekt uit Mutaties Begroting 2022 resultaat -5.000 83.000 5.00083.000 -

De risico’s worden niet verwerkt in de grondexploitaties zelf, maar worden apart geraamd. Voor de actieve verliesgevende grondexploitaties worden de risico’s afgedekt middels de algemene reserve grondexploitaties. Voor de winstgevende projecten uit het positieve resultaat mits het risicobedrag het positieve resultaat niet overschrijdt. Financiële positie grondexploitaties De grondexploitatieresultaten zijn van invloed op de financiële positie van de gemeente. De gemeente Alblasserdam kent de navolgende reserves en voorzieningen die verband houden met de ingeschatte resultaten van de grondexploitaties:

Algemene reserve grondexploitatie Deze reserve is bedoeld als algemene buffer voor het opvangen van mogelijke tekorten binnen de verschillende grondexploitaties en ter dekking van de risico’s van de verliesgevende grondexploitaties. De stand van de reserve grondexploitaties per 31-12-2020 bedraagt € 2.268.136. Tussentijdse Winstneming Waterhoven Bij de jaarrekening 2020 is op het project Waterhoven in totaal een bedrag van € 2.260.000 aan winst genomen. Door de vaststellingsovereenkomst en de verplichting die daaruit voortvloeit zal hierop naar verwachting bij de jaarrekening 2021 een correctie op worden gemaakt van -/- € 156.000. Voorziening verliesgevende grondexploitaties Deze voorziening dient voor het opvangen van tekorten die zijn ontstaan bij een grondexploitatie. In het kader van de BBV-voorschriften is het noodzakelijk een voorziening te treffen op het moment dat een verlies wordt berekend. Weerstandscapaciteit Het gemeentelijk grondbeleid is een terrein waarbij enerzijds de gewenste gemeentelijke koers Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

79

richtinggevend is maar anderzijds de externe omstandigheden ook van invloed kunnen zijn op het gewenste resultaat. De vastgoedmarkt, waar het grootste deel van de exploitaties sterk door wordt beïnvloed, is een moeilijk voorspelbaar en beheersbaar terrein. Zeker op de bedrijvenmarkt maar ook op de woningmarkt zijn economische schommelingen direct van invloed op de prijs maar vooral op de afzetsnelheid. Al met al betekent dit dat bij de realisatie van de gewenste projecten een zeker risico ontstaat. De gevolgen van de wijzigingen in de risico’s in de geactualiseerde grondexploitaties en de gevolgen daarvan voor het weerstandsvermogen worden toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen. In het door de raad vastgestelde Nota Grond en Vastgoedbeleid wordt een norm voor de weerstandsratio gehanteerd (verhouding tussen risico’s van de projecten met een verwacht verlies, de risico’s op afgesloten projecten en de Algemene reserve grondexploitaties van minimaal 1 en maximaal 1,4. In gevallen dat de ratio zich buiten deze bandbreedte begeeft, wordt bij de jaarrekening een voorstel gedaan voor verrekening tussen de reserve grondexploitaties en de algemene reserve. Op dit moment kunnen alle risico's op de grondexploitaties worden afgedekt uit het resultaat. In de loop van 2021 zal meer duidelijkheid komen over de planontwikkeling op Havengebied en de risico's die hiermee gepaard gaan.

Dan zal ook moeten worden beoordeeld in hoeverre de risico's op dit project de weerstandscapaciteit beïnvloedt. Conclusie Binnen de totale grondexploitatie gaan aanzienlijke bedragen om. Voor zover er sprake is van risico’s, zijn deze afgedekt via een voorziening, samenwerkingsovereenkomst of beschikbaar weerstandsvermogen. Binnen de totale grondexploitatie is nog steeds sprake van een toekomstig positieve verdiencapaciteit, maar deze staat onder druk door achterblijvende inkomsten uit grondverkopen. Voor de gevolgen van de wijzigingen binnen de grondexploitaties voor de financiële positie van de gemeente Alblasserdam verwijzen we naar paragraaf Weerstandsvermogen.

Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

80

Financiële begroting

Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

81

Overzicht van baten en lasten Programma's

Actiever, zorgzamer & ondernemender

Bedragen x € 1.000

JaarBegroting Begroting Begroting Begroting Begroting rekening na wijziging Primair 2016 Primair Primair Primair 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 lasten 30.172 29.517 30.571 30.119 30.359 30.801 baten 8.105 6.723 6.929 6.816 6.853 6.853 Saldo van baten en lasten -/-22.067 -22.794 -/-23.642 -/-23.303 -/-23.506 -23.948 Toevoeging aan reserves 0 0 0 0 0 0 Onttrekking aan reserves 0 0 0 0 0 0 Mutaties in de reserves 0 0 0 0 0 0 Geraamd resultaat -/-22.067 -22.794 -/-23.642 -/-23.303 -/-23.506 -/-23.948

Buiten Beter

Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat

10.172 5.071 -/-5.101 72 0 72 -/-5.173

9.799 4.545 -5.255 98 0 -/-98 -/-5.353

9.983 5.071 -/-4.912 91 0 -/-91 -/-5.003

10.120 5.231 -/-4.890 81 35 -/-46 -/-4.936

10.105 5.231 -/-4.874 62 159 97 -/-4.777

10.092 5.231 -/-4.862 62 159 97 -/-4.764

Beter wonen & Bereikbaarde r

Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat

9.172 7.652 -/-1.520 2.037 886 -/-1.151 -/-2.671

4.837 2.877 -/-1.959 605 134 -/-471 -/-2.431

4.855 2.840 -/-2.014 0 18 18 -/-1.997

4.838 2.903 -/-1.936 0 18 18 -/-1.918

3.827 2.322 -/-1.505 413 18 -396 -/-1.901

3.994 2.428 -/-1.566 349 18 -332 -/-1.898

Dienstverlening en bestuur

Lasten Baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat

3.527 918 -/-2.608 0 16 16 -/-2.593

3.232 695 -/-2.536 71 0 -/-71 -2.607

2.253 665 -/-1.587 72 0 -/-72 -1.660

2.157 665 -/-1.492 73 0 -/-73 -1.565

2.079 665 -/-1.414 43 0 -/-43 -1.456

2.112 665 -/-1.446 43 0 -/-43 -1.489

Solide financieel beleid

Alg. dekkings middelen

Totaal lasten Baten *) Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves rfff#rrreservesreserves*) Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat

262 5.196 5.458 34.802 29.344 114 2.443 2.329 31.673

743 6.302 0 64 7.109 38.755 31.646 5.661 9.030 3.369 35.015

-/-491 6.922 0 235 6.666 39.885 33.219 195 646 451 33.670

-/-530 6.563 0 305 6.338 38.961 32.622 23 5 -18 32604

-/-457 6.589 0 285 6.417 38.728 32.311 0 5 5 32.316

-/-436 6.600 0 353 6.517 38.820 32.302 0 155 155 32.458

Lasten Baten *) Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves reserves*) Onttrekking aan reserves Mutaties in de reserves Geraamd resultaat

60.218 76.179 15.962 19.158 3.737 -/-15.421 541

56.323 53.595 -/-2.728 6.434 9.163 -/-2.728 0

54.562 55.390 828 358 663 305 1.133

53.879 54.575 696 177 58 -119 577

53.071 53.798 727 518 182 -336 391

53.869 53.996 127 454 332 -122 5

Totaal

Overhead Heffing VPB Onvoorzien

Het geraamde resultaat na de eerste begrotingswijziging 2022 ziet er als volgt uit: Bedragen * € 1.000 (-/- = nadelig) Geraamd resultaat

Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

2022 287

2023 331

2024

2025

300

5

82

Uiteenzetting van de financiële positie Overzicht algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting, post onvoorzien en overige stelposten Inleiding In de financiële verslaglegging voor gemeenten is vastgelegd dat in de begroting en verantwoording wordt ingegaan op de algemene dekkingsmiddelen en de kosten van overhead. Algemene dekkingsmiddelen in financieel meerjarenoverzicht Onder algemene dekkingsmiddelen wordt verstaan:  Treasury  Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen  Overige belastingen  Algemene uitkering  Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien  Vennootschapsbelasting

Bedragen * € 1.000 0.5 Treasury lasten 0.5 Treasury baten 0.5 Treasury resultaat 0.61 OZB woningen lasten 0.61 OZB woningen baten 0.61 OZB woningen resultaat 0.62 OZB niet-woningen lasten 0.62 OZB niet-woningen baten 0.62 OZB niet-woningen resultaat 0.64 Overige belastingen baten 0.7 Algemene uitkering baten 0.8 Overige baten en lasten waaronder post onvoorzien: lasten 0.9 Vennootschapsbelasting lasten 3.4 Economische promotie baten* Totaal algemene dekkingsmiddelen

2022

2023

2024

2025

59 19.262 19.203 178 2.240 2.062 178 2.240 2.062 715 31.005

Gewijzigde begroting 2021 6.303 363 -/-5.940 2.182 1.395 -/-787 135 3.414 3.279 732 32.078

-657 140 797 164 1.395 1.231 135 3.639 3.504 167 33.805

-626 183 809 164 1.395 1.231 135 3.711 3.576 177 32.756

-573 157 730 164 1.395 1.231 135 3.711 3.576 177 32.549

-484 157 641 164 1.395 1.231 135 3.711 3.576 177 32.641

0

64

235

305

285

353

0 -/-1

0 32

0 32

0 32

0 32

0 32

55.047

29.330

37.987

37.024

36.864

36.977

Rekening 2020

*Het betreft hier de toeristenbelasting

Treasury Het resultaat van Treasury bestaat uit het saldo van de rentekosten, rentebaten en ontvangen dividend. In de paragraaf Financiering zijn deze toegelicht.

Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

83

Onroerendezaakbelasting (OZB) voor woningen en niet-woningen Gemeenten heffen belastingen op onroerende zaken binnen de gemeentegrenzen om een deel van hun taken te bekostigen. De onroerendezaakbelastingen zijn de grootste eigen inkomstenbron van gemeenten en bedragen gemiddeld zo’n 8% van de totale gemeentelijke inkomsten. Voor een toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale heffingen waarvan de genoemde lokale heffingen deel uitmaken. Overige belastingen Onder de lasten en baten van overige belastingen zijn opgenomen:  Hondenbelasting  toeristenbelasting  precario [vanaf 2022 vervalt dit onderdeel door landelijke regels]. In 2022 wordt ter dekking van een deel van de gederfde precario-opbrengsten op kabels en leidingen van nutsbedrijven, de OZB verhoogd met € 155.000. Meer informatie over de overige belastingen is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. Algemene uitkering De uitkomsten van de circulaires van het gemeentefonds hebben een belangrijke impact op de financiële positie van onze gemeente. In het hoofdstuk 'Van perspectiefnota naar begroting' is de raad geïnformeerd over de meicirculaire en over extra Rijksmiddelen sociaal domein en de stelpost van 75% over de extra Rijksmiddelen in de jaren 2023 t/m 2025. Daarnaast is in de raming van de algemene uitkering rekening gehouden met een teruggave van de ruimte onder het BCF-plafond van € 36.000.

Overige baten en lasten waaronder de post onvoorzien Bij het onderdeel overige baten en lasten is rekening gehouden met: - een structurele post onvoorzien voor 2022 tot en met 2025 van € 100.000 - een verhoging van het budget voor onvoorzien om daarmee te groeien naar de minimale omvang van het structureel weerstandsvermogen van € 0,4 mln. Bedragen * € 1.000

2022

2023

2024

2025

Vast budget voor onvoorzien Verhoging budget voor onvoorzien

100 135

100 205

100 185

100 253

Totaal budget voor onvoorzien (structureel weerstandsvermogen)

235

305

285

353

Vennootschapsbelasting Op dit taakveld wordt (de raming van) het te betalen bedrag vennootschapsbelasting als last geboekt. Het gaat om het (geraamde) bedrag van de aanslag vennootschapsbelasting voor het betreffende begrotingsjaar/verantwoordingsjaar. Dit bedrag is verschuldigd vanwege fiscale winst die per saldo is gerealiseerd op ondernemingsactiviteiten in het betreffende begrotingsjaar na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren. Overhead Onder overhead vallen alle kosten en opbrengsten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces:  leidinggevenden primair proces (hiërarchisch), die personele verantwoordelijkheden hebben zoals het voeren van functioneringsgesprekken;  financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, waaronder planning & control, verantwoording en auditing;  personeel en organisatie (P&O HRM) en organisatie- en formatieadvies;  inkoop (inclusief aanbesteding en contractmanagement); Begroting 2022– gemeente Alblasserdam

84

    

juridische zaken: juridische medewerkers op een bedrijfsvoeringafdeling of belast met een bedrijfsvoeringstaak; bestuurszaken: ambtelijke ondersteuning en beleidsadvisering van de burgemeester en het college van b&w; informatievoorziening en automatisering van PIOFACH-systemen; facilitaire zaken en huisvesting (incl. beveiliging); documentaire informatievoorziening (DIV).

De kostenontwikkeling van overhead is hieronder vermeld. Ook de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen worden gesplitst in taakvelden, zodat de overhead die bijvoorbeeld via de Serviceovereenkomst met de gemeente Dordrecht loopt ook ten laste van het taakveld Overhead wordt verantwoord. Nieuw beleid De programma’s zijn inhoudelijk afgeleid vanuit het coalitieakkoord en de Samenlevingsagenda. De vijf inhoudelijke sporen uit het coalitieakkoord en de Samenlevingsagenda zijn samengevoegd in drie programma's zodat ook sprake is van een financieel evenwichtige verdeling: 1. Actiever, zorgzamer & ondernemender 2. Buiten beter 3. Beter wonen & bereikbaarder De overige twee programma's zijn voor het fundament om beweging in locomotieven en wagons te kunnen bewerkstelligen: 4. Dienstverlening en bestuur 5. Solide financieel beleid Bij de behandeling van de perspectiefnota 2022 zijn de ambities uit de Samenlevingsagenda benoemd die nog niet in de begroting 2021-2024 waren verwerkt. De financiële ruimte bij de begroting 2022 heeft het mogelijk gemaakt om alle ambities van de Samenlevingsagenda in de begroting 2022 te verwerken. Wel met een taakstelling om een deel van de ambities te laten vervallen met ingang van begrotingsjaar 2023. In het hoofdstuk 'Van perspectiefnota naar begroting' is de raad hierover geïnformeerd.