CConstaterende datAchtkarspelen
Koppel je AI →
Document · PDF

07 - Bijlage 1 - Programmabegroting 2024-2027 (gewijzigde versie, zie erratum)

Raadsvergadering 2 november 2023, gemeente AchtkarspelenBij agendapunt: Programmabegroting 2024-202728.158 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Hiervoor wordt ingezet op communicatie en facilitering om afval op juiste wijze te scheiden en aan te bieden. Het aantal deelstromen dat op de milieustraat wordt verder uitgebreid.

Gemeente Achtkarspelen

66

Begroting 2024-2027 Milieubeheer Met de komst van de Omgevingswet, zoals deze na verwachting per 1 januari 2023 dan eindelijk daadwerkelijk inwerking zal treden, gaat er voor de milieutaken veel veranderen. Er komt ruimte om binnen een bepaalde bandbreedte af te wijken van de huidige milieuregels en er wordt ingezet op nieuwe instrumenten. Een grote uitdaging waarbij extra inspanning moet worden geleverd - ligt bij de onderwerpen ‘’externe veiligheid’’ en ‘’geluid’’. Voor externe veiligheid wordt een switch gemaakt van risicocontouren naar aandachtsgebieden, en voor geluid worden de Basisgeluidsemissie (BGE) geïntroduceerd. Stikstof Tot voorkort was het onderdeel stikstof in de gemeente Achtkarspelen niet specifiek benoemd in de begroting. Vanwege de ontwikkelingen en onzekerheden in het stikstofdossier wordt hier in deze begroting wel een paragraaf aan gewijd. Op 10 juni 2022 is door minister van der Wal – Zeggelink (Natuur en Stikstof) en voormalig minister Staghouwer (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) de Startnotitie Nationaal Programma Landelijk Gebied aangeboden aan de Tweede Kamer. In deze startnotitie zijn richtinggevende stikstofdoelen opgenomen. In 2023 zullen de gepresenteerde richtinggevende doelen, per gebied, door lokale overheden – waarbij de provincies het bevoegd gezag zijn - nadere worden uitgewerkt tot gebiedsplannen.

De onzekerheid over de vorm van deze uitwerking, en daarmee ook het effect hiervan op onze gemeente, is op dit moment groot. Wij verwachten dat het stikstofdossier zowel in 2023 als in de navolgende jaren een blijvende invloed zal hebben op onze werkzaamheden. Niet alleen door bovenstaande maar ook omdat er nog een groot aantal punten met betrekking tot stikstof ter beoordeling bij de Raad van State liggen. Er dient onder andere nog uitspraak te worden gedaan over het wel of niet mogen uitzonderen van de bouwfase (zoals opgenomen in Wet stikstofreductie en natuurverbetering), de bruikbaarheid van het huidige rekenmodel en de invloed van beweiden en bemesten. Duurzaamheid In 2021 zijn zowel de Duurzaamheidsagenda als de Transitie Visie Warmte vastgesteld. De komende jaren zal de uitvoering hiervan een groot beroep doen op de gemeente, haar inwoners en de bedrijven en instellingen. In 2024 vindt een eerste evaluatie van de Duurzaamheidsagenda plaats. Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 13 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Nieuw of gewijzigd beleid Formatie stikstof In de begroting van 2022 is voor 2 jaar formatie voor stikstof/milieubeleid beschikbaar gesteld. Het stikstofdossier zal ook voor 2024 en de navolgende jaren blijvend een grote invloed hebben op onze taken. Onze overheid lijkt drastisch in te zetten op een vergaande sanering. Dat betekent ook dat voor projecten in onze gemeente de milieukundige beoordeling/inpassing een groot punt van aandacht zal blijven. Provinciaal wordt ingezet op gebiedsgericht beleid waarbij aansluiting nodig is om op te komen voor onze belangen en de uitwerking voor ons grondgebied te bewerkstelligen. De taak is een vast onderdeel geworden van de uit te voeren werkzaamheden.

Gemeente Achtkarspelen

67

Begroting 2024-2027 Om de uitvoering te kunnen borgen is in totaal (0,3 fte per gemeente) 0,6 fte voor deze taak nodig. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 36.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De totale kosten voor deze taak bedragen € 72.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 36.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 72.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. [Kadernota nr. 07.02]

Moties Verwerking van de motie(s), ingediend tijdens de behandeling van de Kadernota. Motie Aansluiting bij stichting Steenbreek Er is contact geweest met de Stichting Steenbreek en er heeft een kennismakingsgesprek plaatsgevonden. De doelstellingen van Stichting Steenbreek komen op veel fronten overeen met de doelstellingen die de gemeente Achtkarspelen in 2019, met de organisatie Silence of the Bees, in het zogenaamde bijenpact heeft afgesproken. Zo is één van de doelstellingen van Steenbreek het vergroenen van de leefomgeving. In dit bijenpact is afgesproken dat we (sociale) groene netwerken en kleinschalige groene initiatieven versterken en verbinden. De gemeente werkt aan deze doelstellingen door biodiverse en klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Ook werken Silence of the Bees en Stichting Steenbreek in Fryslân nauw samen als het gaat om het organiseren van kennisbijeenkomsten; hier sluit Achtkarspelen regelmatig bij aan. Met het aansluiten bij Steenbreek maken we het netwerk van deze stichting in Fryslân meer sluitend. Het abonnementsgeld, dat aan het lidmaatschap van Steenbreek is verbonden, bedraagt € 2.575,- per jaar. Wanneer er extra vergroeningsacties (dus boven op de maatregelen die we al doen) uitgevoerd moeten worden, komen deze kosten daar nog bij.

Deze kosten zijn afhankelijk van de betreffende acties en hiervoor zal, wanneer dat aan de orde is, separaat budget en mankracht moeten worden vrijgemaakt. [Motie nr. P7-M1]

Gemeente Achtkarspelen

68

Begroting 2024-2027

Motie Medewerking verlenen aan initiatieven voor natuurbegraafplaats Tijdens de Raadsvergadering van 13 juli 2023 is er een motie aangenomen om medewerking te verlenen aan initiatieven voor natuurbegraafplaatsen. Het is bij de Raad gebleken dat er vraag is naar natuurbegraven en ook dat de vraag toeneemt. Daarom wil de Raad de initiatiefnemers die hier een plek voor zoeken in Achtkarspelen ondersteunen om de plannen mogelijk te maken. De dichtstbijzijnde is in Nieuwehorne en er is er één in Sondel. Dat is het wat Fryslân betreft. Vanwege de vegetatierijkdom, natuurwaarde en vrij van menselijk ingrijpen heeft dit voor veel mensen een grote waarde. Er wordt van de gemeente niet meer gevraagd dan faciliteren. Het is een initiatief van onderop. En het is een wettelijke taak van de gemeente om voor voldoende mogelijkheden tot begraven te zorgen. Dergelijke initiatieven kunnen bij de gemeente worden ingediend. Een natuurbegraafplaats zal vaak bij recht niet passen in het bestemmingsplan. De gemeente beoordeelt dan of het plan voldoet aan een goede ruimtelijke ordening. Het plan wordt tevens getoetst aan het ruimtelijk beleid van de gemeente en van overige overheidsinstanties, zoals het Rijk, de provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân. Aan de hand van verschillende omgevingsaspecten wordt bekeken of het plan uitvoerbaar is. [Motie nr. P7-M2]

Motie Zonnedaken op openbare parkeerterreinen In de motie zonnedaken op openbare parkeerterreinen roept de raad het college op om aan de slag te gaan met het realiseren van zonnedaken op openbare parkeerterreinen. We zijn op dit moment bezig om in Surhuisterveen te kijken naar de mogelijkheden voor het overkappen van de parkeerterreinen aldaar. Dit gebeurt in samenwerking met de lokale ondernemersvereniging en een projectontwikkelaar. Daarnaast zijn we intern met de afdeling Beheer aan het onderzoeken of we als gemeente zelf ook parkeerterreinen kunnen gaan overkappen met zonnepanelen. Het neemt echter de nodige voorbereidingstijd voordat er daadwerkelijk een zonnedak kan worden gerealiseerd. [Motie nr. P7-M3]

Overige ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren: In de verklaring van de (cijfermatige) verschillen tussen de begroting 2024 en 2023 komen afwijkingen voor die betrekking hebben onderwerpen die reeds in eerdere begrotingen zijn opgenomen. Voorbeeld hiervan is een incidentele uitgave die aangevraagd is in een voorgaande begroting en vanaf 2024 geen financieel effect meer heeft. In dit voorbeeld zorgt dit voor een positief effect op het begrotingssaldo van 2024. In de volgende paragraaf 'Verklaring verschillen' worden deze onderwerpen gepresenteerd onder de overige beleidsrelevante ontwikkelingen. Afvalstoffenheffing en Rioolheffing Voor een nadere toelichting op de afvalstoffenheffing en rioolheffing verwijzen wij naar de paragraaf Lokale Heffingen. Fumo; extra bijdrage 2024: De FUMO heeft via de begrotingswijziging 2024 de impact van de Omgevingswet in kaart gebracht. De Omgevingswet treedt naar verwachting per 1 januari 2024 in werking. Door de Omgevingswet vindt er een verschuiving van taken plaats van de gemeente naar de FUMO, dit leidt tot een verhoging van de bijdrage richting de FUMO. In deze begroting is de meest recente (gewijzigde) begroting van de Fumo zoals die in de raadsvergadering van 0ktober 2023 is behandeld, verwerkt.

Gemeente Achtkarspelen

69

Begroting 2024-2027

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

8.102

8.027

75

8.087

8.132

8.507

Baten

7.553

7.065

- 488

7.126

7.131

7.463

Saldo

- 549

- 961

- 412

- 961

- 1.001

- 1.045

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid KN 2024-2027; Jurist veiligheid; 01.02

-7 N

KN 2024-2027; Horeca - evenementenbeleid; 01.07

-6 N

KN 2024-2027; Jurist handhaving; 01.01

-22 N

KN 2024-2027; Formatie Stikstof; 07.02

-30 N

Bestaand beleid KN 2024-2027; Raad 22-06-2023; Kwaliteitsmedewerker FUMO 0,25 fte

-29 N

KN 2024-2027: Actualisering salariskosten 8K

-35 N

KN 2024-2027; FUMO

-210 N

KN 2024-2027; Veiligheidsregio

-46 N

8K: KN 2024-2027; Actualisering personeelslasten

-68 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren KN 2020-2023; Veiligheidsregio Raadsbesluit 16-5-19 punt 11; 1.08

-34 N

KN 2021-2024; Veiligheidsregio Fryslân; 01.01

9V

KN 2022-2025; Uitbreiding ondersteuning gaswinningsdossier; 07.08

33 V

KN 2022-2025; Formatie gemeentelijk beleid op het vlak van Milieu; 07.10

18 V

KN 2023-2026; Voortzetten Energiecoaching; Motie P7-M1

7V

Mutaties bestaande ombuigingen 8K Ruimte; Geen serviceverlening Vergunningen; 2.22

-3 N

8K: Raad 02-11-2023; Niet realiseren taakstelling digitaal toezicht

-18 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie kapitaallasten

-6 N

Actualisatie bijdrage werkmaatschappij

9V

Actualisatie riolering

91 V

Actualisatie afval

-28 N

FUMO; extra bijdrage 2024

-47 N

Diversen

10 V

Totaal

Gemeente Achtkarspelen

-412 N

70

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator Hernieuwbare elektriciteit

Meting

Eenheid

Refertejaar

23,3

%

(2021)

217,0

kg

(2021)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Omvang huishoudelijk restafval Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Gemeenschappelijke regeling FUMO (Fryske Utfieringsorganisaasje Miljeu en Omjouwing) Vennootschap / Coöperatie N.V. Fryslân Miljeu (handelsnaam Omrin) Afvalsturing Friesland N.V. (handelsnaam Omrin)

Gemeente Achtkarspelen

71

Begroting 2024-2027

8. Volkshuisvesting, RO en stedelijke vernieuwing

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen De inwerkingtreding van de Omgevingswet staat gepland op 1 januari 2024. De regels voor de omgeving waar we wonen, werken en recreëren worden in deze wet samengevoegd en vereenvoudigd. Het biedt meer ruimte voor maatwerk en initiatief en leidt tot betere en snellere besluitvorming. In dit jaar werken we verder aan de implementatie van de Omgevingswet in onze organisatie. Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 13 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Nieuw of gewijzigd beleid Beleid op verhuur van panden De gemeente verhuurt meerdere panden aan zowel maatschappelijke als commerciële organisaties. Om aan de Wet Markt en Overheid dient de gemeente minimaal kostendekkend te verhuren. Momenteel gebeurt dit niet altijd en wordt de huurprijs op verschillende manier bepaald. Beleid is nodig voor een transparante en uniforme huurprijsbepaling waarmee de gemeente voldoet aan de wettelijke vereisten. De kosten hiervoor zijn eenmalig € 15.000. Door dit beleid samen met de gemeente Tytsjerksteradiel op te stellen kunnen de kosten worden verdeeld waardoor deze op € 7.500 uitkomen. Dit onderwerp classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht.

Gemeente Achtkarspelen

72

Begroting 2024-2027 [Kadernota nr. 08.02]

Overige ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren: In de verklaring van de (cijfermatige) verschillen tussen de begroting 2024 en 2023 komen afwijkingen voor die betrekking hebben onderwerpen die reeds in eerdere begrotingen zijn opgenomen. Voorbeeld hiervan is een incidentele uitgave die aangevraagd is in een voorgaande begroting en vanaf 2024 geen financieel effect meer heeft. In dit voorbeeld zorgt dit voor een positief effect op het begrotingssaldo van 2024. In de volgende paragraaf 'Verklaring verschillen' worden deze onderwerpen gepresenteerd onder de overige beleidsrelevante ontwikkelingen. Implementatie Omgevingswet: In mei 2020 is besloten om middelen te reserveren voor de implementatie van de Omgevingswet. Voor het jaar 2023 is € 153.250 beschikbaar gesteld. Vanaf 2024 zijn geen middelen meer beschikbaar gesteld waardoor het positieve verschil van € 153.250 ontstaat tussen de primitieve begroting 2024 en de primitieve begroting van 2023. Structurele invulling en aanvulling budget functioneel beheer DSO: In de raad van mei 2020 is voor de jaren 2020-2023 geld beschikbaar gesteld voor het implementatietraject Omgevingswet (zie ook 8K raad 28-5-2020 Omgevingswet). Voor de jaren 2022 en 2023 zijn de kosten voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ten laste gebracht van het beschikbare budget voor de implementatie van de Omgevingswet in programma 8.

Vanaf 2024 is hier geen budget meer voor en worden de kosten van € 6.000 ten laste van het resultaat gebracht.

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

meerjarenperspectief verschil

2025

2026

2027

Lasten

2.515

2.693

- 178

2.680

2.626

2.626

Baten

803

782

- 21

782

782

782

Saldo

- 1.711

- 1.911

- 200

- 1.898

- 1.844

- 1.844

Gemeente Achtkarspelen

73

Begroting 2024-2027

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid KN 2024-2027; Jurist veiligheid; 01.02

-10 N

KN 2024-2027; Horeca - evenementenbeleid; 01.07

-8 N

KN 2024-2027; Jurist handhaving; 01.01

-29 N

KN 2024-2027; Beleid op verhuur van panden; 08.02

-15 N

KN 2024-2027 en Raad 25-05-2023: BB; Organisatieplan Ruimte

-391 N

Bestaand beleid 8K: KN 2024-2027; BB Actualisering personeelslasten

-219 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren 8K: KN 2022-2025; Uitvoering woningbouwprogramma; 08.05

200 V

8K: KN 2023-2026; Omzetting van het dashboard (digitalisering) Liberaux; 00.04.18

4V

Mutaties bestaande ombuigingen 8K: Raad 02-11-2023; Niet realiseren taakstelling digitaal toezicht

-30 N

Overige ontwikkelingen Actualisatie kapitaallasten

1V

Actualisatie bijdrage werkmaatschappij

216 V

8K raad 28-5-2020 Omgevingswet

153 V

Raad 04-11-2021; Structurele invulling en aanvulling budget functioneel beheer DSO

-66 N

Diversen

-6 N

Totaal

Gemeente Achtkarspelen

-200 N

74

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator Demografische druk

Meting

Eenheid

Refertejaar

80,5

%

(2023)

837,0

euro

(2023)

950,0

euro

(2023)

256,0

euro

(2023)

3,1

aantal

(2022)

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Gemiddelde WOZ-waarde Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie Nieuw gebouwde woningen Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Verbonden partijen De Verbonden Partijen binnen dit programma zijn: Gemeenschappelijke regeling Welstandscommissie Hûs en Hiem

Gemeente Achtkarspelen

75

Begroting 2024-2027

Overhead

Wat willen we bereiken en hoe gaan we dat doen We willen een zo efficiënt en effectief mogelijke bedrijfsvoering, die past bij tegenwoordige ontwikkelingen. Met een focus gericht op de (middel)lange termijn, waardoor de programma’s kunnen worden uitgevoerd en de maatschappelijke doelstellingen daarbinnen kunnen worden gerealiseerd. En een, binnen de beschikbaar gestelde middelen, zo optimaal mogelijke dienstverlening aan de burgers met een zo efficiënt mogelijke ondersteuning van het bestuur. In de Kadernota 2024 - 2027 is beschreven wat we willen bereiken vanaf 2024 en hoe we dat willen gaan doen. Deze onderwerpen worden hieronder nader toegelicht. Uitwerking Kadernota 2024-2027 In de Kadernota 2024-2027 zijn door het college de grote lijnen van de nieuwe begroting aangegeven. Hieronder vindt u, voor zover van toepassing, de uitwerking van de Kadernota zoals die op 14 juli 2023 door uw raad opiniërend is besproken.

Gemeente Achtkarspelen

76

Begroting 2024-2027

Nieuw of gewijzigd beleid Financiën - AOIB en Senior Financieel Adviseur Administratieve Organisatie & Interne Beheersing, AOIB De inrichting van de procesorganisatie binnen de gemeenten is niet op het vereiste niveau. Er is hoge urgentie om hierin adequaat te voorzien. Het niet inrichten van AOIB leidt tot onaanvaardbare risico’s (organisatievereisten en regelgeving) en kwetsbaarheden in de uitvoering van werkzaamheden (efficiency en effectiviteit). Dit wordt versterkt door het hoge personeelsverloop. Voorgesteld wordt voor 2024 en 2025 (incidenteel) 2,5 fte aan formatieruimte beschikbaar te stellen voor het opzetten, inrichten en werkzaam houden van de werkzaamheden AOIB binnen de Werkmaatschappij. Hiervan draagt onze gemeente voor 1,25 fte bij. Senior Financieel Adviseur Voor de periode 2020 t/m 2023 heeft de raad incidenteel budget beschikbaar gesteld voor een extra (tweede) Senior Financieel Adviseur. De dekking voor deze functie loopt eind 2023 af. Ondanks en los van het organisatievraagstuk wat momenteel speelt, geldt dat adequate kennis en achtervang op de seniorpositie noodzakelijk is om de continuïteit en kwaliteit van de werkzaamheden in de Planning & Control-cyclus te garanderen. De huidige taakomvang en het samenhangende advies- en activiteitenniveau kan niet door één adviseur worden opgevangen.

Voorgesteld is de eerder toegekende (extra) formatieruimte van 1,0 fte voor een Senior Financieel Adviseur binnen de Werkmaatschappij vooralsnog beschikbaar te houden voor een periode van twee jaar. Hiervan draagt onze gemeente voor 0,5 fte bij. Het totale bedrag voor beide onderwerpen gezamenlijk wordt voor de gemeente Achtkarspelen begroot op € 201.000. De taak wordt voor zowel Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De totale kosten voor deze taak bedragen € 402.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 201.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 402.000 beschikbaar komt. In het kader van de aanstaande organisatiewijziging als gevolg van de keuze van de raden is dit onderwerp voor 2024 en 2025 als incidenteel aangemerkt. De incidentele lasten komen ten laste van de Algemene Reserve. [Kadernota nr. 00.04.51]

Gemeente Achtkarspelen

77

Begroting 2024-2027

HRM - Strategische ondersteuning en advisering Het team HRM levert naast de reguliere dienstverlening ook advisering op diverse (door)ontwikkelingen binnen de organisatie. In de afgelopen jaren heeft het team continue vol onder druk gestaan en met het oog op de toekomstige ontwikkelingen van de Werkmaatschappij zal deze druk de aankomende tijd alleen nog maar toenemen. In het afgelopen jaar zijn 80 medewerkers uitgestroomd en in 2023 wordt dit aantal zeker weer gehaald. Daarnaast leent de organisatie op dit moment 137 medewerkers in die tijdelijk worden ingezet op structurele werkzaamheden en functies, omwille van schaarste en het gegeven dat wij medewerkers nog niet goed kunnen vinden om vast in dienst te houden. In de aankomende jaren tot 2030 stroomt 25% van het personeel vanwege het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd uit. Dit in combinatie met de steeds krappere arbeidsmarkt is het noodzakelijk dat een arbeidsstrategie ontwikkeld wordt en er specifieke kennis en ervaring op het gebied van werving en selectie binnengehaald wordt. De twee recent benoemde speerpunten ‘actieve arbeidsmarktbenadering en instroom medewerkers’ en het ‘binden en boeien’ van medewerkers vergen een investering om vervolgens mensen en kennis te kunnen behouden en kosten van inleen te verlagen.

Ook de verdere opbouw, de wettelijke zorg voor de veiligheid en gezondheid van medewerkers, van het Arbo- en preventiebeleid (inclusief BHV) moet verder vormgegeven en vervolgens goed geborgd worden. Maar vanwege gebrek aan voldoende capaciteit liggen op dit moment de verdere ontwikkeling en opvolging van het Arbo- en preventiebeleid en de BHV vrijwel geheel stil. Met de huidige bezetting (inclusief tijdelijke uitbreidingen) -waarvan nagenoeg de helft van de teamleden net ruim een half jaar binnen is - kunnen de hoogstnoodzakelijke basistaken worden uitgevoerd. Om strategisch advies, ondersteuning en uitwerking te kunnen (blijven) geven in de dagelijkse werkzaamheden en aan organisatiespeerpunten als SPP, Duurzame inzetbaarheid, Organisatieontwikkeling, Arbeidsomstandigheden etc. is uitbreiding noodzakelijk. Zeker met de ontvlechting die van HRM veel (50% extra) inzet gaat vergen. Om bovenstaande te kunnen realiseren is de volgende uitbreiding van de capaciteit noodzakelijk. Senior adviseur HRM Uitbreiding van 1,11 fte Senior-adviseur HRM om de huidige reguliere dienstverlening en advisering op diverse (door)ontwikkelingen en uitdagingen op een goede wijze te kunnen continueren en diverse noodzakelijke beleidsterreinen, die moeten worden geactualiseerd en ontwikkeld, te kunnen uitvoeren.

HR Medewerker Uitbreiding van 1,89 fte HR-medewerker om de huidige reguliere dienstverlening en ondersteuning bij diverse (door- en beleids)ontwikkelingen en uitdagingen op een goede wijze te kunnen continueren. Recruitment • Uitbreiding (1 jaar) van 1,0 fte Arbeidsmarkt strateeg • Uitbreiding van 1,0 fte Recruiter (in dienst) en • Uitbreiding van 1,0 fte Recruitmentmedewerker (in dienst).

Gemeente Achtkarspelen

78

Begroting 2024-2027 Met inzet van recruitment wordt het mogelijk gemaakt om een arbeidsmarktstrategie en 'wervingstaal' te ontwikkelen en wordt er specifieke kennis en ervaring op het gebied van werving en selectie binnengehaald. Het wordt dan mogelijk om de aankomende jaren goed personeel te zoeken en te vinden en worden daarmee de steeds moeilijker vervulbare vacatures vervuld. Tevens kunnen we hierdoor het aantal inleenovereenkomsten verlagen en meer medewerkers vast aan ons binden en kennis borgen. Als we dit niet doen stagneert de verdere noodzakelijke professionalisering van het team HRM. Dit heeft mogelijk gevolgen voor de dienstverlening aan inwoners van de gemeente: uitvoering van bepaalde taken kan niet meer vanwege onvoldoende capaciteit. Verder kan er sprake zijn van een toename (in plaats van afname) van inhuur en de daarmee gepaarde kosten. [Kadernota nr. 00.04.50]

Gemeente Achtkarspelen

79

Begroting 2024-2027

I&A - Applicaties naar cloud We willen de continuïteit van de applicaties garanderen en om dit te realiseren brengen we waar mogelijk applicaties naar de cloud. Voor een drietal applicaties, nl. Belastingen, Burgerzaken en Vergunningen en Handhaving is dit nu noodzakelijk aangezien het huidige platform aanzienlijke tekortkomingen en continuïteitsrisico's op het gebied van gebruiksvriendelijkheid, performance en functionaliteit heeft. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 30.000. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 60.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 30.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 60.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. [Kadernota nr. 00.04.24]

I&A - Continuïteit en kwaliteit van informatievoorziening Met het toenemende belang van digitalisering is er ook grote druk op onze afdeling Informatisering & Automatisering gekomen. Voor een goede bedrijfsvoering en dienstverlening aan onze inwoners is het cruciaal dat er op een aantal vitale functies versterking komt. Dit maakt het mogelijk om de basis dienstverlening zoals het hebben van een adequate helpdesk in stand te houden en uit te breiden en te zorgen dat belangrijke ontwikkelingen en vernieuwingen doorgevoerd kunnen worden. Hierbij moet gedacht worden aan het waarborgen van continuïteit van onze diensten, het zorgen dat gegevens en systemen veilig zijn en blijven, vervanging van softwarepakketten waar het contract van afloopt en het voldoen aan steeds scherpere regelgeving. Om de capaciteit binnen I&A van een kritiek naar passend niveau te brengen is invulling c.q. uitbreiding van onderstaande functies noodzakelijk. Het gaat om een uitzetting van 11,5 fte voor uitvoering binnen de Werkmaatschappij. Hiervan komt 5,75 fte voor rekening van onze gemeente.      

Systeembeheer (1,5 fte) Helpdesk (0,75 fte) Functioneel beheer (0,5 fte) Informatieadvies (1 fte) Projectleiders ICT (1 fte) Business Intelligence (BI) functionarissen (1 fte)

De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 638.000 per jaar. De taken worden zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 1.276.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 638.000, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 1.276.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. [Kadernota nr. 00.04.52]

Gemeente Achtkarspelen

80

Begroting 2024-2027

I&A - Sociaal Intranet applicatie Ons intranet is ruim 10 jaar oud, is statisch en wordt als onoverzichtelijk ervaren. Daarnaast voldoet het niet aan de eisen van informatieveiligheid. Een goede onderlinge communicatie, gericht op verbinden van afdelingen en collega’s op een eigentijdse wijze, draagt bij aan betrokkenheid en werkplezier. Een eigentijds sociaal intranet bevordert de onderlinge interactie, kennisdeling en samenwerking binnen onze sterk gegroeide en divers gehuisveste organisatie. Zeker in een tijd waarin veel onzekerheid heerst over de organisatorische ontwikkelingen en medewerkers het risico lopen dat ze zich ontheemd gaan voelen. Dit laatste komt met regelmaat naar voren bij exitgesprekken. We gaan daarom een applicatie aanschaffen en inrichten die de functionaliteit bezit om te voorzien in de onderlinge interactie, kennisdeling en samenwerking en die de informatieveiligheid goed kan waarborgen. De kosten voor gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 15.000 structureel en € 20.000 incidenteel. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 30.000 structureel en € 40.000 incidenteel, waarvan beide gemeenten de helft dragen.

Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 15.000 structureel en € 20.000 incidenteel, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 30.000 structureel en € 40.000 incidenteel beschikbaar komt voor de uitvoering. De incidentele kosten voor 2024 van € 20.000 classificeren wij als incidenteel. Voor incidentele lasten hanteren we de lijn, dat deze ten laste van de Algemene Reserve worden gebracht. [Kadernota nr. 00.04.25]

I&A - Structureel maken thuiswerkvoorzieningen ICT Er is voor gekozen om binnen het hybride werken thuiswerken mogelijk te maken in onze organisatie. Dat betekent dat de werkplekken ook thuis moeten voldoen aan de Arbo-eisen. Daartoe worden onder meer beeldschermen verstrekt. De verwachting is dat er 500 medewerkers in aanmerking komen voor een thuiswerkplek. Dit betekent dat er € 125.000 benodigd is voor het beschikbaar stellen van beeldschermen, uitgaande dat een beeldscherm € 250 is. Op beeldschermen zit een afschrijvingstermijn van vijf jaar, wat betekent dat de kapitaallasten per jaar € 25.000 bedragen vanaf 2025. Dit betekent dat de kosten voor de gemeente Achtkarspelen worden geschat op € 12.500. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kapitaallasten bedragen € 25.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 12.500, waardoor binnen de WM8KTD een budget van € 25.000 beschikbaar komt voor de uitvoering. [Kadernota nr. 00.04.28]

Gemeente Achtkarspelen

81

Begroting 2024-2027

Juridische zaken - Inkoop - flexibele schil Uit de evaluatie van de kadernota inkoop en aanbesteden 2018 is aanbevolen om in algemene zin het werkproces omtrent aanbesteden doorlopend te optimaliseren. In het kort: door het instellen van een flexibele schil bij team inkoop ontstaat er meer capaciteit om regie te kunnen voeren op inkoop en aanbesteding. Daardoor loopt de gemeente fors minder risico met betrekking tot rechtmatigheid. Daarnaast wordt efficiencyvoordeel behaald: de budgethouder kan zich richten op zijn kerntaak, namelijk het leveren van de inhoud voor de betreffende aanbesteding. Door het toevoegen van een flexibele schil kunnen wij vanaf 2024 alle openbare, alle MVO-aanbestedingen van de WM, en aanbestedingen voor werken boven >1,5 miljoen onder regie van en te laten begeleiden door inkoopadviseurs binnen team advies. [Kadernota nr. 00.04.11]

Juridische zaken - Inkoopcoördinator Er is sprake van een wetswijziging voor de rechtmatigheidsverantwoording van inkoop en aanbesteden. De externe accountant verstrekt nu nog een controleverklaring met een oordeel inzake getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening van de gemeenten. Echter met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording wijzigt dit en moeten de colleges en het dagelijks bestuur een rechtmatigheidsverantwoording geven in de jaarrekening. Deze wettelijke wijziging leidt tot extra werkzaamheden om de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen en over de rechtmatigheidsfouten en eventuele onduidelijkheden te rapporteren aan de externe accountant. Voor deze taak is een functie van 0,5 fte nodig. De totale kosten voor deze functie bedragen € 49.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. [Kadernota nr. 00.04.10]

Teamleider HRM Het team HRM is pas onlangs weer op sterkte gekomen met nieuwe en vaak jonge medewerkers. Omdat HRM de komende jaren één van de teams is waar veel van de speerpunten rond ontvlechting, behoud en werving van medewerkers terechtkomt, en omdat het team nog groeit in omvang en professionaliteit, is goede en continue leiding op dit team nodig. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 136.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 68.000. [Kadernota nr. 00.04.03]

Teamleider I&A Het team I&A bestaat uit ca. 46 mensen en wordt nu geleid door één Teamleider. In het kader van een passende en gewenste span of attention van ca 20 medewerkers, is een tweede Teamleider binnen de Werkmaatschappij (1FTE) voor dit team noodzakelijk. De taak wordt zowel voor Achtkarspelen als Tytsjerksteradiel binnen de WM8KTD uitgevoerd. De kosten voor deze taak bedragen € 136.000, waarvan beide gemeenten de helft dragen. Voor beide gemeenten betekent dit een extra bijdrage van € 68.000. [Kadernota nr. 00.04.02]

Gemeente Achtkarspelen

82

Begroting 2024-2027 Moties Verwerking van de motie(s), ingediend tijdens de behandeling van de Kadernota. Motie P0-M10 Geen financiële middelen managementsecretaresse De motie wordt uitgevoerd. Deze post wordt om die reden niet opgenomen in de begroting. [Motie nr. P0-M10]

Motie P0-M5 Gjin 0,5 fte ekstra y.f.m. pyk reisdokuminten Op basis van deze motie zijn geen middelen in de begroting opgenomen voor extra formatie voor Publiekszaken in verband met de verwachte piek in de reisdocumenten voor de komende jaren. [Motie nr. P0-M5]

Overige ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren In de verklaring van de (cijfermatige) verschillen tussen de begroting 2024 en 2023 komen afwijkingen voor die betrekking hebben onderwerpen die reeds in eerdere begrotingen zijn opgenomen. Voorbeeld hiervan is een incidentele uitgave die aangevraagd is in een voorgaande begroting en vanaf 2024 geen financieel effect meer heeft. In dit voorbeeld zorgt dit voor een positief effect op het begrotingssaldo van 2024. In de volgende paragraaf 'Verklaring verschillen' worden deze onderwerpen gepresenteerd onder de overige beleidsrelevante ontwikkelingen. Indexatie ICT In april 2023 heeft de raad besloten om structureel € 160.000 beschikbaar te stellen voor de indexatie van de ICT kosten. Voor het goed functioneren van onze ICT-infrastructuur zijn we afhankelijk van verschillende leveranciers. Vanaf januari 2023 hebben verschillende leveranciers een prijsstijging doorgevoerd. Doordat deze taak binnen de WM8KTd wordt uitgevoerd, bedragen de kosten voor de dragende organisaties € 80.000. Indexatie schoonmaakkosten In december 2022 heeft de raad besloten om structureel € 25.000 beschikbaar te stellen voor de indexatie van de schoonmaakkosten voor het gemeentehuis, beide gemeentewerven en De Kruidhof. In 2022 is er een nieuw contract aangegaan waarbij rekening is gehouden met de prijsontwikkelingen.

Indexatie gas en elektra De kosten voor gas en elektra vallen € 49.000 nadeliger uit dan voorgaand jaar. De kosten voor gas en elektra zijn voor de begroting van 2024 geïndexeerd. Hierbij is rekening gehouden met de huidige prijsontwikkelingen voor gas en elektra. Actualisatie kapitaallasten De aan overhead gerelateerde begrote kapitaallasten vallen € 80.000 voordeliger uit dan afgelopen jaar. Dit heeft te maken met een verlaging van de afschrijvingskosten ICT en het gemeentehuis. Besteding overige overhead In de kadernota 2023-2026 is er geld gereserveerd om de werklast van cluster bedrijfsvoering in verhouding te brengen tot de omvang van de organisatie. Dit geld is gereserveerd op taakveld 0.8. Op dit moment wordt er veel gevraagd van het team ICT, waardoor extra personeel wordt geworven. Hierom is besloten om het € 35.000 over te boeken naar de

Gemeente Achtkarspelen

83

Begroting 2024-2027 personeelskosten van ICT in de Werkmaatschappij. Daarom levert dit binnen Overhead een nadeel op. Op totaalniveau is het budgettair neutraal.

Financieel begroting (x € 1.000)

2023

2024

Lasten

10.478

12.085

Baten

148

Saldo

- 10.331

meerjarenperspectief 2025

2026

2027

- 1.606

11.753

10.568

10.563

167

19

167

167

167

- 11.918

- 1.587

- 11.586

- 10.401

- 10.396

Gemeente Achtkarspelen

verschil

84

Begroting 2024-2027

Verklaring verschillen De belangrijkste verschillen tussen 2023 en 2024 betreffen: (x € 1.000) Beleidsrelevante ontwikkelingen Kadernota 2024 Nieuw beleid KN 2024-2027; Teamleider I&A; 00.04.02

-61 N

KN 2024-2027; Teamleider HRM; 00.04.03

-61 N

KN 2024-2027; Juridische zaken - inkoopcoördinator; 00.04.10

-21 N

KN 2024-2027; Juridische zaken - inkoop - flexibele schil; 00.04.11

-37 N

KN 2024-2027; I&A - Sociaal Intranet applicatie; 00.04.25

-35 N

KN 2024-2027; I&A - continuïteit en kwaliteit van informatievoorziening; 00.04.52

-558 N

KN 2024-2027; I&A - Applicaties naar cloud; 00.04.24

-30 N

KN 2024-2027; HRM - strategische ondersteuning en advisering; 00.04.50

-317 N

KN 2024-2027; Financiën - AOIB en Senior financieel adviseur; 00.04.51

-177 N

KN 2024-2027; Personeelskosten - vaste overhead

-28 N

Bestaand beleid KN 2024-2027; BB; Actualisering salariskosten 8K

-22 N

KN 2024-2027; BB; Actualisering bijdragen aan WM

-566 N

Overige beleidsrelevante ontwikkelingen Begrotingen voorgaande jaren KN 2023-2026; Organiseren en faciliteren van het thuiswerken; 00.04.09

115 V

KN 2023-2026; Noodzakelijke upgrading financieel informatiesysteem naar een nieuw platform in de cloud; 00.04.08 KN 2023-2026; Kwantitatieve en kwalitatieve impuls stafdiensten (HR en communicatie); 00.04.12 KN 2023-2026; Invulling actiepunten vanuit communicatiestrategie; 00.04

30 V 258 V

KN 2023-2026; ICT informatieveiligheid; 00.04.05

-10 N

KN 2023-2026; HR: Vlootschouw in het kader van Strategisch Personeelsplan (SPP); 00.04.17 KN 2023-2026; HR: Recruitment; 00.04.16

37 V

KN 2023-2026; Capaciteitsuitbreiding contractmanagement en contractbeheer; 00.04.11

60 V

Motie P7-M1; Voortzetten Energiecoaching, Kadernota d.d. 14 juli 2022

4V

KN 2022-2025; P&C-coördinator/gemeente adviseur; 00.11

47 V

52 V

23 V

Overige ontwikkelingen Actualisatie kapitaallasten

65 V

Actualisatie kapitaallasten WM

17 V

Besteding overige overhead naar ICT

-35 N

Indexatie ICT

-80 N

Indexatie schoonmaakkosten

-10 N

Indexatie gas en elektra

-49 N

Wet open overheid

-15 N

Overig

-87 N

Totaal

1.587 N

Gemeente Achtkarspelen

85

Begroting 2024-2027

Indicatoren Met de beleidsindicatoren wordt een inkijkje gegeven in de (beoogde) effecten van het gemeentelijk beleid. Indicatoren zijn geen doel op zichzelf. Veel belangrijker dan de waarde van de indicator is het verhaal achter het cijfer. Dat kan gebruikt worden om te sturen op maatschappelijke effecten. Legenda

tableCell12 Indicator Overhead

Meting

Eenheid

Refertejaar

euro

Ontwikkeling t.o.v. de vorige meting Prognose o.b.v. de historie

Gemeente Achtkarspelen

86

Begroting 2024-2027

3.2 Paragrafen

Gemeente Achtkarspelen

87

Begroting 2024-2027

3.2.1 Lokale heffingen

Inleiding Deze paragraaf geeft een overzicht van de diverse lokale heffingen en belastingen op hoofdlijnen. Hiermee ontstaat inzicht in de lokale lastendruk. Dit is van belang voor de integrale afweging tussen aan de ene kant beleid en aan de andere kant de inkomsten. Ook laten we zien welk beleid de gemeente in het begrotingsjaar zal voeren ten aanzien van de lokale heffingen en de kwijtschelding hiervan. De lokale heffingen vormen een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. De heffingen worden voor het grootste deel opgebracht door burgers.

Algemeen De uitgangspunten van ons legesbeleid worden expliciet opgenomen in deze paragraaf. Door het eenduidig opnemen van informatie over tarieven en heffingen in de verschillende jaarstukken en het daarbij verstrekken van inzicht in de mate van kostendekkendheid op hoofdlijnen krijgt de raad sturingsmogelijkheden aangereikt. Zo kan de raad op een verantwoorde wijze keuzes maken ten aanzien van de gewenste en benodigde hoogte van tarieven c.a.

Basis van het beleid Per 1 januari 1994 zijn de (huidige) Gemeentewet en de wet Materiële belastingbepalingen van kracht geworden. De huidige legesverordening kent nog steeds zijn basis vanuit deze wetswijziging. Bij de jaarlijkse vaststelling van deze verordening is telkens vanuit deze kaders verder gewerkt.

Uitgangspunten van beleid voor deze begroting Bij het samenstellen van de begroting 2024 en de meerjarenraming is op grond van de kaderbrief van december 2022, de Kadernota 2025 - 2027 (voorjaar 2023) en de nadere kaderstelling voor de begroting 2024 en verder rekening gehouden met de volgende uitgangspunten:  

 

Verhoging van de totale OZB-opbrengst met 2,5% voor 2024 ten opzichte van 2023. De afvalstoffenheffing daalt voor de meerpersoonshuishouden en eenpersoonshuishoudens met respectievelijk 6,95% en 6,96%. Per saldo leiden al deze ontwikkelingen tot een daling van de afvalstoffenheffing van respectievelijk € 26,16 en € 18,36 per huishouden per jaar. Voor de rioolheffing stellen wij voor om de tarieven conform de uitgangspunten van het vastgestelde vGRP vast te stellen zodat een kostendekkend tarief gehanteerd wordt. In de paragraaf Lokale heffingen vindt u hierover een nadere toelichting. Verhoging overige tarieven met een inflatiecorrectie van maximaal 2,5%.

Gemeente Achtkarspelen

88

Begroting 2024-2027

Belasting, heffingen en leges In het hiernavolgende overzicht worden de opbrengsten van de gemeentelijke belasting, heffingen en leges voor 2024 weergegeven. Ook is er een vergelijking met de begroting van 2023 gemaakt. Begroting Begroting (x € 1.000)

2024

Verschil

2023

Afvalstoffenheffing

7.3

Afval

3.760

4.032

- 272

242

242

-

4

4

-

Burgerzaken

0.2

Burgerzaken

Forensenbelasting

3.4

Economische promotie

Omgevingsvergunningen

8.1

Ruimtelijke ordening

90

90

-

8.3

Wonen en bouwen

394

394

-

Overige

1.2

Openbare orde en veiligheid

62

2

60

2.1

Verkeer en vervoer

31

31

-

3.3

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

6

6

-

5.7

Openb. groen en (openlucht)recreatie

7

7

-

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie

15

15

-

0.61 OZB woningen

4.158

3.757

401

0.62 OZB niet-woningen

2.236

2.181

55

45

45

-

2.670

2.350

320

20

20

-

13.739

13.175

563

OZB

Reclamebelasting

0.64 Belastingen overig Rioolheffing

7.2

Riolering

Toeristenbelasting

3.4

Economische promotie

TOTAAL

Gemeente Achtkarspelen

89

Begroting 2024-2027

Toelichtingen Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelastingen zijn belastingen die worden geheven over binnen de gemeentegrenzen gelegen onroerende zaken. De WOZ-waarde vormt de heffingsmaatstaf voor de OZB. De tarieven worden jaarlijks gecorrigeerd voor de waardeontwikkeling van de onroerende zaken. Voor de begroting 2024 is nominale verhoging van 2,5% van de totale opbrengst ten opzichte van 2023 meegenomen. Overige belastingen Reclamebelasting De opbrengsten van de reclamebelasting (Surhuisterveen) worden gebruikt om een ondernemersfonds te voeden. Het doel van dit fonds is om het de ondernemers mogelijk te maken in het centrum promotionele activiteiten te organiseren en in te spelen op de ontwikkelingen van het Nieuwe Winkelen en de leegstandsproblematiek. Het betreft een vast bedrag van € 467,90 per pand. Forensenbelasting De belastingsoort wordt opgelegd aan personen die meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning tot hun beschikking hebben voor zichzelf of voor hun gezin, zonder dat ze hun hoofdverblijf in de gemeente hebben. De aanslag wordt opgelegd aan degene die de gemeubileerde woning tot zijn beschikking heeft. De insteek van deze belasting is om de voordelen, die door de redelijk structurele aanwezigheid worden genoten van de gemeentelijke voorzieningen, financieel worden gecompenseerd.

Het betreft een belasting die aan een gering aantal eigenaren wordt opgelegd. Toeristenbelasting Vanaf 2022 heft de gemeente Achtkarspelen toeristenbelasting. Toeristenbelasting is een algemene belasting die een gemeente kan heffen. Hiermee kan de gemeente bijvoorbeeld het gebruik van voorzieningen door toeristen financieren. De eigenaar van een verblijfslocatie neemt het tarief voor de toeristenbelasting op in zijn eigen tarief en ‘sluist’ deze specifieke belastinggelden volledig door aan de gemeente. De eigenaar van de verblijfslocatie ontvangt daarvoor een belastingaanslag die gebaseerd is op het aantal geregistreerde overnachtingen, het aantal verblijven of de overnachtingsprijs. Voor 2022 bedraagt het tarief € 1,50 per persoon per nacht. Alleen de verblijfslocaties waarover momenteel nog geen woonforensenbelasting wordt geheven komen in aanmerking voor het heffen van toeristenbelasting. Kostendekkende tarieven Onder het streven naar de kostendekkende tarieven kunnen vallen de Afvalstoffenheffing, Rioolheffing en overige leges en rechten (algemeen). De kostenopbouw heeft te maken met directe- en indirecte kosten. Onder de directe kosten vallen de kosten op de taakvelden welke betrekking hebben op de heffing. Onder indirecte kosten vallen overhead, minimabeleid en btw.

De overhead moet extracomptabel worden toegerekend en wordt berekend aan de hand van een methode waarbij een opslagpercentage over de directe lasten wordt gehanteerd voor de dekking van de overheadkosten. Dit percentage is berekend door de omvang van alle lasten van alle taakvelden (gecorrigeerd met de overheadkosten en het saldo) te delen door de omvang van de overheadkosten.

Gemeente Achtkarspelen

90

Begroting 2024-2027

Afvalstoffenheffing (ASH) De gemeente Achtkarspelen heft afvalstoffenheffing. Met de opbrengsten hiervan kunnen wij het inzamelen en verwerken van het huishoudelijk afval betalen. De volgende uitgangspunten voor de bepaling van het tarief zijn gehanteerd:  Bij de totstandkoming van de afvalstoffenheffing geldt het uitgangspunt dat het 100% kostendekkend plaatsvindt.  Als de heffingsopbrengst de werkelijke kosten voor inzameling en verwerking overtreffen, wordt het saldo gestort in de voorziening reiniging. Het saldo van de voorziening kan in de daaropvolgende jaren worden benut voor het verlenen tariefskorting (tariefsegalisatie).  Voor gebruikers een differentiatie in tarief tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens in de verhouding 70:100.  Daling van de afvalstoffenheffing voor meerpersoonshuishoudens met € 26,16 en voor eenpersoonshuishoudens met € 18,36. De afvalstoffenheffing laat voor 2024 een aanzienlijke daling zien van 7,0%. De belangrijkste oorzaken van deze daling worden hierna vermeld. Zowel in 2021 als in 2022 zijn de werkelijke kosten voor inzameling en verwerking van afval lager uitgevallen dan begroot. Hierdoor is het saldo van de voorziening reiniging per 31-12-2022 gestegen tot € 666.000. Zoals bij de jaarrekening 2022 aangekondigd zal dit saldo de komende jaren worden benut voor tariefskorting.

Uitgangspunt is om dit over meerdere jaren toe te rekenen om grote schommelingen in de afvalstoffenheffing te voorkomen. Het effect van de tariefskorting in 2024 voor meerpersoonshuishoudens is € 20,64. De structurele kostenontwikkeling in 2024 is ook gunstig. De introductie van een poorttarief bij de milieustraat in 2022 heeft naast directe extra inkomsten er voor gezorgd dat de bouw gelieerde afvalstromen nog verder zijn gedaald. Daarnaast profiteert de gemeente van de goede grondstofprijzen, in het bijzonder van oud ijzer. Deze gunstige ontwikkelingen worden deels tenietgedaan door een beperkte stijging van de verwerkingstarieven bij Afvalsturing Friesland NV. Daarnaast nemen in 2024 ook de tarieven voor de huis aan huis inzameling en exploitatie van de milieustraat via Omrin (Fryslân Miljeu) toe. Tarieven afvalstoffenheffing

Begroting Begroting 2023

Verschil

Verschil %

2024

Meerpersoonshuishouden

376,56

350,40

-26,16

-6,95%

Eenpersoonshuishouden

263,64

245,28

-18,36

-6,96%

In onderstaande tabel is de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing weergegeven, zoals deze meerjarig is verwerkt in de begroting. De baten bestaan uit: afvalstoffenheffing, reinigingsrechten, inkomsten oud papier, metaal, textiel en glas.

Gemeente Achtkarspelen

91

Begroting 2024-2027

Taakveld 7.3 Afval

(x € 1.000)

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

lasten taakvelden incl. omslagrente

3.686

3.336

3.351

3.345

3.344

inkomsten taakvelden excl. heffingen

677

379

379

379

379

3.009

2.957

2.972

2.966

2.965

overhead incl. omslagrente

464

479

481

480

480

BCF-BTW

559

546

549

548

548

4.032

3.982

4.002

3.994

3.993

143

142

142

142

142

opbrengst heffingen

4.032

3.760

3.779

3.771

3.993

dekking

100%

94%

94%

94%

100%

netto lasten taakveld toe te rekenen lasten

totale lasten - kosten per inwoner in hele euro's

Rioolheffingen (RH) De gemeente heeft zelf een grote mate van beleidsvrijheid om de heffingsmaatstaf en belastingplichtige voor de rioolheffing te bepalen. Bij de invoering van rioolheffing in 2006 zijn de volgende uitgangspunten voor het tariefbeleid geformuleerd:  Bij de totstandkoming van de rioolheffing geldt het uitgangspunt dat het 100% kostendekkend plaatsvindt. Er kan een korting worden gegeven door middel van een onttrekking uit de voorziening riolering om fluctuaties in tarieven te egaliseren.  Heffing op basis van vaste tarieven bij gebruiker en eigenaar. In het nieuwe Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2023-2027 zijn een aantal maatregelen vastgesteld die noodzakelijk zijn om het rioleringsstelsel klimaatrobuust te maken. Een belangrijk speerpunt is het investeren in regenwaterstructuren waarmee de afvoer van regenwater los wordt gekoppeld van het reguliere rioleringsstelsel. Hiermee kunnen extreme regenbuien die steeds regelmatiger voorkomen beter worden opgevangen. Om al deze maatregelen te kunnen financieren naast de reguliere vervanging van het riool is een verhoging van de rioolheffing noodzakelijk. Daarbij is de forse inflatie vanaf 2022 een tweede belangrijke oorzaak. De volledig noodzakelijke verhoging van de rioolheffing wordt echter niet doorgerekend aan de inwoners.

Er wordt uit de egalisatievoorziening riolering een onttrekking gedaan om de stijging af te vlakken.  

Er wordt een korting gegeven op de rioolheffing van € 20,04 voor zowel rioolaansluiting als IBA's. Verhoging van de rioolheffing met € 25,32 voor zowel rioolaansluitingen als IBA's

Bij het vaststellen van de tarieven is rekening gehouden met een onttrekking uit de voorziening van € 243.000. Op deze wijze kunnen fluctuaties in tarieven worden geëgaliseerd.

Gemeente Achtkarspelen

92

Begroting 2024-2027

Tarieven rioolheffing

Begroting Begroting 2023

Aangesloten op riool of IBA

194,76

Verschil € Verschil %

2024 220,08

25,32

13,00%

In onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid van riolering weergegeven, zoals deze meerjarig is verwerkt in de begroting. Onder de lasten worden alle lasten voor de rioolheffing verwerkt. Het taakveld riolering is het centrale taakveld. De kosten van dit taakveld zijn ongeveer 90% van de lasten die in de heffing zijn betrokken. Daarnaast worden kosten doorberekend van taakveld belastingen overig, dat zijn de kosten voor de heffing en invordering. Daarnaast kosten van taakveld wegen en vervoer, dat zijn met name kosten van transportmiddelen, kosten van taakveld afvalinzameling, dat gaat om de kosten van straatreiniging. Tot slot worden kosten van taakveld inkomensregelingen meegenomen, dat gaat om de kosten kwijtschelding rioolheffing. Over alle deze kosten wordt een opslag voor overhead berekend. Tot slot wordt de compensabele BTW toegerekend aan de heffing. Het totaal van alle kosten wordt omgeslagen over het aantal heffingsplichtingen, dat zijn de percelen met een rioolaansluitingen en percelen met een IBA. Taakveld 7.2 Riolering

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

(x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027

lasten taakvelden incl. omslagrente

2.375

2.408

2.442

2.453

2.536

inkomsten taakvelden excl. heffingen

111

111

111

111

111

2.264

2.297

2.331

2.342

2.425

overhead incl. omslagrente

299

345

350

352

364

BCF-BTW

267

271

274

274

289

2.830

2.913

2.955

2.968

3.078

101

104

105

105

109

opbrengst heffingen

2.350

2.670

2.955

2.968

3.078

dekking

83%

92%

100%

100%

100%

netto lasten taakveld toe te rekenen lasten

totale lasten - kosten per inwoner in hele euro's

Leges Burgerzaken Wij gaan in de begroting voor de leges Burgerzaken uit van de veelal wettelijk vastgestelde tarieven. De kostendekkendheid voor 2024 wordt weergegeven in onderstaande tabel. De directe kosten bestaan voor het merendeel uit loonkosten van het team Publieksdiensten die direct werkzaam zijn aan de verschillende producten (bijvoorbeeld reisdocumenten, rijbewijzen etc.). Daarnaast worden de overige directe kosten van het taakveld Burgerzaken toegerekend. De indirecte kosten bestaan uit een opslag voor overheadkosten. Deze kosten worden op basis van het omslagstelsel naar rato van het totaal van de lasten op alle taakvelden toegerekend aan de directe kosten van dit product. Gemeente Achtkarspelen

93

Begroting 2024-2027

Taakveld 0.2 Burgerzaken

(x € 1.000)

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten

354

354

354

354

354

waarvan directe kosten waarvan indirecte (perceptie)kosten

334

334

334

334

334

20

20

20

20

20

Baten

242

242

242

242

242

-112

-112

-112

-112

-112

13

13

13

13

13

68,29%

68,29%

68,29%

68,29%

68,29%

Saldo - kosten per inwoner in hele euro's

Kostendekkendheid

Leges Omgevingsvergunningen De kostendekkendheid van de omgevingsvergunningen voor 2024 wordt weergegeven in onderstaande tabel. De directe kosten bestaan voor het merendeel uit loonkosten van het team Vergunningen die direct werkzaam zijn aan het product Omgevingsvergunning. Daarnaast worden de overige directe kosten van het team Vergunningen toegerekend (bv specifieke zaaksystemen en uitbestede werkzaamheden en advieskosten). De indirecte kosten bestaan uit een opslag voor overheadkosten. Deze kosten worden op basis van het omslagstelsel naar rato van het totaal van de lasten op alle taakvelden toegerekend aan de directe kosten van dit product. Taakveld 8.3 Wonen en Bouwen

(x € 1.000)

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2023

2024

2025

2026

2027

Lasten

407

407

407

407

407

waarvan directe kosten waarvan indirecte (perceptie)kosten

369

369

369

369

369

38

38

38

38

38

Baten

394

394

394

394

394

Saldo - kosten per inwoner in hele euro's

-13

-13

-13

-13

-13

14

14

14

14

14

96,70%

96,70%

96,70%

96,70%

96,70%

Kostendekkendheid

Gemeente Achtkarspelen

94

Begroting 2024-2027

Effecten voor de huishoudens Wij hebben de veranderingen in de tarieven voor OZB, Afvalstoffenheffing en Rioolheffing voor onze burgers in de onderstaande tabellen in beeld gebracht. Lastenplaatje voor vier voorbeeldhuishoudens Tarieven gemeentelijke belastingen

2023

2024

Verschil €

Verschil %

OZB eigenaren woningen (= kengetal)

188,53

193,24

4,71

2,50%

Rioolheffing gebruikers EPH*

194,76

220,08

25,32

13,00%

Rioolheffing gebruikers MPH**

194,76

220,08

25,32

13,00%

Rioolheffing eigenaren/bewoners

0,00

0,00

0,00

0,00%

Afvalstoffenheffing EPH

263,64

245,28

-18,36

-6,96%

Afvalstoffenheffing MPH

376,56

350,40

-26,16

-6,95%

Verschil €

Verschil %

0,00

0,00%

Rijtjeshuis - Huurder - EPH

2023

2024

OZB eigenaren woningen

0,00

0,00

Rioolheffing gebruikers

194,76

220,08

25,32

13,00%

Afvalstoffenheffing

263,64

245,28

-18,36

-6,96%

Rijtjeshuis - Huurder - MPH

Verschil €

Verschil %

OZB eigenaren woningen

0,00

0,00

0,00

0,00%

Rioolheffing gebruikers

194,76

220,08

25,32

13,00%

Afvalstoffenheffing Twee onder één kap - eigenaar /bewoner MPH

2023

376,56 2023

2024

350,40 2024

-26,16

-6,95%

Verschil €

Verschil %

OZB eigenaren woningen

335,04

343,42

8,38

2,50%

Rioolheffing gebruikers

194,76

220,08

25,32

13,00%

Afvalstoffenheffing Vrijstaand - eigenaar/bewoner - MPH

376,56 2023

350,40 2024

-26,16

-6,95%

Verschil €

Verschil %

15,71

2,50%

OZB eigenaren woningen

628,20

643,91

Rioolheffing gebruikers

194,76

220,08

25,32

13,00%

Afvalstoffenheffing

376,56

350,40

-26,16

-6,95%

* EPH = eenpersoonshuishouden ** MPH = meerpersoonshuishouden

Gemeente Achtkarspelen

95

Begroting 2024-2027

Kwijtschelding Voor mensen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van belasting. Dit is het geval als aan de voorwaarden voor kwijtschelding van de Invorderingswet is voldaan. Tot nu toe is in onze gemeente maximaal gebruik gemaakt van de mogelijkheden voor kwijtschelding. Zo is bij ons ook kwijtschelding voor het eigenarendeel van de OZB mogelijk als regulier onderdeel van ons minimabeleid. In een deel van de gevallen (langdurige bijstandscliënten, ouderen met een laag inkomen) wordt automatische kwijtschelding verleend. Kwijtschelding

Voorlopig 2022

2023

2024

Automatische kwijtschelding

423

410

420

Toekenning op aanvraag (volledig)

207

125

160

Toekenning op aanvraag (gedeeltelijk)

22

22

20

Totaal aantal kwijtscheldingen

652

557

600

Aantal afgewezen aanvragen

227

130

200

Kwijtschelding in bedrag

288.000

275.000

290.000

Gemeente Achtkarspelen

96

Begroting 2024-2027

3.2.2 Weerstandsvermogen c.a.

Inleiding Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre de gemeente financieel in staat is om onvoorziene gebeurtenissen op te vangen. Weerstandsvermogen onderscheiden we in twee delen  weerstandscapaciteit  risicobeheersing Met weerstandscapaciteit bedoelen we alle middelen en mogelijkheden waarmee de gemeente onvoorziene kosten op kan vangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en maar die gevolgen kunnen hebben op de financiële positie van de gemeente. Deze paragraaf geeft een beeld van de weerstandscapaciteit en de risico's en het beleid dat daarbij hoort. Ook presenteren we een aantal verplichte kengetallen. Deze vertellen iets over de financiële positie van onze gemeente. Beleidskader In juni 2023 heeft de gemeenteraad het beleidskader Risicomanagement vastgesteld. De beleidskaders zijn hieronder weergegeven. De risicogesprekken hebben nog niet in de nieuwe opzet plaatsgevonden, het vraagt tijd om dit in te regelen. Wel is waar mogelijk in lijn met het nieuwe beleidskader meer aandacht voor de systematiek van risicomanagement en waar dit in beeld is, wordt dit op basis van de nieuwe uitgangspunten verwerkt in de paragraaf. Risicomanagement en het weerstandsvermogen zijn nauw met elkaar verbonden.

Het doel van het hebben van weerstandsvermogen is dat er een buffer aanwezig is om de financiële tegenvallers op te vangen zodra risico’s werkelijkheid worden.

Structurele weerstandscapaciteit Met de structurele weerstandscapaciteit worden de middelen bedoeld die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Bij ons gaat het om de optelsom van het begrotingsoverschot en de onbenutte belastingcapaciteit. De onbenutte belastingcapaciteit is bijvoorbeeld de mogelijkheid om de OZB-tarieven te verhogen. Wij hebben geen mogelijkheid om de Afvalstoffenheffing en de Rioolheffing te verhogen. Het kostendekkingspercentage is hier al (ongeveer) 100%. bedragen x € 1.000

Begrotingsoverschot / tekort

2024

2025

2026

2027

911

311

3.998-

5.934-

Onbenutte belastingcapaciteit OZB

-

-

-

-

Onbenutte belastingcapaciteit ASH

-

-

-

-

Onbenutte belastingcapaciteit Rioolrecht

-

-

-

-

911

311

3.998-

5.934-

TOTAAL

Gemeente Achtkarspelen

97

Begroting 2024-2027

Incidentele weerstandcapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen dat ingezet kan worden om eenmalige tegenvallers op te vangen. In beginsel betreft dit de optelsom van het vrij aanwendbare deel van de reserves en de stille reserves.  Het vrij aanwendbare deel van de reserves is dat deel van de reserves waarvoor nog geen bestemming is vastgelegd. Bij ons is dit de Algemene Reserve.  De stille reserves hebben betrekking op activa die op de balans lager zijn gewaardeerd dan de marktwaarde en die op korte termijn verkoopbaar zijn. Voor zover op dit moment bekend, hebben wij geen stille reserves. Het onderscheid tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit geeft inzicht in de duurzaamheid/bestendigheid waarmee incidentele en structurele financiële tegenvallers binnen de begroting kunnen worden opgevangen. De omvang van de benodigde weerstandscapaciteit staat in direct verband met de kwantificering van de risico’s, die de organisatie loopt bij het uitvoeren van de beleidsdoelstellingen. Het vermogen om financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder afbreuk te doen aan Beleidsdoelstellingen en dat de financiële positie in gevaar komt. Het bestaat uit de verhouding tussen de financiële weerstandscapaciteiten de berekende ongedekte financiële risico’s. Het weerstandsvermogen is groter naarmate risico’s beter kunnen worden afgedekt en opgevangen.

Deze beheersmaatregel is het sluitstuk van risicomanagement om de risicokosten op te vangen.

Ratio Weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt de ratio van het weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = ________________________________ Benodigde weerstandsvermogen De gemeente streeft naar een minimaal voldoende weerstandsvermogen met een waarderingscijfer voor de ratio tussen 1,0 – 1,4 (klasse C). De ratio voor weerstandsvermogen bedraagt voor 2024 2,8. Dat betekent dat wij voldoende weesrstandscapaciteit hebben om de gekwantificeerde risico's op te vangen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Achtkarspelen&id=18e834c0-034b-4d15-b470-633e28361316