CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

07 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2024-2027 (gewijzigde versie, zie erratum)

Raadsvergadering 2 november 2023, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Programmabegroting 2024-202728.158 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Nieuw of gewijzigd beleid Gemeentelijke co-financiering EU-Leaderprogramma 2024-2027 De ANNO-gemeenten hebben bij monde van de colleges aangegeven graag deel te nemen aan een nieuw LEADER-programma in de periode 2023-2027. De komende jaren zien zij voldoende aanknopingspunten om met de opgaven in de ANNO-agenda invulling te geven aan het nieuwe programma en de lokale ontwikkelingsstrategie voor de regio.

Gemeente Achtkarspelen

33

Begroting 2024-2027

Het LEADER-programma is een Europees subsidieprogramma gericht op financiering van projecten op het platteland, waaronder bijvoorbeeld dorpshuizen en andere initiatieven uit de mienskip. Kenmerkend is de bottom-up aanpak bij alle facetten van het programma. Om deel te nemen aan het nieuwe LEADER-programma wordt van de gemeenten een bijdrage gevraagd als cofinanciering voor projectaanvragen in het ANNO- gebied. N.B. De hoogte van de cofinanciering is op dit moment nog niet geheel duidelijk, maar de verwachting is dat twee of maximaal drie gebieden in Fryslân worden aangewezen. In dit kader is het wenselijk uit te gaan van de variant waarbij het hoogste cofinancieringsbedrag wordt gevraagd, i.c. bij de aanwijzing van twee LEADERgebieden. Er wordt dan een bedrag van € 600.000 gevraagd als garantstelling voor het gemeentelijke gedeelte van de nationale cofinanciering*. Als we binnen het ANNOgebied een verdeling hanteren naar rato van inwonertal, ziet de gevraagde bijdrage per gemeente er als volgt uit;    

gemeente Achtkarspelen, € 135.000 gemeente Dantumadiel, € 92.000 gemeente Noardeast- Fryslân, € 220.000 gemeente Tytsjerksteradiel, € 156.000

In totaal zal € 5,6 miljoen beschikbaar komen voor het gebied. Naast de € 0,6 miljoen van de gemeenten zal de provincie € 2,2 miljoen bijdragen en de EU € 2,8 miljoen. * Nationale cofinanciering bestaat uit een provinciaal deel en een gemeentelijk deel.

[Kadernota nr. 00.01]

Moties Verwerking van de motie(s), ingediend tijdens de behandeling van de Kadernota. Motie Stelpost kosten ontvlechting Werkmaatschappij 8KTD In deze begroting hebben we op verschillende plekken uitvoering gegeven aan deze motie, waarin gevraagd werd om een vertaling op te nemen van de benodigde uitgaven voor de ontvlechtings- en opbouwoperatie. Zo zien we in vogelvlucht onder organisatieontwikkeling in hoofdlijnen de stand van zaken terug. Tenslotte vindt u ook in de paragraaf Weerstandsvermogen dit onderwerp benoemd met daarin een voorlopige inschatting van de financiële consequenties. Daarnaast zullen vanaf nu tot eind 2024 incidentele kosten worden gemaakt. Het voorstel is om dit op basis van het in de raad besproken plan van aanpak in de begrotingswijzigingen van december aan u voor te leggen. Deze incidenteel benodigde middelen worden ten laste van de Algemene Reserve gebracht. [Motie nr. P0-M2]

Overige ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren In de verklaring van de (cijfermatige) verschillen tussen de begroting 2024 en 2023 komen afwijkingen voor die betrekking hebben onderwerpen die reeds in eerdere begrotingen zijn opgenomen. Voorbeeld hiervan is een incidentele uitgave die aangevraagd is in een voorgaande begroting en vanaf 2024 geen financieel effect meer heeft. In dit voorbeeld zorgt dit voor een positief effect op het begrotingssaldo van 2024.

Gemeente Achtkarspelen

34

Begroting 2024-2027 In de volgende paragraaf 'Verklaring verschillen' worden deze onderwerpen gepresenteerd onder de overige beleidsrelevante ontwikkelingen. Actualisatie wachtgeld- en pensioenlasten (ex-)bestuurders In oktober 2021 heeft de raad besloten om in 2023 € 52.000 en in 2024 € 20.000 beschikbaar te stellen voor het actualiseren van de wachtgeld- en pensioenlasten van (ex-) bestuurders. Hierdoor is de begroting € 32.000 voordeliger ten opzichte van voorgaand jaar.

Financieel Lasten en baten vóór stortingen in of onttrekkingen aan de reserves begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

5.756

6.351

- 595

5.909

4.090

5.435

Baten

67.667

73.032

5.365

72.155

66.309

65.772

Saldo

61.910

66.681

4.770

66.246

62.219

60.337

Stortingen in of onttrekkingen aan de reserves (alle programma's) Saldo

2.357

3.060

703

2.141

484

310

TOTAAL

64.267

69.741

5.474

68.386

62.704

60.647

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid Gemeentelijke co-financiering EU-Leaderprogramma 2024-2017 (00.01)

-135 N

Bestaand beleid Actualisering bijdrage WM (KN 2024-2027)

-191 N

Actualisering personeelskosten

-118 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Ontwikkelingen Algemene uitkering

5.034 V

Begrotingen voorgaande jaren Actualisatie wachtgeld- en pensioenlasten (ex-)bestuurders

32 V

Overige ontwikkelingen Prijsindex OZB (2,5%)

157 V

Diversen

695 V

Totaal

5.474

Gemeente Achtkarspelen

35

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator

Meting

Eenheid

Refertejaar

Apparaatskosten

829,3

euro

(2023)

9,8

fte

(2023)

2,8

euro

(2023)

9,6

fte

(2023)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Bezetting Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Externe inhuur Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Formatie Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Gemeenschappelijke regeling Werkmaatschappij Achtkarspelen-Tytsjerksteradiel Vennootschap / Coöperatie BNG Bank NV Stedin NV

Gemeente Achtkarspelen

36

Begroting 2024-2027

1. Veiligheid

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Veiligheid is het aanwezig zijn van orde en rust in het publieke domein en van bescherming van leven, gezondheid en goederen tegen acute en dreigende aantastingen. Onveiligheid is te omschrijven als alles wat inbreuk op veiligheid maakt. Die inbreuken kunnen zowel feitelijke aantastingen zijn, maar ook gevoelens van onveiligheid. Het programma Veiligheid omvat alle gemeentelijke activiteiten op het gebied van handhaving van de openbare orde, bevordering van de veiligheid en activiteiten rondom de bijzondere wetten. Hieraan wordt op verschillende manieren vormgegeven door het stellen van regels, het maken van beleid, uitvoering geven aan handhaving, organisatie van de crisisbeheersing, de brandweer en de samenwerking met de politie. Het programma Veiligheid is onderverdeeld in twee aandachtsgebieden: Crisisbeheersing en brandweer Hieronder valt onder andere de Veiligheidsregio Fryslân en gemeentelijke ontwikkelingen en taken op het gebied van crisisbeheersing en brandweerzorg. Openbare orde en veiligheid Hieronder vallen diverse gemeentelijke ontwikkelingen en taken op het gebied van openbare orde en veiligheid. Ook ontwikkelingen met betrekking tot ketenpartners als politie, Veiligheidshuis en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) vallen hieronder.

Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 13 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Gemeente Achtkarspelen

37

Begroting 2024-2027

Nieuw of gewijzigd beleid Horeca- evenementenbeleid Het beleidstakenpakket met betrekking tot evenementen en de Alcoholwet wordt steeds uitgebreider. Dit takenpakket is gekoppeld aan de maatschappelijke en politieke urgentie op deze onderwerpen. Het is op dit moment niet mogelijk om deze taken goed in de organisatie te borgen en uit te voeren. Beleid, verordeningen en notities op deze onderwerpen zijn niet geactualiseerd en sluiten niet aan bij de maatschappelijke, politieke wensen alsmede de wettelijke kaders. Omdat wij ervoor willen zorgen dat deze taak in overeenstemming met zowel de maatschappelijke (politieke) realiteit als de actuele wetgeving, wordt uitgevoerd, stellen wij voor de formatie uit te breiden met 0,2 fte. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 23.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 47.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 23.500, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 47.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. [Kadernota nr. 01.07]

Jurist handhaving Er komen steeds meer bevoegdheden bij college en burgemeester terecht en daarmee komen er meer taken bij de juristen handhaving terecht. Deze uitbreiding van taken valt samen met een verdubbeling van het aantal handhavingsverzoeken dat wordt ingediend. We willen aan onze wettelijke taak voldoen voor wat betreft het oppakken van handhavingsverzoeken. Wij willen de reguliere handhavingszaken op blijven kunnen pakken. Daarnaast willen wij onze taken op het gebied van advisering richting college, raad, portefeuillehouders alsmede richting burgers blijven uitvoeren. Dit gaan wij doen door de formatie op juridische handhaving uit te breiden met 0,75 fte voor de gemeente Achtkarspelen. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 84.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De totale kosten voor deze taak bedragen € 169.000 waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 84.500, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 169.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. [Kadernota nr. 01.01]

Jurist veiligheid Er komen steeds meer bevoegdheden en taken bij de burgemeester (en in mindere mate ook bij college) terecht op het gebied van openbare orde en veiligheid. Daarnaast komen er steeds meer maatschappelijke ontwikkelingen gerelateerd aan openbare orde op ons af (boerenprotesten, Corona, Oekraïne, Bibob, ondermijning, stikstof, radicalisering etc). Deze actualiteiten vragen inzet op juridisch vlak van eenheid Veiligheid. De BOA capaciteit is hier vorig jaar op aangepast maar de juridische capaciteit blijft achter. Wij willen voldoen aan de taken die nu bij ons liggen. Ook willen wij de burgemeester nu en in de toekomst goed adviseren en ondersteunen.

Gemeente Achtkarspelen

38

Begroting 2024-2027 Tenslotte willen wij zware juridische klussen in de keten zelf met de juiste antenne voor openbare orde en veiligheid afwikkelen. Om te kunnen voldoen aan de uitbreiding van bevoegdheden, het beleid en de ontwikkelingen die op ons afkomen, willen wij de formatie op jurist veiligheid uit te breiden met 0,25 fte voor Achtkarspelen. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 29.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De totale kosten voor deze taak bedragen € 58.000 waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 29.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 58.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. [Kadernota nr. 01.02]

Kwaliteitsmedewerker handhaving Wij willen voldoen aan onze wettelijke (beleids)taak. Tevens willen wij voldoen aan de substantieel vergrote regierol richting de FUMO. De komst van de Omgevingswet vergroot de noodzaak om wel aan onze beleidsverplichtingen te voldoen. Het aansluiten bij de wensen van college/raad en bij de maatschappelijke realiteit, wordt vergroot en is op dit moment niet haalbaar. Daarnaast kunnen wij (als geheel cluster ruimte) niet voldoen aan de Kwaliteitscriteria nu de sturing hierop eveneens binnen de rol van de kwaliteitsmedewerker belegd is. Voldoen aan de kwaliteitscriteria betreft een wettelijke taak. Tenslotte is door het vergroten van het basistakenpakket met de komst van de Omgevingswet, de regierol richting de FUMO vergoot. De FUMO voert uit maar de gemeente is verantwoordelijk en bevoegd gezag. De sturing en coördinatie hierbij is daarom belangrijk. Deze taak kan op dit moment onvoldoende worden uitgevoerd. Om deze taken goed uit te kunnen voeren willen wij de formatie op de functie kwaliteitsmedewerker uitbreiden met 0,25 fte voor Achtkarspelen. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 29.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 58.000 waarvan beide gemeenten de helft dragen.

Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 29.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 58.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. [Kadernota nr. 01.06]

Overige ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren: In de verklaring van de (cijfermatige) verschillen tussen de begroting 2024 en 2023 komen afwijkingen voor die betrekking hebben onderwerpen die reeds in eerdere begrotingen zijn opgenomen. Voorbeeld hiervan is een incidentele uitgave die aangevraagd is in een voorgaande begroting en vanaf 2024 geen financieel effect meer heeft. In dit voorbeeld zorgt dit voor een positief effect op het begrotingssaldo van 2024. In de volgende paragraaf 'Verklaring verschillen' worden deze onderwerpen gepresenteerd onder de overige beleidsrelevante ontwikkelingen. Ombuiging; Aanpassing legestarieven & horeca en evenementenvergunningen: In begroting 2021 is voorgenomen om de legestarieven & horeca en evenementenvergunningen kostendekkend te maken. Ten opzichte van de primitieve begroting 2023 zorgt dit in de begroting 2024 voor een verwachte hogere opbrengst van € 13.000.

Gemeente Achtkarspelen

39

Begroting 2024-2027 Aanpassing (lagere) tarieven: In de begroting 2023 is besloten om incidenteel de opbrengsten voor de tarieven aan te passen (te verlagen) met € 47.000. Deze wijziging is doorgevoerd om de (ongewenste) effecten van het doorvoeren van kostendekkende leges van drank- en horecavergunningen en evenementenvergunningen te voorkomen. In de begroting 2024 is hier geen rekening mee gehouden en zorgt dit, ten opzichte van de primitieve begroting 2023, voor een stijging van € 47.000.

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

2.391

2.380

12

2.504

2.513

2.610

Baten

8

67

60

80

80

80

Saldo

- 2.384

- 2.312

71

- 2.424

- 2.433

- 2.531

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid KN 2024-2027; Jurist veiligheid; 01.02

-4 N

KN 2024-2027; Horeca - evenementenbeleid; 01.07

-3 N

KN 2024-2027; Jurist handhaving; 01.01

-13 N

Bestaand beleid KN 2024-2027; Veiligheidsregio

-13 N

KN 2024-2027; Actualisering personeelslasten

-23 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren KN 2020-2023; Kadernota veiligheidsregio; 1.08

-64 N

KN 2021-2024; Veiligheidsregio Fryslân; 01.01

11 V

KN 2023-2026; Schenken onder de 18 jaar; 01.02

30 V

Mutaties bestaande ombuigingen 8K: aanpassing legestarieven drank & horeca en evenementenvergunningen

13 V

8K: Raad 02-11-2023; Niet realiseren taakstelling digitaal toezicht

-7 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie personeelslasten Actualisatie kapitaallasten Actualisatie bijdrage werkmaatschappij

93 V

B 2023; (lagere) legestarieven drank & horeca en evenementenvergunningen; Raad 0311-2022 Diversen

47 V

Totaal

71 V

Gemeente Achtkarspelen

4V

40

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator Misdrijven - Diefstal uit woning per 1.000 inwoners

Meting

Eenheid

Refertejaar

0,9

aantal

(2022)

2,3

aantal

(2022)

2,9

aantal

(2022)

0,9

aantal

(2022)

8,0

aantal

(2022)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Misdrijven - Vernieling en beschadigingen (in de openbare ruimte) Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Misdrijven - Winkeldiefstal per 1.000 inwoners Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Verwijzingen Halt Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân

Gemeente Achtkarspelen

41

Begroting 2024-2027

2. Verkeer, vervoer en waterstaat

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Dit programma omvat de wijze waarop de gemeente omgaat met mobiliteit, zoals het beheer van wegen, straten en pleinen. Ook omvat dit programma verkeersmaatregelen, openbaar vervoer en parkeren. Ten aanzien van het onderdeel 'waterstaat' vallen binnen dit programma economische en recreatieve havens en de afwatering (doorgaande waterwegen). Hierbij moet worden opgemerkt dat de gemeente geen recreatieve havens in exploitatie heeft en dat de doorgaande waterwegen primair in eigendom en beheer zijn bij Wetterskip Fryslân, Provincie en/of Rijkswaterstaat. Doelstelling van de gemeente is om een duurzame, schone en veilige leefomgeving te creëren en in stand te houden. De openbare ruimte bestaat uit verschillende onderdelen, zoals wegen, pleinen, fietspaden voetpaden en overige verhardingen. Het onderdeel 'groen' (inclusief de sloten en vijvers) komt verder aan de orde in programma 5 Sport, cultuur en recreatie. Riolering valt onder programma 7, Volksgezondheid en milieu. Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 13 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Nieuw of gewijzigd beleid Damwand haven Kootstertille De damwand langs de haven van Kootstertille is in slechte staat en moet worden vervangen. De vervangingskosten zijn geraamd op € 200.000. [Kadernota nr. 02.06]

Gemeente Achtkarspelen

42

Begroting 2024-2027

Verkeersplan fietsveiligheid Op 14 februari 2019 is het Startakkoord Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 ondertekend door o.a. het Rijk, IPO en VNG. Hierin is afgesproken dat alle wegbeheerders tot een analyse komen van de verkeersveiligheidsrisico’s. Deze analyse is door het college van B&W vastgesteld op 8 februari 2022 en is op 30 maart 2022 via de LIS aangeboden aan de gemeenteraad. Er is €183.000 (exclusief btw) subsidie aangevraagd en toegekend. De co-financiering vanuit de gemeente is op basis van de subsidieaanvraag € 183.000. Per maatregel is een raming gemaakt. Het betreft nieuw beleid en sluit aan op het bestuursakkoord. Een gedeelte (€ 60.000) wordt gedekt uit reguliere onderhoudsbudgetten. De dekking in de programmabegroting 2024 bestaat uit de kapitaallasten die een jaar na de uitvoering ten laste van de exploitatie worden gebracht. Er worden de onderstaande kredieten gevraagd:  2024: € 56.000  2025: € 50.000  2026: € 17.000 [Kadernota nr. 02.02]

Overige ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren: In de verklaring van de (cijfermatige) verschillen tussen de begroting 2024 en 2023 komen afwijkingen voor die betrekking hebben onderwerpen die reeds in eerdere begrotingen zijn opgenomen. Voorbeeld hiervan is een incidentele uitgave die aangevraagd is in een voorgaande begroting en vanaf 2024 geen financieel effect meer heeft. In dit voorbeeld zorgt dit voor een positief effect op het begrotingssaldo van 2024. In de volgende paragraaf 'Verklaring verschillen' worden deze onderwerpen gepresenteerd onder de overige beleidsrelevante ontwikkelingen. Ombuigingen; Voordeel kapitaallasten 2021, 2022 en 2023: In de begroting 2021 is als uitkomst van het ombuigingstraject een besparing van € 138.000 voor de jaren 2021, 2022 en 2023 doorgevoerd. Vanaf de begroting 2024 wordt geen rekening meer gehouden met een besparing op de kapitaallasten. Dit zorgt voor een negatieve afwijking van de primitieve begroting 2024 ten opzichte van de primitieve begroting 2023. Actualisatie budgetten wegen: De stijging van de kosten wordt veroorzaakt door de indexering van 1,9% van de bestaande budgetten, dit zorgt voor een stijging van de kosten van €38.000. Daarnaast zijn enkele kostenstijgingen doorgevoerd van meer dan 1,9% voor een bedrag van €51.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een sterke stijging van de kosten van strooizout.

Naast deze kostenstijgingen (inflatie) is er sprake van areaaluitbreiding, dit zorgt voor een toename van de (onderhouds)kosten van €47.000. Actualisatie gas en elektriciteit: Voor 2024 wordt hetzelfde (2023) verbruik verwacht met lagere prijzen voor elektrisch en gas, waarbij wel wordt gerekend met licht stijgende kosten voor energiebelasting en netbeheer. In totaliteit wordt een 10% lager budget, ten opzichte van de herziene budgetten van 2023, voldoende geacht. Overigens zijn deze kosten wel (€ 89.000) hoger dan de budgetten die nu in de meerjarenraming (vanaf 2024) staan.

Gemeente Achtkarspelen

43

Begroting 2024-2027

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

5.890

6.480

- 590

6.636

6.741

6.861

Baten

429

411

- 17

438

433

433

Saldo

- 5.462

- 6.069

- 607

- 6.198

- 6.308

- 6.429

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid Verkeersplan fietsveiligheid; 02.02

0

Bestaand beleid Oever- en kadebeheer Fryslân

-22 N

Actualisering salariskosten 8K

-147 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren KN 2023-2026; Aanleggen voetpad korfbalterrein Boelenslaan; 02.14

-1 N

KN 2023-2026; Nieuw verkeer- en vervoerbeleid; 02.01

30 V

KN 2021-2024; Vervangen brug Rysloane / Miedwei; 02.07

0

Mutaties bestaande ombuigingen B 2021-2024; Voordeel kapitaallasten 2021, 2022 en 2023; 3.35

-138 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie personeelslasten Actualisatie kapitaallasten

-106 N

Actualisatie budgetten wegen

-136 N

Actualisatie kosten gas en elektriciteit

-89 N

Diversen

2V

Totaal

-607 N

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Vennootschap / Coöperatie Coöperatie Openbare Verlichting & Energie Fryslân, OVEF

Gemeente Achtkarspelen

44

Begroting 2024-2027

3. Economie

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Wij willen de lokale economie vitaal houden en toekomstbestendig maken. Daarbij werken wij zoveel mogelijk samen met ondernemers(verenigingen), het onderwijs en andere overheden in de regio en de provincie. Het economisch beleid van onze gemeente is gericht op:  Het versterken van het ondernemersklimaat, om daarmee de werkgelegenheid te behouden en te vergroten;  De regionale samenwerking zetten wij in om voor onze ondernemers voldoende kwalitatieve bedrijventerreinen beschikbaar te krijgen.  Op economisch gebied werken we regionaal samen, via de Versnellingsagenda en ANNO pakken wij uitdagingen aan op de thema’s zoals onderwijs-arbeidsmarkt en innovatie-ondernemerschap. Wij blijven investeren in de winkelcentra.

Overige ontwikkelingen Lagere winstverwachting bedrijventerreinen Op basis van de geactualiseerde Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) was de verwachting we in 2024 minder winst kunnen nemen op de bouwgrondexploitaties van bedrijventerreinen ten opzichte van 2023. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat een aantal complexen zijn afgesloten en het aantal te verkopen kavels afneemt. De geraamde winst over 2023 is ongeveer € 17.000. Ten opzichte van de primitieve begroting 2023 is dit € 286.000 lager

Gemeente Achtkarspelen

45

Begroting 2024-2027 Deelname Friese projectenmachine: In 2021 is besloten om deel te nemen aan de Friese projectenmachine. De kosten die hiermee gemoeid zijn zijn incidenteel en daarom ten laste van de reserve gebracht voor de jaren 2022 en 2023. Vanaf 2024 is hier geen budget meer voor beschikbaar en daarom zorgt dit voor een positieve afwijking in de vergelijking tussen de begroting 2023 en 2024. Dorpencoördinator: De ambitie voor het aanstellen een dorpencoördinator in Achtkarspelen lag verankerd in het coalitieprogramma. Inmiddels is er een coördinator aan de slag gegaan en in deze begroting financieel verwerkt. Dit betekent dat met ingang van 2024 beide gemeenten beschikken over een dorpencoördinator en dat de bijdrage aan de Werkmaatschappij met € 93.000 wordt verhoogd.

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

706

711

-4

497

497

497

Baten

333

47

- 286

30

30

30

Saldo

- 374

- 664

- 290

- 467

- 467

- 467

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid KN 2024-2027; Actualisering bijdragen aan WM

-30 N

KN 2024-2027; Stichting Regiomarketing Toerisme

-8 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie bijdrage Werkmaatschappij

78 V

Lagere winstverwachting bedrijventerreinen

-286 N

Deelname Friese projectenmachine; Raad 27-1-2022

18 V

Dorpencoördinator

-93 N

Diversen

31 V

Totaal

Gemeente Achtkarspelen

-290 N

46

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator Functiemenging

Meting

Eenheid

Refertejaar

44,1

%

(2022)

164,0

aantal

(2022)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Vestigingen (van bedrijven) Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen

Gemeente Achtkarspelen

47

Begroting 2024-2027

4. Onderwijs

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Onderwijs is de sleutel voor de ontwikkeling van een kind én van een samenleving. De Friese taal en cultuur neemt daarin een belangrijke plaats in. Een kind dat goed onderwijs krijgt, krijgt kansen voor de toekomst. Daarom heeft ieder kind recht op goed onderwijs. Binnen het programma onderwijs worden de wettelijke verplichtingen zoals de onderwijshuisvesting, leerplicht en leerlingenvervoer uitgevoerd. Extra ambitie in de gemeente is gericht op het bieden van 'gelijke kansen', op talentontwikkeling en op het voorkomen en bestrijden van achterstanden (Kansenbeleid). Goede samenwerking met de betrokken partners is een vereiste. Hoofdlijnen van beleid;  In elk dorp is een basisschool  Verrijkende initiatieven voor brede vorming en talentontwikkeling  Behoud breed richtingenaanbod Voortgezet Onderwijs  Versterken praktische verbindingen Onderwijs en Arbeidsmarkt  Aanpakken van laaggeletterdheid  Voor- en Vroegschoolse Educatie, een basisvoorziening voor ieder kind Onderwijshuisvesting In het eerste kwartaal wordt de nieuwbouw van de gymzaal van het Singelland in Surhuisterveen opgeleverd en wordt volop doorgegaan met de voorbereiding van het IKC in Twijzelerheide. Deze voorzieningen staan in het huidige IHP onderwijs. Het integraal huisvestingsplan dient om de vier jaar geactualiseerd te worden.

Dit begrotingsjaar zal een nieuw IHP aan u worden voorgelegd.

Gemeente Achtkarspelen

48

Begroting 2024-2027

Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 13 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Nieuw of gewijzigd beleid Gebiedsteam-zorg ín de school (GIS) GIS, staat voor het Gebiedsteam in de Scholen; dit betreft een proeftuin op de samenwerking Onderwijs en Zorg; gemeente en de scholen hebben het project ondergebracht onder het Nationaal Plan Onderwijs (NPO); de proeftuin is ingericht in Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel vanuit de preventie-gedachte; door lage drempels, korte lijnen en betere samenwerking; samen zware problemen en (dure) hulpverlening voorkomen. De scholen ervaren het project reeds positief. De ontwikkeling en resultaten van de proeftuin worden nauwlettend gevolgd, een onderzoeksrapportage volgt in het najaar 2023. Voor het verlengen van de proeftuin in 2024 wordt uitgegaan van 54 uren per week verdeeld over 22 scholen in Achtkarspelen. Omgerekend gaat het om de inzet van 1,5 fte. De kosten voor gemeente Achtkarspelen bedragen € 132.000 voor het jaar 2024. [Kadernota nr. 04.02]

Overige ontwikkelingen Nationaal Programma Onderwijs Gemeenten ontvangen op grond van het Nationaal Plan Onderwijs in totaal € 300 miljoen. De gemeente Achtkarspelen zal in totaal € 527.000 ontvangen. Besteding: Binnen de kaders van de regeling is gekozen voor de proeftuin Gebiedsteammedewerkers in de School (GIS). Aan het project is een onderzoek gekoppeld waarvan we eind 2023 een rapportage ontvangen. Daarnaast zijn extra uren ingekocht bij Kearn waarmee Jongerenwerkers actief aanwezig zijn in de scholen van het Voortgezet Onderwijs. De ervaringen van beide initiatieven zijn uiterst positief. De projecten worden financieel gedekt tot 31-12-2024.

Gemeente Achtkarspelen

49

Begroting 2024-2027

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

3.673

3.647

26

3.635

3.619

3.569

Baten

1.010

856

- 154

856

856

856

Saldo

- 2.663

- 2.791

- 128

- 2.780

- 2.763

- 2.713

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Bestaand beleid Leerlingenvervoer (JoBinder)

28 V

Overige ontwikkelingen Actualisatie personeelslasten

-85 N

Actualisatie kapitaallasten

-42 N

Actualisatie OZB onderwijshuisvesting

-4 N

Actualisatie verzekeringen onderwijshuisvesting

-17 N

Indexering overige budgetten

-8 N

Totaal

Gemeente Achtkarspelen

-128 N

50

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator % Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Meting

Eenheid

Refertejaar

1,7

%

(2021)

0,0

aantal

(2020)

41,0

aantal

(2022)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Absoluut verzuim Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Relatief verzuim Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen

Gemeente Achtkarspelen

51

Begroting 2024-2027

5. Sport, cultuur en recreatie

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Sport en cultuur leveren een bijdrage aan de persoonlijke ontplooiing en ontwikkeling van onze inwoners. Het vergroot de sociale samenhang en deelname aan de samenleving en draagt bij aan een goed leef- en woonklimaat. Sport en cultuur bevorderen de gezondheid en het welzijn van jong en oud. Achtkarspelen vindt het van belang dat er voldoende voorzieningen zijn, die toegankelijk zijn voor iedereen. Meertaligheid bevordert het lerend vermogen en het zelfvertrouwen van het individu en de gemeenschap. Meertaligheid in Fryslân beschouwt Achtkarspelen als een verrijking en wil de gemeente stimuleren. Recreatie en toerisme leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid en vitaliteit van de gemeente. Recreatie en toerisme worden verder ontwikkeld, waarbij het landschap van de Noardlike Fryske Wâlden een belangrijke trekker is. Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 13 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Nieuw of gewijzigd beleid Coördinator Spitkeet (2024-2025) We willen van de Spitkeet een toekomstbestendig museum maken dat kan doorgroeien in bezoekersaantal en in educatieve functie. Ter uitvoering van de aangenomen motie tijdens de behandeling van de Kadernota verstrekken we een extra structurele subsidie van € 50.000 om de bedrijfsvoering te professionaliseren. [Kadernota nr. 05.02]

Gemeente Achtkarspelen

52

Begroting 2024-2027

Ekstra formaasje Frysk taalbelied Dit jier wurdt de Nota Frysk taalbelied aktualisearre en sille de ambysjes op it mêd fan it Frysk oanskerpe wurde. Doel fan de Nota Frysk taalbelied is it kreëarjen fan rânebetingsten foar it behâld en fuortsterkjen fan de Fryske taal. Om de kommende jierren de ambysjes útfiere te kinnen, is ekstra formaasje nedich. De kosten voor gemeente Achtkarspelen bedragen € 25.000 per jaar. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden wordt dit budget voor 2024 en 2025 incidenteel aangevraagd. [Kadernota nr. 05.04]

Uitvoering Kultuernota Ut de kûlizen In beide gemeenten is de Kultuernota Ut de kûlizen vastgesteld. In het uitvoeringsplan van de cultuurnota zijn nieuwe actiepunten opgenomen. Voor uitvoering van de structurele activiteiten, zoals een digitaal cultuurloket en het organiseren van een cultuurmarkt/-platform, is structureel extra budget (�€ 7.000) nodig. [Kadernota nr. 05.03]

Moties Verwerking van de motie(s), ingediend tijdens de behandeling van de Kadernota. Motie Jild Wâldsang foar Frysktalige musicals groepen 7 en 8 Via de subsidievaststelling 2022 delen we Cultuurcentrum de Wâldsang mee dat ze de niet-gebruikte subsidie tijdens de coronaperiode niet hoeven terug te storten. In het najaar 2023 vindt een overleg plaats met Cultuurcentrum de Wâldsang over de besteding van dit bedrag. [Motie nr. P5-M1]

Motie Meer beweegroutes in de gemeente Meer 'beweegroutes' in de gemeente is opgenomen in het bestaande gezondheid- en sportbeleid voor de komende jaren. Het is een onderdeel vanuit de specifieke uitkering in het kader van het gezond en actief leven akkoord. [Motie nr. P5-M3]

Overige ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren: In de verklaring van de (cijfermatige) verschillen tussen de begroting 2024 en 2023 komen afwijkingen voor die betrekking hebben onderwerpen die reeds in eerdere begrotingen zijn opgenomen. Voorbeeld hiervan is een incidentele uitgave die aangevraagd is in een voorgaande begroting en vanaf 2024 geen financieel effect meer heeft. In dit voorbeeld zorgt dit voor een positief effect op het begrotingssaldo van 2024. In de volgende paragraaf 'Verklaring verschillen' worden deze onderwerpen gepresenteerd onder de overige beleidsrelevante ontwikkelingen. Ombuiging; Stoppen aanleg fietspaden: In de begroting 2021 is, in het kader van ombuigingslijn 3.19, besloten om helemaal geen nieuwe fietspaden meer aan te leggen vanaf 2021. Deze maatregel levert een structureel oplopende besparing op van de kapitaallasten. In de primitieve begroting 2024 is deze besparing € 14.000 hoger dan de besparing in de primitieve begroting 2023.

Gemeente Achtkarspelen

53

Begroting 2024-2027 Onderhoudssubsidies voor monumenten: In 2022 is op grond van de SIM (subsidieregeling instandhouding monumenten) een onderhoudssubsidie toegekend aan een aantal monumenten. De omvang van deze subsidie bedraagt € 22.000 per jaar over een periode van 6 jaar van 2022 tot en met 2027. Vanaf 2024 is deze opbrengst opgenomen in de (meerjarenbegroting) tot en met 2027. Ten opzichte van de primitieve begroting 2023 leidt dit tot een afwijking van €22.000. Aanpassing onderhoudsplanning gemeentelijke gebouwen: In de loop van 2023 is een nieuwe meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) voor de verschillende gemeentelijke gebouwen gepresenteerd. Dit MJOP geeft een tijdsplanning en kosteninzicht voor het jaarlijks onderhoud wat via de reguliere exploitatie wordt verantwoord, het groot onderhoud wat via een onderhoudsvoorziening wordt verantwoord en van de investeringen die via de investeringskredieten worden verantwoord. Uit de herziene MJOP blijkt een voordeel van € 90.000. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder onderhoud(-skosten) nodig is dan oorspronkelijk beoogd waardoor met name de dotatie aan de onderhoudsvoorziening is verlaagd. De Kruidhof In 2024 gaan we verder invulling geven aan het uitbreiden van het exploitatiemodel van De Kruidhof om extra inkomsten en bedrijvigheid te genereren.

Zo is er in 2023 een nieuwe multifunctionele ruimte gerealiseerd die ook verhuurd wordt voor bijvoorbeeld workshops of opleidingen. Daarnaast zal de nieuwe kas gerealiseerd zijn voor het nieuwe seizoen. Voor de bouw van de nieuwe loods is gekozen om dit d.m.v. een werkervaringsproject in te vullen. Dit past heel goed bij de doelstellingen van De Kruidhof om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een zinvolle werkervaring te bieden maar heeft wel als neveneffect dat de bouw van de loods langer duurt dan als we dit aan de markt hadden uitbesteed. Daardoor zullen de verwachte positieve effecten van de nieuwe loods op de exploitatie ook pas later gerealiseerd kunnen worden. Toch is ervoor gekozen om de volledige beoogde besparing op de exploitatiekosten op te nemen in de begroting voor 2024 e.v. Voor het onderdeel ‘effectievere samenwerking tussen partijen in het sociaal domein (gebiedsteams, MOA en De Kruidhof) verwijzen we u naar programma 6.

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

7.229

7.752

- 523

7.742

7.734

7.737

Baten

1.133

1.291

158

1.290

1.288

1.288

Saldo

- 6.096

- 6.462

- 366

- 6.451

- 6.446

- 6.449

Gemeente Achtkarspelen

54

Begroting 2024-2027

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid KN 2024-2027; Coördinator Maatschappelijk Vastgoed; 06.12

-7 N

KN 2024-2027; Jurist veiligheid; 01.02

-2 N

KN 2024-2027; Horeca - evenementenbeleid; 01.07

-2 N

KN 2024-2027; Jurist handhaving; 01.01

-7 N

KN 2024-2027; Coördinator Spitkeet; 05.02

-50 N

KN 2024-2027; Uitvoering Kultuernota Ut de kûlizen; 05.03

-7 N

KN 2024-2027; Ekstra formaasje Frysk taalbelied; 05.04

-3 N

Motie P7-M1 - KN2024-2027; Aansluiting bij stichting Steenbreek

-3 N

Bestaand beleid Raad 25-5-2023; BB Actualisatie bijdrage Marrekrite 2024-2027

-1 N

KN 2024-2027; BB; Actualisering salariskosten 8K

-138 N

KN 2024-2027; BB; Actualisering bijdragen aan WM

-33 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren KN 2020-2023 Wandel- en fietspaden; Aanleggen van fietspaden in 10 i.p.v. 5 jaar

10 V

KN 2022-2025; Impuls Spitkeet; 05.13

50 V

KN 2022-2025; Verdubbeling evenementensubsidies; Motie P5-M3

16 V

KN 2021-2024; Toekomstbestendig maken Kruidhof; 05.10

8V

Mutaties bestaande ombuigingen 8K Beheer; Stoppen aanleg fietspaden; 3.19

14 V

8K: Raad 02-11-2023; Niet realiseren taakstelling digitaal toezicht

-6 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie personeelslasten Actualisatie kapitaallasten

-62 N

Actualisatie bijdrage werkmaatschappij

-178 N

Onderhoudssubsidies voor monumenten

22 V

Actualisatie budgetten elektrisch en gas

-11 N

Actualisatie subsidiebudgetten welzijn

-31 N

Aanpassen onderhoudsplanning gemeentelijke gebouwen

90 V

Diversen

-41 N

Totaal

-366 N

Gemeente Achtkarspelen

55

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator % Niet-sporters

Meting

Eenheid

Refertejaar

59,3

%

(2020)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Marrekrite Stichting / Vereniging Stichting Sportcentrum 8kspelen

Gemeente Achtkarspelen

56

Begroting 2024-2027

6. Sociaal domein

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Dit programma is gericht op het uitvoeren van de wettelijke verantwoordelijkheid die de gemeente heeft op het terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie. In de praktijk betekent dit dat het Sociaal Domein een veelheid aan thema’s en onderwerpen beslaat waar onze inwoners dagelijks mee te maken hebben. Er is nauwe verwevenheid met onderwerpen uit andere programma’s, zoals onderwijs, sport, cultuur, welzijn en gezondheid. Ook het onderwerp Nieuwkomers is belegd binnen het Sociaal Domein. Daarnaast is er overlap met het fysieke domein, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, leefbaarheid en voorzieningen. Regie Wij willen dat inwoners zelf de regie hebben bij hun zorgvraag. Wij zetten ons ervoor in dat mensen zorg en ondersteuning ontvangen die past bij hun behoefte en mogelijkheden. Wij stellen daarbij de mens centraal en werken integraal en vanuit het principe één gezin –één plan –één contactpersoon. Beleid In april 2019 hebben de gemeenteraden van Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel het beleidskader Sociaal Domein vastgesteld. Hierin zijn de strategische doelstellingen en uitgangspunten benoemd. Daarnaast zijn er diverse financiële maatregelen benoemd om een sluitende begroting voor het Sociaal Domein te realiseren. De maatregelen zijn nog altijd actueel.

De uitdaging om de uitgaven beheersbaar te houden blijft onveranderd groot.

Gemeente Achtkarspelen

57

Begroting 2024-2027 Belangrijke pijlers in het beleid zijn het versterken van de sociale basis, het aanscherpen (kostenbewust, methodisch en uniform werken) van de werkwijze van onze medewerkers en het herinrichten van de inkoop van zorg en ondersteuning in het Sociaal Domein. Het jaar 2024 is vooral gericht op het nader implementeren van eerdere beleidskeuzes. Met het oog op de aanstaande ontvlechting zullen diverse beleidskeuzes in 2024 worden herzien en opnieuw worden geformuleerd, maar dan nu voor de afzonderlijke gemeenten. Ook bij het nieuw te schrijven beleid zal met de ontvlechting rekening worden gehouden. Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 13 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Nieuw of gewijzigd beleid Beurtschip Het project Beurtschip is een gezamenlijk project met de gemeente Tytsjerksteradiel en bestaat al een aantal jaren. Bij dit project bieden wij inwoners een lasopleiding aan in combinatie met het opdoen van praktijkervaring door te lassen aan een schip. Het doel van het project is om inwoners te begeleiden naar betaald werk in de metaalsector. De kans op een baan in deze sector is groot omdat er de komende jaren veel mensen uitstromen wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Op dit moment is 50% van de 200 deelnemers uitgestroomd naar regulier werk. Het project werd in de afgelopen jaren (2022- 2023) incidenteel gefinancierd. In 2024 zetten we het project Beurtschip voort in de huidige vorm en we nemen de jaarlijkse kosten van € 158.000 per gemeente op in de begroting voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Wij monitoren de kosten en resultaten van het project in deze periode. In de Kadernota 2027–2030 zal een voorstel worden opgenomen om het project al dan niet voort te zetten. [Kadernota nr. 06.04]

Coördinator Maatschappelijk Vastgoed De functie van Coördinator Maatschappelijk Vastgoed is de afgelopen jaren versnipperd over verschillende afdelingen ingevuld, met structureel te weinig uren. Dit terwijl we vraagstukken rond maatschappelijk vastgoed in samenhang willen aanpakken, met vanuit de gemeente steeds één aanspreekpunt voor de beheerders. Vanaf 2024 wordt er een 1 fte Coördinator Maatschappelijk Vastgoed aangesteld die voor beide gemeenten wordt ingezet, dus 0,5 fte per gemeente. De kosten voor gemeente Achtkarspelen bedragen € 56.000 per jaar. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden wordt dit budget voor 2024 en 2025 incidenteel aangevraagd. [Kadernota nr. 06.12]

Digitaliseren fysiek archief Inkomen en Participatie Uit het fysieke archief van het Sociaal Domein digitaliseren we de documenten van de openstaande dossiers. Dit doen we om plaats- en tijdonafhankelijk te kunnen werken, te besparen op tijd en materialen, inwoners makkelijker toegang te geven tot hun dossiers en om informatieveiligheid (privacy) te waarborgen. De kosten voor deze digitaliseringsslag bedragen € 25.000 incidenteel in 2024. [Kadernota nr. 06.02]

Gemeente Achtkarspelen

58

Begroting 2024-2027

Gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk (POH Jeugd) We willen voor Achtkarspelen de formatie voor de gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk, te weten de praktijkondersteuner Jeugd (POH), uitbreiden met 1 fte en uitrollen naar alle huisartspraktijken in de gemeente. De inzet van de gebiedsregisseur is van grote meerwaarde. Deze vorm van zorg is laagdrempelig voor onze inwoners, heeft een preventief karakter, verbetert en optimaliseert de toegang tot zorg en voorkomt onnodige inzet van zwaardere zorg. De kosten van gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk voor de gemeente Achtkarspelen bedragen € 102.000 per jaar. Een deel daarvan (€45.000) kan worden gefinancierd uit de beschikbare POK-middelen. Het college verwacht dat het restant van € 57.000 gefinancierd kan worden uit de te verwachten besparingen op de maatwerkvoorzieningen Jeugd als gevolg van de inzet van de POH Jeugd in de huisartsenpraktijk. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden wordt dit budget voor 2024 en 2025 incidenteel aangemerkt. [Kadernota nr. 06.08]

Uitvoeringsplan Participatiewet - Inzet jobhunter Op basis van ons participatiebeleid willen we dat onze inwoners meedoen naar vermogen. Waar het vermogen van de inwoner 'werk' betreft maar het vinden van een baan niet zelfstandig lukt, zetten we de jobhunter in. Hiermee faciliteren we ondernemers wanneer zij een inwoner met een bijstandsuitkering in dienst willen nemen. Daarbij is de kans groot dat een groep inwoners die betaald zou kunnen werken, niet aan een baan komt. Belangrijk arbeidspotentieel gaat zo verloren en deze inwoners blijven lang bijstandsafhankelijk. De kosten van de jobhunter voor gemeente Achtkarspelen bedragen € 56.000 per jaar. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden wordt dit budget voor 2024 en 2025 incidenteel aangevraagd. [Kadernota nr. 06.07]

Moties Verwerking van de motie(s), ingediend tijdens de behandeling van de Kadernota. Motie Huishoudens met lage inkomens informeren over minima-regelingen Medio juli 2023 is aan de ontvangers van de energietoeslag 2022 (een regeling voor huishoudens met een laag inkomen) een informatiebrief gestuurd met een overzicht en informatie over de minimaregelingen in de gemeente Achtkarspelen. Wij gaan ervan uit hiermee invulling te hebben gegeven aan de motie. [Motie nr. P6-M2]

Overige ontwikkelingen Jeugdhulp Hervormingsagenda Jeugd De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken tussen de VNG en het rijk. Deze is op 14 juni 2023 op de Algemene Ledenvergadering van de VNG aangenomen. De Hervormingsagenda Jeugd heeft 2 doelen, die nadrukkelijk aan elkaar zijn gekoppeld: 1. Betere en tijdige zorg en ondersteuning, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. 2. Een beheersbaar en daarmee duurzaam financieel houdbaar stelsel.

Gemeente Achtkarspelen

59

Begroting 2024-2027 Het rijk hoopt met deze hervormingsagenda lastenverlichting te realiseren waardoor de gemeenten minder middelen toebedeeld krijgen. De exacte bedragen en gevolgen zijn nog niet bekend. Herinrichting beschermingsketen Jeugdzorg (Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming) Kinderen en gezinnen moeten kunnen rekenen op bescherming en tijdige hulp en daarbij hebben we alle betrokkenen hard nodig. In de huidige jeugdbeschermingsketen (lokale teams, Veilig Thuis (VT), Gecertificeerde Instellingen (GI) en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) zijn knelpunten benoemd zoals kinderen krijgen niet snel genoeg de juiste hulp, er zijn veel organisaties die werken met een gezin die onvoldoende op elkaar aansluiten en aparte schakels vormen en de achterliggende problematiek binnen het gezin krijgt te weinig aandacht. Een herziening van de Jeugdbeschermingsketen is noodzakelijk. In opdracht van de Vereniging van de Nederlandse Gemeenten (VNG) en de ministeries van Justitie en Veiligheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport is “Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming” opgesteld. Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming zet de stap naar een structuur die vertrouwen ondersteunt en die de kracht van het gezin stimuleert, zodat het gezin samen met professionele ondersteuning kan werken aan het verbeteren van de thuissituatie.

Dat vergt een geheel nieuwe opzet van de kind- en gezinsbescherming. Er komt een Lokaal Team (de gebiedsteams) om kinderen, volwassenen en gezinnen heen te staan, dat hulp verleent. Mocht dat niet voldoende zijn, dan kan het Regionaal Veiligheidsteam ondersteuning bieden. Het gezin, al dan niet met kinderen, krijgt dus een vaste professional of een vast duo dat langdurig bij hen betrokken blijft. Binnen het sociaal domein behouden gemeenten de huidige verantwoordelijkheden in de zorg en ondersteuning aan inwoners en blijven de taken op het gebied van (gezondheids)zorg, participatie en zelfredzaamheid, werk en jeugdhulp (net als nu) vastgelegd in de betreffende wetten. De wetgeving met betrekking tot het Toekomstscenario is in 2025 gereed; vanaf 1 januari 2026 moeten de Lokale en regionale Teams werken. Bij SDF is een kwartiermaker Toekomstscenario benoemd voor het opzetten van het Regionale Team; de Lokale Teams zullen een lokale verantwoordelijkheid worden. Inkoop Jeugdzorg Het aanbestedingstraject is voor de inkoop van de specialistische jeugdhulp grotendeels afgerond. Dit betekent dat voor specialistische jeugdhulp de contracten per 1 januari 2024 ingaan. Voor wat betreft een aantal percelen zal er nog een verdieping plaatsvinden. De gevolgen hiervan zijn nog niet inzichtelijk. Door de inzet van juristen en een extern onderzoeksbureau zullen de kosten hoger worden.

Daarnaast zal er met onze eigen nieuwe software en het administratief verzorgen van de nieuwe inkoop een groot beroep gedaan worden op onze personele inzet. De Kruidhof In 2024 geven we verder invulling aan de opdracht om ‘De Kruidhof de trekpleister in de gemeente Achtkarspelen te laten zijn en ervoor te zorgen dat inwoners (weer) meedoen’. In 2023 is ervoor gekozen om de bouw van de nieuwe loods aan een werkervaringsproject te koppelen. Bij dit project bieden wij inwoners een bouw/timmeropleiding aan, waarbij zij praktijkervaring opdoen door de loods te bouwen. Opleiden voor de bouw is opleiden voor een kansberoep. De start van het project heeft langer op zich laten wachten dan verwacht, maar het project is halverwege februari 2023 gestart met 12 deelnemers. Onderdeel van dit scenario is een effectievere samenwerking tussen partijen in het sociaal domein (gebiedsteams, MOA en De Kruidhof). We doen dit door (meer) reintegratie en participatie-dienstverlening te organiseren bij De Kruidhof en de MOA. De Kruidhof en MOA zijn de preferente partners van de gemeente in het kader re-integratie en participatie. De Gebiedsteams spelen een cruciale rol in het toeleiden van inwoners voor wie deze vorm van opleiden passend is.

Gemeente Achtkarspelen

60

Begroting 2024-2027 Door de samenwerking MOA - De Kruidhof hoeven er minder re-integratie en participatie trajecten bij externe commerciële partijen te worden ingekocht en wordt een hogere duurzame uitstroom uit de uitkeringen gerealiseerd. In 2024 zullen we de samenwerking nog meer intensiveren, zodat we de beoogde doelstellingen kunnen halen. Inkoop Wmo Door een samenloop van omstandigheden is besloten de inkoop Wmo voorlopig in de koelkast te zetten. Belangrijkste aanleiding is de ontvlechting; het is verstandig om af te wachten hoe deze vorm gaat krijgen voordat er in gezamenlijkheid wordt ingekocht. Maar ook de ontwikkeling van een gezamenlijke visie op Wonen Zorg en Welzijn heeft een invloed gehad. Om ouderenzorg optimaal en efficiënt te organiseren is het nodig om op gemeenteniveau aan te sluiten bij de regionale visie ontwikkeling WZW. Dan kan de keten van ouderenzorg optimaal worden georganiseerd, waarbij de verschillende onderdelen op elkaar ingrijpen en elkaar kunnen versterken. Dit vergt voor onze gemeenten dat we even op onze handen moeten gaan zitten Ontwikkeling tarieven Maatwerkvoorzieningen De tarieven voor de maatwerkvoorzieningen (Jeugd, Wmo en Participatie) worden jaarlijks geïndexeerd. Uitgangspunt hierbij is het door de Nederlandse Zorgautoriteit gehanteerde prijsindexcijfer.

Zij maken gebruik van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA). Deze is (voorlopig) voor 2024 vastgesteld op 4,94%. Visie op wonen zorg en welzijn Het ontwikkelen van een gezamenlijke visie op deze onderwerpen door de 4 ANNO gemeenten (Dantumadeel, NoardEast, Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel). Ontstaan vanuit de constatering dat door de dubbele vergrijzing (meer ouderen die gemiddeld ook ouder worden) en afnemende beschikbaarheid van personeel we in gezamenlijkheid moeten nadenken over hoe we onze toekomstige ouderen kunnen blijven voorzien van een leefbare (woon)omgeving en ze de zorg bieden die nodig is. Onze ambitie is om de visie wat breder te trekken door ook andere doelgroepen mee te nemen (bijvoorbeeld jongeren, mensen die uit dakloosheid komen etc) en ons te focussen op preventie door in te zetten op welzijn. GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) Door de rijksoverheid zijn middelen beschikbaar gesteld waarmee gemeenten een beweging kunnen gaan maken naar een gezondere toekomstige generatie. Hierbij gaat het om een groot aantal verschillende onderwerpen als (niet volledig) bewegen & cultuur, gezond gewicht, mentale gezondheid, valpreventie, verschuiven van huisartsenzorg naar welzijn en versterken van de sociale basis.

De rijksoverheid verwacht van ons dat wij plannen ontwikkelen en uitrollen op deze onderdelen die bijdragen aan gezondheidsverbetering en welbevinden. Versterking Sociale basis We willen de partijen die éénmalig subsidie hebben aangevraagd in het kader van de subsidieregeling Versterken Sociale Basis, en met wie de gemeente een langdurige subsidierelatie heeft opgebouwd, de zekerheid te geven dat zij ook in de komende jaren hun activiteiten voor de inwoners kunnen uitvoeren. Daarom willen wij deze partijen voor de jaren 2024 - 2027 subsidie toekennen. In deze periode gaan we met deze partijen in gesprek over de samenwerking tussen de verschillende partijen en hoe we het aanbod binnen de sociale basis zo goed mogelijk (efficiënt en effectief) kunnen inrichten. Ook wordt in deze periode een nieuwe subsidieregeling opgesteld die vanaf 2027 van kracht zal zijn.

Gemeente Achtkarspelen

61

Begroting 2024-2027

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

Lasten

45.681

47.358

Baten

11.599

Saldo

- 34.082

meerjarenperspectief 2025

2026

2027

- 1.677

46.927

46.639

46.310

11.616

16

11.616

11.602

11.602

- 35.742

- 1.660

- 35.311

- 35.037

- 34.708

Gemeente Achtkarspelen

verschil

62

Begroting 2024-2027

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid Beurtschip (06.04)

-158 N

Coördinator Maatschappelijk Vastgoed (06.12)

-56 N

Digitaliseren fysiek archief Inkomen en Participatie (06.02)

-25 N

Gebiedsregisseur in de huisartsenpraktijk POH (06.08)

-57 N

Gebiedsregisseur ten laste van budget maatwerkvoorzieningen Jeugd (06.08)

57 V

Uitvoeringsplan Participatiewet - Inzet Jobhunter (06.07)

-51 N

Gebiedsteam - Zorg in de school GIS (04.02)

-132 N

Bestaand beleid Effect CAO ontwikkeling Wmo maatwerkvoorzieningen 2023

-125 N

Indexering budgetten Participatie en uitvoering WSW

-507 N

Wmo-vervoer JoBinder (loon- en prijsontwikkeling)

-144 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren Hervormingsagenda Jeugd (Begroting 2022)

83 V

Beurtschip (vrijval incidentele middelen Begroting 2022)

144 V

Sociale Basis (vrijval incidentele middelen Begroting 2023)

221 V

Verhoging bijdrage VSB

126 N

Mutaties bestaande ombuigingen Reductie formatie Gebiedsteams per 2024

414 V

Overige ontwikkelingen Actualisatie personeelslasten

-45 N

Actualisatie kapitaallasten

-3 N

Jeugdzorg - Indexatie maatwerkvoorzieningen

-461 N

Wmo - Indexatie maatwerkvoorzieningen

-545 N

Wmo - Actualisatie raming eigen bijdragen

14 V

Minimaregelingen - Indexatie

-45 N

Sociale werkvoorzieningen (actualisatie aantallen en prijs)

-69 N

Reservering taakmutaties algemene uitkering (komt van programma 0)

-108 N

Sociale Basis - Indexatie subsidies

-14 N

Welzijnsgebouwen - Actualisatie (voorziening) onderhoudskosten

50 V

Diversen

28 V

Totaal

-1.660 N

Indicatoren

Gemeente Achtkarspelen

63

Begroting 2024-2027 Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

Meting

Eenheid

Refertejaar

4,0

%

(2021)

3,0

%

(2021)

557,5

aantal

(2022)

680,0

aantal

(2022)

1,0

%

(2021)

1,4

%

(2022)

12,8

%

(2022)

1,4

%

(2022)

598,0

aantal

(2022)

72,2

%

(2022)

365,9

aantal

(2021)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Banen Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Cliënten met een maatwerkarrangement Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met delict voor rechter Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met jeugdbescherming Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met jeugdhulp Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Jongeren met jeugdreclassering Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Lopende re-integratievoorzieningen Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Netto arbeidsparticipatie Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Personen met een bijstandsuitkering Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Gemeente Achtkarspelen

64

Begroting 2024-2027

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Centrumregeling Sociaal Domein Fryslân Gemeenschappelijke regeling Sociale Werkvoorziening Fryslân Gemeenschappelijke regeling (licht) Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân Stichting / Vereniging Stichting MOA

Gemeente Achtkarspelen

65

Begroting 2024-2027

7. Volksgezondheid en milieu

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen Volksgezondheid Begin 2022 is de nieuwe gezondheidsnota ‘Tegearre sûn fiele’ vastgesteld. Hierin staat beschreven op welke manier wij de gezondheid van inwoners de komende 6 jaar willen stimuleren. Dit willen we doen vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid. Samen met inwoners en organisaties dragen we bij aan bewustwording en een gezonde omgeving. We richten ons op factoren die de gezondheid beïnvloeden en gezondheidsverschillen verkleinen en bieden ruimte aan preventie en nieuwe, lokale, initiatieven. Riolering Het doel is om de gemeente op een adequate manier te ontdoen van afvalwater en wateroverlast te beperken. Dit gebeurt door uitvoering te geven aan het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP), onder andere door de aanleg van regenwaterstructuren. Achtkarspelen voldoet aan wettelijke zorgplichten zoals vastgelegd in de Wet Milieubeheer en de Waterwet. Hierbij is doelmatig beheer het streven: kwaliteit vergroten tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. Verstening van tuinen en groen bij openbare gebouwen moet worden beperkt en ontmoedigd omdat dit een negatief effect op afwatering heeft. Afval Wij blijven inzetten op een verdere verbetering van het afvalscheidingspercentage en het terugdringen van het aantal kilo’s huishoudelijk restafval.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=18e834c0-034b-4d15-b470-633e28361316