Begroting 2022 tbv gemeenteraad.pdf
Tekst van het document
Wat gaan wij daarvoor doen in 2022? Veiliger Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Actiever inzetten op handhaving (J.G.A. Paans)
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In 2022 blijft, naast de maatregelen rondom COVID 19, de focus liggen op de uitvoering van het vastgesteld handhavingsplan. Daarnaast zal in 2022 het streven zijn om door middel van een gerichte projectmatige aanpak onderwerpen zoals ondermijning, drank en horeca en drugsoverlast op een juiste manier in onze handhaving te borgen. Binnen deze projectmatige aanpak wordt naast de juridische en uitvoeringskaders gekeken naar haalbare capaciteit binnen de financiële kaders om de gestelde doelen te behalen.
29
Veiliger Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Samenwerken voor veilig ondernemen (J.G.A. Paans)
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Het waarborgen van goede en veilige bedrijventerreinen ('schoon, heel en veilig') realiseren we met elkaar door een intensieve samenwerking met de ondernemersverenigingen, de brandweer, politie, surveillancedienst, handhaving, parkmanager en ondernemers. Dit is een doorlopend proces waar ook in 2022 invulling aan gegeven zal worden. Als voorbeeld van deze samenwerking: twee keer per jaar is er een schouw over de bedrijventerreinen in het kader van veiligheid waarin nagenoeg alle genoemde partijen participeren. Tevens vinden periodiek integrale controles plaats die moeten bijdragen aan een veilig vestigingsklimaat.
Kwaliteit buitenruimte verbeteren Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Verduurzaming buitenruimte Overheid (steenbreek, groene daken) verantwoordelijk: (A. Kraijo) gemeente aan zet
Reconstructies (o.a. Blokweer, Zeilmakerstraat en Kerkstraat) (A. Kraijo)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Uitbreiden parkeren centrum (A. Kraijo)
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022? Bij reconstructies onderzoeken wij de mogelijkheden om de hoeveelheid verhard oppervlak te verminderen. Dit kan door het verbeteren van groenstrookstructuren, het waterdoorlatend maken van verharding en het verwijderen van niet efficiënte verharding. Waar mogelijk zoeken we naar meekoppelkansen om wateroverlast of droogte te bestrijden door het aanbieden van aparte regenwaterafvoeren voor particuliere percelen en het ter beschikking stellen van plantgoed (bomen) bij reconstructies. In 2022 lopen de eerder opgestarte reconstructies door en komen in uitvoering, o.a. Kerkstraat en Oude Lijnbaan inclusief de sanering van de speelplaats en de Baandersstraat. Nieuw in uitvoering komen de Pr. Marijkestraat en Pr. Bernardstraat (herstel bestrating), Asfalt vervangen deklaag Edisonweg fase 2 (westzijde) (ged. Grote Beer - gemeentegrens Papendrecht), Oude Torenbrug conservering onderzijde en Reconstructie Vinkenwaard Zuid, Herstel damwand Jan Smitkade en Reconstructie Vang. Voorbereid worden o.a. het ophogen deel C. Smitstraat vanwege wateroverlast bij hoosbuien, de rioolrenovatie van de noordelijke Staatsliedenbuurt en het verbeteren van het riool langs de West Kinderdijk. Voor het parkeren in het centrum wordt op basis van een parkeeronderzoek inzichtelijk gemaakt wat nodig is voor het verbeteren van het parkeren in het centrum.
Het parkeeronderzoek is echter afhankelijk van de ontwikkeling omtrent corona, om een representatief beeld te krijgen. Tevens wordt bekeken wat benodigd is voor de bezoekersstromen Werelderfgoed Kinderdijk en wordt verdere invulling gegeven aan het gebied Haven-Zuid.
30
Kwaliteit buitenruimte verbeteren Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Verbeteren verblijfskwaliteit Gemeente faciliteert, en verhogen kwaliteitsniveau samenleving aan zet buitenruimte (A. Kraijo)
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022? Om de kwaliteit te verbeteren zijn er diverse onderwerpen in 2020 gedeeld met de raad. Verdere uitwerking en uitvoering is eind 2020 en 2021 ingezet en wordt in 2021-2022 verder doorgevoerd. Mogelijke onderdelen van de openbare ruimte zijn: -
Verwijderen palen in groen en verharding.
-
Middengeleiders onkruidvrij houden door dichten met voegvulmiddel of asfalt met betonnen streetprintvulling.
-
Realiseren groene loper door het dorp (A. Kraijo)
Schoner Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren luchtkwaliteit langs A15 (A. Kraijo)
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Verbeteren van bestaande plantvakken door gerichte bemesting toe te passen, die armoedeonkruiden tegengaan en de aanplant een boost geven. Vanuit de investeringen wordt het omvormen van plantvakken opgepakt met aandacht voor bodemverbetering, dichter planten met groter plantmateriaal en soorten die snel sluiten, waardoor onkruidvorming wordt voorkomen. De oostelijke populierenlaan aan de Edisonweg is afgeschreven en moet worden vervangen. In het plantseizoen 2021/2022 gaan we hiermee aan de slag. Er zal een nieuwe afwisselende groene inrichting voor terug komen, waarbij biodiversiteit en klimaatbestendigheid een belangrijke rol zullen spelen. Hiermee is dan een begin gemaakt met de realisatie van de Groene Loper. Het vervolg van de Groene loper zal vervolgens worden voorbereid en begroot. In de eerste helft van 2022 zullen de plannen gepresenteerd worden.
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In 2022 wordt het Schone Luchtakkoord (SLA) verder uitgewerkt naar concrete maatregelen voor Alblasserdam. Hier wordt in 2022 ook uitvoering aan gegeven.
31
Schoner Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren afvalscheiding (A. Kraijo)
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
De hoogbouw heeft in 2021 voorzieningen gekregen om GFTE gescheiden te kunnen aanbieden. Daar de hoeveelheid GFTE bij het restafval nog altijd hoog blijft, zal er in 2022 extra aandacht komen voor communicatie op dit punt voor zowel hoogbouw als laagbouw. Daarnaast zullen de hoogbouwvoorzieningen van papier, PMD en glas geoptimaliseerd worden. Lokaal zullen voor inzamelvoorzieningen, o.a. dijk en Cortgene, maatwerkoplossingen moeten worden bedacht omdat bewoners te weinig ruimte hebben voor minicontainers of omdat een achterom ontbreekt. In 2022 zal verder met de raad worden bepaald hoe we onze doelstelling van max. 100 kg restafval per inwoner per jaar kunnen realiseren.
32
Wat mag het kosten?
Buiten beter 2022 Lasten
2023
Baten
Saldo
Lasten
2024
Baten
Saldo
Lasten
2025
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.472
0
-/- 1.472
1.472
0
-/- 1.472
1.472
0
-/- 1.472
1.472
0
-/- 1.472
Rampenbestrijding
21
0
-/- 21
21
0
-/- 21
21
0
-/- 21
21
0
-/- 21
100
Integrale veiligheid
442
18
-/- 424
442
18
-/- 424
442
18
-/- 424
442
18
-/- 424
300
Wegen, straten en pleinen
1.618
50
-/- 1.567
1.825
50
-/- 1.775
1.818
50
-/- 1.768
1.812
50
-/- 1.762
310
Openbare verlichting
261
17
-/- 244
260
17
-/- 243
260
17
-/- 243
260
17
-/- 242
320
Straatmeubilair
17
0
-/- 17
17
0
-/- 17
17
0
-/- 17
17
0
-/- 17
350
Waterkering en afwatering
357
0
-/- 357
357
0
-/- 357
357
0
-/- 357
357
0
-/- 357
355
Openbaar groen
1.822
0
-/- 1.822
1.742
0
-/- 1.742
1.738
0
-/- 1.738
1.737
0
-/- 1.737
360
Reiniging
2.832
3.465
633
2.833
3.625
792
2.832
3.625
793
2.830
3.625
795
365
Riolering
1.141
1.520
379
1.150
1.520
370
1.147
1.520
373
1.144
1.520
376
Totaal programma
9.983
5.071
-/- 4.912
10.120
5.231
-/- 4.890
10.105
5.231
-/- 4.874
10.092
5.231
-/- 4.862
Mutaties reserves
91
0
-/- 91
81
35
-/- 46
62
159
97
62
159
97
10.074
5.071
-/- 5.003
10.201
5.266
-/- 4.936
10.167
5.390
-/- 4.777
10.154
5.390
-/- 4.764
080
Brandweer
090
Totaal programma na bestemming
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
33
Programma 3: Beter wonen & Bereikbaarder
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
34
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
35
Wat willen wij bereiken? Spoor 3: Beter wonen - We willen de kwaliteit van wonen verbeteren voor starters, doorstromers en senioren, met een meer divers en duurzamer woonaanbod in ons dorp. Locomotief Bijdragen aan energietransitie
Blijven in Alblasserdam
Verbeteren woonaanbod
Wat willen wij bereiken? Wij vinden het belangrijk zorgvuldig om te gaan met onze energiebronnen. Waar mogelijk, zullen wij het gebruik van duurzame energie en maatregelen om gebruik van energie te beperken, ondersteunen. Bij verschillende levensfasen, horen verschillende woonbehoeften. Wij vinden het belangrijke dat mensen van alle leeftijdscategorieën zich thuis voelen in Alblasserdam. Om voor iedereen die hier wil wonen, een plek te creëren, gaan we inzetten op het bouwen van (nieuwe)woningen die passen bij de behoeften van onze (nieuwe) inwoners.
Effect indicator Gemeentelijke duurzaamheidsindex (GDI), waaronder gezondheid, hernieuwbare energie, energiegebruik, water, financiële weerbaarheid Indicatoren gebruikt in regionaal verhuizonderzoek
Aantal nieuwbouwwoningen per jaar (hoe meer hoe beter), verdeeld naar diverse waardenklassen en leeftijdscategorie Zoektijd naar een geschikte woning (hoe korter hoe beter) Gemiddelde WOZ (en verschil tov NL) demografische druk
Spoor 4: Bereikbaarder - We willen een beter bereikbaar dorp. Locomotief Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Bereikbaarheid regionaal
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Wat willen wij bereiken? Waar mogelijk vragen wij aandacht voor en dragen wij bij aan een betere bereikbaarheid van en naar Alblasserdam met het openbaar vervoer. Alblasserdam is goed bereikbaar, maar kan nog beter ontsloten worden. In het uitvoeringsprogramma van het GVVP wordt prioriteiten gesteld welke verkeersactiepunten worden opgepakt.
Effect indicator Geen indicator beschikbaar
Geen indicator beschikbaar
36
Locomotief Bereikbaarheid lokaal
Wat willen wij bereiken? In Alblasserdam stimuleren we doorstroom van verkeer zodat iedere plek binnen de gemeente goed bereikbaar is. In het uitvoeringsprogramma van het GVVP wordt prioriteiten gesteld welke verkeersactiepunten worden opgepakt.
Effect indicator ziekenhuisopname na verkeersongeval met motorvoertuig overige vervoersongevallen met een gewonde fietser % bewoners dat de bereikbaarheid van Alblasserdam tussen woon-werk of woon-school ervaart met een 7 (richting) of hoger. Inclusief toelichtende vraag m.b.t. duiding van rapportcijfer)
Wat gaan wij daarvoor doen in 2022? Bijdragen aan energietransitie Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Energietransitie: Doelgroep Gemeente faciliteert, bedrijven samenleving aan zet (A. Kraijo) Energietransitie: Voorbeeldrol gemeente en organisatie/proces (A. Kraijo) Stimuleren lokaal energieneutraal (A. Kraijo)
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022? We zetten in op de ondersteuning van bedrijven om energiebesparende maatregelen te treffen en te stimuleren. Doelstellingen van de Regionale Energie Strategie (RES) worden gecommuniceerd en bedrijven worden gestimuleerd bij te dragen aan deze doelstellingen. In 2022 geven we uitvoering aan de doelstellingen van de Regionale Energie Strategie (RES). Ook zal de RES verwerkt worden in de lokale omgevingsvisie. Daarnaast wordt er verder in kaart gebracht hoe het gemeentelijk vastgoed verduurzaamd kan worden zodat we kunnen toewerken naar een energieneutraal dorp in 2050. In 2022 zullen er verschillende acties plaatsvinden die bewoners stimuleren om te verduurzamen. Zo wordt bijvoorbeeld georganiseerd: collectieve inkoop acties, informatieve webinars en cadeaubonnen voor kleine energiebesparende maatregelen. Ook zullen er energiecoaches geworven worden die huurders helpen bij het nemen van energiebesparende maatregelen.
37
Blijven in Alblasserdam Wagon (portefeuillehouder) Faciliteren jongeren (route 22) (C.W.M. Jongmans / A. Kraijo)
Faciliteren zelfstandig wonen kwetsbare ouderen en jongeren (C.W.M. Jongmans)
Verbeteren woonaanbod Wagon (portefeuillehouder) Ontwikkelen oeverlocatie Mercon Kloos (A. Kraijo) Ontwikkelen woningbouw programmering (A. Kraijo) Sloop voor nieuwbouw (A. Kraijo)
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
In het voorjaar van 2021 is op basis van het RIGO-rapport een analyse gepresenteerd: de beschikbaarheidsmonitor van Woonkracht10 (WK10) en het verhuisonderzoek van het OCD. Hierin is specifiek ingegaan op de situatie voor jongeren op de woningmarkt in Alblasserdam. Naar aanleiding hiervan is met WK10 afgesproken dat zij eind 2021 de positie van jongeren (18-22) en starters (23 tot ongeveer 30) binnen hun bezit in Alblasserdam nader in beeld brengen, zowel kwantitatief (slaagkansen etc.) als kwalitatief (in gesprek met jongeren via een Klantpanel). In de Prestatieafspraken voor 2022 met Woonkracht10 wordt opgenomen dat aan de hand van de inzichten hieruit in 2022 wordt bepaald of en welke maatregelen nodig zijn om de positie van jongeren en starters te verbeteren. Het faciliteren van zelfstandig wonen ouderen is going concern. Er is dit jaar een aantal activiteiten en projecten opgezet (onder andere in samenwerking met de SWA) waar wij in 2022 mee verder gaan. We gaan verder vormgeven aan het preventief huisbezoek, mantelzorgondersteuning, het eenzaamheidsprogramma. Er worden samen met Woonkracht10 afspraken gemaakt voor het realiseren van faciliteiten voor kamertraining voor (kwetsbare) jongeren om hen te begeleiden op weg naar zelfstandig wonen.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
De rol van de gemeente bij de locatie "Kloos" is faciliteren. De vaststelling van het bestemmingsplan in december 2021 is afhankelijk van de snelheid van initiatiefnemer. Daarna volgt de uitvoeringsfase.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
Op basis van de regionale en provinciale planmonitor wordt de woningbouwprogrammering één keer per jaar geactualiseerd. De raad wordt hierover één keer per jaar worden geïnformeerd.
Gemeente faciliteert, samenleving aan zet
In overleg met Woonkracht 10 wordt bekeken of er projecten voor deze sloop/nieuwbouw in aanmerking komen. De raad wordt over deze voortgang één keer per jaar geïnformeerd.
38
Versterken positie Alblasserdam in OV-netwerk Wagon Rol overheid (portefeuillehouder) Realisatie busstation Grote Coproductie: Beer gelijkwaardige (A. Kraijo) samenwerking, initiatief overheid
Bereikbaarheid regionaal Wagon (portefeuillehouder) Lobby A15 (A. Kraijo)
Stimuleren vervoer over water (A. Kraijo)
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022? In samenwerking met de provincie Zuid-Holland wordt gewerkt aan een nieuw overstappunt bij de Grote Beer. De provincie is als concessieverlener trekker van dit project. Vanuit de gemeente wordt druk uitgeoefend richting de provincie om hier meer prioriteit aan te geven. Hierbij wordt een link gelegd naar de groeiagenda en een mogelijk effect wat het openbaar vervoer kan hebben op de totale mobiliteit (het stimuleren van het openbaar vervoer en verminderen van autogebruik). Hierbij wordt ook gekeken naar koppeling met andere programma's zoals eventuele bijdrage aan het bezoekers parkeren voor het Werelderfgoed en een Mobility Hub.
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Er zal blijvend aandacht worden gevraagd voor de capaciteit en de ligging van de A15. Voor langere termijn is het Rijk bezig met een MIRT-verkenning waar Alblasserdam en de regio bij betrokken is.
Stimuleren van vervoer over water is vooral belegd in de regio. Het realiseren van doelstellingen is ook afhankelijke van de uitvraag Waterbusconcessie. Ook bij de ontwikkeling van oeverlocaties, zoals Nedstaal en Mercon Kloos heeft stimuleren van vervoer over water aandacht.
39
Bereikbaarheid lokaal Wagon (portefeuillehouder) Verbeteren kruispunten (A. Kraijo)
Beheersen leefkwaliteit i.h.k.v. toeristenstroom Kinderdijk (A. Kraijo)
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
De haalbaarheidsstudie naar de kruising Grote Beer/De Helling is in de afrondende fase. Als met deze plannen wordt ingestemd dan wordt dit in 2022 verder uitgewerkt naar voorlopig ontwerp (VO), definitief ontwerp (DO) en bestek. Bij het door de raad vast te stellen uitvoeringsplan van het GVVP zullen prioriteiten worden gesteld aan welke verkeersactiepunten daarna, in de komende jaren, worden opgepakt. Afhankelijk van de gekozen locatie voor het Transferium (vierde kwartaal 2021) zullen de daarmee samenhangende acties die voorgesteld worden in het plan van aanpak opgepakt gaan worden. Vooruitlopend op het realiseren van een transferium en de start van de bouw van Haven-Zuid zal een tijdelijke parkeervoorziening gerealiseerd worden. Naar aanleiding van de evaluatie van het vergunning parkeren zullen aanpassingen in dit vergunning parkeren worden doorgevoerd. Last-mile vervoer gaat verder ontwikkeld worden met de volgende prioriteitsvolgorde “vervoer over water”, “vervoer per fiets” en “vervoer per shuttle”.
Coproductie: gelijkwaardige samenwerking, initiatief overheid
Er is nog geen duidelijkheid over de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Zolang deze onzekerheid voortduurt gaan wij ervan uit dat de Omgevingswet in werking treedt op de voorgestelde datum, namelijk 1 juli 2022. Dat betekent dat wij in 2022 zorgen dat wij voldoen aan de minimale vereisten voor de inwerkingtreding zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft opgesteld. Dit betekent onder andere dat de rol van de gemeenteraad wordt vastgesteld. Daarnaast zorgen wij ervoor dat Alblasserdam gekoppeld is aan het digitale stelsel omgevingswet (DSO) en dat het aan onze zijde naar behoren functioneert. Dit betekent ook dat het proces van vergunningverlening en de dienstverlening aangepast moeten zijn aan de omgevingswet. Als laatste zal in 2022 ook een omgevingsvisie worden opgesteld. Bij het opstellen van de visie zal de kennis van inwoners, partners en collega overheden worden gebruikt.
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
40
Wat mag het kosten?
Beter wonen & Bereikbaarder 2022 Lasten
2023
Baten
Saldo
Lasten
2024
Baten
Saldo
Lasten
2025
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
130
Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling
472
28
-/- 444
433
28
-/- 405
433
28
-/- 405
433
28
-/- 405
140
Volkshuisvesting
127
1
-/- 125
127
1
-/- 125
127
1
-/- 125
127
1
-/- 125
160
Bouw- en sloopvergunningen
1.501
1.130
-/- 371
1.506
1.130
-/- 376
1.506
1.130
-/- 376
1.506
1.130
-/- 376
170
Woonwagenzaken
33
0
-/- 33
33
0
-/- 33
33
0
-/- 33
32
0
-/- 32
200
Grondexploitatie
1.106
1.110
4
1.180
1.172
-/- 8
171
591
420
341
697
356
330
Verkeer
105
0
-/- 105
115
0
-/- 115
115
0
-/- 115
115
0
-/- 115
340
Openbaar vervoer
55
0
-/- 55
55
0
-/- 55
55
0
-/- 55
55
0
-/- 55
345
Vastgoed
656
543
-/- 113
608
543
-/- 65
606
543
-/- 63
604
543
-/- 60
370
Duurzaamheid en milieu
605
0
-/- 605
596
0
-/- 596
596
0
-/- 596
595
0
-/- 595
440
Recreatie en toerisme
151
16
-/- 135
141
16
-/- 125
141
16
-/- 125
141
16
-/- 125
445
Accommodaties
44
12
-/- 33
44
12
-/- 33
44
12
-/- 33
44
12
-/- 33
Totaal programma
4.855
2.840
-/- 2.014
4.838
2.903
-/- 1.936
3.827
2.322
-/- 1.505
3.994
2.428
-/- 1.566
Mutaties reserves
0
18
18
0
18
18
413
18
-/- 396
349
18
-/- 332
4.855
2.858
-/- 1.997
4.838
2.920
-/- 1.918
4.240
2.339
-/- 1.901
4.343
2.445
-/- 1.898
Totaal programma na bestemming
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
41
Programma 4: Dienstverlening en bestuur Wat willen wij bereiken? Fundament Dienstverlening
Wat willen wij bereiken? Dienstverlening op orde. De gemeente zet in lijn met het coalitieakkoord en de Samenlevingsagenda 2014-2018 actief in op (verdere) verbetering van de dienstverlening op alle niveaus.
Bestuur
Transparantie in besluitvormingsprocessen is van groot belang: het moet duidelijk zijn wie op welk moment de besluiten neemt en/of de uitvoering van een project (een wagon) ter hand neemt. Om in spoortermen te blijven: het moet duidelijk zijn wie op welk moment in of uit kan stappen en waar mensen in of uit kunnen stappen. Daar helder over zijn vanaf de start, voorkomt dat verwachtingen niet waargemaakt kunnen worden. De in 2011 vastgelegde visie van Alblasserdam op de samenwerking met en positie in de Drechtsteden blijft leidend voor de aankomende periode. En dat betekent, in dezelfde termen als in 2011: Alblasserdam bestuurlijk zelfstandig, behouden en versterken van de Alblasserdamse identiteit en schaal, borgen van de korte afstand tussen samenleving, bestuur en medewerkers, hoog in het vaandel houden van de nabijheid en kwaliteit van voorzieningen, en zo doelmatig en effectief mogelijk omgaan met middelen. Ook de goede samenwerking binnen de regio Zuid-Holland Zuid en in het bijzonder met de gemeente Molenlanden is voor ons belangrijk en zetten we de komende periode voort. Herkenbaarheid van de Samenlevingsagenda 2.0 is belangrijk, bijvoorbeeld met herkenbare pictogrammen en slogans. Om dit voor partners, inwoners, bedrijven en gemeente echt bruikbaar te laten zijn willen we verder gaan dan alleen uiterlijke kenmerken.
Daarvoor is het belangrijk dat we het verder ontwikkelen op inhoud door in 2020 een midterm-terug- en vooruitblik te plannen, zodat inzichtelijk wordt voor de samenleving hoever we zijn met de Samenlevingsagenda 2.0.
Communicatie
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Effect indicator Minimaal 80% van alle vragen aan de gemeente worden in 1x afgehandeld bereikbaarheid gemeente Indicatoren gebruikt in monitor Bestuur & communicatie
Indicatoren gebruikt in monitor Bestuur & communicatie
42
Wat gaan wij daarvoor doen in 2022? Dienstverlening en bestuur Fundament (portefeuillehouder) Dienstverlening (J.G.A. Paans)
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In 2022 werken we verder aan het verbeteren van de telefonische en digitale bereikbaarheid en het voldoen aan de eisen van de Wet elektronische publicaties en de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG)
(toegankelijkheid websites). Daarnaast het verder uitbreiden van het aanbod van e-diensten, het verbeteren van de chatbot (Gem) en doorontwikkelen van het digitaal identificeren (videobellen). Het zorgdragen voor een optimaal verkiezingsproces rond de gemeenteraadsverkiezingen behoort ook tot de activiteiten in 2022.
In 2022 starten we met het opzetten van een strategie en uitvoeringsplan data gedreven werken en maken we een start met de uitvoering. In samenwerking met onze partner OCD bekijken we welke data nodig is (zowel inhoudelijk als financieel) om te kunnen sturen op onze resultaten en hoe we die data kunnen gebruiken in onze beleidscyclus. In samenspraak met de nieuwe raad willen we aan de hand van het nieuwe raadsprogramma een evaluatieplan met indicatoren vaststellen en die borgen in onze p&c cyclus.
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
43
Wat mag het kosten?
Dienstverlening en bestuur 2022 Lasten
2023
Baten
Saldo
Lasten
2024
Baten
Saldo
Lasten
2025
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
010
Gemeenteraad
331
0
-/- 331
331
0
-/- 331
331
0
-/- 331
331
0
-/- 331
020
Raadsondersteuning
202
0
-/- 202
202
0
-/- 202
202
0
-/- 202
202
0
-/- 202
030
College en bestuurlijke ondersteuning
314
0
-/- 314
221
0
-/- 221
227
0
-/- 227
227
0
-/- 227
050
Burgerzaken
905
144
-/- 762
905
144
-/- 762
905
144
-/- 762
905
144
-/- 762
060
Verkiezingen
102
0
-/- 102
100
0
-/- 100
17
0
-/- 17
57
0
-/- 57
375
Begraven en lijkbezorging
399
522
123
398
522
124
397
522
124
390
522
132
Totaal programma
2.253
665
-/- 1.587
2.157
665
-/- 1.492
2.079
665
-/- 1.414
2.112
665
-/- 1.446
Mutaties reserves
72
0
-/- 72
73
0
-/- 73
43
0
-/- 43
43
0
-/- 43
2.325
665
-/- 1.660
2.230
665
-/- 1.565
2.122
665
-/- 1.456
2.155
665
-/- 1.489
Totaal programma na bestemming
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
44
Programma 5: Solide financieel beleid Wat willen wij bereiken? Fundament Woonlasten
Wat willen wij bereiken? Een leidraad voor de uitvoering van wagons is het standpunt van de coalitie de woonlasten in deze periode gelijk te houden met het streven deze daar waar mogelijk te verminderen. Een solide financieel beleid is voor ons eveneens een voorwaarde.
Effect indicator Vergelijking totaal woonlasten Alblasserdam met landelijk gemiddelde (volgens Coelo)
Wat gaan wij daarvoor doen in 2022? Solide financieel beleid Fundament (portefeuillehouder) Woonlasten (A. Kraijo)
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
Rol overheid
Wat gaan wij daarvoor (samen) doen in 2022?
Overheid verantwoordelijk: gemeente aan zet
In de Samenlevingsagenda 2.0 is afgesproken de woonlasten in principe gelijk te houden. In 2021 bedragen de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in Alblasserdam € 789 ten opzichte van een landelijk gemiddelde van € 811 volgens de Coelo-atlas. Om te kunnen investeren in de groeiagenda en in het dorp en om een vangnet te blijven bieden voor de meest kwetsbaren in de samenleving is het noodzakelijk om de woonlasten beperkt te laten stijgen. De OZB wordt de jaren 2022 t/m 2023 met 1,55% per jaar verhoogd. Daarnaast wordt het tarief van de afvalstoffenheffing met € 20 per huishouden verhoogd. Dit nadat in de jaren 2014 tot en met 2019 de nullijn is gehanteerd en zelfs een daling van de woonlasten is gerealiseerd.
45
Wat mag het kosten?
Solide financieel beleid 2022 Lasten
2023
Baten
Saldo
Lasten
2024
Baten
Saldo
Lasten
2025
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
470
Beleggingen
6
114
108
6
160
154
6
137
131
6
137
131
475
Uitkeringen gemeentefonds
0
33.805
33.805
0
32.756
32.756
0
32.549
32.549
0
32.641
32.641
485
Belastingen
401
5.234
4.833
401
5.315
4.914
401
5.315
4.914
401
5.315
4.914
890
Treasury
-/- 663
26
689
-/- 632
23
655
-/- 579
20
600
-/- 490
20
510
Totaal Alg. dekkingsmiddelen
-/- 256
39.179
39.435
-/- 224
38.254
38.479
-/- 172
38.022
38.194
-/- 83
38.114
38.196
Overhead
6.922
706
-/- 6.216
6.563
706
-/- 5.857
6.589
706
-/- 5.882
6.600
706
-/- 5.894
Heffing VPB
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Onvoorzien
100
0
-100
100
0
-100
100
0
-100
100
0
-100
Onvoorzien-structureel weerstandsverm
135
0
-135
205
0
-205
185
0
-185
253
0
-253
Totaal programma
6.901
39.885
32.984
6.643
38.961
32.317
6.702
38.728
32.026
6.870
38.820
31.949
Mutaties reserves
195
646
451
23
5
-18
0
5
5
0
155
155
7.096
40.531
33.435
6.666
38.966
32.299
6.702
38.733
32.031
6.870
38.975
32.105
Totaal programma na bestemming
Begroting 2022 concept – gemeente Alblasserdam
46
Hoofdstuk 5
Paragrafen
1. Paragraaf lokale heffingen Deze paragraaf geeft inzicht in de diverse lokale heffingen. De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het beleid. Een aanduiding van de lokale belastingdruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale heffingen compleet. Voor de omvang van de gemeentelijke woonlasten zijn de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing de belangrijkste heffingen. Daarnaast wordt nog een aantal andere belastingen en rechten geheven zoals hondenbelasting, begraafrechten, precariobelasting, toeristenbelasting en (bouw)leges. De heffing en invordering van de leges verzorgt de gemeente zelf. De heffing en invordering van de andere belastingen voert het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal uit. Overzicht opbrengst lokale heffingen Programma Bedragen x 1.000
Product
Lokale heffing
1. Actiever en zorgzamer 2. Beter wonen & Bereikbaarder 3. Buiten beter
110 Weekmarkt
Baten weekmarkt
17
Begroting Begroting 2021 na 2022 wijziging (2e burap) 32 32 32
160 Bouw- en sloopvergunningen 100 Integrale veiligheid 360 Reiniging 365 Riolering 375 Begraven en lijkbezorging 050 Burgerzaken 485 Belastingen
Leges omgevingsvergunning Integrale veiligheid Afvalstoffenheffing Rioolheffing Begraafrechten
698
915
915
1.130
3 2.735 1.568 651
18 2.818 1.520 522
18 2.818 1520 522
18 3.132 1.520 522
193 4.642 94 620 0 11.339
174 4.808 91 641 32
174 4.808 91 641 32
144 5.039 91 76 32 11.736
4. Dienstverlening en bestuur 5. Solide financieel beleid
Leges burgerzaken OZB Hondenbelasting Precariobelasting Toeristenbelasting
Totaal lokale heffingen
Jaarrekening 2020
Begroting 2021
Woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de woonlasten (voor meerpersoonshuishoudens) volgens de Atlas van de lokale lasten van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) over de laatste drie jaren weergegeven. Ontwikkeling lastendruk NL Ontwikkeling lastendruk ALB *) Coelo ranglijst nummer
2019 3,5% 0,0% 204
2020 5,0% 1,45% 169
2021 5,1% 0,77% 127
2022 nnb 4,0% nnb
*) Voor het jaar 2022 hebben wij de geraamde ontwikkeling volgens eigen basisgegevens weergegeven.
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
47
De gemiddelde woonlasten voor een één- en meerpersoonshuishouden zijn weergegeven in onderstaande tabellen. Tarieven 2022 In €
OZB Rioolheffing Afvalstoffenheffing Totaal woonlasten
Tarieven 2021 In €
OZB Rioolheffing Afvalstoffenheffing Totaal woonlasten
Eén persoonshuishouden Eigen woning Geen eigen woning (gemiddelde WOZ *) waarde € 252.000) 285 285 159 159 325 325 769 325 (+ 444)
Meerpersoonshuishouden Eigen woning Geen eigen woning (gemiddelde WOZ *) waarde € 252.000) 285 285 159 159 385 385 829 385 (+ 444)
Eén persoonshuishouden Eigen woning Geen eigen woning (gemiddelde WOZ *) waarde € 237.000) 273 273 159 159 305 305 737 305 (+ 432)
Meerpersoonshuishouden Eigen woning Geen eigen woning (gemiddelde WOZ *) waarde € 237.000) 273 273 159 159 365 365 797 365 (+ 432)
Woonlasten Albasserdam volgens Coelo Atlas 2021 Woonlasten NL gemiddeld volgens Coelo Atlas 2021
729
298
789
358
737
326**)
811
411 **)
*) De OZB en rioolheffing wordt opgelegd aan 'eigenaren'. Voor huurders (geen eigen woning) betekent dit dat deze heffingen worden opgelegd aan de verhuurder. Het is aan de verhuurder om deze woonlasten te verdisconteren in de huur'. **) Het bedrag dat een huishouden met een huurwoning in een woning met 60 procent van de gemiddelde waarde betaalt aan rioolheffing en afvalstoffenheffing, na aftrek van een eventuele heffingskorting.
Onroerendezaakbelasting (OZB) Er zijn drie onroerendezaakbelastingen. Het tarief voor de OZB is een percentage van de jaarlijks vastgestelde WOZ-waarde. De stijging of daling van de tarieven heeft een directe relatie met de stijging of daling van de WOZ-waarde. Daalt de WOZ-waarde, dan dient voor een gelijkblijvende opbrengst het tarief te stijgen. Voor 2022 is de waarde per 1 januari 2021 van toepassing. In 2022 stijgt de OZB met 1,55%. Dit is gelijk aan het gemiddelde van de inflatie in de afgelopen 10 jaar. Ook in 2023 zal de OZB stijgen met 1,55%. In 2022 wordt voor een deel het wegvallen van de opbrengsten precario op kabels en leidingen van nutsbedrijven de OZB verhoogd met € 155.000. Per saldo betekent dit een totale stijging van de opbrengst van de OZB met 4,5% Categorie
Raming waarde onroerendezaakbelasting per 1 januari 2021 (inclusief areaaluitbreiding)
Eigenaren woningen
2022 (exclusief areaaluitbreiding)
2022 (inclusief areaaluitbreiding)
1.990.000.000
2.280.000.000
2.293.000.000
Eigenaren niet-woningen
497.000.000
481.000.000
502.000.000
Gebruikers niet-woningen
454.000.000
431.000.000
452.000.000
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
48
Categorie
Raming opbrengst onroerendezaakbelasting 2021 na wijziging (inclusief areaaluitbreiding) 4.809.000
- Voor tariefsverhoging - Stijging 2022 1,55% - Stijging 2022 € 155.000 Totale opbrengst OZB
4.809.000
2022 (exclusief areaaluitbreiding) 4.809.000 75.000 155.000 5.039.000
2022 (inclusief areaaluitbreiding) 5.088.000 75.000 155.000 5.318.000
Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De opbrengst van de afvalstoffenheffing mag niet hoger zijn dan de (geraamde) kosten. De raad stelt afzonderlijke tarieven voor eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens vast. Zoals in de perspectiefnota is opgenomen stijgen in 2022 de tarieven voor afvalstoffenheffing van € 305 voor eenpersoonshuishoudens en € 365 voor meerpersoonshuishoudens naar € 325 en € 385 om de kostendekkendheid van het product reiniging te verhogen. De totaal geraamde opbrengst stijgt hierdoor in 2022 met naar verwachting € 314.000. 2021 Eenheden
Tarief
Eenpersoonshuishouden
2.322
305,00
Meerpersoonshuishouden Totaal afvalstoffenheffing
5.780
365,00
2022 Opbrengst
Eenheden
Tarief
Opbrengst
708.000
2.530
325,00
770.000
2.110.000 2.818.000
6.000
385,00
2.310.000 3.132.000
Berekening kostendekking Reiniging Kosten taakveld reiniging Inkomsten taakveld excl. Heffingen
2.489.000 -/- 150.000
Netto kosten taakveld
2.339.000
Overige toe te rekenen kosten: Inkomsten taakveld Verkeer en vervoer
-/- 23.000
Kosten taakveld Verkeer en vervoer
23.000
Kosten taakveld Inkomensregelingen
160.000
Overhead
333.000
BTW
228.000
Mutatie egalisatiereserve afvalstoffenheffing Totale netto overige kosten
721.000
Totale kosten (a)
3.060.000
Opbrengst heffingen (b)
3.132.000
Dekking (b/a*100)
102%
Rioolheffing Vanaf 2010 is het rioolrecht gewijzigd in de brede rioolheffing. In de brede rioolheffing zijn ook begrepen de kosten voor de zorg van de afvoer van het hemelwater en de zorg voor het grondwater. Het beleid van de gemeente is gericht op kostendekkendheid voor deze zorgtaken. Vanaf 2010 zijn (voor deze zorgtaken) alle percelen belast in de rioolheffing; ook de percelen, die niet op de riolering
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
49
zijn aangesloten. De rioolheffing voor woningen is gebaseerd op een vast bedrag per perceel en voor niet-woningen is dit gebaseerd op een percentage van de WOZ-waarde. De tarieven voor de rioolheffing in 2022 voor woningen blijven gelijk ten opzichte van 2021. 2021
2022
Aantal woningen
Eenheden 8.349
Tarief 159,00
Opbrengst 1.326.000
Eenheden 8.349
Tarief Opbrengst 159,00 1.326.000
Belaste waarde niet-woningen
353.571.000
0,055% *)
194.000
380.891.000
0,055% *)
Totaal rioolheffing
1.520.000
194.000 1.520.000
*) Maximum aanslagbedrag 2.750
Berekening kostendekking Riolering Kosten taakveld riolering Inkomsten taakveld excl. Heffingen
1.141.000 -
Netto kosten taakveld
1.141.000
Overige toe te rekenen kosten: Inkomensregelingen
17.000
Overhead
78.000
BTW
228.000
Mutatie egalisatiereserve riolering
91.000
Totale netto overige kosten
415.000
Totale kosten (a)
1.556.000
Opbrengst heffingen (b)
1.520.000
Dekking (b/a*100)
98%
De kostendekkendheid op langere termijn wordt periodiek getoetst bij actualisatie van het gemeentelijk rioleringsplan. Dit plan is voor het laatst in 2014 geactualiseerd. Overige lokale heffingen Begraafrechten In 2022 is het tarief gelijk aan 2021. Berekening kostendekking Begraven en lijkbezorging Kosten taakveld begraafplaatsen Inkomsten taakveld excl. Heffingen
399.000 -
Netto kosten taakveld
399.000
Overige toe te rekenen kosten: Overhead
34.000
Mutatie reserve afkoopsommen onderhoud graven Totale netto overige kosten
72.000 106.000
Totale kosten (a)
506.000
Opbrengst heffingen (b)
522.000
Dekking (b/a*100)
103%
Secretarieleges In de legesverordening 2022 zullen een paar kleine aanpassingen worden gedaan ten opzichte van de vastgestelde tarieven van 2021 in verband met aanpassingen wettelijke tarieven. In december 2021 Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
50
wordt de legesverordening ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. De totale kosten op het taakveld burgerzaken bedragen € 227.000 (exclusief overhead). De legesopbrengsten burgerzaken bedragen € 144.000. De kostendekkendheid is ruim onder de 100%. Bij vaststelling van de tarieven wordt gekeken naar kostendekkendheid en naar de wettelijke maxima van tarieven. Leges omgevingsvergunning De opbrengsten leges omgevingsvergunning zijn in de periode na de crisis gedaald. Het tarieven waren hier voor 2020 niet aangepast. Hierdoor was de kostendekkendheid in 2020 ruim lager dan 100%. Het doel is de kosten en opbrengsten met elkaar in balans te brengen, binnen de randvoorwaarde dat de leges maximaal kostendekkend zijn. In de Perspectiefnota 2021 is voorgesteld de tarieven te verhogen per 1 januari 2021 naar 100% kostendekkendheid. De omgevingswet is uitgesteld in ieder geval tot 1 juli 2022, maar mogelijk later. Vanaf de inwerkingtreding van de omgevingswet is het ook mogelijk om leges op te leggen voor milieutaken. Het tarief hiervoor is gebaseerd op 100% kostendekkendheid. De omgevingswet is uitgesteld tot 1 juli 2022. Vanaf deze datum is het ook mogelijk om leges op te leggen voor milieutaken. Het tarief hiervoor is gebaseerd op 100% kostendekkendheid. Hondenbelasting Het tarief per hond wordt voor 2022 niet verhoogd en bedraagt € 85,20.
Precariobelasting Vanaf het jaar 2022 is het niet meer toegestaan om de precario op kabels en leidingen op te leggen. Wij benutten de collegeperiode 2018-2022 om het wegvallen van de structurele opbrengsten uit precario op kabels en leidingen op te vangen. In 2022 wordt ter dekking van een deel van de gederfde precario-opbrengsten op kabels en leidingen van nutsbedrijven, de OZB verhoogd met € 155.000. Toeristenbelasting Er wordt toeristenbelasting geheven van degene die de gelegenheid biedt tot verblijf met overnachting tegen vergoeding binnen de gemeente Alblasserdam. De toeristenbelasting wordt geheven op basis van het aantal overnachtingen. Het tarief per overnachting is vastgesteld op € 2,-. Kwijtscheldingen Als een burger te weinig inkomen en geen vermogen heeft, kan voor een belastingaanslag kwijtschelding worden verleend. Binnen de wettelijke kaders bepaalt de gemeenteraad of en in welke omstandigheden aanslagen worden kwijtgescholden. De kwijtschelding heeft nagenoeg volledig betrekking op de gebruikersheffingen in het geval van de afvalstoffenheffing.
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
51
2. Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente Alblasserdam en de weerstandscapaciteit om die risico’s op te vangen. De risico’s afgezet tegen de weerstandscapaciteit leidt tot een conclusie over de financiële flexibiliteit en soliditeit van de gemeente Alblasserdam, zijnde het weerstandsvermogen. In de begroting worden de nu bekende risico’s gekwantificeerd. Dit dient mede om een meer gefundeerd voorstel te kunnen doen over de (minimaal) benodigde omvang van de algemene reserve. Het zal overigens altijd zo blijven, dat bepaalde risico’s lastig of niet te kwantificeren zijn. Daarnaast betreft het altijd een momentopname en deze heeft net als bij iedere risico-inschatting - vooral rondom de kans inschatting - een mate van subjectiviteit in zich. Naast het genoemde weerstandsvermogen –incidenteel- wordt met ingang van de begroting 2021 een structurele buffer aangehouden, het structurele weerstandsvermogen. De paragraaf ziet er als volgt uit: korte beschrijving wat er onder weerstandsvermogen verstaan wordt, vervolgens wordt het begrip risico’s gedefinieerd en wordt de uitkomst van de risicoinventarisatie opgesomd. Vervolgens beschrijven we de risico's en kansen, van ontwikkelingen die we zien, maar niet financieel zijn verwerkt in de begroting 2022.
Wel tellen deze risico's en kansen mee in de risico-inventarisatie, en wordt door de verhouding met het weerstandsvermogen, uitgedrukt als ratio weerstandscapaciteit. Dit hoofdstuk sluit af met een conclusie rondom het benodigde weerstandsvermogen en de huidige algemene reserve. Weerstandsvermogen -incidenteelHet weerstandsvermogen van de gemeente is het vermogen om niet structurele financiële tegenvallers te kunnen opvangen waardoor de taken kunnen worden voortgezet. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar en voor de meerjarenraming. Risico’s In de begroting en jaarrekening zijn de geraamde en werkelijke lasten en baten opgenomen. Naast de gangbare begrotingsposten spelen voor het beoordelen van de totale financiële positie van de gemeente ook zaken een rol die niet direct uit de begroting en jaarrekening blijken of ontwikkelingen die de budgetten onder grote druk kunnen zetten. Hier wordt expliciet naar voren gekeken. De risico’s zijn organisatie breed in kaart gebracht. Risico-inventarisatie Organisatie breed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden.
Deze is als volgt opgebouwd: Korte beschrijving van het risico; Het financiële effect / kans / risicobedrag; Eventueel te nemen beheersmaatregelen. Bij de korte beschrijving van het risico wordt op hoofdlijnen toegelicht wat het risico behelst. Vervolgens vindt er op basis van de beschikbare informatie daar waar mogelijk een inschatting plaats van het financiële effect inclusief de mate van zekerheid dat het risico zich gaat voordoen. Dit resulteert in het risicobedrag. Niet alle risico’s zullen zich tegelijkertijd voordoen, zodat de aan te houden buffer lager kan zijn dan het totaal van alle risicobedragen. De mate van zekerheid wordt Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
52
aangeduid met laag (10%), gemiddeld (20%), hoog (50%) en zeer hoog (75%). Het aan te houden weerstandsvermogen (= benodigde buffer) om het risico af te dekken wordt berekend door het risicobedrag te vermenigvuldigen met de kans (mate van zekerheid). De beheersmaatregelen hebben als doel om te voorkomen dat het risico zich daadwerkelijk voor zal doen dan wel om de gevolgen van het zich daadwerkelijk voordoen te beperken. Te denken valt aan aanpassing van beleid, het invoeren van extra interne controles, verzekeringen enz. De uitkomsten van de risico-inventarisatie hebben wij geclusterd in vijf categorieën: 1. Aansprakelijkheid en planschade 2. Minder inkomsten door tegenvallende economie 3. Nieuwe wetten en regelingen of opgelegde kortingen vanuit het rijk 4. Bedrijfsmatige risico’s 5. Gemeenschappelijke regelingen De uitkomsten van de risico-inventarisatie zijn besproken in het MT en het college van B&W. De gemeenteraad is geïnformeerd over deze uitkomsten. De risico’s zijn gekwantificeerd en per risico is bepaald welke weerstandsvermogen benodigd is om het risico te kunnen opvangen. Voor een aantal posten is de omvang van het risico (nog) niet te kwantificeren. Bij de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hanteren wij voor deze posten een “overdekking” van 10%. Totaaloverzicht risico’s (benodigd weerstandsvermogen) Algemene risico’s, excl.
Grondexploitaties (bedragen in €) Aansprakelijkheid Minder inkomsten door tegenvallende economie Nieuwe wetten en regelingen of opgelegde kortingen vanuit het rijk Bedrijfsmatige risico’s Gemeenschappelijke regelingen Totaal benodigd algemeen weerstandsvermogen Buffer ter dekking van de Pm posten Benodigd algemeen weerstandsvermogen met overdekking
Begroting 2022 5.000 30.000 950.000 1.643.200 1.239.900 3.868.100 386.800 4.254.900
Begroting 2021 5.000 30.000 383.500 2.272.600 1.062.400 3.753.500 375.400 4.128.900
Jaarrekening 2020 5.000 30.000 384.000 2.262.600 1.062.400 3.743.600 375.400 4.118.900
Korte toelichting op de risico’s: Aansprakelijkheid: De gemeente is verzekerd voor wettelijke aansprakelijkheid. De risico’s op aansprakelijkstellingen, die niet worden gedekt, zijn als laag ingeschat. Minder inkomsten door tegenvallende economie: De realisatie van begrote leges omgevingsvergunningen is voor een belangrijk deel afhankelijk van de (vertragingen in de) planning van grotere complexe projecten. Nieuwe wetten en regelingen of opgelegde kortingen vanuit het rijk: Een belangrijk deel van de gemeentelijke inkomsten wordt via de algemene uitkering, specifieke uitkeringen en brede doeluitkeringen van het Rijk ontvangen. Dit betekent dat het gemeentelijke beleid erg gevoelig is en blijft voor rijksmaatregelen die deze geldstromen beïnvloeden. Bedrijfsmatige risico’s: de bedrijfsmatige risico’s hebben betrekking op personeel en organisatie, dividenduitkeringen, gemeentegaranties, ROM-D, inflatie- en loonontwikkeling, renteontwikkeling en grootschalige incidenten. Gemeenschappelijke regelingen: de gemeente participeert in diverse gemeenschappelijke regelingen. Indien een gemeenschappelijke regeling een tekort heeft dat niet binnen het
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
53
weerstandsvermogen van de gemeenschappelijke regeling kan worden opgevangen dan worden de deelnemende gemeenten aangesproken voor een aanvullende bijdrage. Wij hebben het op grond van onze risicoanalyse bepaalde benodigd weerstandsvermogen voor gemeenschappelijke regelingen afgezet tegen het benodigd weerstandsvermogen dat bij gemeenten moet worden aangehouden zoals blijkt uit de begrotingen van onze gemeenschappelijke regelingen: GR
Risico's paragraaf weerstandsvermogen GR
Beschikbaar weerstandsvermogen GR
Weerstandsvermogen aan te houden bij gemeenten totaal
Aandeel aan te houden weerstandsvermogen Alblasserdam
Bijdrage aan GR Alblasserdam
Bijdrage aan GR gemeenten totaal
In % (= aandeel Alblasserdam)
GRD
11.800.000
0
11.800.000
613.000
16.983.000
323.696.000
5,2%
Drechtwerk
1.478.000
0
1.478.000
84.000
307.000
5.434.000
5,6%
DGJ (excl. SOJ)
850.000
500.000
350.000
16.000
1.209.142
26.288.994
4,6%
DGJ – SOJ
PM
0
PM
PM
4.978.773
104.839.122
4,8%
VRZHZ
396.375
510.000
-
-
1.453.956
38.500.461
3,8%
OZHZ
1.099.000
1.034.000
65.000
5.000
1.625.665
22.556.468
7,2%
SVHW
450.000
700.000
-
-
207.000
10.727.000
2,0%
PM
59.000
-
-
334.161
412.544
81%
Souburgh Totaal GR'en
718.000 + PM
Wij houden ruim voldoende weerstandsvermogen aan voor de risico's bij gemeenschappelijke regelingen. Risico's en kansen na de Perspectiefnota 2022 Bij het opstellen van de begroting 2022 zijn er meer onzekerheden dan in andere jaren. Deze onzekerheden, aan zowel de inkomsten- als aan de uitgavenkant zijn verwerkt in de risicoinventarisatie. Algemene uitkering: nieuwe verdeelsleutels en septembercirculaire 2021 Begin 2021 zijn voor het eerst de verwachte uitkomsten van de verdeling de algemene uitkering op basis van nieuwe verdeelsleutels bekend gemaakt. Voor de gemeente Alblasserdam betekende dit een verlaging van € 11,00 per inwoner, met ingang van het begrotingsjaar 2023. Op 12 augustus 2021 hebben de fondsbeheerders de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geïnformeerd over de uitkomsten van de actualisatie van het voorstel voor de nieuwe verdeling van de middelen in het gemeentefonds van 2017 naar 2019. In de bijlage van deze brief staat dat de verwachte verlaging € 45,00 bedraagt. Dit betekent bij een inwoneraantal van 20.165 een structurele verlaging van € 0,9 mln. Omdat de gemeente Alblasserdam een nadeelgemeente is, zal de algemene uitkering stapsgewijs worden verlaagd met maximaal € 15,00 per inwoner vanaf 2023. In de decembercirculaire 2021 zullen de nieuwe verdeelsleutels worden toegepast voor de jaren 2023 en verder.
In de perspectiefnota 2023 zal voor de prognose van de algemene uitkering worden
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
54
uitgegaan van de decembercirculaire 2021, en zullen de effecten van de nieuwe verdeelsleutels worden betrokken. Hiertegenover staat dat de septembercirculaire 2021 een positief accres laat zien. Dit structurele voordeel, van € 0,5 mln., zal worden betrokken in de perspectiefnota 2023. Gemeenten mogen niet wisselen van uitgangspunt: als de begroting in voorgaande jaren op de meicirculaire is gebaseerd, is het niet de bedoeling om een meevallende septembercirculaire te verwerken in de begroting. Rijksmiddelen: nieuw kabinet zal besluit nemen over compensatie voor gedecentraliseerde taken In de begroting 2022 is, zoals toegestaan na overeenstemming tussen VNG, IPO en het Rijk, om 75% van de extra middelen in 2022, als stelpost op te nemen voor 2023-2025. Dit in afwachting van een nieuw kabinet dat zich zal buigen over een set van maatregelen en een financieel kader waarmee een structureel houdbaarder jeugdstelsel wordt gerealiseerd. Gezien de taakstelling die het Rijk met de overgehevelde taken heeft meegegeven, die niet in overeenstemming is met de beperkt beïnvloedbare uitgaven in het sociaal domein, is het te verwachten dat de uitkomst van de Hervormingsagenda positief zal uitpakken voor gemeenten. Service Organisatie Jeugd (SOJ) De begroting 2022 is gebaseerd op de door het Algemeen Bestuur vastgestelde begroting 2022 van de SOJ.
Bij de 1e bestuursrapportage heeft het Algemeen Bestuur de raden van de deelnemende gemeenten geïnformeerd over een gewijzigd financieel perspectief voor 2021-2025. Omdat dit gewijzigd financieel perspectief nog niet is geformaliseerd in een wijziging op de begroting 2022 van de SOJ is de verwachte verhoging van de bijdrage van de gemeente Alblasserdam verwerkt als risico. Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) In de begroting 2022 is een structurele taakstelling opgenomen van € 1 mln. Invulling van de taakstelling dient nog plaats te vinden. Er is daardoor sprake van een niet onderbouwde taakstelling en dat betekent een risico voor onze gemeente. Enerzijds in het kader van het provinciaal toezicht en anderzijds kan het financiële consequenties hebben voor de gemeente wanneer de taakstelling niet (volledig) wordt gerealiseerd. In september 2021 is in een retraite van het Algemeen bestuur gesproken over wat nodig is om in de VRZHZ de basis op orde te krijgen en wat de komende jaren speelt aan (exogene) ontwikkelingen. De VRZHZ is voornemens een reparatiebijdrage mee te nemen in de ontwerpbegroting 2023 en ook een koppeling te maken tussen de gemeentelijke bijdrage en de ontwikkeling van de middelen die in de algemene uitkering zijn berekend voor cluster Brandweer & Rampenbestrijding. Het risico van een hogere bijdrage aan de VRZHZ is geschat op maximaal € 120.000.
Transitie Gemeenschappelijke Regeling Drechtsteden Per 1 januari 2022 is de bedrijfsvoering niet langer onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Drechtsteden, maar wordt de bedrijfsvoering ondergebracht in een serviceovereenkomst met de gemeente Dordrecht. De bereikte overeenstemming over de financiële dekking van de ontvlechtingskosten van € 3,8 mln. heeft de komende vier jaar geen gevolgen voor de gemeentelijke begroting. Enerzijds betalen de gemeenten hun huidige bijdrage bestuur en beleid en regiogriffie de komende vier jaar door. Hiermee is nog geen volledige dekking bereikt, maar de verwachting is dat de nieuwe samenwerking eenvoudiger en daarmee efficiënter is en leidt tot besparingen. De gemeente Dordrecht heeft een resultaat en inspanningsverplichting om de besparingen te realiseren. Ook neemt Dordrecht ten slotte nog € 0,5 mln. voor haar rekening. Dit betekent dat er ultimo 2025 geen transitiekosten meer zijn die onderling tussen de gemeenten verrekend moeten worden, dus na een transitieperiode van 4 jaar. Er is wel een risico m.b.t. de resultaat en inspanningsverplichting. In de overeenkomst is benoemd dat wanneer de inspanningsverplichting onverhoopt niet gerealiseerd kan worden, Dordrecht in
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
55
overleg treedt over de verdere afwikkeling van de dekking van de ontvlechtingskosten op basis van het principe "samen uit, samen thuis". Naast de transitie van de GR Drechtsteden speelt ook het risico van de gewijzigde verdeelsleutel voor de GR Sociaal. Weerstandsvermogen -structureelOm structurele tegenvallers te kunnen opgevangen voor een aantal benoemde risico's wordt een structurele buffer aangehouden. Het gaat om de volgende risico's: 1. Rijksbeleid rond algemene uitkering 2. Het (nog) niet invullen van taakstellingen door gemeenschappelijke regelingen. (Dit dient dan lokaal opgevangen te worden). 3. Renteverhoging Bepaling weerstandscapaciteit De gemeente heeft middelen beschikbaar om financiële gevolgen op te vangen indien risico’s zich daadwerkelijk manifesteren. Onder tegenvallers wordt in de regel verstaan het effectueren van risico´s. In de begroting en jaarrekening worden daarom de risico´s afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit ruimte op de exploitatiebegroting (stelpost onvoorzien en eventueel onbenutte belastingcapaciteit), ruimte in de reserves en eventuele stille reserves. Primair dienen de algemene reserves als buffer voor financiële tegenvallers. De gemeente Alblasserdam heeft twee grote algemene reserves, namelijk de algemene reserve en de algemene reserve van het Grondbedrijf.
Weerstandscapaciteit –incidenteelTotaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit, exclusief grondexploitaties, na aanvulling tot een minimale ratio van 1,4 (zie hoofdstuk 3): Bedragen in € Totaal beschikbare algemene weerstandscapaciteit
Begroting 2022 8.193.000
Begroting 2021 Jaarrekening 2020 5.480.000
4.960.000
De beschikbare weerstandscapaciteit voor de grondexploitaties bedraagt naar verwachting per 31-12-2022 € 2.722.000 (Begroting 2021: € 903.000). De totale weerstandscapaciteit voor de gemeente Alblasserdam bedraagt € 10.915.000 (Begroting 2021: € 6.383.000). Weerstandscapaciteit –structureelDe totale beschikbare structurele weerstandscapaciteit is in 2023 € 205.000, in 2024 € 185.000 en in 2025 € 253.000. Conclusie rondom benodigd weerstandsvermogen Risico´s worden gekwantificeerd en afgezet tegen de weerstandscapaciteit om zicht te krijgen op de toereikendheid van het weerstandsvermogen. Een algemene norm voor de weerstandsratio is niet door de wetgever vastgesteld. Uit de literatuur blijkt wel een veel gehanteerde beoordelingstabel van het weerstandsvermogen:
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
56
Categorie A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0 1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de weerstandsratio van de gemeente Alblasserdam weergegeven: Bedragen in €
Begroting 2022
Begroting 2021 (primair)
Jaarrekening 2020
8.193.000 2.722.000 10.915.000
5.480.000 903.000 6.383.000
4.960.000 2.268.000 7.228.000
4.254.900 88.000 4.342.900
4.128.900 4.128.900
4.118.000 385.000 4.503.000
1,9 maximaal 2,2
1,3 maximaal 1,5
1,2 maximaal 1,6
Weerstandscapaciteit: - algemeen - grondexploitaties Totaal Risicoprofiel: - algemeen - grondexploitaties Totaal Ratio weerstandsvermogen: - algemeen - grondexploitaties Totaal
Rekening houdend met de geraamde mutaties in de algemene reserve en de algemene reserve grondexploitaties (exclusief verwachte positieve resultaten van grondexploitaties) hebben wij het meerjarig perspectief van het weerstandsvermogen in beeld gebracht, waarbij 2021 is gebaseerd op de 2e burap 2021. Bedragen * 1.000 Weerstandscapaciteit
Risicoprofiel
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Algemeen
4.960
5.480
8.193
8.216
8.216
8.066
Grondexploitaties
2.268
903
2.722
2.705
3.100
3.432
Totaal
7.228
6.383
10.915
10.920
11.316
11.498
Algemeen
4.118
4.255
4.255
4.255
4.255
4.255
385
88
88
-
-
4.503
4.343
4.343
4.255
4.255
4.255
Algemeen
1,2
1,3
1,9
1,9
1,9
1,9
Grondexploitatie
Max
Max
Max
Max
Max
Max.
Totaal
1,6
1,5
2,2
2,2
2,3
2,4
Grondexploitatie Totaal Weerstandsratio
-
Het weerstandsvermogen is in alle jaren 2022 tot en met 2025 voldoende om de gekwantificeerde risico’s op te kunnen vangen.
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
57
Het structurele weerstandsvermogen voldoet in de begroting 2022-2025 nog niet aan de bepaalde norm van € 400.000. In het onderdeel 'Financiële uiteenzetting' in de financiële begroting wordt hier nader op ingegaan. Verplichte kengetallen financiële positie De financiële kengetallen laten het volgende beeld zien. Door deze kengetallen wordt inzicht gegeven in de financiële positie van Alblasserdam. Alblasserdam
Rekening 2020
Begroting 2021 Begroting 2022
Netto schuldquote
41%
87%
76%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
37%
83%
72%
Solvabiliteitsratio (Eigen vermogen / totaal balans)
39%
35%
33%
Solvabiliteitsratio ((Eigen vermogen + voorzieningen) / totaal balans)
40%
37%
35%
Grondexploitatie
1%
1%
0%
Structurele exploitatieruimte
-/- 3,6%
-/-3,3%
2,0 %
Belastingcapaciteit
101,0%
102,6%
102,2%
Toelichting verplichte kengetallen financiële positie Nettoschuldquote: De netto schuld (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) gedeeld door de inkomsten geeft een indicatie voor de mate waarin een gemeente de rentelasten kan dekken door voldoende inkomsten. In hoofdstuk 3 van de begroting is onze interne normering voor dit kengetal opgenomen. Solvabiliteitsratio: Dit kengetal is de tegenhanger van de debtratio waarvoor in hoofdstuk 3 onze interne normering is weergegeven. Wij streven naar een solvabiliteitsratio (eigen vermogen + voorzieningen/ totaal balanssaldo) hoger of gelijk aan 20%. Grondexploitatie: Dit kengetal geeft de verhouding weer tussen de totale waarde op de balans die nog moet worden terugverdiend met grondverkopen en het totaal van de exploitatiebaten in het jaar. Structurele exploitatieruimte: Bij dit kengetal wordt het structureel resultaat gedeeld door de totale baten in het jaar. Alblasserdam streeft jaarlijks naar een voor ieder jaar structureel sluitende begroting. Belastingcapaciteit: Met dit kengetal worden de gemiddelde woonlasten van de gemeente Alblasserdam afgezet tegen de gemiddelde landelijke woonlasten. Uit het kengetal blijkt dat de woonlasten in Alblasserdam boven het landelijk gemiddelde liggen, maar zich in de afgelopen jaren ontwikkelt richting het landelijk gemiddelde.
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
58
3. Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleid en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties rond de kapitaalgoederen van de gemeente. Voor de diverse kapitaalgoederen zijn beheerplannen opgesteld met daarin de vastgestelde kaders. Onderstaand overzicht maakt dit inzichtelijk. Onderwerp
Beheerplannen
Wegen
Openbare ruimte
Nota openbare ruimte
Vastgesteld / Looptijd geactualiseerd in t/m 2009 -
Financiële vertaling in begroting Ja
Achterstallig onderhoud Nee
Wegengebruiksplan
2004
Ja
N.v.t.
Wegencategoriseringsplan
2012
ja
N.v.t.
-
Leidraad inrichting openbare 2020 ruimte (LIOR) * Gemeentelijk waterplan 2006
2025
n.v.t.
N.v.t.
2015
Ja
Nee
Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Basis Riolerings Plan (BRP) ** Basis Riolerings Plan + (BRP +) *** Nota openbare ruimte
2015
2018
Ja
Nee
2019
2028
Nee
Nee
2020
2029
Nee
Nee
2009
-
Ja
Nee
Bomenverordening Alblasserdam Bomen en kapvergunningen beleid Groenstructuurplan
2009
-
Ja
N.v.t.
2008
-
Ja
N.v.t.
2017
2027
Ja
N.v.t.
Speeltoestellen beleid ****
2021
2030
Nee
N.v.t.
Meerjarenonderhouds-plan (MJOP) Openbare verlichting Nota Openbare Verlichting
2020
2021
Nee
Nee
2015
2025
Ja
Nee
Vaarwegen Riolering
Groen
Gebouwen
Toelichting: *) Leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR). De leidraad bevat technische (standaarddetails) en beleidsmatige informatie voor de inrichting van de openbare ruimte van de gemeente Alblasserdam. Eind 2020 zal de LIOR ter vaststelling aan het college worden aangeboden. **) In 2019 is het opstellen van het Basis Riolerings (BRP) afgerond. De resultaten van het BRP geven een actueel inzicht in het technisch functioneren van het rioolstelsel in de gemeente. Voor het oplossen van knelpunten worden oplossingsrichtingen en maatregelen aangegeven. Het BRP vormt de basis voor het in 2021 op te stellen GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan). In het GRP komt ook de financiële meerjarige doorrekening aan de orde. ***) Als vervolg op het BRP is eind 2019 gestart met de uitwerking van Stresstest wateroverlast (BRP+). Hierbij wordt gebruik gemaakt van berekeningen in het BRP. Bij de Stresstest worden d.m.v. een geavanceerde doorrekening de gevolgen van maatgevende regenbuien voor de gehele gemeente in beeld gebracht. De resultaten van de Stresstest zullen samen met het BRP in het 4de kwartaal van 2020 aan het college aangeboden worden. ****) In 2021 is het nieuwe Speelruimtebeleidsplan 2021 – 2036 door college en raad vastgesteld. Dit beleidsplan vervangt het oude speeltoestellenbeleid.
*****) Een Meerjarenonderhoudsplan onderhoud Vastgoed voor de periode 2022-2035 is In 2021 opgesteld en zal eind 2021 aan het college worden aangeboden. Financiële aanpassingen/consequenties zullen via de PPN2023 worden verwerkt.
Begroting 2022 – gemeente Alblasserdam
59
Kerncijfers Onderwerp Wegen straten pleinen
Watergangen en sloten Riolering